# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=ZZjnfWx0cvw

Dit is een Italiaans door Maneskin dat Torna a casa heet wat betekent: Kom terug naar huis. Ik vind dit liedje goed passen bij Hava die iedereen achter zich laat en haar eigen weg gaat. Dit zou ook goed kunnen passen bij het perspectief van Elf die telkens Hava opbelt en appt of ze terug komt naar huis. Ze weet niet wat er allemaal aan de hand is en voelt zich alleen en wil Hava terug hebben.

# data[].attributes.body
A. Hava Gerritsen is de belangrijkste persoon in dit verhaal en is dus de hoofdpersoon van het verhaal. Hava Gerritsen is een van de Kleurloze. Ze komt uit Nijmegen en ging in Utrecht studeren. Ze studeerde Germanistiek, dezelfde opleiding die haar vader ook deed. Hava was nooit eigenlijk geïnteresseerd in politiek, maar door de jaren heen veranderde dat. Ze kreeg meer belangstelling voor politiek en bespreekt de gevolgen die de economie door de Kleurlozen zal hebben met haar vrienden. Ze vindt dat de Kleurlozen geen kinderen meer moeten nemen en heeft vooral rechtse opvattingen. Samen met haar vrienden sluit ze zich aan bij UFO.
Hier een citaat hoe Kleurlozen eruit zien:

"Kleurstof brengt iets aan warmteschakeringen terug, maar patiënten blijven karakteristiek bleek, en hebben donkergrijze, bijna zwarte ogen en wit haar." (p.22-23)

Marijke Gerritsen (de moeder van Hava) komt ook veel in het boek voor en zou je ook als een van de hoofdpersonen kunnen beschouwen. Marijke is columniste en heeft vooral Linkse opvattingen. Hierdoor staan Hava en Marijke tegenover elkaar.

C. Wie zijn de bijpersonen? Wat is hun rol: helper of tegenstander?
De bijpersonen zijn onder andere: Tilman, Elf, Sarah, Atte en Broer. Haar vrienden: Tilman, Elf, Atte en Broer kan je een helper noemen, omdat ze Hava helpen met het plan om de meerderheid van Kleurlozen in de toekomst te voorkomen.

Sarah Liefkind is een ex-activiste en vertelt Hava dat ze zeker geen politieke carrière moet gaan nastreven. Sarah is dus een tegenstander.

Elf is de belangrijkste bijpersoon van het verhaal. Zij is de beste vriendin van Hava.Ze houdt Hava tegen van domme ideeën die Hava heeft. Ook appt en belt ze Hava de hele tijd en probeert Hava tegen te houden van het verlaten van hen. Je kan dus ook zeggen dat haar rol een tegenstander is.

G. De moeder van Hava reageerden het meest voorspelbaar als moeder. Ze probeert telkens contact te hebben met Hava en is bezorgd om haar. Ze geeft om haar dochter en dat zie je door het hele verhaal heen. Als activist en columniste kwam ze voor de Kleurlozen op en dat deed ze onder andere omdat haar eigen dochter Kleurloos was en liet zo de liefde die ze had voor haar dochter zien via de media.

"Ze heeft er één keer een gesprek over gevoerd met haar moeder, die verzuchtte dat ze niet begreep dat Hava, door háár opgevoed nog wel, was verworden tot een passief en indifferent wezen. ‘Juist jij, als kleurloze,’ had ze gezegd. ‘Juist jij zou je bewust moeten zijn van het belang van je stem. Je wil toch niet dat er een idioot aan de macht komt die gaat bezuinigen op je studietoelage? Weet je wel hoe lang we daarvoor gevochten hebben?"

# data[].attributes.body
A. Het verhaal wordt voor het meeste deel  vertelt door de alwetende verteller.

"Je zou verwachten dat Hava in haar laatste uren de grootste gebeurtenissen uit haar leven nog eens de revue zou laten passeren, zoals je ziet in films en verhalen waarin iemand van een wolkenkrabber tuimelt en zich elke verdieping een belangrijke scène uit zijn leven herinnert, maar ze kijkt naar de weg, luistert naar de radio, concentreert zich op de woorden die ze nog gaat zeggen." (p.20)

Maar na hoofdstuk 16 wordt het bijna personaal verteld, bijvoorbeeld toen Hava een statement maakte. Ik kan helaas geen citaat gebruiken, want dat zal het einde verklappen...

B. Wie is de verteller?
Zoals ik net al zei wordt het verhaal voor het meeste deel door de alwetende verteller verteld. In het boek kom je niet te weten wie diegene is. Daarnaast wordt er ook een stukje door Hava zelf verteld. Hava is de hoofdpersoon van dit verhaal en bij het kopje personages zal ik nog wat meer over haar vertellen.

D. Is de verteller (on)betrouwbaar? Leg uit waarom.
De alwetende verteller is betrouwbaar. Het is namelijk een personage buiten het verhaal en weet alles tot heel veel. Hij staat als het ware boven het verhaal: Hij ziet neer op alles wat er gebeurt en weet alles van de personages, hun gedachten en motieven.
De ik-verteller (Hava dus) is niet betrouwbaar, omdat ze een gekleurde weergaven geeft van hoe zij het heeft beleeft.

# data[].attributes.body
Aafke Romeijn is geboren in 1986. Ze is schrijver, journalist en maakt ook muziek. Ze bracht 3 albums uit en werkte als docent Nederlands. Concept M is haar debuut.

# data[].attributes.body
Het boek is zeer origineel, want er wordt over een concept gesproken die ik nog nooit eerder heb gehoord. Het zo bijzonder en een uniek boek die je nergens anders terug zal gaan vinden. Het verhaal gaat over Kleurlozen, iets dat door Aafke helemaal zelf bedacht is.

"Wanneer een hele beschaving te gronde wordt gericht door één groep met een genetisch defect, dan lijkt geboortebeperkingen me de enige reële optie, zolang we kleurloosheid niet kunnen genezen"

Ook is het boek gepubliceerd in 2018, terwijl het verhaal zich vooral afspeelt in 2020. Het was dus een verhaal uit de toekomst. De meesten zouden dan vliegende auto's en tijdmachines benoemen, maar de wereld waarin Hava zich bevindt is precies hetzelfde gebleven qua technologie. En dat lees je ook niet vaak in andere boeken.

# data[].attributes.body
Op het begin van het boek krijg je een adviesbrochure te zien voor Kleurlozen. Hierin staat wat er precies aan de hand is met hen, hoe ze zich moeten gedragen in bepaalde situaties, wat de andere mensen ervan vinden, etc. Het is super interessant om zoiets te lezen, want je komt erachter hoe het is om Kleurlozen te zijn en je krijgt al gelijk een soort van introductie voor het verhaal begint. Hierdoor stijgt je interesse en heb je werkelijk zin om aan het boek te gaan beginnen.
Hier een citaat uit de brochure:

"En dan nog dit. Maakt uzelf niks wijs: er gaat een moment komen waarop het u allemaal even te veel wordt. Dit zal waarschijnlijk de dag voor of juist na uw vijfentwintigste verjaardag zijn. Een gevoel van machteloosheid en uitputting zal u overmannen zodra u op de bank neerploft en wat tijd voor uzelf hebt. Opeens dringt het door: dit was het dan."

# data[].attributes.body
"De stem van haar arts weerkaatst in Hava's hoofd. Ze wist het al wel, maar nu heeft ze het een vertrouwende stem horen zeggen: ze is de eerste die heeft overleefd. De eerste. Is het toeval? Is ze het volgende stadium van de evolutie?" (p.238)

Het boek Concept M is heel goed in het nieuwsgierig maken van de lezers, want vanaf het begin ervaar je het zoals Hava het heeft ervaren. Dit houdt in dat als Hava nog geen antwoord heeft op bepaalde vragen, heb jij die antwoorden ook nog niet. Je hebt evenveel informatie als Hava zelf. Dit stukje citaat laat goed zien hoe de lezer en Hava het beleeft. Allebei hebben ze geen idee. En dat maakt het heel nieuwsgierig, waardoor je verder wil lezen om op het antwoord te komen.

# data[].attributes.body
Hava Gerritsen (25 jaar) behoort tot de kleurloze bevolking. Grijs haar een grijze huid en zwarte ogen. Om niet te sterven aan haar ziekte gebruikt ze kleurstofampullen. De moeder van Hava (Marijke) steunt de kleurlozen. Hava zelf niet, net zoals haar vrienden. Samen vormen ze UFO, een terroristische groep die voorkomt dat de kleurlozen binnen een paar jaar in de meerderheid zullen zijn. Samen verzinnen ze plannen om dit tegen te gaan. Hava besluit dat het tijd is voor actie. Het ondertekenen van Concept M. Dit houdt in dat ze geen kleurstofampullen meer gebruikt ter medicijnen en dat ze binnen 48 uur komt te overlijden. Maar dan doet Hava een verschrikkelijke ontdekking.