# data[].attributes.headline
Cyberbezpieczeństwo w wymiarze wojskowym i cywilnym

# data[].attributes.subject
Cyberbezpieczeństwo w wymiarze wojskowym i cywilnym

# data[].attributes.attachment_link.title
Cyberbezpieczeństwo w wymiarze wojskowym i cywilnym - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 1 ilustrację, 1 prezentację, 1 animację, 6 poleceń, 8 ćwiczeń, w tym 6 interaktywnych.E‑materiał uzupełniający do lekcji: Cyberterroryzm.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Aktualizacja materiału: Zyta Sendecka, Tomorrow Sp. z o.o., GroMar Sp. z o. o.

# data[].attributes.attachment_link.description
Instrukcja w postaci krótkiego opisu i filmu

# data[].attributes.attachment_link.title
Orientacja mapy topograficznej w terenie

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Orientacja w terenie jako element postawy proobronnej

# data[].attributes.subject
Orientacja w terenie jako element postawy proobronnej

# data[].attributes.attachment_link.title
Dobra orientacja w terenie jako element postawy proobronnej - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 1 ilustrację, 1 galerię z pięcioma zdjęciami, 1 prezentację, 1 animację, 6 poleceń, 8 ćwiczeń interaktywnych, w tym dwa otwarte.

# data[].attributes.headline
Pierwsza Pomoc Przedmedyczna - film szkoleniowy

# data[].attributes.subject
Pierwsza Pomoc Przedmedyczna - film szkoleniowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Pierwsza pomoc na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa w szkole podstawowej

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
To, że niektóre substancje działają toksycznie na organizm ludzki, jest oczywiste. Wiadomo również, że nawet czysta woda, pita w nadmiarze, może szkodzić, ponieważ wypłukuje niektóre mikroelementy i witaminy z organizmu. Czym zatem jest trucizna i jak skutecznie zapobiegać zatruciom?

że bezpieczeństwo ratownika jest najważniejsze;

jak zbadać oddech i ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej;

jakich informacji udzielić dyspozytorowi, wzywając pogotowie ratunkowe.

określać, czym jest trucizna i od czego zależą objawy zatrucia;

opisywać rodzaje i najczęstsze przyczyny zatruć;

wyjaśniać podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy w przypadku zatruć.

Zatrucie to reakcja na wprowadzenie lub przedostanie się do organizmu trucizny. Jest to , która po wchłonięciu się do organizmu powoduje zaburzenia w jego funkcjonowaniu, czasem doprowadzając nawet do śmierci.

leki (nasenne, psychotropowe i przeciwbólowe),

środki ochrony roślin (pestycydy),

rozpuszczalniki i artykuły gospodarstwa domowego,

alkohol - metylowy i etylowy,

tlenek węgla - czad,

bakterie salmonelli,

jad kiełbasiany,

muchomora sromotnikowego.

Zastanów się i powiedz, jakimi drogami mogą przedostawać się do organizmu wyżej wymienione trucizny.

Zatrucia ostre charakteryzują się bardzo szybkim rozwojem szkodliwych zmian w organizmie. Powstają w krótkim czasie po wprowadzeniu jednorazowej dawki trucizny. Na ogół objawy uszkodzenia organizmu lub śmierć występują w ciągu 24 godzin od przedostania się trucizny do organizmu.

Zatrucia podostre to szkodliwe zmiany w organizmie występujące mniej gwałtownie, po podaniu jednorazowej lub kilkakrotnej dawki.

Zatrucia przewlekłe powstają wskutek działania małych dawek trucizny podawanych przez dłuższy okres, na ogół pod wpływem kumulacji trucizny w organizmie. Powstają zwykle w wyniku zatruć przypadkowych, np. substancjami toksycznymi zanieczyszczającymi środowisko człowieka, które występują przeważnie w tak małych stężeniach, że wywołują wyłącznie działanie przewlekłe.

Jaka nauka zajmuje się truciznami?

Nauka zajmująca się truciznami to toksykologia. Jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa - 'trucizna' i greckiego - 'nauka'.

Zatrucia rozmyślne (samobójcze lub zbrodnicze) to najczęściej zatrucia ostre. Dochodzi do nich w wyniku przestępstwa lub chęci pozbawienia się życia. Przyczyny zatruć samobójczych to m.in. choroby psychiczne i (coraz częściej) depresja.

Zatrucia przypadkowe mogą być ostre (jak w przypadku zatruć rozmyślnych) lub przewlekłe. Najczęstsze ich przyczyny to: roztargnienie, pośpiech, pomyłka, nieświadomość zagrożenia, nieprzestrzeganie przepisów i zasad . Zatrucia te mogą być również wynikiem ograniczonej zdolności oceny konsekwencji własnych działań, np. w przypadku dzieci albo osób pozostających pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

Każda substancja w zależności od dawki może działać szkodliwie na organizm, czyli stać się trucizną. Paracelsus , uważany współcześnie za ojca toksykologii, mówil: Wszystko jest trucizną i nic nią nie jest, bo to dawka czyni truciznę . Na przykład morfina, podawana w małych dawkach, jest silnym lekiem przeciwbólowym stosowanym w przypadku chorób nowotworowych czy zawału mięśnia sercowego, a przyjmowana w dużych dawkach prowadzi do niewydolności oddechowej i śmierci.
Objawy występujące u osób, które uległy zatruciu, są bardzo zróżnicowane i zależą od rodzaju i dawki przyjętej trucizny, drogi wchłaniania (ilustracja 1), płci, wieku, ogólnego stanu zdrowia i odżywiania, a także czynników zewnętrznych, takich jak temperatura, czas wchłaniania czy wilgotność powietrza.

zadbaj o własne bezpieczeństwo - szczególnie istotne jest to w przypadku jednoczesnego zatrucia więcej niż jednej osoby,

przerwij wchłanianie trucizny,

sprawdź, czy zatruty jest przytomny i czy oddycha - postępuj zgodnie z algorytmem BLS,

wezwij pomoc,

spróbuj zidentyfikować truciznę,

nie zostawiaj poszkodowanego samego,

dalsze działania, czyli podawanie odtrutek oraz przyspieszanie wydalania trucizny należy zostawić lekarzom.

Ze względu na szybkość działania trucizny w organizmie zatrucia dzielimy na trzy grupy.

Ze względu na skutki działania trucizny zatrucia dzielimy na odwracalne i nieodwracalne. Zatrucia odwracalne to takie, w przypadku których po przerwaniu wchłaniania trucizny, organizm wraca całkowicie do zdrowia. Trucizna najczęściej zostaje zupełnie usunięta z organizmu. Zatrucia nieodwracalne natomiast pozostawiają zmiany w funkcjonowaniu organizmu, nawet po całkowitym wyeliminowaniu z niego trucizny. Zazwyczaj skutki pozostają odczuwalne do końca życia. Biorąc pod uwagę przyczyny powstawania zatruć, można je podzielić na rozmyślne i przypadkowe.

Ogólne zasady dotyczące pierwszej pomocy w przypadku zatruć:

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, jest gazem silnie trującym, bezwonnym, bez koloru i smaku. Jest on więc praktycznie niewyczuwalny dla człowieka. Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, po czym jest wchłaniany do krwiobiegu, gdzie łączy się z nim, zamiast z tlenem. Uniemożliwia to prawidłowe rozprowadzanie tlenu w organizmie.

brak wentylacji lub niewystarczająca wentylacja w pomieszczeniach, w których znajdują się urządzenia grzewcze (np. zaklejanie kratek wentylacyjnych);

brak dostatecznej ilości tlenu w pomieszczeniu, spowodowany np. szczelnością okien, niedrożnymi otworami w drzwiach do łazienki czy kuchni;

tzw. ujemny ciąg, czyli cofanie się gazów (dymu) do pomieszczenia;

niedrożność, uszkodzenia czy pęknięcia kominów;

obecność spalin silników samochodowych w niewłaściwie wentylowanych pomieszczeniach.

Dlaczego tlenek węgla uniemożliwia rozprowadzenie tlenu po organiźmie?

Tlenek węgla łączy się z hemoglobiną 256 razy silniej niż tlen, w wyniku czego traci ona zdolność przenoszenia tlenu.

Czad powstaje w wyniku niepełnego spalania (tj. spalania przy niedostatecznej ilości tlenu) substancji zawierających węgiel (np. drewno, benzyna, ropa, węgiel, nafta, propan, gaz ziemny, gazy przemysłowe itd.). O sposobach zapobiegania powstawaniu czadu i zatruciom czadem można przeczytać .

natychmiast zapewnij dopływ świeżego powietrza:

jeśli po wyniesieniu na świeże powietrze poszkodowany nie oddycha, niezwłocznie wezwij służby ratunkowe i rozpocznij resuscytację krążeniowo‑oddechową;

jeżeli poszkodowany oddycha, ale jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej, a następnie wezwij służby ratunkowe. Pamiętaj o kontrolowaniu oddechu do czasu przyjazdu służb ratunkowych.

Łazienka, podczas kąpieli dzieci, kobieta zakleja kawałkiem kartonu kratkę wentylacyjną ponieważ dzieci uskarżają się na zimno. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem Dzień później. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia na zbliżenie włączającego się bojlera gazowego oraz odchodzącej od niego aluminiowej rury wentylacyjnej. Zmiana ujęcia na ciągle zaklejoną kratkę wentylacyjną. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze klęka przy nim próbując go ocucić. Bez powodzenia. Wybiega z łazienki i po chwili przybiega z telefonem. Kuca przy mężczyźnie i klepiąc go jedną ręką po twarzy, drugą wybiera w telefonie numer 112. Następnie zakręca wodę i w tym momencie jej też robi się słabo. Upada na podłogę obok mężczyzny. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem A powinno być inaczej. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze kuca przy nim próbując go ocucić, ale tylko przez chwilę. Zakręca wodę, zamyka zawór odcinający dopływ gazu do bojlera i wybiega z łazienki. Sięga po telefon leżący na parapecie w innym pokoju, wybiera numer 112 i rozmawiając z dyspozytorem wychodzi z mieszkania na korytarz, zostawiając otwarte drzwi. Kończy rozmowę, puka do sąsiada, rozmawia z nim i oboje wracają do jej mieszkania. Przeciągają nieprzytomnego mężczyznę z łazienki do pokoju, sąsiad sprawdza oddech nieprzytomnego, kobieta otwiera okno. Zmiana ujęcia na sekwencję złożoną ze scen zakręcania wody, odcinania gazu i wynoszenia. Obraz przyciemniony, na jego tle napisy: Pamiętaj o swoim bezpieczeństwie. Przerwij dopływ trucizny, zakręć gaz, otwórz drzwi lub okno i wynieś poszkodowanego na zewnątrz. Wezwij służby ratunkowe.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Łazienka, podczas kąpieli dzieci, kobieta zakleja kawałkiem kartonu kratkę wentylacyjną ponieważ dzieci uskarżają się na zimno. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem Dzień później. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia na zbliżenie włączającego się bojlera gazowego oraz odchodzącej od niego aluminiowej rury wentylacyjnej. Zmiana ujęcia na ciągle zaklejoną kratkę wentylacyjną. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze klęka przy nim próbując go ocucić. Bez powodzenia. Wybiega z łazienki i po chwili przybiega z telefonem. Kuca przy mężczyźnie i klepiąc go jedną ręką po twarzy, drugą wybiera w telefonie numer 112. Następnie zakręca wodę i w tym momencie jej też robi się słabo. Upada na podłogę obok mężczyzny. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem A powinno być inaczej. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze kuca przy nim próbując go ocucić, ale tylko przez chwilę. Zakręca wodę, zamyka zawór odcinający dopływ gazu do bojlera i wybiega z łazienki. Sięga po telefon leżący na parapecie w innym pokoju, wybiera numer 112 i rozmawiając z dyspozytorem wychodzi z mieszkania na korytarz, zostawiając otwarte drzwi. Kończy rozmowę, puka do sąsiada, rozmawia z nim i oboje wracają do jej mieszkania. Przeciągają nieprzytomnego mężczyznę z łazienki do pokoju, sąsiad sprawdza oddech nieprzytomnego, kobieta otwiera okno. Zmiana ujęcia na sekwencję złożoną ze scen zakręcania wody, odcinania gazu i wynoszenia. Obraz przyciemniony, na jego tle napisy: Pamiętaj o swoim bezpieczeństwie. Przerwij dopływ trucizny, zakręć gaz, otwórz drzwi lub okno i wynieś poszkodowanego na zewnątrz. Wezwij służby ratunkowe.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku zatrucia tlenkiem węgla

Najczęstsze przyczyny zatruć tlenkiem węgla:

upewnij się, że wokół ciebie jest bezpiecznie;

sprawdź, czy poszkodowany jest przytomny i czy oddycha; postępuj zgodnie z algorytmem BLS:

jeżeli jest przytomny, dowiedz się jak najwięcej o poszkodowanym i wezwij służby ratunkowe,

jeżeli oddycha, ale jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej, a następnie wezwij służby ratunkowe, pamiętaj o kontrolowaniu oddechu do czasu przyjazdu służb ratunkowych,

jeżeli nie oddycha, niezwłocznie wezwij służby ratunkowe i rozpocznij resuscytację krążeniowo‑oddechową;

spróbuj zidentyfikować truciznę, dowiedzieć się od poszkodowanego, jakie lekarstwa połknął, zwrócić uwagę na puste opakowania po lekach, podejrzane buteleczki, fiolki, naczynia i oddaj je lekarzowi;

nie zostawiaj poszkodowanego samego;

dalsze działania, czyli podawanie odtrutek oraz przyspieszanie wydalania trucizny należy zostawić lekarzom.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku zatrucia lekami

pod żadnym pozorem nie prowokuj wymiotów, aby nie narażać poszkodowanego na ponowne oparzenia dróg oddechowych i pokarmowych,

każ poszkodowanemu wypłukać kilkakrotnie jamę ustną letnią wodą,

uważaj, by samemu nie zostać poszkodowanym,

nie neutralizuj substancji chemicznych w żołądku,

możesz podać niewielką ilość wody, którą poszkodowany powinien pić małymi łykami, rozcieńczając w ten sposób środek chemiczny znajdujący się w żołądku,

przy zatruciach środkami chemicznymi, prowadząc resuscytację, ogranicz się tylko do uciskania klatki piersiowej. Wykonywanie sztucznego oddychania metodą usta‑usta może być dla ciebie niebezpieczne - możesz ulec zatruciu!

Typowe objawy zatrucia tlenkiem węgla:

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku zatrucia środkami chemicznymi

Prowadząc RKO, ogranicz się tylko do uciskania klatki piersiowej. Wykonywanie sztucznego oddychania może być dla ciebie niebezpieczne!

Zatrucie to reakcja na wprowadzenie lub przedostanie się do organizmu trucizny.

Trucizna to substancja, która po wchłonięciu do organizmu zaburza jego funkcje i może doprowadzić do śmierci.

W zatruciach kluczowe jest odizolowanie poszkodowanego od trucizny (przerwanie wchłaniania trucizny) oraz identyfikacja substancji trującej.

Wdychanie nawet niewielkiej ilości tlenku węgla może spowodować zatrucie objawiające się silnym bólem głowy, wymiotami czy utratą przytomności.

Leki są najczęstszą przyczyną zatruć w Polsce.

Substancje chemiczne są rzadką przyczyną zatruć, ale ze względu na swoje właściwości - bardzo niebezpieczną.

Sprawdź, jakich substancji niebezpiecznych używa się najczęściej w twoim domu. Pomogą ci w tym piktogramy umieszczane na etykietach produktów. Przy okazji sprawdź, gdzie te preparaty są przechowywane i czy nie ma do nich łatwego dostępu (np. młodsze rodzeństwo).

Jeżeli w domu korzystasz z jakiegokolwiek źródła ognia (urządzenia gazowe itp.), zapytaj rodziców, jak chronicie się przed tlenkiem węgla.

składnik krwi odpowiedzialny za rozprowadzanie tlenu w całym organizmie

(antidotum) substancja znosząca lub zmniejszająca toksyczność trucizny albo powodująca zniesienie efektu biochemicznego spowodowanego działaniem trucizny; jej podawanie jest jedną z metod leczenia ostrych zatruć

jednorodna materia o ściśle określonym składzie chemicznym i fizycznym; może mieć postać stałą, płynną lub gazową

Biogram Phillippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim nie istnieje

Lekarz i przyrodnik z okresu średniowiecza, uznawany współcześnie za prekursora toksykologii.

Udzielając pierwszej pomocy w przypadku zatrucia tlenkiem węgla, nie zapominaj o swoim bezpieczeństwie. Przerwij działanie trucizny, a następnie:

Lekarstwa są obecnie najczęstszą przyczyną zatruć. Ponad połowa przypadków ostrych zatruć w Polsce to rezultat nieświadomego przedawkowania lub działań celowych - zamierzonych bądź demonstracyjnych prób samobójczych, polegajacych najczęściej na zażyciu leków nasennych i psychotropowych.

Czy zatrucia lekami zawsze były najczęstszym rodzajem zatruć?

Do lat 60. ubiegłego wieku nie odnotowywano zatruć spowodowanych lekarstwami, ponieważ lekarsw było zdecydowanie mniej i dostęp do nich nie był tak łatwy jak obecnie.

Zasady postępowania podczas udzielania pomocy w przypadku zatrucia lekami:

Środki chemiczne są stosunkowo rzadką przyczyną zatruć. Mogą przedostać się do organizmu przez skórę, układ oddechowy lub pokarmowy. Udzielając pierwszej pomocy, trzeba zawsze zachować daleko idącą ostrożność, by samemu nie zostać zatrutym lub oparzonym. Podobnie jak przy zatruciach lekami, bardzo ważna jest identyfikacja substancji trującej. Postępowanie w czasie udzielania pierwszej pomocy jest takie samo, jak przy zatruciach lekami. Pamiętaj jednak o następujących zasadach:

Zatrucia chemiczne zazwyczaj są przypadkowe. Można się z nimi spotkać w życiu codziennym, np. zatruwając się chemikaliami używanymi w gospodarstwie domowym. Na opakowaniach substancji niebezpiecznych umieszcza się piktogramy, które informują o zagrożeniach związanych z danym produktem. W połowie 2015 r. zaczęły obowiązywać nowe, ujednolicone wzory piktogramów, ale ponieważ w domach prawdopodobnie można jeszcze zastać produkty z poprzednio obowiązującymi, na ilustracji 4. przedstawiono oba wzory.

# data[].attributes.attachment_link.description
To, że niektóre substancje działają toksycznie na organizm ludzki, jest oczywiste. Wiadomo również, że nawet czysta woda, pita w nadmiarze, może szkodzić, ponieważ wypłukuje niektóre mikroelementy i witaminy z organizmu. Czym zatem jest trucizna i jak skutecznie zapobiegać zatruciom? że bezpieczeństwo ratownika jest najważniejsze; jak zbadać oddech i ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej; jakich informacji udzielić dyspozytorowi, wzywając pogotowie ratunkowe.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gaz, detergenty, ostre i ciężkie przedmioty, gorąca herbata czy śliskie, świeżo umyte schody - z tym możesz się spotkać praktycznie codziennie. Choć dom i szkoła to miejsca, w których najczęściej czujesz się spokojnie i bezpiecznie, to jednak pamiętaj, że i tam może ci się przytrafić wiele niebezpiecznych wypadków.

dostrzegać niebezpieczne sytuacje w domu i szkole;

zapobiegać wypadkom w miejscach, które wydają się bezpieczne;

postępować właściwie, gdy wypadek w domu lub szkole już się zdarzy.

Wypadki mogą przytrafić się każdemu, zawsze i wszędzie. Najczęściej zdarzają się tam, gdzie spędzamy dużo czasu, czyli w domu, a w przypadku uczniów - także w szkole. Są to miejsca, które na ogół kojarzą się ze spokojem i bezpieczeństwem, trzeba jednak pamiętać, że nawet tam możemy się znaleźć w sytuacji zagrażającej zdrowiu, a nawet życiu!

Zdecydowanie największa liczba przedmiotów będących źródłami niebezpieczeństw w domu znajduje się w kuchni. Nieroztropne użytkowanie urządzeń i przedmiotów, w które jest ona wyposażona, może prowadzić do wielu wypadków. Choćby niewłaściwa eksploatacja oraz awarie kuchenek gazowych mogą powodować ulatnianie się gazu, co grozi wybuchem lub zatruciami.

zamknąć dopływ gazu, np. zakręcić kurek w kuchence,

otworzyć szeroko okna, aby wywietrzyć mieszkanie,

opuścić dom lub mieszkanie i powiadomić rodziców lub inne osoby dorosłe o zaistniałej sytuacji.

Przydatne mogą być również następujące numery:
991 - pogotowie energetyczne,
992 - pogotowie gazowe,
993 - pogotowie ciepłownicze,
994 - pogotowie wodno‑kanalizacyjne.

Po wyczuciu specyficznego zapachu ulatniającego się gazu należy wykonać istotne czynności:

Częstym wypadkiem podczas używania kuchenki jest oparzenie. Strącenie gotujących się potraw lub wody oraz dotknięcie nagrzanych płyt grzewczych może powodować bolesne i długo gojące się oparzenia ciała, jak zaprezentowane na ilustracji 2. O tym, jak postepować z oparzeniami, przeczytasz .

W każdym domu znajdują się różnego rodzaju detergenty, jak choćby te przedstawione na poniższym zdjęciu. Odpowiednio użytkowane, nie powinny zagrażać człowiekowi, jednak kontakt z nimi również może zakończyć się oparzeniem. Wszelkich środków czystości należy więc dotykać w rękawiczkach, np. wykonanych z lateksu, przeznaczonych do prac domowych. Ponadto niebezpieczne jest przypadkowe połknięcie takich środków, ponieważ może prowadzić do groźnych uszkodzeń przewodu pokarmowego. Detergenty powinny stać w miejscach niedostępnych dla dzieci i być dobrze zakręcone, aby zminimalizować prawdopodobieństwo przypadkowego oblania się niebezpieczną substancją.

kontrolować regularnie sprawność kuchenki lub pieca,

gotując potrawy, używać specjalnych rękawic kuchennych do przenoszenia gorących garnków lub patelni,

uważać, aby do rozgrzanego oleju nie dostała się woda,

nie tylko pozbierać potłuczone szkło, ale także zamieść podłogę w całym pomieszczeniu,

urządzeń tnących, miażdżących itp. używać zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi,

kuchnię, a zwłaszcza podłogę, utrzymywać w czystości,

detergenty zawsze dobrze zakręcać, chować w niedostępnych dla dzieci miejscach i używać ich w lateksowych rękawiczkach,

urządzenia elektryczne trzymać z daleka od wody.

Ostre narzędzia i potłuczone szkło to kolejne niebezpieczne przedmioty, na które natkniemy się w domu. Nieroztropne posługiwanie się sztućcami lub nieuwaga podczas otwierania puszki mogą skutkować skaleczeniami oraz ranami, wymagającymi niekiedy założenia szwów. Zbicie szklanki lub talerza może mieć przykre konsekwencje w postaci obrażeń ciała, a przypadkowe połknięcie szkła może spowodować rozcięcie narządów przewodu pokarmowego! Jak udzielić pomocy przy zranieniach dowiesz się .

Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wypadku, należy m.in.:

Największe chyba niebezpieczeństwo w domach i mieszkaniach stanowią piece węglowe i przepływowe podgrzewacze wody. Ich zły stan techniczny, nieszczelność lub awarie są najczęstszymi przyczynami zatrucia tlenkiem węgla, które często kończy się śmiercią.

uchylaniu okna w mieszkaniu lub domu podczas korzystania z jakiegokolwiek źródła ognia,

utrzymaniu drożności otworów nawiewnych,

korzystaniu z profesjonalnej obsługi podczas instalacji urządzeń i systemów grzewczych,

dokonywaniu okresowych przeglądów instalacji wentylacyjnej i przewodów kominowych, a także o ich regularnym czyszczeniu,

stosowaniu urządzeń dopuszczonych do użytku, mających stosowne certyfikaty,

zapewnieniu poprawnego działania wentylacji okiennej,

systematycznym sprawdzaniu ciągu powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej (jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do takiego otworu lub kratki),

częstym wietrzeniu pomieszczenia, w którym odbywa się proces spalania,

umieszczeniu czujnika tlenku węgla.

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, to silnie trujący, bezbarwny i bezwonny gaz. Jest lżejszy od powietrza, przez co łatwo się z nim miesza i w nim rozprzestrzenia. Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z tego, że tlenek węgla jest niewyczuwalny przez człowieka. Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, a następnie jest wchłaniany do krwioobiegu. W układzie oddechowym człowieka wiąże się z krwią o wiele szybciej niż tlen, blokując w ten sposób jego dopływ do narządów. Przedostanie się tlenku węgla do organizmu uniemożliwia prawidłowe rozprowadzanie tlenu we krwi i powoduje m.in. uszkodzenia mózgu oraz innych narządów i zawał serca, co w konsekwencji może prowadzić nawet do śmierci!

Aby zapobiegać zatruciu tlenkiem węgla, należy zapewnić stały dopływ świeżego powietrza do paleniska (kuchni węglowej lub pieca) oraz swobodny odpływ spalin. W tym celu pomocna okazuje się mikrowentylacja w oknach, drożne kratki wentylacyjne oraz sprawne kominy. Ponadto warto pamiętać o:

mokre podłogi - szczególnie w łazience, gdzie upadek na twarde kafelki lub wannę może mieć przykre skutki,

otwarte okna, przez które można wypaść,

ustawione wysoko ciężkie przedmioty.

Nie należy bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania. Mogą one być sygnałem, że dana osoba ulega zatruciu czadem. W takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy, i zasięgnąć porady lekarskiej (więcej informacji na temat pierwszej pomocy w przypadku zatrucia czadem znajduje się ).

w salach gimnastycznych podczas lekcji wychowania fizycznego,

na korytarzach i schodach, boiskach szkolnych, placach gier i zabaw,

na ulicach i drogach wiodących do szkoły.

W pozostałych częściach domu lub mieszkania niebezpieczeństwo mogą stanowić m.in.:

Pomimo obowiązujących w szkole regulaminów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) zdarza się tam stosunkowo wiele wypadków. W roku szkolnym 2012/2013 w całej Polsce zdarzyło się ich 71 417, w tym 12 śmiertelnych. Zgodnie ze statystykami podawanymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do niebezpiecznych zajść w szkołach dochodzi najczęściej:

śliskie i nierówne nawierzchnie podłóg i schodów oraz wystające progi pomiędzy pomieszczeniami,

ciasne przejścia wewnątrz budynku szkolnego,

ostre krawędzie mebli i innych elementów wyposażenia technicznego obiektów i pomieszczeń (np. wystające szklane gabloty),

obluzowane gniazda i przerwane przewody elektryczne,

zły stan techniczny różnego rodzaju urządzeń wykorzystywanych w szkole,

niesprawny i wyeksploatowany sprzęt sportowy (np. drabinki lub bramki do gry),

brak zabezpieczeń chroniących przed upadkiem ze schodów.

Wyniki badań statystycznych przedstawiono poniżej. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że wiele wypadków zdarza się podczas przerw międzylekcyjnych, a najmniej - w klasach oraz laboratoriach.

uderzenia w przeszkodę lub kontaktu z elementami ostrymi i wystającymi, np. krawędziami mebli, drzwiami, szklanymi gablotami, grzejnikami;

zderzenia z ruchomym obiektem, np. innym uczniem lub piłką;

zamierzonego uderzenia, np. w wyniku bójki;

kontaktu z pracującymi maszynami używanymi np. w warsztatach szkolnych oraz pomieszczeniach obsługi technicznej szkoły;

zetknięcia się z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, np. w pracowniach i laboratoriach;

różnych zdarzeń losowych mających miejsce np. w trakcie drogi do i ze szkoły, podczas wycieczek, imprez i innych form wypoczynku organizowanych przez szkołę.

Analizy Państwowej Inspekcji Pracy wykazały, że zagrożenie w szkole stwarzają m.in.:

Wyżej wymienione czynniki stwarzają zagrożenie, które wraz z nieroztropnym zachowaniem, brakiem rozwagi oraz niekiedy także niedającym się przewidzieć przypadkiem, mogą doprowadzić do wielu różnych wypadków. Najczęściej do nieszczęśliwych zdarzeń w szkole dochodzi w wyniku:

uszkodzenia kończyn (zwichnięcia, skręcenia, złamania, stłuczenia oraz rany cięte),

urazy głowy (stłuczenia, urazy zewnętrzne oraz wstrząśnienie mózgu),

uszkodzenia tułowia (potłuczenia, urazy zewnętrzne oraz uszkodzenia narządów wewnętrznych),

uszkodzenia oczu.

Największa liczba obiektów mogących być źródłem niebezpieczeństwa znajduje się w kuchni. Nieroztropne użytkowanie takich przedmiotów, jak kuchenki gazowe lub elektryczne, garnki z gorącą wodą, kubki z gorącą herbatą, potłuczone szkło itp., może prowadzić do wielu wypadków.

Upadek na mokrej i śliskiej powierzchni może być przyczyną zwichnięć, skręceń, złamań, a nawet wstrząśnienia mózgu.

W pozostałych częściach domu lub mieszkania zagrożenie mogą stanowić m.in. uszkodzone przewody elektryczne oraz wyrwane lub poluzowane gniazdka wtykowe.

Zgodnie ze statystykami podawanymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do niebezpiecznych zdarzeń wypadkowych w szkołach dochodzi najczęściej w salach gimnastycznych podczas lekcji wychowania fizycznego (50%), na korytarzach i schodach, boiskach szkolnych, placach gier i zabaw (30%) oraz na ulicach i drogach prowadzących do szkoły (20%).

Statystyki MEN wskazują, iż główne przyczyny wypadków wśród uczniów stanowią: nieuwaga (ok. 65% wszystkich wypadków), niezamierzone uderzenie kogoś (ok. 15%) oraz uderzenie zamierzone z pobiciem (ok. 1,5%). Dane te pokazują, że dominującą przyczyną wszystkich wypadków zachodzących w szkole jest niewłaściwe i nieroztropne zachowanie człowieka.

Definicja: bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

powszechnie używana nazwa zbioru przepisów i zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, a także osobna dziedzina wiedzy zajmująca się kształtowaniem właściwych warunków pracy

produkt uboczny procesu spalania, silnie trujący, bezbarwny i bezwonny gaz bardzo dobrze wiążący się z hemoglobiną (ponad dwieście razy szybciej i mocniej niż tlen)

nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał, często powodujące także straty materialne

Jeśli jesteś świadkiem wypadku w szkole lub jej najbliższej okolicy, musisz powiadomić o nim wychowawcę, innego nauczyciela bądź jakiegokolwiek dorosłego pracownika szkoły. Opisz krótko sytuację i postępuj zgodnie z jego poleceniami. Pamiętaj, aby ustalić, kto wezwie pogotowie (jeśli zachodzi taka potrzeba).

Statystyki Ministerstwa Edukacji Narodowej (zaprezentowane obok) wskazują, że głównymi przyczynami wypadków wśród uczniów są: nieuwaga, niezamierzone uderzenie oraz uderzenie zamierzone z pobiciem. Pozostała część wypadków jest spowodowana m.in. nieprzestrzeganiem zasad BHP, niedostatecznym nadzorem nad uczniami, złym stanem zdrowia ucznia, niepełną zdolnością do zajęć, złym stanem technicznym obiektów i wyposażenia sprzętów i maszyn, a także niewłaściwym zabezpieczeniem klatek schodowych i korytarzy. Przedstawione dane wyraźnie pokazują, że dominującą przyczyną wszystkich wypadków, do których dochodzi w szkole, jest niewłaściwe i nieroztropne zachowanie człowieka!

Na koniec warto dodać, że w wyniku opisanych wcześniej wypadków dochodzi zazwyczaj do urazów, wśród których najczęściej zdarzają się:

# data[].attributes.attachment_link.description
Gaz, detergenty, ostre i ciężkie przedmioty, gorąca herbata czy śliskie, świeżo umyte schody - z tym możesz się spotkać praktycznie codziennie. Choć dom i szkoła to miejsca, w których najczęściej czujesz się spokojnie i bezpiecznie, to jednak pamiętaj, że i tam może ci się przytrafić wiele niebezpiecznych wypadków.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Złamani można zdefiniować najprościej jako przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu, który przekraczał granice jej elastyczności. Wszystkie kości mogą ulec złamaniu, ale najbardziej narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa, które zostały zaznaczone na poniższej ilustracji.

Złamania klasyfikuje się na podstawie towarzyszących im uszkodzeń, przebiegu szczeliny złamania oraz wzajemnego położenia względem siebie odłamów kostnych. Ich rodzaje wraz z obrazowym przedstawieniem uszkodzeń prezentuje galeria 1. Informacje te pozwalają dokładnie opisać rodzaj uszkodzenia i zaplanować najskuteczniejsze leczenie.

Zwichnięcia są bardzo bolesne i polegają na wzajemnym przemieszczeniu się względem siebie powierzchni stawowych kości. Zwykle łatwo je rozpoznać, ponieważ powodują widoczne zmiany prawidłowych obrysów , co można zaobserwować na zdjęciach poniżej.

Skręcenie to uraz aparatu więzadłowego stawu spowodowany ruchem przekraczającym fizjologiczny zakres w danym stawie.

W lżejszych przypadkach skręceń uraz ten kończy się na łagodnych zasinieniach i obrzękach (jak na ilustracji 2), z zachowaniem stabilności stawu. W ciężkich skręceniach, przebiegających z całkowitym rozerwaniem więzadeł (patrz: ilustracja 3), objawy początkowo mogą być identyczne, jednak po ustąpieniu obrzęku staw jest niestabilny.

Objawy towarzyszące złamaniom, zwichnięciom czy skręceniom są bardzo podobne. Należą do nich:

ból nasilający się przy ruchu,

wylew krwawy, miejscowe zasinienie,

zniekształcenie, nienaturalne ułożenie kończyny,

ograniczenie ruchów kończyny,

rana, z której mogą wystawać odłamy kostne (w przypadku złamań otwartych).

W większości przypadków trudno określić rodzaj urazu (złamanie, zwichnięcie czy skręcenie) bez konsultacji lekarskiej i dodatkowych badań w postaci m.in. zdjęcia rentgenowskiego zdjęcia rentgenowskiego (RTG). Dlatego udzielając pierwszej pomocy, nie należy różnicować obrażeń, tylko wszystkie traktować jak potencjalne złamanie.

Jeżeli u poszkodowanego zaobserwujesz objawy takie jak zmiana koloru kończyny (zrobi się ona blada albo sina) lub zmiana jej temperatury, należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Udzielanie pomocy przy urazach kostno‑stawowych rozpoczynamy rutynowo od oceny bezpieczeństwa miejsca zdarzenia oraz sprawdzenia czynności życiowych poszkodowanego (przytomności i oddechu). Niekiedy rzucające się w oczy i groźnie wyglądające urazy kończyn odwracają uwagę od możliwych współistniejących obrażeń, które mogą mieć dramatyczne skutki.
Pierwsza pomoc w przypadku złamań, zwichnięć i skręceń, opiera się na bardzo prostych zasadach. Należy unieruchomić kończynę w możliwie komfortowy i stabilny sposób oraz nie powodować niepotrzebnych ruchów ani wstrząśnień. Ma to na celu zapobiegnięcie przemieszczaniu się kości oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Unieruchamiając kończyny, robimy to w pozycji najwygodniejszej dla poszkodowanego. Trzeba pamietać, że w przypadku uszkodzenia kości unieruchamiamy uszkodzoną kość z dwoma sąsiadującymi stawami, a w przypadku uszkodzenia w stawie - uszkodzony staw z dwiema sąsiednimi kośćmi.

Do unieruchomienia złamania najlepiej stosować specjalnie przeznaczony do tego sprzęt - druciane lub , które można łatwo dopasować do kształtu i położenia kończyny. Jeżeli jednak nie dysponujemy takim sprzętem, możemy użyć każdej rzeczy, która znajduje się na miejscu, jeśli tylko pozwoli ona na stabilizację kończyny (deski, kije, koce, swetry, itp.).
Do unieruchomienia kończyny górnej można użyć chusty trójkątnej lub wykonać prowizoryczny temblak, wywijając podkoszulkę, sweter czy marynarkę osoby poszkodowanej, co prezentuje galeria 3.

Prostym i skutecznym sposobem unieruchomienia kończyny dolnej jest przymocowanie jej do kończyny zdrowej, jednak stan poszkodowanego i ułożenie kończyny nie zawsze na to pozwalają (nie należy wykonywać tego manewru na siłę). Stopy i dłonie można unieruchomić, np. poduszkami czy kocem. Odpowiednie sposoby unieruchomienia przedstawiono w galerii 4.

Podczas unieruchamiania nie rozbieramy poszkodowanego ani nie prostujemy uszkodzonych kończyn. Należy zapewnić poszkodowanemu komfort cieplny i wsparcie psychiczne oraz regularnie monitorować jego stan. Należy także pamiętać, żeby ze złamanej kończyny możliwie szybko usunąć wszelką biżuterię, szczególnie pierścionki i bransoletki (jeżeli dojdzie do obrzęku, może to stać się niemożliwe). Nie podajemy także nic do jedzenia i picia, ponieważ może się okazać, że złamanie będzie wymagało nastawienia podczas zabiegu operacyjnego, który wiąże się ze znieczuleniem ogólnym.

Złamania, zwichnięcia czy skręcenia same w sobie nie stanowią zagrożenia życia, powodują jedynie znaczny ból, jednak urazy wtórne mogą spowodować trwałe kalectwo lub nawet śmierć.

Stabilizowanie uszkodzonych kończyn musi odbywać się tak, aby nie dochodziło do dalszych przemieszczeń, a w konsekwencji - do powstawania nowych lub pogłębiania już istniejących urazów.

W rzypadku złamań otwartych poszkodowany jest dodatkowo narażony na zakażenia lub utratę krwi - złamanie jednej kości udowej może prowadzić do utarty nawet 1 l krwi.

Udzielając pierwszej pomocy, nie należy różnicować złamań, skręceń i zwichnięć, lecz wszystkie urazy traktować jak złamanie (czyli unieruchomić i przetransportować poszkodowanego do szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe).

Unieruchamiając kończyny, należy stosować zasady:

jeśli nastąpiło uszkodzenie kości, unieruchamia się kość i dwa sąsiadujące z nią stawy;

jeśli uszkodzeniu uległ staw, należy unieruchomić staw i dwie sąsiadujące z nim kości.

Największym błędem w przypadku urazów kostnych jest nadmierne poruszanie uszkodzoną kończyną, które może powodować dalsze powikłania, np. przerwanie ciągłości naczyń krwionośnych i spowodowanie obfitego krwawienia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Udzielanie pomocy przy złamaniach, zwichnięciach i skręceniach kończyn

# data[].attributes.attachment_link.description
Złamani można zdefiniować najprościej jako przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu, który przekraczał granice jej elastyczności. Wszystkie kości mogą ulec złamaniu, ale najbardziej narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa, które zostały zaznaczone na poniższej ilustracji.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Człowiek jest istotą stałocieplną, a to oznacza, że jego organizm niezależnie od warunków. Nie zawsze to się jednak udaje. W pewnych sytuacjach temperatura naszego ciała podnosi się, np. gdy mamy gorączkę, w innych natomiast - obniża. Jeżeli temperatura ciała spadnie poniżej pewnego progu, mówimy o hipotermii, czyli stanie mogącym zagrażać naszemu życiu i zdrowiu.

odróżniać wychłodzenie od odmrożenia;

opisywać objawy wychłodzenia i odmrożenia;

minimalizować ryzyko wychłodzenia i odmrożenia;

udzielać pierwszej pomocy w przypadku wychłodzenia i odmrożenia.

Symptomem lekkiego wychłodzenia organizmu, którezdarza się prawie każdemu, są dreszcze. Natomiast zbyt długie przebywanie zimą na podwórku, niedostosowanie ubioru do warunków atmosferycznych lub nagły spadek temperatury kończy się zmarznięciem i zazwyczaj przeziębieniem. Jeżeli przebywanie w miejscach, gdzie występują niskie temperatury, przedłuża się, to organizm może zacząć zbyt szybko się wychładzać. Gdy temperatura wewnętrzna ciała (temperatura głęboka) spada poniżej 35°C, następuje .

Czy woda wychładza ogranizm szybciej niż powietrze?

Woda jest bardzo dobrym przewodnikiem ciepła i może wychładzać organizm ludzki 20‑krotnie szybciej niż powietrze. Dlatego gdy w powietrzu jest dużo wilgoci, szybciej tracimy ciepło, a temperatura odczuwalna jest niższa od rzeczywistej.

obwodowe naczynia krwionośne łagodna (35-32°C) - zaczynają działać mechanizmy obronne organizmu odpowiedzialne za niezależne od woli człowieka drżenia mięśniowe, obkurczają się obwodowe naczynia krwionośne (dzięki czemu ograniczona zostaje utrata ciepła), przyspiesza oddech i tętno;

umiarkowana (32-28°C) - załamują się mechanizmy obronne organizmu, w efekcie zanikają drżenia mięśniowe, zwalnia oddech i tętno, obwodowe naczynia krwionośne rozszerzają się, postępują zaburzenia świadomości;

ciężka (poniżej 28°C) - utrata przytomności, wolny oddech oraz powolne i niemiarowe tętno. Przy temperaturze poniżej 24°C najczęściej dochodzi do zatrzymania krążenia i oddechu.

Rodzaje hipotermii wyróżniane ze względu na wartość temperatury głębokiej:

Na wychłodzenia najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze oraz ludzie pod wpływem alkoholu. Właśnie alkohol, wbrew powszechnym opiniom, nie rozgrzewa, a wręcz przeciwnie - wychładza nasz organizm. Zaraz po dostaniu się do krwiobiegu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, sprawiając, że organizm traci więcej ciepła i obniża się jego temperatura.

Pierwszym objawem wychłodzenia organizmu są dreszcze. Nie jest to jeszcze hipotermia, ale pierwszy sygnał, który informuje, że powinniśmy znaleźć ciepłe miejsce, ubrać się (ewentualnie przebrać), napić się gorącego napoju lub zjeść słodki batonik.

Kiedy do dreszczy i zimnych rąk oraz stóp dołączają niezależne od naszej woli drżenie mięśni, osłabienie i zawroty głowy, możemy podejrzewać łagodną hipotermię. W tej sytuacji jeszcze jesteśmy w stanie poradzić sobie sami. Powinniśmy udać się do miejsca, gdzie udzielą nam pomocy, lub wezwać ją i podjąć próbę ogrzania się (schować się przed wiatrem, deszczem, zdjąć przemoczone ubranie, okryć się kocami, rozpalić ognisko itp.).

Udzielając pierwszej pomocy osobie w stanie wychłodzenia lub hipotermii, należy przede wszystkim usunąć ją z zimnego otoczenia oraz stopniowo, powoli ogrzewać. Jeżeli poszkodowany jest przemoczony lub został wyciągnięty z wody, należy natychmiast zdjąć z niego mokre ubrania, w miarę możliwości osuszyć jego skórę i okryć go.

Czy hipotermia może działać ochronnie na ludzki organizm?

W niektórych przypadkach hipotermia może działać ochronnie na mózg i życiowo ważne narządy. Obniżenie temperatury głębokiej zmniejsza zapotrzebowanie organizmu na tlen o ok. 6% na każdy 1°C. Przy temperaturze 28°C jest zmniejszone o ok. 50%, a przy 22°C - o 75%. Przy 18°C mózg jest w stanie wytrzymać 10‑krotnie dłuższy czas zatrzymania krążenia niż przy temperaturze 37°C.

Jak myślisz, dlaczego słodki baton może pomóc, gdy jest ci zimno? Zastanów się wspólnie z kolegą lub koleżanką.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku hipotermii

Rozwiąż zadanie.

Aplikacja rozpoczyna się planszą z napisem: Jest zima, termometr pokazuje minus 20 stopni Celsjusza. W takich warunkach nie powinno się wychodzić z domu, jednak niestety musisz to zrobić. Wybierz, w jaki sposób skompletujesz swoje ubranie, wiedząc, że będziesz przebywać na powietrzu około godziny. Poniżej tekstu znajduje się przycisk z napisem Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje przejście do głównego okna programu. Zawiera ono postać młodego chłopaka lub dziewczyny, co można przełączać klikając przycisk w prawym górnym rogu. Na wysokości głowy, oczu, tułowia, nóg i stóp tej postaci znajdują się po obu jej stronach przyciski w kształcie strzałek, których klikanie powoduje zmiany części garderoby. Kolejno są to: nakrycie głowy, okulary, odzież wierzchnia i obuwie. W prawym dolnym rogu okna aplikacji jest przycisk Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje zweryfikowanie dokonanego wyboru. Dobry wybór jest dodatkowo wyróżniony sygnałem dźwiękowym w postaci oklasków.

I stopień - przejściowe zaburzenia krążenia krwi w wyziębionym miejscu. Dotyczą tylko powierzchownych warstw naskórka, objawiają się m.in. bólem, zaczerwienieniem lub bladością, mrowieniem i lekkim obrzękiem. Jest to proces odwracalny i po wygojeniu nie pozostawia żadnych trwałych zmian.

II stopień - uszkodzenia głębszych warstw naskórka objawiające się pęcherzami wypełnionymi o krwawym zabarwieniu.

III stopień - uszkodzenia naskórka, skóry właściwej, a niekiedy też tkanek głębiej położonych.

IV stopień - martwica całych części ciała (np. palca). Zmiany mogą dotyczyć także kości. W przypadku tak poważnych odmrożeń bardzo często dochodzi do ciężkich zakażeń bakteryjnych.

Z odmrożeniami powyżej II stopnia należy zawsze zgłosić się do lekarza.

Wymień kilka sposobów zapobiegania odmrożeniom stóp, dłoni oraz nosa.

przenieść osobę poszkodowaną do ciepłego pomieszczenia,

przebrać poszkodowanego w suchą i ciepłą odzież oraz okryć go kocem,

podać ciepłe płyny do picia,

założyć luźny, jałowy opatrunek na miejsce odmrożenia,

przy odmrożeniach powyżej II stopnia zawsze niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Przy odmrożeniach palców stóp należy zachować szczególną ostrożność podczas zdejmowania butów. Pamiętaj, że najlepiej jest rozsznurować całe buty i dopiero wtedy powoli wyciągać z nich stopy.

Ubieraj się na tzw. cebulkę, ponieważ właściwym izolatorem nie jest sam materiał, z którego wykonano ubranie, ale powietrze zamknięte w tkaninie (polar, puch) lub pomiędzy warstwami.

Suche ubranie chroni przed zimnem dużo skuteczniej niż mokre. Dlatego zwłaszcza przy aktywności fizycznej trzeba na bieżąco dostosowywać ilość i rodzaj garderoby do wysiłku, aby unikać pocenia się.

Zabierz ze sobą zapasowe rękawiczki. Najlepiej chronią przez zimnem rękawiczki z jednym palcem.

Buty zimowe powinny być lekko za duże (od 0,5 do 1 numeru).

Mokre buty i/lub skarpety przestają chronić przed zimnem.

Dwie cienkie skarpety chronią przed utratą ciepła lepiej niż jedna gruba.

Sznuruj buty, pozostawiając lekki luz - wówczas podczas chodzenia następuje odprowadzanie pary wodnej.

Uszy, nos i policzki są szczególnie narażone na odmrożenia. Stosowanie kremów, maści czy emulsji na twarz nie zapobiega odmrożeniom. Optymalną ochronę skóry daje osłonięcie narażonych obszarów (np. szalikiem, chustką).

Zapoznaj się z komunikatami dotyczącymi warunków pogodowych. Wydają je m.in. Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR), Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) i Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW).

Zastanów się, dlaczego lekko za duże buty lepiej chronią przed zimnem niż dobrze dopasowane?

termos z ciepłą herbatą,

zapasowe rękawiczki i czapkę,

dodatkowy sweter lub polar,

słodkie batony,

apteczkę pierwszej pomocy,

telefon (aby wezwać pomoc, w telefonie nie trzeba mieć karty SIM, wystarczy sam telefon z naładowaną baterią),

zapalniczkę lub zapałki.

Uszkodzenia spowodowane działaniem zimna mogą mieć charakter ogólny (hipotermia) oraz miejscowy (odmrożenie).

O hipotermii mówimy, kiedy temperatura głęboka ciała spadnie poniżej 35°C.

Hipotermia rozwija się, jeżeli zmniejsza się produkcja ciepła i/lub zwiększa się jego utrata.

Do hipotermii i odmrożeń może dojść nawet przy temperaturze powyżej 0°C, szczególnie przy wietrznej i wilgotnej pogodzie.

Pierwsza pomoc zarówno w hipotermii, jak i odmrożeniu polega na stopniowym, powolnym ogrzewaniu organizmu człowieka.

Organizm należy ogrzewać czynnie oraz biernie.

Przeniesienie (przeprowadzenie) osoby poszkodowanej do ciepłego pomieszczenia to ogrzewanie bierne.

Ogrzewanie czynne dzielimy na wewnętrzne (np. podawanie ciepłych napojów) i zewnętrzne (np. okrycie poszkodowanego kocem).

W wychłodzeniach i odmrożeniach najważniejsza jest profilaktyka, czyli zapobieganie powstawaniu tych urazów. Dlatego zawsze należy odpowiednio przygotować się na wycieczkę w góry czy wyjście na lodowisko.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku odmrożeń

Jeżeli podejrzewasz hipotermię, postępuj zgodnie z przedstawionym niżej schematem.

Odmrożeniem nazywamy miejscowe uszkodzenie skóry lub głębiej położonych narządów w wyniku działania niskiej temperatury. Pod jej wpływem naczynia krwionośne zaczynają się obkurczać. Jeżeli działanie niskiej temperatury nie zostanie w odpowiednim czasie przerwane, dochodzi do całkowitego zamknięcia przepływu krwi. Powoduje to zamarzanie wody wewnątrz tkanek i tworzenie się malutkich kryształów lodu, które niszczą komórki.

Do odmrożeń może dojść także w temperaturze powyżej 0°C, zwłaszcza przy wilgotnej i wietrznej pogodzie. Najbardziej narażone na nie są najsłabiej ukrwione lub odsłonięte części ciała, takie jak nos, uszy oraz palce rąk i stóp, zaznaczone na ilustracji 4.

Stopień odmrożenia zależy od temperatury, czasu jej oddziaływania i powierzchni ciała narażonej na zimno. Wyróżniamy cztery stopnie odmrożeń.

Pierwsza pomoc w przypadku odmrożeń, podobnie jak przy hipotermii, polega na ogrzewaniu biernym i czynnym poszkodowanego. Ogrzewanie bierne to zapobieganie dalszej utracie ciepła, np. wejście do ciepłego pomieszczenia. Ogrzewanie czynne natomiast dzielimy na wewnętrzne i zewnętrzne. Ogrzewanie czynne wewnętrzne to ogrzewanie organizmu od środka (np. podawanie ciepłych płynów), a ogrzewanie czynne zewnętrzne polega na dostarczeniu ciepła z zewnątrz (przez powierzchnię skóry), np. poprzez umieszczenie palców rąk pod pachami.

Udzielając pierwszej pomocy, należy:

Planując zimową wycieczkę w góry, pamiętaj o kilku podstawowych zasadach.

Na zimową wycieczkę w góry warto zabrać:

# data[].attributes.attachment_link.description
Człowiek jest istotą stałocieplną, a to oznacza, że jego organizm niezależnie od warunków. Nie zawsze to się jednak udaje. W pewnych sytuacjach temperatura naszego ciała podnosi się, np. gdy mamy gorączkę, w innych natomiast - obniża. Jeżeli temperatura ciała spadnie poniżej pewnego progu, mówimy o hipotermii, czyli stanie mogącym zagrażać naszemu życiu i zdrowiu.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Choć w ciągu ostatnich lat liczba zgonów i urazów w wyniku oparzeń znacznie się zmniejszyła (dzięki coraz doskonalszym metodom leczenia i profilaktyce), nadal stanowią one poważny problem. Wiele osób, które doświadczyły oparzeń, zostaje ciężko okaleczonych, a blizny przypominają im o wypadku nawet do końca życia. Dlatego warto wiedzieć, jak się chronić przed oparzeniami, a także w jaki sposób udzielać pierwszej pomocy osobom, które im uległy.

wyjaśniać, jak jest zbudowana skóra i jakie pełni funkcje;

określać, czym jest oparzenie i od czego zależy jego stopień;

udzielać pierwszej pomocy w przypadku oparzeń;

udzielać pierwszej pomocy przy udarach cieplnym i słonecznym;

opisywać sposoby radzenia sobie w czasie upałów.

Skóra jest największym narządem organizmu ludzkiego. Składa się z dwóch warstw (ilustracja 1). Widoczna warstwa zewnętrzna to naskórek, który jest barierą między środowiskiem zewnętrznym a wnętrzem organizmu. Druga warstwa, niewidoczna, to skóra właściwa. Znajdują się w niej zakończenia nerwowe, mieszki włosowe oraz gruczoły potowe i łojowe.

Skóra pełni wiele ważnych funkcji, stanowi m.in. mechaniczną barierę miedzy światem zewnętrznym a wewnętrznym organizmu. Chroni przed utratą płynów, inwazją baterii i wirusów. Jest narządem dostarczającym do mózgu informacje ze świata zewnętrznego oraz odgrywa istotną rolę w utrzymywaniu prawidłowej temperatury ciała (termoregulacyjną). W zależności od rodzaju oparzenia następuje utrata wszystkich lub niektórych funkcji skóry.

termiczne (ogień, gorące płyny, para wodna),

chemiczne (kwasy lub zasady),

elektryczne (instalacja elektryczna domowa i przemysłowa, piorun),

radiacyjne (promieniowanie),

Oparzenie to - w zależności od głębokości - uszkodzenie skóry lub głębiej położonych narządów na skutek działania czynników uszkadzających (oparzeniowych). Oparzenia dzielimy na:

Zmiany powstające na skórze w wyniku działania tych czynników są bardzo podobne. Jednak skutki dla zdrowia bywają różne; nierzadko mogą doprowadzić nawet do śmierci.

oparzenia I stopnia - uszkodzenie powierzchowne obejmujące tylko naskórek (objawy: miejscowy stan zapalny, zaczerwienienie skóry i ból);

oparzenia II stopnia - uszkodzenie naskórka i niepełnej grubości skóry właściwej (objawy: miejscowy stan zapalny, obrzęk, zaczerwienienie skóry z widocznymi białymi plamami oraz pęcherzami i znacznymi dolegliwościami bólowymi);

oparzenia III stopnia - uszkodzenie naskórka i pełnej grubości skóry właściwej (objawy: perłowobiała i/lub zwęglona skóra, o wyglądzie przeźroczystym lub pergaminowym, z brakiem czucia i bólu).

Stopnie oparzenia, świadczące o tym, czy mamy do czynienia z oparzeniem ciężkim, czy lekkim, zależą od głębokości uszkodzonej skóry oraz rozległości i miejsca oparzenia.
Ze względu na głębokość uszkodzenia skóry oparzenia dzielimy na:

Powierzchnię rozległych oparzeń najłatwiej ocenia się, stosując regułę dziewiątek. Ciało człowieka dzieli się na obszary, które stanowią 9 lub 18% całkowitej powierzchni ciała (zaprezentowane w galerii 2). Na tej podstawie można mniej więcej ocenić rozległość oparzenia. Nieco inaczej proporcje kształtują w przypadku dzieci.

Do oceny oparzeń mniejszych lub o nieregularnym kształcie można wykorzystać fakt, że dłoń poszkodowanego stanowi ok. 1% całkowitej powierzchni jego ciała.

Miejsca, których oparzenia niezależnie od stopnia i rozległości powinny być leczone w szpitalu, prezentuje poniższa ilustracja.

wyprowadź osobę poszkodowaną z pożaru,

ugaś płonące ubranie wodą lub stłum płomienie, narzucając na nie ubranie z naturalnych włókien,

polej zimną wodą lub zdejmij ubranie oblane gorącym płynem,

zdejmij tlące się lub nasączone środkiem chemicznym ubranie,

odłącz źródło prądu.

Udzielając pierwszej pomocy w przypadku oparzeń, należy ocenić najpierw miejsce zdarzenia, ze szczególnym uwzględnieniem swojego bezpieczeństwa, ponieważ ratowanie osób oparzonych może być niebezpieczne dla ratującego. Następnym krokiem jest przerwanie działania czynnika wywołującego oparzenie. W zależności od okoliczności:

Schładzanie małych powierzchni oparzeniowych powinno trwać ok. 10‑15 min.

W przypadku oparzeń o hipotermię dużej powierzchni, ciało należy schładzać najwyżej 1‑2 min, najlepiej przykładając mokre ręczniki, prześcieradła itp. Nie wolno polewać ich bieżącą zimną wodą lub robić zimnych kąpieli, ponieważ może to spowodować hipotermię .

Obejrzyj film i zapoznaj się z prawidłowym postępowaniem w przypadku oparzenia wrzątkiem.

Film rozpoczyna ujęcie garnka na płycie grzewczej z ziemniakami i gotującą się wodą. Nastolatka przenosi garnek z płyty do zlewu i zaczyna je odcedzać nie mając na rękach nic do ochrony przed gorącem. Prawą ręką trzyma rączkę rondla, a lewą przytrzymuje pokrywkę. Po chwili odskakuje trzymając się za rękę, a garnek wpada do zlewu. Zmiana ujęcia, zbliżenie prawej dłoni z czerwoną plamą od poparzenia. Do kuchni przybiega młodszy brat, zdejmuje dziewczynie z ręki zegarek i pomaga włożyć dłoń pod kran. Zmiana ujęcia, zbliżenie strumienia wody z kranu chłodzącego oparzenie. Zmiana ujęcia, pojawia się czarna plansza z napisem Około 15 minut później. Chłopak zakręca wodę i razem z siostrą wychodzą z kuchni. Zmiana ujęcia, zbliżenie oparzonej ręki okładanej gazą, a następnie bandażowanej przez brata. Zmiana ujęcia, następuje seria przebitek z poprzednich scen, ekran ciemniejszy, na tle obrazu napisy: Oparzone miejsce schłódź natychmiast zimną wodą. Zdejmij biżuterię, zegarki i tym podobne. Po schłodzeniu rany nałóż jałowy opatrunek. Oparzonych miejsc nie polewaj spirytusem i nie schładzaj ich lodem. Nigdy nie przekłuwaj pęcherzy.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film rozpoczyna ujęcie garnka na płycie grzewczej z ziemniakami i gotującą się wodą. Nastolatka przenosi garnek z płyty do zlewu i zaczyna je odcedzać nie mając na rękach nic do ochrony przed gorącem. Prawą ręką trzyma rączkę rondla, a lewą przytrzymuje pokrywkę. Po chwili odskakuje trzymając się za rękę, a garnek wpada do zlewu. Zmiana ujęcia, zbliżenie prawej dłoni z czerwoną plamą od poparzenia. Do kuchni przybiega młodszy brat, zdejmuje dziewczynie z ręki zegarek i pomaga włożyć dłoń pod kran. Zmiana ujęcia, zbliżenie strumienia wody z kranu chłodzącego oparzenie. Zmiana ujęcia, pojawia się czarna plansza z napisem Około 15 minut później. Chłopak zakręca wodę i razem z siostrą wychodzą z kuchni. Zmiana ujęcia, zbliżenie oparzonej ręki okładanej gazą, a następnie bandażowanej przez brata. Zmiana ujęcia, następuje seria przebitek z poprzednich scen, ekran ciemniejszy, na tle obrazu napisy: Oparzone miejsce schłódź natychmiast zimną wodą. Zdejmij biżuterię, zegarki i tym podobne. Po schłodzeniu rany nałóż jałowy opatrunek. Oparzonych miejsc nie polewaj spirytusem i nie schładzaj ich lodem. Nigdy nie przekłuwaj pęcherzy.

Bezpośrednio po odsunięciu poszkodowanego od źródła ciepła jego skóra nadal jest gorąca, a uszkodzenia się poszerzają. Powoduje to pogłębianie i rozszerzanie się ran oparzeniowych. Dlatego bardzo ważne jest jak najszybsze schładzanie ran oparzeniowych. Użyj do tego czystej wody dowolnego pochodzenia (kran, woda butelkowana itp.).

Przy oparzeniach chemicznych (kwasami lub zasadami) substancje te należy jak najszybciej spłukiwać, najlepiej rozproszonym strumieniem wody przez ok. 15 min. Substancje sypkie przed spłukaniem należy dokładnie zetrzeć lub otrzepać. Resztki środka uszkadzającego przylegające do skóry poszkodowanego należy usunąć w inny sposób - ścierając lub zdrapując, po czym skórę obficie spłukać wodą. Szczególnie ważne jest wypłukanie substancji żrących z oka, ponieważ bardzo szybko powstają w nim nieodwracalne zmiany.

Schładzając ranę, jednocześnie zdejmij poszkodowanemu biżuterię (pierścionki, zegarki, łańcuszki, kolczyki itp.) oraz buty, odzież i wszystkie inne uciskające części ubrania, które znajdują się blisko miejsca oparzenia. Po pojawieniu się obrzęku czy pęcherzy, może to być bardzo trudne lub niemożliwe. Po schłodzeniu lub spłukaniu substancji chemicznej załóż jałowy opatrunek na rany.

gasić palącej się odzieży poprzez narzucenie na płomienie materiałów sztucznych, topiących się w ogniu;

polewać spirytusem (alkoholem) miejsc urazu,

nakładać na miejsca oparzone masła, oleju, przypadkowych maści itp.,

przekłuwać pęcherzy,

dotykać ran oparzeniowych,

schładzać ran oparzeniowych lodem,

neutralizować oparzeń chemicznych.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku oparzeń

Oceń miejsce zdarzenia pod kątem bezpieczeństwa.

Przerwij działanie czynnika powodującego oparzenie.

Zdejmij biżuterię i wszystkie uciskające części ubrania, znajdujące się blisko rany oparzeniowej.

Przystąp do schładzania ran oparzeniowych.

Rany II i III stopnia oraz powstałe na skutek działania środków chemicznych lub porażenia prądem elektrycznym, powinny być zawsze zbadane przez lekarza!

Czym są opatrunki hydrożelowe i czy można je stosować na rany oparzeniowe?

Na rany oparzeniowe najlepiej stosować opatrunki hydrożelowe, które zaliczane są do tak zwanych opatrunków aktywnych. Oznacza to, że nie tylko chronią ranę przed czynnikami zewnętrznymi, ale również chłodzą, uśmierzają ból, a także dzięki swoim właściwościom bezpośrednio współdziałają z procesami gojenia się ran.

przebywaniem w otoczeniu, w którym panuje wysoka temperatura (np. w mieszkaniu podczas fali upałów);

wysiłkiem fizycznym w otoczeniu, w którym panuje wysoka temperatura.

Podczas udzielania pierwszej pomocy osobom oparzonym nie wolno:

Szczególnym przypadkiem oparzeń chemicznych jest oparzenie przewodu pokarmowego. Najczęściej dochodzi do niego w wyniku omyłkowego wypicia substancji chemicznej, która powoduje poparzenia jamy ustnej, gardła i przełyku. Objawy to piekący ból gardła i przełyku, odbarwienie czerwieni wargowej i błon śluzowych jamy ustnej oraz nudności i wymioty. Pierwsza pomoc polega na obmyciu twarzy i płukaniu jamy ustnej dużą ilością wody. Następnie należy podać poszkodowanemu wodę, którą powinien pić małymi łykami, rozcieńczając w ten sposób środek chemiczny znajdujący się w żołądku. Po udzieleniu pierwszej pomocy, w zależności od stanu poszkodowanego, należy bezzwłocznie wezwać pogotowie lub udać się do najbliższego lekarza.

Udar cieplny to temperatury głębokiej przegrzanie organizmu powodujące wzrost temperatury głębokiej ciała wzrasta powyżej 40°C. Może być spowodowany:

zimne okłady w miejscu przebiegu dużych naczyń krwionośnych (pachy, pachwiny, szyja),

spożywanie zimnych płynów,

spryskiwanie poszkodowanego chłodną wodą,

użycie wentylatorów wymuszających stały przepływ powietrza wokół rozebranego poszkodowanego.

Objawy udaru cieplnego to:

W cięższych przypadkach występują również:

w godzinach południowych nie wychodź bezpośrednio na słońce,

jeżeli musisz wyjść, pamiętaj o nakryciu głowy,

weź ze sobą butelkę wody i na bieżąco uzupełniaj płyny, by nie dopuścić do odwodniania organizmu,

noś luźne, przewiewne ubrania, najlepiej w jasnych kolorach,

unikaj wysiłku fizycznego.

Skóra człowieka pełni wiele ważnych funkcji, jest elastyczna i dzięki temu chroni organizm przed urazami mechanicznymi, chemicznymi i termicznymi. Wydziela pot i utrzymuje stałą temperaturę ciała, odbiera informacje ze środowiska zewnętrznego, chroni organizm przed inwazją baterii, wirusów i innych mikroorganizmów. Oparzenia powodują utratę wszystkich funkcji skóry.

Oparzenia należą do najcięższych urazów. Często pozostawiają obrażenia fizyczne i psychiczne do końca życia.

Udzielając pomocy oparzonym, należy zawsze pamiętać o swoim bezpieczeństwie.

Pierwsza pomoc przy oparzeniach polega na przerwaniu działania środka uszkadzającego i powolnym ochładzaniu oparzonych miejsc.

Przy udarach słonecznych i cieplnych należy odizolować poszkodowanego od źródła ciepła i rozpocząć schładzanie organizmu (np. stosując zimne okłady na kark lub czoło).

W czasie upałów pamiętać trzeba o nakryciu głowy i uzupełnianiu wody w organizmie.

groźne dla zdrowia i życia podwyższenie temperatury głębokiej ciała powyżej 40,6°C

stan, w którym zawartość wody w organizmie spada poniżej wartości niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania

Definicja: temperatura głęboka

temperatura wewnętrzna ciała, której pomiar wykonuje się specjalnymi aparatami w przełyku, odbycie i błonie bębenkowej

Pierwsza pomoc w przypadku udaru cieplnego polega na odizolowaniu poszkodowanego od źródła ciepła (natychmiast zaprowadź lub przenieś poszkodowanego w chłodne, zacienione miejsce). Następnie należy wezwać zespół ratownictwa medycznego i rozpocząć chłodzenie organizmu. Najskuteczniejsze metody chłodzenia to:

Szczególnym rodzajem udaru cieplnego jest udar słoneczny, czyli przegrzanie organizmu wskutek silnego nasłonecznienia. Dochodzi wtedy do kumulacji ciepła, a zdolność ciała do naturalnego ochładzania się przez pocenie, znacznie spada. W konsekwencji zmniejsza się oddawanie ciepła do otoczenia i temperatura zaczyna rosnąć. Do udaru słonecznego dochodzi najczęściej, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, między godziną 10:00 a 16:00. Wystąpieniu udaru słonecznego sprzyja brak nakrycia głowy oraz . Najbardziej narażone na udar słoneczny są osoby starsze i dzieci. Pierwsza pomoc w przypadku udaru słonecznego jest taka sama jak przy udarze cieplnym.

Aby w czasie upałów uchronić się przed udarem:

# data[].attributes.attachment_link.description
Choć w ciągu ostatnich lat liczba zgonów i urazów w wyniku oparzeń znacznie się zmniejszyła (dzięki coraz doskonalszym metodom leczenia i profilaktyce), nadal stanowią one poważny problem. Wiele osób, które doświadczyły oparzeń, zostaje ciężko okaleczonych, a blizny przypominają im o wypadku nawet do końca życia.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wypadki drogowe zdarzają się codziennie. W każdej chwili możesz zostać świadkiem takiego zdarzenia. Aby skutecznie udzielić pomocy, wystarczy nie być obojętnym i prawidłowo zareagować. Pamiętaj, że dzisiaj możesz komuś pomóc, a jutro - potrzebować pomocy!

że masz obowiązek udzielenia pierwszej pomocy;

jakie są numery alarmowe;

jak można wezwać służby ratunkowe;

w jaki sposób można odróżnić osobę przytomną od nieprzytomnej;

jak wykonuje się resuscytację krążeniowo‑oddechową.

zabezpieczać miejsce wypadku;

charakteryzować rolę elementów odblaskowych;

rozpoznawać sytuacje, w których nie podchodzić do miejsca wypadku;

udzielać pomocy ofierze wypadku;

wyciągać prawidłowo osobę poszkodowaną z samochodu.

Jest jesienny, słoneczny dzień, ojciec z córką jadą samochodem po niezbyt ruchliwej drodze. Dojeżdżając do wsi, mijają stojący przed zakrętem znak ograniczający dozwoloną prędkość jazdy do 40 km/h. W pewnym momencie wyprzedza ich ze znaczną prędkością i wchodzi w zakręt duży osobowy samochód, prowadzony przez mężczyznę. Obok niego siedzi młoda kobieta. Po chwili ojciec z córką słyszą huk i dostrzegają samochód rozbity po uderzeniu w drzewo.

Kierowca zatrzymuje się i wysiada z auta, na jezdni widać czarne ślady hamowania. Prosi córkę, żeby została w samochodzie, a sam podbiega do rozbitego auta.

Kierowca jest bardzo zdenerwowany. W rozbitym aucie widzi dwie zakrwawione, nieruszające się osoby. Odwraca się w stronę swojego auta i w tym momencie zdaje sobie sprawę, że kierowca innego jadącego szybko samochodu może nie zdążyć wyhamować i uderzyć w jego samochód.

zaparkuj go przed miejscem zdarzenia po stronie rozbitego auta,

zgaś silnik, zaciągnij hamulec ręczny i włącz światła awaryjne,

włóż kamizelkę odblaskową,

po wyjściu z samochodu ustaw trójkąt ostrzegawczy, aby nadjeżdżający kierowcy byli informowani o niebezpieczeństwie (w jakiej odległości ustawić trójkąt? w jakiej odległości ustawić trójkąt? ),

jeżeli zdarzenie ma miejsce na zakręcie lub w jego okolicy, ustaw trójkąt ostrzegawczy przed zakrętem,

jeżeli wypadek ma miejsce w okolicy wzniesienia, ustaw trójkąt ostrzegawczy po jego drugiej stronie,

jeżeli wypadek ma miejsce w nocy, ustaw samochód w taki sposób, aby reflektory auta oświetlały miejsce zdarzenia.

Zastanów się, czy samochód, który zatrzymał się w sposób przedstawiony na ilustracji 2., rzeczywiście stwarza zagrożenie dla innych kierowców. Jeżeli tak, to pomyśl, co można zrobić, by je zmniejszyć.

Zatrzymując się w miejscu zdarzenia, należy zawsze ocenić je pod kątem bezpieczeństwa. Zagrożeniem będzie przede wszystkim ruch drogowy w pobliżu miejsca wypadku - możliwość najechania na uszkodzony pojazd lub pojazd osoby udzielającej pomocy przez innych kierowców, którzy nie zostali w porę ostrzeżeni o niebezpieczeństwie. Dlatego, jeżeli poruszasz się samochodem:

gdy masz taką możliwość, włóż kamizelkę odblaskową,

rozejrzyj się dookoła i jeżeli widzisz inną osobę, poproś ją o wezwanie służb ratunkowych,

zabezpiecz miejsce wypadku tak, by nikt inny nie uległ wypadkowi - ostrzegaj innych kierowców o niebezpieczeństwie.

Przykłady poprawnego zabezpieczenia miejsca wypadku przedstawia galeria 1.

Jeżeli ofiara wypadku jest przytomna, zostaw ją w zastanej pozycji i jeżeli nikt wcześniej tego nie zrobił, wezwij służby ratunkowe. Nie zostawiaj poszkodowanego samego - rozmawiaj z nim. Dowiedz się, co się stało, co go boli, na co choruje itp. Czekaj na przyjazd służb ratunkowych.

Jeżeli ofiara wypadku jest nieprzytomna, spróbuj sprawdzić, czy oddycha. Pamiętaj, że przy potrąceniach i wypadkach samochodowych bardzo często dochodzi do urazów kręgosłupa, dlatego jeżeli nie musisz, nie ruszaj osoby poszkodowanej, zostaw ją w zastanej pozycji.

Gdy poszkodowany nie oddycha - niezwłocznie rozpocznij resuscytację.

Jeżeli poruszasz się pieszo i natrafiłeś na wypadek:

Jeżeli jest bezpiecznie, możesz podejść do poszkodowanego, pamiętaj jednak cały czas o niebezpieczeństwach, które mogą pojawić się w czasie udzielania pomocy. Jeżeli masz rękawiczki ochronne, załóż je.

Należy pamiętać, że każda próba przenoszenia, wyciągania czy wynoszenia poszkodowanych wiąże się z ryzykiem pogłębienia jego urazów i pogorszenia stanu ogólnego, jednakże zdarzają się sytuacje, w których takie działanie jest koniecznością.

Poszkodowanych przemieszczamy tylko w sytuacji, gdy miejsce zdarzenia:

Przy przenoszeniu poszkodowanego w bezpieczne miejsce ważny jest wybór sposobu, w jaki tego dokonamy. Najlepiej wykonywać te czynności w kilka osób. Jedną z nich wyznaczyć, by kierowała akcją - wskazywała, w jakie miejsca przetransportować poszkodowanych, biorąc pod uwagę ich stan i obrażenia. Gdy sytuacja tego wymaga, należy zabezpieczyć kręgosłup ofiary zdarzenia, możliwie nie zmieniając jej pozycji. Wybór sposobu przenoszenia rannych zależy m.in. od stanu poszkodowanych, ich wieku i wagi, a także od lokalizacji obrażeń, stanu przytomności czy liczby ratowników.

Transportu poszkodowanych na noszach powinny dokonywać specjalistyczne służby, jednak gdy jesteśmy do tego zmuszeni, a nie dysponujemy sprzętem, można wykonać prowizoryczne nosze z dostępnych materiałów (np. fragmentów drzew, owiniętych kocem, ubraniami itp.).

U poszkodowanych w wyniku wypadku drogowego należy zawsze podejrzewać uraz kręgosłupa, dlatego najlepiej jeżeli ofiara wypadku zostanie wyciągnięta z samochodu przez profesjonalnie do tego przygotowane służby ratownicze. Dysponują one odpowiednim sprzętem i na pewno zrobią to lepiej od nas.

W przypadku, gdy pozostawienie ofiary wypadku w samochodzie groziłoby utratą życia lub gdy poszkodowany nie oddycha, należy niezwłocznie wyciągnąć go z samochodu. Można to zrobić w miarę bezpiecznie, stosując chwyt Rauteka, zaprezentowany w poniższym filmie. Uwaga! Wyciągając taką osobę, trzeba szczególnie uważać na kręgosłup.

Najczęstsze przyczyny wypadków to niedostosowanie prędkości do warunków ruchu i nieprzestrzeganie zasad dotyczących pierwszeństwa przejazdu.

Jeżeli jesteś świadkiem wypadku, pamiętaj, że najważniejsze jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia, tak aby nikt więcej nie został poszkodowany. Dlatego w pierwszej kolejności należy włączyć światła awaryjne, ustawić trójkąt ostrzegawczy lub machając rękoma, ostrzegać innych kierowców, że coś się dzieje na drodze.

Każda próba przenoszenia, wyciągania czy wynoszenia poszkodowanych wiąże się z ryzykiem pogłębienia jego urazów i pogorszenia stanu ogólnego, dlatego nigdy nie przenoś poszkodowanego, gdy nie ma takiej potrzeby!

Wybór sposobu przenoszenia rannych zależy m.in. od stanu poszkodowanych, ich wieku i wagi, a także od lokalizacji obrażeń, stanu przytomności czy liczby ratowników.

U ofiar wypadków należy zawsze podejrzewać uraz kręgosłupa, dlatego nie wyciągamy poszkodowanych z samochodu - robią to służby ratownicze po dotarciu na miejsce zdarzenia. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy ranny nie oddycha lub pozostawienie go w aucie zagrażałoby jego życiu.

Wyciągając ofiarę wypadku z samochodu trzeba szczególnie uważać na kręgosłup, dlatego najlepiej zastosować w tym celu chwyt Rauteka.

Obowiązkowe wyposażenie każdego auta w Polsce to gaśnica i trójkąt ostrzegawczy. Apteczka i kamizelka odblaskowa są zalecane, warto zawsze mieć je w samochodzie.

Poproś znanego ci właściciela auta, aby pokazał ci swoją gaśnicę i trójkąt ostrzegawczy. Sprawdź datę ważności na gaśnicy oraz spróbuj rozłożyć i złożyć trójkąt ostrzegawczy. Zapytaj, czy ma apteczkę i kamizelkę odblaskową, oraz napisz w punktach, co znalazłeś w apteczce. Sporządź listę rzeczy, których nie ma, a mogłyby się - twoim zdaniem - w niej jeszcze znaleźć.

Przyjrzyj się poniższej fotografii i postaraj wymienić jak najwięcej niebezpiecznych czynników zagrażających zarówno poszkodowanym, jak i osobom udzielającym pomocy. Czy w takim wypadku należy udzielać pomocy na miejscu, czy przenieść poszkodowanych?

Nagranie prezentuje metodę wydobywania poszkodowanego z samochodu za pomocą chwytu Rauteka. Rozpoczyna ujęcie z wnętrza samochodu od strony pustego fotela pasażera. W samochodzie siedzi poszkodowana kobieta, głowa oparta o zagłówek fotela, oczy zamknięte. Podchodzi ratownik, następują zbliżenia odpinanego pasa bezpieczeństwa i wysunięcie stopy spod pedała sprzęgła. Ratownik wsuwa prawą rękę pomiędzy fotel a plecy poszkodowanego i wkłada swoją dłoń pod pachę prawej ręki kobiety. Lewą ręką układa głowę poszkodowanego pomiędzy swoją głowę a bark i lekko ciągnie poszkodowanego w swoją stronę. Następnie tą samą ręką unosi lewą dłoń kobiety i przesuwa ją tak, aby prawą ręką, czyli tą znajdującą się pod pachą poszkodowanej chwycić za nadgarstek podanej lewej ręki. W takiej pozycji mężczyzna wyciąga poszkodowaną z samochodu. Film kończy biała plansza z napisem: Pamiętaj, że wyciągamy z samochodu tylko osoby, którym grozi jakieś niebezpieczeństwo lub które nie oddychają.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Nagranie prezentuje metodę wydobywania poszkodowanego z samochodu za pomocą chwytu Rauteka. Rozpoczyna ujęcie z wnętrza samochodu od strony pustego fotela pasażera. W samochodzie siedzi poszkodowana kobieta, głowa oparta o zagłówek fotela, oczy zamknięte. Podchodzi ratownik, następują zbliżenia odpinanego pasa bezpieczeństwa i wysunięcie stopy spod pedała sprzęgła. Ratownik wsuwa prawą rękę pomiędzy fotel a plecy poszkodowanego i wkłada swoją dłoń pod pachę prawej ręki kobiety. Lewą ręką układa głowę poszkodowanego pomiędzy swoją głowę a bark i lekko ciągnie poszkodowanego w swoją stronę. Następnie tą samą ręką unosi lewą dłoń kobiety i przesuwa ją tak, aby prawą ręką, czyli tą znajdującą się pod pachą poszkodowanej chwycić za nadgarstek podanej lewej ręki. W takiej pozycji mężczyzna wyciąga poszkodowaną z samochodu. Film kończy biała plansza z napisem: Pamiętaj, że wyciągamy z samochodu tylko osoby, którym grozi jakieś niebezpieczeństwo lub które nie oddychają.

Zastosowanie chwytu Rauteka wymaga dość dużej siły fizycznej. Jeżeli nie zdołasz zastosować tego chwytu, to właściwy może być każdy inny sposób. Jeżeli jest zimno, pamiętaj aby zadbać o komfort cieplny osoby poszkodowanej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wypadki drogowe zdarzają się codziennie. W każdej chwili możesz zostać świadkiem takiego zdarzenia. Aby skutecznie udzielić pomocy, wystarczy nie być obojętnym i prawidłowo zareagować. Pamiętaj, że dzisiaj możesz komuś pomóc, a jutro - potrzebować pomocy! że masz obowiązek udzielenia pierwszej pomocy; jakie są numery alarmowe; jak można wezwać służby ratunkowe; w jaki sposób można odróżnić osobę przytomną od nieprzytomnej; jak wykonuje się resuscytację krążeniowo‑oddechową.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Być może zdarzyło ci się przejść obok osoby, która leżała bezwładnie na ławce w parku czy na dworcu i pomyśleć, że to bezdomny lub człowiek będący pod wpływem alkoholu. Czasem zbyt pochopnie oceniamy innych, nie pamiętając o tym, że od naszego zachowania może zależeć czyjeś zdrowie lub życie. Ratowanie ludzi to nie przywilej służb ustawowo do tego powołanych, lecz obowiązek twój i każdego z nas!

że wypadki mogą zdarzyć się wszędzie i wszystkim;

że w niektórych przypadkach człowiek nie jest w stanie sam sobie pomóc;

jakie mogą być skutki zbyt późnego rozpoznania zagrożenia.

odróżniać, czym jest pierwsza pomoc, kwalifikowana pierwsza pomoc i medyczne czynności ratunkowe;

wymieniać numery alarmowe i opisywać zasady wzywania służb ratowniczych;

wyjaśniać pojęcia „złota godzina" i „platynowe minuty";

opisywać „łańcuch przeżycia".

W Polsce, zgodnie z Ustawą z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ratowanie życia i zdrowia ludzkiego odbywa się na trzech poziomach:

Pierwszą pomocą nazywamy czynności podejmowane w celu ratowania osoby w , wykonywane przez ludzi znajdujących się w miejscu zdarzenia (świadków). Udzielający pierwszej pomocy nie muszą mieć żadnych kwalifikacji, ukończonych szkoleń czy kursów. Każdy, kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, ma obowiązek udzielenia pomocy. Za nieudzielenie pomocy przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3. Oczywiście, udzielając pierwszej pomocy, nie musimy narażać swojego życia i zdrowia.

Czynność, którą każdy z nas powinien wykonać, widząc osobę potrzebującą pomocy, to wezwanie odpowiednich służb ratowniczych.

Osoby udzielające pierwszej pomocy nie muszą obawiać się odpowiedzialności karnej za nieumiejętne jej udzielenie bądź popełnienie błędu podczas niesienia pomocy poszkodowanym. Ratowanie życia i zdrowia to stan wyższej konieczności, a życie jest zawsze cenniejsze od zdrowia. Ponadto jeżeli osoba udzielająca pierwszej pomocy poniesie szkodę na mieniu, przysługuje jej roszczenie o jej naprawienie od skarbu państwa, reprezentowanego przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody.

Czynności podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywane przez ratownika to kwalifikowana pierwsza pomoc. Ratownikiem zostaje osoba, która ukończyła kurs w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP). Kurs KPP trwa 66 godzin i kończy się egzaminem. Po zaliczeniu egzaminu otrzymuje się zaświadczenie ważne 3 lata od dnia jego wydania; aby nie stracić uprawnień, egzamin należy powtarzać. Kwalifikowanej pierwszej pomocy udzielają m.in. strażacy, ratownicy wodni, górscy itp.

Medyczne czynności ratunkowe to świadczenia zdrowotne podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, udzielane przez lekarzy, pielęgniarki i ratowników medycznych. Mają oni obowiązek doskonalenia zawodowego w różnych formach kształcenia.

specjalistyczne (oznaczane literą S),

podstawowe (oznaczane literą P),

lotnicze zespoły ratownictwa medycznego.

W Polsce ratowanie życia i zdrowia ludzkiego reguluje Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym, która w celu zapewnienia pomocy wszystkim osobom będącym w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wprowadziła system Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM). System PRM składa się z jednostek systemu oraz jednostek współpracujących.
Jednostkami systemu są zespoły ratownictwa medycznego oraz szpitalne oddziały ratunkowe.

Zespoły ratownictwa medycznego są to podstawowe jednostki tworzące system ratownictwa medycznego w Polsce. Wykonują one medyczne czynności ratunkowe w warunkach pozaszpitalnych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Są wyposażone w specjalistyczny środek transportu sanitarnego - karetkę. W ramach systemu wyróżniamy zespoły:

to komórki organizacyjne szpitali udzielające świadczeń opieki zdrowotnej.

Osoby zatrudnione lub pełniące służbę w jednostkach współpracujących udzielają kwalifikowanej pierwszej pomocy

Zastanów się, gdzie w okolicach twojego domu i szkoły mógłby wylądować śmigłowiec ratowniczy i jakie warunki muszą zostać spełnione, aby lądowanie było bezpieczne.

Oznaczenia środków transportu medycznego nie są przypadkowe, o czym można się przekonać, zapoznając się z galerią 1.

wypadki drogowe,

kradzieże i włamania,

użycie przemocy,

rozpoznanie osoby poszukiwanej przez policję,

nagła utrata przytomności,

zatrzymanie krążenia i oddechu,

inne nagłe sytuacje zagrażające zdrowiu, życiu lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.

Kiedy pojawił się numer 112?

Ogólnoeuropejski numer alarmowy 112 został wprowadzony uchwałą Rady Europy z dnia 29 lipca 1991 r., a obowiązek ten usankcjonowano postanowieniami Dyrektywy 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników.

Dzwoniąc pod numer alarmowy bez potrzeby, blokujesz linię telefoniczną osobie, która właśnie w tej chwili może potrzebować natychmiastowej pomocy!

mów spokojnie - pamiętaj, że osoba przyjmująca wezwanie musi cię zrozumieć,

powiedz, gdzie nastąpiło zdarzenie,

poinformuj, co się stało, krótko opisz zdarzenie lub sytuację,

podaj swoje imię, nazwisko i numer telefonu,

odpowiadaj ściśle na pytania dyspozytora,

po podaniu wszystkich informacji nie rozłączaj się pierwszy, poczekaj, aż zrobi to dyspozytor.

Film prezentuje sposób postępowania podczas powiadamiania służb medycznych o wypadku. Rozpoczyna go ujęcie znaku drogowego Przejście dla pieszych na tle budynku starej kamienicy. Poniżej napis Przed szkołą znajdują się oznaczone miejsca przejść dla pieszych, zawsze z nich korzystaj. W przeciwnym razie kierowca może cię nie zauważyć i dojdzie do wypadku. Następuje zainscenizowana scena wypadku. Kamera ukazuje młodą dziewczynę przechodzącą przez jezdnię, która zostaje potrącona przez samochód. Odwraca głowę w kierunku ostro hamującego samochodu. Zbliżenie na przestraszoną twarz dziewczyny i kierowcy. Nastolatka wystawia ręce przed siebie, chcąc „zatrzymać" nadjeżdżające auto. Nie jest pokazany moment uderzenia, następuje rozjaśnienie ekranu, słychać głuche uderzenie, a potem następuje cisza. Zmiana ujęcia, inna dziewczyna podchodzi do tego samego skrzyżowania, a widząc co się stało przestraszona podbiega do leżącej na ulicy przed samochodem koleżanki. Z samochodu wysiada kierowca i również podchodzi do ofiary wypadku, widać, że jest przestraszony. Ofiara wypadku jest przytomna, ma otwarte oczy, mówi, co ją boli. Koleżanka, która dobiegła, prosi kierowcę o zabezpieczenie miejsca wypadku, kierowca potwierdza i odbiega w stronę auta i otwiera bagażnik. Następuje stopklatka, pojawia się tablica informacyjna z napisem: Zawsze zadbaj o swoje bezpieczeństwo, gdyż w przeciwnym razie sam będziesz potrzebował pomocy. Po wypadku miejsce zdarzenia można oznaczyć światłami awaryjnymi pojazdu, trójkątem ostrzegawczym i kamizelką odblaskową ubraną przez kierowcę. Zmiana ujęcia. Potrącona nastolatka leży na drodze, pytając co się stało i powtarzając, że boli ją noga. W międzyczasie kierowca zakłada kamizelkę odblaskową, włącza światła awaryjne i ustawia trójkąt odblaskowy. Zmiana ujęcia, dziewczyna udzielająca pomocy wyciąga telefon wybiera numer 112, co pokazane zostaje na zbliżeniu. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Numery do służb ratunkowych są bezpłatne i nie trzeba wybierać numerów kierunkowych. Pamiętaj, 999 to pogotowie ratunkowe, 998 to straż pożarna, 997 to policja, 112 to numer alarmowy. Dziewczyna przykłada telefon do ucha i rozmawia z dyspozytorem. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Pamiętaj, aby skutecznie i szybko wezwać karetkę pogotowia, musisz dyspozytorowi medycznemu podać następujące informacje: co się stało, miejsce zdarzenia, stan i przybliżony wiek poszkodowanego, przybliżony wiek poszkodowanego, swoje dane. Następuje koniec rozmowy, dziewczyna uspokaja ofiarę wypadku.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje sposób postępowania podczas powiadamiania służb medycznych o wypadku. Rozpoczyna go ujęcie znaku drogowego Przejście dla pieszych na tle budynku starej kamienicy. Poniżej napis Przed szkołą znajdują się oznaczone miejsca przejść dla pieszych, zawsze z nich korzystaj. W przeciwnym razie kierowca może cię nie zauważyć i dojdzie do wypadku. Następuje zainscenizowana scena wypadku. Kamera ukazuje młodą dziewczynę przechodzącą przez jezdnię, która zostaje potrącona przez samochód. Odwraca głowę w kierunku ostro hamującego samochodu. Zbliżenie na przestraszoną twarz dziewczyny i kierowcy. Nastolatka wystawia ręce przed siebie, chcąc „zatrzymać" nadjeżdżające auto. Nie jest pokazany moment uderzenia, następuje rozjaśnienie ekranu, słychać głuche uderzenie, a potem następuje cisza. Zmiana ujęcia, inna dziewczyna podchodzi do tego samego skrzyżowania, a widząc co się stało przestraszona podbiega do leżącej na ulicy przed samochodem koleżanki. Z samochodu wysiada kierowca i również podchodzi do ofiary wypadku, widać, że jest przestraszony. Ofiara wypadku jest przytomna, ma otwarte oczy, mówi, co ją boli. Koleżanka, która dobiegła, prosi kierowcę o zabezpieczenie miejsca wypadku, kierowca potwierdza i odbiega w stronę auta i otwiera bagażnik. Następuje stopklatka, pojawia się tablica informacyjna z napisem: Zawsze zadbaj o swoje bezpieczeństwo, gdyż w przeciwnym razie sam będziesz potrzebował pomocy. Po wypadku miejsce zdarzenia można oznaczyć światłami awaryjnymi pojazdu, trójkątem ostrzegawczym i kamizelką odblaskową ubraną przez kierowcę. Zmiana ujęcia. Potrącona nastolatka leży na drodze, pytając co się stało i powtarzając, że boli ją noga. W międzyczasie kierowca zakłada kamizelkę odblaskową, włącza światła awaryjne i ustawia trójkąt odblaskowy. Zmiana ujęcia, dziewczyna udzielająca pomocy wyciąga telefon wybiera numer 112, co pokazane zostaje na zbliżeniu. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Numery do służb ratunkowych są bezpłatne i nie trzeba wybierać numerów kierunkowych. Pamiętaj, 999 to pogotowie ratunkowe, 998 to straż pożarna, 997 to policja, 112 to numer alarmowy. Dziewczyna przykłada telefon do ucha i rozmawia z dyspozytorem. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Pamiętaj, aby skutecznie i szybko wezwać karetkę pogotowia, musisz dyspozytorowi medycznemu podać następujące informacje: co się stało, miejsce zdarzenia, stan i przybliżony wiek poszkodowanego, przybliżony wiek poszkodowanego, swoje dane. Następuje koniec rozmowy, dziewczyna uspokaja ofiarę wypadku.

Jednostkami współpracującymi z systemem są służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz społeczne organizacje ratownicze. Oznakowane pojazdy jednostek współpracujących z systemem prezentuje galeria 2.

Wezwanie służb ratunkowych określa się jako czynność, którą powinien wykonać każdy z nas, widząc osobę potrzebującą pomocy. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym w art. 4 stwierdza, że każdy, kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Kontaktując się z służbami ratunkowymi, mamy do dyspozycji kilka numerów alarmowych, które przedstawia ilustracja 11.

Ogniwo 1 - szybkie rozpoznanie zagrożenia życia oraz wezwanie pogotowia ratunkowego może zapobiec wystąpieniu NZK.

Ogniwo 3 - w wielu przypadkach szybka defibrylacja elektryczna zwiększa szanse na przeżycie.

Ogniwo 4 - wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych, opieka i leczenie poresuscytacyjne mają duży wpływ na jakość życia po NZK.

Numer 112 jest jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie . Służy do powiadamiania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Kierowanie połączeń na numer alarmowy 112 jest bezpłatne (zarówno dla telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych) i można go wybrać nawet w telefonie komórkowym bez karty SIM. Numer ten służy wyłącznie do powiadamiania w nagłych sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia, takimi jak:

W Polsce ratowanie życia i zdrowia ludzkiego odbywa się na trzech poziomach określanych jako: pierwsza pomoc, kwalifikowana pierwsza pomoc i medyczne czynności ratunkowe.

Podstawowe znaczenie dla przeżycia osób poszkodowanych ma pierwsza pomoc, w ramach której m.in. alarmujemy podmioty ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom poszkodowanym. Po przybyciu na miejsce zdarzenia udzielają one kwalifikowanej pierwszej pomocy lub podejmują medyczne czynności ratunkowe.

Kwalifikowanej pierwszej pomocy udzielają ratownicy pełniący służbę w policji, straży pożarnej lub osoby pracujące w takich organizacjach, jak WOPR, GOPR, TOPR, itp.

Medyczne czynności ratunkowe są podejmowane przez zespoły ratownictwa medycznego (w tym specjalistyczne i podstawowe) oraz zespoły lotniczego pogotowia ratunkowego, w których pracują lekarze, pielęgniarki i ratownicy medyczni.

Udzielanie pierwszej pomocy jest obowiązkiem każdego z nas, za jej nieudzielenie grozi kara pozbawienia wolności do lat trzech.

W pierwszej pomocy najważniejszy jest czas opisywany jako „ złota godzina" i „ platynowe minuty ".

Europejska Rada Resuscytacji, podsumowując czynności niezbędne do przeprowadzenia skutecznej resuscytacji, opracowała „ łańcuch przeżycia ", składający się z czterech ogniw.

Dowiedz się, gdzie w twojej okolicy znajduje się centrum powiadamiania ratunkowego i gdzie stacjonują najbliższe zespoły ratownictwa medycznego. Sprawdź, których zespołów jest więcej - specjalistycznych czy podstawowych.

Wejdź na stronę Lotniczego Pogotowia Ratunkowego i sprawdź, gdzie najbliżej twojego miejsca zamieszkania stacjonuje lotniczy zespół ratownictwa medycznego.

Definicja: łańcuch przeżycia

działania, na które składają się:

szybkie rozpoznanie zagrożenia życia oraz wezwanie pogotowia ratunkowego;

natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (RKO) przez świadków zdarzenia;

wczesna defibrylacja elektryczna (w razie konieczności);

wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych, opieka i leczenie poresuscytacyjne

Po wybraniu jednego z numerów alarmowych zgłoszenie zostaje skierowane do najbliższego centrum powiadamiania ratunkowego (CPR) lub wojewódzkiego centrum powiadamiania ratunkowego (WCPR) albo do jednostki straży pożarnej lub policji właściwej ze względu na miejsce, z którego dzwonisz. Pamiętaj, że miejsce rozmowy powinno znajdować się w pobliżu miejsca zdarzenia, i jednocześnie pozwalać na przeprowadzenie spokojnej rozmowy z (bez zakłóceń). Wezwanie powinno być wykonane przez osobę znajdującą się bezpośrednio w miejscu zagrożenia lub inną, będącą świadkiem danego zdarzenia.

Wzywając służby ratunkowe:

Sprawne ratowanie życia i zdrowia wymaga szybkiego działania, które pozwoli zminimalizować skutki nagłego urazu, a często nawet zapobiec śmierci. Rolą ratownictwa medycznego nie jest leczenie, ale utrzymanie człowieka przy życiu, zmniejszenie powikłań i jak najszybszy transport do właściwego szpitalnego oddziału ratunkowego. Czynnik, który w ratownictwie medycznym jest kluczowy, to czas. Najważniejsza jest tzw. , która - na przekór nazwie - nie zawsze stanowi 60 minut. Jest to czas od wystąpienia jakiegoś zdarzenia (wypadku, urazu, utraty przytomności) do znalezienia się poszkodowanego na stole operacyjnym (oddziale intensywnej opieki medycznej). Im krótszy jest ten okres, tym większe szanse ofiar wypadku na przeżycie. Uproszczoną zależność życia od czasu reakcji prezentuje ilustracja 9.

Edukacja w zakresie pierwszej pomocy pomaga skrócić „złotą godzinę", a to daje możliwość uniknięcia dużej liczby zgonów.

Najgroźniejszy stan, jaki może spotkać każdego z nas, to . Osoba poszkodowana przestaje wtedy oddychać, a krew krążyć w jej organizmie. Stan ten jest odwracalny przez około 3‑6 min. Jeśli w tym czasie nie nadejdzie pomoc, nastąpi bardzo szybka śmierć mózgu, a tym samym nieodwracalne zmiany w organizmie poszkodowanego. W ratownictwie medycznym ten czas jest nazywany „". Służby ratunkowe, wezwane nawet natychmiast po zdarzeniu, bardzo rzadko dojadą do osoby poszkodowanej w tak krótkim czasie. szanse na przeżycie osoby z NZK przedstawia jako tzw. . Składa się on z czterech ogniw (ilustracja 10.), z których każde jest tak samo ważne.

Trzy pierwsze ogniwa wdrożone przez osoby udzielające pierwszej pomocy jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego stanowią o przeżyciu i niejednokrotnie o jakości życia po NZK - stanie, który kiedyś niewątpliwie spotka każdego z nas.

# data[].attributes.attachment_link.description
Być może zdarzyło ci się przejść obok osoby, która leżała bezwładnie na ławce w parku czy na dworcu i pomyśleć, że to bezdomny lub człowiek będący pod wpływem alkoholu. Czasem zbyt pochopnie oceniamy innych, nie pamiętając o tym, że od naszego zachowania może zależeć czyjeś zdrowie lub życie.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Utrata przytomności to brak świadomości i zdolności reagowania na wszystkie bodźce zewnętrzne, takie jak: zimno, gorąco, ból, hałas itp. Z tego powodu osoba nieprzytomna staje się właściwie bezbronna. Wyłączona świadomość powoduje, że najmniejsze zagrożenia, z którymi osoby przytomne potrafią poradzić sobie same, u osoby nieprzytomnej mogą doprowadzić nawet do śmierci. Podstawowym zagrożeniem wynikającym z takiego stanu jest uduszenie spowodowane zatkaniem górnych dróg oddechowych własnym językiem. Inne zagrożenia to m.in.:

zachłyśnięcie śliną lub wymiocinami,

zatkanie dróg oddechowych ciałem obcym znajdującym się w chwili utraty przytomności w jamie ustnej poszkodowanego,

wychłodzenie lub przegrzanie,

urazy mechaniczne spowodowane przebywaniem w miejscach niebezpiecznych.

Przyczyny utraty przytomności mogą być różne, np. udar, zatrzymanie funkcji życiowych, uraz głowy, zadławienie, padaczka i wiele innych. Osoba udzielająca pierwszej pomocy przed oceną stanu przytomności poszkodowanego musi ocenić najpierw, czy miejsce jest bezpieczne i czy może podejść do poszkodowanego, nie narażając własnego życia (szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa miejsca zdarzenia można znaleźć ). Następnie może dokonać wstępnej oceny stanu przytomności.
Jeśli poszkodowany się porusza, krzyczy, płacze, wzywa pomocy, kieruje wzrok w naszą stronę, można z pewnością stwierdzić, że jest przytomny i oddycha. Jeśli może rozmawiać i logicznie odpowiada na pytania, osoba udzielająca pierwszej pomocy powinna przeprowadzić krótki wywiad, uzyskując najważniejsze informacje, które potem można przekazać zespołowi karetki pogotowia ratunkowego lub innym służbom ratowniczym. Jeśli poszkodowany może swobodnie oddychać, ratownik stara się go nie przemieszczać i opatrywać urazy w pozycji zastanej. Pozwala to uniknąć pogłębiania ewentualnego urazu kręgosłupa u poszkodowanego.

S - symptomy: Co się dzieje? Co boli?
A - alergie: Czy jesteś na coś uczulony? (Na jakieś leki?)
M - medykamenty: Czy przyjmujesz jakieś leki?
P - przebyte choroby: Czy chorujesz na coś?
L - lunch: Kiedy ostatnio jadłeś?
E - ewentualnie, co się stało: Czy pamiętasz wydarzenia przed wypadkiem?

Najlepiej wszystkie informacje zapisywać, ponieważ są szczególnie ważne, zwłaszcza gdy poszkodowany straci przytomność przed przybyciem służb ratunkowych.

Jeśli poszkodowany nie porusza się i nie otwiera oczu mimo odgłosów dochodzących z otoczenia, osoba udzielająca pierwszej pomocy musi szybko dokonać szczegółowej oceny stanu przytomności. Należy klęknąć przy poszkodowanym w taki sposób, aby cały czas mieć możliwość obserwowania jego twarzy. Dwa bodźce, które pozwalają ocenić stan przytomności, to głos i dotyk. Delikatnie łapiemy poszkodowanego za ramiona i potrząsamy nimi (jak na ilustracji 1.), równocześnie wydajemy krótkie polecenia i zadajemy pytania: Czy mnie słyszysz? Co się stało? Otwórz oczy. Podnieś rękę. Daj znak, że mnie słyszysz.

Jakakolwiek reakcja poszkodowanego na nasze działania (zmiana mimiki twarzy, grymas, otwarcie oczu, ruch ciała itp.) świadczy o tym, że odbiera on bodźce zewnętrzne. Może się zdarzyć, że z powodu odniesionych obrażeń lub z innych przyczyn taka osoba nie będzie w stanie logicznie odpowiedzieć na zadane pytanie lub wydane polecenie. Należy pamiętać, że każda próba reakcji (nawet nie do końca udana) świadczy o tym, że poszkodowany reaguje. Jeśli ocenimy, że poszkodowany jest przytomny, oznacza to, że oddycha, jednak już na tym etapie trzeba ocenić wstępnie wydolność oddechu, czyli zaobserwować i usłyszeć, czy oddech jest spokojny, czy słychać chrapanie, charczenie, czy przy oddychaniu pojawia się grymas bólu na twarzy.

Głównym zagrożeniem u osoby nieprzytomnej jest mechaniczna niedrożność dróg oddechowych spowodowana zapadaniem się języka na tylną ścianę gardła, co ilustruje grafika obok. Dzieje się tak dlatego, że taka osoba wiotczeje i język (który jest mięśniem) również traci swoją sprężystość i opadając, zamyka górne drogi oddechowe. Podstawowym zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest zapewnienie drożność dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej.

Aby udrożnić drogi oddechowe, należy ułożyć palce jednej dłoni na żuchwie a palce drugiej dłoni na czole, następnie powoli odchylić głowę maksymalnie do tyłu. Jeśli podczas odchylania głowy natkniemy się na opór, nie wolno pokonywać go na siłę - może to doprowadzić do poważnego uszkodzenia kręgosłupa. Należy również pamiętać, aby palce układać na częściach kostnych żuchwy; ułożenie ich za nisko spowoduje przy odchylaniu głowy do tyłu dociskanie tkanek miękkich i podduszenie poszkodowanego.

Kolejnym etapem udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej - po udrożnieniu dróg oddechowych - jest ocena oddechu. Przytrzymując odchyloną głowę poszkodowanego (udrożnione drogi oddechowe), należy ocenić oddech metodą widać‑słychać‑czuć.

Widać - widzę ruchy klatki piersiowej i przepony.
Słychać - słyszę własnym uchem wydychane przez poszkodowanego powietrze.
Czuć - czuję na własnym policzku oddech poszkodowanego.

Aby można było prawidłowo dokonać oceny oddechu, poszkodowany musi mieć odsłoniętą klatkę piersiową. Tylko w taki sposób można dokładnie zaobserwować jej ruchy. Ocena oddechu wymaga skupienia, dość łatwo można jej dokonać w zamkniętych pomieszczeniach, kiedy z otoczenia nie dochodzą żadne hałasy. Jednak na ulicy, kiedy wieje wiatr, jeżdżą samochody, pada deszcz, jest ciemno, osoba udzielająca pierwszej pomocy musi być bardzo skoncentrowana.
Wiesz już, jak ocenić oddech. Teraz nauczysz się interpretować wyniki.
Dorosły człowiek w stanie spoczynku wykonuje zwykle 12-16 oddechów na minutę (niektóre źródła podają, że górna granica oddechu prawidłowego może dochodzić do 20 oddechów na minutę). Ocena oddechu u osoby nieprzytomnej trwa 10 sekund, więc aby uznać, że poszkodowany nieprzytomny oddycha prawidłowo, trzeba w czasie 10‑sekundowej oceny zaobserwować co najmniej 2 oddechy. Brak oddechu u poszkodowanego lub stwierdzony 1 oddech w ciągu 10 sekund wiąże się z koniecznością rozpoczęcia resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (jak ją wykonać, dowiesz się na kolejnych lekcjach). Teraz skupimy się na osobie nieprzytomnej z oddechem prawidłowym, której pozostawienie na plecach bez drożnych dróg oddechowych doprowadzi do śmierci przez uduszenie.

Poszkodowany nieprzytomny z oddechem prawidłowym musi mieć utrzymywaną drożność dróg oddechowych. Najlepszym rozwiązaniem jest ułożenie poszkodowanego w , którą określa się również jako pozycję kątów prostych, boczną ustaloną czy też pozycję bezpieczną. Nie ma znaczenia, na którym boku kładziemy poszkodowanego, istotne jest, aby w razie długiego oczekiwania na służby ratunkowe obracać poszkodowanego na drugi bok co 30 minut.

Cechy pozycji bocznej - bezpiecznej:

Ułożenie nieprzytomnego poszkodowanego na boku jest bardzo ważne. Nieprzytomny człowiek ma zniesione odruchy (w tym także połykania), jednak funkcje wydzielnicze są zachowane. Pozycja boczna chroni zatem np. przed zachłyśnięciem jego własną śliną. Zawsze przed obróceniem poszkodowanego na bok należy zdjąć mu okulary (jeśli posiada), zaś co minutę trzeba kontrolować jego stan, łącznie z oceną oddechu trwającą 10 sekund. Pierwsza ocena oddechu powinna być wykonana zaraz po ułożeniu poszkodowanego w pozycji bocznej (najlepiej przyłożyć grzbiet naszej dłoni do ust poszkodowanego i w ten sposób dokonać oceny). Jeśli stwierdzimy, że oddech jest nieprawidłowy, przetaczamy poszkodowanego na plecy i rozpoczynamy RKO.

RullvkAVmjtfC 1

Film prezentuje sposób układania nieprzytomnego człowieka w pozycji bocznej ustalonej. Rozpoczyna go scena z wybiegającą z budynku szkoły uczennicą, która po dobiegnięciu na przystanek autobusowy stwierdza, że się spóźniła, a po chwili dostrzega leżącą na chodniku koleżankę. Klęka obok dziewczyny i potrząsa ją za ramię, następnie zbliża ucho do ust i nosa leżącej. Przygląda się. Rozchyla kurkę poszkodowanej. Dotyka nóg sprawdzając, czy nie ma zranień lub złamań. Zdejmuje okulary nieprzytomnej dziewczyny i odkłada je na bok. Podchodzi z drugiej strony leżącej i zdejmuje pasek szkolnej torby z ramienia, a torbę odkłada na bok. Rozpoczyna układać poszkodowaną w pozycji bocznej ustalonej. Zgina prawą rękę nieprzytomnej dziewczyny do kąta 90 stopni w łokciu z dłonią na wysokości twarzy. lewą nogę zgina w kolanie. Przytrzymując kolano w górze splata palce lewej dłoni z lewą dłonią poszkodowanej i przekłada ją za jej prawy policzek. Trzymając w ten sposób zmienia pozycję leżącej przyciągając ją do siebie i dłoń lewej ręki układa jej pod twarzą, a potem prostuje głowę i odchyla ją do tłu. Klęka przed leżącą, pochyla się i przykłada policzek do twarzy nieprzytomnej, próbując wyczuć jej oddech. Podnosi się i nadal klęcząc rozgląda się na boki, po czym nie widząc nikogo w pobliżu wyjmuje telefon. Następuje przebitka z widokiem ekranu telefonu i wybieranym numerem 112. Następuje rozmowa z dyspozytorem. Po rozmowie telefonicznej dziewczyna zdejmuje swoją kurtkę i przykrywa nią leżącą koleżankę. Ponownie nachyla się i sprawdza oddech. Wyjmuje telefon. Przebitka, pojawia się inny numer telefonu oznaczony jako Kamila Dom. Zasadnicza część nagrania kończy się, następują przebitki z komentarzami tekstowymi. Ujęcie podbiegania do leżącej, napis: Pamiętaj, sprawdź czy otoczenie jest bezpieczne. Ujęcie wsłuchiwania się w oddech, napis: Sprawdź funkcje życiowe. Ujęcie przewracania nieprzytomnej na bok, napis: Jeśli poszkodowany oddycha - ułóż go w pozycji bezpiecznej. Ujęcie ekranu telefonu z wybranym numerem 112, napis: Zadzwoń po pogotowie ratunkowe. Ujęcie dziewczyny dzwoniącej, napis: Zawiadom kogoś o zaistniałej sytuacji.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje sposób układania nieprzytomnego człowieka w pozycji bocznej ustalonej. Rozpoczyna go scena z wybiegającą z budynku szkoły uczennicą, która po dobiegnięciu na przystanek autobusowy stwierdza, że się spóźniła, a po chwili dostrzega leżącą na chodniku koleżankę. Klęka obok dziewczyny i potrząsa ją za ramię, następnie zbliża ucho do ust i nosa leżącej. Przygląda się. Rozchyla kurkę poszkodowanej. Dotyka nóg sprawdzając, czy nie ma zranień lub złamań. Zdejmuje okulary nieprzytomnej dziewczyny i odkłada je na bok. Podchodzi z drugiej strony leżącej i zdejmuje pasek szkolnej torby z ramienia, a torbę odkłada na bok. Rozpoczyna układać poszkodowaną w pozycji bocznej ustalonej. Zgina prawą rękę nieprzytomnej dziewczyny do kąta 90 stopni w łokciu z dłonią na wysokości twarzy. lewą nogę zgina w kolanie. Przytrzymując kolano w górze splata palce lewej dłoni z lewą dłonią poszkodowanej i przekłada ją za jej prawy policzek. Trzymając w ten sposób zmienia pozycję leżącej przyciągając ją do siebie i dłoń lewej ręki układa jej pod twarzą, a potem prostuje głowę i odchyla ją do tłu. Klęka przed leżącą, pochyla się i przykłada policzek do twarzy nieprzytomnej, próbując wyczuć jej oddech. Podnosi się i nadal klęcząc rozgląda się na boki, po czym nie widząc nikogo w pobliżu wyjmuje telefon. Następuje przebitka z widokiem ekranu telefonu i wybieranym numerem 112. Następuje rozmowa z dyspozytorem. Po rozmowie telefonicznej dziewczyna zdejmuje swoją kurtkę i przykrywa nią leżącą koleżankę. Ponownie nachyla się i sprawdza oddech. Wyjmuje telefon. Przebitka, pojawia się inny numer telefonu oznaczony jako Kamila Dom. Zasadnicza część nagrania kończy się, następują przebitki z komentarzami tekstowymi. Ujęcie podbiegania do leżącej, napis: Pamiętaj, sprawdź czy otoczenie jest bezpieczne. Ujęcie wsłuchiwania się w oddech, napis: Sprawdź funkcje życiowe. Ujęcie przewracania nieprzytomnej na bok, napis: Jeśli poszkodowany oddycha - ułóż go w pozycji bezpiecznej. Ujęcie ekranu telefonu z wybranym numerem 112, napis: Zadzwoń po pogotowie ratunkowe. Ujęcie dziewczyny dzwoniącej, napis: Zawiadom kogoś o zaistniałej sytuacji.

Szczególnym przypadkiem jest sytuacja, w której zastajemy poszkodowanego leżącego na brzuchu i musimy przystąpić do oceny oddechu. Jeśli z powodu ułożenia jego ciała nie można dokonać tego w sposób pewny i skuteczny, trzeba go obrócić na plecy. Osoba udzielająca pierwszej pomocy musi pamiętać, aby podczas obracania poszkodowanego nie przetoczyć go przez twarz i nie spowodować tym samym dodatkowych obrażeń (trzeba pamiętać także o zdjęciu okularów). Zaprezentowana technika pozwala obrócić na plecy osobę znacznie większą i cięższą od nas samych.

Ocena oddechu metodą widać‑słychać‑czuć trwa 10 sekund.

Oddech prawidłowy to minimum dwa oddechy na 10 sekund. W razie oddechu nieprawidłowego konieczne jest rozpoczęcie RKO.

Po stwierdzeniu oddechu prawidłowego u osoby nieprzytomnej należy ją ułożyć w pozycji bocznej. Jeśli poszkodowany ma okulary, trzeba pamiętać, by je zdjąć.

Kobiety w ciąży zawsze układamy na lewym boku.

Z poszkodowaną osobą przytomną należy (jeśli jest taka możliwość) przeprowadzić wywiad SAMPLE.

Krótkotrwałą utratę przytomności, trwającą od kilku do kilkudziesięciu sekund, nazywamy omdleniem. Najczęstszą jego przyczyną jest chwilowe niedotlenie mózgu i stan ten w większości przypadków nie wymaga wzywania służb ratunkowych, ale trzeba otoczyć taką osobę opieką, bacznie ją obserwować i nie zostawiać samej. Pierwsza pomoc polega na dostarczeniu poszkodowanemu jak najwięcej tlenu (zaleca się otworzyć okno, wyprowadzić z dusznego pomieszczenia itp.).

Przedłużająca się utrata przytomności - brak świadomości - jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Osoba nieprzytomna traci kontakt ze światem zewnętrznym, przestaje reagować na bodźce głosowe, dotyk, ból, co powoduje, że staje się całkowicie bezbronna.

Największym zagrożeniem dla osoby nieprzytomnej jest uduszenie się przez opadający na tylną ścianę gardła język oraz zadławienie własną śliną lub wymiocinami.

Pierwszą czynnością, jaką należy wykonać po stwierdzeniu, że osoba jest nieprzytomna, jest zbadanie oddechu. W przypadku gdy jest on zachowany, należy ułożyć osobę poszkodowaną w pozycji bocznej bezpiecznej.

Ułożenie osoby nieprzytomnej na boku jest dla niej najbezpieczniejsze, ponieważ w pozycji tej poszkodowany nie zadławi się własną śliną/wymiocinami, pozycja jest stabilna, a język nie zatyka górnych dróg oddechowych.

Obejrzyj film i przypomnij sobie, w jaki sposób obrócić poszkodowanego z brzucha na pelcy.

Obejrzyj animację i przypomnij sobie postępowanie w czasie udrożniania dróg oddechowych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Utrata przytomności to brak świadomości i zdolności reagowania na wszystkie bodźce zewnętrzne, takie jak: zimno, gorąco, ból, hałas itp. Z tego powodu osoba nieprzytomna staje się właściwie bezbronna. Wyłączona świadomość powoduje, że najmniejsze zagrożenia, z którymi osoby przytomne potrafią poradzić sobie same, u osoby nieprzytomnej mogą doprowadzić nawet do śmierci.

# data[].attributes.headline
Postępowanie ratownika podczas wypadku - łańcuch przeżycia, pierwsza pomoc itp

# data[].attributes.subject
Postępowanie ratownika podczas wypadku - łańcuch przeżycia, pierwsza pomoc itp

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy masz świadomość, że od twojego zachowania może zależeć zdrowie, a nawet życie osoby poszkodowanej? Być może w najmniej spodziewanej chwili zajdzie potrzeba ratowania człowieka w sytuacji zgrożenia. Twoje działania w trakcie tzw. złotej godziny lub platynowych minut są na wagę nie tylko szlachetnych kruszców, lecz życia!

W Polsce, zgodnie z ustawą z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ratowanie życia i zdrowia ludzkiego odbywa się na 3 poziomach:

Pierwszą pomocą nazywamy czynności podejmowane w celu ratowania osoby w , wykonywane przez osoby znajdujące się w miejscu zdarzenia (świadków zdarzenia). Osoby udzielające pierwszej pomocy nie muszą mieć żadnych kwalifikacji, ukończonych szkoleń czy kursów. Każdy, kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, ma obowiązek udzielenia pomocy. Za nieudzielenie pomocy przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3. Oczywiście, udzielając pierwszej pomocy, nie musimy narażać swojego życia i zdrowia.

Osoby udzielające pierwszej pomocy nie muszą obawiać się odpowiedzialności karnej za nieumiejętne jej udzielenie bądź popełnienie jakiegoś błędu w czasie ratowania osoby poszkodowanej. Ratowanie życia i zdrowia to stan wyższej konieczności, a życie jest zawsze cenniejsze od zdrowia. Jeżeli osoba udzielająca pierwszej pomocy poniesie jakąś szkodę na mieniu, przysługuje jej roszczenie o naprawienie tej szkody od skarbu państwa reprezentowanego przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody.

Czynności podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywane przez ratownika to kwalifikowana pierwsza pomoc. Ratownikiem zostaje osoba, która ukończyła kurs w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP). Kurs KPP trwa 66 godzin i kończy się egzaminem, po zaliczeniu którego osoba otrzymuje zaświadczenie. Takie zaświadczenie jest ważne 3 lata od dnia jego wydania, zatem aby nie stracić uprawnień, egzamin należy powtarzać. Kwalifikowanej pierwszej pomocy udzielają m.in. strażacy, ratownicy wodni, górscy itp.

Medyczne czynności ratunkowe to świadczenia zdrowotne podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, udzielane przez lekarzy, pielęgniarki i ratowników medycznych. Osoby wykonujące medyczne czynności ratunkowe mają obowiązek doskonalenia zawodowego w różnych formach kształcenia.

Wezwanie służb ratunkowych to podstawowa czynność, jaką powinien wykonać każdy z nas, widząc osobę potrzebującą pomocy. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym w art. 4 stwierdza, że: kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. W celu powiadomienia służb ratunkowych należy skorzystać z numeru alarmowego 112.

Numer 112 jest jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej Unii Europejskiej. Służy do powiadamiania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Kierowanie połączeń pod numer alarmowy 112 jest bezpłatne (zarówno dla telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych) i można go wybrać w telefonie komórkowym nieposiadającym karty SIM. Numer ten służy wyłącznie do powiadamiania w nagłych sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia, jak np.:

wypadki drogowe,

kradzieże i włamania,

użycie przemocy,

rozpoznanie osoby poszukiwanej przez policję,

nagła utraty przytomności,

zatrzymanie krążenia i oddechu,

inne nagłe sytuacje zagrażające zdrowiu, życiu lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.

Gdy wybierasz numer alarmowy 112, twoje zgłoszenie zostaje skierowane do najbliższego centrum powiadamiania ratunkowego (CPR) lub Wojewódzkiego Centrum Powiadamiania Ratunkowego (WCPR) albo do jednostki straży pożarnej lub policji właściwej ze względu na miejsce, z którego dzwonisz. Pamiętaj, że miejsce rozmowy powinno znajdować się w pobliżu miejsca zdarzenia, a jednocześnie pozwalać na przeprowadzenie spokojnej rozmowy z (bez zakłóceń). Jeśli to możliwe, powinno być wykonane przez osobę znajdującą się bezpośrednio w miejscu zagrożenia lub inną osobę będącą świadkiem danego zdarzenia.
Wzywając służby ratunkowe:

mów spokojnie - pamiętaj, że osoba przyjmująca wezwanie musi cię zrozumieć;

powiedz, gdzie ma miejsce zdarzenie;

poinformuj, co się stało, krótko opisz zdarzenie lub sytuację, której byłeś świadkiem;

podaj swoje imię, nazwisko i numer telefonu;

odpowiadaj ściśle na pytania dyspozytora;

po podaniu wszystkich informacji nie rozłączaj się pierwszy, poczekaj, aż zrobi to dyspozytor.

Film prezentuje sposób postępowania podczas powiadamiania służb medycznych o wypadku. Rozpoczyna go ujęcie znaku drogowego Przejście dla pieszych na tle budynku starej kamienicy. Poniżej napis Przed szkołą znajdują się oznaczone miejsca przejść dla pieszych, zawsze z nich korzystaj. W przeciwnym razie kierowca może cię nie zauważyć i dojdzie do wypadku. Następuje zainscenizowana scena wypadku. Kamera ukazuje młodą dziewczynę przechodzącą przez jezdnię, która zostaje potrącona przez samochód. Odwraca głowę w kierunku ostro hamującego samochodu. Zbliżenie na przestraszoną twarz dziewczyny i kierowcy. Nastolatka wystawia ręce przed siebie, chcąc „zatrzymać" nadjeżdżające auto. Nie jest pokazany moment uderzenia, następuje rozjaśnienie ekranu, słychać głuche uderzenie, a potem następuje cisza. Zmiana ujęcia, inna dziewczyna podchodzi do tego samego skrzyżowania, a widząc co się stało przestraszona podbiega do leżącej na ulicy przed samochodem koleżanki. Z samochodu wysiada kierowca i również podchodzi do ofiary wypadku, widać, że jest przestraszony. Ofiara wypadku jest przytomna, ma otwarte oczy, mówi, co ją boli. Koleżanka, która dobiegła, prosi kierowcę o zabezpieczenie miejsca wypadku, kierowca potwierdza i odbiega w stronę auta i otwiera bagażnik. Następuje stopklatka, pojawia się tablica informacyjna z napisem: Zawsze zadbaj o swoje bezpieczeństwo, gdyż w przeciwnym razie sam będziesz potrzebował pomocy. Po wypadku miejsce zdarzenia można oznaczyć światłami awaryjnymi pojazdu, trójkątem ostrzegawczym i kamizelką odblaskową ubraną przez kierowcę. Zmiana ujęcia. Potrącona nastolatka leży na drodze, pytając co się stało i powtarzając, że boli ją noga. W międzyczasie kierowca zakłada kamizelkę odblaskową, włącza światła awaryjne i ustawia trójkąt odblaskowy. Zmiana ujęcia, dziewczyna udzielająca pomocy wyciąga telefon wybiera numer 112, co pokazane zostaje na zbliżeniu. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Numery do służb ratunkowych są bezpłatne i nie trzeba wybierać numerów kierunkowych. Pamiętaj, 999 to pogotowie ratunkowe, 998 to straż pożarna, 997 to policja, 112 to numer alarmowy. Dziewczyna przykłada telefon do ucha i rozmawia z dyspozytorem. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Pamiętaj, aby skutecznie i szybko wezwać karetkę pogotowia, musisz dyspozytorowi medycznemu podać następujące informacje: co się stało, miejsce zdarzenia, stan i przybliżony wiek poszkodowanego, przybliżony wiek poszkodowanego, swoje dane. Następuje koniec rozmowy, dziewczyna uspokaja ofiarę wypadku.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje sposób postępowania podczas powiadamiania służb medycznych o wypadku. Rozpoczyna go ujęcie znaku drogowego Przejście dla pieszych na tle budynku starej kamienicy. Poniżej napis Przed szkołą znajdują się oznaczone miejsca przejść dla pieszych, zawsze z nich korzystaj. W przeciwnym razie kierowca może cię nie zauważyć i dojdzie do wypadku. Następuje zainscenizowana scena wypadku. Kamera ukazuje młodą dziewczynę przechodzącą przez jezdnię, która zostaje potrącona przez samochód. Odwraca głowę w kierunku ostro hamującego samochodu. Zbliżenie na przestraszoną twarz dziewczyny i kierowcy. Nastolatka wystawia ręce przed siebie, chcąc „zatrzymać" nadjeżdżające auto. Nie jest pokazany moment uderzenia, następuje rozjaśnienie ekranu, słychać głuche uderzenie, a potem następuje cisza. Zmiana ujęcia, inna dziewczyna podchodzi do tego samego skrzyżowania, a widząc co się stało przestraszona podbiega do leżącej na ulicy przed samochodem koleżanki. Z samochodu wysiada kierowca i również podchodzi do ofiary wypadku, widać, że jest przestraszony. Ofiara wypadku jest przytomna, ma otwarte oczy, mówi, co ją boli. Koleżanka, która dobiegła, prosi kierowcę o zabezpieczenie miejsca wypadku, kierowca potwierdza i odbiega w stronę auta i otwiera bagażnik. Następuje stopklatka, pojawia się tablica informacyjna z napisem: Zawsze zadbaj o swoje bezpieczeństwo, gdyż w przeciwnym razie sam będziesz potrzebował pomocy. Po wypadku miejsce zdarzenia można oznaczyć światłami awaryjnymi pojazdu, trójkątem ostrzegawczym i kamizelką odblaskową ubraną przez kierowcę. Zmiana ujęcia. Potrącona nastolatka leży na drodze, pytając co się stało i powtarzając, że boli ją noga. W międzyczasie kierowca zakłada kamizelkę odblaskową, włącza światła awaryjne i ustawia trójkąt odblaskowy. Zmiana ujęcia, dziewczyna udzielająca pomocy wyciąga telefon wybiera numer 112, co pokazane zostaje na zbliżeniu. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Numery do służb ratunkowych są bezpłatne i nie trzeba wybierać numerów kierunkowych. Pamiętaj, 999 to pogotowie ratunkowe, 998 to straż pożarna, 997 to policja, 112 to numer alarmowy. Dziewczyna przykłada telefon do ucha i rozmawia z dyspozytorem. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Pamiętaj, aby skutecznie i szybko wezwać karetkę pogotowia, musisz dyspozytorowi medycznemu podać następujące informacje: co się stało, miejsce zdarzenia, stan i przybliżony wiek poszkodowanego, przybliżony wiek poszkodowanego, swoje dane. Następuje koniec rozmowy, dziewczyna uspokaja ofiarę wypadku.

Sprawne ratowanie życia i zdrowia wymaga szybkiego działania, które pozwoli zminimalizować skutki nagłego urazu, a czasem nawet zapobiec śmierci. Rolą ratowników medycznych nie jest leczenie, ale utrzymanie człowieka przy życiu, zmniejszenie powikłań i jak najszybszy transport do właściwego szpitalnego oddziału ratunkowego. Czynnik, który w ratownictwie medycznym jest kluczowy, to czas, a jego zakres wyznacza tzw. , która (na przekór nazwie) nie zawsze stanowi 60 minut. Jest to czas od wystąpienia jakiegoś zdarzenia (wypadku, urazu, utraty przytomności) do znalezienia się poszkodowanego na stole operacyjnym (oddziale intensywnej opieki medycznej). Im krótszy jest ten okres, tym większe są szanse poszkodowanego na przeżycie. Zależność szans na przeżycie od czasu przedstawia w uproszczeniu ilustracja 4.

ogniwo 1 - szybkie rozpoznanie zagrożenia życia oraz wezwanie pogotowia ratunkowego może zapobiec wystąpieniu NZK;

ogniwo 2 - szybkie rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (RKO) przez świadków zdarzenia może dwu-, a nawet trzykrotnie zwiększyć szanse przeżycia osób z zatrzymaniem krążenia;

ogniwo 3 - w wielu przypadkach szybka defibrylacja elektryczna zwiększa szanse na przeżycie;

ogniwo 4 - wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych, opieka i leczenie poresuscytacyjne mają duży wpływ na jakość życia po NZK.

Najpoważniejszy stan, jaki może spotkać każdego z nas, to nagłe zatrzymanie krążenia (NZK). Osoba poszkodowana przestaje wtedy oddychać, a krew przestaje krążyć w jej organizmie. Stan ten jest odwracalny, jeśli trwa nie dłużej niż ok. 3‑6 min. Jeśli pomoc nie nadejdzie w tym czasie, następuje bardzo szybka śmierć mózgu, a tym samym nieodwracalne zmiany w organizmie poszkodowanego. W ratownictwie medycznym czas ten nazywany jest . Służby ratunkowe, wezwane nawet natychmiast po zdarzeniu, bardzo rzadko dojadą do osoby poszkodowanej w tak krótkim czasie. Europejska Rada Resuscytacji szanse na przeżycie osoby z NZK przedstawia jako tzw. . Składa się on z czterech ogniw (ilustracja 5.), które muszą być jednakowo mocne.

Trzy pierwsze ogniwa wdrożone przez osoby udzielające pierwszej pomocy jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego stanowią o przeżyciu i niejednokrotnie o jakości życia po NZK - stanie, który kiedyś niewątpliwie spotka każdego z nas.

W Polsce ratowanie życia i zdrowia ludzkiego odbywa się na 3 poziomach: pierwsza pomoc, kwalifikowana pierwsza pomoc i medyczne czynności ratunkowe.

Podstawowe znaczenie dla przeżycia osób poszkodowanych ma pierwsza pomoc, w ramach której alarmujemy służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom poszkodowanym. Służby te po przybyciu na miejsce zdarzenia udzielają kwalifikowanej pierwszej pomocy lub podejmują medyczne czynności ratunkowe.

Kwalifikowanej pierwszej pomocy udzielają ratownicy pełniący służbę w policji, straży pożarnej, lub osoby pracujące w takich organizacjach, jak WOPR, GOPR, TOPR itp.

Medyczne czynności ratunkowe są podejmowane przez zespoły ratownictwa medycznego (w tym specjalistyczne i podstawowe) oraz zespoły lotniczego pogotowia ratunkowego, w których pracują lekarze, pielęgniarki i ratownicy medyczni.

Udzielanie pierwszej pomocy jest obowiązkiem każdego z nas, a jej nieudzielenie jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3.

W pierwszej pomocy najważniejszy jest czas określany jako złota godzina i platynowe minuty.

Europejska Rada Resuscytacji podsumowując czynności niezbędne do przeprowadzenia skutecznej resuscytacji, opracowała łańcuch przeżycia składający się z czterech ogniw.

Udzielając pierwszej pomocy, nigdy nie należy zapominać o bezpieczeństwie na miejscu wypadku i o tym, że sprawne i prawidłowe zgłoszenie zdarzenia służbom ratowniczym skróci czas dojazdu karetki i zwiększy szanse na przeżycie ofiar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Podstawowe zasady postępowania ratownika na miejscu wypadku

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy masz świadomość, że od twojego zachowania może zależeć zdrowie, a nawet życie osoby poszkodowanej? Być może w najmniej spodziewanej chwili zajdzie potrzeba ratowania człowieka w sytuacji zgrożenia. Twoje działania w trakcie tzw. złotej godziny lub platynowych minut są na wagę nie tylko szlachetnych kruszców, lecz życia!

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Udzielając pierwszej pomocy, ratownik powinien w pierwszej kolejności zadbać o bezpieczeństwo swoje, a następnie - o bezpieczeństwo poszkodowanego i świadków zdarzenia. Jeżeli ratownik dozna urazu, to służby ratunkowe, które przybędą na miejsce, będą musiały pomóc nie tylko osobie poszkodowanej, ale również jemu. Może to zmniejszyć szansę przeżycia obu osób.

jakie są trzy poziomy ratowania życia i zdrowia ludzkiego;

że masz obowiązek udzielania pierwszej pomocy;

jak wezwać fachową pomoc na miejsce wypadku.

wyjaśniać, z jakiej ochrony prawnej korzysta ratownik podczas udzielania pierwszej pomocy;

zapobiegać zagrożeniom mogącym wystąpić podczas udzielania pierwszej pomocy;

podnosić poziom bezpieczeństwa w miejscu zdarzenia;

stosować zasady postępowania aseptycznego.

W momencie wypadku często pojawia się wiele wątpliwości wśród osób, które chcą udzielić pomocy. Niestety, niepewność powoduje, że nierzadko rezygnujemy z wykonania jakichkolwiek czynności. Strach przed tym, że nasze działania mogą pogłębić już istniejące urazy, jest bardzo duży. Często zdaża się, że ratownicy na miejscu zdarzenia słyszą takie wytłumaczenie świadków, jak np.: dla bezpieczeństwa poszkodowanego nie ruszaliśmy go. Taka postawa nierzadko prowadzi do jego śmierci! Zachowawcza postawa nierzadko jest tłumaczona strachem przed konsekwencjami prawnymi ewentualnych błędów popełnionych podczas działań ratowniczych. Z drugiej strony zdarza się również, że bez większego zastanowienia ruszamy na ratunek, nie zważając na zagrożenia i narażając własne życie. Obydwie przedstawione powyżej postawy są złe, a ta lekcja pokaże ci, co zrobić, aby udzielanie pierwszej pomocy było bezpieczne dla ciebie i poszkodowanego.

Istnieje obowiązek udzielania pierwszej pomocy. Prawo określa najmniejszy zakres działania, który polega na poinformowaniu służb ustawowo zobowiązanych do niesienia pomocy. Jednak w przypadku pierwszej pomocy najważniejszą rolę odgrywa czas - im szybciej sami przystąpimy do działań ratowniczych, tym większa szansa na uratowanie zdrowia i życia poszkodowanych (więcej o roli czasu można znaleźć ). Czasami można usłyszeć informacje o ratownikach, którzy podczas udzielania pierwszej pomocy popełnili jakiś błąd, a następnie odpowiadali przed sądem za wyrządzone krzywdy. To nieprawdziwe i szkodliwe informacje. Ich rozpowszechnianie powoduje wśród przypadkowych świadków niechęć do podejmowania czynności ratujących życie. Boją się, że efektem ich działania może być kara więzienia lub konieczność wypłacenia odszkodowania z tytułu popełnionych błędów, jak np. połamanie żeber podczas wykonywania resuscytacji krążeniowo‑oddechowej. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym informuje: Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej dla .

Zapisy ustawy pozwalają ścigać i karać osoby, które podczas udzielania pierwszej pomocy będą przeszkadzać, grozić albo czynnie zagrażać zdrowiu lub życiu ratownika. Jeżeli ratownik uzna, że ktoś, nawet sam poszkodowany, stanowi dla niego bezpośrednie zagrożenie, ma prawo przerwać udzielanie pierwszej pomocy i przede wszystkim zadbać o własne bezpieczeństwo, np. oddalając się na bezpieczną odległość i wzywając służby porządkowe (policję, straż miejską).

Udzielanie pierwszej pomocy to stan wyższej konieczności. Takie traktowanie pierwszej pomocy znosi odpowiedzialność karną, która mogłaby ciążyć na ratowniku w razie popełnienia błędu podczas działań ratowniczych. Często brak tej wiedzy powoduje, że poszkodowany zostaje bez pomocy i umiera.

Zastanów się, kto jeszcze, nie będąc funkcjonariuszem publicznym, może korzystać z ochrony prawnej dla niego przewidzianej.

zagrożenia, które widać, słychać lub czuć, dość łatwo rozpoznawalne, np. ulatniający się gaz z kuchenki, ruch uliczny, pożar, pies broniący swojego właściciela czy zerwana linia energetyczna;

zagrożenia, których nie widać, nie słychać i nie czuć, np. prąd elektryczny, tlenek węgla, drobnoustroje przenoszone przez krew poszkodowanego (, ) czy prątki przenoszone drogą kropelkową.

Należy zwracać szczególną uwagę na drugą z wymienionych grup zagrożeń, gdyż często są ona przyczyną wypadków i zachorowań wśród ratowników.

W dalszej części tej ustawy jest mowa o tym, że ratownik: (...) może poświęcić dobra osobiste innej osoby, inne niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia.
Czynniki zewnętrzne:

ruch uliczny,

agresywni świadkowie,

źródło prądu elektrycznego,

pies broniący swojego właściciela,

nieznany akwen wodny lub rzeka,

nierówne, śliskie podłoże,

rozbity, uszkodzony pojazd,

ukształtowanie terenu i warunki pogodowe.

Poszkodowany:

agresywne zachowanie wynikające z szoku, bólu, zaburzeń świadomości lub spożycia środków odurzających,

Jaka część społeczeństwa w naszym kraju jest zarażona wirusami takimi jak HIV lub WZW?

Liczbę nosicieli WZW typu B i C w Polsce ocenia się obecnie na ok. 1,5% populacji, natomiast liczbę nosicieli wirusa HIV - na ok. 0,07%. To niewiele, ale mimo to trzeba pamiętać o środkach ochrony osobistej, takich jak rękawiczki jednorazowe czy maseczka do sztucznego oddychania.

Oznacza to, że jeśli np. nie ma dostępu do środków opatrunkowych, można wykonać opatrunek nawet z koszuli. Nie należy bać się wykorzystywania rzeczy w obawie przed ich zniszczeniem, wszystkie straty finansowe wynikające ze zniszczenia sprzętu, ubrania i innych przedmiotów podczas udzielania pierwszej pomocy zostaną wyrównane przez skarb państwa. Jedyne, czego nie można poświęcić, to zdrowie bądź życie innej osoby - nie można więc np.: kazać komuś skoczyć do wody celem ratowania osoby tonącej.

Zanim ratownik zacznie udzielać pierwszej pomocy, powinien rozejrzeć się i upewnić, że nic mu nie zagraża. Możliwe zagrożenia występujące w takich sytuacjach można podzielić na dwie grupy:

latarkę, światło telefonu komórkowego,

światła awaryjne samochodu.

Zagrożenia występujące podczas udzielania pierwszej pomocy możemy również podzielić na zagrożenia wynikające z czynników zewnętrznych oraz ze strony poszkodowanego. Niektóre z nich zostały zaprezentowane w galerii 1.

Przy zachowaniu odrobiny zdrowego rozsądku zagrożenia wynikające z czynników zewnętrznych oraz agresywnego zachowania poszkodowanego ratownik jest w stanie ocenić i rozpoznać przed podejściem do poszkodowanego. Jeśli ratownik uzna, że dla niego niebezpieczeństwo jest zbyt duże, może odstąpić od prowadzenia działań ratowniczych, aby nie zwiększać potencjalnej liczby poszkodowanych.

Warto również pamiętać, że czynniki zewnętrzne mogą stanowić zagrożenie także dla poszkodowanego. Zatem, jeśli ratownik po ocenie własnego bezpieczeństwa zdecyduje się podjąć działania ratownicze, powinien zacząć od oceny stopnia zagrożenia poszkodowanego. Jeżeli uzna, że czynniki zewnętrzne zagrażają zdrowiu i życiu poszkodowanego, a możliwe jest ich wyeliminowanie np. przez przeniesienie rannego w inne miejsce - powinien to zrobić bez względu na rodzaj i skalę obrażeń tej osoby.

Środki bezpieczeństwa można podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich obejmuje środki chroniące ratownika przed materiałem potencjalnie zakaźnym. Należą do niej, np. rękawiczki jednorazowe oraz maseczka do sztucznego oddychania. Drugą grupę stanowią natomiast wszystkie środki, które zapewniają bezpieczeństwo zarówno poszkodowanego, jak i świadków zdarzenia, ratowników oraz innych osób, np. nadjeżdżających do miejsca wypadku. Jako przykłady takich środków wymienić można:

Podczas udzielania pomocy należy wykorzystywać każdy dostępny sprzęt ochronny, pamiętając o . Często winę za dopuszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych do określonego środowiska (np. do rany poszkodowanego) ponosi ratownik, który zajęty udzielaniem pierwszej pomocy, zapomina o zdjęciu zakrwawionych rękawiczek, sięga w nich np. do apteczki po gazę czy bandaż. W ten sposób doprowadza do sytuacji, w której cała zawartość apteczki jest nieużyteczna, gdyż została potencjalnie skażona drobnoustrojami znajdującymi się we krwi poszkodowanego.

Sprzęt, który miał kontakt z wydzielinami poszkodowanego, odkładaj w jedno miejsce, najlepiej do woreczka. Nie możesz go tak po prostu wyrzucić do śmieci, ponieważ stanowiłby on potencjalne zagrożenie dla innych ludzi. Kiedy wzywasz pogotowie, przekaż wszystkie rzeczy personelowi medycznemu, a on umieści je w specjalnym pojemniku przeznaczonym na odpady medyczne.

Za nieudzielenie poszkodowanej osobie pierwszej pomocy w Polsce grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. Jeśli natomiast ratownik popełni błąd przy udzielaniu pierwszej pomocy, nie grożą mu żadne konsekwencje.

Trudno jest wymienić wszystkie zagrożenia, jakie mogą spotkać ratownika w miejscu udzielania pierwszej pomocy. Zależą one w dużej mierze od okoliczności zdarzenia czy miejsca wypadku. Trzeba jednak pamiętać o niebezpieczeństwach, które zastaliśmy na miejscu wypadku oraz tych, które mogą w każdej chwili wystąpićw czasie udzielania pierwszej pomocy.

Aseptyka to zespół czynności mających na celu niedopuszczenie do zakażenia lub zanieczyszczenia określonego środowiska drobnoustrojami. Dlatego w czasie udzielania komuś pomocy zawsze używaj jednorazowych rękawiczek, a po zakończeniu wszystkich czynności dokładnie umyj ręce wodą z mydłem.

Znajdź w domu jednorazowe rękawiczki i poćwicz ich prawidłowe zdejmowanie. Poproś rodziców, by wykonywali te czynności razem z tobą.

Przyjrzyj się poniższym fotografiom i zastanów się, jakie niebezpieczeństwa mogą spotkać ratownika na miejscu wypadku. W jaki sposób można je zminimalizować?

Definicja: funkcjonariusz publiczny

zgodnie z art. 115 Kodeksu karnego funkcjonariuszami publicznymi są:

1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,

2) poseł, senator, radny,

2a) poseł do Parlamentu Europejskiego,

3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy,

4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych,

5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe,

6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej,

7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej,

8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową

9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe

Sprzęt ochrony osobistej, np. rękawiczki, jest jednorazowy. W przypadku kilku poszkodowanych, ratownik powinien stosować do każdego nowy komplet (np. zakładać nową parę rękawiczek).

Po skończonych działaniach ratowniczych należy pamiętać o bezpiecznym zdejmowaniu rękawiczek, gdyż w tym momencie może nastąpić bezpośredni kontakt ratownika z krwią poszkodowanego znajdującą się na rękawiczkach. Prawidłową technikę ilustruje poniższy film.

R10sgtjmHWnxT 1

Film rozpoczyna się zbliżeniem korpusu człowieka w brązowym ubraniu nakładającego jednorazowe rękawiczki. Następuje zbliżenia jednej dłoni w rękawiczce, a następnie obu dłoni wyciągniętych przez aktora przed siebie. Zmiana ujęcia na przedstawiające całą postać aktora od pasa w górę. Zbliżenie rąk, palce prawej dłoni łapią lewą rękawiczkę na wysokości nadgarstka tak, by nie dotykać skóry lewego przedramienia i ściągają ją z ręki wywracając rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch. Zdjęta rękawiczka trzymana jest przez prawą dłoń. Palce lewej, gołej dłoni ruchem ślizgowym wsuwają się między rękawicę a nadgarstek prawej dłoni. Następnie demonstrator zdejmuje rękawiczkę, zwijając ją wzdłuż dłoni i naciągając na rękawiczkę trzymaną w palcach. Zmiana ujęcia na szerszy plan. Demonstrator zawiązuje na supeł jedną rękawiczkę w której jest druga rękawiczka. Pojawia się napis: Pamiętaj, po zdjęciu rękawiczek natychmiast umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film rozpoczyna się zbliżeniem korpusu człowieka w brązowym ubraniu nakładającego jednorazowe rękawiczki. Następuje zbliżenia jednej dłoni w rękawiczce, a następnie obu dłoni wyciągniętych przez aktora przed siebie. Zmiana ujęcia na przedstawiające całą postać aktora od pasa w górę. Zbliżenie rąk, palce prawej dłoni łapią lewą rękawiczkę na wysokości nadgarstka tak, by nie dotykać skóry lewego przedramienia i ściągają ją z ręki wywracając rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch. Zdjęta rękawiczka trzymana jest przez prawą dłoń. Palce lewej, gołej dłoni ruchem ślizgowym wsuwają się między rękawicę a nadgarstek prawej dłoni. Następnie demonstrator zdejmuje rękawiczkę, zwijając ją wzdłuż dłoni i naciągając na rękawiczkę trzymaną w palcach. Zmiana ujęcia na szerszy plan. Demonstrator zawiązuje na supeł jedną rękawiczkę w której jest druga rękawiczka. Pojawia się napis: Pamiętaj, po zdjęciu rękawiczek natychmiast umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.

W przypadku narażenia się na kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym należy natychmiast bardzo dokładnie umyć i spłukać silnym strumieniem wody skażony obszar skóry. Niezwłocznie trzeba też skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu oraz poinformować zespół ratownictwa medycznego o zaistniałym zdarzeniu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Udzielając pierwszej pomocy, ratownik powinien w pierwszej kolejności zadbać o bezpieczeństwo swoje, a następnie - o bezpieczeństwo poszkodowanego i świadków zdarzenia. Jeżeli ratownik dozna urazu, to służby ratunkowe, które przybędą na miejsce, będą musiały pomóc nie tylko osobie poszkodowanej, ale również jemu. Może to zmniejszyć szansę przeżycia obu osób.

# data[].attributes.headline
Zagrożenia komunikacyjne - wypadki i katastrofy

# data[].attributes.subject
Zagrożenia komunikacyjne - wypadki i katastrofy

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przyczyny zdarzenia

Nie istnieje jedna definicja wypadku komunikacyjnego. Ogólnie można przyjąć, iż jest to zdarzenie z udziałem przynajmniej jednego pojazdu (niekoniecznie z napędem silnikowym), które skutkuje zniszczeniem mienia, uszczerbkiem na zdrowiu lub nawet śmiercią osób biorących w nim udział.

Wśród tak zdefiniowanych wypadków komunikacyjnych wyróżnić możemy m.in.: drogowe, kolejowe, morskie oraz lotnicze. Należy jednak zaznaczyć, że najczęstszym wypadkiem komunikacyjnym jest pierwsza z wymienionych kategorii. Według danych przedstawionych przez Komendę Główną Policji w 2013 roku doszło w Polsce do 35 385 wypadków drogowych, w których odnotowano 3291 ofiar śmiertelnych oraz 43 471 osób rannych.

Do wypadków komunikacyjnych może dochodzić z różnych powodów. Najczęstszymi przyczynami wypadków lotniczych, kolejowych i morskich są błędy konstrukcyjne, awarie techniczne oraz błędy ludzi obsługujących te środki transportu.

Wśród najczęstszych przyczyn wypadków drogowych wymienia się:

nieznajomość i lekceważenie podstawowych zasad ruchu drogowego (np. przekraczanie jezdni w niedozwolonym miejscu, jazda w niewłaściwym kierunku - tzw. jazda pod prąd),

brak widocznego oznakowania rowerzystów i pieszych,

nagłe, niesygnalizowane wtargnięcie na jezdnię,

przekroczenie dozwolonej prędkości

,

zły stan techniczny pojazdów,

zły stan techniczny dróg oraz ich niedostateczne oznakowanie,

przekroczenie dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz brak odpowiedniego mocowania przewożonych materiałów, powodujący przemieszczanie się ładunku i utrudnienie w kierowaniu pojazdem,

nieprawidłowe przekraczanie torowisk przez pieszych (np. przekraczanie torów w miejscach niedozwolonych, przechodzenie pod szlabanem oraz spacerowanie po torowiskach),

nieprawidłowe przejeżdżanie samochodów przez torowiska (np. bez upewnienia się, czy nie nadjeżdża pojazd szynowy),

awarie urządzeń zabezpieczających przejazdy pojazdów szynowych (np. szlabanów, sygnalizatorów świetlnych oraz dzwonków).

Mówiąc o wypadkach drogowych, nie mamy na myśli wyłącznie wypadku z udziałem dwóch lub więcej aut. Wypadki mogą mieć różną postać, a ogólnie można powiedzieć, że biorą w nich udział pojazdy poruszające się po drogach. Poniższa galeria prezentuje kilka najczęstszych przykładów takich zdarzeń.

Jedną z przyczyn wypadków drogowych w Polsce jest również prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Komendę Główną Policji w 2013 roku odnotowano 4028 wypadków z udziałem nietrzeźwych uczestników ruchu drogowego. Zginęły w nich 523 osoby, a 4737 zostało rannych. Ponadto w tym samym roku przeprowadzono 8,9 mln kontroli trzeźwości i zatrzymano 162 tys. nietrzeźwych kierujących. Policjanci wskazują, że wciąż potrzebne są intensywne kampanie społeczne mające na celu zmianę mentalności - nie tylko kierowców, ale także pasażerów, którzy niejednokrotnie przyzwalają pijanej osobie siadać „za kółkiem".

Wypadki komunikacyjne bardzo często pociągają za sobą wiele przykrych konsekwencji dla osób w nich uczestniczących. Najtragiczniejszym skutkiem jest śmierć. Ponadto osoba biorąca udział w takim zdarzeniu może odnieść poważne obrażenia, do których zalicza się najczęściej:

złamania kończyn dolnych i górnych,

uszkodzenia ciała w okolicy pasa, tj. pęknięcia,

zmiażdżenia miednicy,

wstrząśnienie mózgu,

rany cięte i tłuczone głowy,

uszkodzenia organów wewnętrznych.

Zgodnie z definicją przedstawioną w słowniku języka polskiego, przez katastrofę rozumie się albo wydarzenie, w którym ginie wiele osób lub dochodzi do dużych strat materialnych, albo też zjawisko tragiczne w skutkach, obejmujące swoim zasięgiem duży obszar. Można zatem przyjąć, że katastrofa różni się od wypadku zasięgiem (obejmuje zdecydowanie większy obszar) oraz skalą (katastrofa powoduje o wiele większe straty materialne, środowiskowe oraz straty w ludziach lub zwierzętach).

Choć można podzielić podobnie jak zagrożenia na naturalne (spowodowane przez siły przyrody) i wywołane działalnością człowieka, to jednak częściej termin ten stosuje się do drugiej z wymienionych kategorii, natomiast katastrofy naturalne nazywa się raczej klęskami żywiołowymi lub kataklizmami.

Od pojęcia katastrofy należy odróżnić pojęcie awarii. Powołując się ponownie na słownik języka polskiego, można je zwięźle zdefiniować jako uszkodzenie maszyny lub innego urządzenia technicznego. sama w sobie może być traktowana jako kolejny rodzaj zagrożenia antropogenicznego, lecz można ją rozumieć również jako przyczynę różnego rodzaju wypadków i katastrof.

Wśród katastrof antropogenicznych można wyróżnić wiele rodzajów. Zalicza się do nich m.in. katastrofy drogowe (np. katastrofa autobusu w Gdańsku 2 maja 1994 r.), tramwajowe (np. katastrofa w Szczecinie w dniu 7 grudnia 1967 r.), kolejowe (np. katastrofa pod Szczekocinami z 3 marca 2012 r.), lotnicze (np. katastrofa w Lesie Kabackim w dniu 9 maja 1987 r.), morskie (np. zatonięcie Titanica w dniu 15 kwietnia 1912 r.), górnicze (np. katastrofa w kopalni „Halemba" z listopada 2006 r.), budowlane (np. zawalenie się galerii handlowej Sampoong, w Seulu, przedstawione na ilustracji 3.), jądrowe (np. awaria elektrowni jądrowej w Czarnobylu, 26 kwietnia 1986 r.), ekologiczne (np. katastrofa w indyjskim Bhopal z 3 grudnia 1984 r.) oraz przemysłowe (np. wybuch w fabryce fajerwerków w Enschede w Holandii w dniu 13 maja 2000 r.).

Awarie i katastrofy antropogeniczne są powodowane różnorodną działalnością człowieka - szczególnie tą nieroztropną i niewłaściwą. Jest to jednak określenie bardzo ogólne, dlatego też warto wymienić kilka ich konkretnych przyczyn. Wiedza o nich pozawala zapobiec podobnym zdarzeniom.

Do najczęstszych przyczyn katastrof antropogenicznych (jak również awarii technicznych) zalicza się:

Jak już wspomniano, jednym z przykładów katastrof antropogenicznych jest katastrofa kolejowa, która wydarzyła się 3 marca 2012 roku w miejscowości Chałupki w pobliżu Szczekocin. Doszło wówczas do czołowego zderzenia dwóch pociągów, w wyniku którego śmierć poniosło 16 osób, a 57 zostało rannych. Wydarzenie to oraz jego tragiczne skutki ukazują, jak wielkie niebezpieczeństwo może stanowić nieroztropne i niewłaściwe zachowanie ludzi. Według raportu opracowanego przez Państwową Komisję Badania Wypadków Kolejowych, przyczyną czołowego zderzenia pociągów pod Szczekocinami były błędy i zaniedbania pracowników PKP Polskich Linii Kolejowych, w tym nieznajomość działania urządzeń obsługiwanych przez dyżurnych ruchu. Ponadto w raporcie zwrócono też uwagę na niedostateczną czujność maszynistów obydwu pociągów, którzy kontynuowali jazdę pomimo otrzymania sygnałów ostrzegawczych.

Film nakręcony amatorską kamerą przedstawia scenę katastrofy kolejowej pod Szczekocinami. Kręcony zza linii kordonu policyjnego rozpoczyna się ujęciem centralnego miejsca katastrofy ze szczątkami zielonych i niebieskich wagonów, które się ze sobą zderzyły. Następnie operator kamery obraca ją w lewo i w prawo pokazując oba stojące na torach pociągi, kordon policyjny, służby ratownicze i osoby postronne.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film nakręcony amatorską kamerą przedstawia scenę katastrofy kolejowej pod Szczekocinami. Kręcony zza linii kordonu policyjnego rozpoczyna się ujęciem centralnego miejsca katastrofy ze szczątkami zielonych i niebieskich wagonów, które się ze sobą zderzyły. Następnie operator kamery obraca ją w lewo i w prawo pokazując oba stojące na torach pociągi, kordon policyjny, służby ratownicze i osoby postronne.

Jako stały uczestnik ruchu drogowego możesz stać się świadkiem lub uczestnikiem zarówno wypadku komunikacyjnego, jak i katastrofy komunikacyjnej (w tym np. drogowej). Wówczas powinno się:

zabezpieczyć miejsce zdarzenia (więcej informacji na ten temat można znaleźć );

ocenić liczbę rannych i ich obrażenia oraz to, jakie środki będą niezbędne do udzielenia pomocy poszkodowanym (dane te będą przydatne w momencie wzywania służ ratowniczych);

wezwać służby ratownicze, wykorzystując jeden z numerów alarmowych - 112, 997, 998, 999; przekazany komunikat powinien zawierać następujące informacje: dane zgłaszającego i numer telefonu kontaktowego, lokalizacja miejsca zdarzenia, liczba rannych i obrażenia;

udzielić poszkodowanym, dbając przy tym o własne bezpieczeństwo;

zabezpieczyć ślady mogące ułatwić odtworzenie przebiegu wypadku;

spisać dane personalne świadków wypadku.

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem na sprawcy wypadku komunikacyjnego ciąży odpowiedzialność cywilna (rekompensata majątkowa za spowodowane straty) oraz karna. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem na sprawcy wypadku komunikacyjnego ciąży odpowiedzialność cywilna (rekompensata majątkowa za spowodowane straty) oraz karna.

W przypadku wystąpienia awarii i pozostałych katastrof antropogenicznych, najważniejszy jest odpowiedni sposób postępowania. Każda katastrofa, w zależności od jej rodzaju, ma szczególne cechy charakterystyczne, dlatego też trudno jest określić jeden uniwersalny sposób właściwego zachowania. Mimo to warto pamiętać o kilku fundamentalnych zasadach.

Zawsze dbaj o swoje własne bezpieczeństwo. Chroń głowę, a także inne wrażliwe miejsca swojego ciała oraz pamiętaj o odpowiednim oznakowaniu (np. odblaskowej kamizelce) i zachowaj szczególną ostrożność.

Miej przy sobie dokumenty potwierdzające tożsamość.

Wezwij służby ratunkowe, wykorzystując znane ci numery alarmowe. Podaj możliwie dużo informacji.

Jeżeli istnieje podejrzenie wycieku niebezpiecznych substancji, jak najszybciej oddal się (zachowując szczególną ostrożność) i udaj w bezpieczne miejsce.

Nie blokuj dojazdu służbom ratowniczym.

Informuj napotkane osoby o tym, co się stało.

Jeżeli stwierdzisz, że miejsce katastrofy nie stanowi dla ciebie zagrożenia i twoje bezpieczeństwo na tym nie ucierpi, rozpocznij udzielanie pomocy poszkodowanym.

Po przybyciu służb ratowniczych słuchaj ich komunikatów i poleceń oraz postępuj według ich wskazań.

Nie przeszkadzaj ratownikom w pracy.

Jeżeli doznałeś obrażeń, zgłoś się do punktu pomocy medycznej, natomiast jeżeli masz informacje, które mogą być pomocne w akcji ratowniczej, przekaż je niezwłocznie odpowiednim służbom.

Szczególne zasady postępowania obowiązują, jeżeli jesteśmy uczestnikami katastrofy (np. budowlanej lub drogowej) i oczekujemy pomocy. Należy wówczas przede wszystkim zachować spokój i nie poddawać się panice. Ponadto trzeba racjonalnie ocenić swój stan zdrowia (np. sprawdzić, czy istnieje możliwość poruszania kończynami) oraz swoje położenie. Jeżeli utknęliśmy np. pod wielowarstowymi zwałami gruzu, to nie należy próbować się uwalniać. Nigdy nie wiadomo, co może na nas spaść, gdy zaczniemy odsuwać kawałki betonu. W takiej sytuacji trzeba rozpocząć wzywanie pomocy i naprowadzanie ratowników na miejsce, w którym się znajdujemy. Najlepiej wzywać pomoc w kilkuminutowych odstępach - można robić to głosem lub też w inny dostępny sposób (np. stukając w rury).

Wśród wypadków komunikacyjnych możemy wyróżnić m.in. wypadki drogowe, kolejowe, lotnicze oraz morskie. Należy jednak zaznaczyć, że najczęściej dochodzi do wypadków komunikacyjnych należących do pierwszej z wymienionych kategorii.

Wypadki komunikacyjne mogą mieć wiele przyczyn. Wypadki lotnicze i kolejowe są najczęściej powodowane przez błędy konstrukcyjne, awarie techniczne oraz błędy ludzi obsługujących dane pojazdy. Przyczyny wypadków drogowych w dużej mierze zależą od osób i pojazdów w nich uczestniczących.

Wypadki komunikacyjne często kończą się przykrymi konsekwencjami dla osób w nich uczestniczących. Najtragiczniejszym skutkiem uczestnictwa w takim wypadku może być śmierć. Ponadto osoba biorąca udział w wypadku komunikacyjnym może odnieść poważne obrażenia.

Wyróżnia się następujące rodzaje katastrof antropogenicznych: drogową, tramwajową, kolejową, lotniczą, morską, górniczą, budowlaną, jądrową, ekologiczną i przemysłową. Znamiona katastrofy antropogenicznej noszą także różnego rodzaju wybuchy i eksplozje.

Do najczęstszych przyczyn katastrof antropogenicznych oraz awarii zalicza się: błędy w projektowaniu, błędy podczas realizacji projektu i niewłaściwą eksploatację urządzeń i maszyn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wypadki komunikacyjne, awarie i katastrofy

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie istnieje jedna definicja wypadku komunikacyjnego. Ogólnie można przyjąć, iż jest to zdarzenie z udziałem przynajmniej jednego pojazdu (niekoniecznie z napędem silnikowym), które skutkuje zniszczeniem mienia, uszczerbkiem na zdrowiu lub nawet śmiercią osób biorących w nim udział. Wśród tak zdefiniowanych wypadków komunikacyjnych wyróżnić możemy m.in.: drogowe, kolejowe, morskie oraz lotnicze.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gaz, detergenty, ostre i ciężkie przedmioty, gorąca herbata czy śliskie, świeżo umyte schody - z tym możesz się spotkać praktycznie codziennie. Choć dom i szkoła to miejsca, w których najczęściej czujesz się spokojnie i bezpiecznie, to jednak pamiętaj, że i tam może ci się przytrafić wiele niebezpiecznych wypadków.

dostrzegać niebezpieczne sytuacje w domu i szkole;

zapobiegać wypadkom w miejscach, które wydają się bezpieczne;

postępować właściwie, gdy wypadek w domu lub szkole już się zdarzy.

Wypadki mogą przytrafić się każdemu, zawsze i wszędzie. Najczęściej zdarzają się tam, gdzie spędzamy dużo czasu, czyli w domu, a w przypadku uczniów - także w szkole. Są to miejsca, które na ogół kojarzą się ze spokojem i bezpieczeństwem, trzeba jednak pamiętać, że nawet tam możemy się znaleźć w sytuacji zagrażającej zdrowiu, a nawet życiu!

Zdecydowanie największa liczba przedmiotów będących źródłami niebezpieczeństw w domu znajduje się w kuchni. Nieroztropne użytkowanie urządzeń i przedmiotów, w które jest ona wyposażona, może prowadzić do wielu wypadków. Choćby niewłaściwa eksploatacja oraz awarie kuchenek gazowych mogą powodować ulatnianie się gazu, co grozi wybuchem lub zatruciami.

zamknąć dopływ gazu, np. zakręcić kurek w kuchence,

otworzyć szeroko okna, aby wywietrzyć mieszkanie,

opuścić dom lub mieszkanie i powiadomić rodziców lub inne osoby dorosłe o zaistniałej sytuacji.

Przydatne mogą być również następujące numery:
991 - pogotowie energetyczne,
992 - pogotowie gazowe,
993 - pogotowie ciepłownicze,
994 - pogotowie wodno‑kanalizacyjne.

Po wyczuciu specyficznego zapachu ulatniającego się gazu należy wykonać istotne czynności:

Częstym wypadkiem podczas używania kuchenki jest oparzenie. Strącenie gotujących się potraw lub wody oraz dotknięcie nagrzanych płyt grzewczych może powodować bolesne i długo gojące się oparzenia ciała, jak zaprezentowane na ilustracji 2. O tym, jak postepować z oparzeniami, przeczytasz .

W każdym domu znajdują się różnego rodzaju detergenty, jak choćby te przedstawione na poniższym zdjęciu. Odpowiednio użytkowane, nie powinny zagrażać człowiekowi, jednak kontakt z nimi również może zakończyć się oparzeniem. Wszelkich środków czystości należy więc dotykać w rękawiczkach, np. wykonanych z lateksu, przeznaczonych do prac domowych. Ponadto niebezpieczne jest przypadkowe połknięcie takich środków, ponieważ może prowadzić do groźnych uszkodzeń przewodu pokarmowego. Detergenty powinny stać w miejscach niedostępnych dla dzieci i być dobrze zakręcone, aby zminimalizować prawdopodobieństwo przypadkowego oblania się niebezpieczną substancją.

kontrolować regularnie sprawność kuchenki lub pieca,

gotując potrawy, używać specjalnych rękawic kuchennych do przenoszenia gorących garnków lub patelni,

uważać, aby do rozgrzanego oleju nie dostała się woda,

nie tylko pozbierać potłuczone szkło, ale także zamieść podłogę w całym pomieszczeniu,

urządzeń tnących, miażdżących itp. używać zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi,

kuchnię, a zwłaszcza podłogę, utrzymywać w czystości,

detergenty zawsze dobrze zakręcać, chować w niedostępnych dla dzieci miejscach i używać ich w lateksowych rękawiczkach,

urządzenia elektryczne trzymać z daleka od wody.

Ostre narzędzia i potłuczone szkło to kolejne niebezpieczne przedmioty, na które natkniemy się w domu. Nieroztropne posługiwanie się sztućcami lub nieuwaga podczas otwierania puszki mogą skutkować skaleczeniami oraz ranami, wymagającymi niekiedy założenia szwów. Zbicie szklanki lub talerza może mieć przykre konsekwencje w postaci obrażeń ciała, a przypadkowe połknięcie szkła może spowodować rozcięcie narządów przewodu pokarmowego! Jak udzielić pomocy przy zranieniach dowiesz się .

Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wypadku, należy m.in.:

Największe chyba niebezpieczeństwo w domach i mieszkaniach stanowią piece węglowe i przepływowe podgrzewacze wody. Ich zły stan techniczny, nieszczelność lub awarie są najczęstszymi przyczynami zatrucia tlenkiem węgla, które często kończy się śmiercią.

uchylaniu okna w mieszkaniu lub domu podczas korzystania z jakiegokolwiek źródła ognia,

utrzymaniu drożności otworów nawiewnych,

korzystaniu z profesjonalnej obsługi podczas instalacji urządzeń i systemów grzewczych,

dokonywaniu okresowych przeglądów instalacji wentylacyjnej i przewodów kominowych, a także o ich regularnym czyszczeniu,

stosowaniu urządzeń dopuszczonych do użytku, mających stosowne certyfikaty,

zapewnieniu poprawnego działania wentylacji okiennej,

systematycznym sprawdzaniu ciągu powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej (jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do takiego otworu lub kratki),

częstym wietrzeniu pomieszczenia, w którym odbywa się proces spalania,

umieszczeniu czujnika tlenku węgla.

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, to silnie trujący, bezbarwny i bezwonny gaz. Jest lżejszy od powietrza, przez co łatwo się z nim miesza i w nim rozprzestrzenia. Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z tego, że tlenek węgla jest niewyczuwalny przez człowieka. Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, a następnie jest wchłaniany do krwioobiegu. W układzie oddechowym człowieka wiąże się z krwią o wiele szybciej niż tlen, blokując w ten sposób jego dopływ do narządów. Przedostanie się tlenku węgla do organizmu uniemożliwia prawidłowe rozprowadzanie tlenu we krwi i powoduje m.in. uszkodzenia mózgu oraz innych narządów i zawał serca, co w konsekwencji może prowadzić nawet do śmierci!

Aby zapobiegać zatruciu tlenkiem węgla, należy zapewnić stały dopływ świeżego powietrza do paleniska (kuchni węglowej lub pieca) oraz swobodny odpływ spalin. W tym celu pomocna okazuje się mikrowentylacja w oknach, drożne kratki wentylacyjne oraz sprawne kominy. Ponadto warto pamiętać o:

mokre podłogi - szczególnie w łazience, gdzie upadek na twarde kafelki lub wannę może mieć przykre skutki,

otwarte okna, przez które można wypaść,

ustawione wysoko ciężkie przedmioty.

Nie należy bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania. Mogą one być sygnałem, że dana osoba ulega zatruciu czadem. W takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy, i zasięgnąć porady lekarskiej (więcej informacji na temat pierwszej pomocy w przypadku zatrucia czadem znajduje się ).

w salach gimnastycznych podczas lekcji wychowania fizycznego,

na korytarzach i schodach, boiskach szkolnych, placach gier i zabaw,

na ulicach i drogach wiodących do szkoły.

W pozostałych częściach domu lub mieszkania niebezpieczeństwo mogą stanowić m.in.:

Pomimo obowiązujących w szkole regulaminów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) zdarza się tam stosunkowo wiele wypadków. W roku szkolnym 2012/2013 w całej Polsce zdarzyło się ich 71 417, w tym 12 śmiertelnych. Zgodnie ze statystykami podawanymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do niebezpiecznych zajść w szkołach dochodzi najczęściej:

śliskie i nierówne nawierzchnie podłóg i schodów oraz wystające progi pomiędzy pomieszczeniami,

ciasne przejścia wewnątrz budynku szkolnego,

ostre krawędzie mebli i innych elementów wyposażenia technicznego obiektów i pomieszczeń (np. wystające szklane gabloty),

obluzowane gniazda i przerwane przewody elektryczne,

zły stan techniczny różnego rodzaju urządzeń wykorzystywanych w szkole,

niesprawny i wyeksploatowany sprzęt sportowy (np. drabinki lub bramki do gry),

brak zabezpieczeń chroniących przed upadkiem ze schodów.

Wyniki badań statystycznych przedstawiono poniżej. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że wiele wypadków zdarza się podczas przerw międzylekcyjnych, a najmniej - w klasach oraz laboratoriach.

uderzenia w przeszkodę lub kontaktu z elementami ostrymi i wystającymi, np. krawędziami mebli, drzwiami, szklanymi gablotami, grzejnikami;

zderzenia z ruchomym obiektem, np. innym uczniem lub piłką;

zamierzonego uderzenia, np. w wyniku bójki;

kontaktu z pracującymi maszynami używanymi np. w warsztatach szkolnych oraz pomieszczeniach obsługi technicznej szkoły;

zetknięcia się z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, np. w pracowniach i laboratoriach;

różnych zdarzeń losowych mających miejsce np. w trakcie drogi do i ze szkoły, podczas wycieczek, imprez i innych form wypoczynku organizowanych przez szkołę.

Analizy Państwowej Inspekcji Pracy wykazały, że zagrożenie w szkole stwarzają m.in.:

Wyżej wymienione czynniki stwarzają zagrożenie, które wraz z nieroztropnym zachowaniem, brakiem rozwagi oraz niekiedy także niedającym się przewidzieć przypadkiem, mogą doprowadzić do wielu różnych wypadków. Najczęściej do nieszczęśliwych zdarzeń w szkole dochodzi w wyniku:

uszkodzenia kończyn (zwichnięcia, skręcenia, złamania, stłuczenia oraz rany cięte),

urazy głowy (stłuczenia, urazy zewnętrzne oraz wstrząśnienie mózgu),

uszkodzenia tułowia (potłuczenia, urazy zewnętrzne oraz uszkodzenia narządów wewnętrznych),

uszkodzenia oczu.

Największa liczba obiektów mogących być źródłem niebezpieczeństwa znajduje się w kuchni. Nieroztropne użytkowanie takich przedmiotów, jak kuchenki gazowe lub elektryczne, garnki z gorącą wodą, kubki z gorącą herbatą, potłuczone szkło itp., może prowadzić do wielu wypadków.

Upadek na mokrej i śliskiej powierzchni może być przyczyną zwichnięć, skręceń, złamań, a nawet wstrząśnienia mózgu.

W pozostałych częściach domu lub mieszkania zagrożenie mogą stanowić m.in. uszkodzone przewody elektryczne oraz wyrwane lub poluzowane gniazdka wtykowe.

Zgodnie ze statystykami podawanymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do niebezpiecznych zdarzeń wypadkowych w szkołach dochodzi najczęściej w salach gimnastycznych podczas lekcji wychowania fizycznego (50%), na korytarzach i schodach, boiskach szkolnych, placach gier i zabaw (30%) oraz na ulicach i drogach prowadzących do szkoły (20%).

Statystyki MEN wskazują, iż główne przyczyny wypadków wśród uczniów stanowią: nieuwaga (ok. 65% wszystkich wypadków), niezamierzone uderzenie kogoś (ok. 15%) oraz uderzenie zamierzone z pobiciem (ok. 1,5%). Dane te pokazują, że dominującą przyczyną wszystkich wypadków zachodzących w szkole jest niewłaściwe i nieroztropne zachowanie człowieka.

Definicja: bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

powszechnie używana nazwa zbioru przepisów i zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, a także osobna dziedzina wiedzy zajmująca się kształtowaniem właściwych warunków pracy

produkt uboczny procesu spalania, silnie trujący, bezbarwny i bezwonny gaz bardzo dobrze wiążący się z hemoglobiną (ponad dwieście razy szybciej i mocniej niż tlen)

nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał, często powodujące także straty materialne

Jeśli jesteś świadkiem wypadku w szkole lub jej najbliższej okolicy, musisz powiadomić o nim wychowawcę, innego nauczyciela bądź jakiegokolwiek dorosłego pracownika szkoły. Opisz krótko sytuację i postępuj zgodnie z jego poleceniami. Pamiętaj, aby ustalić, kto wezwie pogotowie (jeśli zachodzi taka potrzeba).

Statystyki Ministerstwa Edukacji Narodowej (zaprezentowane obok) wskazują, że głównymi przyczynami wypadków wśród uczniów są: nieuwaga, niezamierzone uderzenie oraz uderzenie zamierzone z pobiciem. Pozostała część wypadków jest spowodowana m.in. nieprzestrzeganiem zasad BHP, niedostatecznym nadzorem nad uczniami, złym stanem zdrowia ucznia, niepełną zdolnością do zajęć, złym stanem technicznym obiektów i wyposażenia sprzętów i maszyn, a także niewłaściwym zabezpieczeniem klatek schodowych i korytarzy. Przedstawione dane wyraźnie pokazują, że dominującą przyczyną wszystkich wypadków, do których dochodzi w szkole, jest niewłaściwe i nieroztropne zachowanie człowieka!

Na koniec warto dodać, że w wyniku opisanych wcześniej wypadków dochodzi zazwyczaj do urazów, wśród których najczęściej zdarzają się:

# data[].attributes.attachment_link.description
Gaz, detergenty, ostre i ciężkie przedmioty, gorąca herbata czy śliskie, świeżo umyte schody - z tym możesz się spotkać praktycznie codziennie. Choć dom i szkoła to miejsca, w których najczęściej czujesz się spokojnie i bezpiecznie, to jednak pamiętaj, że i tam może ci się przytrafić wiele niebezpiecznych wypadków.

# data[].attributes.headline
Załamanie się lodu i pomoc osobom tonącym.

# data[].attributes.subject
Załamanie się lodu i pomoc osobom tonącym.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lubimy spędzać wolny czas nad wodą. Latem chętnie przebywamy nad jeziorem, rzeką czy morzem. Zimą, gdy temperatury spadną poniżej 0°C, zamarznięte akweny kuszą nas do wejścia na lód. Korzystając z tych form wypoczynku, zawsze pamiętaj o niebezpieczeństwach, które mogą cię tam spotkać.

w jaki sposób wezwać pogotowie ratunkowe;

w jaki sposób udzielić pomocy w przypadku wychłodzenia i odmrożenia;

czym jest hipotermia i jakie są objawy wychłodzenia organizmu.

wymieniać najczęstsze przyczyny utonięć;

opisywać zasady bezpiecznego korzystania z kąpielisk;

określać, kiedy wchodzenie na zamarznięte akweny jest niebezpieczne;

udzielać pomocy tonącemu oraz osobie, pod którą załamał się lód.

Utonięcia należą do najczęstszych przyczyn śmierci wśród osób młodych. Najczęściej dochodzi do nich w sezonie letnim, na niestrzeżonych kąpieliskach. Według danych statystycznych Komendy Głównej Policji, w Polsce z powodu utonięć umiera rocznie ok. 400 osób, a w 2014 r. było ich aż 646.

Ile osób na świecie rocznie umiera z powodu utonięcia?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ocenia, że każdego roku z powodu utonięcia umiera na całym świecie 450 000 osób.

Najczęstsze przyczyny utonięć:

Tonący najpierw wpada w panikę. Zanurzając się w wodzie, wstrzymuje oddech, ale tylko do chwili, gdy w płucach zgromadzi się nadmiar dwutlenku węgla. Zbyt duża jego ilość powoduje wznowienie oddychania niezależnie od woli tonącego. Woda zaczyna wlewać się do jamy ustnej i dalej przedostawać się do dróg oddechowych, a tonący, broniąc się przed tym, zaczyna ją połykać. Gdy woda wypełni żołądek, taka osoba zaczyna wymiotować. W tym czasie poszkodowany (który już od jakiegoś czasu nie oddycha) zaczyna tracić przytomność i woda wlewa się do jego płuc. W wyniku tego dochodzi do niedotlenienia i w konsekwencji - do zatrzymania oddechu, a następnie krążenia.

Udzielając pomocy osobie tonącej, zawsze pamiętaj o własnym bezpieczeństwie. Jeśli to możliwe, prowadź akcję ratunkową, nie wchodząc do wody. Kilka sposobów udzielania takiej pomocy prezentuje galeria 1.

Po wyciągnięciu poszkodowanego na brzeg sprawdź, czy oddycha. Jeżeli oddech jest zachowany, ułóż osobę w pozycji bocznej bezpiecznej. Jeżeli nie oddycha, należy jak najszybciej rozpocząć resuscytację krążeniowo‑oddechową, najlepiej od 5 wdechów ratowniczych. Natychmiastowe rozpoczęcie i prawidłowe prowadzenie oddechów ratowniczych zmniejsza niedotlenienie, które w przypadku tonięcia jest pierwotną przyczyną zatrzymania oddechu, a następnie krążenia.

Przed rozpoczęciem sztucznego oddychania niekiedy trzeba usunąć z jamy ustnej ciała obce (np. piasek, wodorosty, protezę zębową), natomiast całkowicie niecelowe jest usuwanie wody z dróg oddechowych.

biała - kąpiel dozwolona,

czerwona - zakaz kąpieli,

brak flagi oznacza brak ratowników na kąpielisku.

Po 5 wdechach wykonaj 30 uciśnięć klatki piersiowej i kontynuuj resuscytację krążeniowo‑oddechową w stosunku 30 uciśnięć do 2 oddechów. Podczas resuscytacji poszkodowanych wyciągniętych z wody należy unikać prowadzenia samych ucisków klatki piersiowej, ponieważ jest to zwykle mało skuteczne. Jeżeli oddech powróci, koniecznie ułóż poszkodowanego w pozycji bocznej, ponieważ istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że zacznie on wymiotować.

Najbezpieczniej spędzać wolny czas na kąpieliskach strzeżonych, na których dyżury pełnią ratownicy Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (WOPR). Flagi, które ratownicy wywieszają na kąpieliskach, oznaczają:

kąp się tylko wtedy, gdy wywieszona jest biała flaga - masz wtedy pewność, że kąpielisko jest strzeżone przez ratowników;

gdy przy kąpielisku strzeżonym widzisz czerwoną flagę lub gdy nie ma jej wcale, zrezygnuj z kąpieli;

nie wchodź do wody (i nie pozwalaj na to innym) po spożyciu alkoholu lub środków odurzających - najczęściej toną osoby będące pod wpływem alkoholu;

nie wchodź do wody zaraz po opalaniu się na słońcu - może to grozić wstrząsem termicznym lub utratą przytomności;

po wejściu do wody najpierw schłodź okolicę serca, karku, głowy oraz twarz. Przygotujesz w ten sposób swój organizm na zmianę temperatury, która nastąpi, gdy zanurzysz całe ciało;

nie skacz do wody na główkę, szczególnie jeśli nie znasz dobrze miejsca (niebezpieczne są zwłaszcza rzeki, ponieważ nigdy nie wiadomo, czy coś nie płynie pod taflą wody); taki skok może doprowadzić do urazów kręgosłupa i kalectwa;

nie odpływaj sam daleko od brzegu - może nie wystarczyć ci sił na powrót, a dodatkowo zmniejsza to szansę na dopłynięcie do ciebie ratownika;

nie wchodź do wody po zapadnięciu zmroku lub podczas ograniczonej widoczności, ponieważ możesz stracić orientację i mieć problem z powrotem na brzeg;

jeżeli złapie cię skurcz mięśni, nie wpadaj w panikę, tylko od razu poproś kogoś o pomoc;

unikaj opalania się na wodzie, ponieważ możesz nieświadomie odpłynąć zbyt daleko brzegu lub dostać udaru słonecznego;

nigdy nie wchodź do wody w okolicach mostów, portów i przystani, ponieważ są to miejsca potencjalnie niebezpieczne, gdzie mogą cię spotkać różne zagrożenia;

w słoneczne dni noś nakrycie głowy.

Miejsca, gdzie nie wolno wchodzić do wody, oznacza się znakiem zakazu, takim jak poniższy.

Przebywając nad wodą, zawsze zachowuj ostrożność i zdrowy rozsądek oraz przestrzegaj niżej podanych zasad, które zwiększą twoje bezpieczeństwo:

Zimą, gdy temperatury spadają poniżej 0°C, na zbiornikach wodnych pojawia się lód, a wraz z nim - miłośnicy chodzenia po lodzie. Pamiętaj, że każde wejście na taflę lodu jest ryzykowne. Minimalna grubość lodu, na który można wejść, to 10 cm, ale pokrywa lodowa nawet przy bardzo niskich temperaturach w różnych miejscach ma różną grubość (np. lód jest zawsze cieńszy w miejscu, gdzie rozrastają się trzciny, a także w okolicach tam, mostów, śluz i w szczególności ujść wody).

Jak zamarzają zbiorniki wodne?

Mniejsze zbiorniki wodne często zamarzają od razu na całej powierzchni. Początkowo tworzy się cienka warstwa lodu, która potem przyrasta. Większe akweny przeważnie zamarzają najpierw przy brzegu. Na środku woda zamarza później, przez co lód w tym miejscu jest znacznie cieńszy niż przy brzegu.

natychmiast wołaj o pomoc,

nie wykonuj gwałtownych ruchów,

spróbuj wydostać się na lód w kierunku, z którego przyszedłeś,

jeżeli lód załamuje się przed tobą, posuwaj się w kierunku, z którego przyszedłeś, załamując przed sobą lód tak daleko, jak będzie to możliwe (jeśli lód nie będzie się już załamywał, wydostań się na niego),

po lodzie poruszaj się, czołgając, a gdy tafla lodu będzie robiła się coraz grubsza, przemieszczaj się na czworakach,

znajdź ciepłe schronienie najszybciej, jak to możliwe,

jeśli nie możesz wydostać się na lód, wołaj o pomoc i staraj się nie ruszać (ograniczysz w ten sposób utratę ciepła z organizmu).

W sytuacji załamania się lodu wyjście z lodowatej wody jest bardzo trudne, nawet dla osoby dobrze pływającej. Brak jakiegokolwiek miejsca zaczepienia, ręce ślizgające się po mokrym lodzie i przenikające zimno, w większości przypadków uniemożliwiają samodzielne wyjście z wody. Głównym powodem śmierci osób, pod którymi załamał się lód, jest hipotermia.

natychmiast wezwij pomoc,

nie wchodź na lód, ponieważ jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że pod tobą również się załamie,

jeżeli poszkodowany jest blisko brzegu, postaraj się podać mu jakiś przedmiot lub rzucić coś, czego mógłby się trzymać (np. linę, gałąź, kurtkę),

pomóż poszkodowanemu wydostać się na krawędź lodu,

po wyciągnięciu poszkodowanego zabezpiecz go przed utratą ciepła (zdejmij mokre ubrania, okryj czymś suchym, podaj ciepły napój, słodki baton).

Jeśli załamie się pod tobą lód, postępuj w następujący sposób:

Zdecydowana większość utonięć jest rezultatem lekkomyślności, brawury i wchodzenia do wody pod wpływem alkoholu.

Główną przyczyną śmierci podczas tonięcia jest niedotlenienie. U osoby nieoddychającej już po 4‑5 min rozpoczyna się umieranie komórek mózgowych, a pogotowie, nawet wezwane natychmiast, przyjedzie po kilku bądź kilkunastu minutach. Jeżeli w tym czasie nie zaczniemy udzielać tonącemu pomocy, jego szanse na przeżycie dramatycznie maleją.

Udzielając pomocy osobie tonącej, należy zwrócić szczególną uwagę na swoje bezpieczeństwo i unikać wchodzenia do wody. Akcję ratowniczą najlepiej prowadzić z brzegu, podając lub rzucając tonącemu element pływający.

Po wyciągnięciu poszkodowanego na brzeg, w przypadku braku oddechu, należy jak najszybciej rozpocząć resuscytację krążeniowo‑oddechową.

Udzielając pomocy osobie, pod którą załamał się lód, pamiętaj, że jest on zbyt cienki i najprawdobodobniej ciebie również nie utrzyma. Dlatego nigdy nie wchodź na lód, który załamał się pod inna osobą!

Definicja: udar słoneczny

przegrzanie organizmu spowodowane działaniem promieni słonecznych, najczęściej na nieosłoniętą głowę

Definicja: Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR)

organizacja skupiająca ratowników wodnych

Definicja: wstrząs termiczny

nagłe, gwałtowne ochłodzenie organizmu powodujące skurcz wszystkich naczyń krwionośnych, w tym niebezpieczne skurcze w sercu i mózgu, mogące doprowadzić do utraty przytomności, zatrzymania akcji serca, zachłyśnięcia się wodą i utonięcia

Kiedy zauważysz osobę, pod którą załamał się lód:

Odpowiednie służby są wyposażone w specjalistyczny sprzęt do wyciągania ludzi, pod którymi załamał się lód. Zapewnia on bezpieczeństwo nie tylko potrzebującemu pomocy, ale również ratownikom. Na poniższej fotografii widać jeden ze sposobów wyciągania poszkodowanego przez trzech ratowników.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lubimy spędzać wolny czas nad wodą. Latem chętnie przebywamy nad jeziorem, rzeką czy morzem. Zimą, gdy temperatury spadną poniżej 0°C, zamarznięte akweny kuszą nas do wejścia na lód. Korzystając z tych form wypoczynku, zawsze pamiętaj o niebezpieczeństwach, które mogą cię tam spotkać.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Omawiane na poprzednich lekcjach pożary i powodzie nie są jedynymi zagrożeniami naturalnymi, z jakimi można się spotkać. Także w Polsce, gdzie zjawiska takie, jak trzęsienia ziemi czy huragany są rzadkością, dobrze być na nie przygotowanym i wiedzieć, jak minimalizować ich skutki.

Susza to długotrwający okres, w którym opady atmosferyczne nie występują lub też występują, ale ich wielkość jest nieznaczna w porównaniu z wieloletnią średnią. To zjawisko ma charakter ciągły i regionalny zasięg.

Cechy charakterystyczne suszy:

rozwija się powoli, przez co trudno jednoznacznie określić jej początek oraz koniec;

ma dużą rozpiętość czasu trwania (od paru miesięcy do kilku lat), a zatem może przebiegać z różnym natężeniem;

jej zasięg przestrzenny jest zazwyczaj dużo większy niż np. zasięg powodzi, co skutkuje trudnościami w ocenie strat oraz wyznaczeniu konkretnych granic terenów zagrożonych;

ma tendencję do przedłużania się;

jej duży zasięg przestrzenny i długi czas trwania powodują, że kumulują i przedłużają się jej skutki, do których zalicza się m.in. straty w uprawach rolnych, podobne do prezentowanych na ilustracji 1.

Upał to pojęcie z dziedziny meteorologii, opisujące stan pogody, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza +30°C.

Skutki wystąpienia oraz są odczuwane zarówno przez ludność, jak i przez środowisko. Mogą one osiągać różne rozmiary i są porównywalne ze skutkami innych zagrożeń, np. zasięg powodzi. Bezpośrednie efekty wysokich temperatur u ludzi to wzmożone pocenie się i wzrost pragnienia, związane z potrzebą uzupełnienia płynów. Jednak tak naprawdę skutki suszy i upałów odczuwalne są zazwyczaj w dłuższym czasie i często objawiają się jako inne zagrożenia, np. głód, pożary, erozja czy też burze pyłowe.

W warunkach klimatycznych Polski susze obserwuje się przeważnie latem. Jest to zazwyczaj związane z wysokim ciśnieniem powietrza i wyższą od wartości normalnych temperaturą powietrza. Najbardziej narażone na wystąpienie suszy są rejony: Pojezierza Wielkopolskiego i Niziny Wielkopolskiej, Niziny Mazowieckiej, częściowo Niziny Podlaskiej i Wyżyny Lubelskiej. Natomiast najmniej - centralna część Pojezierza Pomorskiego oraz Pogórze Karpackie.

Podczas suszy i upału, tak jak w przypadku wszystkich innych zagrożeń, ważne jest odpowiednie postępowanie. Przede wszystkim należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, spędzania długich godzin na słońcu albo przebywania w mocno nagrzanym miejscu. Może to spowodować nie tylko oparzenia słoneczne, ale również przegrzanie organizmu.

Aby uniknąć oparzeń słonecznych i przegrzania, należy zadbać, by powietrze w pomieszczeniach było chłodne - można włączyć klimatyzację, opuścić rolety w oknach albo zasłonić otwory okienne. Podczas upałów najlepiej przebywać wewnątrz budynków, spożywać zbilansowane lekkie posiłki i regularnie pić duże ilości płynów. Przed wyjściem na zewnątrz należy ubierać się luźno (ale zakrywając możliwie największą powierzchnię ciała), korzystać z fontann i kurtyn wodnych (takich jak zaprezentowana na ilustracji 3), nosić okrycia głowy skutecznie chroniące twarz oraz unikać zbytniego nasłonecznienia i skrajnych zmian temperatury.

Bardzo niebezpieczne jest również pozostawianie ludzi i zwierząt w zamkniętych samochodach. W aucie podczas upalnego dnia temperatura może osiągnąć nawet 60°C, wówczas temperatura ciała małego dziecka wzrasta od 2 do 5 razy szybciej niż u dorosłego człowieka. Dochodzi do przegrzania, i odwodnienia, a w rezultacie - do śmierci. W zamkniętych samochodach nie wolno również pozostawiać zwierząt. Psy mają gruczoły potowe tylko na poduszkach łap - to stanowczo za mało, żeby schłodzić organizm, gdy gwałtownie rośnie temperatura.

Wybierz odpowiednie ubranie.

Aplikacja rozpoczyna się planszą z napisem: Jest lato, godzina 13:00. Na dworze świeci słońce, a termometr pokazuje 35 stopni Celsjusza. W takich warunkach nie powinno się wychodzić z domu, jednak niestety musisz to zrobić. Wybierz, w jaki sposób skompletujesz swoje ubranie, wiedząc, że będziesz przebywać na powietrzu co najmniej godzinę. Poniżej tekstu znajduje się przycisk z napisem Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje przejście do głównego okna programu. Zawiera ono postać młodego chłopaka lub dziewczyny, co można przełączać klikając przycisk w lewym górnym rogu. Na wysokości głowy, oczu, tułowia, nóg i stóp tej postaci znajdują się po obu jej stronach przyciski w kształcie strzałek, których klikanie powoduje zmiany części garderoby. Kolejno są to: nakrycie głowy, okulary, odzież wierzchnia i obuwie. W prawym dolnym rogu okna aplikacji jest przycisk Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje zweryfikowanie dokonanego wyboru. Dobry wybór jest dodatkowo wyróżniony sygnałem dźwiękowym w postaci oklasków.

Huragan to bardzo silny wiatr, którego średnia prędkość wynosi około 120 km/h (33 m/s). Pojawia się głównie nad akwenami Oceanu Atlantyckiego oraz Indyjskiego i Spokojnego (w odniesieniu do huraganów występujących w okolicach dwóch ostatnich oceanów stosuje się zwyczajową nazwę tajfun). Jednak ze względu na stale zmieniający się klimat, stają się coraz powszechniejsze również w strefach klimatycznych, w których dotąd nie występowały. Także w Europie Zachodniej i Środkowej. Na szczęście siła tych wiatrów jest mniejsza niż siła tajfunów oceanicznych.

W naszym kraju huragany wiejące z prędkością powyżej 120 km/h zwykło się nazywać orkanami. Są one skutkiem dużej różnicy temperatur, powodującej ogromne różnice ciśnienia między regionami leżącymi w pobliżu Oceanu Atlantyckiego i Eurazji. Niosą za sobą bardzo duże zniszczenia (pozrywane dachy domów, powalone drzewa, zerwane linie energetyczne), których niewielki obraz przedstawia galeria 1.

Warto zaznaczyć, że wiatr o dużych prędkościach, szczególnie zimą, jest naturalną cechą klimatu Polski.

Innym rodzajem silnych wiatrów są trąby powietrzne. Ich niszczycielska siła potrafi być tak ogromna, że w kilkanaście sekund jest w stanie praktycznie zrównać z ziemią całą miejscowość. Charakterystykę oraz skutki tornada prezentuje nagranie wideo 1.

W razie zagrożenia związanego z silnym wiatrem lub huraganem należy:

mieć włączone radio na baterie, aby móc zapoznać się z komunikatem o zagrożeniu i sposobach postępowania,

zamknąć okna, drzwi balkonowe,

zabezpieczyć ruchome przedmioty znajdujące się w mieszkaniu (domu),

usunąć wszystkie przedmioty z parapetów i balkonów,

zapewnić sobie źródło światła (latarki na baterie, świece),

sprawdzić dostępność apteczki pierwszej pomocy i zaopatrzyć się w niezbędne materiały oraz leki,

przygotować i zabezpieczyć rzeczy, które mogą być potrzebne w czasie ewakuacji, tj. dokumenty, odzież czy żywność,

schować się w środkowych i najniższych partiach budynku z dala od okien, sufitów i drzwi,

wyłączyć główny wyłącznik prądu i gazu - ograniczy to niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Znajdując się poza domem, najlepiej pozostać tam, gdzie się jest, aż huragan minie. Nie można jednak zatrzymywać się pod trakcjami elektrycznymi, bannerami i tablicami reklamowymi oraz drzewami.

Jeżeli służby ratownicze zalecają ewakuację, należy tak szybko, jak to tylko możliwe, dostosować się do ich poleceń. Opuszczając dom, powinniśmy wyłączyć energię elektryczną oraz główne zawory wody i gazu, powiadomić bliskich o miejscu pobytu oraz zabrać ze sobą wcześniej przygotowane rzeczy wartościowe, a także podstawowe ubrania i leki. Więcej informacji na temat ewakuacji można przeczytać .

Po ustąpieniu zagrożenia należy udzielić pomocy osobom rannym i poszkodowanym, unikać leżących lub zwisających przewodów elektrycznych, ostrożnie wchodzić do swego domu oraz sprawdzić wszystkie instalacje (elektryczną, gazową, wodociągową i ściekową).

Mrozem nazywamy stan, kiedy temperatura powietrza jest niższa od temperatury zamarzania wody (0°C). W aspekcie społecznym o silnych mrozach mówi się wówczas, gdy niska temperatura staje się przyczyną śmierci ludzi i powoduje straty materialne.

Wystąpienie silnych może stać się poważnym utrudnieniem funkcjonowania instytucji publicznych oraz gospodarki, a zwłaszcza systemu komunikacyjnego. Skutkami długotrwałych mrozów są zazwyczaj:

Śnieg jest opadem atmosferycznym przyjmującym postać kryształków lodu o kształcie sześcioramiennych gwiazdek, które łączą się w płatki. Po opadnięciu na ziemię śnieg tworzy pokrywę o niewielkiej gęstości. To właśnie staje się często przyczyną przykrych wypadków, np. upadków kończących się złamaniami lub zwichnięciami.

Opadom śniegu towarzyszą również inne, niebezpieczniejsze zjawiska:

śnieżyca - gwałtowny, obfity opad śniegu, często ograniczający widoczność;

zawieja - zjawisko polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem, które może znacznie utrudnić poruszanie się (patrz: ilustracja 6);

zamieć śnieżna - śnieg podnoszony z powierzchni ziemi przez wiatr i niesiony wraz z nim (bardzo często skutkiem zamieci jest tworzenie się zasp);

grad - opad atmosferyczny w postaci bryłek lodu o średnicy od 5 mm do 50 mm;

burza lodowa - zjawisko pogodowe polegające na intensywnych opadach marznącego deszczu.

Podczas silnych mrozów i intensywnych opadów należy:

ubierać się ciepło, ale w taki sposób, aby ławo było zdjąć wierzchnie warstwy ubrań w razie spocenia się;

nie wychodzić na mróz głodnym - aby zapewnić sobie odpowiedni zapas energii przed wyjściem na zewnątrz, należy zjeść wysokokaloryczny posiłek;

zabezpieczyć skórę twarzy i rąk przed mrozem, smarując je np. tłustym kremem;

wychodząc z domu, poinformować bliskich, dokąd idziemy;

jak najrzadziej wychodzić z domu samemu;

nie chodzić tam, gdzie może być niebezpiecznie (np. pod rynnami czy wystającymi dachami);

nie męczyć się nadmiernie;

nie wychodzić z domu, jeśli występują widoczne oznaki możliwości załamania pogody lub gdy nasze samopoczucie jest nie najlepsze;

w razie odmrożenia postępować zgodnie z zasadami opisanymi .

Trzęsienie ziemi to naturalny, krótki i gwałtowny wstrząs lub seria wstrząsów gruntu, których źródło znajduje się pod powierzchnią Ziemi. Wstrząs ten rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych od ośrodka znajdującego się na powierzchni, gdzie drgania szacuje się jako najsilniejsze. W zależności od ich siły i częstotliwości obserwuje się drgania przedmiotów lub - przy silniejszych wstrząsach - pękanie ścian, niszczenie budynków, powstawanie szczelin w ziemi, zapadanie się terenu. Do określenia siły trzęsienia ziemi stosuje się skalę Richtera - od poniżej 2 do powyżej 9, przy czym wartość maksymalna oznacza trzęsienie, które może zburzyć wszystkie miasta na terenie większym niż kilkanaście tysięcy kmIndeks górny 2 ².

Naturalne wstrząsy sejsmiczne na terenie Polski są słabe i raczej rzadkie. Najczęstszą przyczyną ich występowania jest osiadanie stropów jaskiń krasowych (Wyżyna Krakowsko‑Częstochowska) oraz próżni w obrębie formacji solnych (Pomorze). Najgroźniejsze w skutkach i najpowszechniejsze są jednak trzęsienia wywołane osiadaniem stropów wyrobisk górniczych (trzęsienia o charakterze antropogenicznym). Obszary szczególnie narażone to: Górnośląskie Zagłębie Węglowe oraz Legnicko‑Głogowski Okręg Miedziowy. Tąpnięcia są odczuwane na niewielkim obszarze, a ich siła szacowana jest zwykle na około 3,9 stopnia w skali Richtera. Mimo to mogą one poczynić znaczne szkody na powierzchni ziemi, szczególnie w rejonach silnie zurbanizowanych. Najwet najsłabsze trzęsienia ziemi stanowią bezpośrednie zagrożenie życia dla ludzi pracujących w kopalniach.

W razie zagrożenia związanego z trzęsieniem ziemi należy:

zachować spokój i nie panikować (większość trzęsień ziemi trwa nie dłużej niż 60 sekund);

otworzyć drzwi na drodze ewakuacyjnej;

schronić się przed przedmiotami, które mogą spadać z miejsc wyżej położonych;

uważać na spadające przewody i kable;

trzymać się z dala od obiektów, które mogą ulec przewróceniu (np. słupów, latarń, wolnostojących reklam) lub zawaleniu (budynków o słabej konstrukcji);

(w przypadku przebywania w obiektach użyteczności publicznej) postępować zgodnie z komunikatami ogłaszanymi przez personel.

Po trzęsieniu ziemi należy:

założyć buty na grubych podeszwach oraz rękawice;

jeśli to możliwe, osłonić głowę kaskiem ochronnym, założyć odzież z długimi rękawami i długimi nogawkami;

pamiętać o możliwości wystąpienia ;

zwrócić szczególną uwagę na obiekty osłabione wstrząsami;

pomóc osobom rannym i poszkodowanym;

sprawdzić, czy nie doszło do pożaru lub wycieku z uszkodzonych instalacji;

unikać przebywania w pobliżu linii wysokiego napięcia;

unikać picia wody z kranu

.

Zjawiskiem w pewnym stopniu związanym z trzęsieniem ziemi jest tsunami, czyli fala oceaniczna mogąca wystąpić z kilku przyczyn:

Powstanie, przebieg oraz skutki tego zjawiska prezentuje poniższy film.

Lawina to niezwykle szybko przemieszczająca się masa , lodu, gleby (gruntu) lub materiału skalnego, której ruch zapoczątkowany został poprzez raptowną utratę stabilności. Jest ona najgwałtowniejszą postacią ruchów masowych i stanowi ogromne niebezpieczeństwo dla ludzi, ich otoczenia oraz infrastruktury.

Powstawaniu lawin sprzyjają następujące czynniki:

gładki, porośnięty trawą stok o nachyleniu od 25 do 50 stopni,

duża pokrywa śnieżna,

obfite opady śniegu oraz całoroczne regularne opady deszczu,

długotrwałe mrozy.

Wyróżnia się kilka rodzajów lawin:

kamienną - przemieszczającą się masę okruchów skalnych;

wulkaniczną - przemieszczającą się po stoku mieszaninę okruchów skalnych, świeżo wyrzuconej lawy, popiołu wulkanicznego i gazów;

błotną - mającą formę przemieszczającego się potoku błotnego;

lodową - pod postacią przemieszczającej się masy lodu;

śnieżną - przemieszczające się masy śniegu (na ilustracji obok);

gruntową - powstałą w czasie nagłych odwilży lub opadów deszczu;

mieszaną - będącą mieszaniną okruchów skalnych, śniegu, gruntu oraz błota.

to gwałtowny i śmiercionośny żywioł. Człowiek w zetknięciu z nią nie jest pozbawiony szans, są one jednak bardzo niewielkie. Dlatego też ogromne znaczenie ma odpowiedni system ostrzegania o zagrożeniu lawinowym.

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) wyróżniło pięć stopni zagrożenia lawinowego (ich oznaczenia graficzne można odnaleźć w galerii 2.), których charakterystykę oraz sposób postępowania w przypadku ich ogłoszenia przedstawia poniższa tabela.

Do bezpośrednich skutków wysokich temperatur u ludzi zaliczyć można wzmożone pocenie się i wzrost pragnienia. Jednak najgroźniejsze skutki suszy i upałów to inne wynikające z nich zagrożenia, np. głód, pożary, erozja czy też burze pyłowe.

W Polsce najbardziej narażone na wystąpienie suszy są rejony: Pojezierza Wielkopolskiego i Niziny Wielkopolskiej, Niziny Mazowieckiej, częściowo Niziny Podlaskiej i Wyżyny Lubelskiej. Natomiast najmniej - centralna część Pojezierza Pomorskiego oraz Pogórze Karpackie.

Huragany i silne wiatry dawniej występowały w Polsce raczej sporadycznie lub były zjawiskami w ogóle nienotowanymi. W związku ze zmianami klimatu w ostatnich latach pojawiają się coraz częściej, szczególnie w miesiącach zimowych. Powodują bardzo duże zniszczenia (pozrywane dachy domów, powalone drzewa, zerwane linie energetyczne).

Wystąpienie silnych mrozów może poważnie utrudnić funkcjonowanie instytucji publicznych oraz gospodarki. Szczególnie narażony na komplikacje jest system komunikacyjny. Do skutków długotrwałych mrozów należą zazwyczaj: zakłócenia w procesie zaopatrywania w surowce energetyczne ciepłowni i elektrowni, awarie gazociągów oraz awarie sieci energetycznych i systemu komunikacyjnego.

Naturalne wstrząsy sejsmiczne na terenie Polski są słabe i raczej rzadkie. Najczęstszą przyczyną ich występowania jest osiadanie stropów jaskiń krasowych (Wyżyna Krakowsko‑Częstochowska) oraz próżni w obrębie formacji solnych (Pomorze). Najgroźniejsze w skutkach i najczęściej odnotowywane są jednak trzęsienia wywołane osiadaniem stropów wyrobisk górniczych (trzęsienia o charakterze antropogenicznym). Obszarami szczególnie narażonymi są Górnośląskie Zagłębie Węglowe oraz Legnicko‑Głogowski Okręg Miedziowy.

Lawina to gwałtowny i śmiercionośny żywioł. Człowiek w zetknięciu z nią nie jest pozbawiony szans, są one jednak bardzo niewielkie. Dlatego też ogromne znaczenie ma odpowiedni system ostrzegania o zagrożeniu lawinowym oraz właściwy sposób postępowania.

# data[].attributes.attachment_link.description
Omawiane na poprzednich lekcjach pożary i powodzie nie są jedynymi zagrożeniami naturalnymi, z jakimi można się spotkać. Także w Polsce, gdzie zjawiska takie, jak trzęsienia ziemi czy huragany są rzadkością, dobrze być na nie przygotowanym i wiedzieć, jak minimalizować ich skutki.

# data[].attributes.body
e-podrecznki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie wszystkie pożary można gasić wodą. Choć woda należy do najpopularniejszych środków gaśniczych, to niekiedy procesowi spalania ulegają materiały zbudowane z pierwiastków i związków chemicznych z nią reagujących. Próba ugaszenia takiego pożaru wodą spowoduje zwiększenie ognia i skutek odwrotny do zamierzonego.

w jaki sposób można podzielić zagrożenia;

że Państwowa Straż Pożarna jest jedną z podstawowych instytucji zajmujących się ochroną ludności;

jak scharakteryzować sytuację kryzysową.

Film prezentuje ogólny schemat powstawania pożarów. Rozpoczyna go ujęcie pudełka zapałek, szklanki i świecy. Zapałka pociera o draskę i jest odpalana, zbliżenie i pokazanie przez chwilę jak płonie. Ręka przytrzymuje płonącą zapałkę po lewej stronie kadru, a z prawej pojawia się napis źródło ciepła (zapłonu). Zmiana ujęcia na świecę i komentarz tekstowy Materiał palny. Dłoń z zapałką zbliża się do knota świeczki i go podpala. Ujęcie płonącego knota z bliska, pojawia się napis Powietrze oraz liczne symbole tlenu O2 otaczające knot. Zmiana ujęcia na szersze, płonąca świeczka zostaje przykryta pustą, czystą i przezroczystą szklanką. Kamera cały czas pokazuje świeczkę, jak płomień się zmniejsza i gaśnie. Następuje wygaszenie ekranu i pojawienie się napisu Zapamiętaj. Po zniknięciu napisów w polach o kształtach trójkątów pojawiają się w miarę komentarza lektora trzy fragmenty filmu: zapalanie zapałki, podpalanie świecy i gaszenie jej szklanką. Te trzy obrazy łączone są ze sobą za pomocą białych linii tworzących trójkąt. Każdej miniaturze filmowej towarzyszą podpisy: źródło ciepła (zapłonu), materiał palny, powietrze.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje ogólny schemat powstawania pożarów. Rozpoczyna go ujęcie pudełka zapałek, szklanki i świecy. Zapałka pociera o draskę i jest odpalana, zbliżenie i pokazanie przez chwilę jak płonie. Ręka przytrzymuje płonącą zapałkę po lewej stronie kadru, a z prawej pojawia się napis źródło ciepła (zapłonu). Zmiana ujęcia na świecę i komentarz tekstowy Materiał palny. Dłoń z zapałką zbliża się do knota świeczki i go podpala. Ujęcie płonącego knota z bliska, pojawia się napis Powietrze oraz liczne symbole tlenu O2 otaczające knot. Zmiana ujęcia na szersze, płonąca świeczka zostaje przykryta pustą, czystą i przezroczystą szklanką. Kamera cały czas pokazuje świeczkę, jak płomień się zmniejsza i gaśnie. Następuje wygaszenie ekranu i pojawienie się napisu Zapamiętaj. Po zniknięciu napisów w polach o kształtach trójkątów pojawiają się w miarę komentarza lektora trzy fragmenty filmu: zapalanie zapałki, podpalanie świecy i gaszenie jej szklanką. Te trzy obrazy łączone są ze sobą za pomocą białych linii tworzących trójkąt. Każdej miniaturze filmowej towarzyszą podpisy: źródło ciepła (zapłonu), materiał palny, powietrze.

Pożarowi zazwyczaj towarzyszą następujące zjawiska:

płomień, którego temperatura może różnić się w zależności od rodzaju materiału, jaki ulega spalaniu - im jaśniejszy, tym wyższa jest jego temperatura;

dym, który może mieć barwę niebieską, białą lub żółtą oraz gorzkawy lub słodkawy posmak, co wskazuje na obecność substancji trujących;

określać najczęstsze przyczyny pożarów;

wyróżniać rodzaje pożarów;

rozróżniać środki używane do gaszenia pożarów;

wymieniać zasady postępowania w przypadku wystąpienia pożaru.

Warunkiem zapoczątkowania (procesu spalania) jest istnienie trójkąta spalania. Jeśli zabraknie choćby jednego z jego elementów, wówczas pożar nie powstanie. Z czego składa się trójkąt spalania, można dowiedzieć się, oglądając nagranie wideo 1.

Powstanie pożarów jest następstwem wielu zdarzeń, z których nie wszystkie można określić jako naturalne. Bardzo często zaprószenie ognia jest następstwem m.in. nieodpowiedzialności i bezmyślnści ludzi (umyślne podpalenia, wypalanie traw itp.) lub wad urządzeń elektrycznych (np. zwarcia). O takim pożarze mówimy, że ma charakter antropogeniczny, czyli związany z działalnością człowieka. Natomiast jako o zagrożeniu naturalnym, mówimy np. w przypadku samozapłonu oraz wyładowań atmosferycznych (piorunów).

Ryzyko wystąpienia pożaru w mieszkaniu lub domu jest bardzo duże ze względu na znajdujące się tam i często wykorzystywane instalacje - elektryczną i gazową. Kuchenka gazowa, piekarnik, płyta grzewcza, kuchenka mikrofalowa, czajnik elektryczny - te wszystkie sprzęty, o ile będą źle eksploatowane lub zostaną uszkodzone, mogą stanowić potencjalne zarzewie (źródło) pożaru.

Czym jest ściana ogniowa?

Ściana ogniowa (zwana inaczej ogniomurem) jest to ściana o wzmocnionej, niepalnej konstrukcji, którą stawia się między budynkami w zabudowie zwartej. Wystaje ona ponad dach i ma na celu zapobieganie szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia na inne budynki.

Szkoła i sklep to miejsca, gdzie niezbędne jest wykorzystanie energii elektrycznej. Ze względu na dużą powierzchnię tych budynków, instalacja elektryczna w nich jest rozległa. Jeżeli nie będzie ona regularnie konserwowana i sprawdzana, to istnieje ryzyko awarii, która może spowodować wybuch pożaru.

instalacji gazowych i elektrycznych,

grzejników i pieców,

otwartego ognia (np. świec, ognisk, niedopałków papierosów, lamp naftowych),

powszechnie dostępnych materiałów łatwopalnych (farb, rozpuszczalników, olejów, benzyny).

Natomiast lasy, łąki i parki to miejsca, w których znajduje się duża liczba drzew, krzewów i traw. Przy upalnej pogodzie i znacznym wysuszeniu tych roślin bardzo łatwo o pożar, który może być spowodowany nieodpowiedzialnym zachowaniem ludzi odwiedzających te miejsca.

Aplikacja składa się z 6 kwadratowych piktogramów. Każdy piktogram oznaczony jest typem grupy od A do F. Po kliknięciu pojawia się opis. Grupa A: trzy kawałki drewna ułożone jeden na drugim. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary materiałów stałych zwykle pochodzenia organicznego. Grupa B: zielony metalowy kanister skierowany otworem w lewo. Nad otworem czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary cieczy i materiałów stałych. Grupa C: niebieska stojąca butla gazowa. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary gazów palnych. Grupa D: dwa kawałki szyn ułożone jeden na drugim. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary metali. Grupa F: patelnia, uchwyt skierowany w prawo. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.

Każdy pożar niesie za sobą zagrożenie zdrowia i życia, jednak są materiały, które jest trudniej ugasić niż inne. Do takich substancji należy m.in. benzyna. Jak myślisz, dlaczego? Uzasadnij swoją opinię.

zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru,

zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru,

prowadzenie działań ratowniczych,

przestrzeganie wszystkich nakazów i zakazów,

odpowiednio wczesne poinformowanie straży pożarnej o zaistniałym zagrożeniu,

wcześniejsze zaplanowanie ewakuacji ludzi i dobytku,

przeszkolenie wszystkich użytkowników danego miejsca w zakresie zasad postępowania zawartych w instrukcji przeciwpożarowej.

W razie wystąpienia decydująca jest postawa wszystkich ludzi i odpowiednio szybkie zawiadomienie służb o zagrożeniu.

W razie wystąpienia zagrożenia pożarowego zadzwoń pod numer 112 - jest to numer alarmowy, który możesz wykorzystać, aby powiadomić odpowiednie służby.

Aby połączyć się ze strażą pożarną, możesz również wybrać numer 998, który bezpośrednio połączy cię z dyżurnym. Wówczas musisz spokojnie i wyraźnie podać nstępujące informacje:

swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu, z którego dzwonisz,

adres i nazwę obiektu,

co i gdzie się pali,

czy istnieje zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego.

Po podaniu informacji nie rozłączaj się do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia!

Straż pożarna zajmuje się walką z pożarami i ratowaniem życia ludzkiego

Obejrzyj film i zastanów się nad kilkoma pytaniami.

Co mogło być przyczyną pożaru?

Jakie zagrożenie stanowił ten pożar dla mieszkańców Bielska‑Białej?

Czy można byłoby podjąć dodatkowe działania, aby zmniejszyć to zagrożenie? Jeśli tak, to jakie?

Jakie niebezpieczeństwa zastali lub mogli zastać strażacy na miejscu zdarzenia?

Dlaczego gaszenie pożaru trwało aż kilka godzin?

Jak myślisz, dlaczego po ugaszeniu pożaru strażacy zajęli się (przynajmniej częściowo) rozbiórką pewnych elementów fabryki?
RHFPBw9DAMleK 1

Film przedstawia gaszenie pożaru. Rozpoczyna go szerokie ujęcie ulicy z przyległymi budynkami przemysłowymi i magazynami, podpis głosi Bielsko-Biała 30 października 2013 roku. Na horyzoncie unosi się dym. Zmiana ujęcia, stary budynek przemysłowy, gęste kłęby dymu i płomienie, biegający strażacy, w tle i po prawej stronie kadru wozy Straży Pożarnej i rozciągnięte węże. Duże nagromadzenie reklam sugeruje, że budynek ten jest siedzibą kilku firm. Ujęcie budynku z większej odległości, widoczne trzy jednostki gaśnicze Straży, wszystkie na sygnałach. Zmiana ujęcia, budynek z boku, pali się dach po lewej stronie polewany wodą od dołu, w centralnej części jednostka straży unosi drabinę z dwoma strażakami i armatką wodną, zaczyna się gaszenie również z góry. Wygaszenie, na czarnym tle pojawia się napis Kilka godzin później. Ujęcie tego samego budynku z drugiej strony, widoczna ulica, jednostki straży i kłęby szaro białego dymu. Na sygnale podjeżdżają kolejne jednostki. Zmiana ujęcia, trwa dogaszanie, ujęcie fragmentu budynku z kompletnie spalonym dachem. Na ziemi widoczne kłęby piany z gaśnic. Zmiana ujęcia na bramę wjazdową, strażacy przeczesują pogorzelisko i rozbierają spalone elementy wyposażenia budynku grożące zawaleniem. Używają w tym celu bosaków i pił łańcuchowych. Film kończy ujęcie miejsca zdarzenia od strony ulicy.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film przedstawia gaszenie pożaru. Rozpoczyna go szerokie ujęcie ulicy z przyległymi budynkami przemysłowymi i magazynami, podpis głosi Bielsko-Biała 30 października 2013 roku. Na horyzoncie unosi się dym. Zmiana ujęcia, stary budynek przemysłowy, gęste kłęby dymu i płomienie, biegający strażacy, w tle i po prawej stronie kadru wozy Straży Pożarnej i rozciągnięte węże. Duże nagromadzenie reklam sugeruje, że budynek ten jest siedzibą kilku firm. Ujęcie budynku z większej odległości, widoczne trzy jednostki gaśnicze Straży, wszystkie na sygnałach. Zmiana ujęcia, budynek z boku, pali się dach po lewej stronie polewany wodą od dołu, w centralnej części jednostka straży unosi drabinę z dwoma strażakami i armatką wodną, zaczyna się gaszenie również z góry. Wygaszenie, na czarnym tle pojawia się napis Kilka godzin później. Ujęcie tego samego budynku z drugiej strony, widoczna ulica, jednostki straży i kłęby szaro białego dymu. Na sygnale podjeżdżają kolejne jednostki. Zmiana ujęcia, trwa dogaszanie, ujęcie fragmentu budynku z kompletnie spalonym dachem. Na ziemi widoczne kłęby piany z gaśnic. Zmiana ujęcia na bramę wjazdową, strażacy przeczesują pogorzelisko i rozbierają spalone elementy wyposażenia budynku grożące zawaleniem. Używają w tym celu bosaków i pił łańcuchowych. Film kończy ujęcie miejsca zdarzenia od strony ulicy.

Nagranie przedstawia środki gaśnicze. Rozpoczyna je plansza z piktogramami dzwonka alarmowego, pożaru domu, hydrantu, głowy strażaka w kasku i gaśnicy. Nad rzędem piktogramów znajduje się napis Woda. Animacja ukazuje strażaka gaszącego pożar w pomieszczeni z biurkiem i płonącym na nim stosem papierów. Strażak gasi ogień lejąc na niego z węża strumień wody. Po prawej stronie ekranu znajduje się szary pasek, na którym pojawia się napis Woda. Po lewej stronie paska w górnej części ekranu widać termometr. Termometr powiększa się i przesłania animowaną scenę. Teraz można odczytać jego wskazania, czyli 120 stopni Celsjusza. Słupek rtęci szybko spada do około 50 stopni Celsjusza, a termometr wraca na swoje poprzednie miejsce. Na szarym pasku po prawej stronie pojawiają się cechy: obniża temperaturę, zamienia się w parę wodną (towarzyszy temu zmiana w animacji, zmniejszenie ognia i pojawienie się pary wodnej. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy, tym razem z napisem Piana gaśnicza. Pojawia się animacja na której strażak gasi pianą z trzymanej w rękach wytwornicy podłączonej do węża płonący samochód. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piana gaśnicza, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), izoluje dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia i żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy z napisem Proszki gaśnicze. Pojawia się animacja na której strażak gasi proszkiem z gaśnicy płonące zabawki. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Proszki gaśnicze to drobno zmielone związki chemiczne, pod którym pojawiają się cechy: izolują dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału i hamują reakcje chemiczne. N a szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. Pod napisem pojawia się przekreślony rysunek dwóch kół zębatych. Następuje powrót do białej planszy z napisem Piasek. Pojawia się animacja na której strażak sypie piasek do płonącego kubła na śmieci. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piasek, pod którym pojawiają się cechy: zapobiega rozbryzgom i odcina dostęp powietrza od palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: dwóch kół zębatych oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy oraz kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia. Następuje powrót do białej planszy z napisem Dwutlenek węgla. Pojawia się animacja na której strażak gasi strumieniem z gaśnicy biurko z palącym się zegarem i maszyną do szycia. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Dwutlenek węgla, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), nie przejawia właściwości niszczących. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: fioletowego koła z napisem X + O2 i człowieka ubranego w zieloną koszulkę na tle pomarańczowego płomienia.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Nagranie przedstawia środki gaśnicze. Rozpoczyna je plansza z piktogramami dzwonka alarmowego, pożaru domu, hydrantu, głowy strażaka w kasku i gaśnicy. Nad rzędem piktogramów znajduje się napis Woda. Animacja ukazuje strażaka gaszącego pożar w pomieszczeni z biurkiem i płonącym na nim stosem papierów. Strażak gasi ogień lejąc na niego z węża strumień wody. Po prawej stronie ekranu znajduje się szary pasek, na którym pojawia się napis Woda. Po lewej stronie paska w górnej części ekranu widać termometr. Termometr powiększa się i przesłania animowaną scenę. Teraz można odczytać jego wskazania, czyli 120 stopni Celsjusza. Słupek rtęci szybko spada do około 50 stopni Celsjusza, a termometr wraca na swoje poprzednie miejsce. Na szarym pasku po prawej stronie pojawiają się cechy: obniża temperaturę, zamienia się w parę wodną (towarzyszy temu zmiana w animacji, zmniejszenie ognia i pojawienie się pary wodnej. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy, tym razem z napisem Piana gaśnicza. Pojawia się animacja na której strażak gasi pianą z trzymanej w rękach wytwornicy podłączonej do węża płonący samochód. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piana gaśnicza, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), izoluje dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia i żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy z napisem Proszki gaśnicze. Pojawia się animacja na której strażak gasi proszkiem z gaśnicy płonące zabawki. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Proszki gaśnicze to drobno zmielone związki chemiczne, pod którym pojawiają się cechy: izolują dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału i hamują reakcje chemiczne. N a szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. Pod napisem pojawia się przekreślony rysunek dwóch kół zębatych. Następuje powrót do białej planszy z napisem Piasek. Pojawia się animacja na której strażak sypie piasek do płonącego kubła na śmieci. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piasek, pod którym pojawiają się cechy: zapobiega rozbryzgom i odcina dostęp powietrza od palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: dwóch kół zębatych oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy oraz kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia. Następuje powrót do białej planszy z napisem Dwutlenek węgla. Pojawia się animacja na której strażak gasi strumieniem z gaśnicy biurko z palącym się zegarem i maszyną do szycia. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Dwutlenek węgla, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), nie przejawia właściwości niszczących. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: fioletowego koła z napisem X + O2 i człowieka ubranego w zieloną koszulkę na tle pomarańczowego płomienia.

Dlaczego dwutlenku węgla używa się do gaszenia pożarów?

Dwutlenek węgla jest używany m.in. w gaśnicy pianowej - gaśnicy, w której piana gaśnicza wyrzucana jest za pomocą sprężonego gazu. Pierwiastki takie, jak: sód, potas, wapń i magnez bardzo łatwo reagują z zawartą w pianie wodą. W wyniku tych reakcji powstaje palny gaz - wodór. Zamiast więc stłumić ogień, można spowodować wybuch. Dlatego też istotne jest zastosowanie środka gaśniczego właściwego ze względu na rodzaj pożaru.

odcięcie dostępu świeżego powietrza do miejsca wystąpienia pożaru (np. zamknięcie okna w mieszkaniu lub też zatkanie szczeliny pod drzwiami),

wezwanie straży pożarnej,

niezwłoczne zaalarmowanie osób będących w strefie zagrożenia (np. sąsiadów z tego samego budynku),

Miejscami potencjalnych pożarów są miejsca, gdzie bardzo często przebywasz - mieszkanie, dom, szkoła, sklepy, lasy, łąki i parki!

Aby zapobiegać występowaniu pożarów, musisz zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenia:

Warunkiem zapoczątkowania pożaru jest istnienie trójkąta spalania: materiału palnego, powietrza i źródła ciepła.

Pożarowi towarzyszą płomień, dym i produkty spalania.

Nie każdy pożar jest klęską naturalną. Do tej kategorii zaliczają się rozległe i intensywne pożary, powstałe m.in. na skutek samozapłonu lub wyładowania atmosferycznego. Natomiast częściej spotykane są pożary wywołane czynnikami pochodzenia antropologicznego, czyli spowodowane działalnością człowieka.

W Polsce wyróżnia się 5 grup pożarów:

materiałów stałych zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli,

cieczy i materiałów stałych topiących się,

gazów palnych,

metali,

tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.

Ochrona przeciwpożarowa to realizacja wszystkich przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia oraz środowiska przed pożarem i jego skutkami.

Istnieje 5 najczęściej stosowanych środków gaśniczych: woda, piana gaśnicza, proszki gaśnicze, piasek i dwutlenek węgla.

W razie wystąpienia pożaru bardzo ważne jest odpowiednie zachowanie się, trzeźwe myślenie i poinformowanie odpowiednich służb.

Wzywając pomoc, pamiętaj o numerach alarmowych numerach alarmowych .

A teraz sprawdź swą wiedzę, grając w grę.

Na pierwszej planszy dwie postacie, po lewej chłopiec, po prawej dziewczynka. Napis: wybierz postać. Po wybraniu postaci wyświetla się druga plansza. Plansza przedstawia pokój. Na środku stolik, w rogu czarny ekran telewizora, po lewej biblioteczki z książkami wzdłuż ściany. Naprzeciw stolika, po lewej, paląca się kanapa. Dwa okna. Okno naprzeciw kanapy otwarte. Uczeń stoi naprzeciw telewizora. Drzwi do pokoju są otwarte. Na środku aplikacji prostokąt z instrukcją: w twoim mieszkaniu wybuchł pożar. Jesteś w domu sam. Postępuj zgodnie z pozyskaną wiedzą, dzięki temu obronisz się przed zagrożeniem.

Wyobraź sobie, że dostrzegasz pożar. Opisz tę sytuację i przygotuj plan działań, które musisz podjąć, aby odpowiednio zareagować na zagrożenie.

W Polsce, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wyróżnia się omówione poniżej grupy pożarów.

Cele są realizowane poprzez:

W ochronie przeciwpożarowej istotne jest kierowanie się informacjami zawartymi w systemie znaków przeciwpożarowych, które zostały zaprezentowane w galerii 2. Znaki te wskazują nie tylko miejsca niebezpieczne oraz czynności, których wykonywanie mogłoby wywołać pożar, ale także punkty, w których znajduje się np. sprzęt pożarniczy. Dzięki temu są one niezwykle pomocne nie tylko w działaniach prewencyjnych (zapobiegających), ale także podczas samej akcji ratunkowej, usprawniając jej przeprowadzanie.

Znaki te są wymagane w każdym obiekcie użyteczności publicznej, powinny być umieszczone na drogach ewakuacyjnych, przy podręcznym sprzęcie przeciwpożarowym oraz wszędzie tam, gdzie występuje zagrożenie pożarem

W celu ugaszenia pożaru stosuje się kilka rodzajów środków gaśniczych. Ich wybór zależy od rodzaju spalanego materiału, a zatem należy w pierwszej kolejności rozpoznać, co się pali, czyli zidentyfikować grupę pożaru. Najpopularniejsze środki gaśnicze zostały zebrane w poniższej animacji.

W razie wystąpienia pożaru bardzo ważne jest odpowiednie zachowanie się i wykonanie następujących czynności:

Więcej informacji na temat ewakuacji można znaleźć .

Może zdarzyć się, że będziesz świadkiem zapalenia się odzieży na człowieku. Wówczas, aby uratować życie i zdrowie osoby poszkodowanej, bardzo ważne jest odpowiednie reagowanie i trzeźwe myślenie.
Przede wszystkim nie możesz dopuścić do tego, aby osoba, na której pali się ubranie, wpadła w panikę i wybiegła, np. na zewnątrz (ruch i podmuch wiatru podsycają płomienie). Musisz położyć tę osobę na ziemi w taki sposób, aby palące się ubranie było na wierzchu, następnie ugasić płomienie, np. poprzez polewanie wodą. Innym skutecznym sposobem jest przykrycie palącego się mokrym kocem, peleryną czy też płaszczem (patrz: ilustracja 3). Dzięki temu odetniesz dopływ tlenu do ognia. Pamiętaj, aby nie przesuwać poszkodowanego po ziemi, bo może to spowodować rozprzestrzenienie się ognia na inne części ciała i powstanie dalszych obrażeń. Po ugaszeniu pożaru zdejmij wierzchnią warstwę odzieży z poszkodowanego. Zrób to jednak w taki sposób, aby nie odrywać od ciała przywierających (zwęglonych) fragmentów materiału. Następnie możesz znów polać ofiarę wodą, aby uśmierzyć jej ból. Pamiętaj również, aby po wykonaniu tych czynności natychmiast wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer 112, 998 lub 999.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie wszystkie pożary można gasić wodą. Choć woda należy do najpopularniejszych środków gaśniczych, to niekiedy procesowi spalania ulegają materiały zbudowane z pierwiastków i związków chemicznych z nią reagujących. Próba ugaszenia takiego pożaru wodą spowoduje zwiększenie ognia i skutek odwrotny do zamierzonego.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Największym zagrożeniem dla sprawnego i skutecznego przebiegu ewakuacji nie jest wcale skala, rozmiar i charakter sytuacji kryzysowej. Jest nim panika - stan emocjonalny, który w czasie poczucia zagrożenia może dotknąć każdego z nas. Dlatego też o powodzeniu i sprawnym przebiegu ewakuacji decyduje przede wszystkim spokój i opanowanie osób ewakuowanych oraz stosowanie się do wytycznych odpowiednich służb.

wymieniać sposoby przeciwdziałania panice;

opisywać zasady sprawnej ewakuacji;

wyjaśniać zasady zaopatrywania ewakuowanej ludności w żywność oraz wodę.

W słownikach definiuje się panikę jako nagły, niepohamowany, często nieuzasadniony strach, ogarniający zwykle większą liczbę ludzi. Ta krótka i zwięzła definicja oddaje najważniejsze cechy paniki, do których zalicza się:

plotki i nieprawdziwe (niesprawdzone) informacje,

poczucie stałego zagrożenia,

poczucie bezsilności i niepewności,

brak wiedzy o zorganizowanej pomocy,

dużą zmienność sytuacji,

dezorganizację, chaos,

zmęczenie i brak snu,

brak lub niedobór pożywienia i wody,

widok poszkodowanych oraz ofiar,

zniszczenia (zburzone budynki, powalone drzewa, zniszczone pojazdy),

w czasie wojny również akcje dywersyjne przeciwnika.

Panika może mieć różne przyczyny, wśród których wymienić można:

Głównym objawem paniki jest gwałtowna, niekontrolowana ucieczka, która prowadzi do ogromnego chaosu, czego przykład można zaobserwować na ilustracji obok. Do jej typowych oznak zalicza się:

Zachowanie ludzi, gdy ogarnia ich panika, stanowi bardzo niebezpieczną sytuację. Wskutek nieprzemyślanych i nieskoordynowanych działań, człowiek może doprowadzić do zapruszenia ognia lub zranienia innych osób. Bardzo często, gdy ludzie uciekają z miejsca wypadku, myślą głównie o własnym przetrwaniu i niejednokrotnie tratują innych ludzi. Takie postępowanie może zagrażać zdrowiu i życiu. Dlatego istotne jest umiejętne przeciwdziałanie zagrożeniom oraz odpowiednio szybkie ich zwalczanie. Bardzo ważną rolę odgrywa tu efektywna edukacja dla bezpieczeństwa. Dzięki niej ludzie zapoznają się z zasadami postępowania na wypadek różnych niebezpieczeństw. Ponadto, najlepiej jest dowiedzieć się od kierownictwa ewakuacji, z jakim zagrożeniem mamy do czynienia, jaka jest jego skala i przewidywane skutki. Bardzo niebezpieczne jest rozpowszechnianie plotek. Wiadomości niesprawdzone często są wyolbrzymiane przez kolejne osoby je przekazujące, dlatego nie należy ich powtarzać ani w nie całkowicie wierzyć.

Czy na miejscu zdarzenia rzeczywiście istotną kwestią jest przeciwdziałanie panice? Odpowiedź uzasadnij.

Ewakuacją nazywamy zorganizowane przemieszczenie ludzi (czasami również z ich dobytkiem) oraz zwierząt z terenów zagrożonych (np. wojną lub klęską żywiołową) na obszar bezpieczny. Ewakuacją może być zarówno działanie przeprowadzane na relatywnie niewielką skalę (np. wyprowadzenie ludzi z pojedynczego budynku, co przedstawia ilustracja 2), jak również akcja, stanowiąca duże i złożone przedsięwzięcie (np. podczas powodzi lub działań wojennych).

Ogólnie wyróżnia się dwa rodzaje ewakuacji: planową oraz doraźną. Pierwsza z wymienionych polega na przemieszczeniu ludności z miejsc zagrożonych (np. terenów przewidywanych działań zbrojnych, obiektów użyteczności publicznej lub zakładów pracy) zgodnie z wcześniej przygotowanym planem. Taką ewakuację organizuje się w czasie pokoju, a realizuje w czasie wojny lub w sytuacji zagrożenia. Ewakuacja doraźna stanowi zaś natychmiastowe przemieszczenie ludności z miejsc, w których wystąpiło bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia, do .

Niezależnie od rodzaju zagrożenia wyróżnia się również , która jest prowadzona przede wszystkim z wykorzystaniem własnych środków (np. transportowych, kwaterunkowych).

W czasie ewakuacji ważne jest sprawne działanie wszystkich zaangażowanych służb ratowniczych umożliwiające realizację zaplanowanych działań. Aby cały proces przebiegał możlwie najsprawniej, ludność powinna postępować zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami. Zostały one przedstawione w aplikacji 1, trzeba jednak pamiętać, że każde zachowanie należy dostosować do sytuacji.

Aplikacja składa się z 6 kwadratowych piktogramów. Piktogramy ułożone po 3 w rzędzie górnym i dolnym. Każdy piktogram zawiera ważne informacje dotyczące zasad ewakuacji. Rząd górny, od lewej. Biały piktogram telefonu komórkowego na pomarańczowym tle. Na górze wyświetlacza numer 112. Poniżej symbol słuchawki. Nad słuchawką palec wskazujący dłoni. Informacja: w razie zagrożenia natychmiast powiadomić sąsiadów oraz odpowiednie służby ratownicze. Drugi piktogram: biała osoba idąca w prawo trzyma megafon na wysokości twarzy. Tło błękitne. Informacja: kierujący (strażak) przejmuje działania ratownicze. Trzeci piktogram: dwie białe osoby na granatowym tle. Po lewej osoba siedząca na wózku inwalidzkim. Druga osoba to kobieta pchająca, w prawo, wózek z dzieckiem. Informacja: pierwszeństwo w ewakuacji mają m.in. kobiety, dzieci, matki, osoby niepełnosprawne. Drugi rząd poniżej. Pierwszy piktogram: trzy białe osoby na fioletowym tle. Dwie osoby idące w prawo. W tle trzecia osoba to strażak stojący przodem do idących osób. Informacja: należy stosować się do poleceń służb ratowniczych. Drugi piktogram: trzy osoby, rodzina, naprzeciw domu, na zielonym tle. Przed domem ojciec idący z tyłu matki z dzieckiem. Informacja: opuszczając mieszkanie należy odciąć gaz, prąd, światło, zamknąć drzwi i okna. Trzeci piktogram: biały pionowy wykrzyknik na czerwonym tle. Informacja: zabrania się tamowanie ruchu, przechodzenia w przeciwnym kierunku ewakuacji.

Ewakuację uznaje się za zakończoną, gdy cała ewakuowana ludność zostanie zakwaterowana w planowanych rejonach rozmieszczenia.

Ewakuacją zazwyczaj kieruje lider, kierownik. Czy w sytuacji, gdy ewakuacja odbywa się w miejscu, które dobrze znasz, możesz przejąć rolę kierownika i poprowadzić część ewakuowanych osób inną, być może nawet krótszą drogą? Uzasadnij odpowiedź.

Ewakuacja zwierząt jest zadaniem trudnym i skomplikowanym, dlatego ważne jest nabycie odpowiedniej wiedzy i umiejętności w tym zakresie. Powinna ona odbywać się w taki sposób, aby nie zagrażała życiu i zdrowiu ani ratowników, ani zwierząt.

W sytuacji zagrożenia zwierzęta odczuwają niepokój i lęk. Ponadto są one mało odporne na działanie dymu. Gdy przedostanie się on do pomieszczenia, zwierzęta bardzo często układają się na ziemi, utrudniając ewakuację. Dlatego powinno się rozpoczynać wyprowadzanie zwierząt w chwili, kiedy tylko dotrą pierwsze sygnały o możliwym zagrożeniu. Warto pamiętać o tym, aby podchodzić do zwierząt od przodu, spokojnie i ostrożnie, łagodnie do nich przemawiając. Wyczuwają one zdenerwowanie ratownika i bardzo łatwo im się ono udziela. Zwierzęta wyprowadzane ze strefy zagrożonej powinny być kierowane do , z których nie będą mogły się same wydostać. Należy również pamiętać o tym, że w zależności od gatunku ewakuowanych zwierząt podejmuje się odmienne czynności. O ile np. konie i krowy po prostu wyprowadza się z zagród, o tyle drób wynosi się w workach lub w koszach, szybko go potem uwalniając i zapewniając dopływ świeżego powietrza. Małe zwierzęta domowe ewakuuje się w klatkach.

Przed zapoznaniem się z tematem sprawdź swoją wiedzę i spróbuj ewakuować się ze szkoły.

Kolorowa aplikacja przedstawia siedzących uczniów w klasie. Po lewej uczennica, po prawej uczeń. Uczniowie siedzą na krzesłach przy stolikach. Uczniowie skierowani w prawo. Przed uczniami stoi uczeń, głowa nakryta kapturem. W połowie ilustracji pytanie: co należy zrobić po usłyszeniu alarmu w szkole? Poniżej trzy błękitne prostokąty z trzeba odpowiedziami. Odpowiedź a: pozostaję na miejscu i czekam na nauczyciela, b. bez paniki przystępuję do ewakuacji, c. jak najszybciej uciekam z klasy i szkoły.

Ewakuacja z budynku, np. szkoły, odbywa się na podobnych zasadach, jak ewakuacja z terenów zagrożonych, a decyzję o niej podejmuje zarządca budynku.

Jeśli na terenie jakiegoś obiektu zauważysz zagrożenie - natychmiast poinformuj kogoś dorosłego o zaistniałym zdarzeniu!

W zależności od oświetlenia drogi ewakuacyjne można oznaczać znakami fotoluminescencyjnymi, podświetlanymi lub takimi i takimi jednocześnie. Najważniejsze znaki ewakuacyjne przedstawia galeria 1.

Dodatkowo wszystkie budynki użyteczności publicznej (w tym szkoły) są wyposażone w plany ewakuacji. Są na nich zaznaczone m.in. drogi ewakuacujne oraz miejsca rozmieszczenia sprzętu pożarniczego. Przykład takiego planu został zaprezentowany poniżej.

Dowiedz się, gdzie w twojej szkole znajdują się wyjścia ewakuacyjne oraz miejsce zbiórki do ewakuacji.

W trakcie ewakuacji oraz sytuacji zagrożenia ważne jest odpowiednie zaopatrywanie ludności w żywność oraz wodę. Ich dostawy są organizowane w dwóch wariantach:

O tym, jakie produkty żywnościowe zostaną dostarczone ludności poszkodowanej, decyduje przede wszystkim sytuacja, w jakiej się ona znajduje. Jeśli tymczasowe miejsca zakwaterowania będą wyposażone w sprzęt umożliwiający samodzielne przygotowanie posiłków, wówczas dostarcza się podstawowe produkty żywnościowe (przeznaczone do samodzielnego przygotowania), takie jak na pierwszej fotografii w poniższej galerii. W przypadku gdy samodzielne przyrządzanie posiłków jest niemożliwe, organizuje się punkty zbiorowego żywienia. Wówczas posiłki są rozdawane np. w szkołach lub stołówkach w miejscowych zakładach pracy. Wówczas posiłki będą rozdawane w miejscu tymczasowego zakwaterowania lub dowożone do innych miejsc pobytu ludności.

nie zajmowały zbyt dużo miejsca,

były produktami wysokokalorycznymi, lekkostrawnymi i nadającymi się do przechowywania przez dłuższy czas,

były zdatne do spożycia na zimno lub ewentualnie po lekkim podgrzaniu.

Spośród podanych artykułów żywnościowych wybierz te, które można zabrać ze sobą podczas ewakuacji.

Kolorowa ilustracja przedstawia kilkanaście artykułów spożywczych ułożonych po lewej stronie ilustracji. Po prawej duży brązowy worek. Artykuły spożywcze to: puszki z jedzeniem, butelki z napojami m.in. mleko, woda mineralna, sok pomarańczowy, puszka ryb, torebki z zupą, foliowa paczka żółtego sera, hot dog, ryż w pudełku, zapakowany kurczak, paczka chleba tostowego, kanapki, półmiski z daniem obiadowym, garnek z warzywami.

W sytuacji zagrożenia ważne jest również samodzielne przygotowanie zapasów żywności. Warto pamiętać, aby:

Panika stanowi największe zagrożenie dla sprawnego i efektywnego przebiegu ewakuacji.

Głównym objawem paniki jest gwałtowna, niekontrolowana ucieczka.

Bardzo istotne jest umiejętne przeciwdziałanie panice i odpowiednio szybkie zwalczanie zagrożeń mogących ją wywołać. Niezwykle ważną rolę odgrywa tu edukacja dla bezpieczeństwa - ludność powinna być zaznajomiona z metodami przeciwdziałania sytuacjom nadzwyczajnym i zasadami postępowania w momencie ich wystąpienia.

Ewakuacją t zarówno działania przeprowadzane na stosunkowo niewielką skalę (np. wyprowadzenie ludzi z pojedynczego budynku), jak również akcje stanowiące złożone przedsięwzięcie logistyczne (np. podczas powodzi lub działań wojennych).

Wyróżnia się dwa rodzaje ewakuacji: planową oraz doraźną.

W czasie ewakuacji istotne jest odpowiednie postępowanie, które należy dostosować do okoliczności zdarzenia. Zawsze natomiast należy postępować zgodnie z poleceniami odpowiednich służb.

W trakcie ewakuacji oraz w sytuacji zagrożenia ważne jest odpowiednie zaopatrywanie ludności w żywność oraz wodę.

zadanie interaktywne

Rozwiąż krzyżówkę.

1. Wyznaczona i oznakowana osoba, do której zadań należy m.in. komunikacja z ewakuowanymi, utrzymywanie dyscypliny oraz zarządzanie informacją.

2. Rodzaj ewakuacji, polegający na przemieszczeniu ludności z miejsc zagrożonych zgodnie z wcześniej przygotowanym planem.

3. Na zapasy żywności powinny składać się produkty wysokokaloryczne, nadające się do przechowywania przez dłuższy czas oraz ...

4. Główny zbiorowy objaw paniki, najczęściej gwałtowny i niekontrolowany.

5. Nigdy nie należy zamykać drzwi na ..., gdyż może to uniemożliwić wyjście z pomieszczenia lub budynku innym osobom, a także spowolni prace służb ratowniczych.

6. Nie należy z niej korzystać w trakcie ewakuacji z budynku nawet wtedy, gdy przebywa się na wyższych piętrach.

7. Rodzaj ewakuacji prowadzonej przede wszystkim z wykorzystaniem własnych możliwości (transportowych, zakwaterowania itp.).

8. Środek masowego przekazu wykorzystywany m.in. do powiadamiania ludności o ewakuacji.

9. Jest wykorzystywana podczas organizacji dostaw wody pitnej.

Bardzo ważne w sytuacjach kryzysowych są nie tylko dostawy żywności, ale również dostarczanie wody - zarówno tej przeznaczonej do picia, jak i do celów gospodarczych. Organizuje się je zazwyczaj w wypadku zniszczenia, zanieczyszczenia bądź skażenia istniejących ujęć wodnych i studni.
W sytuacji kryzysowej przeważnie organizowane są dostawy w cysternach samochodowych (jak ta na zdjęciu obok) oraz w przewoźnych zbiornikach, które w systemie całodobowym dostarczają wodę ludności poszkodowanej. W tym przypadku dystrybucję (dostawy) zapewniają głównie przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji. Dysponują one środkami do przewozu wody przeznaczonej do picia. Warto jednak zaznaczyć, że wkład w transport wody mogą mieć również pododdziały Sił Zbrojnych oddelegowane do pomocy ludności cywilnej.

Tak opisane rozwiązania są jednak mało wydajne, ponieważ wśród ludności poszkodowanej istnieje duże zapotrzebowanie na wodę. Znacznie skuteczniejsze jest wcześniejsze przygotowanie, a następnie możliwie szybkie uruchomienie awaryjnych ujęć wody. Ważnym źródłem mogą być również ujęcia wodne oraz studnie, udostępniane (lub budowane) w związku z obowiązkiem i .

# data[].attributes.attachment_link.description
Największym zagrożeniem dla sprawnego i skutecznego przebiegu ewakuacji nie jest wcale skala, rozmiar i charakter sytuacji kryzysowej. Jest nim panika - stan emocjonalny, który w czasie poczucia zagrożenia może dotknąć każdego z nas. Dlatego też o powodzeniu i sprawnym przebiegu ewakuacji decyduje przede wszystkim spokój i opanowanie osób ewakuowanych oraz stosowanie się do wytycznych odpowiednich służb.

# data[].attributes.body
e-podreczniki.pl

# data[].attributes.body
e-podręczniki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z poniższego wpisu na blogu dowiecie się, jak wygląda pierwsza pomoc w aktach prawnych. Nowelizacja ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym 2018 r. "zbiera" obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące pierwszej pomocy. W drugiej części wpisu zajrzymy do innych ustaw i kodeksów regulujących procedury udzielania pomocy na miejscu zdarzenia zarówno w pracy, szkole, jak i ruchu ulicznym. Tekst z wieloma "ciężkimi", ale najbardziej aktualnymi przepisami na rok 2018.
Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem Podsumowując - widzisz wypadek, pożar, osobę nieprzytomną, Twoim obowiązkiem jest wezwanie odpowiednich służb ratunkowych. 1. Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności Podsumowując - jeśli wykonujesz niezlecone zadanie publiczne i udzielasz pierwszej pomocy drugiemu człowiekowi i zostaniesz podczas tej pomocy np. zaatakowany, kara dla agresora jest taka, jak za atak na policjanta podczas służby. 2. Osoba, o której mowa w ust. 1, może poświęcić dobra osobiste innej osoby, inne niż życie lub zdrowie, a także dobra Podsumowując - jeśli dla celów akcji ratowniczej poświęcisz nie tylko swoją np. gaśnicę, ale także "ukradniesz" gaśnicę np. z budynku urzędu miasta, nie będziesz pociągnięty do odpowiedzialności karnej za kradzież, ponieważ działałeś w celu ratowania dobra nadrzędnego, jakim jest ludzkie życie.pierwsza pomoc w aktach prawnych 1. Osobie, która poniosła szkodę na mieniu powstałą w następstwie udzielania przez nią pierwszej pomocy, Podsumowując - jeśli dla celów akcji ratowniczej użyjesz własnej gaśnicy, możesz zgłosić swoje roszczenia do Skarbu Państwa. 1.Podstawa programowa, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy 2. Zajęcia edukacyjne w zakresie udzielania pierwszej pomocy są realizowane z udziałem: Podsumowując - uczniowie muszą być edukowani w zakresie pierwszej pomocy, a uczyć powinna osoba będąca medykiem lub nauczycielem po odpowiednim przeszkoleniu
1) lekarzy systemu,§1. „Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3." §2." Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej." Podsumowując - nie można uciec z miejsca zdarzenia, trzeba wezwać służby ratunkowe, udzielić pierwszej pomocy. Nie wykonujemy jednak zabiegów zarezerwowanych dla medyków czy np. tracheotomii przy pomocy długopisu!!! (dość częste pytanie na kursach pierwszej pomocy) Art. 44. Jeżeli w wypadku jest zabity lub ranny, kierujący pojazdem jest obowiązany ponadto: Szkolenie w zakresie udzielania pomocy przedlekarskiej jest Podsumowując - starając się o prawo jazdy, musimy odbyć szkolenie z zasad udzielania pierwszej pomocy na miejscu wypadku i udzielania pierwszej pomocy ofiarom zdarzenia drogowego. Według powyższych przepisów w każdej szkole jazdy powinny odbywać się zajęcia z wyżej wymienionej tematyki.

§ 1. Pracodawca prowadzący działalność, która stwarza możliwość wystąpienia nagłego niebezpieczeństwa§ 1. W razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub Według powyższych artykułów Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek wyznaczyć i przeszkolić osoby, a także zapewnić sprzęt w zakresie działań ratunkowych w zakładzie pracy. ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym
Podsumowując - dyrektor każdej szkoły zobowiązany jest do przeszkolenia nauczycieli. Nauczyciele, w szczególności prowadzący zajęcia w warsztatach, laboratoriach, a także zajęcia wychowania fizycznego, podlegają przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Art. 33. 1. Po dniu 31 grudnia 2017 r. opiekun lub wolontariusz w żłobku lub klubie dziecięcym spełniający dotychczasowe Podsumowując - do dnia 1 stycznia 2020 roku pracownicy klubów dziecięcych oraz żłobków muszą zostać przeszkleni z zasad udzielania pierwszej pomocy dziecku. wymagania do sprawowania funkcji opiekuna lub wolontariusza w żłobku lub klubie dziecięcym oraz wymagania, o których mowa w ust. 3, może sprawować tę funkcję, jeżeli do dnia 1 stycznia 2020 r. odbędzie szkolenie z udzielania Podsumowując ośrodek kształcenia kierowców musi zapewnić szkolenie z pierwszej pomocy zarówno w formie wykładów jak i ćwiczeń, aby przygotować kursantów do udzielania pierwszej pomocy w wypadku drogowym. dziecku pierwszej pomocy. Przepisy art. 18a ustawy zmienianej w art. 12, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się.
2. Po dniu 31 grudnia 2017 r. dzienny opiekun spełniający dotychczasowe wymagania do sprawowania funkcji dziennego opiekuna oraz wymagania, o których mowa w ust. 3, może sprawować tę funkcję, jeżeli do dnia 1 stycznia 2020 r. odbędzie szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy. Przepisy art. 39 ust. 2, 2b i 2c ustawy zmienianej w art. 12, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się. trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom
dla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany podejmować działania zapobiegające takiemu niebezpieczeństwu.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, pracodawca jest obowiązany zapewnić:
1) odpowiednie do rodzaju niebezpieczeństwa urządzenia i sprzęt ratowniczy oraz ich obsługę przez osoby należycie przeszkolone,
2) udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym. § 1. Pracodawca jest obowiązany:
1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
2) wyznaczyć pracowników do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
3) zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej. § 1. Pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o:
3) pracownikach wyznaczonych do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
§ 2. Informacja o pracownikach, o których mowa w § 1 pkt 3, obejmuje:
1) imię i nazwisko,
2) miejsce wykonywania pracy,
3) numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej. prowadzone przez osobę, która spełnia co najmniej jeden z warunków określonych w pkt 1-3:
1. wykonuje zawód lekarza lub pielęgniarki,
2. posiada kwalifikacje instruktora Polskiego Czerwonego Krzyża,
3. posiada kwalifikacje ratownika medycznego.
1. udzielić niezbędnej pomocy ofiarom wypadku oraz wezwać pogotowie ratunkowe i Policję,
2) pielęgniarek systemu,
3) ratowników medycznych z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 i 949), uwzględnia edukację w zakresie udzielania pierwszej pomocy. przysługuje roszczenie o naprawienie tej szkody od Skarbu Państwa reprezentowanego przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody.
2. Naprawienie szkody, o którym mowa w ust. 1, obejmuje szkodę rzeczywistą.
3. Naprawienie szkody, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli szkoda powstała wyłącznie z winy osoby, o której mowa w ust. 1, lub osoby trzeciej, za którą Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności. majątkowe w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137, z późn. zm.1)) dla funkcjonariuszy publicznych. zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
A teraz pierwsza pomoc w aktach prawnych:

2. Pierwsza pomoc w aktach prawnych Kodeksu Karnego:

5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Tekst rozporządzenia

Pierwsza pomoc w aktach prawnych nie jest może tematem porywającym, ale pokazuje, jak wiele przepisów mówi o potrzebie szkolenia z pierwszej pomocy pracowników, kierowców, nauczycieli.

6. Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodziny. Tekst ustawy

7. Art. 93 Kodeksu wykroczeń

1. Prowadzący pojazd, który, uczestnicząc w wypadku drogowym, nie udziela niezwłocznej pomocy ofierze wypadku, podlega karze aresztu albo grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia o którym mowa w § 1 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

8.

# data[].attributes.attachment_link.description
Z poniższego wpisu na blogu dowiecie się, jak wygląda pierwsza pomoc w aktach prawnych. Nowelizacja ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym 2018 r. "zbiera" obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące pierwszej pomocy. W drugiej części wpisu zajrzymy do innych ustaw i kodeksów regulujących procedury udzielania pomocy na miejscu zdarzenia zarówno w pracy, szkole, jak i ruchu ulicznym.

# data[].attributes.body
Folder wydany przez Ministerstwo Zdrowia

# data[].attributes.body
Prędkość 50km/h

# data[].attributes.body
Prędkość 50km/h

# data[].attributes.body
Prędkość 50km/h

# data[].attributes.body
Prędkość 50km/h

# data[].attributes.body
Prędkość pojazdów 50km/h

# data[].attributes.body
materiały Ministerstwa Zdrowia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sposób udzielania pierwszej pomocy w wybranych nagłych wypadkach

Na każdym etapie udzielania pierwszej pomocy rozważ wezwanie zespołu ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112.

Zranienie

1. Zatrzymaj krwotok z rany poprzez uciśnięcie miejsca krwawienia za pomocą jałowego opatrunku.

2. Oczyść ranę z ziemi i drobnych ciał obcych.

3. Umyj ranę wodą z mydłem, przemyj środkiem dezynfekującym.

4. Załóż jałowy opatrunek, zbliżając brzegi rany.

5. Zabandażuj ranę.

6. W razie potrzeby skonsultuj się z lekarzem (profilaktyka przeciwtężcowa).

7. Dużych, ostrych przedmiotów nie usuwaj z rany; unieruchom je i pozostaw do czasu przyjazdu personelu medycznego.

Złamanie

1. Unieruchom kończynę.

2. Złamaną rękę podwieś na chuście lub bandażu.

3. Złamaną nogę połóż na deseczce i unieruchom bandażem.

4. Ustabilizuj złamaną nogę, mocując ją do zdrowej nogi za pomocą bandaża.

5. Jeśli załamie jest otwarte, opatrz ranę za pomocą jałowego opatrunku z gazy; pamiętaj, aby nie wciskać do środka odłamków kostnych.

6. Wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 112 lub 999.

Omdlenie

1. Ułóż poszkodowanego na plecach z nogami uniesionymi wyżej niż tułów.

2. Zastosuj zimne okłady na twarz.

3. Jeżeli utrata świadomości lub splątanie (utrudniony kontakt słowny z poszkodowanym) przedłuża się, wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112.

Porażenie prądem

1. Nie dotykaj osoby porażonej prądem, zanim nie odłączysz jej od źródła prądu.

2. Odłącz bezpieczniki (korki), wyjmij z gniazdka wtyczkę urządzenia elektrycznego, które spowodowało porażenie.

3. Zabezpiecz siebie przed porażeniem (użyj do tego np. drewnianego kija, włóż gumowe rękawice).

4. Sprawdź stan poszkodowanego - czy jest przytomny, czy oddycha.

5. Wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112.

6. Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, wykonaj 30 uciśnięć klatki piersiowej, 2 oddechy ratownicze, kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i oddechy ratownicze w sekwencji 30:2 lub jedynie uciskanie klatki piersiowej z częstością 100 - 120/min.

7. Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo, ułóż go w pozycji bocznej.

8. Załóż opatrunek na oparzone miejsce.

9. Pozostań z poszkodowanym do czasu przybycia zespołu ratownictwa medycznego.

Oparzenia

1. Jeśli zajdzie taka potrzeba, wezwij straż pożarną, dzwoniąc pod numer alarmowy 112 lub 998.

2. Ochładzaj oparzoną część ciała czystą wodą o temperaturze ok. 20°C od 10 do 20 minut.

3. Zabezpiecz oparzoną część ciała jałowym opatrunkiem.

4. W razie silnego bólu podaj leki przeciwbólowe.

5. Jeśli oparzenie jest rozlegle, wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 112 lub 999.

6. Jeśli oparzona jest ręka, zdejmij biżuterię - zanim narastający obrzęk to uniemożliwi.

7. W przypadku oparzeń chemicznych natychmiast usuń zanieczyszczone ubranie (przed rozpoczęciem polewania wodą).

8. Jeśli ubranie jest wtopione w ciało, to nie zrywaj go, tylko wytnij ubranie wokół rany.

Krwawienie z nosa

1. Posadź poszkodowanego z głową lekko pochyloną do przodu.

2. Poszkodowany powinien oddychać ustami.

3. Na kark i czoło przyłóż zimy okład, np. ręcznik nasączony zimną wodą lub kostki lodu owinięte w materiał.

4. Przyłóż do nosa gazik lub chusteczkę, uciśnij krwawiące nozdrze i utrzymuj ucisk przez ok 10 minut.

5. Jeśli krwotok z nosa jest silny, nie ustępuje po wykonaniu wymienionych czynności (trwa dłużej niż 15 - 20 minut) lub doszło do urazu głowy, szyi albo gdy występują zaburzenia świadomości, należy wezwać zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112.

Ciało obce w drogach oddechowych

U dorosłego

1. Zachęcaj poszkodowanego do kaszlu.

2. Jeśli to nie spowoduje usunięcia ciała obcego, pochyl go do przodu i wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem w okolicę międzyłopatkową, stojąc za poszkodowanym.

3. Jeśli to nie spowoduje usunięcia ciała obcego, stań blisko za poszkodowanym, pochyl go do przodu, przyłóż swoje splecione ręce w okolice nadbrzusza i dynamicznie uciskaj do 5 razy jego nadbrzusze (w okolicy połowy odległości pomiędzy pępkiem a końcem mostka).

4. Jeśli te czynności nie spowodują usunięcia ciała obcego z dróg oddechowych, kontynuuj uderzenia w okolicę międzyłopatkową na przemian z uciśnięciami nadbrzusza.

5. Jeśli poszkodowany straci przytomność:

bezpiecznie ułóż go na ziemi,

wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112,

rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową w sekwencji: 30 uciśnięć klatki piersiowej, 2 oddechy ratownicze.

U dziecka przytomnego

1. W przypadku nieefektywnego kaszlu wykonaj 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową.

2. Niemowlę ułóż głową w dół na własnym przedramieniu, następnie wykonaj 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową.

3. Jeśli uderzenia w okolicę międzyłopatkową są nieskuteczne, wykonaj uciśnięcia klatki piersiowej u niemowląt, a u dzieci starszych - uciśnięcia nadbrzusza.

4. Kontynuuj powyższe czynności w sekwencji: 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową, 5 uciśnięć nadbrzusza do momentu wydalenia ciała obcego

U dziecka nieprzytomnego

Udrożnij drogi oddechowe, wykonaj 2 oddechy ratownicze, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową: 30 uciśnięć klatki piersiowej, 2 oddechy ratownicze (Źródło - wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji z 2010 r.)

Informacje o publikacji dokumentu

Ostatnia modyfikacja:

25.10.2017 09:42 Dominika Waligórska

Pierwsza publikacja:

22.11.2017 13:17 Dominika Waligórska

# data[].attributes.attachment_link.title
Sposób udzielania pierwszej pomocy w wybranych nagłych wypadkach - Ministerstwo Zdrowia - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Na każdym etapie udzielania pierwszej pomocy rozważ wezwanie zespołu ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112. Zatrzymaj krwotok z rany poprzez uciśnięcie miejsca krwawienia za pomocą jałowego opatrunku. Oczyść ranę z ziemi i drobnych ciał obcych. Umyj ranę wodą z mydłem, przemyj środkiem dezynfekującym. Załóż jałowy opatrunek, zbliżając brzegi rany.

# data[].attributes.body
materiały Ministerstwa Zdrowia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sposób postępowania na miejscu zdarzenia

Nie zwlekaj z udzieleniem pierwszej pomocy, ponieważ często sekundy decydują o ludzkim życiu. Zachowaj spokój. J eżeli nie wiesz, jak sobie poradzić, od razu wezwij pomoc.

Oceń sytuację

1. Zadbaj o własne bezpieczeństwo, bezpieczeństwo poszkodowanego oraz świadków zdarzenia.

2. Jeśli miejsce zdarzenia stanowi zagrożenie dla Ciebie lub nie możesz się odpowiednio zabezpieczyć, nie podchodź do poszkodowanego, lecz wezwij pomoc, dzwoniąc na podane niżej numery alarmowe.

3. Głośno wołaj o pomoc, aby zapewnić sobie wsparcie innych świadków zdarzenia.

4. Jeśli na podstawie obserwacji poszkodowanego stwierdzisz, że istnieje zagrożenie dla jego zdrowia lub życia, wezwij wykwalifikowane służby ratunkowe, dzwoniąc pod numer alarmowy:

112 - numer alarmowy wspólny dla wszystkich służb,

999 - Pogotowie Ratunkowe,

998 - Straż Pożarna,

997 - Policja.

Oceń stan poszkodowanego

1. Jeżeli dysponujesz rękawiczkami z apteczki - załóż je, jeśli nie - asekuruj się np. dostępną folią, szczególnie w obecności krwi, staraj się unikać kontaktu z wydzielinami poszkodowanego.

2. Delikatnie potrząśnij poszkodowanego za ramiona.

3. Głośno zapytaj: „Czy wszystko w porządku?".

Jeśli poszkodowany jest przytomny, reaguje prawidłowo

1. Zostaw poszkodowanego w pozycji, w której go zastałeś, o ile nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo.

2. Dowiedz się jak najwięcej o stanie jego zdrowia (co się stało, co mu dolega, na co choruje).

3. W razie konieczności wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112.

4. Zawsze możesz otrzymać wsparcie dyspozytora medycznego - poinstruuje Cię, jak masz udzielić pierwszej pomocy poszkodowanemu.

5. Regularnie oceniaj stan poszkodowanego do chwili przybycia zespołu ratownictwa medycznego.

Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, nie reaguje

1. Głośno zawołaj o pomoc, bez oddalania się od poszkodowanego.

2. Usuń z dróg oddechowych widoczne ciała obce i zanieczyszczenia.

3. Udrożnij drogi oddechowe: odegnij głowę i wysuń żuchwę do przodu.

4. Przez 10 sekund sprawdzaj oddech - przyłóż policzek do ust poszkodowanego w taki sposób, abyś mógł jednocześnie usłyszeć, wyczuć oddech i obserwować, czy unosi się klatka piersiowa poszkodowanego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących prawidłowego oddechu działaj tak, jakby był nieprawidłowy.

5. Jeśli poszkodowany oddycha prawidłowo

Ułóż poszkodowanego w pozycji bezpiecznej (bocznej).

Wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112.

Regularnie oceniaj jego stan.

6. Jeśli poszkodowany oddycha nieprawidłowo (oddech rzadki i/lub nieregularny) lub oddech jest nieobecny

Wezwij zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer alarmowy 999 lub 112, lub poproś kogoś o wezwanie pomocy oraz przyniesienie AED (automatycznego defibrylatora), jeśli jest dostępny. Pozostaw poszkodowanego tylko wtedy, gdy nie masz innej możliwości wezwania pomocy.

Wykonaj 30 uciśnięć klatki piersiowej, tj. ułóż nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej poszkodowanego (dolna połowa mostka poszkodowanego), nadgarstek drugiej dłoni ułóż na grzbiecie pierwszej, spleć palce obu dłoni i upewnij się, że nacisk nie będzie kierowany na żebra poszkodowanego, utrzymuj ramiona wyprostowane, uciskaj klatkę piersiową na głębokość ok 5 cm, ale nie więcej niż 6 cm.

7. Jeśli nie możesz lub nie chcesz wykonywać oddechów ratowniczych, możesz wykonywać tylko masaż zewnętrzny serca, uciskając klatkę piersiową z częstością co najmniej 100 i maksymalnie 120 uciśnięć na minutę. Zwiększy to powodzenie akcji ratunkowej wykonywanej przez wykwalifikowane służby, a tym samym szanse poszkodowanego na przeżycie.

Masaż zewnętrzny serca

1. Nie uciskaj górnej części brzucha ani dolnego końca mostka.

2. Kontynuuj uciskanie klatki piersiowej z częstotliwością co najmniej 100/min. (nie przekraczając 120/min.).

3. Jeśli decydujesz się na połączenie uciskania klatki piersiowej z oddechami, to po 30 uciśnięciach klatki piersiowej ponownie udrożnij drogi oddechowe poprzez odgięcie głowy do tyłu i wysunięcie żuchwy do przodu.

4. Wykonaj 2 oddechy ratownicze, tj. zaciśnij nos poszkodowanego kciukiem i placem wskazującym, wdmuchuj powietrze do jego ust tak, aby powodować widoczne unoszenie się klatki piersiowej; dwa wdechy trwające nie dłużej niż 1s powinny następować bezpośrednio po sobie i trwać łącznie nie dłużej niż 5 sekund. Jeśli chcesz uniknąć bezpośredniego kontaktu ze skórą poszkodowanego, użyj masek jednorazowych.

5. Kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i oddechy ratownicze w stosunku 30:2.

6. Przerwij resuscytację krążeniowo-oddechową tylko wtedy, gdy poszkodowany zacznie reagować (poruszy się, otworzy oczy, zacznie prawidłowo oddychać) albo gdy przybędzie zespół ratownictwa medycznego lub inne służby ratunkowe lub gdy opadniesz z sił.

Jeśli poszkodowanym jest dziecko

1. Usuń z dróg oddechowych widoczne ciała obce i zanieczyszczenia.

2. Udrożnij drogi oddechowe poprzez odgięcie głowy do tyłu i wysunięcie żuchwy do przodu.

3. Przez 10 sekund sprawdzaj oddech - przyłóż policzek do ust poszkodowanego w taki sposób, aby móc jednocześnie wyczuć oddech i obserwować, czy unosi się klatka piersiowa poszkodowanego.

4. Wykonaj najpierw 5 oddechów ratowniczych.

5. Rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową w sekwencji: 15 uciśnięć klatki piersiowej (ułóż nadgarstek jednej ręki w dolnej połowie mostka, unieś palce, aby upewnić się, że nie uciskasz żeber) i 2 oddechy ratownicze.

6. Jeśli nie masz przeszkolenia w udzielaniu pierwszej pomocy dzieciom, używaj sekwencji postępowania, jak u osób dorosłych, ponieważ jeśli nie podejmiesz żadnych działań, szansa na przeżycie dziecka będzie niewielka.

7. U małych dzieci wykonuj oddechy ratownicze, obejmując swoimi ustami jednocześnie nos i usta dziecka (jeśli chcesz uniknąć bezpośredniego kontaktu ze skórą poszkodowanego, możesz użyć gazy lub innego materiału), uciskanie klatki piersiowej u niemowląt wykonuj opuszkami dwóch palców.

Pozycja bezpieczna (boczna)

Pozycję boczną stosuje się u poszkodowanych nieprzytomnych, ale oddychających prawidłowo. Pozycja bezpieczna powinna być stabilna, jak najbliższa ułożeniu na boku z odgięciem głowy i brakiem ucisku na klatkę piersiową, aby nie utrudniać oddychania. Nie wolno układać w tej pozycji ofiar wypadków lub innych osób, u których podejrzewany jest uraz kręgosłupa.

Aby ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej, wykonaj następujące czynności:

1. jeśli poszkodowany nosi okulary - zdejmij je;

2. uklęknij przy poszkodowanym i upewnij się, że leży na plecach i obie nogi ma wyprostowane;

3. rękę bliższą Tobie ułóż pod katem prostym w stosunku do ciała i zegnij w łokciu tak, aby dłoń ręki była skierowana do góry;

4. dalszą rękę przełóż w poprzek klatki piersiowej i przytrzymaj stroną grzbietową przy bliższym tobie policzku poszkodowanego;

5. drugą ręką chwyć za dalszą nogę poszkodowanego (tuż powyżej kolana) i podciągnij ją ku górze, nie odrywając stopy od podłoża;

6. złap dalszą rękę poszkodowanego w taki sposób, aby palce dłoni poszkodowanego przeplatały się z Twoimi;

7. przytrzymując dłoń dociśniętą do policzka, pociągnij za dalszą nogę tak, aby poszkodowany obrócił się na bok w Twoim kierunku;

8. odchyl głowę poszkodowanego do tyłu, aby poprawić drożność dróg oddechowych i ułatwić oddychanie poszkodowanemu;

9. oceń oddech oraz monitoruj stan poszkodowanego.

Automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED)

1. Jeżeli na miejscu zdarzenia dostępny jest AED, nie bój się go użyć. AED jest bezpieczny i skuteczny także w Twoich rękach. Bez opóźnienia stosuj się do jego głosowych zaleceń. Standardowy automatyczny defibrylator zewnętrzny jest odpowiedni dla osób dorosłych i dzieci powyżej 8 lat.

2. Upewnij się, że Ty, poszkodowany i pozostali świadkowie zdarzenia jesteście bezpieczni.Oceń stan poszkodowanego.
Jeśli poszkodowany nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, poproś kogoś o wezwanie pomocy oraz przyniesienie AED, jeśli jest dostępny.Prowadź resuscytację krążeniowo-oddechową w sekwencji 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy ratownicze.

3. Jeżeli jesteś sam, a AED jest w pobliżu, rozpocznij od jego podłączenia.

4. Włącz go i naklej elektrody na odsłoniętą klatkę piersiową poszkodowanego.

5. Jeśli pomocy udziela więcej niż jedna osoba, prowadź resuscytację krążeniowo-oddechową podczas naklejania elektrod przez inną osobę.

6. Postępuj zgodnie z poleceniami głosowymi/wizualnymi AED bez opóźnienia.

7. Upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego, gdy AED przeprowadza analizę rytmu.

8. Jeżeli wyładowanie jest zalecane:

upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego,

naciśnij przycisk defibrylacji zgodnie z poleceniem,

po wyładowaniu natychmiast rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową,

kontynuuj postępowanie zgodnie z dalszymi poleceniami głosowymi/wizualnymi AED.

9. Jeżeli wyładowanie nie jest zalecane:

niezwłocznie rozpocznij resuscytację

krążeniowo-oddechową,

kontynuuj postępowanie zgodnie z dalszymi poleceniami głosowymi/wizualnymi AED.

10. Postępuj zgodnie z poleceniami AED do chwili, gdy:

poszkodowany zacznie reagować (poruszy się, otworzy oczy, zacznie prawidłowo oddychać),

przybędzie zespół ratownictwa medycznego lub inne służby ratunkowe,

opadniesz z sił.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sposób postępowania na miejscu zdarzenia - Ministerstwo Zdrowia - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie zwlekaj z udzieleniem pierwszej pomocy, ponieważ często sekundy decydują o ludzkim życiu. Zachowaj spokój. J eżeli nie wiesz, jak sobie poradzić, od razu wezwij pomoc. Zadbaj o własne bezpieczeństwo, bezpieczeństwo poszkodowanego oraz świadków zdarzenia. Jeśli miejsce zdarzenia stanowi zagrożenie dla Ciebie lub nie możesz się odpowiednio zabezpieczyć, nie podchodź do poszkodowanego, lecz wezwij pomoc, dzwoniąc na podane niżej numery alarmowe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Łańcuch przeżycia - jigsaw puzzle (18 pieces)

# data[].attributes.headline
Pierwsza Pomoc - Szkolenie Rady Pedagogicznej

# data[].attributes.subject
Pierwsza Pomoc - Szkolenie Rady Pedagogicznej

# data[].attributes.attachment_link.description
PIERWSZA POMOCZespół Niepublicznych Placówek Oświatowych w CzęstochowiePrezentacja wykonana na potrzeby szkolenia Rady Pedagogicznej, rok szkolny 2020

# data[].attributes.headline
Choroby cywilizacyjne- materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Choroby cywilizacyjne- materiały do lekcji

# data[].attributes.body
Zapisz temat w zeszycie i wykonaj notatkę na podstawie podręcznika oraz prezentacji.
Pamiętaj notatkę wyślij na mojego maila

# data[].attributes.attachment_link.title
I CHOROBY CYWILIZACYJNE XXI WIEKU - ppt pobierz

# data[].attributes.attachment_link.description
Choroby cywilizacyjne są definiowane jako globalnie występujące, powszechne choroby, do których wystąpienia lub rozprzestrzenienia przyczynił się postęp współczesnej cywilizacji. Z tego też powodu zamiennie używa się nazwy „choroby XXI wieku". Definicja ta odnosi się jednak do określonego czasu i miejsca.

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Tamowanie krwotoku pierwsza pomoc Adrian Zadorecki kursysos.pl

# data[].attributes.headline
Jak prawidłowo używać gaśnicy samochodowej

# data[].attributes.subject
Jak prawidłowo używać gaśnicy samochodowej

# data[].attributes.headline
Resuscytacja Krążeniowa Oddechowa u niemowlaka

# data[].attributes.subject
Resuscytacja Krążeniowa Oddechowa u niemowlaka

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.headline
Resuscytacja Krążeniowo Oddechowa u dziecka

# data[].attributes.subject
Resuscytacja Krążeniowo Oddechowa u dziecka

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.headline
Algorytm pierwszej pomocy przedmedycznej + RKO

# data[].attributes.subject
Algorytm pierwszej pomocy przedmedycznej + RKO

# data[].attributes.body
Film - Jako postępować na miejscu zdarzenia

# data[].attributes.attachment_link.title
Szczegółowe zasady udzielania pierwszej pomocy medycznej

# data[].attributes.body
materiał z platformy drogazklasa.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
FILM 01   UDZIELENIE PIERWSZEJ POMOCY   WEZWANIE POMOCY

# data[].attributes.body
materiały ze strony drogazklasa.pl

# data[].attributes.headline
Polskie wytyczne Pierwsza Pomoc Przedmedyczna uwzględniające COVID

# data[].attributes.subject
Polskie wytyczne Pierwsza Pomoc Przedmedyczna uwzględniające COVID

# data[].attributes.attachment_link.description
Test wiedzy - temat złamania i zwichnięcia

# data[].attributes.attachment_link.description
Test Online - Edukacja dla Bezpieczeństwa

# data[].attributes.headline
Test z wiadomości dotyczących przerobionego dotąd materiału

# data[].attributes.subject
Test z wiadomości dotyczących przerobionego dotąd materiału

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Co nie powinno się znaleźć w apteczce samochodowej ? 2) Co należy powiedzieć dyspozytorowi dzwoniąc na numer alarmowy ?

# data[].attributes.headline
TEST - Pierwsza Pomoc Przedmedyczna - podstawy

# data[].attributes.subject
TEST - Pierwsza Pomoc Przedmedyczna - podstawy

# data[].attributes.attachment_link.description
Test sprawdzający wiedzę z tematu "Podstawowe wiadomości z zakresu pierwszej pomocy"

# data[].attributes.body
materiały ze strony drogazklasa.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
FILM 02   PODSTAWOWE ZABIEGI RATUJĄCE ŻYCIE

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.description
Crossword - Use the clues to solve the crossword. Tap on a word and type in the answer.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli dziecko skaleczyło się i rana wciąż krwawi:

Jak najszybciej załóż mu opatrunek uciskowy, który składa się z bandaża oraz materiału usztywniającego, np. zwiniętego bandaża. Sposób owijania bandażem ręki nie ma znaczenia. Ważne, by opatrunek dobrze się trzymał.

Następnie wezwij pogotowie.

Krwotok przy dużej utracie krwi może zagrażać życiu dziecka. Mały organizm ma mniej płynów ustrojowych w sobie, więc nie zwlekaj z wezwaniem karetki.

Pierwsza pomoc - zobacz pozostałe filmy

Film powstał przy współpracy PCK
www.pck.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Pierwsza pomoc - krwotok u dziecka - film

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli dziecko skaleczyło się i rana wciąż krwawi: Jak najszybciej załóż mu opatrunek uciskowy, który składa się z bandaża oraz materiału usztywniającego, np. zwiniętego bandaża. Sposób owijania bandażem ręki nie ma znaczenia. Ważne, by opatrunek dobrze się trzymał. Następnie wezwij pogotowie. Krwotok przy dużej utracie krwi może zagrażać życiu dziecka.

# data[].attributes.headline
Układ kostny człowieka - materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Układ kostny człowieka - materiały do lekcji

# data[].attributes.headline
Pierwsza pomoc w przypadku zadławienia - materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Pierwsza pomoc w przypadku zadławienia - materiały do lekcji

# data[].attributes.attachment_link.title
Pierwsza pomoc: zadławienie (zakrztuszenie) - film edukacyjny

# data[].attributes.body
materiały ze strony drogazklasa.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
FILM 03   PIERWSZA POMOC A WYPADEK DROGOWY

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak bezpiecznie zdjąć rękawiczki - pierwsza pomoc

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.headline
Udzielanie pierwszej pomocy przy złamaniach i zwichnięciach - materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Udzielanie pierwszej pomocy przy złamaniach i zwichnięciach - materiały do lekcji

# data[].attributes.body
epodreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Złamani można zdefiniować najprościej jako przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu, który przekraczał granice jej elastyczności. Wszystkie kości mogą ulec złamaniu, ale najbardziej narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa, które zostały zaznaczone na poniższej ilustracji.

Złamania klasyfikuje się na podstawie towarzyszących im uszkodzeń, przebiegu szczeliny złamania oraz wzajemnego położenia względem siebie odłamów kostnych. Ich rodzaje wraz z obrazowym przedstawieniem uszkodzeń prezentuje galeria 1. Informacje te pozwalają dokładnie opisać rodzaj uszkodzenia i zaplanować najskuteczniejsze leczenie.

Zwichnięcia są bardzo bolesne i polegają na wzajemnym przemieszczeniu się względem siebie powierzchni stawowych kości. Zwykle łatwo je rozpoznać, ponieważ powodują widoczne zmiany prawidłowych obrysów , co można zaobserwować na zdjęciach poniżej.

Skręcenie to uraz aparatu więzadłowego stawu spowodowany ruchem przekraczającym fizjologiczny zakres w danym stawie.

W lżejszych przypadkach skręceń uraz ten kończy się na łagodnych zasinieniach i obrzękach (jak na ilustracji 2), z zachowaniem stabilności stawu. W ciężkich skręceniach, przebiegających z całkowitym rozerwaniem więzadeł (patrz: ilustracja 3), objawy początkowo mogą być identyczne, jednak po ustąpieniu obrzęku staw jest niestabilny.

Objawy towarzyszące złamaniom, zwichnięciom czy skręceniom są bardzo podobne. Należą do nich:

ból nasilający się przy ruchu,

wylew krwawy, miejscowe zasinienie,

zniekształcenie, nienaturalne ułożenie kończyny,

ograniczenie ruchów kończyny,

rana, z której mogą wystawać odłamy kostne (w przypadku złamań otwartych).

W większości przypadków trudno określić rodzaj urazu (złamanie, zwichnięcie czy skręcenie) bez konsultacji lekarskiej i dodatkowych badań w postaci m.in. zdjęcia rentgenowskiego zdjęcia rentgenowskiego (RTG). Dlatego udzielając pierwszej pomocy, nie należy różnicować obrażeń, tylko wszystkie traktować jak potencjalne złamanie.

Jeżeli u poszkodowanego zaobserwujesz objawy takie jak zmiana koloru kończyny (zrobi się ona blada albo sina) lub zmiana jej temperatury, należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Udzielanie pomocy przy urazach kostno‑stawowych rozpoczynamy rutynowo od oceny bezpieczeństwa miejsca zdarzenia oraz sprawdzenia czynności życiowych poszkodowanego (przytomności i oddechu). Niekiedy rzucające się w oczy i groźnie wyglądające urazy kończyn odwracają uwagę od możliwych współistniejących obrażeń, które mogą mieć dramatyczne skutki.
Pierwsza pomoc w przypadku złamań, zwichnięć i skręceń, opiera się na bardzo prostych zasadach. Należy unieruchomić kończynę w możliwie komfortowy i stabilny sposób oraz nie powodować niepotrzebnych ruchów ani wstrząśnień. Ma to na celu zapobiegnięcie przemieszczaniu się kości oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Unieruchamiając kończyny, robimy to w pozycji najwygodniejszej dla poszkodowanego. Trzeba pamietać, że w przypadku uszkodzenia kości unieruchamiamy uszkodzoną kość z dwoma sąsiadującymi stawami, a w przypadku uszkodzenia w stawie - uszkodzony staw z dwiema sąsiednimi kośćmi.

Do unieruchomienia złamania najlepiej stosować specjalnie przeznaczony do tego sprzęt - druciane lub , które można łatwo dopasować do kształtu i położenia kończyny. Jeżeli jednak nie dysponujemy takim sprzętem, możemy użyć każdej rzeczy, która znajduje się na miejscu, jeśli tylko pozwoli ona na stabilizację kończyny (deski, kije, koce, swetry, itp.).
Do unieruchomienia kończyny górnej można użyć chusty trójkątnej lub wykonać prowizoryczny temblak, wywijając podkoszulkę, sweter czy marynarkę osoby poszkodowanej, co prezentuje galeria 3.

Prostym i skutecznym sposobem unieruchomienia kończyny dolnej jest przymocowanie jej do kończyny zdrowej, jednak stan poszkodowanego i ułożenie kończyny nie zawsze na to pozwalają (nie należy wykonywać tego manewru na siłę). Stopy i dłonie można unieruchomić, np. poduszkami czy kocem. Odpowiednie sposoby unieruchomienia przedstawiono w galerii 4.

Podczas unieruchamiania nie rozbieramy poszkodowanego ani nie prostujemy uszkodzonych kończyn. Należy zapewnić poszkodowanemu komfort cieplny i wsparcie psychiczne oraz regularnie monitorować jego stan. Należy także pamiętać, żeby ze złamanej kończyny możliwie szybko usunąć wszelką biżuterię, szczególnie pierścionki i bransoletki (jeżeli dojdzie do obrzęku, może to stać się niemożliwe). Nie podajemy także nic do jedzenia i picia, ponieważ może się okazać, że złamanie będzie wymagało nastawienia podczas zabiegu operacyjnego, który wiąże się ze znieczuleniem ogólnym.

Złamania, zwichnięcia czy skręcenia same w sobie nie stanowią zagrożenia życia, powodują jedynie znaczny ból, jednak urazy wtórne mogą spowodować trwałe kalectwo lub nawet śmierć.

Stabilizowanie uszkodzonych kończyn musi odbywać się tak, aby nie dochodziło do dalszych przemieszczeń, a w konsekwencji - do powstawania nowych lub pogłębiania już istniejących urazów.

W rzypadku złamań otwartych poszkodowany jest dodatkowo narażony na zakażenia lub utratę krwi - złamanie jednej kości udowej może prowadzić do utarty nawet 1 l krwi.

Udzielając pierwszej pomocy, nie należy różnicować złamań, skręceń i zwichnięć, lecz wszystkie urazy traktować jak złamanie (czyli unieruchomić i przetransportować poszkodowanego do szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe).

Unieruchamiając kończyny, należy stosować zasady:

jeśli nastąpiło uszkodzenie kości, unieruchamia się kość i dwa sąsiadujące z nią stawy;

jeśli uszkodzeniu uległ staw, należy unieruchomić staw i dwie sąsiadujące z nim kości.

Największym błędem w przypadku urazów kostnych jest nadmierne poruszanie uszkodzoną kończyną, które może powodować dalsze powikłania, np. przerwanie ciągłości naczyń krwionośnych i spowodowanie obfitego krwawienia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Udzielanie pomocy przy złamaniach, zwichnięciach i skręceniach kończyn

# data[].attributes.attachment_link.description
Złamani można zdefiniować najprościej jako przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu, który przekraczał granice jej elastyczności. Wszystkie kości mogą ulec złamaniu, ale najbardziej narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa, które zostały zaznaczone na poniższej ilustracji.

# data[].attributes.headline
Oparzenia termiczne (pierwszego stopnia) - materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Oparzenia termiczne (pierwszego stopnia) - materiały do lekcji

# data[].attributes.attachment_link.title
Pierwsza pomoc - oparzenie termiczne pierwszego stopnia / film edukacyjny

# data[].attributes.body
epodreczniki.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Odmrożenia - objawy, pierwsza pomoc i leczenie

# data[].attributes.headline
Zdejmowanie kasku motocykliście i rowerzyście

# data[].attributes.subject
Zdejmowanie kasku motocykliście i rowerzyście

# data[].attributes.body
Pierwsza pomoc film instruktażowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Pierwsza pomoc - proste złamanie przedramienia

# data[].attributes.body
Zadławienie u dziecka

# data[].attributes.attachment_link.title
Zadławienie u dziecka pierwsza pomoc Adrian Zadorecki Kursysos.pl

# data[].attributes.headline
Pierwsza Pomoc w przypadku zatrucia - materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Pierwsza Pomoc w przypadku zatrucia - materiały do lekcji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
To, że niektóre substancje działają toksycznie na organizm ludzki, jest oczywiste. Wiadomo również, że nawet czysta woda, pita w nadmiarze, może szkodzić, ponieważ wypłukuje niektóre mikroelementy i witaminy z organizmu. Czym zatem jest trucizna i jak skutecznie zapobiegać zatruciom?

że bezpieczeństwo ratownika jest najważniejsze;

jak zbadać oddech i ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej;

jakich informacji udzielić dyspozytorowi, wzywając pogotowie ratunkowe.

określać, czym jest trucizna i od czego zależą objawy zatrucia;

opisywać rodzaje i najczęstsze przyczyny zatruć;

wyjaśniać podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy w przypadku zatruć.

Zatrucie to reakcja na wprowadzenie lub przedostanie się do organizmu trucizny. Jest to , która po wchłonięciu się do organizmu powoduje zaburzenia w jego funkcjonowaniu, czasem doprowadzając nawet do śmierci.

leki (nasenne, psychotropowe i przeciwbólowe),

środki ochrony roślin (pestycydy),

rozpuszczalniki i artykuły gospodarstwa domowego,

alkohol - metylowy i etylowy,

tlenek węgla - czad,

bakterie salmonelli,

jad kiełbasiany,

muchomora sromotnikowego.

Zastanów się i powiedz, jakimi drogami mogą przedostawać się do organizmu wyżej wymienione trucizny.

Zatrucia ostre charakteryzują się bardzo szybkim rozwojem szkodliwych zmian w organizmie. Powstają w krótkim czasie po wprowadzeniu jednorazowej dawki trucizny. Na ogół objawy uszkodzenia organizmu lub śmierć występują w ciągu 24 godzin od przedostania się trucizny do organizmu.

Zatrucia podostre to szkodliwe zmiany w organizmie występujące mniej gwałtownie, po podaniu jednorazowej lub kilkakrotnej dawki.

Zatrucia przewlekłe powstają wskutek działania małych dawek trucizny podawanych przez dłuższy okres, na ogół pod wpływem kumulacji trucizny w organizmie. Powstają zwykle w wyniku zatruć przypadkowych, np. substancjami toksycznymi zanieczyszczającymi środowisko człowieka, które występują przeważnie w tak małych stężeniach, że wywołują wyłącznie działanie przewlekłe.

Jaka nauka zajmuje się truciznami?

Nauka zajmująca się truciznami to toksykologia. Jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa - 'trucizna' i greckiego - 'nauka'.

Zatrucia rozmyślne (samobójcze lub zbrodnicze) to najczęściej zatrucia ostre. Dochodzi do nich w wyniku przestępstwa lub chęci pozbawienia się życia. Przyczyny zatruć samobójczych to m.in. choroby psychiczne i (coraz częściej) depresja.

Zatrucia przypadkowe mogą być ostre (jak w przypadku zatruć rozmyślnych) lub przewlekłe. Najczęstsze ich przyczyny to: roztargnienie, pośpiech, pomyłka, nieświadomość zagrożenia, nieprzestrzeganie przepisów i zasad . Zatrucia te mogą być również wynikiem ograniczonej zdolności oceny konsekwencji własnych działań, np. w przypadku dzieci albo osób pozostających pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

Każda substancja w zależności od dawki może działać szkodliwie na organizm, czyli stać się trucizną. Paracelsus , uważany współcześnie za ojca toksykologii, mówil: Wszystko jest trucizną i nic nią nie jest, bo to dawka czyni truciznę . Na przykład morfina, podawana w małych dawkach, jest silnym lekiem przeciwbólowym stosowanym w przypadku chorób nowotworowych czy zawału mięśnia sercowego, a przyjmowana w dużych dawkach prowadzi do niewydolności oddechowej i śmierci.
Objawy występujące u osób, które uległy zatruciu, są bardzo zróżnicowane i zależą od rodzaju i dawki przyjętej trucizny, drogi wchłaniania (ilustracja 1), płci, wieku, ogólnego stanu zdrowia i odżywiania, a także czynników zewnętrznych, takich jak temperatura, czas wchłaniania czy wilgotność powietrza.

zadbaj o własne bezpieczeństwo - szczególnie istotne jest to w przypadku jednoczesnego zatrucia więcej niż jednej osoby,

przerwij wchłanianie trucizny,

sprawdź, czy zatruty jest przytomny i czy oddycha - postępuj zgodnie z algorytmem BLS,

wezwij pomoc,

spróbuj zidentyfikować truciznę,

nie zostawiaj poszkodowanego samego,

dalsze działania, czyli podawanie odtrutek oraz przyspieszanie wydalania trucizny należy zostawić lekarzom.

Ze względu na szybkość działania trucizny w organizmie zatrucia dzielimy na trzy grupy.

Ze względu na skutki działania trucizny zatrucia dzielimy na odwracalne i nieodwracalne. Zatrucia odwracalne to takie, w przypadku których po przerwaniu wchłaniania trucizny, organizm wraca całkowicie do zdrowia. Trucizna najczęściej zostaje zupełnie usunięta z organizmu. Zatrucia nieodwracalne natomiast pozostawiają zmiany w funkcjonowaniu organizmu, nawet po całkowitym wyeliminowaniu z niego trucizny. Zazwyczaj skutki pozostają odczuwalne do końca życia. Biorąc pod uwagę przyczyny powstawania zatruć, można je podzielić na rozmyślne i przypadkowe.

Ogólne zasady dotyczące pierwszej pomocy w przypadku zatruć:

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, jest gazem silnie trującym, bezwonnym, bez koloru i smaku. Jest on więc praktycznie niewyczuwalny dla człowieka. Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, po czym jest wchłaniany do krwiobiegu, gdzie łączy się z nim, zamiast z tlenem. Uniemożliwia to prawidłowe rozprowadzanie tlenu w organizmie.

brak wentylacji lub niewystarczająca wentylacja w pomieszczeniach, w których znajdują się urządzenia grzewcze (np. zaklejanie kratek wentylacyjnych);

brak dostatecznej ilości tlenu w pomieszczeniu, spowodowany np. szczelnością okien, niedrożnymi otworami w drzwiach do łazienki czy kuchni;

tzw. ujemny ciąg, czyli cofanie się gazów (dymu) do pomieszczenia;

niedrożność, uszkodzenia czy pęknięcia kominów;

obecność spalin silników samochodowych w niewłaściwie wentylowanych pomieszczeniach.

Dlaczego tlenek węgla uniemożliwia rozprowadzenie tlenu po organiźmie?

Tlenek węgla łączy się z hemoglobiną 256 razy silniej niż tlen, w wyniku czego traci ona zdolność przenoszenia tlenu.

Czad powstaje w wyniku niepełnego spalania (tj. spalania przy niedostatecznej ilości tlenu) substancji zawierających węgiel (np. drewno, benzyna, ropa, węgiel, nafta, propan, gaz ziemny, gazy przemysłowe itd.). O sposobach zapobiegania powstawaniu czadu i zatruciom czadem można przeczytać .

natychmiast zapewnij dopływ świeżego powietrza:

jeśli po wyniesieniu na świeże powietrze poszkodowany nie oddycha, niezwłocznie wezwij służby ratunkowe i rozpocznij resuscytację krążeniowo‑oddechową;

jeżeli poszkodowany oddycha, ale jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej, a następnie wezwij służby ratunkowe. Pamiętaj o kontrolowaniu oddechu do czasu przyjazdu służb ratunkowych.

Łazienka, podczas kąpieli dzieci, kobieta zakleja kawałkiem kartonu kratkę wentylacyjną ponieważ dzieci uskarżają się na zimno. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem Dzień później. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia na zbliżenie włączającego się bojlera gazowego oraz odchodzącej od niego aluminiowej rury wentylacyjnej. Zmiana ujęcia na ciągle zaklejoną kratkę wentylacyjną. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze klęka przy nim próbując go ocucić. Bez powodzenia. Wybiega z łazienki i po chwili przybiega z telefonem. Kuca przy mężczyźnie i klepiąc go jedną ręką po twarzy, drugą wybiera w telefonie numer 112. Następnie zakręca wodę i w tym momencie jej też robi się słabo. Upada na podłogę obok mężczyzny. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem A powinno być inaczej. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze kuca przy nim próbując go ocucić, ale tylko przez chwilę. Zakręca wodę, zamyka zawór odcinający dopływ gazu do bojlera i wybiega z łazienki. Sięga po telefon leżący na parapecie w innym pokoju, wybiera numer 112 i rozmawiając z dyspozytorem wychodzi z mieszkania na korytarz, zostawiając otwarte drzwi. Kończy rozmowę, puka do sąsiada, rozmawia z nim i oboje wracają do jej mieszkania. Przeciągają nieprzytomnego mężczyznę z łazienki do pokoju, sąsiad sprawdza oddech nieprzytomnego, kobieta otwiera okno. Zmiana ujęcia na sekwencję złożoną ze scen zakręcania wody, odcinania gazu i wynoszenia. Obraz przyciemniony, na jego tle napisy: Pamiętaj o swoim bezpieczeństwie. Przerwij dopływ trucizny, zakręć gaz, otwórz drzwi lub okno i wynieś poszkodowanego na zewnątrz. Wezwij służby ratunkowe.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Łazienka, podczas kąpieli dzieci, kobieta zakleja kawałkiem kartonu kratkę wentylacyjną ponieważ dzieci uskarżają się na zimno. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem Dzień później. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia na zbliżenie włączającego się bojlera gazowego oraz odchodzącej od niego aluminiowej rury wentylacyjnej. Zmiana ujęcia na ciągle zaklejoną kratkę wentylacyjną. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze klęka przy nim próbując go ocucić. Bez powodzenia. Wybiega z łazienki i po chwili przybiega z telefonem. Kuca przy mężczyźnie i klepiąc go jedną ręką po twarzy, drugą wybiera w telefonie numer 112. Następnie zakręca wodę i w tym momencie jej też robi się słabo. Upada na podłogę obok mężczyzny. Zmiana ujęcia, czarna plansza z napisem A powinno być inaczej. Ujęcie kranu z lecącą wodą następnie ujęcie obicia w lustrze golącego się mężczyzny. Zmiana ujęcia, do umywalki wpada upuszczona maszynka do golenia, mężczyzna traci przytomność i upada na podłogę. Do łazienki wchodzi kobieta i widząc mężczyznę na podłodze kuca przy nim próbując go ocucić, ale tylko przez chwilę. Zakręca wodę, zamyka zawór odcinający dopływ gazu do bojlera i wybiega z łazienki. Sięga po telefon leżący na parapecie w innym pokoju, wybiera numer 112 i rozmawiając z dyspozytorem wychodzi z mieszkania na korytarz, zostawiając otwarte drzwi. Kończy rozmowę, puka do sąsiada, rozmawia z nim i oboje wracają do jej mieszkania. Przeciągają nieprzytomnego mężczyznę z łazienki do pokoju, sąsiad sprawdza oddech nieprzytomnego, kobieta otwiera okno. Zmiana ujęcia na sekwencję złożoną ze scen zakręcania wody, odcinania gazu i wynoszenia. Obraz przyciemniony, na jego tle napisy: Pamiętaj o swoim bezpieczeństwie. Przerwij dopływ trucizny, zakręć gaz, otwórz drzwi lub okno i wynieś poszkodowanego na zewnątrz. Wezwij służby ratunkowe.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku zatrucia tlenkiem węgla

Najczęstsze przyczyny zatruć tlenkiem węgla:

upewnij się, że wokół ciebie jest bezpiecznie;

sprawdź, czy poszkodowany jest przytomny i czy oddycha; postępuj zgodnie z algorytmem BLS:

jeżeli jest przytomny, dowiedz się jak najwięcej o poszkodowanym i wezwij służby ratunkowe,

jeżeli oddycha, ale jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej, a następnie wezwij służby ratunkowe, pamiętaj o kontrolowaniu oddechu do czasu przyjazdu służb ratunkowych,

jeżeli nie oddycha, niezwłocznie wezwij służby ratunkowe i rozpocznij resuscytację krążeniowo‑oddechową;

spróbuj zidentyfikować truciznę, dowiedzieć się od poszkodowanego, jakie lekarstwa połknął, zwrócić uwagę na puste opakowania po lekach, podejrzane buteleczki, fiolki, naczynia i oddaj je lekarzowi;

nie zostawiaj poszkodowanego samego;

dalsze działania, czyli podawanie odtrutek oraz przyspieszanie wydalania trucizny należy zostawić lekarzom.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku zatrucia lekami

pod żadnym pozorem nie prowokuj wymiotów, aby nie narażać poszkodowanego na ponowne oparzenia dróg oddechowych i pokarmowych,

każ poszkodowanemu wypłukać kilkakrotnie jamę ustną letnią wodą,

uważaj, by samemu nie zostać poszkodowanym,

nie neutralizuj substancji chemicznych w żołądku,

możesz podać niewielką ilość wody, którą poszkodowany powinien pić małymi łykami, rozcieńczając w ten sposób środek chemiczny znajdujący się w żołądku,

przy zatruciach środkami chemicznymi, prowadząc resuscytację, ogranicz się tylko do uciskania klatki piersiowej. Wykonywanie sztucznego oddychania metodą usta‑usta może być dla ciebie niebezpieczne - możesz ulec zatruciu!

Typowe objawy zatrucia tlenkiem węgla:

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku zatrucia środkami chemicznymi

Prowadząc RKO, ogranicz się tylko do uciskania klatki piersiowej. Wykonywanie sztucznego oddychania może być dla ciebie niebezpieczne!

Zatrucie to reakcja na wprowadzenie lub przedostanie się do organizmu trucizny.

Trucizna to substancja, która po wchłonięciu do organizmu zaburza jego funkcje i może doprowadzić do śmierci.

W zatruciach kluczowe jest odizolowanie poszkodowanego od trucizny (przerwanie wchłaniania trucizny) oraz identyfikacja substancji trującej.

Wdychanie nawet niewielkiej ilości tlenku węgla może spowodować zatrucie objawiające się silnym bólem głowy, wymiotami czy utratą przytomności.

Leki są najczęstszą przyczyną zatruć w Polsce.

Substancje chemiczne są rzadką przyczyną zatruć, ale ze względu na swoje właściwości - bardzo niebezpieczną.

Sprawdź, jakich substancji niebezpiecznych używa się najczęściej w twoim domu. Pomogą ci w tym piktogramy umieszczane na etykietach produktów. Przy okazji sprawdź, gdzie te preparaty są przechowywane i czy nie ma do nich łatwego dostępu (np. młodsze rodzeństwo).

Jeżeli w domu korzystasz z jakiegokolwiek źródła ognia (urządzenia gazowe itp.), zapytaj rodziców, jak chronicie się przed tlenkiem węgla.

składnik krwi odpowiedzialny za rozprowadzanie tlenu w całym organizmie

(antidotum) substancja znosząca lub zmniejszająca toksyczność trucizny albo powodująca zniesienie efektu biochemicznego spowodowanego działaniem trucizny; jej podawanie jest jedną z metod leczenia ostrych zatruć

jednorodna materia o ściśle określonym składzie chemicznym i fizycznym; może mieć postać stałą, płynną lub gazową

Biogram Phillippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim nie istnieje

Lekarz i przyrodnik z okresu średniowiecza, uznawany współcześnie za prekursora toksykologii.

Udzielając pierwszej pomocy w przypadku zatrucia tlenkiem węgla, nie zapominaj o swoim bezpieczeństwie. Przerwij działanie trucizny, a następnie:

Lekarstwa są obecnie najczęstszą przyczyną zatruć. Ponad połowa przypadków ostrych zatruć w Polsce to rezultat nieświadomego przedawkowania lub działań celowych - zamierzonych bądź demonstracyjnych prób samobójczych, polegajacych najczęściej na zażyciu leków nasennych i psychotropowych.

Czy zatrucia lekami zawsze były najczęstszym rodzajem zatruć?

Do lat 60. ubiegłego wieku nie odnotowywano zatruć spowodowanych lekarstwami, ponieważ lekarsw było zdecydowanie mniej i dostęp do nich nie był tak łatwy jak obecnie.

Zasady postępowania podczas udzielania pomocy w przypadku zatrucia lekami:

Środki chemiczne są stosunkowo rzadką przyczyną zatruć. Mogą przedostać się do organizmu przez skórę, układ oddechowy lub pokarmowy. Udzielając pierwszej pomocy, trzeba zawsze zachować daleko idącą ostrożność, by samemu nie zostać zatrutym lub oparzonym. Podobnie jak przy zatruciach lekami, bardzo ważna jest identyfikacja substancji trującej. Postępowanie w czasie udzielania pierwszej pomocy jest takie samo, jak przy zatruciach lekami. Pamiętaj jednak o następujących zasadach:

Zatrucia chemiczne zazwyczaj są przypadkowe. Można się z nimi spotkać w życiu codziennym, np. zatruwając się chemikaliami używanymi w gospodarstwie domowym. Na opakowaniach substancji niebezpiecznych umieszcza się piktogramy, które informują o zagrożeniach związanych z danym produktem. W połowie 2015 r. zaczęły obowiązywać nowe, ujednolicone wzory piktogramów, ale ponieważ w domach prawdopodobnie można jeszcze zastać produkty z poprzednio obowiązującymi, na ilustracji 4. przedstawiono oba wzory.

# data[].attributes.attachment_link.description
To, że niektóre substancje działają toksycznie na organizm ludzki, jest oczywiste. Wiadomo również, że nawet czysta woda, pita w nadmiarze, może szkodzić, ponieważ wypłukuje niektóre mikroelementy i witaminy z organizmu. Czym zatem jest trucizna i jak skutecznie zapobiegać zatruciom? że bezpieczeństwo ratownika jest najważniejsze; jak zbadać oddech i ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej; jakich informacji udzielić dyspozytorowi, wzywając pogotowie ratunkowe.

# data[].attributes.body
Film instruktażowy

# data[].attributes.attachment_link.description
Kleszcze przenoszą boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu. Do przychodni trafiają już pierwsze osoby, które zostały ukłute przez te pajęczaki. Ich szybkiemu rozwojowi sprzyjała łagodna, tegoroczna zima. Subskrybuj: https://www.youtube.com/user/onetnews?sub_confirmation=1 Inne reportaże Onetu: Najszybszy pojazd świata - http://youtu.be/3xPET0goRes Izabela Sokołowska - tancerka baletowa - http://youtu.be/ZVJT4Wg5s_M Groźne choroby tropikalne - http://youtu.be/QizhKfwHPx8 Czekając na sobotę - http://youtu.be/Iq5T473mvLg Diesel z instalacją LPG?

# data[].attributes.headline
Oparzenia chemiczne- materiały do lekcji

# data[].attributes.subject
Oparzenia chemiczne- materiały do lekcji

# data[].attributes.attachment_link.title
Oparzenie chemiczne. Co robić? Pierwsza pomoc.