# data[].attributes.attachment_link.title
Lustro Biblioteki - inspirujący serwis dla bibliotekarzy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W czasie, kiedy większość z nas zostanie w domu, chcemy Was zaproponować warsztaty online, które przygotowujemy dla Amazon w ramach współpracy merytorycznej przy projekcie STEM Kindloteki.

Poniżej pełen „rozkład jazdy".

UWAGA! Miejsc w pokoju webinarowym nie powinno zabraknąć. Jest ich 1000. Jeśli pojawiłby się problem z wejściem, prosimy o odświeżenie strony (czasem nawet kilka razy). Narzędzia i platformy w tym intensywnym okresie czasem odmawiają posłuszeństwa. Jakość własnego łącza internetowego też ma tutaj znaczenie.

Za nami wszystkie lekcje online z Amazon STEM Kindloteka. Sukcesywnie udostępniamy nagrania z minionych spotkań.

Zapraszamy również do śledzenia twittera @AmazonNewsPL, a także stron Ministerstwa Cyfryzacji, gdzie na bieżąco pojawiają się informacje o zdalnych lekcjach.

Współpracujemy!

# data[].attributes.attachment_link.title
STEM Kindloteka dla każdego - warsztaty online!

# data[].attributes.attachment_link.description
W czasie, kiedy większość z nas zostanie w domu, chcemy Was zaproponować warsztaty online, które przygotowujemy dla Amazon w ramach współpracy merytorycznej przy projekcie STEM Kindloteki. Poniżej pełen „rozkład jazdy". UWAGA! Miejsc w pokoju webinarowym nie powinno zabraknąć. Jest ich 1000. Jeśli pojawiłby się problem z wejściem, prosimy o odświeżenie strony (czasem nawet kilka razy).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Bajki w Polskim Radiu: https://www.polskieradio.pl/

2. Bajki czytane w ramach akcji „Cała polska czyta dzieciom": https://ninateka.pl/

3. Słuchowisko Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie pt. „Detektyw Główka na tropie": https://www.wilanow-palac.pl/

4. Bajkowisko: https://www.bajkowisko.pl/

5. Elfi- Audiobooki dla dzieci: https://www.elfibajka.pl/

6. Bajki z serii „Osiołek Olek na tropie talentów" (audiobooki) - Teatr Kultureska: https://www.youtube.com/

7. Bajka Owca Ola bohaterką pola - bajka o tematyce ekologicznej (autor: Natalia Przybylska): https://www.youtube.com/

8. Grzegorza Kasdepke „Bon czy ton - savoir-vivre dla dzieci" (czyta Krzysztof Przybylski, aktor Teatru Kultureska): https://www.youtube.com/

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Bajki w Polskim Radiu: https://www.polskieradio.pl/ 2. Bajki czytane w ramach akcji „Cała polska czyta dzieciom": https://ninateka.pl/ 3. Słuchowisko Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie pt. „Detektyw Główka na tropie": https://www.wilanow-palac.pl/ 4. Bajkowisko: https://www.bajkowisko.pl/ 5. Elfi- Audiobooki dla dzieci: https://www.elfibajka.pl/ 6. Bajki z serii „Osiołek Olek na tropie talentów" (audiobooki) - Teatr Kultureska: https://www.youtube.com/ 7.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ruszamy ku przygodzie z Doktorem Dolittle | Amazon STEM Kindloteka

# data[].attributes.attachment_link.title
Kapelusz Pani Wrony | Amazon STEM Kindloteka

# data[].attributes.headline
8 maja dzień Bibliotekarza i biblioteki:

# data[].attributes.subject
8 maja dzień Bibliotekarza i biblioteki:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przypomnijmy, że nauczyciel bibliotekarz formę pracy zdalnej powinien skonsultować z dyrektorem i nie oznacza ona automatycznie konieczności prowadzenia zajęć online. Szczegółowe kwestie formalne omówił tutaj nasz prawnik.

Jednocześnie zapraszamy do poprzednich części naszego poradnika, które zostały zebrane tutaj.

Z okazji zbliżającego się Dnia Bibliotekarza i Bibliotek proponujemy materiały promujące czytelnictwo w domach - 2 nowe oraz 3 z poprzednich części poradnika, w ramach przypomnienia. W załącznikach można pobrać:

1. Prezentację dla uczniów - Dlaczego warto czytać?

2. Grę dla całej rodziny - Literackie bingo

3. Prezentację dla rodziców - Jak (i dlaczego) zachęcać dzieci do czytania? (publikowane we wcześniejszej części poradnika)

4. List promujący czytanie do rodziców(publikowane we wcześniejszej części poradnika)

5. Prezentację dla uczniów - 21 cytatów słynnych pisarzy o książkach (publikowane we wcześniejszej części poradnika)

Zawiera kilkanaście argumentów, które są w stanie przekonać młodego człowieka do czytania. Celowo pomijamy wielokrotnie omawiane korzyści płynące z czytania, jak rozwój wyobraźni, poszerzenie horyzontów czy rozbudowanie słownictwa. Wyszliśmy z założenia, że nie zainteresują one młodzieży i umieściliśmy je jedynie w prezentacji dla rodziców (opublikowanej we wcześniejszej części poradnika). Tu poruszamy kwestie interesujące nastolatków, jak atrakcyjność, pewność siebie, relaks, stres czy lektury.

Pewnie każdy zna grę w bingo. Proponowana przez nas wersja jest nieco przerobiona i rozbudowana. W załącznikach znajduje się plansza, którą można wydrukować lub wyświetlić na tabletach lub smartfonach.
Zasady:

1. Zabawa przeznaczona jest dla całej rodziny w czasie nauki zdalnej.

2. W powyższe pola każdy z uczestników wpisuje tytuły przeczytanych książek, które odpowiadają podpowiedziom. Jeden tytuł książki może być użyty tylko raz, nawet jeżeli odpowiada kilku polom. By wygrać, należy uzbierać 5 pól pionowo, poziomo lub na ukos.

3. Jeżeli przynajmniej 2 graczy uzbiera 5 pól w rzędzie, to możecie grać dalej, aż wypełnicie wszystkie pola planszy.

4. Jeżeli twoja rodzina czyta wyjątkowo dużo i przynajmniej 2 graczy zapełni wszystkie pola, możecie zorganizować finał. By to zrobić, wystarczy wypisać wszystkie wpisane przez zwycięzców tytuły książek na jednej liście. Następnie osoba, która już nie gra, czyta tytuły w losowej kolejności. Gdy usłyszysz tytuł, który wpisałeś w któreś pole, skreślasz go. Wygrywa osoba, która skreśli 5 sąsiednich pól pionowo, poziomo lub na ukos.

Wyprzedzając pytania, informujemy, że w czasie pracy zdalnej prezentacje i grę można udostępniać na stronie biblioteki oraz - tym bardziej - rozsyłać uczniom.

Jednocześnie zapraszamy do poprzednich części naszego poradnika:

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pracować zdalnie? Cz. 11. Dzień Bibliotekarza i Bibliotek

# data[].attributes.attachment_link.description
Przypomnijmy, że nauczyciel bibliotekarz formę pracy zdalnej powinien skonsultować z dyrektorem i nie oznacza ona automatycznie konieczności prowadzenia zajęć online. Szczegółowe kwestie formalne omówił tutaj nasz prawnik. Jednocześnie zapraszamy do poprzednich części naszego poradnika, które zostały zebrane tutaj.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamknij oczy i wyobraź sobie, że masz magiczne, czerwone krzesło… | Amazon STEM Kindloteka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stowarzyszenie LABiB oraz Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego zapraszają pracowników bibliotek, członków organizacji pozarządowych oraz wszystkie osoby działające w środowiskach lokalnych na drugą edycję miesięcy tematycznych z labib.
W ramach tej inicjatywy odbędzie się cykl webinariów, a na potralu labib.pl ukażą się inspiracje, artykuły tematyczne oraz porady ekspertów ze Stowarzyszenia LABiB aktywnie działających na rzecz bibliotek. Każdy miesiąc zostanie poświęcony innej tematyce:

Internetowy narzędziownik bibliotekarza Nie działamy w próżni, jesteśmy częścią lokalnej społeczności Dziecko i rodzic w bibliotece Internetowe narzędzia przydatne w pracy z grupą Biblioteka - moje miejsce pracy Biblioteka na wakacjach - wychodzimy do użytkowników EKOdziałania w bibliotekach Trudny czytelnik - kim jest i jak do niego podejść? Nowe technologie w bibliotece O ochronie danych w bibliotece, czyli RODO-we bolączki
W listopadzie porozmawiamy o tym, co każdy bibliotekarz powinien wiedziedzieć na temat RODO. Będzie to czas na dzielenie się dobrymi praktykami oraz rozwiązaniami dotyczącymi ochrony danych w Waszych instytucjach.
Bibliotekarz przyszłości - wyzwania i kompetencje

# data[].attributes.attachment_link.title
Labib - DZIEL SIĘ WIEDZĄ, MNÓŻ POMYSŁY! - CZYLI 12 MIESIĘCY TEMATYCZNYCH NA LABIB.PL

# data[].attributes.attachment_link.description
Stowarzyszenie LABiB oraz Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego zapraszają pracowników bibliotek, członków organizacji pozarządowych oraz wszystkie osoby działające w środowiskach lokalnych na drugą edycję miesięcy tematycznych z labib. W ramach tej inicjatywy odbędzie się cykl webinariów, a na potralu labib.pl ukażą się inspiracje, artykuły tematyczne oraz porady ekspertów ze Stowarzyszenia LABiB aktywnie działających na rzecz bibliotek.

# data[].attributes.attachment_link.description
Please contact your hosting provider to correct issues causing your website to be offline.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pulowerek. 4K likes. Pulowerek.pl - Maciej Rynarzewski: inaczej bibliotekarz

# data[].attributes.attachment_link.description
Biblioteka to nie tylko książki, to przede wszystkim fajni, kreatywni ludzie! Jeśli chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami i tworzyć z nami nową, wspólną przestrzeń, jesteś we właściwym miejscu...

# data[].attributes.attachment_link.title
Transfer wiedzy czy relacje - co skleja świat kultury i edukacji? | Webinarium NCK

# data[].attributes.attachment_link.title
PORADNIK PRACY ONLINE W CZASACH ZARAZY (I BEZ ZARAZY TEŻ)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapraszamy do oglądania nagrania webinarium pt. „Chcę uczyć zdalnie - jak zacząć?", które odbyło się 17 marca o godzinie 13:00. Webinarium było skierowane do nauczycieli, którzy do tej pory nie organizowali spotkań online, wideokonferencji ze swoimi uczniami ani innej formy edukacji zdalnej.

Podczas webinarium zostało omówione:

- dlaczego warto uczyć zdalnie i co to w ogóle oznacza,
- co możemy udostępniać uczniom (krótki przewodnik po zasobach),
- jak możemy tworzyć własne materiały (proste aplikacje do robienia gier),
- w jaki sposób możemy to udostępniać uczniom,
- jak się z komunikować z uczniami; jak uczniowie mogą się z nami konsultować podczas wykonywania zadań,
- jak sprawdzić, czy zadanie zostało wykonane.

Osobą prezentującą był Tomasz Tokarz, trener, coach, mediator, wykładowca akademicki. Specjalizuje się w szkoleniach z obszarów: edukacyjnego wykorzystania nowych technologii, dydaktyki, kompetencji społecznych, gamifikacji, inspirowania rozwoju, zarządzania zmianą. Współpracuje jako nauczyciel i twórca programów z kilkoma szkołami alternatywnymi. Autor bloga: http://innowacyjnaedukacja.blogspot.com/. W projekcie „Lekcja:Enter" pełni rolę konsultanta merytorycznego ds. przedmiotów humanistycznych (klasy IV-VIII SP i szkoły ponadpodstawowe).

Obejrzyj nagranie (ok.60 minut - aby obejrzeć nagranie w wersji pełnoekranowej kliknij play, a następnie ikonkę Youtube):

Prezentacja wyświetlona podczas webinarium: plik do pobrania
Lista aplikacji do uczenia się (aut. Tomasz Tokarz): plik do pobrania
Szablon certyfikatu dot. udziału w webinarium: plik do pobrania

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do oglądania nagrania webinarium pt. „ Chcę uczyć zdalnie - jak zacząć?", które odbyło się 17 marca o godzinie 13:00. Webinarium było skierowane do nauczycieli, którzy do tej pory nie organizowali spotkań online, wideokonferencji ze swoimi uczniami ani innej formy edukacji zdalnej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Beniamin Rozenfeld. Rysownik getta warszawskiego, konspirator, powstaniec.

Pięć rysunków Beniamina Rozenfelda odnaleziono po wojnie w pierwszej części Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego, wydobytej spod gruzów w 1946 roku. Przez wiele dekad ich autora uważano za nieznanego, mimo że na początku lat 50. Józef Sandel ustalił jego tożsamość na podstawie relacji naocznego świadka, Dory Zajczyk. Tożsamość autora szkiców została niedawno potwierdzona przez dr Agnieszkę Żółkiewską, której ustalenia przedstawiamy poniżej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kultura. Cała sztuka w tym, by cieszyć się nią razem.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W okresie modernizacji przestrzeni czytelniczych Biblioteka Narodowa nieprzerwanie prowadzi działania zapewniające osobom z niepełnosprawnościami wsparcie w dostępie do zbiorów. Czytelnikom z ograniczonymi możliwościami samodzielnego czytania zwykłego druku BN udostępnia sprzęt i oprogramowanie komputerowe umożliwiające korzystanie z książek, czasopism i innych publikacji na miejscu. Powiększalniki przenośne do użytku osób słabowidzących są dostępne w czytelni tymczasowej.

W Czytelni Zasobu Wieczystego funkcjonuje Punkt Dostępu Osób Niepełnosprawnych do Zbiorów BN ze stanowiskiem komputerowym wyposażonym w linijkę braille'owską oraz w oprogramowanie udźwiękowiające i szybki skaner. Osoby z ograniczonymi możliwościami samodzielnego czytania zwykłego druku mogą korzystać z wybranych książek, czasopism, dokumentów życia społecznego lub innych publikacji drukowanych w dostępnym formacie elektronicznym. Punkt Dostępu jest także wyposażony w pętlę indukcyjną dla ułatwienia komunikowania się oraz wsparcia dostępu do informacji osób z niepełnosprawnością słuchu.

Pomimo utrudnień architektonicznych, związanych z realizowaną obecnie modernizacją przestrzeni czytelniczych Biblioteki Narodowej, zapewniany jest stały dostęp do zbiorów osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Projekt „Punkt Dostępu Osób Niepełnosprawnych do Zbiorów BN" jest dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Regulamin Punktu Dostępu Osób Niepełnosprawnych do Zbiorów Biblioteki Narodowej
Szczegółowych informacji o udogodnieniach dla czytelników z niepełnosprawnościami udzielają pracownicy Biblioteki na miejscu w punkcie informacyjnym oraz pod numerem tel. +48 22 608 23 30. Szczegółowe informacje dotyczące dostępu do poszukiwanych materiałów można uzyskać drogą e-mailową: bninform@bn.org.pl.

# data[].attributes.attachment_link.description
W okresie modernizacji przestrzeni czytelniczych Biblioteka Narodowa nieprzerwanie prowadzi działania zapewniające osobom z niepełnosprawnościami wsparcie w dostępie do zbiorów. Czytelnikom z ograniczonymi możliwościami samodzielnego czytania zwykłego druku BN udostępnia sprzęt i oprogramowanie komputerowe umożliwiające korzystanie z książek, czasopism i innych publikacji na miejscu. Powiększalniki przenośne do użytku osób słabowidzących są dostępne w czytelni tymczasowej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Na czym może polegać praca zdalna biblioteki? Jakich narzędzi można użyć do komunikowania się na odległość, organizacji wirtualnych spotkań czy wspólnej pracy nad dokumentami? ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aktualności

Inspiracje

LABIB to społeczność bibliotekarzy i osób, dla których biblioteka to miejsce szczególne. Inspiruj się, zawieraj znajomości, wymieniaj się doświadczeniami. Więcej na labib.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Aktualności LABIB to społeczność bibliotekarzy i osób, dla których biblioteka to miejsce szczególne. Inspiruj się, zawieraj znajomości, wymieniaj się doświadczeniami. Więcej na labib.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
"Uczenie się online - wymieńmy się doświadczeniami!" - nagranie webinarium

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinaria EPALE - zobacz to jeszcze raz! - EPALE - European Commission

# data[].attributes.attachment_link.description
Webinaria EPALE - zobacz to jeszcze raz!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Centrum Cyfrowe zaprasza do udziału w kursie online „Otwarte zasoby edukacyjne w bibliotece". Jest on częścią trzyletniego projektu rozwoju kompetencji cyfrowych w bibliotekach.

Kurs skierowany jest przede wszystkim do pracowników i pracowniczek bibliotek (szkolnych, publicznych, pedagogicznych i akademickich), ale wziąć w nim udział mogą także edukatorzy i edukatorki, animatorzy i animatorki, pracownicy i pracowniczki domów kultury.
Kiedy odbywa się kurs i jak się zgłosić?

kurs startuje 27 stycznia i potrwa do 8 marca 2020 r.

zapisy trwają do 15 stycznia 2020 r. Po tym terminie prześlemy informację o zakwalifikowaniu się na kurs.

link do platformy i wszystkie niezbędne informacje otrzymają państwo po przyjęciu na kurs

o przyjęciu na kurs decyduje kolejność zgłoszeń

kurs jest bezpłatny

Zapisy na kurs na stronie Centrum Cyfrowego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kurs online Otwarte zasoby edukacyjne w bibliotece

# data[].attributes.attachment_link.description
Centrum Cyfrowe zaprasza do udziału w kursie online „Otwarte zasoby edukacyjne w bibliotece". Jest on częścią trzyletniego projektu rozwoju kompetencji cyfrowych w bibliotekach. Kurs skierowany jest przede wszystkim do pracowników i pracowniczek bibliotek (szkolnych, publicznych, pedagogicznych i akademickich), ale wziąć w nim udział mogą także edukatorzy i edukatorki, animatorzy i animatorki, pracownicy i pracowniczki domów kultury.

# data[].attributes.attachment_link.description
Po to, by biblioteki były coraz lepsze, lepiej służyły ludziom, prowadzimy Program Rozwoju Bibliotek. Bierze w nim udział 3327 bibliotek z małych miejscowości.

# data[].attributes.attachment_link.description
Google Arts & Culture features content from over 2000 leading museums and archives who have partnered with the Google Cultural Institute to bring the world's treasures online.

# data[].attributes.attachment_link.title
Narzędzia i zasoby edukacyjne na czas zamknięcia szkół

# data[].attributes.attachment_link.description
Zwykle edukacja przez internet to wybór dla osób bardzo zmotywowanych lub dla tych, którzy nie mają łatwego dostępu do fizycznych instytucji lub społeczności, z którymi mogą się uczyć. Epidemia kor...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prace 14 polskich ilustratorów książek dla dzieci w warszawskiej Zachęcie świadczą o świetnej kondycji tej dziedziny sztuki.

Mamy wielu utalentowanych artystów, a na rynku coraz większy wybór dobrych książek adresowanych do małych czytelników. Ale czy na pewno wiemy o tym, skoro wciąż trzeba bić się o czytelników?

- Polskie książki zdobywają międzynarodowe nagrody, w tym te najważniejsze, jak Bologna Ragazzi Award na największych targach książki dla dzieci w Bolonii. Stoisko reprezentującego polskie wydawnictwa Instytutu Książki jest zawsze oblegane przez zagranicznych wydawców, a efektem są liczne zagraniczne edycje polskich książek - twierdzą kuratorki wystawy Magda Kłos-Podsiadło i Ewa Solarz.

Ekspozycja została bardzo atrakcyjnie zaaranżowana przez Lecha i Martę Rowińskich. Nie od razu wchodzimy w bezpośredni kontakt z książką, przecież nie jesteśmy w księgarni, lecz w galerii. Na początek więc dzieciom i dorosłym oddano przestrzeń, w której każdy może stać się twórcą. Ze wszystkich stron otaczają wchodzących powiększone rysunki, przeniesione z różnych wydanych książek. Przypominają czarno-białe graffiti. Miejsce między nimi dzieciaki wypełniają własnymi malunkami, uzupełniając np. ilustrowane przygody słonia w składzie porcelany Anny Niemierko do wiersza Ludwika Jerzego Kerna. Albo ozdabiając tatuażami tors marynarza Korneliusza narysowanego przez Dawida Ryskiego („Alphabetbetics").

Dalej przechodzimy do sali, która działa na wyobraźnię i zachęca do interaktywnej zabawy. Ilustracje zostały tu przemienione w wielkoformatowe instalacje, trójwymiarowe obiekty lub murale. Ściana z otworami przypominającymi oczy prowokuje, by spojrzeć. To nawiązanie do autorskiej książki Iwony Chmielewskiej, zatytułowanej właśnie „Oczy", opowieści o zmyśle wzroku i poznawaniu świata, gdy jesteśmy go pozbawieni.

Równie intrygują „Pierwsze urodziny Prosiaczka" Oli Płocińskiej. Aby zobaczyć ilustracje i poczytać, co się wtedy wydarzyło, trzeba otworzyć rozmaite tajemnicze drzwiczki. A panoramiczne kolaże Agaty Dudek z książki „Tajemnica Malutkiej" Anny Onichimowskiej obejrzą tylko ci, którym uda się zręcznie wśliznąć do wnętrza dwóch „pudeł" czy obudowanych stelaży.

Trudno oprzeć się także urokowi kolorowego zwierzyńca stworzonego przez Monikę Hanulak. Naprawdę to ludzkie sylwetki kryjące się za maskami zwierząt. Jest to nowa wersja bohaterów książki „Pampilio" Ireny Tuwim, poszukujących trudnej do zapamiętania nazwy egzotycznego owocu.

Wystawę kończy sala z ekspozycją prawdziwych książek, z których zaczerpnięto ilustracje, oraz plakatów. Będą potem podróżować po bibliotekach całego kraju i zachęcać do czytania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak piękne mogą być książki dla najmłodszych

# data[].attributes.attachment_link.description
Prace 14 polskich ilustratorów książek dla dzieci w warszawskiej Zachęcie świadczą o świetnej kondycji tej dziedziny sztuki. Mamy wielu utalentowanych artystów, a na rynku coraz większy wybór dobrych książek adresowanych do małych czytelników. Ale czy na pewno wiemy o tym, skoro wciąż trzeba bić się o czytelników?

# data[].attributes.body
Sprawdź do czego masz prawo

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Polska szkoła ilustracji przez lata święciła triumfy na świecie. Przypominamy najwybitniejsze ilustrowane książki dla dzieci z PRL - niektóre z nich już doczekały się nowych wydań, inne wciąż czekają na wznowienie.

Fenomen polskiej szkoły ilustracji tworzyli w latach 1950-1980 tacy mistrzowie jak Jan Marcin Szancer, Bohdan Butenko, Olga Siemaszko, Józef Wilkoń czy Janusz Stanny. Niektórzy z nich razem z pisarzami tworzyli na przestrzeni lat zgrane tandemy, a ich wspólne dzieła potwierdzały teorię, że w tej dziedzinie 1 (pisarz) plus 1 (ilustrator) równa się często 3 - będąca efektem końcowym książka to coś więcej niż suma swoich składowych.

Co ciekawe, w PRL okładki i ilustracje do książek dla dzieci tworzyli artyści, których raczej z taką działalnością nie kojarzymy, jak Roman Cieślewicz, Henryk Tomaszewski czy Jan Młodożeniec. W tym okresie powstało także wiele wybitnych książek autorskich (np. Mieczysława Piotrowskiego czy Janusza Stannego), które nie mieszczą się w szkołach i nurtach, ale do dziś zachwycają swoim nowatorstwem i oryginalnością.

Kryzys polskiej szkoły ilustracji przyszedł w latach 80. i był związany przede wszystkim z dramatycznym pogorszeniem jakości papieru i druku. Po przerwie na lata 90 i pocz. XXI w. polska ilustracja dla dzieci ma się znowu całkiem nieźle. O najnowszych wybitnych książkach dla dzieci czytaj tu... Tymczasem przypominamy najciekawsze książki dla dzieci z PRL.

"Brzechwa dzieciom", ilustracje: Jan Marcin Szancer

Szancer jest jednym z najłatwiej rozpoznawalnych ilustratorów kojarzonych z epoką PRL-u, choć debiutował jeszcze przed wojną. Jego styl ma w sobie zresztą coś ze staromodnej elegancji - najstarsza ze zilustrowanych przez niego książek, czytanka "Nasze miasto" dla uczniów II klasy szkół powszechnych, pochodzi z 1935 roku. Słynna sygnatura jms pojawiła się po raz pierwszy w 1944 r.

Szancer zilustrował ponad 240 książek, w tym "O Janku, co psom szył buty", "Pinokio"Collodiego, "Pan kotek był chory", "O krasnoludkach i sierotce Marysi", "Dziadek do orzechów", "Baśnie" Andersena. Prawdopodobnie każdy, kto był kiedyś dzieckiem, pamięta jego ilustracje do "Lokomotywy"czy "Rzepki"Tuwima, podobnie jak do wierszy Brzechwy ("Brzechwa dzieciom") i jego "Akademię Pana Kleksa" - z tym pisarzem stworzył zresztą spółkę autorską. Z literatury "dorosłej" zilustrował "Pana Tadeusza", "Zemstę" Fredry, "Faraona"Bolesława Prusa, polskie wydania Tołstoja i Puszkina. Był też kierownikiem artystycznym "Świerszczyka".
Wybór ilustracji Szancera można obejrzeć tutaj...

Książka "Brzechwa dzieciom" została po raz pierwszy wydana przez Naszą Księgarnię w 1955 roku.

Julian Tuwim "Pan Maluśkiewicz i wieloryb", ilustracje: Bohdan Butenko

Wydany w 1956 roku"Pan Maluśkiewicz i wieloryb" Tuwima to jedna z pierwszych książek dla dzieci Bohdana Butenki - i od razu świetny przykład stylu, który już wkrótce miał się stać kultowy. Ale nie tylko o styl tutaj chodzi - w przypadku Butenki trzeba by raczej mówić o całej architekturze książki. Bohdan Butenko przez lata podniósł technikę poligraficzną do rangi sztuki. Projektuje każdy tom, poczynając od okładki, a kończąc na detalach takich jak stopka redakcyjna. Jego wkładowi w sztukę ilustratorską książki dziecięcej poświęcane są całe wystawy. Kuratorzy najnowszej i największej, zorganizowanej w Bunkrze Sztuki w Krakowie, napisali o nim:

W jego projektach książki stają się obiektami artystycznymi, w których wszystkie elementy - introligatorskie, typograficzne, rysunkowe, fotograficzne - współtworzą wielopoziomową narrację plastyczną.

Czytaj i oglądaj - książki z sygnaturą Buteno Pinxit...

Książkę wydaną po raz pierwszy w 1956 roku wznowiło Wydawnictwo Dwie Siostry w 2009 r.

Jerzy Broszkiewicz "Wielka, większa i największa", ilustracje: Gabriel Rechowicz

Tytuł odnosi się do trzech kolejnych - różniących się stopniem trudności - przygód czy zadań, przed którymi stają bohaterowie Ika i Groszek, po tym jak nawiązują kontakt z tajemniczym samochodem niszczejącym na ich podwórku. Stary Opel Kapitan okazuje się samochodem niezwykłym - prowadzi się sam, mówi i pomaga dzieciom rozwiązać kolejne zagadki. Na podstawie tej niezwykłej powieści w 1962 r. powstał popularny film dla dzieci.

Niezwykły jest też przypadek ilustratora - Gabriel Rechowicz oprócz ilustracji książkowej (m.n. Aliny Afanasjew, Wandy Chotomskiej, Jerzego Ficowskiego, Joanny Kulmowej,) z równym powodzeniem uprawiał projektowanie wnętrz użytkowych (dziełem jego i jego żony są m.in. mozaika w patio "Domu Chłopa", czy wystrój malarski Supersamu w Warszawie) oraz scenografią filmową ("Wszystko na sprzedaż" Wajdy).

Książka "Wielka, większa i największa" ukazała się po raz pierwszy w 1960 roku (Nasza Księgarnia), wznowiona przez Wydawnictwo Dwie siostry w 2012 roku.

Janusz Stanny "O malarzu rudym jak cegła" (Wydawnictwo Wytwórnia, 2013)

Janusz Stanny zasługuje na szczególną uwagę: ten jeden z najzdolniejszych uczniów Henryka Tomaszewskiego, oprócz ilustrowania cudzych książek tworzył też własne autorskie. Literacki talent ujawnił w trzech rymowanych książkach: "Baśń o królu Dardanelu", "Koń i kot", "O malarzu rudym jak cegła". Ta ostatnia po raz pierwszy została wydana w 1961 roku - "to książka prosta i dowcipna, perfekcyjnie zakomponowana - każda rozkładówka to przejrzysta fabularna sytuacja, nakreślona jak najoszczędniej, syntetyczną kreską. Książka była bardzo nowoczesna z góra przed 50 laty... i taką pozostała" - napisano na stronie wydawnictwa Wytwórnia, które książkę wydało.

Wydana po raz pierwszy w 1961 roku książka"O malarzu rudym jak cegła" została wznowiona przez wydawnictwo Wytwórnia w 2013 roku. W tym wydawnictwie ukazała się także inna autorska książka Stannego "Baśń o królu Dardanelu".

Wiktor Woroszylski "Cyryl gdzie jesteś", ilustracje: Bohdan Butenko

Przykład wieloletniej i bardzo owocnej współpracy dwóch wybitnych artystów. Butenko i Woroszylski pracowali razem kilkakrotnie, tworząc takie klasyczne pozycje literatury ilustrowanej, jak "I ty zostaniesz Indianinem" (1960)czy"Cyryl gdzie jesteś?"(1962). To przykłady genialnych powieści przygodowych dla trochę starszych dzieci (ale jeszcze nie nastolatków - przynajmniej z dzisiejszego punktu widzenia), w której ilustracja nie tylko inteligentnie współgra, ale także dopełnia czy nawet wzbogaca narrację tekstu.

Oprócz tych dwóch książek Woroszylski z Butenką współpracowali przy "Mniejszy szuka Dużego" (na podstawie książki powstał film) oraz antologii "Nastolatki nie lubią wierszy". Na ten ostatni tom składa się wybór wierszy XX-wiecznych poetów, co do których Woroszylski (autor antologii) miał prawo się łudzić, że spodobają się młodzieży. Książka ukazała się w 1967 roku w opracowaniu graficznym Butenki, który w tym celu wykorzystał kolaże, wycinki, wydarte fragmenty gazet, paprochy, a także zawartość szuflad z rupieciami.
O tej ostatniej książce pisała szerzej Joanna Olech w artykule "Vintage dla dzieci" w Gazecie Wyborczej...
Wiktor Woroszylski "Gabryś, nie kapryś", ilustracje Henryk Tomaszewski

Znowu Woroszylski w roli głównej - tym razem jako autor krótkiego wierszyka o niesfornym chłopcu dla najmłodszych czytelników. W roli ilustratora wystąpił wyjątkowo słynny grafik i plakacista Henryk Tomaszewski (oprócz tej małej książeczki zilustrował raptem jeszcze kilka książek dla dzieci). To mistrzowski wiersz wirtuozersko zilustrowany przez klasyka polskiej szkoły plakatu. Jak piszą nowi wydawcy - "rarytas nie tylko dla kapryśnych dzieci, ale także dla wybrednych literacko i estetycznie dorosłych".

Mieczysław Piotrowski "Zajączek szare uszko"

Kolejna wybitna książka autorska. Mieczysław Piotrowski to wybitny pisarz, rysownik, autor powieści i scenariuszy filmowych, a jednocześnie twórca niedoceniony i prawie nieznany. Jego niezwykłą eksperymentalną prozę doceniał Andrzej Falkiewicz, wrażliwe, niezwykłe akwarele chwalił Jan Młodożeniec. Ten ostatni był także fanem komiksowej historyjki "Zajączek szare uszko" (z podtytułem "Czy to jest powieść obrazkowa?") z 1976 roku, w której na drodze zajączka stają groźni myśliwi. Także w swoich dwóch pozostałych książkach dla dzieci ("Ballada o Dentyście"(1966) i "Grzyby galopują na koniach") Piotrowski ze świetnymi rezultatami łączył nieprzeciętny talent literacki i plastyczny.

Antoni Marianowicz "Raz czterej mędrcy", ilustracje: Janusz Stanny

Janusz Stanny tym razem w roli tylko ilustratora wierszy dla dzieci Antoniego Marianowicza - poety, tłumacza i satyryka, autora wcale nie cenzuralnych wierszy. Wierszyki w "Raz czterej mędrcy" to jednak twórczość jak najbardziej nadająca się dla dzieci. To przykład poczucia humoru w iście brytyjskim stylu. gdzie absurd walczy o lepsze z nonsensem. Oto próbka tego "angielskiego" stylu w wydaniu Marianowicza:

"Raz grała na scenie artystka wspaniała -
Im bardziej klaskano, tym więcej braw miała.
Raz charty ścigały się w pewną niedzielę -
Ten, co był ostatni, nie pędził na czele.
Raz szewc łatał buty na swoim poddaszu -
Gdy złatał, nie było już dziury w kamaszu."
[fragment wiersza "Gdy raz pewna małpa"]

Po czymś takim nie dziwi już, że Marianowicz był koneserem i tłumaczem m.in. purnonsensowych wierszyków Edwarda Leara a także "Alicji w krainie Czarów". Wierszykom z tomu "Raz czterej mędrcy" towarzyszą mistrzowskie ilustracje Stannego.

Książkę Marianowicza z ilustracjami Stannego wznowiło wydawnictwo Dwie Siostry w 2011 r.

Krystyna Boglar "Klementyna lubi kolor czerwony", ilustracje: Bohdan Butenko

Najsłynniejsze dziełko Krystyny Boglar i Bohdana Butenki to oczywiście komiks "Gucio i Cezar", w którym niesamowite przygody przeżywają bohaterowie łakomy hipopotam Guci i rozważny pies Cezar. Bohaterowie odbywają podróże po niezwykłych krainach, poznają piratów, kowbojów, rakiety kosmiczne i porwane księżniczki, zmagają się z potworami i złoczyńcami. Niedawno wznowiony w jednym tomie komiks Boglar i Butenki może dziś być znowu czytany przez najmłodszych (przynajmniej tych znających drukowane litery).

Boglar, autorka wielu powieści dla dzieci i młodzieży (m.in. "Nie głaskać kota pod włos" i "Każdy pies ma dwa końce") z Butenką współpracowała jeszcze przy przygodowo-detektywistycznej powieści "Klementyna lubi kolor czerwony".

Tytuł i temat Butenko potraktował całkiem serio i w swoich ilustracjach wykorzystał prawie wyłącznie kolor czerwony. Z tej uroczej powieści dzieci dowiedzą się m.in. czy można odnaleźć kogoś w lesie nocą, podczas burzy, a także jak wymknąć się z domu, żeby nie zbudzić dorosłych.

"Klementynę" wydało w roku 2006 roku Wydawnictwo Dwie Siostry.

Zbigniew Batko "Z powrotem, czyli fatalne skutki czytania niewłaściwych lektur", ilustr. Stasys Eidrigevičius

Niezwykłe były efekty współpracy Zbigniewa Batki i Stasysa Eidrigevičiusa przy książce "Z powrotem, czyli fatalne skutki czytania niewłaściwych lektur". Wybitny litewski grafik (od 1980 roku mieszkający w Polsce) ma w swoim dorobku liczne książki dla dzieci, które jednak z reguły wydawane były za granicą. Także w dorobku Zbigniewa Batki, zmarłego w 2007 roku wybitnego tłumacza z języka angielskiego, "Z powrotem" zajmuje wyjątkowe miejsce - to jedyna książka tego autora dla dzieci (i zaledwie jedna z dwóch jego powieści).

"Z powrotem"wydana przez Iskry w 1984 roku była porównywana do "Przygód Alicji w Krainie Czarów". Przygody głównego bohatera - królika są swoistym żartem wyobraźni. Batko napisał opowieść, która może być czytana zarówno przez dzieci jak i dorosłych, pełną subtelnego, trochę nonsensownego humoru a także poetyckich czy sentymentalnych fragmentów. Niezwykły tekst uzupełniają wspaniale pełne dziwnego nastroju ilustracje Eidrigeviciusa.

Stanisław Wygodzki "Odwiedziła mnie żyrafa", ilustracje: Mirosław Pokora

Mirosław Pokora, inny przedstawiciel złotej epoki polskiej grafiki książkowej, zasłynął ilustracjami do "Babci na jabłoni"Miry Lobe, współpracował także z Woroszylskim ("Globus w proszku") czy Janiną Porazińską ("Kozucha kłamczucha").Zilustrował też jedyną książkę dla dzieci Stanisława Wygodzkiego - debiutującego w latach 30. lewicowego poety i pisarza, tłumacza literatury żydowskiej i niemieckiej. Jego "Odwiedziła mnie żyrafa"(1967) to napisana z wdziękiem i absurdalnym poczuciem humoru, zabawna opowieść o dystyngowanej żyrafie, która niespodziewanie odwiedza jednego z mieszkańców stolicy i stawia cały jego dom na głowie (żyrafa podróżniczka przywykła pić wyłącznie ze szkła i porcelany, jada jedynie podłużne potrawy, a na co dzień pracuje w porcie jako dźwig przeładunkowy).

Książkę Wygodzkiego i Pokory z 1967 r. wznowiło Wydawnictwo Dwie Siostry w 2007 r.

Ludwik Jerzy Kern "Mądra poduszka", ilustracje: Zbigniew Rychlicki

Ludwik Jerzy Kern, słynący ze świetnego poczucia humoru poeta i satyryk, wieloletni redaktor rubryki Rozmaitości na ostatniej stronie tygodnika "Przekrój", to oczywiście także autor wielu popularnych utworów dla dzieci, wśród nich najbardziej znane to może "Ferdynand Wspaniały" i "Proszę słonia" (na podstawie obu zrealizowano znane dobranocki). Był też Kern autorem wierszyków dla dzieci, które zebrane zostały m.in. w książce "Mądra poduszka" (1977), w której pisze m.in. tak:

Koci, koci, łapci.
Zrobił dziadek, zrobił dziadek
Fotografię babci.

Duli, duli, dąsy,
Wujek Władek, wujek Władek
Dorysował wąsy.

Ecie, fecie, pecie, działo się to w lecie
W mieście Szadek, w mieście Szadek
W sieradzkim powiecie.

Potem jest oczywiście jeszcze śmieszniej. Książkę w iście cyrkowej konwencji zilustrował wieloletni redaktor magazynu dla dzieci "Miś" Zbigniew Rychlicki, znany przede wszystkim jako twórca plastycznej postaci Misia Uszatka.

Wiktor Woroszylski "Mamutek", ilustracje: Józef Wilkoń

"Dużo śmiechu, trochę smutku, to historia o mamutku" - tak zaczyna Woroszylski tę rzeczywiście nieco smutną opowieść. Mamutek nazywa się Lutek i ma wyjątkowo bujną wyobraźnię, co zapewnia mu opinię kłamczucha i tchórza. Ale to właśnie on pierwszy zauważa nadciągający lodowiec i daje sygnał do ucieczki (nie wszyscy mu jednak uwierzą, co będzie miało dość fatalne konsekwencje). Ten smutny wierszyk Woroszylskiego ma w sobie jednak także dużo ciepła i optymizmu, oraz czułego humoru:

"Mamutko mamusieńko -
kwilił mamutek cienko -
taki bzydki dinozaur
byłby mamutka pozarł!"

Książeczkę zilustrował klasyk ilustracji Józef Wilkoń - mistrz malowania zwierząt, często w swojej twórczości inspirujący się przyrodą. Wilkoń, słynący z charakterystycznego stylu malowania bardzo dużym pędzlem, akwarelą, tuszami, często jednym uderzeniem, tutaj zaproponował trochę inną stylistykę - rysunki są prostsze, stylizowane na malowidła naskalne. Mimo to książka ta jak najbardziej zasługuje na miano "wilkoniowatej"...
Więcej o Mamutku tutaj...

"Mamutka" wydało wydawnictwo Wytwórnia w 2009 r.

Wiele klasycznych książek dla dzieci można (we fragmentach) zobaczyć na portalu www.book.hipopotamstudio.pl

Przykłady nowszej ilustracji dla dzieci można przeglądać na portalu www.polskailustracjadladzieci.pl

Autor: Mikołaj Gliński, 18.10.2013

bohdan butenko józef wilkoń książki dla dzieci ilustracja dla dzieci linkbajt dla dzieci [{"nid":"32032","uuid":"659d2668-d600-4530-a6f8-c683e42444e6","type":"event","langcode":"pl","field_event_date":"{ \n"value":"", \n"end_value":""\n }\n","title":"Białostocki Teatr Lalek w Azji","field_introduction":"Białostocki Teatr Lalek wystąpi na Kaohsiung Children's Art Education Festival (2013 KCAEF) na Tajwanie oraz Shanghai International Children's Theatre Festival 2013 w Chinach.","field_summary":"Białostocki Teatr Lalek wystąpi na Kaohsiung Children's Art Education Festival (2013 KCAEF) na Tajwanie oraz Shanghai International Children's Theatre Festival 2013 w Chinach.","path":"/pl","path_node":"/wydarzenie/bialostocki-teatr-lalek-w-azji","topics_data":"a:2:{i:0;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59605";s:4:"name";s:6:"#teatr";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:12:"/temat/teatr";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}i:1;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59644";s:4:"name";s:8:"#culture";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:14:"/temat/culture";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"/sites/default/files/styles/360_auto/public/images/imported/mini_img/7033311.jpg?itok=p5wCMsi5","image_260_auto":"/sites/default/files/styles/260_auto_cover/public/images/imported/mini_img/7033311.jpg?itok=CIK489Y_","image_560_auto":"/sites/default/files/styles/560_auto/public/images/imported/mini_img/7033311.jpg?itok=wMn5FJAv","image_860_auto":"/sites/default/files/styles/860_auto/public/images/imported/mini_img/7033311.jpg?itok=ueuD7Z_4","image_1160_auto":"/sites/default/files/styles/1160_auto/public/images/imported/mini_img/7033311.jpg?itok=p17tRdcO","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"115","cover_width":"203","cover_ratio_percent":"56.6502"}]

# data[].attributes.attachment_link.description
Polska szkoła ilustracji przez lata święciła triumfy na świecie. Przypominamy najwybitniejsze ilustrowane książki dla dzieci z PRL - niektóre z nich już doczekały się nowych wydań, inne wciąż czekają na wznowienie. Fenomen polskiej szkoły ilustracji tworzyli w latach 1950-1980 tacy mistrzowie jak Jan Marcin Szancer, Bohdan Butenko, Olga Siemaszko, Józef Wilkoń czy Janusz Stanny.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cyfrowa poezja wizualna: gatunek poezji cyfrowej, nawiązującej do tradycyjnej poezji wizualnej. W tradycyjnej odmianie uprzywilejowany jest obraz oraz istotna jest relacja między tekstem, a obrazem. W wersji cyfrowej konstrukcja dwuskładnikowa poszerzona jest o kolejne komponenty: ruch, działanie (interaktywna rola odbiorcy) i dźwięk (ostatnie dwa są elementami fakultatywnymi). Prymarną rolę pełni ruch, który określa zależności między tekstem a obrazem; wyznacza strukturę i buduje semantykę obiektu. Ruch przeobraża utwór wizualny z symultanicznego na spacjalny - pierwotnie „płaski" tekst (unieruchomiony przez papier) ulega uprzestrzennieniu, ruch odkrywa kolejne warianty występowania obiektu, które w tradycyjnej odmianie czytelnik musiał sam wytworzyć w umyśle. W tradycyjnej poezji wizualnej obraz pobudzał i wzmacniał znaczenie kodu słownego, lektura przebiegała od obrazu do treści, od treści do obrazu. W odmianie cyfrowej ruch jest osią konstrukcyjną, gdyż warunkuje zarówno to co znaczące, jak i znaczone. Wariacyjność obiektu cyfrowego odpowiada za jego zmienność i płynność, stąd tradycyjny proces odbioru każdorazowo zakłócany jest przez ruch.

Korzenie

Pierwsze teksty-obrazy pojawiły się już w starożytności i nosiły nazwę technopaegnia - z greckiego techne (sztuka, dzieło) oraz paegnion (gra, zabawa). Pojęcie wprowadzone przez Decymusa Magnusa opierało się na trzech składnikach: kształcie ikonicznym, tekście językowym oraz graficznym wykonaniu. Od XVI-XVIII wieku zauważyć należy bogaty rozwój poezji wizualnej, wówczas bowiem pojawiły się różne odmiany piktogramów: labirynty słowne, kwadraty magiczne, logogryfy czy tautogramy. Przełom XIX i XX wieku jest kolejnym okresem, w którym następuje odrodzenie wizualnego zapisu pisma, dzięki dwóm wielkim prekursorom: Williamowi Morrisowi oraz Stephane'owi Mallarmému. Francuski poeta i krytyk literacki Mallarmé wysunął koncepcję powierzchni tekstu jako jego elementu konstytutywnego. W 1896 roku opublikował poemat Rzut kości nigdy nie zniesie przypadku, który był radykalną prezentacją możliwości poezji wizualnej. Plan ikoniczno-przestrzenny był równie istotny jak zapis tekstowy. O znaczeniu poematu decydowało zatem zarówno położenie słów, jak i ich właściwości typograficzne: format czcionki, krój i typ. Liczyło się zatem to, co dzieje się wewnątrz tekstu, relacje między znakami a przestrzenią. W ten sposób Mallarmé zburzył linearny sposób odczytania utworu, wprowadzając ideę gry przypadku i znaczeń, zależnych od kierunku lektury. Ważnym wydarzeniem, mającym wpływ na rozwój poezji wizualnej, było odkrycie chemiografii, która dokonała rewolucji w reklamie. Od 1912 roku zauważyć zatem można inspirację nowoczesną reklamą w działalności kubistów (Francis Picabia Kobieta), futurystów (Filippo Tommaso Marinetti, Słowa na wolności) i dadaistów (Kurt Schwitters, Krytyk). Ważny krok ku abstrakcjonizmowi wizualnemu wykonał przedstawiciel francuskiej awangardy poetyckiej Guillaume Apollinaire, wydając w 1918 roku dzieło Kaligramy i zapoczątkowując lirykę kaligramatyczną. Artysta, nawiązując do gatunku carmen figuratum przełamał dotychczasowe konwencje wprowadzając do tworzywa literackiego elementy graficzne i nadał tekstom poetyckim charakter wizualny. Na początku XX wieku poezja wizualna rozwija się także w Polsce, za sprawą Bruna Jasieńskiego, Stanisława Młodożeńca, Anatola Sterna czy Tytusa Czyżewskiego, którzy eksperymentowali z powierzchnią kartki i typograficzną stroną zapisu.

Budowa i odbiór

W tradycyjnej poezji wizualnej tekst rozmieszczony był na przestrzeni kartki, liczył się ich układ i organizacja. Tekst mógł tworzyć obraz (jak np. w poezji figuralnej) bądź być w obraz wpisany (wiersze wplecione). W cyfrowej odmianie relacja między tekstem a obrazem jest zmienna, gdyż każdorazowo przekształca się i jest generowana przez mechanizm. Obiekt nowych mediów składa się z wielu wariacji, które należy odkryć, aby w pełni go odczytać i zrozumieć. Utwór skonstruowany jest z warstw, połączonych ze sobą na zasadzie kinetycznej (obiekt sam zmienia swą strukturę) bądź łączy (konkretne słowa lub ikony pełnią funkcję odsyłaczy, które należy uruchomić, aby przejść do kolejnej wersji). Ruch jest elementem scalającym tekst z obrazem i tym samym pełni funkcje strukturalne i semantyczne. Działanie strukturalne polega na: konstruowaniu kompozycji (mechanizm odkrywa kolejne elementy obiektu), modyfikacji (zmienia układ w ramach tej samej postaci) oraz redukcji (usuwanie pewnych fragmentów). W funkcji semantycznej, określającej zależności między tekstem, a obrazem, wyróżnić należy rolę ilustrującą (ruch jest wizualizacją kodu językowego), interpretacyjną (wspomaga wyjaśnić znaczenie tekstu) czy wzmacniającą (ruch potęguje znaczenie składników). W cyfrowej poezji wizualnej istotny jest zatem związek między warstwą odkrytą a jeszcze nie odkrytą, między tekstem-obrazem źródłowym a docelowym. Działanie odpowiada za odsłonięcie jego warstw, które następnie należy skomponować w całość, aby odczytać znaczenie utworu. To, co było w tradycyjnej poezji wizualnej ukazane symultanicznie, w cyfrowej rozciągnięte jest w przestrzeni i czasie.

Budowa utworu wizualnego zależna jest od wielu czynników, zarówno od stopnia wieloskładnikowości, jak i od poziomu interaktywności. W kompozycji obiektu cyfrowego akcentuje się jedność treści i interfejsów, co oznacza, że każdy element struktury umotywowany jest znaczeniowo.

Slippingglimpse (Stephanie Strickland, Cynthia Lawson Jaramillo i Aul Ryan) to obiekt słowno-wizualny, udowadniający integrację tekstu, obrazu i programu/mechanizmu. Odbiorca „włącza" utwór, przedstawiający wodę, na falach której poruszają się chaotycznie słowa. Elementy są skonsolidowane - wyrażenia językowe reagują na dynamikę żywiołu, poruszają się w rytm wody. Twórcy opisują działanie cyrkulacji składników, stanowiące o ich koherencji: obraz-woda czyta tekst, tekst jest czytany przez program, program generuje obraz-wodę. Czytanie jest zastępowane przez „wyławianie" tekstu asocjacyjnie bądź intuicyjnie - lektura linearna nie jest możliwa w trakcie animacji. Słów nie można zatrzymać, ich łączenie składniowe i semantyczne dokonuje się wyłącznie w umyśle czytelnika. Utwór można jednak przeczytać konwencjonalnie po włączeniu funkcji „scroll text", dzięki której tekst zaprezentowany jest literalnie. Odbiorca Slippingglimpse jest bierny, jego zadanie ogranicza się wyłącznie do wybrania jednego z dziesięciu obiektów, nie wymagających interwencji. Lektura polega na obserwacji i odczytywaniu odsłaniającego się tekstu poprzez ciągły ruch obiektu. W Slippingglimpse aktywny obraz - woda - podkreśla płynność i ulotność wyrażeń językowych. Słowa puszczone na wodzie lawirują, krążą i proszą się o ich złowienie. Chwytanie słów podczas ich żeglugi przypomina proces montowania i remiksowania tekstów ze znalezionych fabrykatów.

W Fitting the Pattern Christine Wilks łączy kompozycję wizualną utworu z poruszaną problematyką cielesności. Artystka nawiązuje do koncepcji „pisania ciałem" Hélène Cixous, a także bezpośrednio do idei arachnologii Nancy K. Miller. Christine Wilks porównuje akt pisania z aktem tkactwa - użytkownik wybiera narzędzia krawieckie, a następnie „szyje" zgodnie z wyznaczonymi liniami. Szwy są linkami, które należy aktywować, aby odsłonić ukryty tekst, a wyznaczone wzory są tekstualnymi fragmentami, których „zszycie" przypomina proces montowania utworu. Budowanie narracji - analogicznie do tkactwa - dokonuje się poprzez czynność rozcinania (znakiem są nożyczki), prucia (przecinak), łączenia (szpilki) oraz szycia (igła). Utwór realizuje teorię arachnologii - nawiązującej i przeciwstawiającej się idei hyfologii Barthesa - podkreślając, że tekst jest tkaniną, w której kobieta pisząca pozostawia ślad własnej osoby. Stąd w utworze pojawiają się treści dotyczące macierzyństwa, będące potwierdzeniem zawarcia płci w praktyce pisania. Treści o cielesności oddają także problem tożsamości kobiety i jej kreowania własnego ciała - pytanie o to, jakim się jest kształtem wzoru krawieckiego jest niczym innym jak interpretowaniem siebie przez pryzmat ilości centymetrów w pasie. Z kolei wspomnienia o tym, jak dziewczyny były ubrane w kościele, jest dowodem na powierzchowne i materialne traktowanie człowieka. Presja by wyglądać atrakcyjnie wywołuje wątpliwości natury tożsamościowej: „czuję, że powinnam raczej pasować do ubrań, niż żeby ubranie pasowało do mnie". Akt tkania odzwierciedla także zagadnienie eksplorowania pamięci, łączenia faktów z przeszłości bądź odwrotnie - „prucia" pewnych zdarzeń, o których chce się zapomnieć. Forma hipertekstowa jest adekwatna do poruszanych kwestii, a odbiór tekstu jest analogiczny do krawiectwa - pojedyncze leksje „zszywa" się w jeden wzór. Mechanizm nawigacyjny łączy całość strukturalnie (poprzez interakcję odsłaniane są kolejne warstwy tekstu, które można uznać za autonomiczne utwory poetyckie) oraz semantycznie (wykonywane zadanie „szycia" scala konotacje obrazu-krawiectwa ze znaczeniem tekstu).

Formę hipertekstową zastosowała także Aneta Kamińska w zdigitalizowanych Czarach i Marach. Poszczególne utwory symultanicznie rozmieszczone na kartce papieru ulegały uprzestrzennieniu - pojawiają się polecenia, które na zasadzie linków odsyłają czytelnika do kolejnych warstw. Komendy ponadto za pomocą animacji wizualizują własne znaczenie - przykładowo hasło [a teraz odkryj się] - dynamicznie obrazuje zwijanie tekstu, co ma przypominać akt „odkrywania", z tym że działanie zwizualizowało znaczenie na zasadzie negacji - wyrażenie ulega „zakryciu", a nie „odkryciu". Przykładem jest także polecenie [odwróć na drugi bok] - obiekt „przekręca się" na drugą stronę w osi poziomej. U Kamińskiej uwidacznia się zatem relacja, wyznacza poprzez działanie, między tekstem a obrazem, który go odzwierciedla. Linki przyjmują także postać ikony, która po uaktywnianiu odsłania ukryte warstwy językowe, przykładowo obraz strzałki ujawnia fragment tekstu zawartego w dymku. W Czarach i marach ponadto struktura chaotyczna i poruszające się teksty odzwierciedlają znaczenie całego tomiku utrzymanego w tonie onirycznym.

matko zawrotna Łukasza Podgórniego prezentuje z kolei tekst wpisany w koło. Mechanizm uaktywnienia środka obiektu, wprawia koło w ruch, w wyniku czego wyrażenia językowe zamazują się, a w zamian za to wydobywa się zniekształcony dźwięk mowy, imitujący czytanie tekstu. Kinetyczno-wizualne doświadczenie obracającego się, zawrotnego obrazu, oddawać ma sens warstwy językowej: „cisza jest dźwiękiem prędkości świata / światło jest bogiem prędkości dźwięku / bóg to wysoka prędkość światła / bóg to światła wysoka prędkość". Powtarzające się słowa: prędkość, światło i dźwięk odzwierciedlone są w dynamice animacji. Poprzez interakcję zmienia się forma obiektu, która wzmacnia i interpretuje znaczenie tekstu.

kręgosłup czasu Leszka Onaka również bazuje na stałym tekście wpisanym w poruszające się koło. Ruch powoduje, że słowa na poszczególnych obręczach figury zmieniają swoje położenie, w efekcie czego lektura podporządkowana jest działaniu - odbiorca sam wyznacza sobie linearny układ odczytania utwory od części zewnętrznej ku centrum. Utwór można czytać na wiele sposobów, przykładowo rozpoczynając od słowa „nigdy" ułożyć można wyrażenia: „nigdy jest teraźniejszość", „nigdy nie była przyszłość", „nigdy nie będzie nicość". Kręgosłup czasu jest utworem proteuszowym - ciągły ruch odpowiada za polifoniczną lekturę. Ruch wizualizuje znaczenie kodu językowego, a mianowicie niemożność wyznaczenia granic między czasami. Nie ma różnicy zarówno między „wczoraj", „dzisiaj", „jutro", jak i „nigdy" oraz analogicznie między „przeszłością", „teraźniejszością", jak i „przyszłością". Zmienna i płynna budowa utworu odzwierciedla i potęguje sens fluktuacyjnej rzeczywistości.

Obiektem przestrzenno-liniowym, w którym kod słowny zarysowuje jedynie kształt przedstawianej formy, bez wypełnienia jej tekstem, jest zdigitalizowany przez grupę Twożywo wiersz Brunona Jasieńskiego Marsz. Zwizualizowany poemat zasadza się na pięciu komponentach: słowie, obrazie, ruchu, kolorze oraz dźwięku. Animacja wyklucza proces czytania utworu, stąd artyści wprowadzili własny głos odtwarzający tekst. Odbiorca skupiający się wyłącznie na efektach graficznych, ma możliwość audialnego słuchania utworu - w ten sposób wytworzona została komunikacja między pierwotnym tekstem, animacją a odbiorcą. Odczytywanie utworu na głos wprowadza także pierwiastek ludyczny, gdyż widz oglądając reprodukcję tego, co jest mówione, nie może się nadziwić nad humorystycznym i dosłownym przedstawieniem. W Marszu wyróżnić można cztery metody rekonstrukcji wiersza Jasieńskiego: 1) litery komponujące desygnat słowa, np. słowo „kwiatek" przyjmuje kształt łodygi z pękiem; 2) litery składające się na dany wyraz rozpadają się zgodnie z jego znaczeniem - fragment o spadającym kwiatku ukazany jest w postaci liter, które niczym płatki rozdzielają się; 3) litery budujące wyłącznie słowa bez nadania im formy graficznej, towarzyszą im jedynie znaczące ruchy i dźwięki, oddające jego istotę, przykładem jest wyraz „Krzyk" - niespodziewanie niszczy słowo poprzedzające, wytwarzając w ten sposób efekt gwałtowności i poruszenia; 4) jedna litera oddająca znaczenie całej frazy - fragment „Puśćcie! Puśćcie! Puśćcie! Ja nieechcę!" zobrazowany został w postaci znaku „P", od którego odchodzą poszczególne słowa, imitujące szarpanie i pociąganie litery „P". W projekcie Twożywa liczy się wzajemna relacja pomiędzy znakami literowymi, układającymi się w obraz, położenie danych słów oraz ruch aktywujący kolejne odsłony poematu.

Za kryterium danego gatunku przyjmuje się relację między składnikami, wyznaczaną przez mechanizm działania. Wyróżnikiem cyfrowej poezji wizualnej jest prymat obrazu i ruchu, które determinują kształt i znaczenie warstwy tekstowej. W przypadku gdy nacisk zostanie położony na samą materię języka, będziemy mieć do czynienia z cyfrową poezją konkretną.

* * *

Opracowała Urszula Pawlicka

Urszula Pawlicka (ur. 1987) - Doktorantka w dziedzinie literaturoznawstwa na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Obroniła pracę magisterską na temat polskiej poezji cybernetycznej. Zamieszcza felietony na stronie Korporacji Ha!art. Należy do Fundacji Liternet. Współpracuje z portalem literackim Niedoczytania.pl. Publikowała m.in. w Magazynie Techstów, „Czasie Kultury", „artPapierze", „Wakacie online", „Pograniczach", „Kofeinie art-zin", „Portrecie", „Redzie (online)" oraz w książce „Hiperteksty literackie. Literatura i nowe media".

* * *

Słownik Gatunków Literatury Cyfrowej - spis haseł

# data[].attributes.attachment_link.title
Cyfrowa poezja wizualna - Korporacja Ha!art

# data[].attributes.attachment_link.description
Cyfrowa poezja wizualna: gatunek poezji cyfrowej, nawiązującej do tradycyjnej poezji wizualnej. W tradycyjnej odmianie uprzywilejowany jest obraz oraz istotna jest relacja między tekstem, a obrazem. W wersji cyfrowej konstrukcja dwuskładnikowa poszerzona jest o kolejne komponenty: ruch, działanie (interaktywna rola odbiorcy) i dźwięk (ostatnie dwa są elementami fakultatywnymi).

# data[].attributes.attachment_link.description
Odwiedź wpis aby zdobyć więcej informacji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od erotyki do etyki - przegląd picturebooków dla dorosłych

#literatura#sztuki wizualne#culture

Na poważnie i z przymrużeniem oka, o sprawach zasadniczych i codziennych. Jak polskie książki obrazowe walczą o dojrzałego czytelnika i o czym mówią, gdy prawie nie używają słów?

Gatunek

Picturebook wymyka się ścisłym definicjom, choć wiadomo, że tekst (zazwyczaj niewielkich rozmiarów) i ilustracje są w nim nierozerwalne i współzależne, przekaz jest metaforyczny, a odbiorca musi aktywnie poszukać ukrytych treści. Trwają dyskusje, czy określenie gatunku zapisywać oddzielnie czy jednym słowem - podkreślając jedność obrazów i słów - a może z łącznikiem, sygnalizując relacje między nimi? Stosować termin anglojęzyczny czy polskie tłumaczenie - jak postuluje Małgorzata Cackowska, jedna z pierwszych badaczek tematu? A jeśli tłumaczenie, to która forma będzie właściwsza: nieco infantylnie brzmiąca "książka obrazkowa" czy też poważna "książka obrazowa"?

Dzieła te, wychodząc od klasycznie pojmowanej literatury, z impetem wkraczają w obszar sztuk wizualnych. Nie ulega więc wątpliwości, że powinny być przedmiotem interdyscyplinarnych badań literaturoznawców i historyków sztuki, a nawet - zważywszy na problematykę - antropologów kultury i socjologów. Wśród polskich picturebooków przeznaczonych najczęściej dla dzieci i rodziców, zdarzają się, choć nieczęsto, ambitne projekty dla dorosłych.

Miłość

Książki obrazowe dla dojrzałego odbiorcy najłatwiej można znaleźć w ofercie wydawnictw literatury dziecięcej. Dwie Siostry, kojarzone przede wszystkim z "Mapami" Aleksandry i Daniela Mizielińskich, mają na swoim koncie kilka takich eksperymentów. Jednym z nich jest "Love Story" Aleksandry Cieślak. Już sam tytuł - mogący sugerować standardową w popkulturze historię miłosną - staje się grą z konwencją romansu. W rolę amanta wciela się dorodny jeleń, obiektem jego westchnień jest żona leśniczego, zazdrość prowadzi do zbrodni i nieoczekiwanego zakończenia. Za tym wszystkim stoi fikuśna kreska i nieujarzmiona, bardzo awangardowa wyobraźnia ilustratorki. Cieślak jest artystką zbuntowaną, dlatego nie waha się łamać stylistycznych reguł, samodzielnie wyznaczając granice estetyki. Narracja „Love Story" przybiera kształt groteski, nie brakuje w niej dramaturgii ani pikanterii (nagość leśniczyny, dominująca czerwień), opowieść tę można zatem traktować z przymrużeniem oka.

Wydaje się jednak, że pojawienie się picturebooka Cieślak na rynku książki w 2009 roku było falstartem w wyścigu o uwagę dorosłego odbiorcy. "Love Story" przyjęto raczej jako edytorską perełkę niż przyczynek do głębszej refleksji nad książką obrazową. W Polsce, jeżeli ta tematyka jest podejmowana, przywoływany jest najczęściej fenomen twórczości Iwony Chmielewskiej.

Uwielbiana przez południowokoreańskich czytelników autorka ponad 20 publikacji (większość z nich ukazała się za granicą) nie lubi, gdy do książki przypisuje się kategorię wiekową. Wybór pozostawia odbiorcy, jednak tematyka i forma jej prac sugerują przeznaczenie do wspólnej lektury dorosłego i dziecka. Tak jest w przypadku książki "Obie", którą Chmielewska stworzyła w duecie z poetką Justyną Bargielską. To podobnie jak "Love Story" opowieść o miłości, tym razem macierzyńskiej i ujętej zupełnie serio. Dwa pełne troski głosy matek - jeden werbalny, drugi wizualny - skierowane do córki mówią o bólu, rozłące, odpowiedzialności. O relacji trudnej, lecz pięknej: "Ale jestem twoją matką i muszę cię chronić, choćby dlatego, że masz w sobie kawałek mojego serca". Liryczny tekst pozostawia pole dla wyobraźni, natomiast obrazy należy sobie dopowiedzieć. Lekko przydymione ilustracje są kopalnią metafor: lustro, w którym można zobaczyć własne odbicie, pustkę lub twarz dziecka; karty książki zszyte czerwoną nicią symbolizującą pępowinę; a nawet porównanie macierzyństwa do przewrotu kopernikańskiego w życiu kobiety. Nad każdą trzeba się zatrzymać, wyciszyć.

"Love Story" i "Obie" to różne oblicza miłości i odmienne podejście do relacji słowa i obrazu - najważniejszym wyznaczniku picturebooków. Cieślak w swoich kolażach nie stroni od dosłowności. Nie zawsze odzwierciedlają one tekst, ale często go uzupełniają, razem stanowiąc sumę znaczeń. U Chmielewskiej sensy się mnożą, żadna narracja nie jest nadrzędna, mimo że czasem jedna staje się bardziej wyrazista od innych. W "Obu" fragmenty zdań blakną, wnikają w obraz, tworząc z nim jedność. Ilustratorka przekonuje w rozmowie z Sebastianem Frąckiewiczem ("Ten łokieć źle się zgina", wyd. Czarne):

Dobry picturebook to taki, w którym autor tekstów i autor obrazów idą równoległymi, choć odległymi drogami i tylko wysyłają sobie spojrzenia, nawiązują nieoczywistą relację.
Bargielska natomiast mówi o "nieprzerwanym, pełnym pasji i nieprzewidywalnym dialogu tekstu i obrazu" ("Tygodnik Powszechny").

Wielka historia w prywatnych przeżyciach

Chmielewska jako mała dziewczynka uwielbiała wiersze, zapewne dlatego jej prace tak często wchodzą w interakcje ze słowami poetów: Kazimiery Iłłakowiczówny w "Czarownicy", Krystyny Miłobędzkiej w "Na wysokiej górze", Józefa Czechowicza w "Dopóki niebo nie płacze". To ostatnie spotkanie zaczęło się od zdjęć mieszkańców żydowskiej dzielnicy Lublina, wykonanych tuż przed Zagładą, a odnalezionych wiele lat później. Artystka najpierw dobrała do nich utwory Czechowicza, następnie ożywiła czarno-białe portrety paletą subtelnych barw i wprawiła w ruch postaci. "Między tymi fotografiami, ludźmi na nich a mną wytworzył się dziwny rodzaj napięcia" - przyznała autorka. Tych napięć jest w książce więcej. Tworzą się na styku różnych języków, które w ramach jednej narracji przybierają odmienne znaczenia. I tak chłopiec ze zdjęcia, którego twarz przysłania cień, na ilustracji leży beztrosko w hamaku zawieszonym w chmurach. "Kołysanka" Czechowicza - towarzysząca wizerunkowi matki tulącej niemowlę - może okazać się tą ostatnią.

Tematykę Holokaustu podjął również Antón Fortes w książce "Dym" - narracji prowadzonej z perspektywy dziecka, która kończy się w "domu z kominem", gdzie "okropnie śmierdzi dymem". W momentach, których nie można przemilczeć, ale dla ich nazwania słowa wydają się zbyt bolesne, odbiorca wkracza w świat krótkich i delikatnych pociągnięć ołówka Joanny Concejo. Ilustracje polskiej artystki są trudniejsze w odbiorze niż lapidarny tekst hiszpańskiego pisarza nie tylko ze względu na ich wieloznaczność, lecz także olbrzymi ładunek emocjonalny. Szeroko otwarte, puste oczy, korpusy ciał, skreślone numery więźniów na długo pozostają w pamięci.

To dwie poruszające, ale przeprowadzone z wyczuciem lekcje historii. Chmielewska, podobnie jak Concejo, w swoich obrazach nie mówi o śmierci wprost, tylko poprzez niuanse i sygnały, których pełna interpretacja wymaga dużych kompetencji poznawczych. Jednak dopiero połączenie dziecięcej wrażliwości oraz "dorosłego" doświadczenia i zaawansowanej znajomości kodów kulturowych może zaowocować lekturą totalną.

Małe historie

Wojna jest pełna życiorysów nieistotnych. Barbara Zawisławska wystukała swój na maszynie w latach 70. i opatrzyła tytułem "Samotność". Osiem stron wspomnień stało się pretekstem do poszukiwań pozostałych dokumentów, zdjęć i innych śladów obecności - w ten sposób powstała książka "Państwo Nikt. Dzieje ludzi nieważnych" Mirosława Makowskiego (syna Barbary). Obie narracje stworzyły kontekst dla picturebooka Marty Krzywickiej "Państwo Nikt: Basia". To poruszająca opowieść dziewczynki, która dzieciństwo kojarzy z chorobą, śmiercią i głodem:

Głód lat okupacji to także plastycznie, wizualnie dostępna wizja. Widziało się go w kolorach przepięknych "szaroci", słyszało się go w tonacji godnej Pendereckiego.

Krzywicka odtwarza te obrazy wyrazistą kreską, w szarej tonacji, z ostrymi cieniami. Mroczne rysunki, które układem i kadrowaniem momentami przypominają komiks, są niemal pozbawione słów - tylko gdzieniegdzie odbijają się na papierze znaki maszyny do pisania niczym tatuaże na duszy. Tę wizualną historię można czytać jako uzupełnienie, interpretację opowieści literackiej lub osobną narrację o utracie rodziny, domu i poczucia bezpieczeństwa.

Zupełnie inny odcień mają wspomnienia Weroniki Naszarkowskiej-Multanowskiej. Malarka uczyniła bohaterem słowno-graficznej opowieści dom rodzinny w Emowie, drewniany, otulony ogrodem zgaszonych barw i metafizyczną ciszą. Niemal stuletni, a umiejscowiony jakby poza czasem albo wbrew niemu. "Emów. Od świtu do świtu" to połączenie malarskich wizji, fotografii detalu (w wykonaniu Grażki Lange i Klary Naszarkowskiej), oderwanych myśli. Kolejne strony ze złożonymi kartkami płyną niespiesznie, jak w tytule, zanurzając się w rutynie.

Książki obrazowe wydają się naturalnym sposobem snucia historii z dzieciństwa, zwłaszcza gdy narratorem jest osoba dorosła. Rysunki przywołują na myśl pierwsze wizje rzeczywistości, pojedyncze słowa czy zdania - niedoskonałe próby jej opisania. Wplecione w opowieść elementy biografii mogą stanowić świadectwo historyczne, rozliczenie z przeszłością (jak w "Państwie Nikt") lub być intymnym, melancholijnym powrotem do szczenięcych lat (jak w przypadku "Emowa").

Świat zewnętrzny

Lektura picturebooka nie tylko wymaga umiejętności interpretacji obrazów i tekstu, lecz także uruchamia zmysły słuchu i dotyku. Odpowiedni dobór słów często tworzy linię melodyczną utworu, co ułatwia przyswojenie treści oraz zachęca do głośnego czytania. Podobnie jest z architekturą książki: niestandardowy format, zazwyczaj twarda oprawa, gramatura i rodzaj papieru czy efektowna typografia urozmaicają odbiór dzieła, z którym się obcuje.

"Lokomotywa / IDEOLO" to przykład wymagającej i dość nieporęcznej publikacji. Jej strony liczy się w metrach (harmonijkowa rozkładówka mierzy ich 30), a lektura przebiega dwutorowo (praktycznie niemożliwe staje się jednoczesne odczytanie tekstów i obrazów) i dwukolorowo (czerń i biel). Całość zdominowały rytm i prostota. Mimo że książka Małgorzaty Gurowskiej (projekt graficzny) i Joanny Ruszczyk (wybór tekstów) wychodzi od wiersza dla dzieci, dotyka problemów świata dorosłych. Autorki prowadzą dialog międzypokoleniowy. Sprawdzają, jak fragmenty utworów, publicznych wypowiedzi i osobistych listów Juliana Tuwima korespondują z wyzwaniami współczesności: kryzysem gospodarczym, otyłością, hodowlą przemysłową zwierząt, konfliktami zbrojnymi, migracją. W warstwie wizualnej książka stanowi kontynuację utworu "Lokomotywa" z 1938 roku: "A tych wagonów jest ze czterdzieści, / Sam nie wiem, co się w nich jeszcze mieści". Na poziomie werbalnym ukazuje oblicze poety zaangażowanego, wciąż aktualnego - dziś może bardziej niż kiedykolwiek.

Poezja lubi stawiać opór i niechętnie poddaje się jednoznacznym interpretacjom, za to doskonale współbrzmi z metaforą wizualną. Być może właśnie połączenie tych dwóch kodów jest właściwą drogą do oswojenia liryki i zwiększenia grona jej miłośników. Tym tropem zdaje się podążać Beata Jewiarz, pomysłodawczyni książki "Be Haiku" (nie jest to typowy picturebook, jednak błędem byłoby niedostrzeżenie jego potencjału artystycznego). Niewielki tom zawiera 20 wierszy japońskich mistrzów gatunku w graficznej oprawie Ryszarda Kajzera. Jak odzwierciedlić spotkanie dwóch kręgów kulturowych, odmiennych języków, doświadczeń i odległych czasów? Poprzez symfonię barw (turkus, oranż, jaskrawa zieleń), abstrakcyjnych kształtów oraz słownych impresji ujętych w stopklatkach. 17-sylabowe miniatury skupiają się wokół codzienności, balansują między przyrodą a naturą człowieka. W opisie "Be Haiku" pomocne okazują się kategorie skrótu i żartu: "Wieczór - szczyt Fuji / tuż obok mały tyłek / krzykliwej żaby". I nade wszystko: uważna obecność.

Świat wewnętrzny

Mistrzynią kreowania kameralnych światów jest Joanna Concejo. Tym razem w duecie z Olgą Tokarczuk prześwietliła ludzką duszę. Autorka "Ksiąg Jakubowych" przyznała kiedyś, że pisanie powieści jest dla niej przeniesionym w dojrzałość opowiadaniem sobie samemu bajek. Teraz napisała krótką bajkę-przypowieść dla dorosłych (ale też dla dzieci), doprawioną niepokojem i nadzieją. "Zgubiona dusza" to prosta i zmuszająca do refleksji historia o zagubieniu w świecie, nieustannym pędzie, samotności. Chociaż kluczem interpretacyjnym książki jest czas, nie mniejszą rolę odgrywa w niej przestrzeń: oddalanie się i przyciąganie słów i obrazów. Concejo wypełniła pożółkłe kartki zeszytu w kratkę rysunkami wyrwanymi ze zgiełku codzienności, zastygłymi w oczekiwaniu na tytułową duszę. W czarno-biały świat stopniowo wkracza kolor, by całkiem zaistnieć w końcowych scenach opowieści.

O tych samych wartościach traktuje inna, w pełni autorska książka Concejo "Kiedy dojrzeją porzeczki". Narracja przybrała formę artystycznego pamiętnika z wklejonymi wspomnieniami, marzeniami, pozornie nic nieznaczącymi chwilami. To spojrzenie w przeszłość, powolna kontemplacja świata, pogodzenie się ze starością, odchodzeniem. "W tej książce można zabłądzić, nawet trzeba. Nie szukać porządku, nie śledzić następstwa zdarzeń. Trzeba znaleźć własną ścieżkę, wydeptać ją sobie przez pole czy łąkę" - podpowiada autorka.

Picturebooki Concejo i Chmielewskiej złożone są z niedopowiedzeń, dlatego do nich się wraca. Uważny czytelnik powinien poszukiwać zawartych w nich sensów nie wyłącznie w słowach czy obrazach, ale i w sobie. To książki o dziecku w dorosłym, które dojrzewają wraz z odbiorcą.

polska ilustracja współczesna projektowanie książek pisarze polscy [{"nid":"46154","uuid":"02efa2cf-c8d2-4aae-aac0-706912c3cf18","type":"article","langcode":"pl","field_event_date":"","title":"Od erotyki do etyki – przegląd picturebooków dla dorosłych","field_introduction":"Na poważnie i z przymrużeniem oka, o sprawach zasadniczych i codziennych. Jak polskie książki obrazowe walczą o dojrzałego czytelnika i o czym mówią, gdy prawie nie używają słów?","field_summary":"Na poważnie i z przymrużeniem oka, o sprawach zasadniczych i codziennych. Jak polskie książki obrazowe walczą o dojrzałego czytelnika i o czym mówią, gdy prawie nie używają słów?","path":"/pl","path_node":"/artykul/od-erotyki-do-etyki-przeglad-picturebookow-dla-doroslych","topics_data":"a:3:{i:0;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59609";s:4:"name";s:11:"#literatura";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:17:"/temat/literatura";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}i:1;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59607";s:4:"name";s:16:"#sztuki wizualne";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:22:"/temat/sztuki-wizualne";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}i:2;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59644";s:4:"name";s:8:"#culture";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:14:"/temat/culture";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"/sites/default/files/styles/360_auto/public/field/image/dopoki_niebo_nie_placze_1.jpeg?itok=_DH0piJk","image_260_auto":"/sites/default/files/styles/260_auto_cover/public/field/image/dopoki_niebo_nie_placze_1.jpeg?itok=OQm9ysq3","image_560_auto":"/sites/default/files/styles/560_auto/public/field/image/dopoki_niebo_nie_placze_1.jpeg?itok=gZ7tTh1l","image_860_auto":"/sites/default/files/styles/860_auto/public/field/image/dopoki_niebo_nie_placze_1.jpeg?itok=kl0c3zvv","image_1160_auto":"/sites/default/files/styles/1160_auto/public/field/image/dopoki_niebo_nie_placze_1.jpeg?itok=2KzPIRG4","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"266","cover_width":"470","cover_ratio_percent":"56.5957"}]

# data[].attributes.attachment_link.title
Od erotyki do etyki - przegląd picturebooków dla dorosłych

# data[].attributes.attachment_link.description
literatura #sztuki wizualne #culture Na poważnie i z przymrużeniem oka, o sprawach zasadniczych i codziennych. Jak polskie książki obrazowe walczą o dojrzałego czytelnika i o czym mówią, gdy prawie nie używają słów? Picturebook wymyka się ścisłym definicjom, choć wiadomo, że tekst (zazwyczaj niewielkich rozmiarów) i ilustracje są w nim nierozerwalne i współzależne, przekaz jest metaforyczny, a odbiorca musi aktywnie poszukać ukrytych treści.

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Narodowe w Warszawie to jedno z najstarszych muzeów sztuki w Polsce. Zbiory MNW liczą ok. 830 tys. dzieł sztuki polskiej i światowej, od antyku do współczesności, i obejmują malarstwo, rzeźbę, rysunki oraz ryciny, fotografie, numizmaty, a także przedmioty sztuki użytkowej i wzornictwo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych na zasadach określonych w polityce prywatności Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies we wskazanych w niej celach, w tym do profilowania, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce lub opuszczenie serwisu. Zgoda Czytaj więcej...

# data[].attributes.attachment_link.title
#koronawirus - informacje dla bibliotek - Strona 4 z 11 - Lustro Biblioteki

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych na zasadach określonych w polityce prywatności Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies we wskazanych w niej celach, w tym do profilowania, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce lub opuszczenie serwisu. Zgoda Czytaj więcej...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prawiek i inne czasy | Piotr Tomaszuk

„Prawiek i inne czasy" to adaptacja książki Olgi Tokarczuk. Jej znakomita powieść zdobyła m.in. Nagrodę Fundacji im. Kościelskich i nominację do nagrody literackiej „Nike"

Opis materiału

„Prawiek jest miejscem, które leży w środku wszechświata. Gdyby przejść szybkim krokiem Prawiek z północy na południe, zabrałoby to godzinę. I tak samo ze wschodu na zachód. A jeśliby kto chciał obejść Prawiek naokoło, wolnym krokiem, przyglądając się wszystkiemu dokładnie i z namysłem - zajmie mu to cały dzień. Od rana do wieczora" - rozpoczyna się książka.

Reżyser w ślad za pisarką opowiada o dziejach dwóch rodzin - Niebieskich i Boskich - od czasów I wojny światowej do lat 80. XX wieku. Mimo wojen, procesów politycznych, czy przemian cywilizacyjnych, Tokarczuk skupia się na zwykłych losach poszczególnych bohaterów, których rytm życia wyznaczają ceremonie ślubów, chrzcin i pogrzebów. Z tych historii wyłania się zbiorowy portret polskiej prowincji w minionym stuleciu. „Świat Olgi Tokarczuk jest kreowany słowem tak doskonale, że pozwala odbiorcy z zupełnych szczegółów i drobiazgów zbudować kompletną wizję rzeczywistości" - mówił Piotr Tomaszuk. Opowieść stanowi pomieszanie realizmu, historii, mitu, fantastyki i magii.

Współautorem pierwszej ekranowej adaptacji powieści jest Sebastian Majewski, związany z wysoko cenionym przez pisarkę teatrem „Wierszalin".

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.description
„Prawiek i inne czasy" to adaptacja książki Olgi Tokarczuk. Jej znakomita powieść zdobyła m.in. Nagrodę Fundacji im. Kościelskich i nominację do nagrody literackiej „Nike" Opis materiału „Prawiek jest miejscem, które leży w środku wszechświata. Gdyby przejść szybkim krokiem Prawiek z północy na południe, zabrałoby to godzinę. I tak samo ze wschodu na zachód.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od 4 maja 2020 roku został zniesiony zakaz prowadzenia bibliotek, a nie nakaz ich otwarcia. Termin otwarcia powinien być uzgodniony z organizatorem i inspektorem sanitarnym. Biblioteki, 29 kwietnia po informacji z konferencji prasowej premiera, zaczęły przygotowywać się do wdrożenia nowych wytycznych zapewniających bezpieczeństwo epidmiczne. Jak wyglądają przygotowania polskich bibliotek do ponownego otwarcia?

Wszystkie informacje w jednym miejscu

Wszystkie potrzebne informacje, od wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego po obecne wytyczne w czasie epidemii, znajdziecie w serwisie tematycznym #koronawirus - informacje dla bibliotek. A w nim:

Poradnia Biblioteki Narodowej

Biblioteka Narodowa oprócz rekomendacji, które ukazały się 16 kwietnia 2020 roku, uruchomiła również poradnię, w której można uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące działalności bibliotek w związku z sytuacją spowodowaną pandemią wirusa. Zachęcam bibliotekarzy do zadawania pytań. Można je przesyłać na adres: poradnia@bn.org.pl. Pamiętajcie, by wcześniej zapoznać się z listą pytań, na które zostały udzielone odpowiedzi.

Rekomendacje i bezpieczeństwo epidemiczne

Nie zapominajmy, że by biblioteki mogły zostać otwarte 4 maja należy wcześniej wdrożyć cały szereg obostrzeń i nakazów. Pomocne są w tym już opublikowane rekomendacje, które mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa bibliotekarzy i użytkowników, zapewnienie bezpieczeństwa w obiekcie i minimalizowanie ryzyka zakażenia.

Wytyczne dla funkcjonowania bibliotek w trakcie epidemii COVID-19 w Polsce opublikowało również Ministerstwo Rozwoju w konsultacji z GIS. Wytyczne Ministerstwa Rozwoju oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego należy traktować obligatoryjnie. MKiDN w komunikacie z 30 kwietnia 2020 roku odsyła do rekomendacji Biblioteki Narodowej.

Otwarcie wypożyczalni, nie czytelń!

Rekomenduje się uruchomienie jedynie wypożyczalni dla użytkowników. Do czasu znaczącego zmniejszenia liczby zakażeń lub odwołania stanu epidemii, nie jest rekomendowane otwarcie czytelń. Te powinny zostać otwarte w IV etapie znoszenia ograniczeń związanych z COVID-19.

Recepta na zaczytanie

Tylko wypożyczenia i zwroty

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kolbuszowej ogranicza swoje usługi do wypożyczeń i zwrotów książek. Filie biblioteczne zostaną otwarte 6 maja, a inny oddział 12 maja.

Instrukcja bezpieczeństwa WiMBP w Gorzowie Wielkopolskim

Inna obsługa czytelnika

Biblioteka Publiczna Gminy Grodzisk Mazowiecki zarządzeniem wprowadziła nową procedurę zachowania bezpieczeństwa i zasad funkcjonowania w trakcie epidemii COVID-19 dla użytkowników. Określa ona warunki i zasady wprowadzenia bezpieczeństwa obsługi użytkowników, zasady udostępniania i zwrotów zbiorów bibliotecznych oraz innych czynności związanych z obsługą czytelników, kontaktów zewnętrznych i prowadzenia ciągłości pracy biblioteki.

Próba generalna w Kaliszu

Noś maseczkę! Książki dają dobry przykład

https://www.facebook.com/bibliotekalegionowo/videos/175147490297433/

Maseczkowe wyzwanie

Filie MBP w Trzebini gotowe i zinwentaryzowane

Zachowując rygor sanitarny

Przesunięcie terminu otwarcia

Ostatnie szczegóły

#juzwkrótce

Źródło zdjęć: freepik.com

# data[].attributes.attachment_link.title
Nowa rzeczywistość bibliotek - przygotowania do ponownego otwarcia - Lustro Biblioteki

# data[].attributes.attachment_link.description
Od 4 maja 2020 roku został zniesiony zakaz prowadzenia bibliotek, a nie nakaz ich otwarcia. Termin otwarcia powinien być uzgodniony z organizatorem i inspektorem sanitarnym. Biblioteki, 29 kwietnia po informacji z konferencji prasowej premiera, zaczęły przygotowywać się do wdrożenia nowych wytycznych zapewniających bezpieczeństwo epidmiczne. Jak wyglądają przygotowania polskich bibliotek do ponownego otwarcia?

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi

# data[].attributes.attachment_link.title
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi

# data[].attributes.attachment_link.description
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi added a new photo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lucky Mind, Chorzów. 1K likes. Nauka to nasza pasja i specjalizacja. Prowadzimy szkolenia z m.in z technik pamięciowych, metod szybkiego czytania i aktywizacji zawodowej. Zapraszamy .

# data[].attributes.attachment_link.description
Witaj :) FAJNIE , ZE TU TRAFIŁEŚ/Ś:) DLACZEGO? Otóż, znajdziesz tu bajkowe słuchowiska, wierszyki i piosenki mojego autorstwa. Życzę wspaniałych, bajecznych ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Prawie Bajki - Nieznajomość prawa szkodzi - Audiobook

# data[].attributes.body
konkurs biblioteki SP 350

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W tym trudnym dla wszystkich czasie Muzeum Narodowe w Warszawie optymistycznie patrzy w przyszłość i wraz z nadejściem wiosny inauguruje akcję #niebawemwMNW. Rozpoczynamy zdalne przygotowania do ponownego otwarcia Muzeum i prezentujemy wirtualne spacery, warsztaty dla najmłodszych, lekcje muzealne oraz inne wyjątkowe działania on-line!

Teraz to jeszcze niemożliwe, ale niebawem znów spotkamy się w muzealnych galeriach. Zanim to nastąpi zapraszamy publiczność do nieprzerwanego dialogu ze sztuką i do zapoznana się z muzealnymi nowościami on-line, przygotowanymi specjalnie na czas epidemii. Akcję #niebawemwMNW inaugurujemy cyklem wpisów w mediach społecznościowych. Każdego dnia na profilu muzeum na Facebooku zamieszczamy informację o dziełach znajdujących się w kolekcji MNW. W przystępnej i zabawnej formie opowiadamy o życiu i twórczości takich artystów, jak Józef Mehoffer, Andrzej Wróblewski, Ferdynand Ruszczyc, Ignacy Jan Paderewski. Przypominamy również o... porannej kawie oraz przedmiotach, które codziennie towarzyszą każdemu z nas.

Zapraszamy też do korzystania z Instagrama, Twittera oraz serwisu YouTube. Na dzieci zaś czekają wyjątkowe warsztaty on-line.

SPOTKAJMY SIĘ #niebawemwMNW!

Bardzo za Wami tęsknimy, dlatego przygotowaliśmy dla Was zajęcia online! Nasze edukatorki w piątki i niedziele spotkają się z Wami na ekranach Waszych komputerów. Ze swoich domów opowiedzą Wam o swoich ulubionych dziełach sztuki, zaproponują zadania do samodzielnego wykonania w domowym zaciszu, odpowiedzą na Wasze pytania!

Gdzie można oglądać filmy? Filmy są publikowane na naszej stronie na Facebooku oraz w serwisie YouTube. Materiały do pobrania zamieszczamy pod opisami warsztatów.

WARSZTATY ON-LINE DLA DZIECI / HARMONOGRAM

27 marca / piątek

Konie w galopie. Zrób sam dzieło sztuki!

Konie w twórczości Józefa Brandta zajmują szczególne miejsce. Drugą wielką miłością malarza były Kresy Wschodnie dawnej Rzeczpospolitej - rozległe stepowe obszary i ich niezwykli mieszkańcy. Podczas warsztatu połączymy te dwie fascynacje Józefa Brandta i wykonamy konia - motankę. Były to talizmany przynoszące szczęście, dające odwagę, powodzenie lub też były one po prostu zabawkami dla dzieci.

Spotkanie poprowadzi Monika Bryzek

3 kwietnia / piątek

Dalekomorska podróż

Malarstwo marynistyczne, które przedstawia krajobraz morski z okrętami, łodziami, widok portu lub nadmorskiego wybrzeża, rozwinęło się najbardziej w krajach o bogatych tradycjach żeglarskich. Jednym z państw, które swój dobrobyt zawdzięcza morzu i rzekom, są Niderlandy. Podczas warsztatu przyjrzymy się marinie, którą namalował holenderski marynista Lieve Verschuier. Zbudujemy własne okręty, którymi wyruszymy w dalekomorską podróż śladami holenderskich żeglarzy - podróż pełną niezwykłych przygód!

Spotkanie poprowadzi Monika Bryzek

9 kwietnia / czwartek

Wielkanocne zwyczaje

Będziemy rozmawiać o zwyczajach związanych ze świętami Wielkiej Nocy: malowaniu pisanek i święceniu pokarmów. Poznamy różnicę między śmigusem a dyngusem. Dowiemy się również, w jaki sposób artyści ukazywali wydarzenia kolejnych dni Wielkiego Tygodnia.

Spotkanie poprowadzi Zofia Załęska

Materiały do zajęć

10 kwietnia / piątek

Na ludowo

Okres Wielkiego Postu poprzedza Wielkanoc. - To czas rozmyślań, wzmożonej pobożności i duchowych przygotowań do świąt. To również czas przedwiośnia, kiedy przyroda budzi się do życia, a w domach robi się wiosenne porządki. Dawniej gospodynie wykorzystywały okres Wielkiego Postu na szykowanie domu do nadejścia świąt. Nie tylko go porządkowały i sprzątały, ale również własnoręcznie wykonywały świąteczne dekoracje. Podczas warsztatu przygotujemy wzorowane na tradycyjnych i ludowych ozdoby do naszych domów.

Spotkanie poprowadzi Monika Bryzek

17 kwietnia / piątek

Czas na pas

W XVII wieku polska szlachta uważała, że pochodzi od starożytnego ludu Sarmatów. Swoje niezwykłe korzenie podkreślała mocno orientalizującym ubiorem - dostojnym, bogatym i barwnym. Szczególnie chętnie sięgano po wzory, motywy i tkaniny z Bliskiego Wschodu. Podstawową częścią stroju szlachcica był żupan. Na żupan nakładano kontusz, który opasywano bogato zdobionym długim pasem. Ozdobne pasy do stroju narodowego początkowo sprowadzano ze słynącej z wyrobów tkackich Persji (obecnie to Iran). Z czasem warsztaty tkackie, gdzie wykonywano pasy kontuszowe, zaczęto otwierać również w Polsce. Takie manufaktury nazywano persjarniami. Podczas warsztatu zrobimy własne krosno i utkamy na nim pas.

Spotkanie poprowadzi Monika Bryzek

Abstrakcja - czyli jak się pobrudzić?

Czy dzieło sztuki zawsze musi odwzorowywać rzeczywistość? Co kryje wyobraźnia artysty i czy coś ją ogranicza? Czym jest kompozycja, kolor i faktura? Za pomocą kredek, flamastrów i wycinanek pobawimy się barwą i formą. Zaproponujemy do wykonania twórcze zadanie plastyczne.

Spotkanie poprowadzi Karolina Goska

1 maja / piątek

Ciężko wyobrazić sobie życie bez tkanin, które służą nam do produkcji ubrań, przedmiotów codziennego użytku, wystroju wnętrz. Dawniej z wielką starannością tkane ręcznie, dzisiaj produkowane są masowo, głównie mechanicznie. Ich wzory i kolory z niezwykłą dbałością o szczegóły projektowane są przez artystów - projektantów, którzy wyznaczają trendy w przemyśle tekstylnym. Podczas warsztatu przyjrzymy się kultowym tkaninom, które powstawały w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego. Wykonamy pracę inspirowaną twórczością Alicji Wyszogrodzkiej.

Spotkanie poprowadzi Monika Bryzek

3 maja / niedziela

Świat dziecka w malarstwie Tadeusza Makowskiego

Kim był Tadeusz Makowski? W jaki sposób malował? Jakie podejmował tematy w swojej sztuce? Kto był jego mentorem? Na zajęciach przyjrzymy się artystycznej ścieżce malarza. Bliżej omówimy dzieła, których bohaterami są dzieci. Sprawdzimy, w jakich sytuacjach je przedstawiał i jak wyglądały.

Spotkanie poprowadzi Romualda Radwańska

Koordynacja: / Dział Edukacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Narodowe w Warszawie to jedno z najstarszych muzeów sztuki w Polsce. Zbiory MNW liczą ok. 830 tys. dzieł sztuki polskiej i światowej, od antyku do współczesności, i obejmują malarstwo, rzeźbę, rysunki oraz ryciny, fotografie, numizmaty, a także przedmioty sztuki użytkowej i wzornictwo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szkoły są zamknięte, muzea i biblioteki też, jednak przygotowania do egzaminów maturalnych trwają. MNW nie tylko trzyma kciuki za wszystkich tegorocznych maturzystów, którzy jako jeden z egzaminów wybrali historię sztuki, ale również proponuje pomoc on-line w intensywnej powtórce. Od 15 kwietnia rozpoczynamy cykl webinariów, które pozwolą usystematyzować wiedzę z terminologii i analizy dzieła sztuki. Każde ze spotkań on-line poświęcone będzie innej epoce.

Na każde spotkanie obowiązują zapisy e-mailowe (; temat wiadomości: Maturalne SOS), W zgłoszeniach zachęcamy do przesyłania nurtujących Was pytań, na które chcielibyście poznać odpowiedź oraz interesujących Was zagadnień. Na podstawie Waszych propozycji nasi edukatorzy przygotowują specjalne zajęcia. W ramach podsumowania każde spotkanie zakończymy analizą jednego dzieła sztuki.

Zajęcia odbywają się na platformie Zoom.
Obowiązuje limit miejsc.
Czas trwania spotkania: ok. 90 minut.

MATURALNE SOS / HARMONOGRAM

30 kwietnia / czwartek / 18.00

Spotkanie III:
Renesans / Zofia Załęska
W jaki sposób przejawia się zainteresowanie antykiem w renesansowym malarstwie i rzeźbie? Czym jest perspektywa geometryczna, a czym powietrzna?

Dzieło: Sandro Botticelli, Madonna z Dzieciątkiem, św. Janem i Aniołem, przełom XV i XVI wieku

koordynacja: / Dział Edukacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Narodowe w Warszawie to jedno z najstarszych muzeów sztuki w Polsce. Zbiory MNW liczą ok. 830 tys. dzieł sztuki polskiej i światowej, od antyku do współczesności, i obejmują malarstwo, rzeźbę, rysunki oraz ryciny, fotografie, numizmaty, a także przedmioty sztuki użytkowej i wzornictwo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szkoły są zamknięte, muzea i biblioteki też, jednak przygotowania do egzaminów maturalnych trwają. MNW nie tylko trzyma kciuki za wszystkich tegorocznych maturzystów, którzy jako jeden z egzaminów wybrali historię sztuki, ale również proponuje pomoc on-line w intensywnej powtórce. Od 15 kwietnia rozpoczynamy cykl webinariów, które pozwolą usystematyzować wiedzę z terminologii i analizy dzieła sztuki. Każde ze spotkań on-line poświęcone będzie innej epoce.

Na każde spotkanie obowiązują zapisy e-mailowe (; temat wiadomości: Maturalne SOS), W zgłoszeniach zachęcamy do przesyłania nurtujących Was pytań, na które chcielibyście poznać odpowiedź oraz interesujących Was zagadnień. Na podstawie Waszych propozycji nasi edukatorzy przygotowują specjalne zajęcia. W ramach podsumowania każde spotkanie zakończymy analizą jednego dzieła sztuki.

Zajęcia odbywają się na platformie Zoom.
Obowiązuje limit miejsc.
Czas trwania spotkania: ok. 90 minut.

MATURALNE SOS / HARMONOGRAM

30 kwietnia / czwartek / 18.00

Spotkanie III:
Renesans / Zofia Załęska
W jaki sposób przejawia się zainteresowanie antykiem w renesansowym malarstwie i rzeźbie? Czym jest perspektywa geometryczna, a czym powietrzna?

Dzieło: Sandro Botticelli, Madonna z Dzieciątkiem, św. Janem i Aniołem, przełom XV i XVI wieku

koordynacja: / Dział Edukacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Narodowe w Warszawie to jedno z najstarszych muzeów sztuki w Polsce. Zbiory MNW liczą ok. 830 tys. dzieł sztuki polskiej i światowej, od antyku do współczesności, i obejmują malarstwo, rzeźbę, rysunki oraz ryciny, fotografie, numizmaty, a także przedmioty sztuki użytkowej i wzornictwo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Find library and information science best practices, issues, technology and trends from librarians around the world on Elsevier's Library Connect website.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Znajdź zasoby dla bibliotekarzy umożliwiające efektywne wdrażanie i angażowanie użytkowników w korzystanie z produktów Elsevier, prowadzenie związanej z tym sprawozdawczości oraz dostęp do informacji o nowościach w sektorze bibliotekoznawstwa i informacji naukowej oraz zagadnień związanych z pracą

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź zasoby dla bibliotekarzy umożliwiające efektywne wdrażanie i angażowanie użytkowników w korzystanie z produktów Elsevier, prowadzenie związanej z tym sprawozdawczości oraz dostęp do informacji o nowościach w sektorze bibliotekoznawstwa i informacji naukowej oraz zagadnień związanych z pracą.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aktualizacja 04/05/2020: Rekomendacja dotycząca okresu kwarantanny książek w bibliotekach uległa zmianie. Obecnie rekomendowany okres wynosi minimum 3 dni. Szczegóły w tym komunikacie.
Zamknięcie bibliotek przedłużone. Poniższe rekomendacje dotyczą wdrożenia etapu II znoszenia ograniczeń związanych z COVID-19.
Zdjęcie zakazu działalności bibliotek, o którym mowa w publikowanych Rozporządzeniach Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, nie oznacza nakazu ich otwarcia. Decyzję o otwarciu biblioteki podejmuje jej dyrektor. Powinna ona zostać podjęta, kiedy biblioteka będzie przygotowana do bezpiecznego funkcjonowania w czasie epidemii. Przy podejmowaniu decyzji należy wziąć pod uwagę liczbę użytkowników i warunki lokalowe, w tym wielkość pomieszczenia, w którym będą przebywali.

Po zdjęciu zakazu prowadzenia działalności bibliotecznej w Rozporządzeniu Rady Ministrów i podjęciu decyzji o otwarciu biblioteki przez dyrektora, Biblioteka Narodowa rekomenduje uruchomienie dla użytkowników jedynie wypożyczalni i ograniczenie wolnego dostępu do księgozbioru oraz innych przestrzeni. Poleca się zarówno użytkownikom, jak i bibliotekarzom, przebywanie w bibliotece w maseczkach i rękawiczkach. Zasadne jest wcześniejsze umówienie telefoniczne lub mailowe wizyty na konkretną godzinę, aby uniknąć kolejek. Zaleca się ustawienie przesłony ochronnej (np. z pleksi) w punkcie kontaktu (np. na ladzie bibliotecznej) użytkownika z bibliotekarzem. Należy pamiętać, by zachować bezpieczną odległość, gdy użytkownik przejawia objawy choroby lub znajduje się w grupie osób, które nie mają obowiązku noszenia maseczki. BN zachęca do zapewnienia w miarę możliwości stanowiska do mycia i dezynfekcji dłoni, dostępu do jednorazowych rękawiczek i maseczek.

Biblioteka nie powinna zostać otwarta, nawet wypożyczalnia, jeśli bibliotekarze nie są zaopatrzeni w maseczki, rękawiczki i płyn dezynfekcyjny.

Po przyjęciu książek od użytkownika należy każdorazowo zdezynfekować blat, na którym leżały książki. Przyjęte książki powinny zostać odłożone na okres od 10 do 14 dni do skrzyni, pudła, torby lub na wydzielone półki w magazynie, innym pomieszczeniu bądź regale. Odizolowane egzemplarze należy oznaczyć datą zwrotu i wyłączyć z wypożyczania do czasu zakończenia kwarantanny, po tym okresie włączyć do użytkowania. W dalszym ciągu przy kontakcie z egzemplarzami należy stosować rękawiczki. Nie wymaga się osobnych pomieszczeń na kwarantannę, ponieważ wirus nie przenosi się samodzielnie. Egzemplarzy zwracanych do biblioteki nie wolno dezynfekować preparatami dezynfekcyjnymi. Ponadto zaleca się jak najczęstsze wietrzenie pomieszczeń, dezynfekcję wrzutni (biblioboxów), klamek, klawiatur, telefonów, włączników światła i innych powierzchni lub elementów wyposażenia często używanych.
Więcej o zasadach bezpieczeństwa
Pracownicy bibliotek powinni bezwzględnie stosować się do zasad profilaktycznych przedstawianych i aktualizowanych przez Główny Inspektorat Sanitarny i Ministerstwo Zdrowia. W widocznym miejscu przestrzeni dla czytelnika należy umieścić instrukcje dotyczące higieny rąk, dezynfekcji dłoni, sposobu zakładania i zdejmowania masek ochronnych. Dostępne na stronie GIS.

Do czasu odwołania epidemii Biblioteka Narodowa nie rekomenduje otwarcia czytelń dla użytkowników. Nie rekomenduje również wolnego dostępu do katalogów kartkowych, księgozbioru i czasopism. Zaleca się zachęcanie użytkowników do korzystania z dostępnych zasobów on-line.

W sytuacji stwierdzenia zakażenia koronawirusem pracowników biblioteki należy wdrożyć procedury przewidziane przez GIS.

Wraz ze zmianą sytuacji rozprzestrzeniania się epidemii rekomendacje ulegną zmianie.

Instrukcje użytkowania środków ochrony indywidualnej do pobrania ze strony GIS:

# data[].attributes.attachment_link.title
Rekomendacje Biblioteki Narodowej dla bibliotek po zniesieniu zakazu prowadzenia działalności bibliotecznej

# data[].attributes.attachment_link.description
Aktualizacja 04/05/2020: Rekomendacja dotycząca okresu kwarantanny książek w bibliotekach uległa zmianie. Obecnie rekomendowany okres wynosi minimum 3 dni. Szczegóły w tym komunikacie. Zamknięcie bibliotek przedłużone. Poniższe rekomendacje dotyczą wdrożenia etapu II znoszenia ograniczeń związanych z COVID-19.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gminna Biblioteka Publiczna w Kobiałkach (woj. lubelskie) otworzyła się ponownie 7 maja 2020 roku. Obsługa czytelników odbywa się na nowych zasadach. Jak dokonywane są wypożyczenia i zwroty?

Ciekawy sposób na zwrot książek bez kontaktu bibliotekarza wdrożyła Gminna Biblioteka Publiczna w Kobiałkach. Przy ladzie bibliotecznej za przesłoną ochronną ustawiła czytnik kodów kreskowych. Czytelnik, który chce zwrócić książkę sam skanuje kod, po czym w systemie bibliotecznym odnotowywany jest zwrot. Następnie odkłada książki do pudła na korytarzu. Na koniec dnia pudła trafiają do kwarantanny. Umieszczane są one w specjalnym pomieszczeniu w drugiej części biblioteki. Składowane na regałach w pomieszczeniu często wietrzonym i dezynfekowanym. Szczegóły w filmie instruktażowym.

Nam miejscu nie ma możliwości skorzystania z wolnego dostępu do księgozbioru. Jeżeli użytkownik chce wypożyczyć nowy tytuł przy tej samej wizycie, dobrą radą przy wyborze służy bibliotekarz, który również poda książkę. Zamówienia odbywają się za pośrednictwem katalogu on-line, można je też składać drogą e-mailową lub telefoniczną. Mile widziana również lista tytułów, którą okazać można przy wizycie w bibliotece.

Zasady wypożyczenia, zwrotów oraz odbioru materiałów bibliotecznych dla użytkowników są dostępne na stronie internetowej biblioteki.

Zobacz też Nowa rzeczywistość bibliotek - przykłady wznowienia działalności

Źródło zdjęć: GBP w Kobiałkach

# data[].attributes.attachment_link.title
Sposób na bezkontaktowy zwrot książek - Lustro Biblioteki

# data[].attributes.attachment_link.description
Gminna Biblioteka Publiczna w Kobiałkach (woj. lubelskie) otworzyła się ponownie 7 maja 2020 roku. Obsługa czytelników odbywa się na nowych zasadach. Jak dokonywane są wypożyczenia i zwroty? Ciekawy sposób na zwrot książek bez kontaktu bibliotekarza wdrożyła Gminna Biblioteka Publiczna w Kobiałkach. Przy ladzie bibliotecznej za przesłoną ochronną ustawiła czytnik kodów kreskowych.