# data[].attributes.attachment_link.description
This website has been created with Canva, but the content is User Content that is subject to our Terms of Use. If you see anything that breaches our acceptable use policy, please report it to our content review team.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała Agnieszka Grynczel

POWTÓRZ PRZED EGZAMINEMRODZAJE LITERACKIE

zadania

LIRYKA

DRAMAT

EPIKA

RODZAJE LITERACKIE

Start

Sprawdź, ile zapamiętałeś.Kliknij na start.

JAK ROZPOZNAĆ EPIKĘ?

Start

Sprawdź, ile zapamiętałeś.Kliknij na start.

jAK ROZPOZNAĆ LIRYKĘ?

Start

Sprawdź, ile zapamiętałeś.Kliknij na start.

JAK ROZPOZNAĆ DRAMAT?

KLIKAJ NA POLA Z NUMERAMI

PORA NA ZADANIA

BRANCH LIST

DZIĘKUJĘ

# data[].attributes.attachment_link.title
Powtórz przed egzaminem. Rodzaje literackie

# data[].attributes.attachment_link.description
Powtórz przed egzaminem. Rodzaje literackie

# data[].attributes.attachment_link.title
Rok zapisany w języku – pochodzenie nazw miesięcy z wykorzystaniem AI

# data[].attributes.attachment_link.description
Pomysł na lekcję języka polskiego: pochodzenie nazw miesięcy. Konspekt, karta pracy i inspiracje z wykorzystaniem AI (ChatGPT, NotebookLM, Canva).

# data[].attributes.attachment_link.description
Maze Generator : http://www.mazegenerator.net/ Bardzo prosty generator labiryntów. Można utworzyć losowy labirynt klikając “Generuj” lu…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Skip to content

Your browser does not support the video tag.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Zgadzam się Czym są cookies?

# data[].attributes.attachment_link.title
Liryka. Środki poetyckie na jesienne wieczory | Szóstka

# data[].attributes.attachment_link.description
Zadanie - gra Your browser does not support the video tag. Środki stylistyczne - zestaw pdf Środki stylistyczne - zestaw online Środki stylistyczne - zestaw online 2 Arkusz E8 z wierszem Broniewskiego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
LIRYKA

EPIKA

DRAMAT

psalm

fraszka

tren

sonet

satyra

ballada

epopeja

powieść

nowela

opowiadanie

legenda

baśń

dramat

komedia

podmiot liryczny

narrator

bohater

wers

rym

akcja

fikcja

akt

scena

didaskalia

aktor

rozdział

proza

A. Mickiewicz "Sonety krymskie"

A. Mickiewicz "Pan Tadeusz"

J. Słowacki "Balladyna"

H. Sienkiewicz "Quo vadis"

A. Kamński "Kamienie na szaniec"

A. de Saint Exupery "Mały Książę"

J. Kochanowski "Na lipę"

I. Krasicki "Żona modna"

A. Mickiewicz "Reduta Ordona"

A. Mickiewicz "Śmierć Pułkownika"

A. Mickiewicz "Dziady cz. II""

A. Fredro "Zemsta"

C. Dickens "Opowieść wigilijna"

H. Sienkiewicz "Latarnik"

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
materiały do pobrania dla nauczycieli - szkoła podstawowa

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiały do pobrania dla nauczycieli - Szkoła Podstawowa

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiały do pobrania dla nauczycieli - Szkoła Podstawowa

# data[].attributes.headline
RODZAJE LITERACKIE - filmik + notatka graficzna

# data[].attributes.subject
RODZAJE LITERACKIE - filmik + notatka graficzna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Generador de Crucigramas
Créateur de mots croisé

1. Enter your crossword words and clues in the form below OR choose a premade word list (just below the instructions box) OR use the Quick Add Box to create your crossword clues and answers with Artificial Intelligence (AI).

2. Click the large green "Make Crossword Puzzle" button near the bottom of the form to make your free custom puzzle quickly.

3. You can now create online NEW!PLAYABLE and NEW!SHAREABLE crossword puzzles! Or make PDF's, Images, or just print them.

These Crosswords were created here!

Quick Start Tools

You enter any subject and we will generate all of your words and clues for you! TIPS Video

Generate Clues/Words with A.I.

Import a word/clue list into the form that is already made

Quick Add (Import Word List)

We have some pre-made lists that you can use:

Pre-Made Word Lists

# data[].attributes.attachment_link.title
Crossword Puzzle Maker | Print, Play Online & Easily Share using our custom crossword maker

# data[].attributes.attachment_link.description
Free crossword maker w/no registration needed! Free A.I. Generation. Play Online & Share! Add images, change colors and fonts to create professional looking printable crossword puzzles. Our A.I. crossword maker can create the entire puzzle with just a subject!

# data[].attributes.attachment_link.title
Szybka randka (rundka) z bohaterem literackim

# data[].attributes.attachment_link.description
blog edukacyjny, nauka przez zabawę,TIK na polskim, gamifikacja, szablony do pobrania, teksty dla nauczycieli, ciekawe pomysły na zajęcia

# data[].attributes.attachment_link.title
Myślenie wizualne - Okiem i Piórem Belferki

# data[].attributes.attachment_link.description
Tu znajdziesz notatki graficzne autorstwa różnych uzdolnionych pedagogów. Korzystaj, ale pamiętaj o podaniu autora. Nie wszędzie jest oznaczony autor, jeśli go znasz, daj mi znać, zaraz poprawię wpis. Napisz na: okiemipiorembelferki

# data[].attributes.headline
Środki stylistyczne - ćwiczenia powtórzeniowe dla klasy 8

# data[].attributes.subject
Środki stylistyczne - ćwiczenia powtórzeniowe dla klasy 8

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
środki stylistyczne - ćwiczenia powtórzeniowe dla klasy 8

# data[].attributes.attachment_link.title
Środki stylistyczne - ćwiczenia powtórzeniowe dla klasy 8 worksheet

# data[].attributes.attachment_link.description
Środki stylistyczny online worksheet for klasa 8. You can do the exercises online or download the worksheet as pdf.

# data[].attributes.attachment_link.description
Oto prezentacja dotycząca przebiegu egzaminu ósmoklasisty oraz wymagań na E8 w latach 2021-2024. I bezpośrednie linki do rozporządzenia, w którym zawarto właściwe zapisy (s.13-31), oraz do informatorów CKE (wraz z aneksami), a także do strony CKE, na której pojawią się harmonogramy, komunikaty i

# data[].attributes.attachment_link.description
Put any text onto an endless hypnotising spiral

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Arkusze konkursowe i klucze odpowiedzi z etapu wojewódzkiego konkursów przedmiotowych - rok szkolny 2021/2022

Arkusze konkursowe i klucze odpowiedzi z etapu wojewódzkiego konkursów przedmiotowych organizowanych przez Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty - rok szkolny 2021/2022.

# data[].attributes.attachment_link.title
Konkursy Kuratora - testy - Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Arkusze konkursowe i klucze odpowiedzi z etapu wojewódzkiego konkursów przedmiotowych - rok szkolny 2021/2022 Arkusze konkursowe i klucze odpowiedzi z etapu wojewódzkiego konkursów przedmiotowych organizowanych przez Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty - rok szkolny 2021/2022.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Zgoda

# data[].attributes.attachment_link.title
Arkusze oraz klucze odpowiedzi do zadań konkursowych etapu szkolnego z roku szkolnego 2021/2022

# data[].attributes.attachment_link.description
Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Copyright © 2022 Szkoła Podstawowa im. Kunegundy Pawłowskiej w Trąbkach Wielkich

Projekt i realizacja: Interefekt

# data[].attributes.attachment_link.title
Arkusze konkursowe, karty odpowiedzi - Szkoła Podstawowa im. Kunegundy Pawłowskiej w Trąbkach Wielkich

# data[].attributes.attachment_link.description
Wykorzystujemy pliki cookies, aby nasz serwis lepiej spełniał Państwa oczekiwania. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Polityka plików cookies.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Publikujemy arkusze zadań i klucze odpowiedzi ze wszystkich etapów z ostatnich siedmiu lat.
Z lat wcześniejszych publikujemy arkusze zadań i klucze odpowiedzi
z etapu II (rejonowego) i III (wojewódzkiego).

Etap rejonowy

Etap wojewódzki

Etap rejonowy

Etap szkolny

Etap wojewódzki

Etap rejonowy

Etap szkolny

Etap rejonowy

Etap szkolny

Etap wojewódzki

Etap rejonowy
Gimnazjum

Etap szkolny

Etap wojewódzki
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap rejonowy
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap szkolny
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Gimnazjum Szkoła podstawowa
Etap rejonowy
Szkoła Podstawowa Gimnazjum
Etap szkolny
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap rejonowy
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap szkolny
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap rejonowy
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap rejonowy
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap Rejonowy
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap Wojewódzki
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap Rejonowy
Gimnazjum Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Gimnazja Szkoła Podstawowa
Etap wojewódzki
Szkoła podstawowa Gimnazjum
Etap rejonowy
Szkoła podstawowa Gimnazjum

# data[].attributes.attachment_link.title
Zadania i klucze odpowiedzi z roku szkolnego 2022-2023 i lat poprzednich

# data[].attributes.attachment_link.title
czytanie ze zrozumieniem kl. 5 z odpowiedziami

# data[].attributes.attachment_link.title
Projektor humanisty - GWO - Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia, kultura i sztuka, czyli zbiór filmów-inspiracji dla polonisty i historyka. Nasze produkcje oddają ducha i kulturowe tło epok oraz wydarzeń, co pozwala uczniom lepiej je zrozumieć. Prezentujemy filmy historyczne o wydarzeniach stanowiących tło w dziełach literackich oraz filmy o dziełach sztuki przedstawiających ważne momenty z dziejów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ćwiczenie online: Cechy rodzajów literackich dla uczniów klasy 7

# data[].attributes.attachment_link.description
Quiz online: Cechy rodzajów literackich dla uczniów klasy 7 i 8 szkoły podstawowej. Rozwiąż quiz i sprawdź swoją wiedzę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pograj w grę!Nie przestawaj!

Pokłóć się z rodzeństwem, a co!

Nudzisz się?

Zróbmy bałagan!

Na podstawie GWOopracowałaJoanna Błędzka

Potworydomowe

Proszę, częstuj się.

Na początek...

...porozmawiajmy, co tworzy dobrą atmosferę w rodzinie.

Teraz...

...przeczytajmy tekst:

Mniam......

Wykonaj zadania

1

2

3

Jejku...

Kto zjadł mojeciastko?

Słabo mi.

To już koniec! Dzieci już umieją nas poskromić!

Później.....

Id sea utamur aperiam,te per choro accusamus consulatu. Brute munere corrumpit ut pri. Ea ipsum appareat erroribus mea. Mei probo inani aliquid ad. Omnis fabulas concludaturque an vix, an noluisse takimata facilisis pro, sit te volumus mandamus. Ad malorum imperdiet duo, ea possim utamur accusamus vix.Est ei erat mucius quaeque. Ei his quas phaedrum, efficiantur mediocritatem ne sed, hinc oratio blandit ei sed. Blandit gloriatur eam et. Brutenoluisse per et, verear disputando neglegentur at quo. Sea quem legere ei, unum soluta ne duo. Ludus complectitur quo te, ut vide autem homero pro.Lorem salutandi eu mea, eam in soleat iriure assentior. Tamquam lobortis id qui. Ea sanctus democritum mei, per eu alterum electram adversarium. Ea vix probo dicta iuvaret, posse epicurei suavitate eam an, nam et vidit menandri. Ut his accusata petentium.

# data[].attributes.attachment_link.title
Potwory domowe by Joanna Błędzka on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Pograj w grę!Nie przestawaj! Pokłóć się z rodzeństwem, a co! Nudzisz się? Zróbmy bałagan! Na podstawie GWOopracowałaJoanna Błędzka Potworydomowe Proszę, częstuj się. Na początek... ...porozmawiajmy, co tworzy dobrą atmosferę w rodzinie. Teraz... ...przeczytajmy tekst: Mniam...... Wykonaj zadania 1 2 3 Jejku... Kto zjadł mojeciastko? Słabo mi. To już koniec!

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about onomatopeja ✌️ - Presentation

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
4

5

1

ach to ty...!

Marek Grechuta

Wiosna,

2

Rozgrzewka

Gramatyczna wiosna

Obraz

Wiersz I

Wiersz II

Projekt: Stwórz własny wiersz, którego tematyka będzie dotyczyła wiosny. Do wiersza dołącz wiosenny land-art.Wiosenny land - art -> to sztuka ziemi, której obszarem działania jest otaczająca nas natura. Zadanie zatem polega na stworzeniu kompozycji wg własnego uznania, używając przy tym elementów przyrody, np. liści, patyczków, kamienie, itd.

Środki poetyckie! - kodowanie na dywanie.

Wiosna:1. Podziel powyższy wyraz nalitery, głoski i sylaby.2. Odmień przez przypadki powyższy wyraz i oddziel temat od końcówki. Wypisz oboczności.3. Stwórzrodzinę wyrazówdo powyższego wyrazu. W wyrazach pochodnych zaznacz rdzeń.4. Wyjaśnij, co oznaczają poniższe związki frazeologiczne i przysłowia, a następnie ułóż z nimi zdania:Jaskółka i pszczółka lata, znakiem to wiosny dla świata;Deszcz na świętego Błażeja, słaba wiosny nadzieja;Byle do wiosny;Liczebnik (np. dwanaście) wiosen minęło;Jak drozdy śpiewają na wierzchołkach drzew, wiosna wnet; a jak między gałęziami, to jeszcze het;Jedna jaskółka wiosny nie czyni.

Przyjrzyj się poniższemu obrazowi Leona Wyczółkowskiego pt.Wiosna- wnętrze pracowni artysty (Wiosna w Gościeradzu), 1933r.W kilku zdaniach opisz ten obraz. Zwróć szczególną uwagę na kolory i perspektywę.Jaki nastrój wywołuje w Tobie poniższy obraz? Co go przywołuje?źródło:wikipedia.org

Zapoznaj się z wierszem Bolesława Leśmiana pt. Wiosna:Młode jeszcze gałęzie tężą się pokrótceW zielonej, pniom dla znaku przydanej obwódce.Kwiaty, kształt swój półsennie zgadując zawczasu,Nikłym pąkiem wkraczają w nieznaną głąb lasu.W dali - postrach na wróble przesadnie rękatyZ zeszłorocznym rozpędem chyli się we światy,Jakby chciał paść w ramiona pobliskiej cierpiałki,Co naprzeciw cień w skrócie rzuca w piasek miałkiW obłoku - obłok drugi napuszyście płonie.Wróbel łeb zaprzepaszcza w swych skrzydeł osłonie,Jakby nasłuchiwał, co mu dzwoni w sercu?Świat, zda się, dziś nam nastał, a na pola szczercu,Gdzie zieleń swym wyrojem omgliła rozłogi,Bocian, pod prostym kątem załamując nogiI dziób dzierżąc wzdłuż piersi dogodnie, jak cybuch,Kroczy donikąd, w słońca zapatrzony wybuch,Co skrzy się, że go okiem zgarnąć niepodobna,We wszystkich rosach naraz i w każdej z osobna.O czym opowiada wiersz Bolesława Leśmiana? Jak przedstawiona jest w tym utworze wiosna? Jak zachowuje się przyroda?Jaki kolor dominuje w utworze Bolesława Leśmiana? Dlaczego? Z czym się kojarzy? Co symbolizuje?Z jakim typem liryki mamy tu do czynienia? Kim jest podmiot liryczny? Jak się zachowuje?Bolesław Leśmian często w swoich utworach używa kwiecistego języka. Jakie środki poetyckiego wyrazu widzisz w utworze? Jaką pełnią w nim rolę? Jak wpływają na odbiór dzieła?

Zapoznaj się z wierszem K. K. Baczyńskiego pt.WiosnaLiście skłębione słońcemw okno zielenią się pchają,liście wytrysłe smugamidrzew wiosennego raju.Słońce się tarza po murachkrwawiące plamą cegieł;park - zieleniasta góraw nieboalei szeregiemwystrzelił.O czym opowiada wiersz K.K. Baczyńskiego?Jak przedstawiona jest w tym utworze wiosna?Jaką metaforykę stosuje autor w wierszu? Jak wpływa to na nastrój utworu?Z jakim typem liryki mamy tu do czynienia?

# data[].attributes.attachment_link.title
Wiosna w poezji i sztuce by Marta S. on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
4 5 1 ach to ty...! Marek Grechuta Wiosna, 2 Rozgrzewka Gramatyczna wiosna Obraz Wiersz I Wiersz II Projekt: Stwórz własny wiersz, którego tematyka będzie dotyczyła wiosny. Do wiersza dołącz wiosenny land-art.Wiosenny land - art -> to sztuka ziemi, której obszarem działania jest otaczająca nas natura.

# data[].attributes.headline
prezentacja utrwalająca wiedzę na temat poezji

# data[].attributes.subject
prezentacja utrwalająca wiedzę na temat poezji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
sposoby na okiełznanie tekstów poetyckich

Nie taka poezja straszna, jak ją malują...

Izabella Bartolwww.polskizklasa.pl

Niebodeszczempłynie...

rodzaje literackie

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

Teksty pisane prozą. Wypowiadasię w nich narrator. Do epikazaliczamy następujące gatunkiliterackie: powieść;opowiadanie; nowela, baśń, mit; legenda; pamiętnik

Teksty pisane wierszem.Wypowiadasię podmiot liryczny.Gatunki należącedo liryki to: fraszka; pieśń; hymn; tren; oda; sonet; elegia

Nie ma narratora. O wydarzeniachinformują bohaterowie - czynniuczestnicy fabuły. Jest to utwórprzeznaczony do wystawieniana scenie. Wskazówki dla reżyserazawarte są w tekście pobocznym(didaskalia). Utwór podzielonyjest na akty i sceny. Gatunkinależące do dramatu to: komedia; tragedia; dramat właściwy

liryka

W liryce wypowiada się podmiot liryczny. Jest to fikcyjna osoba, której nie należy utożsamiać z autorem.

Mówi o swoich uczuciach, emocjach i doznaniach. Wypowiada się w sposób poetycki, to znaczy przy użyciu środków stylistycznych tj. epitety, metafory, porównania.

Kto sięwypowiada?

Co mówii w jakisposób?

„Chodzi mi o to, aby język giętki Powiedział wszystko, co pomyśli głowa: A czasem był jak piorun jasny, prędki, A czasem smutny jako pieśń stepowa, A czasem jako skarga nimfy miętki, A czasem piękny jak aniołów mowa... Aby przeleciał wszystka ducha skrzydłem. Strofa być winna taktem, nie wędzidłem. Z niej wszystko dobyć, zamglić ją tęsknotą, Potem z niéj łyskać błyskawicą cichą, Potem w promieniach ją pokazać złotą, Potem nadętą dawnych przodków pychą, Potem ją utkać Arachny robotą, Potem ulepić z błota, jak pod strychą Gniazdo jaskółcze przybite do drzewa, Co w sobie słońcu wschodzącemu śpiewa (...)"

linijka w wierszu to wers

zwrotka w wierszu to strofa

Występują rymy krzyżowe(przeplatane) - rymują sięwyrazy z wersu 1. i 3. oraz 2. i 4.

Elementy utworu lirycznego

J. Słowacki „Beniowski" (fragm.)

typy liryki

bezpośredniaPodmiot liryczny wyraża się tu wprost, o czym świadczą czasowniki w 1 osobie liczby pojedynczej i mnogiej (np. myślę, widzę, zrobimy), ale też zaimki (ja, on, twój).

Konstanty Ildefons Gałczyński„Spotkanie z matką" (fragm.)Ona mi pierwsza pokazała księżyci pierwszy śnieg na świerkach,i pierwszy deszcz.Byłem wtedy mały jak muszelka,a czarna suknia matki szumiała jak Morze Czarne.NocDopala się nafta w lampce.Lamentuje nad uchem komar.Może to ty, matko, na niebiejesteś tymi gwiazdami kilkoma?(...)

pośrednia Podmiot liryczny nie ujawnia się, pozostaje w ukryciu, zazwyczaj prezentuje swoje myśli i uczucia poprzez opis (np. krajobrazu czy sytuacji); Podmiot wypowiada się w 3 os. lub bezosobowo.

Czesław Miłosz„Campo di Fiori" (fragm.)W Rzymie na Campo di FioriKosze oliwek i cytrynBruk opryskany winemI odłamkami kwiatów.Różowe owoce morzaSypią na stoły przekupnie,Naręcza ciemnych winogronPadają na puch brzoskwini.(...)

Stań się lirycznym detektywem

1

tytuł wierszaJako "liryczny detektyw" znajdziesz już pierwsze tropy właśnie poprzez analizę tytułu. Tytuł może bowiem określać:- podmiot liryczny (np. „Do M."A. Mickiewicza, „Do Hanny" Kochanowskiego) - temat utworu (np. „Nadzieja" J. Lieberta, „Myśli nieuczesane" S. J. Leca) - sytuację liryczną („Podziękowanie"J. Twardowskiego) - gatunek literacki („Tren VIII"J. Kochanowskiego) - kogoś bliskiego poecie, kto jest zawarty w dedykacji lub motcie utworu („Pamięci Profesor Marii Dłuskiej"w wierszu J. Twardowskiego)

krok

1

2

krok

autor wiersza Znajomość biografii autora jest czasem niezbędna przy interpretacji tekstów poetyckich. Trudno byłoby zrozumieć „Treny" Jana Kochanowskiego, gdyby nie wiadomości z jego życia dotyczące straty dwuipółletniej córki Urszulki albo „Stepy akermańskie" Adama Mickiewicza, gdyby nie podróż poety po Wschodzie. Trudno byłoby również zrozumieć poezję księdza Jana Twardowskiego, gdyby nie wiedza na temat życia księdza, jego udziału w powstaniu warszawskim i działalności duszpasterskiej na rzecz dzieci niepełnosprawnych.

2

3

krok

3

Podmiot liryczny Podmiot liryczny w wierszu jest postacią kluczową, ponieważ dzięki niemu dowiadujemy się o uczuciach, emocjachi refleksjach zawartych w utworze. Należy pamiętać, że nie możemy utożsamiać goz autorem (chyba że chodzi np. o „Treny" Kochanowskiego). Liryczne „ja" jest związane też z rodzajem liryki: w liryce pośredniej podmiot jest „ukryty" - np. jako element przyrody w wierszuJ. Kasprowicza „Krzak dzikiej róży w ciemnych smreczynach", natomiastw liryce bezpośredniej mówi do nas wprost - zazwyczaj określamy go za pomocą czasowników w 1 osobie (mówię, widzę - np. „Z głową na karabinie" K.K. Baczyńskiego).

Kasprowicz "Krzak dzikiej róży w ciemnych smreczynach""Samotny, senny, zadumany,Skronie do zimnej tuli ściany,Jakby się lękał tchnienia burzy.Cisza... O liście wiatr nie trąca,Drzewo, Śmierć, TrupA tylko limba próchniejącaSpoczywa obok krzaku róży."Krzysztof Kamil Baczyński "Z głową na karabinie""Nocą słyszę, jak coraz bliżejdrżąc i grając krąg się zaciska.A mnie przecież zdrój rzeźbił chyży,wyhuśtała mnie chmur kołyska.A mnie przecież wody szerokiena dźwigarach swych niosły płatkibzu dzikiego; bujne obłokibyły dla mnie jak uśmiech matki".

4

krok

4

MotywCzytając wiersz, należy określić jego motyw, czyli odpowiedzieć na pytanie:O czym mówi podmiot liryczny? Może więc mówić o miłości, ojczyźnie, Bogu, matce (rodzicach, dziecku), przyrodzie, walce itd.

„Gawęda o miłości do ziemi ojczystej"Wisława SzymborskaZiemio ojczysta, ziemio jasna,nie będę powalonym drzewem.Codziennie mocniej w ciebie wrastamradością, smutkiem, dumą, gniewem.Nie będę jak zerwana nić.Odrzucam pusto brzmiące słowa.Można nie kochać cię - i żyć,ale nie można owocować.

5

krok

5

Gatunek literacki Aby określić gatunek literacki, musisz znać ich podział. Jeśli chodzi o teksty liryczne mogą to być np.: tren, fraszka, oda, hymn, pieśń, elegia, sonet, sielanka. Warto zwrócić tu uwagę na balladę, czyli gatunek synkretyczny (łączący), czyli taki, który łączy w sobie elementy liryki, epiki i dramatu np. „Świtezianka".

Adami Mickiewicz "Stepy akermańskie""Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu,Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi,Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,Omijam koralowe ostrowy burzanu.Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu;Patrzę w niebo, gwiazd szukam przewodniczek łodzi;Rzeka, ŚwiatłoTam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi?To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu.Cisza, SamotnośćStójmy! - Jak cicho! - Słyszę ciągnące żurawie,Których by nie dościgły źrenice sokoła;Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie,Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła.W takiéj ciszy - tak ucho natężam ciekawie,Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła!"

6

krok

Budowa utworu Tutaj należy skupić się na segmentacji utworu. Czy tekst jest podzielony na strofy? Jeśli tak, to o jakiej ilości wersów w strofie? Jeśli jest podzielony na cztery strofy, a pierwsze dwie mają po cztery wersy, a dwie ostatnie po trzy, to mamy do czynienia z sonetem. Jeśli natomiast wiersz ma słabą rytmiczność i nieprzewidywalną budowę, to zaliczamy go do wiersza wolnego.

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz""Jakoż zdała się szukać samotności, ciszy.2140Oddalała się z wolna od swych towarzyszy,I szła lasem na wzgórek pochyło wyniosły,Ocieniony, bo drzewa gęściej na nim rosły.WodaW środku szarzał się kamień; strumień spod kamieniaSzumiał, tryskał i zaraz, jakby szukał cienia,2145Chował się między gęste i wysokie zioła,Które wodą pojone bujały dokoła;Tam ów bystry swawolnik, spowijany w trawyI liściem podesłany, bez ruchu, bez wrzawy,Niewidzialny i ledwie dosłyszany szepce,2150Jako dziecię krzykliwe złożone w kolebce,(...)"Zbigniew Herbert "Pan od przyrody""Nie mogę przypomnieć sobiejego twarzystawał wysoko nade mnąna długich rozstawionych nogachwidziałemzłoty łańcuszekpopielaty surduti chudą szyjędo której przyszpilony byłnieżywy krawaton pierwszy pokazał namnogę zdechłej żabyktóra dotykana igłągwałtownie się kurczyon nas wprowadziłprzez złoty binokularw intymne życienaszego pradziadkapantofelka(...)"

6

7

krok

7

Środki stylistyczne To zadanie może być prawdziwą gratką dla lirycznego detektywa. Aby odnaleźć zawarte w tekście środki stylistyczne, musisz posiadać wiedzę teoretyczną, to znaczy wiedzieć, czym środki poetyckie są i jak się nazywają. Warto, abyś pamiętał/a, aby pracować z fragmentami tekstu i wyszukiwał/a w nich podstawowe środki stylistyczne tj, epitety, metafory czy porównania. Już najprostsze epitety wyrażają myśli i uczucia podmiotu lirycznego np. radosna matka, cudowne obłoki, co może być wskazówka do dalszej interpretacji. Warto nie zapominać o określeniu rymów (czy się w wierszu znajdują, a jeśli tak, to jakie?) oraz o powtarzalności niektórych strof lub wersów (refren).

krok

8

8

Kontekst Określenie kontekstu jest zadaniem dla wytrawnego detektywa. Kontekst pozwala jeszcze lepiej zrozumieć sens utworu, powiązać go z innymi tekstami kultury. Warto więc przede wszystkim umieścić go w kontekście epoki, w której powstał. Światopogląd poety, czasy i przestrzeń, w której żył, mogą okazać się kluczowe dla interpretacji dzieła. Poza historią utwór można powiązać z innymi tekstami, nurtami filozoficznymi, sztuką czy codziennym życiem.

środki poetyckie

epitet

Epitet to określenie rzeczownika. Bardzo często jest wyrażone przymiotnikiem, ale również imiesłowem lub drugim rzeczownikiem.biały kruknaprawione krzesłofunkcja: - podkreśla cechy zjawisk, przedmiotów i osób. - wyraża stosunek osoby mówiącej do opisywanych zjawisk

metafora

Metafora (przenośnia) - to zestawienie wyrazów, w którym zyskują one nowe, niedosłowne znaczenie."Byle ten obłok niełaskiz naszego słońca się zwlókł"funkcja: działa na emocje, zaskakuje, tworzy nowe skojarzenia

porównanie

Porównanie to zestawienie jednego zjawiska z drugim za pomocą spójników: jak, jakby, niby na kształt.np. "Życie jest jak pudełko czekoladek"funkcja: uwydatnia cechę danego zjawiska poprzez jej porównanie do innej

ożywienie

Ożywienie (animizacja) to nadanie przedmiotom, pojęciom lub zjawiskom cech istot żywych.np. Gryzło mnie sumienie. Chwile biegną.funkcja: zwiększa obrazowość wypowiedzi

uosobienie

Uosobienie (personifikacja) to nadaniem rzeczom, zjawiskom przyrody, zwierzętom, roślinom, właściwości cech ludzkich.np. "Cyprysy mówią, że to dla Julietty. i dla Romea łza ta znad planety Spada i w groby przecieka".funkcja: dynamizuje opis, podkreśla emocje osoby mówiącej

apostrofa

Apostrofa jest to bezpośredni, uroczysty zwrot do adresata.np. "Wielkiej mi uczyniła pustki w domu moim, moja droga Urszulo, tym zniknieniem swoim".funkcja: podkreśla emocjonalny stosunek nadawcy do adresata

oksymoron

Oksymoron to zestawienie wyrazów o przeciwnych znaczeniach.np. gorące lody gorzki miód czarne słońcefunkcja: wyzwala nową interpretację znaczeń

onomatopeja

Onomatopeja (wyrazy dźwiękonaśladowcze) to wyrazy naśladujące swoim brzemieniem rzeczywisty dźwięk.np. Nagle - gwizd! Nagle - świst! Para - buch! Koła - w ruch!funkcja: buduje nastrój utworu, oddaje efekty dźwiękowe

pytanie retoryczne

Pytanie retoryczne to pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi.np. Któż mi tak ciągle nasłuchiwać każe? Któż mnie tak budzi i woła?funkcja: ożywia wypowiedź, zmusza odbiorcę do refleksji

eufemizm

Eufemizm to wyraz lub wyrażenie użyte zamiast słów niegrzecznych, dosadnych, niestosownych.np. Ale kłamiesz! - Ale mijasz się z prawdą.funkcja: złagodzenie wypowiedzi

anafora

Anafora to powtórzenie tego samego wyrazu lub zwrotu na początku każdego wersu:np. "Żem często dumał nad mogiłą ludzi, Żem prawie nie znał rodzinnego domu Żem był jak pielgrzym, co się w drodze trudzi (...)"funkcja: podkreśla znaczenie powtarzanych słów

"Kiedy w południe ludzie wychodzą z kościoła Kiedy po niebie wiatr obłoki gna, Kiedy na Paryż ciemny spada sen, Któż mi tak ciągle nasłuchiwać każe? Któż to mnie budzi i woła? Słyszę szum nocnych nalotów. Płyną nad miastem. To nie samoloty. Płyną zburzone kościoły, Ogrody zmienione w cmentarze, Ruiny, gruzy, zwaliska, Ulice i domy znajome z dziecinnych lat, Traugutta i Świętokrzyska, Niecała i Nowy Świat. I płynie miasto na skrzydłach sławy, I spada kamieniem na serce. Do dna. Ogłaszam alarm dla miasta Warszawy. Niech trwa!"

Antoni Słonimski"Alarm"

Myślenie metaforyczne

Które zdjęcie - Twoim zdaniem - oddaje charakter wiersza Słonimskiego?

Poezja wiecznie żywa

"Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi? To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! - Jak cicho! - Słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. W takiéj ciszy - tak ucho natężam ciekawie, Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła!"

Adam Mickiewicz "Stepy akermańskie"

"Pociecho moja ty, książeczko, pociecho smutna; nad małą siedzę schylon rzeczką, z wód igrające falą dziecko, żal mroku skrada się zdradziecko nad łąkę, rzeczkę, nad mój strumień, w duszącej mgle nieporozumień zapada noc okrutna. Pociecho moja, straszna nocy, pociecho smutna! nad wielką siedzę schylon rzeką, wód pędem chyżym fale cieką, wiary potęga rośnie w mocy, nad rzeką, łąką, nad polami, nad borów rzeszą, nad mrokami noc gaśnie w zorzach, w światach, błyskach, i słońce wstaje na przestworzach, słoneczna moc okrutna. Pociecho moja, dniu słoneczny, pociecho smutna; nad morza siedzę fal roztoczą, wiara nade mną w niebios kręgu, widzę te fale wód, jak biegą we sprzęgu wałów, w brył rozprzęgu w górę się piętrzą, w doły legą, jak nowe fale z nagła kroczą, a jedna dola im okrutna".

Stanisław Wyspiański"Pociecho moja ty, książeczko"

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.description
sposoby na okiełznanie tekstów poetyckich Nie taka poezja straszna, jak ją malują... Izabella Bartolwww.polskizklasa.pl Niebodeszczempłynie... rodzaje literackie EPIKA LIRYKA DRAMAT Teksty pisane prozą. Wypowiadasię w nich narrator. Do epikazaliczamy następujące gatunkiliterackie: powieść;opowiadanie; nowela, baśń, mit; legenda; pamiętnik Teksty pisane wierszem.Wypowiadasię podmiot liryczny.Gatunki należącedo liryki to: fraszka; pieśń; hymn; tren; oda; sonet; elegia Nie ma narratora.

# data[].attributes.attachment_link.description
Rodzaje i gatunki literackie w wykonaniu Aleksandry Choncer i Kingi Kuberskiej starożytność do V w. n.e. Gatunki synkretyczne: *ballada *satyra PRZYKŁADY: -"Świtezianka" Adama Mickiewicza -"Żona modna" Ignacego Krasickiego Gatunki dramatyczne: -tragedia "Zemsta" Aleksandra Fredry

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
rodzaje i gatunkiliterackie

Start

Utrwalamy

rodzajeliterackie

1. liryka

2. epika

3. dramat

liryka

Nazwa tego rodzaju wiąże się z tym, iż w starożytności poezję wykonywano z towrzyszeniem liry. Dzisiaj większość ludzi kojarzy ten rodzaj wyłącznie z wierszami.

+

Cechy:podstawową formą wypowiedzi jest monologczęsto występuje tzw. rytmizacja tekstubogactwo środków stylistycznychkompozycja (budowa) podporządkowana jest przekazowiopisuje przeżycia wewnętrzne, emocje, przekonaniawypowiada się podmiot liryczny

Ze względu na sposób wypowiedzi podmiotu lirycznego wyróżnia się:- lirykę bezpośrednią (podmiot występuje w pierwszej osobie, wprost wyraża swoje przeżycia i uczucia)- lirykę pośrednią (podmiot jest bardziej ukryty za konstrukcją świata przedstawionego, wyraża swoje myśli i przeżycia nie wprost ale poprzez sytuacje i inne postacie)- lirykę inwokacyjną (monolog podmiotu ma formę wezwania, zwrotu retorycznego do adresata)- lirykę podmiotu zbiorowego (wyrażającą zbiorowe myśli i emocje)Ze względu na tematykę i typ wyrażanych emocji wyróżnia się najczęściej lirykę:- miłosną (tematem jest miłość)-religijną (odnosząca się do religii i jej kontekstów)- patriotyczną (tematem jest naród i ojczyzna)- refleksyjno-filozoficzną(celem jest analiza uczuć i przeżyć wewnętrznych)- autotematyczną (celem jest refleksja na temat samego poety i jego roli)

EPIka

+

Cechy:obecność narratora (pierwszo- lub trzecioosobowego)świat przedstawiony (czas akcji, miejsce akcji, bohaterowie, wydarzenia, narracja)fabuła (oraz układ przyczynowo-skutkowy zdarzeń) zapis prozą (wyjątki - epopeja, powieści poetyckie, ballada) wiele wydarzeń i miejsc akcji

Nazwa tego rodzaju pochodzi od greckiego słowa epicos, które oznacza epos, słowo, opowieść.

Ze względu na czas, w jakim mają miejsce opisane wydarzenIa, wyróżnia się:przeszłość - epika historycznateraźniejszość - epika współczesnaprzyszłość - epika fantastyczna

DRAMAT

+

Cechy:przeznaczenie do realizacji scenicznejkonstrukcja utworu na dialogach (nadają bieg akcji) i monologach (sposób autocharakterystyki bohaterów) - "tekst główny"didaskalia czyli "tekst poboczny" (wskazówki stanowiące uzupełnienie fabuły)wyrazista akcja (fabuła)podział na sceny i akty (od baroku)

Nazwa tego rodzaju pochodzi od greckiego słowa "drama", które oznacza ruch, akcję.

Na przestrzeni wieków ukształtowały się rozmaite odmiany dramatu, a każda kolejna epoka wniosła coś do siebie w rozwój tego rodzaju literackiego:- dramat antyczny, którego źródeł upatruje się właśnie w obchodach święta ku czci boga Dionizosa. Z dramatu antycznego wykształciły się dwa podstawowe gatunki dramatyczne: komedia i tragedia, a połączenia ich cech narodziła się tragikomedia.- dramat satyrowy,czyli starogrecka odmiana dramatu, wykorzystująca motywy i postacie mitologiczne w humorystycznym ujęciu.- dramat liturgiczny, popularny w średniowieczu i renesansie, traktujący o tematach ewangelicznych.- dramat szekspirowski zrodzony w epoce elżbietańskiej, przełamujący konwencję klasycystyczną, łączący w sobie cechy różnych gatunków i stanowiący inspirację dla późniejszego dramatu romantycznego.- dramat romantycznybędący przeciwieństwem dramatu klasycystycznego, czyli wyzwoleniem się spod zasad klasyki. Zaliczamy do niego utwory o swobodnej konstrukcji, łączące różne kategorie estetyczne np. groteskę z fantastyką lub realizmem.- dramat mieszczański powstały w XVIII wieku, również sprzeciwiający się regułom dramatu klasycystycznego, rozwijający nowe formy inscenizacyjne.Z najważniejszych odmian dramatu wieku XX wyróżnia się:- dramat groteskowy, z luźnymi, często bezsensownymi scenami, operujący absurdem i groteską- dramat poetycki charakteryzujący się poetyckością języka i tekstu, dość swobodną konstrukcją i światem przedstawionym pełnym metaforycznych i symbolicznych znaczeń- dramat epicki często obrazujący procesy społeczne i umoralniający publiczność

elegiaepitafiumfraszkahymn limeryk odapieśńniektóre rodzaje poematu psalm sielanka sonettren

GATUNKI LIRYCZNE

powieśćnowelaepos (epopeja)opowiadaniebaśńlegendaanegdotasatyrapamiętnikballadamitbajkagawęda

gatunki epickie

dramat romantycznytragediakomedia

gatunki DRAMATYCZNE

utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

PRZYKŁADY:"Latarnik" Henryk Sienkiewicz"Nasza szkapa" Maria Konopnicka"Katarynka" Bolesław Prus"Janko Muzykant" Henryk Sienkiewicz

NOWELA

rozbudowany utwór wierszowany, przedstawiający dzieje mitycznych, legendarnych lub historycznych bohaterów na tle przełomowych wydarzeń dla danej społeczności;

PRZYKŁADY:"Iliada" Homer"Odyseja" Homer"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

EPOS (EPOPEJA)

+

krótki utwór literacki o prostej akcji, niewielkich rozmiarach, najczęściej jednowątkowej fabule, pisany prozą. Opowiadanie nie ma zwartej budowy,o czym decydują postacie drugoplanowe, opisy i refleksje. Ma luźną konstrukcję i brak obowiązujących w nim rygorów.

PRZYKŁADY:"Artysta" Sławomir Mrożek"Pożegnanie z Marią" Tadeusz Borowski"U nas w Auschwitz" Tadeusz Borowski

OPOWIADANIE

jeden z fantastycznych gatunków epickich, zazwyczaj niewielkich rozmiarów; charakteryzuje ją ukazanie walki dobra ze złem, połączenie elementów fantastycznych oraz realistycznych

PRZYKŁADY:"Kopciuszek" Charles Perrault"Brzydkie kaczątko" Hans Christian Andersen"Muzykanci z Bremy" bracia Grimm

BAŚŃ

opowieść albo zbiór opowieści o postaci czy postaciach historycznych (lub też uważanych za historyczne). Zazwyczaj przekazywana w formie ustnej na długo przed utrwaleniem na piśmie. Legendy często opowiadają o mędrcach, świętych, władcach, politykach, wojownikach lub innych popularnych bohaterach. Składają się częstoz nieprawdopodobnych albo nierealnych motywów. Mają podstawy historycznei opowiadają o ludziach

PRZYKŁADY:"Legenda o Warsie i Sawie""Legenda o Wandzie, co nie chciała Niemca""Legenda o Złotej Kaczce""Legenda o smoku wawelskim""Legenda o Bazyliszku""Legenda o Popielu"

LEGENDA

krótka forma literacka, zawierająca prawdziwe lub zmyślone opowiadanieo zdarzeniu z życia znanej postaci, żyjącej albo historycznej, lub z życia określonego środowiska czy grupy społecznej. Anegdota ma wydźwięk humorystyczny, może jednak zawierać również pierwiastki dydaktyczne.

Pewnego dnia Mark Twain otrzymał od szkolnego kolegi list następującej treści: "Drogi kolego! Przesyłam ci serdeczne pozdrowienia z Chicago. Powodzi mi się tutaj doskonale. Twój dawny przyjaciel - Joe Jackson." Po kilku dniach Jackson otrzymał od pisarza paczkę ważącą dziesięć kilogramów. Gdy rozsupłał wszystkie węzły i odwinął kilka warstw papieru, znalazłw środku... duży kamień i krótki list: "Drogi kolego! Śpieszę ci donieść, iż taki wielki kamień spadł mi z serca, gdy dowiedziałem się, że w Chicago powodzi ci się doskonale. Twój dawny przyjaciel - Mark Twain".***Jedna z wielbicielek zapytała Marka Twaina: - Czy w miłości ma pan szczęście, czy pecha? - Niestety, pecha. Jedyna kobieta na świecie którą kocham, wyszła za mąż. - Czy będę niedyskretna, jeśli spytam za kogo? - Za mnie.

ANEGDOTA

gatunek literacki lub publicystyczny łączący w sobie epikę, lirykę i dramat wywodzący się ze starożytności, który ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, obyczaje, politykę, grupy lub stosunki społeczne. Prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych.

PRZYKŁADY:"Do króla" Ignacy Krasicki"Żona modna" Ignacy Krasicki"Chudy literat" Adam Naruszewicz

SATYRA

+

Satyrę można zaliczyć do tzw. gatunków synkretycznych, czyli takich, które łączą w sobie cechy różnych rodzajów literackich. Pojawiają się w niej elementy świata przedstawionego (epika), budową przypomina wiersz (liryka), czasami pojawiają się dialogi (dramat).

jest prozatorską relacją o zdarzeniach, których autor był uczestnikiem bądź naocznym świadkiem. Opowiadao wydarzeniach z pewnego dystansu czasowego, w związku z czym kształtuje się dwupłaszczyznowość narracji: narrator pamiętnika opowiadać może nie tylko o tym, jak zdarzenia przebiegały, może również ujawniać swoje do nich stanowisko w momencie pisania. Zdarzenia relacjonowane są zazwyczaj w narracji pierwszoosobowej i układzie chronologicznym, nie stanowi to jednak bezwyjątkowej reguły.

PRZYKŁADY:"Pamiętniki" Jan Chryzostom Pasek"Pamiętnik z powstania warszawskiego" Miron Białoszewski

PAMIĘTNIK

Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora - zdziwionego światem, który przedstawia. Jej tematem są niezwykłe wydarzenia.

PRZYKŁADY:"Świtezianka" Adam Mickiewicz"Romantyczność" Adam Mickiewicz"Powrót taty" Adam Mickiewicz

BALLADA

+

Balladę zaliczamy do tzw. gatunków synkretycznych, czyli takich, które łączą w sobie cechy różnych rodzajów literackich. Wiele ballad powstało w epoce romantyzmu, którą cechowało zamiłowanie do "gatunków pogranicza" czyli gatunków synkretycznych. W balladzie odnajdziemy cechy liryki (nastrój, budowa), epiki (narracja, fabuła) oraz dramatu (dialogi).

opowieść o bóstwach i istotach nadprzyrodzonych, przekazywana przez daną społeczność, zawierająca w sobie wyjaśnienie sensu świata i ludzi w ich doświadczeniach zbiorowych oraz indywidualnych lub wywodzące sięz tradycji ustnej ponadczasowe, anonimowe opowiadanie o postaciach nadprzyrodzonych. Mity miały wymiar religijny.

PRZYKŁADY:"Mit o Syzyfie""Mit o Tantalu""Mit o Dedalu i Ikarze""Mit o Demeter i Korze""Mit o Prometeuszu"

MIT

krótki utwór literacki zawierający morał (pouczenie), często jest wierszowany, czasem żartobliwy. Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie,a także zwierzęta, przedmioty i zjawiska, które uosabiają typy ludzkie, cechy charakteru lub przeciwstawne poglądy i stanowiska.

PRZYKŁADY"Przyjaciele" Adam Mickiewicz"Czapla, ryby i rak" Ignacy Krasicki"Człowiek i zdrowie" Ignacy Krasicki"Lew i zwierzęta" Ignacy Krasicki

BAJKA

gatunek prozy epickiej, wywodzący się z tradycji kultury szlacheckiej. Pierwotnie była tylko opowieścią ustną, wygłaszaną w towarzyskich okolicznościach w trakcie biesiady. Odznacza się otwartą kompozycją, swobodą w prowadzeniu wątków, powtórzeniami, licznymi zwrotami do słuchaczy.

PRZYKŁADY"Tędy i owędy" Melchior Wańkowicz"Kamienie na szaniec" Aleksander Kamiński

GAWĘDA

Kompozycja dramatu romantycznego była luźna, poszczególne epizody cechowała duża niezależność, utwór nie podlegał zasadom trzech jedności czy zasadzie pięciu aktów, sceny monumentalne przeplatały się z kameralnymi i lirycznymi. Typowe dla dramatu romantycznego było łączenie patosu i groteski, realizmu i fantastyki, komizmu i tragizmu. Jest gatunkiem niescenicznym.

PRZYKŁADY"Dziady" Adam Mickiewicz"Kordian" Juliusz Słowacki

DRAMAT ROMANTYCZNY

Utwór dramatyczny, w którym ośrodkiem akcji jest nieprzezwyciężalny i kończący się nieuchronną klęską konflikt wybitnej jednostki z siłami wyższymi - losem, fatum, prawami historii, prawami moralnymi, czy prawami społecznymi (konflikt tragiczny). Konflikt tragiczny stanowi przeciwieństwo dwóch racji równowartościowych, dlatego też mający dokonać między nimi wyboru musi ponieść klęskę, a jego działania kończą się katastrofą i często śmiercią.

PRZYKŁADY"Romeo i Julia" William Szekspir"Antygona" Sofokles

TRAGEDIA

Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w starożytnej Grecji i Rzymie. Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.

PRZYKŁADY"Zemsta" Aleksander Fredro"Skąpiec" Molier

KOMEDIA

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy.

GATUNKI EPICKIE

utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKIELEGIA O[1]Oddzielili cię syneczku od snów co jak motyl drżą,haftowali ci syneczku smutne oczy rudą krwią,malowali krajobrazy w żółte ściegi pożóg,wyszywali wisielcami drzew płynące morze.Wyuczyli cię syneczku ziemi twej na pamięć,gdyś jej ścieżki powycinał żelaznymi łzami.Odchowali cię w ciemności,odkarmili bochnem trwóg,przemierzyłeś poomacku najwstydliwsze z ludzkich dróg.I wyszedłeś jasny synku z czarną bronią w noci poczułeś jak się jeży w dźwięku minut - zło.Zanim padłeś jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką.Czy to była kula synku, czy to serce pękło?  20.III.1944

ELEGIA

napis umieszczony na nagrobku lub pomniku, upamiętniający lub sławiący zmarłego

JAN KOCHANOWSKIEPITAFIUM HANNIE KOCHANOWSKIEJI tyś, Hanno, za siostrą prędko pospieszyła I przed czasem podziemne kraje nawiedziła, Aby ociec nieszczęsny za raz odżałował Wszytkiego, a na trwalsze rozkoszy się chował.

EPITAFIUM

Krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą

JAN KOCHANOWSKI NA ZDROWIE

FRASZKA

Ślachetne zdrowie,Nikt się nie dowie,Jako smakujesz,Aż się zepsujesz.Tam człowiek prawieWidzi na jawieI sam to powie,Że nic nad zdrowieAni lepszego,Ani droższego;Bo dobre mienie,Perły, kamienie,Także wiek młodyI dar urody,Mieśca wysokie,Władze szerokieDobre są, ale -Gdy zdrowie w cale.Gdzie nie masz siły,I świat niemiły.Klinocie drogi,Mój dom ubogiOddany tobieUlubuj sobie!

JAN KOCHANOWSKI [CZEGO CHCESZ OD NAS, PANIE]Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary? Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary? Kościół Cię nie ogarnie, wszędy pełno Ciebie, I w otchłaniach, i w morzu, na ziemi, na niebie. Złota też, wiem, nie pragniesz, bo to wszytko Twoje, Cokolwiek na tym świecie człowiek mieni swoje. Wdzięcznym Cię tedy sercem, Panie, wyznawamy, Bo nad to przystojniejszej ofiary nie mamy. Tyś Pan wszytkiego świata, Tyś niebo zbudował I złotemi gwiazdami ślicznieś uhaftował. Tyś fundament założył nieobeszłej ziemi I przykryłeś jej nagość zioły rozlicznemi. Za Twoim rozkazaniem w brzegach morze stoi, A zamierzonych granic przeskoczyć sie boi. Rzeki wód nieprzebranych wielką hojność mają, Biały dzień a noc ciemna swoje czasy znają. Tobie k woli rozliczne kwiatki Wiosna rodzi, Tobie k woli w kłosianym wieńcu Lato chodzi. Wino Jesień i jabłka rozmaite dawa, Potym do gotowego gnuśna Zima wstawa. Z Twej łaski nocna rosa na mdłe zioła padnie, A zagorzałe zboża deszcz ożywia snadnie. Z Twoich rąk wszelkie źwierzę patrza swej żywności, A Ty każdego żywisz z Twej szczodrobliwości. Bądź na wieki pochwalon, nieśmiertelny Panie! Twoja łaska, Twa dobroć nigdy nie ustanie. Chowaj nas, póki raczysz, na tej niskiej ziemi; Jedno zawżdy niech będziem pod skrzydłami Twemi!

HYMN

uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei

JULIAN TUWIM Jest pewien facet w Egipcie, sucha mumia, trzymana w krypcie,a nad kryptą jest skrypt: „Kto by chciał parę szczypt, może wziąć. Tylko mnie nie wysypcie! * * *Chorego spytał ktoś: Azaliż pańska choroba to paraliż?Na taki przytyk rzekł paralityk: - Pański interes??? W nos pan psa liż!!!

LIMERYK

miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy wierszyk o ustalonej budowie: pięć wersów o ustalonej liczbie sylab akcentowanychukład rymów aabba, Utwór ten, który pod względem treści jest rymowaną anegdotą, ma też zwykle stały układ narracji:wprowadzenie bohatera i miejsca, w którym dzieje się akcja, w pierwszym wersie, zawiązanie akcji w wersie drugim (często wprowadzony jest tu drugi bohater), krótsze wersy trzeci i czwarty to kulminacja wątku dramatycznego, zaskakujące, najlepiej absurdalne rozwiązanie w wersie ostatnim

ADAM MICKIEWICZODA DO MŁODOŚCIBez serc, bez ducha, - to szkieletów ludy! Młodości! dodaj mi skrzydła! Niech nad martwym wzlecę światem W rajską dziedzinę ułudy: Kędy zapał tworzy cudy, Nowości potrząsa kwiatem I obleka w nadziei złote malowidła! Niechaj, kogo wiek zamroczy, Chyląc ku ziemi poradlone czoło, Takie widzi świata koło, Jakie tępemi zakreśla oczy. Młodości! ty nad poziomy Wylatuj, a okiem słońca Ludzkości całe ogromy Przeniknij z końca do końca! Patrz na dół - kędy wieczna mgła zaciemia Obszar gnuśności zalany odmętem: To ziemia! Patrz, jak nad jej wody trupie Wzbił się jakiś płaz w skorupie. Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem; Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu, To się wzbija, to w głąb wali: Nie lgnie do niego fala, ani on do fali; A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu! Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby: To samoluby! Młodości! tobie nektar żywota Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę: Serca niebieskie poi wesele, Kiedy je razem nić powiąże złota. [...]

ODA

gatunek liryczny, który charakteryzuje się wzniosłością tematu i stylu, sławi ideę, wydarzenie lub czas. Zwykle cechuje ją także zbiorowy podmiot wypowiedzi

JAN KOCHANOWSKI PIEŚŃ IXNie porzucaj nadzieje, Jakoć sie kolwiek dzieje: Bo nie już słońce ostatnie zachodzi, A po złej chwili piękny dzień przychodzi. Patrzaj teraz na lasy, Jako prze zimne czasy Wszystkę swą krasę drzewa utraciły, A śniegi pola wysoko przykryły. Po chwili wiosna przyjdzie, Ten śnieg z nienagła zéjdzie A ziemia, skoro słońce jej zagrzeje, W rozliczne barwy znowu sie odzieje. Nic wiecznego na świecie: Radość sie z troską plecie, A kiedy jedna weźmie moc nawiętszą, W ten czas masz ujźrzeć odmianę naprędszą. Ale człowiek zhardzieje, Gdy mu sie dobrze dzieje; Więc też, kiedy go Fortuna omyli, Wnet głowę zwiesi i powagę zmyli. Lecz na szczęście wszelakie Serce ma być jednakie; Bo z nas Fortuna w żywe oczy szydzi, To da, to weźmie, jako sie jej widzi. Ty nie miej za stracone, Co może być wrócone: Siła Bóg może wywrócić w godzinie; A kto mu kolwiek ufa, nie zaginie.

PIEŚŃ

utwór liryczny podzielony na strofy, zwykle o tematyce poważnej o genezie związanej z obrzędami i muzyką

ADAM MICKIEWICZ REDUTA ORDONANam strzelać nie kazano. - Wstąpiłem na działo I spojrzałem na pole; dwieście armat grzmiało. Artyleryji ruskiéj ciągną się szeregi, Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi; I widziałem ich wodza; - przybiegł, mieczem skinął I jak ptak jedno skrzydło wojska swego zwinął. Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota Długą, czarną kolumną, jako lawa błota, Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy, Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy. Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona, Jak głaz, bodzący morze, reduta Ordona. Sześć tylko miała harmat. Wciąż dymią i świecą; I nie tyle prędkich słów gniewne usta miecą, Nie tyle przejdzie uczuć przez duszę w rozpaczy, Ile z tych dział leciało bomb, kul i kartaczy. Patrz, tam granat w sam środek kolumny się nurza, Jak w fale bryła lawy, pułk dymem zachmurza; Pęka śród dymu granat, szyk pod niebo leci I ogromna łysina śród kolumny świeci.[...]

POEMAT

dłuższy utwór wierszowany obejmujący ciąg wydarzeń tworzących fabułę lub grupę refleksji, opisów.

+

Część poematów w naszej literaturze zaliczamy do tzw. gatunków synkretycznych, czyli takich, które łączą w sobie cechy różnych rodzajów literackich. Zaliczane są tu przede wszystkim poematy powstałe w epoce romantyzmu, którą cechowało zamiłowanie do "gatunków pogranicza" czyli gatunków synkretycznych.

KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI PSALM 2. O KRZYŻUMatce Nie nadaremnie jest ten krzyż, który przykuwa trzepot rąk. Posłuchaj tylko: czas jak mysz podgryza rozłożysty dąb. Nie nadaremny jest ten krzyż, jakby odarty z czaszki mózg, gdzie tysiącmłotem wieków łzy, tak jakbyś ziemię w dłoniach niósł. On w miłość, w roli skowyt psi, on się wyciosa z ciszy snu;jest u każdego progu dni; jest, jakbyś ziemię w sercu niósł. I nie daremny, bo gdy w lustro łez - - jak w lustro nieba - śmiercią spojrzysz, zobaczysz, powiesz: otom jest, którym się krzyżem w Bogu drążył.dn. 15.XII.41 r

PSALM

liryczny utwór modlitewny, rodzaj pieśni religijnejo podniosłym charakterze, którego adresatem jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek.Ze względu na treść wyróżnia się psalmy dziękczynne, błagalne, pokutne, prorocze, pochwalne, patriotyczne, żałobne.

JAN KOCHANOWSKI PIEŚŃ ŚWIĘTOJAŃSKA O SOBÓTCEPanna XII Wsi spokojna, wsi wesoła, Który głos twej chwale zdoła? Kto twe wczasy, kto pożytki Może wspomnieć za raz wszytki? Człowiek w twej pieczy uczciwie Bez wszelakiej lichwy żywie; Pobożne jego staranie I bezpieczne nabywanie. Inszy sie ciągną przy dworze Albo żeglują przez morze Gdzie człowieka wicher pędzi, A śmierć bliżej niż na piędzi. Najdziesz, kto w płat języka dawa, A radę na funt przedawa; Krwią drudzy zysk oblewają, Gardła na to odważają. Oracz pługiem zarznie w zięmię; Stąd i siebie, i swe plemię, Stąd roczną czeladź i wszytek Opatruje swój dobytek. Jemu sady obradzają, Jemu pszczoły miód dawają; Nań przychodzi z owiec wełna I zagroda jagniąt pełna. On łąki, on pola kosi, A do gumna wszytko nosi. Skoro też siew odprawiemy, Komin wkoło obsiędziemy. Tam już pieśni rozmaite, Tam będą gadki pokryte, Tam trefne plęsy z ukłony, Tam i cenar, tam i goniony.[...]

SIELANKA

utwór poetycki, przedstawiającyw sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego.

ADAM MICKIEWICZ STEPY AKERMAŃSKIEWpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi? To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! - Jak cicho! - Słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. W takiéj ciszy - tak ucho natężam ciekawie, Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła!

SONET

utwór poetycki, któego kompozycja jest złożona z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach, rymowanych zwykle abba abba, i dwóch trójwierszach. Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza,a 2 ostatnie strofy zawierają refleksję na jego temat.

JAN KOCHANOWSKI TREN VIIIWielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga Orszulo, tym zniknienim swoim. Pełno nas, a jakoby nikogo nie było: Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło. Tyś za wszytki mówiła, za wszytki śpiewała, Wszytkiś w domu kąciki zawżdy pobiegała. Nie dopuściłaś nigdy matce sie frasować Ani ojcu myśleniem zbytnim głowy psować, To tego, to owego wdzięcznie obłapiając I onym swym uciesznym śmiechem zabawiając. Teraz wszytko umilkło, szczere pustki w domu, Nie masz zabawki, nie masz rośmiać sie nikomu. Z każdego kąta żałość człowieka ujmuje, A serce swej pociechy darmo upatruje.

TREN

utwór liryczny o charakterze żałobnym.Utwory takie były poświęcane zmarłej osobiei wyrażały żal oraz smutek z powodu jej odejścia, a także przedstawiały jej cnoty.

Thanks!

# data[].attributes.attachment_link.title
Rodzaje i gatunki literackie by Ania F on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
rodzaje i gatunkiliterackie Start Utrwalamy rodzajeliterackie 1. liryka 2. epika 3. dramat liryka Nazwa tego rodzaju wiąże się z tym, iż w starożytności poezję wykonywano z towrzyszeniem liry. Dzisiaj większość ludzi kojarzy ten rodzaj wyłącznie z wierszami. + Cechy:podstawową formą wypowiedzi jest monologczęsto występuje tzw.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
rodzaje i gatunkiliterackie

Start

Utrwalamy

rodzajeliterackie

1. liryka

2. epika

3. dramat

liryka

Nazwa tego rodzaju wiąże się z tym, iż w starożytności poezję wykonywano z towrzyszeniem liry. Dzisiaj większość ludzi kojarzy ten rodzaj wyłącznie z wierszami.

+

Cechy:podstawową formą wypowiedzi jest monologczęsto występuje tzw. rytmizacja tekstubogactwo środków stylistycznychkompozycja (budowa) podporządkowana jest przekazowiopisuje przeżycia wewnętrzne, emocje, przekonaniawypowiada się podmiot liryczny

Ze względu na sposób wypowiedzi podmiotu lirycznego wyróżnia się:- lirykę bezpośrednią (podmiot występuje w pierwszej osobie, wprost wyraża swoje przeżycia i uczucia)- lirykę pośrednią (podmiot jest bardziej ukryty za konstrukcją świata przedstawionego, wyraża swoje myśli i przeżycia nie wprost ale poprzez sytuacje i inne postacie)- lirykę inwokacyjną (monolog podmiotu ma formę wezwania, zwrotu retorycznego do adresata)- lirykę podmiotu zbiorowego (wyrażającą zbiorowe myśli i emocje)Ze względu na tematykę i typ wyrażanych emocji wyróżnia się najczęściej lirykę:- miłosną (tematem jest miłość)-religijną (odnosząca się do religii i jej kontekstów)- patriotyczną (tematem jest naród i ojczyzna)- refleksyjno-filozoficzną(celem jest analiza uczuć i przeżyć wewnętrznych)- autotematyczną (celem jest refleksja na temat samego poety i jego roli)

EPIka

+

Cechy:obecność narratora (pierwszo- lub trzecioosobowego)świat przedstawiony (czas akcji, miejsce akcji, bohaterowie, wydarzenia, narracja)fabuła (oraz układ przyczynowo-skutkowy zdarzeń) zapis prozą (wyjątki - epopeja, powieści poetyckie, ballada) wiele wydarzeń i miejsc akcji

Nazwa tego rodzaju pochodzi od greckiego słowa epicos, które oznacza epos, słowo, opowieść.

Ze względu na czas, w jakim mają miejsce opisane wydarzenIa, wyróżnia się:przeszłość - epika historycznateraźniejszość - epika współczesnaprzyszłość - epika fantastyczna

DRAMAT

+

Cechy:przeznaczenie do realizacji scenicznejkonstrukcja utworu na dialogach (nadają bieg akcji) i monologach (sposób autocharakterystyki bohaterów) - "tekst główny"didaskalia czyli "tekst poboczny" (wskazówki stanowiące uzupełnienie fabuły)wyrazista akcja (fabuła)podział na sceny i akty (od baroku)

Nazwa tego rodzaju pochodzi od greckiego słowa "drama", które oznacza ruch, akcję.

Na przestrzeni wieków ukształtowały się rozmaite odmiany dramatu, a każda kolejna epoka wniosła coś do siebie w rozwój tego rodzaju literackiego:- dramat antyczny, którego źródeł upatruje się właśnie w obchodach święta ku czci boga Dionizosa. Z dramatu antycznego wykształciły się dwa podstawowe gatunki dramatyczne: komedia i tragedia, a połączenia ich cech narodziła się tragikomedia.- dramat satyrowy,czyli starogrecka odmiana dramatu, wykorzystująca motywy i postacie mitologiczne w humorystycznym ujęciu.- dramat liturgiczny, popularny w średniowieczu i renesansie, traktujący o tematach ewangelicznych.- dramat szekspirowski zrodzony w epoce elżbietańskiej, przełamujący konwencję klasycystyczną, łączący w sobie cechy różnych gatunków i stanowiący inspirację dla późniejszego dramatu romantycznego.- dramat romantycznybędący przeciwieństwem dramatu klasycystycznego, czyli wyzwoleniem się spod zasad klasyki. Zaliczamy do niego utwory o swobodnej konstrukcji, łączące różne kategorie estetyczne np. groteskę z fantastyką lub realizmem.- dramat mieszczański powstały w XVIII wieku, również sprzeciwiający się regułom dramatu klasycystycznego, rozwijający nowe formy inscenizacyjne.Z najważniejszych odmian dramatu wieku XX wyróżnia się:- dramat groteskowy, z luźnymi, często bezsensownymi scenami, operujący absurdem i groteską- dramat poetycki charakteryzujący się poetyckością języka i tekstu, dość swobodną konstrukcją i światem przedstawionym pełnym metaforycznych i symbolicznych znaczeń- dramat epicki często obrazujący procesy społeczne i umoralniający publiczność

elegiaepitafiumfraszkahymn limeryk odapieśńniektóre rodzaje poematu psalm sielanka sonettren

GATUNKI LIRYCZNE

powieśćnowelaepos (epopeja)opowiadaniebaśńlegendaanegdotasatyrapamiętnikballadamitbajkagawęda

gatunki epickie

dramat romantycznytragediakomedia

gatunki DRAMATYCZNE

utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

PRZYKŁADY:"Latarnik" Henryk Sienkiewicz"Nasza szkapa" Maria Konopnicka"Katarynka" Bolesław Prus"Janko Muzykant" Henryk Sienkiewicz

NOWELA

rozbudowany utwór wierszowany, przedstawiający dzieje mitycznych, legendarnych lub historycznych bohaterów na tle przełomowych wydarzeń dla danej społeczności;

PRZYKŁADY:"Iliada" Homer"Odyseja" Homer"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

EPOS (EPOPEJA)

+

krótki utwór literacki o prostej akcji, niewielkich rozmiarach, najczęściej jednowątkowej fabule, pisany prozą. Opowiadanie nie ma zwartej budowy,o czym decydują postacie drugoplanowe, opisy i refleksje. Ma luźną konstrukcję i brak obowiązujących w nim rygorów.

PRZYKŁADY:"Artysta" Sławomir Mrożek"Pożegnanie z Marią" Tadeusz Borowski"U nas w Auschwitz" Tadeusz Borowski

OPOWIADANIE

jeden z fantastycznych gatunków epickich, zazwyczaj niewielkich rozmiarów; charakteryzuje ją ukazanie walki dobra ze złem, połączenie elementów fantastycznych oraz realistycznych

PRZYKŁADY:"Kopciuszek" Charles Perrault"Brzydkie kaczątko" Hans Christian Andersen"Muzykanci z Bremy" bracia Grimm

BAŚŃ

opowieść albo zbiór opowieści o postaci czy postaciach historycznych (lub też uważanych za historyczne). Zazwyczaj przekazywana w formie ustnej na długo przed utrwaleniem na piśmie. Legendy często opowiadają o mędrcach, świętych, władcach, politykach, wojownikach lub innych popularnych bohaterach. Składają się częstoz nieprawdopodobnych albo nierealnych motywów. Mają podstawy historycznei opowiadają o ludziach

PRZYKŁADY:"Legenda o Warsie i Sawie""Legenda o Wandzie, co nie chciała Niemca""Legenda o Złotej Kaczce""Legenda o smoku wawelskim""Legenda o Bazyliszku""Legenda o Popielu"

LEGENDA

krótka forma literacka, zawierająca prawdziwe lub zmyślone opowiadanieo zdarzeniu z życia znanej postaci, żyjącej albo historycznej, lub z życia określonego środowiska czy grupy społecznej. Anegdota ma wydźwięk humorystyczny, może jednak zawierać również pierwiastki dydaktyczne.

Pewnego dnia Mark Twain otrzymał od szkolnego kolegi list następującej treści: "Drogi kolego! Przesyłam ci serdeczne pozdrowienia z Chicago. Powodzi mi się tutaj doskonale. Twój dawny przyjaciel - Joe Jackson." Po kilku dniach Jackson otrzymał od pisarza paczkę ważącą dziesięć kilogramów. Gdy rozsupłał wszystkie węzły i odwinął kilka warstw papieru, znalazłw środku... duży kamień i krótki list: "Drogi kolego! Śpieszę ci donieść, iż taki wielki kamień spadł mi z serca, gdy dowiedziałem się, że w Chicago powodzi ci się doskonale. Twój dawny przyjaciel - Mark Twain".***Jedna z wielbicielek zapytała Marka Twaina: - Czy w miłości ma pan szczęście, czy pecha? - Niestety, pecha. Jedyna kobieta na świecie którą kocham, wyszła za mąż. - Czy będę niedyskretna, jeśli spytam za kogo? - Za mnie.

ANEGDOTA

gatunek literacki lub publicystyczny łączący w sobie epikę, lirykę i dramat wywodzący się ze starożytności, który ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, obyczaje, politykę, grupy lub stosunki społeczne. Prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych.

PRZYKŁADY:"Do króla" Ignacy Krasicki"Żona modna" Ignacy Krasicki"Chudy literat" Adam Naruszewicz

SATYRA

+

Satyrę można zaliczyć do tzw. gatunków synkretycznych, czyli takich, które łączą w sobie cechy różnych rodzajów literackich. Pojawiają się w niej elementy świata przedstawionego (epika), budową przypomina wiersz (liryka), czasami pojawiają się dialogi (dramat).

jest prozatorską relacją o zdarzeniach, których autor był uczestnikiem bądź naocznym świadkiem. Opowiadao wydarzeniach z pewnego dystansu czasowego, w związku z czym kształtuje się dwupłaszczyznowość narracji: narrator pamiętnika opowiadać może nie tylko o tym, jak zdarzenia przebiegały, może również ujawniać swoje do nich stanowisko w momencie pisania. Zdarzenia relacjonowane są zazwyczaj w narracji pierwszoosobowej i układzie chronologicznym, nie stanowi to jednak bezwyjątkowej reguły.

PRZYKŁADY:"Pamiętniki" Jan Chryzostom Pasek"Pamiętnik z powstania warszawskiego" Miron Białoszewski

PAMIĘTNIK

Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora - zdziwionego światem, który przedstawia. Jej tematem są niezwykłe wydarzenia.

PRZYKŁADY:"Świtezianka" Adam Mickiewicz"Romantyczność" Adam Mickiewicz"Powrót taty" Adam Mickiewicz

BALLADA

+

Balladę zaliczamy do tzw. gatunków synkretycznych, czyli takich, które łączą w sobie cechy różnych rodzajów literackich. Wiele ballad powstało w epoce romantyzmu, którą cechowało zamiłowanie do "gatunków pogranicza" czyli gatunków synkretycznych. W balladzie odnajdziemy cechy liryki (nastrój, budowa), epiki (narracja, fabuła) oraz dramatu (dialogi).

opowieść o bóstwach i istotach nadprzyrodzonych, przekazywana przez daną społeczność, zawierająca w sobie wyjaśnienie sensu świata i ludzi w ich doświadczeniach zbiorowych oraz indywidualnych lub wywodzące sięz tradycji ustnej ponadczasowe, anonimowe opowiadanie o postaciach nadprzyrodzonych. Mity miały wymiar religijny.

PRZYKŁADY:"Mit o Syzyfie""Mit o Tantalu""Mit o Dedalu i Ikarze""Mit o Demeter i Korze""Mit o Prometeuszu"

MIT

krótki utwór literacki zawierający morał (pouczenie), często jest wierszowany, czasem żartobliwy. Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie,a także zwierzęta, przedmioty i zjawiska, które uosabiają typy ludzkie, cechy charakteru lub przeciwstawne poglądy i stanowiska.

PRZYKŁADY"Przyjaciele" Adam Mickiewicz"Czapla, ryby i rak" Ignacy Krasicki"Człowiek i zdrowie" Ignacy Krasicki"Lew i zwierzęta" Ignacy Krasicki

BAJKA

gatunek prozy epickiej, wywodzący się z tradycji kultury szlacheckiej. Pierwotnie była tylko opowieścią ustną, wygłaszaną w towarzyskich okolicznościach w trakcie biesiady. Odznacza się otwartą kompozycją, swobodą w prowadzeniu wątków, powtórzeniami, licznymi zwrotami do słuchaczy.

PRZYKŁADY"Tędy i owędy" Melchior Wańkowicz"Kamienie na szaniec" Aleksander Kamiński

GAWĘDA

Kompozycja dramatu romantycznego była luźna, poszczególne epizody cechowała duża niezależność, utwór nie podlegał zasadom trzech jedności czy zasadzie pięciu aktów, sceny monumentalne przeplatały się z kameralnymi i lirycznymi. Typowe dla dramatu romantycznego było łączenie patosu i groteski, realizmu i fantastyki, komizmu i tragizmu. Jest gatunkiem niescenicznym.

PRZYKŁADY"Dziady" Adam Mickiewicz"Kordian" Juliusz Słowacki

DRAMAT ROMANTYCZNY

Utwór dramatyczny, w którym ośrodkiem akcji jest nieprzezwyciężalny i kończący się nieuchronną klęską konflikt wybitnej jednostki z siłami wyższymi - losem, fatum, prawami historii, prawami moralnymi, czy prawami społecznymi (konflikt tragiczny). Konflikt tragiczny stanowi przeciwieństwo dwóch racji równowartościowych, dlatego też mający dokonać między nimi wyboru musi ponieść klęskę, a jego działania kończą się katastrofą i często śmiercią.

PRZYKŁADY"Romeo i Julia" William Szekspir"Antygona" Sofokles

TRAGEDIA

Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w starożytnej Grecji i Rzymie. Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.

PRZYKŁADY"Zemsta" Aleksander Fredro"Skąpiec" Molier

KOMEDIA

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy.

GATUNKI EPICKIE

utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKIELEGIA O[1]Oddzielili cię syneczku od snów co jak motyl drżą,haftowali ci syneczku smutne oczy rudą krwią,malowali krajobrazy w żółte ściegi pożóg,wyszywali wisielcami drzew płynące morze.Wyuczyli cię syneczku ziemi twej na pamięć,gdyś jej ścieżki powycinał żelaznymi łzami.Odchowali cię w ciemności,odkarmili bochnem trwóg,przemierzyłeś poomacku najwstydliwsze z ludzkich dróg.I wyszedłeś jasny synku z czarną bronią w noci poczułeś jak się jeży w dźwięku minut - zło.Zanim padłeś jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką.Czy to była kula synku, czy to serce pękło?  20.III.1944

ELEGIA

napis umieszczony na nagrobku lub pomniku, upamiętniający lub sławiący zmarłego

JAN KOCHANOWSKIEPITAFIUM HANNIE KOCHANOWSKIEJI tyś, Hanno, za siostrą prędko pospieszyła I przed czasem podziemne kraje nawiedziła, Aby ociec nieszczęsny za raz odżałował Wszytkiego, a na trwalsze rozkoszy się chował.

EPITAFIUM

Krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą

JAN KOCHANOWSKI NA ZDROWIE

FRASZKA

Ślachetne zdrowie,Nikt się nie dowie,Jako smakujesz,Aż się zepsujesz.Tam człowiek prawieWidzi na jawieI sam to powie,Że nic nad zdrowieAni lepszego,Ani droższego;Bo dobre mienie,Perły, kamienie,Także wiek młodyI dar urody,Mieśca wysokie,Władze szerokieDobre są, ale -Gdy zdrowie w cale.Gdzie nie masz siły,I świat niemiły.Klinocie drogi,Mój dom ubogiOddany tobieUlubuj sobie!

JAN KOCHANOWSKI [CZEGO CHCESZ OD NAS, PANIE]Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary? Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary? Kościół Cię nie ogarnie, wszędy pełno Ciebie, I w otchłaniach, i w morzu, na ziemi, na niebie. Złota też, wiem, nie pragniesz, bo to wszytko Twoje, Cokolwiek na tym świecie człowiek mieni swoje. Wdzięcznym Cię tedy sercem, Panie, wyznawamy, Bo nad to przystojniejszej ofiary nie mamy. Tyś Pan wszytkiego świata, Tyś niebo zbudował I złotemi gwiazdami ślicznieś uhaftował. Tyś fundament założył nieobeszłej ziemi I przykryłeś jej nagość zioły rozlicznemi. Za Twoim rozkazaniem w brzegach morze stoi, A zamierzonych granic przeskoczyć sie boi. Rzeki wód nieprzebranych wielką hojność mają, Biały dzień a noc ciemna swoje czasy znają. Tobie k woli rozliczne kwiatki Wiosna rodzi, Tobie k woli w kłosianym wieńcu Lato chodzi. Wino Jesień i jabłka rozmaite dawa, Potym do gotowego gnuśna Zima wstawa. Z Twej łaski nocna rosa na mdłe zioła padnie, A zagorzałe zboża deszcz ożywia snadnie. Z Twoich rąk wszelkie źwierzę patrza swej żywności, A Ty każdego żywisz z Twej szczodrobliwości. Bądź na wieki pochwalon, nieśmiertelny Panie! Twoja łaska, Twa dobroć nigdy nie ustanie. Chowaj nas, póki raczysz, na tej niskiej ziemi; Jedno zawżdy niech będziem pod skrzydłami Twemi!

HYMN

uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei

JULIAN TUWIM Jest pewien facet w Egipcie, sucha mumia, trzymana w krypcie,a nad kryptą jest skrypt: „Kto by chciał parę szczypt, może wziąć. Tylko mnie nie wysypcie! * * *Chorego spytał ktoś: Azaliż pańska choroba to paraliż?Na taki przytyk rzekł paralityk: - Pański interes??? W nos pan psa liż!!!

LIMERYK

miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy wierszyk o ustalonej budowie: pięć wersów o ustalonej liczbie sylab akcentowanychukład rymów aabba, Utwór ten, który pod względem treści jest rymowaną anegdotą, ma też zwykle stały układ narracji:wprowadzenie bohatera i miejsca, w którym dzieje się akcja, w pierwszym wersie, zawiązanie akcji w wersie drugim (często wprowadzony jest tu drugi bohater), krótsze wersy trzeci i czwarty to kulminacja wątku dramatycznego, zaskakujące, najlepiej absurdalne rozwiązanie w wersie ostatnim

ADAM MICKIEWICZODA DO MŁODOŚCIBez serc, bez ducha, - to szkieletów ludy! Młodości! dodaj mi skrzydła! Niech nad martwym wzlecę światem W rajską dziedzinę ułudy: Kędy zapał tworzy cudy, Nowości potrząsa kwiatem I obleka w nadziei złote malowidła! Niechaj, kogo wiek zamroczy, Chyląc ku ziemi poradlone czoło, Takie widzi świata koło, Jakie tępemi zakreśla oczy. Młodości! ty nad poziomy Wylatuj, a okiem słońca Ludzkości całe ogromy Przeniknij z końca do końca! Patrz na dół - kędy wieczna mgła zaciemia Obszar gnuśności zalany odmętem: To ziemia! Patrz, jak nad jej wody trupie Wzbił się jakiś płaz w skorupie. Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem; Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu, To się wzbija, to w głąb wali: Nie lgnie do niego fala, ani on do fali; A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu! Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby: To samoluby! Młodości! tobie nektar żywota Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę: Serca niebieskie poi wesele, Kiedy je razem nić powiąże złota. [...]

ODA

gatunek liryczny, który charakteryzuje się wzniosłością tematu i stylu, sławi ideę, wydarzenie lub czas. Zwykle cechuje ją także zbiorowy podmiot wypowiedzi

JAN KOCHANOWSKI PIEŚŃ IXNie porzucaj nadzieje, Jakoć sie kolwiek dzieje: Bo nie już słońce ostatnie zachodzi, A po złej chwili piękny dzień przychodzi. Patrzaj teraz na lasy, Jako prze zimne czasy Wszystkę swą krasę drzewa utraciły, A śniegi pola wysoko przykryły. Po chwili wiosna przyjdzie, Ten śnieg z nienagła zéjdzie A ziemia, skoro słońce jej zagrzeje, W rozliczne barwy znowu sie odzieje. Nic wiecznego na świecie: Radość sie z troską plecie, A kiedy jedna weźmie moc nawiętszą, W ten czas masz ujźrzeć odmianę naprędszą. Ale człowiek zhardzieje, Gdy mu sie dobrze dzieje; Więc też, kiedy go Fortuna omyli, Wnet głowę zwiesi i powagę zmyli. Lecz na szczęście wszelakie Serce ma być jednakie; Bo z nas Fortuna w żywe oczy szydzi, To da, to weźmie, jako sie jej widzi. Ty nie miej za stracone, Co może być wrócone: Siła Bóg może wywrócić w godzinie; A kto mu kolwiek ufa, nie zaginie.

PIEŚŃ

utwór liryczny podzielony na strofy, zwykle o tematyce poważnej o genezie związanej z obrzędami i muzyką

ADAM MICKIEWICZ REDUTA ORDONANam strzelać nie kazano. - Wstąpiłem na działo I spojrzałem na pole; dwieście armat grzmiało. Artyleryji ruskiéj ciągną się szeregi, Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi; I widziałem ich wodza; - przybiegł, mieczem skinął I jak ptak jedno skrzydło wojska swego zwinął. Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota Długą, czarną kolumną, jako lawa błota, Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy, Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy. Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona, Jak głaz, bodzący morze, reduta Ordona. Sześć tylko miała harmat. Wciąż dymią i świecą; I nie tyle prędkich słów gniewne usta miecą, Nie tyle przejdzie uczuć przez duszę w rozpaczy, Ile z tych dział leciało bomb, kul i kartaczy. Patrz, tam granat w sam środek kolumny się nurza, Jak w fale bryła lawy, pułk dymem zachmurza; Pęka śród dymu granat, szyk pod niebo leci I ogromna łysina śród kolumny świeci.[...]

POEMAT

dłuższy utwór wierszowany obejmujący ciąg wydarzeń tworzących fabułę lub grupę refleksji, opisów.

+

Część poematów w naszej literaturze zaliczamy do tzw. gatunków synkretycznych, czyli takich, które łączą w sobie cechy różnych rodzajów literackich. Zaliczane są tu przede wszystkim poematy powstałe w epoce romantyzmu, którą cechowało zamiłowanie do "gatunków pogranicza" czyli gatunków synkretycznych.

KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI PSALM 2. O KRZYŻUMatce Nie nadaremnie jest ten krzyż, który przykuwa trzepot rąk. Posłuchaj tylko: czas jak mysz podgryza rozłożysty dąb. Nie nadaremny jest ten krzyż, jakby odarty z czaszki mózg, gdzie tysiącmłotem wieków łzy, tak jakbyś ziemię w dłoniach niósł. On w miłość, w roli skowyt psi, on się wyciosa z ciszy snu;jest u każdego progu dni; jest, jakbyś ziemię w sercu niósł. I nie daremny, bo gdy w lustro łez - - jak w lustro nieba - śmiercią spojrzysz, zobaczysz, powiesz: otom jest, którym się krzyżem w Bogu drążył.dn. 15.XII.41 r

PSALM

liryczny utwór modlitewny, rodzaj pieśni religijnejo podniosłym charakterze, którego adresatem jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek.Ze względu na treść wyróżnia się psalmy dziękczynne, błagalne, pokutne, prorocze, pochwalne, patriotyczne, żałobne.

JAN KOCHANOWSKI PIEŚŃ ŚWIĘTOJAŃSKA O SOBÓTCEPanna XII Wsi spokojna, wsi wesoła, Który głos twej chwale zdoła? Kto twe wczasy, kto pożytki Może wspomnieć za raz wszytki? Człowiek w twej pieczy uczciwie Bez wszelakiej lichwy żywie; Pobożne jego staranie I bezpieczne nabywanie. Inszy sie ciągną przy dworze Albo żeglują przez morze Gdzie człowieka wicher pędzi, A śmierć bliżej niż na piędzi. Najdziesz, kto w płat języka dawa, A radę na funt przedawa; Krwią drudzy zysk oblewają, Gardła na to odważają. Oracz pługiem zarznie w zięmię; Stąd i siebie, i swe plemię, Stąd roczną czeladź i wszytek Opatruje swój dobytek. Jemu sady obradzają, Jemu pszczoły miód dawają; Nań przychodzi z owiec wełna I zagroda jagniąt pełna. On łąki, on pola kosi, A do gumna wszytko nosi. Skoro też siew odprawiemy, Komin wkoło obsiędziemy. Tam już pieśni rozmaite, Tam będą gadki pokryte, Tam trefne plęsy z ukłony, Tam i cenar, tam i goniony.[...]

SIELANKA

utwór poetycki, przedstawiającyw sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego.

ADAM MICKIEWICZ STEPY AKERMAŃSKIEWpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi? To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! - Jak cicho! - Słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. W takiéj ciszy - tak ucho natężam ciekawie, Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła!

SONET

utwór poetycki, któego kompozycja jest złożona z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach, rymowanych zwykle abba abba, i dwóch trójwierszach. Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza,a 2 ostatnie strofy zawierają refleksję na jego temat.

JAN KOCHANOWSKI TREN VIIIWielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga Orszulo, tym zniknienim swoim. Pełno nas, a jakoby nikogo nie było: Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło. Tyś za wszytki mówiła, za wszytki śpiewała, Wszytkiś w domu kąciki zawżdy pobiegała. Nie dopuściłaś nigdy matce sie frasować Ani ojcu myśleniem zbytnim głowy psować, To tego, to owego wdzięcznie obłapiając I onym swym uciesznym śmiechem zabawiając. Teraz wszytko umilkło, szczere pustki w domu, Nie masz zabawki, nie masz rośmiać sie nikomu. Z każdego kąta żałość człowieka ujmuje, A serce swej pociechy darmo upatruje.

TREN

utwór liryczny o charakterze żałobnym.Utwory takie były poświęcane zmarłej osobiei wyrażały żal oraz smutek z powodu jej odejścia, a także przedstawiały jej cnoty.

Thanks!

# data[].attributes.attachment_link.title
Rodzaje i gatunki literackie by Ania F on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
rodzaje i gatunkiliterackie Start Utrwalamy rodzajeliterackie 1. liryka 2. epika 3. dramat liryka Nazwa tego rodzaju wiąże się z tym, iż w starożytności poezję wykonywano z towrzyszeniem liry. Dzisiaj większość ludzi kojarzy ten rodzaj wyłącznie z wierszami. + Cechy:podstawową formą wypowiedzi jest monologczęsto występuje tzw.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
serce się kraje, mieć złote serce, kamień spadł komuś z serca, złamać komuś serce, otworzyć przed kimś serce, chwytać za serce, mieć serce z kamienia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Walentynkowe zmagania z językiem polskim

# data[].attributes.attachment_link.description
Check out this presentation designed by Magda Krajewska.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
oprac. Katarzyna Majchrowicz

na walentynkową lekcję

napisz zaproszenie,

w którym zachęcisz swoich kolegów i koleżanki

w walentynkowej lekcji powtórzeniowej.

Klikając w bilecik, upewnisz się, czy nie pominąłeś żadnego elementu zaproszenia.

KIEDY? - DATA i GODZINA WYDARZENIA

GDZIE? - MIEJSCE WYDARZENIA

w lekturach obowiązkowych

Jakie lektury zostały przedstawione na plakacie?

podaj tytuł, autora i rodzaj miłości, który ukazują.
2 3 4 5 6
ALEKSANDER KAMIŃSKI

MIŁOŚĆ DO OJCZYZNY (PATRIOTYZM)

ADAM MICKIEWICZ

MIŁOŚĆ KOBIETY I MĘŻCZYZNY

ANTOINE DE SAINT-EXUPERY

MIŁOŚĆ TRUDNA, NIEODWZAJEMNIONA,

ADAM MICKIEWICZ

HENRYK SIENKIEWICZ

Plakat autorstwa pani Ilony Lewandowskiej (Poloniści z pasją)

W JAKICH INNYCH LEKTURACH OBOWIĄZKOWYCH POJAWIA SIĘ MOTYW MIŁOŚCI?

Miłość, która musi pokonać przeszkody

Miłość niespełniona

ADAM MICKIEWICZ "PAN TADEUSZ"

STEFAN ŻEROMSKI "SYZYFOWE PRACE"

Marcin Borowicz traci ukochaną Annę Stogowską, bo ta wyjeżdża z rodzicami w głąb Rosji.

ADAM MICKIEWICZ "ŚWITEZIANKA"

ADAM MICKIEWICZ "PAN TADEUSZ"

ALEKSANDER FREDRO "ZEMSTA"

Podstolina zgodziła się wyjść za mąż za Cześnika. Szybko jednak zmieniła zdanie i namówiona przez Rejenta, chciała poślubić Wacława.

ALEKSANDER FREDRO

Wacław i Klara ukrywają łączące ich uczucie przed swoimi opiekunami, którzy nawzajem się nienawidzą i toczą ciągłe spory.
" Bo serce nie jest sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."
W jakich okolicznościach zostało wypowiedziane to zdanie?

KTO WYPOWIADA TE SŁOWA?

Telimena wypowiada te słowa w rozmowie z Sędzią. Dotyczyła ona przyszłości Tadeusza, z którym kobieta nawiązała romans.
" Były chwile, w których sam nie wiedział, czy [...] kocha, czy jej nienawidzi, rozumiał tylko, że musi ją znaleźć i że wolałby, żeby go ziemia pochłonęłą, niż żeby nie miał jej zobaczyć."
Powiedź, co wpłynęło na zmianę

w sposobie postrzegania miłości przez bohatera.

Słowa te opisują uczucia Winicjusza, który za wszelką cenę chce odnaleźć Ligię. Początkowo bohater jedynie jej pożąda, traktuje jak zdobycz, jednak pod wpływem nauki chrześcijan, ich miłosierdzia i dobroci, które ma okazję obserwować, zmienia się. Szczerze pokochał Ligię, a ona odwzajemniła uczucia Marka.
" We łkaniu, jakie nim wstrząsnęło, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość , przy której wszystko jest niczym... On po prostu tym wielkim płaczem przepraszał tę ukochaną, oddaloną za to, że się już tak zestarzał, tak zżył z samotną skałą i tak zapamiętał, iż się w nim i tęsknota poczynała zacierać. "
O jakiej "ukochanej" wspomina bohater? W jakich okolicznościach ją stracił?

Mowa o Skawińskim, który ukochaną nazywa swoją ojczyznę - Polskę. Stracił ją przed czterdziestu laty, kiedy to po klęsce powstania listopadowego, był zmuszony opuścić kraj na zawsze. Tułał się po świecie, aż w końcu ojczyzna "przyszła" do niego w postaci książki ("Pana Tadeusza").
" Że cię kocham nad te nieba, Że przy sobie żyć pragniemy , Aby zniszczyć to ukrycie, W którym pełza nasze życie [...]"
Kto i dlaczego pozytywnie wpłynął na zmianę sytuacji zakochanych?

KTO WYPOWIADA TE SŁOWA?

Słowa te wypowiada Wacław w potajemnej rozmowie z Klarą.

Cześnik, który chciał zemścić się na Rejencie za odebranie mu narzeczonej - Podstoliny i niedopuszczenie do jej ślubu z Wacławem, uknuł intrygę. Aby ubiec sąsiada, rozkazał Klarze i młodemu Milczkowi wziąć ślub. Nieświadomie przyczynił się do szczęścia młodych, którzy od dawna byli w sobie zakochani.
" Więc jednej mężem - drugiej być kochankiem; Więc obie kochać, a jedną zaślubić? Lecz którą kochać? Którą tylko lubić? ...
Co doprowadziło do takich

Kto wypowiada te słowa?

Słowa te wypowiada hrabia Kirkor, który nie potrafi wybrać jednej z sióstr. Za sprawą magii Skierki zakochał się w obydwu dziewczynach. Do chaty ubogiej Wdowy, matki Aliny i Balladyny trafił z kolei dzięki czarom Goplany, która z zazdrości o Grabca, poleciła swojemu wiernemu pomocnikowi, Skierce skierować Kirkora do chaty Wdowy.

z motywem miłości

Jak określisz rodzaj miłości ukazany na obrazku? z jakim bohaterem kojarzy ci się zdjęcie, Podaj jego imię, tytuł lektury oraz uzasadnij swój wybór.

Zdjęcie przedstawia nieszczerą, fałszywą miłość dziewczyny do chłopaka. Kobieta skrywa za plecami narzędzie zbrodni, którym być może zaatakuje mężczyznę.

Balladyna, tytułowa bohaterka z dramatu Juliusza Słowackiego również nie była szczera wobec Kirkora, którego poślubiła dla pieniędzy i władzy. Nie tylko zdradziła go z Kostrynem, ale również pokonała wojska Kirkora pod Gnieznem, a wspólnik w zbrodniach Balladyny zabił hrabiego w walce.

miłość bohaterów której lektury może przedstawiać obraz rafała olbińskiego? podaj ich imiona, tytuł lektury oraz uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do dwóch elementów graficznych oraz tekstu literackiego.

Obraz może przedstawiać Marka Winicjusza i Ligię z powieści Henryka Sienkiewicza "Quo vadis". Bohaterowie byli w sobie zakochani, co symbolizują na obrazie twarze patrzące na siebie z czułością. Należeli też do dwóch różnych światów (ukazuje to wyrwa w ziemi) - Marek do świata bogatych rzymskich patrycjuszy, Ligia zaś do świata skromnych i bogobojnych chrześcijan. Mimo że reprezetowali różne wartości, połączyła ich szczera i bezgraniczna miłość (symbolizuje ją most z korzeni łączący oba światy).

który bohater odbył międzyplanetarną podróż? podaj jego imię oraz odpowiedz, dlaczego w nią wyruszył i czego go ona nauczyła?

W międzyplanetarną podróż wyruszył Mały Książę, który nie mógł już dłużej znieść kaprysów Róży. Postanowił więć opuścić planetę B-612. W czasie pobytu na Ziemi Lis uświadomił bohaterowi, że jest on odpowiedzialny za Różę, ponieważ ją oswoił. Podczas swojej wędrówki bohater dojrzał i zrozumiał, czym jest prawdziwa miłość. Planeta w kształcie serca symbolizuje zatem naukę, jaką wyciągnął Mały Książę z podróży.

miłosne frazeologizmy

Miłość aż po grób

Wyjaśnij znaczenie podanego związku frazeologicznego. powiedz, do którego bohatera literackiego można go odnieść i krótko uzasadnij swój wybór.

Pożeracz damskich serc

Miłość dodaje skrzydeł

Platoniczna miłość

Miłość, która trwa aż do śmierci.

Petroniusz i Eunice z powieści "Quo vadis" umierają razem. Arbiter elegantiarum, który popadł w niełaskę samego Nerona, postanowił popełnić samobójstwo, a jego ukochana Eunice nie chce żyć bez Petroniusza.

Bawidamek, kobieciarz, flirciarz.

Za takiego uważa się Papkin z "Zemsty", który twierdzi: "Giną za mnie te kobiety! Bo ja szczęście mam szalone, tylko spojrzę, każda moja." W rzeczywistości jednak kobiety nie traktują go poważnie.

Stan zakochania sprawia, że mamy mnóstwo energii do działania, jesteśmy w stanie zrobić wszystko dla ukochanej osoby.

Wacław z komedii A. Fredry "Zemsta" daje się uprowadzić Papkinowi jako jeniec do zamku Cześnika, aby być bliżej ukochanej Klary. Przekupuje nawet Papkina pieniędzmi, żeby ten pozwolił mu zostać u Raptusiewicza.

Miłość wzniosła, wyidealizowana, wolna od zmysłowych i seksualnych aspektów.

Taką miłość przeżył Marcin Borowicz do Biruty. Chłopak obserwował ją w parku, Anna też nie była obojętna wobec Marcina. Dziewczyna jednak wyjechała w głąb Rosji, kiedy Marcin przebywał na wsi.

Idealnej dziewczyny pszukiwał też Filon, bohater dramatu Słowackiego. Kiedy w końcu odnajduje ją w lesie, okazuje się, że Alina jest martwa, została zamordowana przez Balladynę.

miłość - uczucie, które dodaje skrzydeł

czy siła niszcząca człowieka?

Miłość - uczucie dodające skrzydeł

1. przykładowy argument wraz z przykładem

2. przykładowy argument wraz z przykładem

1. przykładowy argument wraz z przykładem

2. przykładowy argument wraz z przykładem

ARGUMENT: Miłość sprawia, że mamy siłę walczyć z przeciwnościami. Podejmujemy działanie, zamiast biernie czekać aż los zacznie nam sprzyjać.

PRZYKŁAD: Właśnie takie działanie podemuje Wacław, nie chce czekać z założonymi rękami aż jego ojciec pogodzi się z sąsiadem. Jest gotowy nawet uciec z Klarą, poślubić ją w tajemnicy, byle tylko moć być z ukochaną. Podstępem wkrada się też do zamku Cześnika, ponieważ pragnie przebywać bliżej Raptusiewiczówny.

ARGUMENT: Miłość sprawia, że człowiek gotowy jest do wielkich poświęceń dla drugiej osoby.

PRZYKŁAD: Winicjusz oddałby wszystko, by wyciągnąć Ligię z mamertyńskiego więzienia. Przekupuje strażników, organizuje ucieczkę dziewczyny w trumnie. Wcześniej naraża życia, poszukując jej w płonącym Rzymie.

ARGUMENT: Miłość może sprawiać, że osoba zakochana odczuwa chorobliwą zazdrość o ukochanego.

PRZYKŁAD: Świtezianka, pragnąc sprawdzić słowność swojego ukochanego, postanowiła wystawić go na próbę. Podszyła się pod inną kobietę i uwiodła Strzelca. Niewierny chłopak otrzymał surową karę. Kochanków pochłonęło jezioro, a ich dusze błakają się, nie mogąc zaznać spokoju.

ARGUMENT: Miłość może doprowadzić człowieka do szaleństwa. By zaspokoić pragnienie, jest zdolny posunąć się do najgorszych czynów.

PRZYKŁAD: Marek zauroczony piękną Ligią, chciał uczynić z niej swoją niewolnicę. Kiedy dziewczyna uciekła z pałacu Nerona, Winicjusz omal nie popadł w obłęd. Szalał ze złości, zabił nawet swojego wiernego niewolnika Gula, który towarzyszył mu od dzieciństwa.Obsesyjnie chciał odnaleźć ukochaną, wynajął Chilona, by pomógł mu ją odszukać, a także gladiatora Krotona, która miał porwać ukrywającą się w domu Miriam Ligię.

# data[].attributes.attachment_link.title
Motyw miłości w lekturach - walentynkowa powtórka

# data[].attributes.attachment_link.description
oprac. Katarzyna Majchrowicz na walentynkową lekcję napisz zaproszenie, w którym zachęcisz swoich kolegów i koleżanki w walentynkowej lekcji powtórzeniowej. Klikając w bilecik, upewnisz się, czy nie pominąłeś żadnego elementu zaproszenia. KIEDY? - DATA i GODZINA WYDARZENIA GDZIE? - MIEJSCE WYDARZENIA w lekturach obowiązkowych Jakie lektury zostały przedstawione na plakacie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Mały Książę i Róża. by Marta S. on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Mały Książę i Róża. ✌️ - Horizontal infographics

# data[].attributes.attachment_link.title
walentynki miłość by agnieszka.barr on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about walentynki miłość ✌️ - Presentation

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak stworzyć interaktywne karty pracy dla uczniów - Liveworksheets tutorial.

# data[].attributes.attachment_link.description
Log into Facebook to start sharing and connecting with your friends, family, and people you know.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Środki stylistyczne, inaczej nazywane środkami artystycznymi bądź środkami artystycznego wyrazu, to celowe zabiegi językowe stosowane w literaturze. Mają one na celu wywołanie u odbiorcy konkretnego efektu lub wrażenia i sprawienie, by sobie coś wyobraził bądź nad czymś się zastanowił.

określenie rzeczownika wyrażone przymiotnikiem, imiesłowem

Jan Kochanowski "Na zdrowie"

zjawisk, przedmiotów, osób

nietypowe zestawienie wyrazów,

w którym zyskują one nowe, niedosłowne znaczenie

"niechaj mieszkam w tym gniaździe ojczystym"

Jan Kochanowski "Na dom w Czarnolesie"

przypisanie przedmiotom, pojęciom

lub zjawiskom cech istot żywych
a pobiegnie rzeka"
Zbigniew Herbert "Pudełko zwane wyobraźnią"

Personifikacja (uosobienie)

nadanie przedmiotom, pojęciom, roślinom lub zwierzętom cech ludzkich

"Potok z wierzchołka góry lecący z hałasem,

Ignacy Krasicki "Potok i rzeka"

zestawienie jednego zjawiska z innym, pod pewnym względem podobnym,

za pomocą spójników: jak (jako), jakby, niby, na kształt
"Jabłek wprawǳie nie roǳę, lecz mię pan tak kłaǳie Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim saǳie."
obszerne porównanie, w którym człon porównujący jest rozbudowany
Idziez ziemieku górze macierzyńskim szladem, Jeszcze ani gałązek, ani listków rodząc, Sama tylko dopiro szczupłym prątkiem wschodząc; Tę, jesli ostre ciernie lub rodne pokrzywy Uprzątając, sadownikpodciął ukwapliwy, Mdleje zaraz, a zbywszy siły przyrodzonej, Upada przed nogami matki ulubionej. Takci sie mej namilszej Orszuli dostało" Jan Kochanowski "Tren V"
wyraz pomniejszający wielkość

lub znaczenie wyrazu pierwotnego

uploteczki, letniczek, członeczków - podkreślają czułość ojca do dziecka (Jan Kochanowski "Tren VII")

sympatię, życzliwość, czułość

wyraz wyolbrzymiający i wzmacniający znaczenie wyrazu pierwotnego
Brody ich długie, kręcone wąsiska"
Adam Mickiewicz "Powrót taty"

wyraża niechęć, lekceważenie,

wyraz lub sformułowanie użyte zamiast słów niegrzecznych, dosadnych, niestosownych
"sen żelazny, twardy, nieprzespany" - śmierć
Jan Kochanowski "Tren VII"

nowy wyraz, który do tej pory

nie istniał w języku, utworzony zgodnie
"Ogród pana Błyszczyńskiego zielenieje na wymroczu, [...]
Bolesław Leśmian "Pan Błyszczyński"

wyraz przestarzały, który wyszedł

Jan Kochanowski "Na lipę"

znak (postać, zwierzę, zdarzenie, przedmiot), który poza znaczeniem dosłownym ma znaczenie domyślne, umowne; algoria jest jednoznaczna

Guślarz w II części "Dziadów" - alegoria mądrości ludowej. wiedzy, przewodnika między światami

zwiększa obrazowość pojęcia

jest elementem kompozycyjnym

(np. bajek, przypowieści)

znak (postać, zwierzę, zdarzenie, przedmiot), który poza znaczeniem dosłownym wyraża treści głęboko ukryte, niejasne; symbol jest wieloznaczny - można go interpretować na wiele sposobów

Korona Popiela w "Balladynie" to symbol dobrej, prawowitej, rozważnej władzy, dbania o poddanych

bezpośredni, uroczysty zwrot

(przedmiotu, osoby, bóstwa)
"Gościu, siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie!"
Jan Kochanowski "Na lipę"

podkreśla emocjonalny stosunek

rozbudowana apostrofa na początku utworu, w której autor zwraca się

do muzy, bóstwa z prośbą o natchnienie
"Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy i w Ostrej świecisz Bramie!"
Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi
Mogłażeś tak wielu łzam dać upłynąć płono?"
Jan Kochanowski "Tren V"

ożywia wypowiedź,

powtórzenie tych samych słów

Adam Mickiewicz "Dziady" cz.II

powtórzenie tych samych słów

na początku kolejnych wersów
Juliusz Słowacki "Hymn"
podkreśla rytmiczność wypowiedzi, nadaje jej wyrazisty charakter

uwydatnia znaczenie powtarzanych słów

wykrzyknikowe zdanie

Adam Mickiewicz "Śmierć Pułkownika"

ujawnia silne emocje osoby mówiącej

powtórzenie jednakowych

lub podobnych zakończeń wyrazów

Jan Kochanowski "Na lipę"

nadaje wypowiedzi rytmiczny charakter

na relacje między rymującymi się wyrazami

powtarzalność tych samych elementów

w utworze, np. stała liczba sylab

w kolejnych wersach, regularne rozmieszczenie rymów

Jan Kochanowski "Pieśń świętojańska o sobótce"

wyraz naśladujący swoim brzmieniem rzeczywisty dźwięk

"Tam kula, lecąc, z dala grozi, szumi, wyje. Ryczy jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje; Pali piersią, rwie zębem, oddechem zabija." Już dopadła; jak boa śród kolumn się zwija,

Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

Zakręć kołem

i podaj definicję środka stylistycznego

Wskaż środek stylistyczny na podstawie definicji

Sprawdź swoją wiedzę! cz.I

Sprawdź swoją wiedzę! cz.II

# data[].attributes.attachment_link.description
Środki stylistyczne, inaczej nazywane środkami artystycznymi bądź środkami artystycznego wyrazu, to celowe zabiegi językowe stosowane w literaturze. Mają one na celu wywołanie u odbiorcy konkretnego efektu lub wrażenia i sprawienie, by sobie coś wyobraził bądź nad czymś się zastanowił.

# data[].attributes.headline
Środki stylistyczne/poetyckie i ich funkcja w tekście- egzamin

# data[].attributes.subject
Środki stylistyczne/poetyckie i ich funkcja w tekście- egzamin

# data[].attributes.attachment_link.title
Kreatywna praca z lekturą! - Inspirow@nka

# data[].attributes.attachment_link.description
Kreatywna praca z lekturą. Praca z książką może być niebanalna, ciekawa i kreatywna! Przekonajcie się sami! Zapraszam! :)

# data[].attributes.headline
Wiedza w pigułce  i ćwiczenia interaktywne dla uczniów szkoły podstawowej

# data[].attributes.subject
Wiedza w pigułce  i ćwiczenia interaktywne dla uczniów szkoły podstawowej

# data[].attributes.body
nauka o języku
spotkania z literaturą
lektury szkolne
formy wypowiedzi
nauka zdalna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Genially to narzędzie webowe, które w ostatnim czasie zdobyło ogromną popularność w środowiskach oświatowych i bibliotekarskich. Umożliwia tworzenie interaktywnych materiałów edukacyjnych (i nie tylko) od podstaw lub na bazie gotowych szablonów. Można z niego korzystać za darmo. Jest dostępne w języku angielskim na stronie https://www.genial.ly/.
W zasobach usługi znajdziemy wiele gotowych propozycji, które wystarczy zmodyfikować. Zostały podzielone na interaktywne: prezentacje (tradycyjne i video), fotografie, infografiki, gamifikacje (np. escape roomy), przewodniki, materiały szkoleniowe, portfolia i CV, pocztówki oraz ilustracje (poziome, pionowe, kwadratowe), do wykorzystania jako posty w serwisach społecznościowych.

Do materiałów, które przygotujemy w Genially, należą interaktywne zdjęcia. Poniżej podpowiadamy, jak założyć konto użytkownika i opracować przykładowy projekt.

Po otwarciu strony https://www.genial.ly/ klikamy w przycisk Create your free account. W ten sposób otworzymy formularz rejestracyjny, do którego wpisujemy swój adres mailowy i hasło. Rejestracja jest także możliwa z pomocą usług Google, LinkedIn, Twittera, Office 365 i Facebooka.

Po utworzeniu konta i zalogowaniu się na nim można przystąpić do tworzenia pierwszego projektu. Interaktywne zdjęcie przygotujemy wybierając opcję Interactive image.

Po chwili zobaczymy filmik instruktażowy i przykładowe projekty. Aby wgrać własną fotografię, klikamy w polecenie Create Interactive Image.

Wówczas zobaczymy okno, dzięki któremu pobierzemy fotografię z naszego dysku. Możemy również podać adres URL zdjęcia z Internetu lub przeszukać zasoby serwisu Unsplash.

Kolejny etap polega na dodawaniu do fotografii różnych elementów. Po lewej stronie ekranu znajdziemy menu, w którym pogrupowano: pola tekstowe ( Text), fotografie ( Image), zasoby z rożnymi rodzajami ilustracji, ikonek i kształtów ( Resources), elementy interaktywne ( Interactive elements) oraz inteligentne bloki ( Smartblocks). Na listwie z klawiszami znajdziemy także opcje pozwalające na: pobranie projektu ( Insert) - dostępna w planie premium, zamianę zdjęcia będącego tłem kompozycji ( Background) oraz dodanie kolejnych stron ( Pages).

W tym przypadku do fotografii dodano stację kosmiczną i logo biblioteki oraz animowane teksty - każdy z nich odsyła do innej strony internetowej. Jedynie w przypadku tytułu wykorzystano inny efekt - po jego kliknięciu pojawia się informacja o powieści „Solaris".

Interaktywny obrazek można udostępnić na wiele sposobów. Przed rozpowszechnieniem należy go opublikować. Użytkownicy korzystający z usługi za darmo mogą publikować swoje materiały jedynie w taki sposób, że będą dostępne publicznie.

Nasz interaktywny obrazek został udostępniony na stronie https://view.genial.ly/6056538de40be60cff5b8cbd/interactive-image-solaris-stanislawa-lema. Kliknij w niego i zobacz, jak działa!

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować interaktywne zdjęcie w Genially?

# data[].attributes.attachment_link.description
Genially to narzędzie webowe, które w ostatnim czasie zdobyło ogromną popularność w środowiskach oświatowych i bibliotekarskich. Umożliwia tworzenie interaktywnych materiałów edukacyjnych (i nie tylko) od podstaw lub na bazie gotowych szablonów. Można z niego korzystać za darmo. Jest dostępne w języku angielskim na stronie https://www.genial.ly/. W zasobach usługi znajdziemy wiele gotowych propozycji, które wystarczy zmodyfikować.

# data[].attributes.headline
przygotowanie do egzaminu- lektury, teoria literatury

# data[].attributes.subject
przygotowanie do egzaminu- lektury, teoria literatury

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- przypomnisz sobie, co to jest - dowiesz się, co to jest " ALEGORIA; 2. Kilka lekcji temu poznałeś/aś pojęcie ALEGORIA.
SYMBOL i czym różni się od alegorii,
- poćwiczysz odczytywanie symboli,
- spróbujesz również objaśnić znaczenie symboliczne konkretnych słów i rysunków.

Odszukaj definicji w swoim zeszycie, bo miałeś/aś to pojęcie zapisać. https://kulturalnie-nakreceni.blogspot.com/2020/04/temat-co-to-jest-alegoria.html
Jeśli nie pamiętasz tamtego tematu, zawsze możesz do niego wrócić.
Link do lekcji: Co to jest ALEGORIA?: 3. SYMBOL
Zwróć uwagę, że człowiek od zarania dziejów wykorzystywał symbol do utrwalania, przekazywania oraz gromadzenia własnych myśli. Początkowo używał do tego prostych znaków, np.kół, krzyżyków, a następnie wizerunków zwierząt. Weź pod uwagę chociażby prehistoryczne jaskinie i malowidła, które się tam znajdowały. To były właśnie znaki, które coś miały symbolizować. Słownik języka polskiego" definiuje SYMBOL jako:
Nie sposób również nie wspomnieć o symbolach religijnych. Te na przykład związane z Biblią (jak kolory, liczby, imiona) przeniknęły do literatury i malarstwa, stając się nośnikiem uniwersalnych treści.
Okazuje się więc, że zdefiniowanie SYMBOLU nie jest jednoznaczne, ponieważ odnosi się do różnych dziedzin.

1) pojęcie, przedmiot, znak mający jedno znaczenie dosłowne i wiele znaczeń ukrytych;
2) osobę lub zwierzę będące uosobieniem czegoś; 4. PODRĘCZNIK, str. 359-360.
Przeczytaj, co to jest SYMBOL, a następnie zrób notatkę. 4. Zwróć uwagę, że SYMBOL i ALEGORIA mają wspólną cechę - nie są rozumiane dosłownie.
UWAGA! Nie przepisuj wszystkiego! Przypomnij sobie, jak w szkole ćwiczyliśmy robienie notatki - zapisz tylko to, co jest najważniejsze!
3) umowny znak do oznaczania czegoś, np. jednostek miar, pierwiastków chemicznych;
4) motyw w literaturze będący znakiem głębiej ukrytej treści.

Różni je to, że ALEGORIA ma sens jednoznaczny, podczas gdy SYMBOL cechuje wieloznaczność.
Wnioski zapisz w zeszycie.

5. 6. PODSUMOWANIE:
Na dzisiejszej lekcji poznałeś/aś różnicę między ALEGORIĄ a SYMBOLEM. ĆWICZENIA 1-2/str. 89

Spróbowałeś/aś również odczytać znaczenia symboliczne słów i rysunków.
Mam nadzieję, że udało Ci się to bez problemu.

Na dzisiaj to wszystko, co dla Ciebie przygotowałam.
Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

# data[].attributes.attachment_link.description
przypomnisz sobie, co to jest - dowiesz się, co to jest " ALEGORIA; 2. Kilka lekcji temu poznałeś/aś pojęcie ALEGORIA. SYMBOL i czym różni się od alegorii, - poćwiczysz odczytywanie symboli, - spróbujesz również objaśnić znaczenie symboliczne konkretnych słów i rysunków. Odszukaj definicji w swoim zeszycie, bo miałeś/aś to pojęcie zapisać.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nauczanie zdalne z nami to nie problem! Sprawdź nasze szkolenia i nagrania, dzięki którym tworzenie interaktywnych materiałów stanie się dla Ciebie super zabawą. Jeśli masz z czymś problem, daj znać w komentarzu albo na naszej grupie: http://akademiagenially.pl/grupa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapraszamy na darmowe szkolenie na którym poznaz Canvę - darmowe narzędzie to tworzenia pięknych prac. Nauczysz się jak tworzyć kolorowe dyplomy, zakładki do książek, podziękowania ...

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy na darmowe szkolenie na którym poznaz Canvę - darmowe narzędzie to tworzenia pięknych prac. Nauczysz się jak tworzyć kolorowe dyplomy, zakładki do książek, podziękowania ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
filmowe

gatunki

3

2

1

Porozmawiajmy o Waszychulubionych filmach

czas

na film

START

Na podstawie materiałówNowej Eryopracowała Joanna Błędzka

Wprowadzenie

Czy wiesz,jak zaczęła sięHistoria kina?

Obejrzyjmy razem filmi porozmawiajmy o początkachsłynnej"Dziesiątej muzy"

porozmawiajmy

o Waszych ulubionych filmach...

...dlaczego je lubicie?

Filmy dzielimy na fabularne, animowane i dokumentalne

filmy fabularne

to filmy, w których przedstawia się wymyślone wydarzenia,grją w nich aktorzy

Komedie.Oglądamy je, żeby siępośmiać. Pełne są zabawnych postaci, sytuacji i dialogów.

Filmy przygodowe.W tego typu filmach akcja toczy się bardzo szybko, a bohaterowie doświadczają wielu intensywnych przygód.

MusicalSceny tańca i piosenkiodgrywają w nim niezwykle ważną rolę.

Filmy kostiumowe.Bohaterowie żyją w dawnych czasach, które są odwzorowane w filmie za pomocą strojów, dekoracji, wnętrz i przedmiotów.

Filmy fantasy (fantastyczne).Pokazują nierealny, baśniowy świat. Występują w nich czary, magiczne stworzenia i baśniowe postacie.

Filmy sience-fiction.Akcjarozgrywa się często w przyszłości i/lub nanieznanych planetach czy w kosmosie.

Film dokumentalnyPrezentuje prawdziwe wydarzenia, osoby lub miejsca.

Film animowanyPolega na robieniu serii zdjęć kukiełkom lub rysunkom i odtwarzanie tych serii w szybkim tempie.

Jakie filmyznamy?

Kliknij na zdjęcie popcornui uzupełnij tabelę.Zapisz ją w zeszycie.

Zadanie kreatywne

Tworzymy animację

Obejrzyj film instruktażowyi stwórz własny filmanimowany!

za uwagę

Do zobaczenia!

dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.title
Gatunki filmowe by Joanna Błędzka on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
filmowe gatunki 3 2 1 Porozmawiajmy o Waszychulubionych filmach czas na film START Na podstawie materiałówNowej Eryopracowała Joanna Błędzka Wprowadzenie Czy wiesz,jak zaczęła sięHistoria kina? Obejrzyjmy razem filmi porozmawiajmy o początkachsłynnej"Dziesiątej muzy" porozmawiajmy o Waszych ulubionych filmach... ...dlaczego je lubicie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Myśli i słowa. Klasa 7 - Nauka Zdalna WSiP

# data[].attributes.attachment_link.description
tytułu Mistrza Dolnego Śląska Juniorów w Szachach Klasycznych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego21 lutego 2021 r.

Dzień dobry!Zapraszam do odkrywania piękna naszego języka i świętowania Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego.W prezentacji znajdziesz filmy, ciekawostki i łamańce językowe.Wszystko, by lepiej poznaćjęzyk polski i coraz świadomiej go używać.Zapraszam

Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego przypada na 21 lutego. To święto upamiętnia pięciu studentów z uniwersytetu w Dhace w Bangladeszu, którzy w1952 roku zginęli podczas demonstracji, w której domagano się nadania językowi bengalskiemu statusu języka urzędowego.Przesłanie dla Polaków jest jedno - dbajmy o swój język ojczysty.

Trochę historii...

Jak to zapisać? Trochę polskiej ortografii

Gimnastyka buzi i języka :) Łamańce językowe

Łamańce językowe - ciąg dalszy :)

Potyczki z językiem polskimZachęcam do czytania, oglądania i zabawy :)

Klikaj w interaktywne elementy i baw się dobrze z naszym językiem!

Na koniec zachęta!Może stworzysz swój własny wierszyk łamiący język?Jeśli to zrobisz, zaprezentuj go na najbliższej lekcji języka polskiego.Powodzenia :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego 2021 by inova1 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego21 lutego 2021 r. Dzień dobry!Zapraszam do odkrywania piękna naszego języka i świętowania Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego.W prezentacji znajdziesz filmy, ciekawostki i łamańce językowe.Wszystko, by lepiej poznaćjęzyk polski i coraz świadomiej go używać.Zapraszam Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego przypada na 21 lutego.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zbuduj wieżę z literackich klocków

Aby przyporządkować element do jednego z rodzajów literackich, przeczytaj cechę, a następnie kliknij na jedną z trzech nazw. Jeśli wskażesz poprawnie, przejdziesz dalej. Jeśli się pomylisz, zyskasz kolejną szansę ;)

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

NAGROMADZENIE ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

NAGROMADZENIE ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH

ŚWIAT PRZEDSTAWIONY (CZAS AKCJI, MIEJSCE AKCJI, BOHATEROWIE)

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

NAGROMADZENIE ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH

ŚWIAT PRZEDSTAWIONY (CZAS AKCJI, MIEJSCE AKCJI, BOHATEROWIE)

PODZIAŁ NA AKTY I SCENY

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

NAGROMADZENIE ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH

ŚWIAT PRZEDSTAWIONY (CZAS AKCJI, MIEJSCE AKCJI, BOHATEROWIE)

PODZIAŁ NA AKTY I SCENY

WYSTĘPOWANIE PODMIOTU LIRYCZNEGO

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

NAGROMADZENIE ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH

ŚWIAT PRZEDSTAWIONY (CZAS AKCJI, MIEJSCE AKCJI, BOHATEROWIE)

PODZIAŁ NA AKTY I SCENY

WYSTĘPOWANIE PODMIOTU LIRYCZNEGO

AKCJA PRZEDSTAWIONA WYŁĄCZNIE W MONOLOGACH I DIALOGACH BOHATERÓW

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ

EPIKA

LIRYKA

DRAMAT

BRAWO!

NARRATOR

PODZIAŁ NA WERSY I STROFY

FABUŁA I AKCJA

TEKST GŁÓWNY I POBOCZNY

NAGROMADZENIE ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH

ŚWIAT PRZEDSTAWIONY (CZAS AKCJI, MIEJSCE AKCJI, BOHATEROWIE)

PODZIAŁ NA AKTY I SCENY

WYSTĘPOWANIE PODMIOTU LIRYCZNEGO

AKCJA PRZEDSTAWIONA WYŁĄCZNIE W MONOLOGACH I DIALOGACH BOHATERÓW

Masz ochotę spróbować jeszcze raz?

graj ponownie!

# data[].attributes.attachment_link.title
WIEŻA_RODZAJE by Asia Krzemińska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
zbuduj wieżę z literackich klocków Aby przyporządkować element do jednego z rodzajów literackich, przeczytaj cechę, a następnie kliknij na jedną z trzech nazw. Jeśli wskażesz poprawnie, przejdziesz dalej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Humanistyczne moce przybywajcie!!!

W naszej szkole pojawili się superbohaterowie... Sprawdź co mają do powiedzenia!

KLIKNIJ i odkryj swoje moce!

Bądź czujny!!!Uważnie czytaj polecenia!!! - doładujesz moc: uwagi!!!Pamiętaj, aby dokładnie wykonać zadanie - wzrośnie moc: dokładności!!!Zdjęcia przygotowanych przez Ciebie prac muszę być wyraźne - zyskasz moc: precyzyjności!!!Zapomniałabym o najważniejszym....podczas rozwiązywania zadań BAW SIĘ NAJLEPIEJ JAK POTRAFISZ - moc samoakceptacji osiągnie poziom maksimumZapraszam do zabawy i niech moc będzie z Tobą !!!

znalezione w sieciMOC CZYTELNIKAZakładka do książki: Przygotuj oryginalną zakładkę do książki, na której powinien znaleźć się cytat. Sam zdecyduj, czy będzie to tekst zabawny, czy motywujący - moc wzrośnie o 1Wkomponuj się w okładkę książki. Zadanie polega na zrobieniu zdjęcia, którego elementem jest okładka ciekawej książki - wkomponowana w ten sposób, że widoczna jest jako część twarzy, ciała bądź całej sylwetki. Efektem takiego ujęcia powstaje złudzenie prezentujące czasem zabawne, kreatywne połączenie osobowości czytelnika z jego książkowym wcieleniem. - moc wzrośnie o 2 (przykład takiej pracy znaleziony w sieci masz powyżej.)Sejm RP wybrał patronów roku 2021r. Sprawdź, kim oni są. Jeden z nich w przyszłym roku obchodziłby setne urodziny, według autorów uchwały: „W swoich rozważaniach nad kondycją współczesnego człowieka, skutkami postępu technicznego i cywilizacyjnego dostrzegał wiele zagadnień fundamentalnych dla kultury i myśli współczesnej. Przestrzegał przed negatywnymi skutkami technicznego rozwoju cywilizacji, a jego prace teoretyczne i prognozy futurologiczne mają znaczący wpływ na definiowanie miejsca ludzkości we wszechświecie i prognozowanie jej losu" . Wybierz fragment jego utworu i przedstaw go w postaci teatru jednego aktora (sam wciel się w rolę bohatera) lub nagraj przygotowane własnoręcznie postaci występujące na zaaranżowanej przez Ciebie scenie lub przygotuj animację komputerową.Nagranie nie powinno być dłuższe niż 5 minut. - moc wzrośnie o 3ZADANIA ODEŚLIJ DO SWOJEGO POLONISTY DO 15 MAJA 2021 ROKU NA TEAMSPowodzenia!!!

MOC BADACZA HISTORII REGIONALNEJŚciany chełmińskich budynków od pewnego czasu zdobią murale. Znasz historię ich powstawania? Potrafisz znaleźć i policzyć je wszystkie?To zadanie jest dla Ciebie!- KOLAŻ- wybierz się na wycieczkę śladami chełmińskich murali - sfotografuj je i stwórz z nich kolaż - moc wzrośnie o 1,- PLAKAT -jeśli do fotografii dodasz informacje: kiedy powstał, gdzie się znajduje, kto jest jego autorem (praca może być wykonana zarówno cyfrowo, jak i w wersji papierowej) - moc wzrośnie o 2,- wykorzystaj zrobione podczas wycieczki zdjęcia, dodaj informacje o lokalizacji, autorze, tematyce muralu, wpleć informacje z jakiej okazji powstały i co dalej z tym wydarzeniem - przygotuj prezentację/ animację/ film - moc wzrośnie o 3.Podpisane prace odeślij do nauczyciela historii na Teams do 15.05.2021r.MOC BADACZA HISTORIIO nie... ktoś zamazał niektóre słowa z artykułu prasowego Znajdź odpowiednie informacje i uzupełnij luki:"Sejm ustanowił rok 2021 rokiem..............................Sejm świadomy znaczenia....................... jako ważnego elementu pamięci zbiorowej, oddając hołd wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego aktu zachęca do refleksji nad dziedzictwem ............... współcześnie."- uzupełnienie brakujących informacji : moc wzrośnie o 1,- uzupełnienie brakujących informacji + dane na temat powstania aktu (kiedy?, dlaczego?, kto?) oraz dlaczego ten dokument jest taki ważny : moc wzrośnie o 2,- sprawdź czego dotyczy art. 28 tego dokumentu - wyniki swoich poszukiwań przedstaw w graficznej formie (możesz wykonać grafiki komputerowo, jak i wykonać oryginalne prace plastyczne) - moc wzrośnie o 3.Podpisane prace odeślijdo nauczyciela historii na Teams do 15.05.2021r.

Wyzwanie recytatorskie dla klas IV-VIWybierz wiersz o radosnej tematyce ( np. wiosna, szczęście, marzenia). Naucz się go recytować i przyślij nagranie do swojego nauczyciela polonisty.Uwaga!!!Pamiętaj, aby się podpisać pod nagraniem i podać klasę.W recytacji uwzględnij znaki przestankowe i modulację głosem.Twój występ nie może przekroczyć 5 minut.Wyzwanie recytatorskie dla klas VII-VIIIWybierz fragment prozy o radosnej tematyce (np. wiosna, szczęście, marzenia) i namaluj go słowem. Uwzględnij znaki przestankowe i modulację głosem. Możesz zadbać o odpowiedni strój lub uatrakcyjnić czytanie rekwizytem. Prześlij nagranie prezentowanego tekstu do swojego nauczyciela polonisty.Pamiętaj, nagranie nie może przekroczyć 5 minut. Powodzenia!Jaki poziom mocy RECYTATORA zdobywasz?- nagranie dźwięku (audio) - wzrost mocy o 1- nagranie dźwięku z obrazem (audio+ video) (mimika, gestykulacja) - wzrost mocy o 2- nagranie dźwięku z obrazem (audio+ video) (mimika, gestykulacja, kostium, rekwizyty) - wzrost mocy o 3Czas na wykonanie i odesłania zadania upływa 15.05.2021r.

WYZWANIA UKRYTE POD LINKIEM ODEŚLIJ DO PAŃ KATECHETEK DO 15 MAJA NA TEAMS

MOC ZNAWCY ORTOGRAFII1.Rozwiąż dyktando ukryte pod linkiem zrób zdjęcie lub screena swojego wyniku :). Następnie wybierz 5 wyrazów z trudnością ortograficzną i uzasadnij ich pisownię. - moc wzrośnie o 12. Ułóż krzyżówkę ortograficzną (możesz skorzystać z generatora)z co najmniej 8 hasłami. Hasła powinny zawierać trudność ortograficzną, ale każde inną. Następnie ułóż hasło reklamujące Twoją krzyżówkę, w nim umieść przynajmniej 3 wyrazy z trudnością ortograficzną. - moc wzrośnie o 23. W chmurze wyrazowej znajdziesz 16 wyrazów z trudnościami ortograficznymi. Wypisz osiem i dopisz do każdego z nich zasadę ortograficzną. Następnie ułóż zabawny wierszyk ortograficzny z jak największą liczbą wyrazów z chmury. - moc wzrośnie o 3Kryteria do wiersza:3 strofy czterowersowe.Rymy.3 epitety, 2 porównania, 1 metafora.Mile widziane inne środki stylistyczne.Tematyka: ortografia na wesoło.Zadania odeślij do swojego polonisty na Teams do 15 maja 2021 roku. Powodzenia!!!

Wszystkie supermoce zostaną zsumowane, a osoba, której moc wzrośnie maksymalnie zdobędzie tytuł Arcymistrza Czwórkowego Humanisty.Powodzenia!!!

Cześć!!!Jestem Czwórek. Słyszałem, że lubisz humanistyczne wyzwania Specjalnie dla Ciebie przygotowałem zestaw do zdobycia supermocy .Klikaj w interaktywne elementy, wykonuj zadania i zdobądź tytuł Humanistycznego Mistrza.Czy podejmiesz wyzwanie?

# data[].attributes.attachment_link.title
wyzwania humanistyczne by angelikabarylo on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Humanistyczne moce przybywajcie!!! W naszej szkole pojawili się superbohaterowie... Sprawdź co mają do powiedzenia! KLIKNIJ i odkryj swoje moce! Bądź czujny!!!Uważnie czytaj polecenia!!! - doładujesz moc: uwagi!!!Pamiętaj, aby dokładnie wykonać zadanie - wzrośnie moc: dokładności!!!Zdjęcia przygotowanych przez Ciebie prac muszę być wyraźne - zyskasz moc: precyzyjności!!!Zapomniałabym o najważniejszym....podczas rozwiązywania zadań BAW SIĘ NAJLEPIEJ JAK POTRAFISZ - moc samoakceptacji osiągnie poziom maksimumZapraszam do zabawy i niech moc będzie z Tobą !!!

# data[].attributes.attachment_link.description
Środki stylistyczne online worksheet for klasa 8. You can do the exercises online or download the worksheet as pdf.

# data[].attributes.attachment_link.description
interactive worksheet for Klasa VI. You can do the exercises online or download the worksheet as pdf.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
POWODZENIA

SPRAWDZ SIE

Znasz już cechy trzech rodzajów literackich. Pamiętasz, że liryka, epika i dramat charakteryzują się różnymi cechami.Określ, do jakiego rodzaju literackiego należą fragmenty.

START

pytanie1z 5

epika

liryka

dramat

Nie masz teraz prawdziwej przyjaźni na świecie;Ostatni znam jej przykład w Oszmiańskim powiecie.Tam żył Mieszek, kum Leszka, i kum Mieszka, Leszek,Z tych, co to gdzie ty, tam ja- co moje, to twoje.Mówiono o nich, że gdy znaleźli orzeszek,Ziarnko dzielili na dwoje;Słowem tacy przyjaciele, jakich i w tenczas liczono niewiele.Rzekłbyś: dwój duch w jednym ciele.

Świetnie

Następne pytanie

pytanie 2 z 5

liryka

epika

dramat

sCENA SIODMA.Klara, PapkinKlaraWięc zezwalamPapkin ( klękając)Przyjmij śluby...KlaraHola! tera lata próby, w nich dowody posłuszeństwa, wytrwałości i śmiałości.

Wspaniale!

Następne pytanie

pytanie 3 z 5

liryka

dramat

epika

W łaźniach publicznych bywał rzadko: chyba że zdarzył się jakiś budzący podziw retor, o którym mówiono w mieście, lub gdy w efebiach odbywały się wyjątkowo zajmujące zapasy. Zresztą miał w swej insuli własne kąpiele, które słynny wspólnik Sewerusa, Celer, rozszerzył mu, przebudował i urządził z tak nadzwyczajnym smakiem, iż sam Nero przyznawał im wyższość nad cezariańskimi, chociaż cezariańskie były obszerniejsze i urządzone z nierównie większym przepychem.

Brawo

Następne pytanie

pytanie 4 z 5

dramat

liryka

epika

W głuchéj puszczy, przed chatką leśnika, Rota strzelców stanęła zielona; A u wrót stoi straż Pułkownika, Tam w izdebce Pułkownik ich kona. Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze: Wódz to był wiélkiej mocy i sławy, Kiedy po nim lud prosty tak płacze I o zdrowie tak pyta ciekawy.

Doskonale!

Następne pytanie

pytanie 5 z 5

epika

dramat

liryka

Gdybym był pracodawcą, to każdy idiota, włóczący się z życzeniem"wesołych świąt", zostałby ugotowany w jego świątecznej potrawie i pogrzebany z gałązkąchoinki zatkniętą w serce. To byłoby rozsądne i słuszne!- Wuju! - łagodnie mitygował go siostrzeniec. - Siostrzeńcze! - przerwał wuj surowo - święć dzień Bożego Narodzenia na swój sposób, a mnie pozwól obchodzić go po mojemu. - Obchodzić! - powtórzył siostrzeniec. - AleŜ ty go wcale nie obchodzisz, wuju. - Dajże mi już pokój, do licha! - sarknął Scrooge. - Zobaczymy, co ci dobrego przyniosą tegoroczne święta. One ci zawsze duŜo dobrego przynoszą!

Świetnie!

Przejdź do podsumowania

pomoc

wyniki

1 - 2 poprawne

3 - 4 poprawne

5 poprawnych

0 poprawnych

Koniecznie utrwal cechy rodzajów literackich.

Niestety poświęcileś za mało czasu na utrwalenie.

Całkiem dobrze sobie radzisz.

Doskonale rozpoznajesz rodzaje literackie. Super.

# data[].attributes.attachment_link.title
rozpoznawanie rodzajów literackich by ania.zet4 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
POWODZENIA SPRAWDZ SIE Znasz już cechy trzech rodzajów literackich. Pamiętasz, że liryka, epika i dramat charakteryzują się różnymi cechami.Określ, do jakiego rodzaju literackiego należą fragmenty.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

PRZYGOTOWANIE

DO EGZAMINU ÓSMOKLASISTY

NACOBEZU

-wiem, że wyodrębniamy 3 rodzaje literackie;- znam cechy rodzajowe liryki;- znam cechy rodzajowe epiki;- znam cechy rodzajowe dramatu;

1

"

"

Przyjrzymy się zatem rodzajom literackim.

Wiesz już, że wszystkie teksty literackie możemy podzielić, biorąc pod uwagę ich cechy.

LIRYKA

PRZYPOMNIJMY JEJ CECHY.

CECHY LIRYKI

- obecność podmiotu lirycznego, czyli osoby, która przekazuje przeżycia, doznania, opisuje rzeczywistość w formie monologu lirycznego;- afabularność- brak możliwości zbudowania planu zdarzeń;- bogactwo środków stylistycznych;- często występowanie rymów i rytmu;- zazwyczaj podział na wersy i strofy;

epika

występuje świat przedstawiony ( czas, miejsce, bohaterowie, wydarzenia, któe można ując w formie planu zdarzeń);

02

wypowiadają się także bohaterowie, w dialogach lub monologach

04

występuje fabuła, na którą składają się akcja i wątki

03

o wydarzeniach opowiada narrator

01

DRAMAT

CECHY DRAMATU:- brak narratora;- składa się z tekstu głównego ( dialogów i monologów) i tekstu pobocznego, zwanego didaskaliami ( zawiera informacje o miejscu zdarzeń, wyglądzie bohaterów, sposobie wypowiedzenia tekstu przez postać, zachowaniu postaci;- wyrażnie zarysowana akcja;- zwykle z podziałem na akty i sceny;

sprawdź się. Wejdź w link i wykonaj zadanie

Zapamiętaj cechy rodzajów literackich

Dziękuję:)

# data[].attributes.attachment_link.title
Cechy rodzajów literackich by ania.zet4 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
START PRZYGOTOWANIE DO EGZAMINU ÓSMOKLASISTY NACOBEZU -wiem, że wyodrębniamy 3 rodzaje literackie;- znam cechy rodzajowe liryki;- znam cechy rodzajowe epiki;- znam cechy rodzajowe dramatu; 1 " " Przyjrzymy się zatem rodzajom literackim. Wiesz już, że wszystkie teksty literackie możemy podzielić, biorąc pod uwagę ich cechy. LIRYKA PRZYPOMNIJMY JEJ CECHY.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poczytajmy razem
innowacja pedagogiczna
Wstęp
Szkolny klub czytelniczy to inicjatywa skierowana dla uczniów, dla których czytanie książek to przyjemność oraz dla tych, którzy chcą zarażać swoją pasją czytelniczą innych. W założeniu klubuma być miejscem, w którym uczniowie rozmawiają na temat książek i biorą udział w zadaniach projektowych promujących czytelnictwo. Jednocześnie w ramach zajęć uczestniczą w działaniach przygotowanych przez nauczyciela z wykorzystaniem różnorodnych metod nauczania. Klub ma na celu zachęcić uczniów do aktywnego czytania iwycieczek w krainę wyobraźni.
Założenia organizacyjne:
Uczestnicy:chętni uczniowie klas IV - VI.

Termin realizacji: rok szkolny 2021/2022 .

Udział w programie PoczytajMy ( CEO).

Współpraca z biblioteką szkolną, gminną oraz innymi nauczycielami przedszkola, świetlicy oraz klas I- III.
Cele:
- rozwijanie zainteresowań czytelniczych uczniów;

- zainteresowanie uczniów lekturą uzupełniającą i obowiązkową;

-promowanie czytelnictwa na terenie szkoły;

- kształtowanie umiejętności aktywnego czytania;

- analiza literacka;

-kształtowanie umiejętności pisania ;

- założenie bloga czytelniczego;
Metody i techniki:
- burza mózgów,

- mapa mentalna,

-myślenie wizualne,

- lapbook,

- projekt edukacyjny,

-gra miejska,

- lekturownik,

-inscenizacja,

- pisanie,

-uważne czytanie,

- analiza dzieła literackiego.
Zadania, sposoby, treści, formy realizacji

Spotkanie organizacyjne.

Zorganizowanie szkolnego klubu czytelniczego, zebranie chętnych uczniów, opracowanie regulaminu spotkań, przedstawienie planu pracy.

Wrzesień 2021

Blog czytelniczy.

Założenie bloga, przydział czynności,opracowanie recenzji książek i innych materiałów związanych z przeczytanymi pozycjami, korekta i ich publikacja.

Rok szkolny 2021/2022

Akcje promujące czytelnictwo .

Przewidziane akcje:

- dzień głośnego czytania ;

- dzień pisania listów do bohaterów ulubionych książek;

- dzień książek dla dzieci;

- dzień baśni;

- dzień bohaterów naszych lektur;

- dzień naszego kolegi Rydzusia;

- udział w akcji ,, Cała Polska czyta dzieciom''

Rok szkolny 2021/2022

Udział w akcji

,, Cała Polska czyta dzieciom''

Spotkanie z Rydzusiem.

Przygotowanie książki o Rydzusiu, opisanie jego przygód

- inscenizacja przygód Rydzusia

Rok szkolny 2021/2022

Współpraca z przedszkolem

Lekcja czytelnicza .

Przeprowadzenie lekcji z wykorzystaniem pokoju zagadek, gry miejskiej,elementów projektu edukacyjnego.

Rok szkolny 2021/2022

Współpraca z biblioteką szkolną, biblioteką gminną, świetlicą szkolną.

Przewidywane efekty:
- poszerzenie swojej wiedzę na temat książek;

- rozbudzenie wyobraźni, wykorzystanie kreatywności;

- zainteresowanie lekturą obowiązkową i uzupełniającą;

- prowadzenie wolontariatu czytelniczego;

- praca zespołowa.
Ewaluacja:
Pisemny opis z przeprowadzonych działań, scenariusze zajęć.
Plan pracy koła polonistycznego Opracowała ......
Odbiorcy: uczniowie klasy 8 Charakterystyka programu
Program został opracowany dla uczniów klasy ósmej i ma za zadanie przygotowaćdo egzaminu ósmoklasisty. Zakłada powtórzenie i utrwalenie materiału objętego podstawą programową, eliminowanie braków edukacyjnych oraz rozwijanie zainteresowań czytelniczych. Podjęte działania zmierzają do indywidualnego podejścia do każdego ucznia, by maksymalnie ułatwić mu zdanie egzaminu. Jednocześnie proponowane działania są nakierowane na działania projektowe, które sprawią, że to uczeń kieruje swoją ścieżką zdobywania wiedzy. Wykorzystanie elementów oceniania kształtującego na zajęciach oraz pracy z lekturownikiemjako działań innowacyjnych podjętych na lekcjach języka polskiego.
Elementy oceniania kształtującego:
- uczeń wie, co dokładnie zostało poddane ocenie;

- uczeń zna kryteria oceny zadań projektowych, pisania;

- nauczyciel przekazuje uczniowi komentarz do jego pracy: wyszczególnia dobre strony pracy, odnotowuje co wymaga pracy dodatkowej, daje wskazówki do dalszej pracy;

- uczeń potrafi sam ocenić ile się nauczył i co jeszcze musi zrobić, aby osiągnąć wymarzony cel.
Cel główny:
Przygotowanie uczniów do egzaminu z języka polskiego.
Cele szczegółowe:
- zapoznanie uczniów z formą i kształtem egzaminu;

- kształtowanie umiejętności wnioskowania, argumentowania, formułowania opinii;

- kształtowanie umiejętności czytania ze zrozumieniem;

- kształtowanie umiejętności uważnego czytania;

-kształtowanie umiejętności pisania dłuższych form wypowiedzi pisemnych, w tym opowiadania twórczego i rozprawki;

- kształtowanie umiejętności pisania krótkich form wypowiedzi pisemnych objętych podstawą programową;

- powtórzenie i utrwalenie najważniejszych pojęć, wiadomości potrzebnych na egzaminie;

- kształtowanie nawyku porządkowania zdobytej wiedzy;

- uporządkowanie wiadomości na temat przeczytanych lektur;

- rozwijanie umiejętności korzystania z różnych źródeł wiedzy;

- uporządkowanie wiadomości o epokach literackich, autorach;

- kształtowanie umiejętności pracy zespołowej poprzez realizację zadań projektowych;

- powtórzenie i utrwalenie wiadomości z gramatyki języka polskiego;

- wykorzystanie elementów oceniania kształtującego;

- sukcesywne opracowanie z uczniami lekturownika;

- uczeń zna najważniejsze motywy literackie;
Ocenianie kształtujące - cele sformułowane w języku ucznia:
- rozumiem co czytam, potrafię odpowiedzieć na pytanie jeżeli odpowiedź jest w tekście;

- wnioskuję, formułuję, wyrażam opinię, uzupełniam tekst z luką;

- piszę opowiadanie, w którym nawiązuję do przeczytanych lektur;

- znam treść lektur omawianych na lekcji, wskazuję bohaterów, opisuję świat przedstawiony, omawiam ich problematykę;

- twórczo wykorzystuję lekturę, pracuję zespołowo;

- znam najważniejsze epoki literackie, potrafię powiedzieć kilka zdań o autorach lektur;

- piszę rozprawkę, poprawnie stosuję argumenty, odwołuję się do przeczytanych lektur;

- piszę krótkie teksty użytkowe np.ogłoszenie, zaproszenie;

- znam najważniejsze pojęcia związane z językiem polskim, stosuję je w praktyce;

- analizuję utwór poetycki, znam środki poetyckie;

- znam najważniejsze mity, legendy, baśnie;

- opisuję obraz;

- znam części mowy, wskazuję je w zdaniu;

- odmieniam odmienne części zdań;

- znam części zdania, dokonuję rozbioru zdania, rysuję wykresy zdań;

- porządkuję informacje, korzystam ze sprawdzonych źródeł wiedzy;
Metody:
- burza mózgów;

- mapa myśli;

- pokój zagadek;

- stacje;

- projekt edukacyjny;

- chmury wyrazów;

- karty pracy;

- uważne czytanie;

- pisanie;

- myślenie wizualne;

- lekturownik;

- lapbook;

- gra miejska;
Zadania i formy realizacji:

Lekturownik zawierającyepoki literackie i autorzy lektur .

Tworzenie lekturownika do lektur obowiązkowych

Uczniowie wybierają sposób i formę opracowania lekturownika, mogą pracować nad nim indywidualnie, w parach lub zespołach trzy osobowych

Opracowanie słownika pojęćegzaminacyjnych.

Słownik powinien zawierać pojęcia, graficzne ich przedstawienie, przykładowe ćwiczenia

Dodatkowe karty pracy - zeszyt A4

Czytanie ze zrozumieniem. Rozwiązywanie przykładowych arkuszy egzaminacyjnych.

Uważne czytanie, rozwiązywanie różnych zadań egzaminacyjnych

Informacja od nauczyciela, samoocena ucznia, obszary do poprawy

Zadania projektowe.

Udział w lekcjach powtórzeniowych przygotowanych przez nauczyciela

Pokój zagadek, stacje, gra miejska, zadania projektu edukacyjnego, mapy myśli, myślenie wizualne, lapbooki

Przewidywane efekty:
- uczeń utrwala i poszerza swoją wiedzę;

- uczeń dobrze przygotowuje się do egzaminu;

- dobra praca zespołowa;

- uczeń rozwija zainteresowania czytelnicze.
Ewaluacja:
Pisemny opis zrealizowanych działań, scenariusze. Dokładna analiza sprawdzianu uczniów, wyciągnięcie wniosków.

# data[].attributes.attachment_link.title
Plan pracy szkolnego koła czytelniczego ( innowacja) i plan pracy dla klasy 8 ( przygotowanie do egzaminu)

# data[].attributes.attachment_link.description
Poczytajmy razem innowacja pedagogiczna Wstęp Szkolny klub czytelniczy to inicjatywa skierowana dla uczniów, dla których czytanie książek to przyjemność oraz dla tych, którzy chcą zarażać swoją pasją czytelniczą innych. W założeniu klubuma być miejscem, w którym uczniowie rozmawiają na temat książek i biorą udział w zadaniach projektowych promujących czytelnictwo.

# data[].attributes.attachment_link.title
Excel dla nauczycieli - Platforma Edukacyjna Nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak oswoić rodzaje literackie? | Agnieszka Kochan

# data[].attributes.attachment_link.description
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1.ZACZNIJMY OD TEORII:
Analiza wiadomości - uzupełnianie kart na podstawie notatek z Repetytorium Nowej Ery „Teraz egzamin ósmoklasisty":
2. ZESTAW ĆWICZEŃ DO WYKONANIA:

Rozpoznaj typy liryki w każdym z wierszy Michała Matejczuka:

LIRYKA BEZPOŚREDNIA / LIRYKA POŚREDNIA / LIRYKA ZWROTU DO ADRESATA (INWOKACYJNA)

Określ typy rymów w poniższych fragmentach (parzyste, okalające, przeplatane (krzyżowe):

W powyższych wierszach znajdź rymy dokładne i niedokładne. Uzasadnij wybór.

W powyższych fragmentach wiersz znajdź rymy męskie i żeńskie.

Określ, który z poniższych wierszy to wiersz WOLNY, SYLABICZNY, STROFICZNY. Uzasadnij.

3. ZADANIE DOMOWE: Przedstaw swoje refleksje po lekturze wiersza Michała Matejczuka „Reset". Odnieś się do obecnej sytuacji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Z LIRYKĄ za pan brat! Utrwalamy wiadomości

# data[].attributes.attachment_link.description
1.ZACZNIJMY OD TEORII: Analiza wiadomości - uzupełnianie kart na podstawie notatek z Repetytorium Nowej Ery „Teraz egzamin ósmoklasisty": 2. ZESTAW ĆWICZEŃ DO WYKONANIA: Rozpoznaj typy liryki w każdym z wierszy Michała Matejczuka: LIRYKA BEZPOŚREDNIA / LIRYKA POŚREDNIA / LIRYKA ZWROTU DO ADRESATA (INWOKACYJNA) Określ typy rymów w poniższych fragmentach (parzyste, okalające, przeplatane (krzyżowe): W powyższych wierszach znajdź rymy dokładne i niedokładne.

# data[].attributes.attachment_link.description
Create a Fake Headline with this Generator

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Środki artystycznego wyrazu

porównanie

przenośnia/metafora

epitet

wyraz dźwiękonaśladowczy

neologizm

inwokacja

symbol

alegoria

Course 1º

TEACHER

Porównanie - element języka poetyckiego polegający na zestawieniu jednego zjawiska z drugim, w jakiś sposób podobnym. Składa się z dwóch członów połączonych zwykle jednym ze słów: jak, niby, na kształt, jakby.Przykłady: "obłok na kształt rąbkowych firanek", "Wiersze się we mnie jak wielkie/Jabłka czerwone kołyszą".Funkcje: oddziałuje na wyobraźnię czytelnika.

Course 1º

TEACHER

Przenośnia (metafora) to połączenie wyrazów, w którym jeden z nich (lub kilka) nabiera nowego znaczenia. Człony przenośni przenoszą na siebie nawzajem swe pierwotne znaczenia i tworzą w ten sposób nowy sens.Przykłady: "łagodne oko błękitu", "wiersze się toczą przeze mnie".Funkcje: pobudza wyobraźnię, buduje nastrój

Course 1º

TEACHER

Epitet - wyraz, który w tekście lietrackim jest określeniem rzeczownika. Może to być przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy, rzeczownik.Przykłady: panieński rumieniec, pobielane ściany, statek widmo.Funkcje:wyeksponowanie konkretnej cechy danego wyrazu, dodanie mu ładunku emocjonalnego lub uatrakcyjnienie wypowiedzi.

Course 1º

TEACHER

Wyraz dźwiękonaśladowczy (onomatopeja) - naśladowanie za pomocą środków językowych odgłosów i zjawisk akustycznych spoza języka np. huku gromu, szumu wody.Przykłady: miauczeć, zgrzyt, tętent.Funkcje: wzmocnienie wrażenia artystycznego, zbudowanie nastroju.

Course 1º

TEACHER

Neologizm - wyraz (wyrażenie, zwrot) nowo utworzony na potrzeby mowy potocznej lub języka artystycznego.Przykłady: "Wyszło z boru ślepawe, zjesieniałe zmrocze,/Spłodzone samo przez się w sennej bezzadumie".Funkcje: budowanie nastroju, pozwalają w sposób obrazowy wyrazić myśli i uczucia, mogą służyć zabawom słownym.

Course 1º

TEACHER

Inwokacja -rozbudowana apostrofa otwierająca utwór literacki (zazwyczaj poemat epicki), w której zwykle autor zwraca się do muzy, bóstwa lub duchowego patrona z prośbą o natchnienie, pomoc w tworzeniu dzieła.Funkcje: w patetycznym, podniosłym nastroju otwiera wielkie dzieło.

Course 1º

TEACHER

Symbol - w dziele literackim, plastycznym, filmowym znak sensów i treści ukrytych, niewypowiedzianych wprost. Symbolem może być postać, zdarzenie, przedmiot, miejsce lub obraz poetycki. Daje możliwość różnych interpretacji np. kolor czerwony może symbolizować miłość, życie, zbrodnię lub walkę.

Course 1º

TEACHER

Alegoria - motyw, który w dziele literackim oprócz znaczenia dosłownego ma także znaczenie ukryte, domyślne. Alegorią może być zdarzenie, postać, przedmiot.Przykłady: sowa - alegoria mądrości, Temida - alegoria sprawiedliwości, mrówka - pracowitości, lis - przebiegłości.Funkcje: przedstwienie uniwersalnego przesłania.

Course 1º

TEACHER

Sprawdź swoją wiedzę na temat środków artystycznych

Course 1º

TEACHER

Dziękuję za uwagę:)

# data[].attributes.attachment_link.title
środki poetyckie by alicja_dudek2 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Środki artystycznego wyrazu porównanie przenośnia/metafora epitet wyraz dźwiękonaśladowczy neologizm inwokacja symbol alegoria Course 1º TEACHER Porównanie - element języka poetyckiego polegający na zestawieniu jednego zjawiska z drugim, w jakiś sposób podobnym. Składa się z dwóch członów połączonych zwykle jednym ze słów: jak, niby, na kształt, jakby.Przykłady: "obłok na kształt rąbkowych firanek", "Wiersze się we mnie jak wielkie/Jabłka czerwone kołyszą".Funkcje: oddziałuje na wyobraźnię czytelnika.

# data[].attributes.attachment_link.description
💡 Masz ciekawą pracę, pomysł na lekcję z okazji typowych czy nietypowych świąt! ➡️ Tu jest miejsce, gdzie możesz dodać swoje opracowanie. ➡️ Prosimy o umieszczenie w opisie nazwy święta i jego daty, imię i nazwisko autora. Administratorki dodadzą materiały do odpowiedniej kolekcji, ale zastrzegamy sobie prawo wyboru materiałów!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W trosce o uczniów, nauczycieli i siebie postanowiłam udostępnić bazę tematów wypracowań przeznaczonych dla uczniów szkół podstawowych. Będę ją oczywiście jeszcze rozbudowywać. Tematy biorę z sieci, arkuszy egzaminacyjnych, zajęć z uczniami i mam nadzieję - także od Państwa (będę wdzięczna za podsyłanie). Dobrze jest współpracować 🙂
LINK DO DYSKU Z TEMATAMI: TUTAJ WZORY ROZPRAWEK: TUTAJ

Jeżeli chcesz mnie wesprzeć w popularyzacji wiedzy o języku i literaturze polskiej - możesz zostać moim patronem/moją patronką: https://patronite.pl/babaodpolskiego/ - grosik daj babie, sakiewką potrząśnij. ;)

# data[].attributes.attachment_link.description
W tro­sce o uczniów, nauczy­cie­li i sie­bie posta­no­wi­łam udo­stęp­nić bazę tema­tów wypra­co­wań prze­zna­czo­nych dla uczniów szkół pod­sta­wo­wych. Będę ją oczy­wi­ście jesz­cze roz­bu­do­wy­wać. Tema­ty bio­rę z sie­ci, arku­szy egza­mi­na­cyj­nych, zajęć z ucznia­mi i mam nadzie­ję - tak­że od Pań­stwa (będę wdzięcz­na za pod­sy­ła­nie).