# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jesteśmy Europejczykami, zamieszkujemy piękny kontynento bogatej i często burzliwejhistorii. To właśnie tu jest nasz dom - Polska.Ale, czy wiecie dlaczego naszkontynent nazywa się właśnie Europa?,Dlaczego EUROPA to EUROPA?,UNIA EUROPEJSKA,Kliknij na gwiazdkę, a dowiesz się, co charakteryzuje poszczególne państwo,MIT O EUROPIE,,,Dawno, dawno temu w dalekiej Fenicji położonej na wybrzeżu Morza Śródziemnego, żył król Agenor. Miał on córkę o imieniu Europa. Królewna Europa była bardzo piękna i wieść o jej urodzie dotarła aż na górę Olimp - siedzibę bogów greckich, i do najważniejszego z bogów Zeusa. Zeus zakochał się w fenickiej królewnie tak bardzo, że postanowił ją porwać. Pewnego dnia królewna Europa wraz ze swoimi koleżankami wybrała się nad morze. Dziewczyny zbierały kwiaty, plotły wieńce, gdy nagle z morskich fal wyłonił się przepiękny byk o wielkich łagodnych oczach.,dalej,Przyklęknął na jedno kolano przed Europą, zapraszając by wsiadła na jego grzbiet. Królewna Europa przystroiła jego rogi wiankiem kwiatów i zachęcona przez swoje koleżanki usiadła na grzbiecie byka. Byk, a jak się już pewnie domyślacie był to Zeus przemieniony w byka, wstał i pomknął przez morskie fale. Płynęli bardzo długo, aż dopłynęli do Krety - jednej z greckich wysp. Żyli tam długo i szczęśliwie, a królewna Europa urodziła Zeusowi trzech synów. Grecy bardzo polubili królewnę Europę i jej imieniem nazwali wszystkie odkryte przez siebie lądy. W ten właśnie sposób wiele krajów o różnej tradycji utworzyło kontynent o nazwie Europa.,mapa europy,Czy wiesz, że..?,Europa razem z azją tworzą jeden kontynent nazywany Euroazją.,Najczęściej odwiedzanym celem turystycznym Europy nie jest wieża Eiffla, ale Disneyland w Paryżu.,,W Europie mówi się w ponad 250 różnych językach.,Europa ma największy kraj na świecie-Rosję, ale również najmniejszy - Watykan ,Morze Śródziemne, które graniczy z Europą, Azją i Afryką, kilkakrotnie wyschło.,Symbole Unii Europejskiej,Flaga UE,HYMN UE,posłuchaj,Symbole Unii Europejskiej,Święto europy,MAskotka europySYRIUSZ,Symbole Unii Europejskiej,Waluta Euro,Motto UE,Zjednoczona w różnorodności,stolica Ue,Stolica Belgii- Bruksela,tu utaj swoją siedzibę ma Komisja Europejska oraz Rada Unii Europejskiej. Bruksela jest umowną stolicą.,Flagi państw europejskich,Kraje pańsTw UE,Polska przystĄpiła do UNII 1 maja 2004 r.,1,2,Quiz,Waluta Unii EUropejskiej,Awers (przód)- taki sam w każdym kraju UE,REwers (tył)- inny dla dla każdego kraju UE,zazwyczaj charakterystycznySymbol dla danego kraju,MONETY,Nominałyeuro i eurocent,Waluta Unii EUropejskiej,Banknoty,i ich nominały,Awers i rewers Banknotów euro mają symbole charakterystyczne dla danego kraju,PracaUnii Europejskiej,Zadania UE,Piosenka o Unii Europejskiej,posłuchaj,Gra memory- zabytki Europy,wejdź,wejdź,Puzzle online KrAje Europy,planszówka online- zaproś do zabawy rodzica,wejdź,Uwaga! pytania mogą być trudne, ale dasz radę,pamiętasz motto Unii europejskiej?,zaraz odświeże Ci pamięć,wejdź,Jak Podobała się nasza zabawa?Dziękuje za wspólną podróżpo europie !!,k.b-Ś

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego EUROPA to EUROPA? by Karolina Bocheńska-Świdowicz on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy Europejczykami, zamieszkujemy piękny kontynento bogatej i często burzliwejhistorii. To właśnie tu jest nasz dom - Polska.Ale, czy wiecie dlaczego naszkontynent nazywa się właśnie Europa?,Dlaczego EUROPA to EUROPA?,UNIA EUROPEJSKA,Kliknij na gwiazdkę, a dowiesz się, co charakteryzuje poszczególne państwo,MIT O EUROPIE,,,Dawno, dawno temu w dalekiej Fenicji położonej na wybrzeżu Morza Śródziemnego, żył król Agenor.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ludność i gospodarka Australii

Czego się dowiesz?

poznasz prawidłowości w rozmieszczeniu ludności i główne cechy gospodarki Australii na tle warunków przyrodniczych;poznasz liczbę ludności Australii, jej rozmieszczenie oraz gęstość zaludnienia;poznasz rdzennych mieszkańców Australii oraz ich wierzenia;poznasz cechy australijskiego rolnictwa i przemysłu;miejsca turystyczne Asutralii

Gdzie mieszkają?

Ciekawostka

Każdy dorosły, pełnoletni Australijczyk ma obowiązek uczestniczenia w wyborach; jeśli tego nie zrobi podlega karze i musi zapłacić grzywnę w wysokości 20 dolarów kanadyjskich - czyli około 60 złotych.

Ekologia

Emisja dwutlenku węgla w 2014 r.

"64 proc. Australijczyków uważa, że walka ze zmianami klimatu powinna być priorytetem tamtejszego rządu".

cytat z artykułu" Australia kontra kraje Pacyfiku. "Myślicie o gospodarce, my o przetrwaniu" zamieszczonego na www.rp.pl

Co eksportują?

Dokąd eksportują?

Wielka Wyspa Piaszczysta

Wielka Rafa Koralowa

Turystyka

Park Narodowy Kakadu

monolit Uluru

Opera Sydney

na plusika:Czym jest atrakcja Morning Glory w Australii?

Dwunastu Apostołów

Ludność

Australii

Obecnie Aborygeni zamieszkują głównie słabo zaludnione i nieurodzajne obszary Australii Zachodniej, Queenslandu i Terytorium Północnego.Mieszkaja również w slumsowych dzielnicach wielkich miast.

Wiara Aborygenów jest totalnie abstrakcyjna i składa się z kilku elementów, z których tzw. Czas Snu i totemiczność odgrywają największą rolę. Czas Snu jest niezależny od czasu linearnego, codziennego. Istniał, zanim pojawili się ludzie i wówczas, kiedy wprost z ziemi wyłoniły się mityczne istoty totemicznych przodków. To właśnie owe istoty własnymi ciałami stworzyły świat duchowy i materialny - skały, drzewa, góry, kangury i strusie - krajobraz, rośliny i zwierzęta. Nie byli ludźmi, ale zachowywali się i żyli jak ludzie.Pozostawili też zwyczaje oraz rytuały, które od 60 tys. lat przekazywane są ustnie, Aborygeni bowiem nigdy nie stworzyli pisma.

Uluru

Dla dociekliwych

Australia przyrodniczym okiem

Historia spotkania aborygeńskiego ludu Martu z białoskórym cżłowiekiem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludność i gospodarka Australii Czego się dowiesz? poznasz prawidłowości w rozmieszczeniu ludności i główne cechy gospodarki Australii na tle warunków przyrodniczych;poznasz liczbę ludności Australii, jej rozmieszczenie oraz gęstość zaludnienia;poznasz rdzennych mieszkańców Australii oraz ich wierzenia;poznasz cechy australijskiego rolnictwa i przemysłu;miejsca turystyczne Asutralii Gdzie mieszkają?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.. Produkcja energii w Europie. Produkcja energii. Jak powstaje energia elektryczna. Dzięki!. Źródła energii elektrycznej. ponad 80% w Polsce. elektrownie cieplne. Energetyka w europie. elektrownie. węgiel brunatny. ropa naftowa. gaz ziemny. energia jądrowa. węgiel kamienny. energiawód. energia słoneczna. energiawiatru. energiageotermalna. biomasa. Nieodnawialne. Odnawialne. opalanewęglem. Bełachatów największa koppalnia węgla brunatnego w Europie. wodne. geotermalne. wiatrowe. Słoneczne. Dlaczego wykorzystywanie źródeł energii elektrycznej się zmienia. negatywny wpływ elektrowni cieplnych (węglowych) na środowiskowyczerpywanie się złóż surowców mineralnych. produkują zwykle mniej energiiuzależnione od warunków środowiskanie zanieczyszczają powietrzaelektrownie jądrowe produkują niebezpieczne odpady radioaktyne, istnieje mozliwość awarii,. KARTA PRACY. węgiel brunatny. węgiel kamienny. ropa naftowa. gaz ziemny. energia jądrowa. Hydroelektrownie. Farmy słoneczne. . Energia wnętrza Ziemi. . Kopalnia węgla brunatnego i elektrociepłownia Bełchatów. Kopalnia i elektrociepłownia Bełchatów. Wykorzystuje się w nich ciepło pochodzące z wnętrza Ziemi. Na Islandii prawie 75% energii to energia geotermalna.. Ponad 50% energii elektrycznej Danii pochodzi z elektrownii wiatrowch. takie elektrownie powstają na terenach równinnych, na wybrzeżach - tam gdzie często wieje wiatr.. Powstają na terenach górzystych, gdzie wykorzystuje się naturalnie duży spadek terenu i dużą energię wody. W Norwegii zdecydowana większość energii elektrycznej pochodzi z hydroelektrowni. Energia słoneczna w największym stopniu wykorzystywana jest na południu Europy, gdzie kąt padania promieni słonecznych jest duży i pozyskiwanie energii bardzo efektywne, np w Grecji

# data[].attributes.attachment_link.title
Energetyka w Europie by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.. Produkcja energii w Europie. Produkcja energii. Jak powstaje energia elektryczna. Dzięki!. Źródła energii elektrycznej. ponad 80% w Polsce. elektrownie cieplne. Energetyka w europie. elektrownie. węgiel brunatny. ropa naftowa. gaz ziemny. energia jądrowa. węgiel kamienny. energiawód. energia słoneczna. energiawiatru. energiageotermalna. biomasa. Nieodnawialne. Odnawialne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gospodarka Europy

W EUROPIE POŁUDNIOWEJ

TURYSTYKA

WALORY TURYSTYCZNE

KLIMAT PODZWROTNIKOWYCIEPŁE MORZE ŚRÓDZIEMNEPLAŻE, KLIFY, PIASZCZYSTE ZATOKIWYSPYUROZMAICONA RZEŹBA TERENU (WIELE ŁAŃCUCHÓW GÓRSKICH - APENINY, G. DYNARSKIE

CYWILIZACJE STAROŻYTNEJ GRECJI I STAROZYTNEGO EGIPTU - OGROMNA ILOŚĆ ZABYTKÓWMIASTA TAKIE JAK: RZYM, ATENY, WENECJA, DUBROWNIK ITP.FOLKLOR: TANIEC, MUZYKA, FESTIWALEKUCHNIA ŚRÓDZIEMNOMORSKA: OLIWKI, CYTRUSY, OWOCE, MORZA

PRZYRODNICZE:

KULTUROWE:

TO CAŁA NIEZBĘDNA ZABUDOWA, SIEĆ POŁĄCZEŃ, KTÓRE UMOŻLIWIAJĄ KORZYSTANIE Z WALORÓW TURYTYCZNYCH:AUTOSTRADYHOTELERESTAURACJEKAWIARNIEBIURA PODRÓŻYWYPOŻYCZALNIELOTNISKAPROMYKEMPINGI

INFRASTRUKTURA TURYSTYCZNA

EUROPA POŁUDNIOWA

MIASTA NA WZGÓRZACH

RESTAURACJE I KAWIARNIE

MALOWNICZE ZATOKI

WYSOKIE KLIFY

KLIMATYCZNE MIEJSCA

STAROŻYTNE ZABYTKI

PARKI NARODOWE

KUCHNIA ŚRÓDZIEMNOMORSKA

RODZAJE TURYSTYKI

nad zbiornikami wodnymi, w dużych kompleksach leśnych, w górach,

WYPOCZYNKOWA

POZNAWCZA

KWALIFIKOWANA

poznajemy ciekawe dla nas miejsca i obiekty, np. turystyka w parkach narodowych, czy turystyka w dużych miastach

turystykę kwalifikowaną (zazwyczaj aktywną - wymagającą istnienia określonych walorów turystyczny, rozwijania określonych umiejętności przez turystów oraz często istnienia specjalistycznej infrastruktury, np. turystyka narciarska, turystyka konna, turystyka wędkarska, speleologia i in.),

+

WYPOCZYNKOWAnad zbiornikami wodnymi, w dużych kompleksach leśnych, w górach,

+

POZNAWCZA

+

KWALIFIKOWANA

WYPOCZYNKOWA

MORZE ŚRÓDZIEMNE

ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY POŁUDNIOWEJ

GRECJA

GRECKIE WYSPY

KULTURA GRECKA - TANIEC ZORBA

ATENYAteny to jedyne w swoim rodzaju wielkie muzeum na świeżym powietrzu. Każda ulica, każdy plac były świadkami wielkiej historii, wzlotu i upadku cywilizacji helleńskiej. Wpisana na listę UNESCO stolica Grecji powinna być obowiązkowym punktem na turystycznej mapie Grecji. Wycieczka do Aten to swoista podróż w czasie, wyprawa do kolebki naszej kultury.

KUCHNIA GRECKA

WYSPY GRECKIE

WŁOCHY

ALPY WŁOSKIE

WENECJA -Miasto na wyspie zostało założone w 452 roku przez uciekinierów przed barbarzyńskim plemieniemHunów.

Stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju nad rzeką Tyber i Morzem Śródziemnym. Światowy ośrodek turystyczny z bardzo bogatymi zabytkami starożytności i średniowiecza (kościoły, bazyliki, Koloseum, pałace, akwedukty, fontanny i wiele innych budowli), niezwykle bogate muzea, nowoczesne osiedla mieszkaniowe na przedmieściach RZYM

WULKAN ETNA NA SYCYLII -Najwyższy i największy wEuropie stożek wulkaniczny.

WYSPA SARDYNIA

WATYKAN - NAJMNIEJSZE PAŃSTWO NA ŚWIECIE. Enklawa na terytorium Włoch, w Rzymie, siedziba najwyższych władz Kościoła katolickiego

HISZPANIA

Pireneje rozciągają się pomiędzyAtlantykiem na zachodzie iMorzem Śródziemnym na wschodzie, osiągając długość 450 km. W większej części Pirenejów grzbiet pasma tworzygranicę francusko-hiszpańską, przebiegając także przezAndorę

WALENCJA - Stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Trzecie co do wielkości miasto Hiszpanii

MADRYT - stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju na Wyżynie Kastylijskiej

BARCELONA - miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym

COSTA DEL SOL - region turystyczny w Andaluzji, obejmujący wybrzeże śródziemnomorskie między Gibraltarem a przylądkiem Cabo de Gata z jedną z najpiękniejszych plaż w Hiszpanii

COSTA BRAVA -Złoty piasek i błękitna woda Morza Balearskiego, a także położone tuż obok plaży restauracje i bary składają się na idealne miejsce do spędzenia wakacji w Hiszpanii. Tętni ono życiem w dzień i zaprasza do zabawy w nocy.

FRANCJA

LAZUROWE WYBRZEŻE

NICEA -Nicea leży u podnóża Alp Nadmorskich, nad Morzem Śródziemnym, na Lazurowym Wybrzeżu. Pod powierzchnią miasta, wzdłuż Promenady Paillon, przepływa rzeka Paillon.

CANNES -w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. Obecnie miasto znane jest na całym świecie dzięki międzynarodowemu festiwalowi filmowemu i turystyce.

ST TROPEZ - Saint-Tropez to niewielka miejscowość letniskowa licząca niespełna 6000 stałych mieszkańców , położona na południu Francji na Wybrzeżu Lazurowym. Jest to jedna z najpopularniejszych miejscowości francuskich. Znana głównie za sprawą filmów „I Bóg stworzył kobietę" z Brigitte Bardot, a także serii przygód francuskich żandarmów z Saint Tropez z Louis de Funès w roli głównej.

MONAKO - niewielkie miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery Francuskiej. Jest to najmniejsze po Watykanie niezależne państwo świata.

CHORWACJA

SPLIT - Największą atrakcją turystyczną miasta są pozostałości gigantycznego pałacu cesarza Dioklecjana. Pałac był tak ogromny, że zajmuje dziś całą starówkę.

DUBROWNIK - Stare miasto pełne zabytkowych świątyń i kamienic zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO już w 1979 r. Największe wrażenie robią mury obronne, dzięki którym miasto nigdy nie zostało zdobyte.

PARK NARODOWY JEZIOR PLITWICKICH -kompleks szesnastu jezior krasowych połączonych ponad 90 wodospadami. Dzięki dużej zawartości rozpuszczonego w wodzie węglanu wapnia jeziorka posiadają nieziemsko turkusowy kolor

PIEKNE CHORWACJE WYSPY

Największe atrakcje ChorwacjiZabytkowe miasta Samobor i Varazdinzamki Trakoscan i Veliki Taborsanktuarium maryjne Marija BistricaUzdrowisko Varazdinske TopliceLudbergPoreć - bazylika EufrazjevaHum - najmniejsze miasto Europy, Roc i aleja GłagolicyPark Narodowy BrijuniKanał Limski Groznjan Fiord Zvratnica Masyw Ucka Rijeka - zamek Trat Senj - twierdza NehajLubenice na Cresieszczyt Televrinaplaże na półwyspie Lopar (wyspa Rab)wzgórze SroKatedry w Szybeniku i TrogirzePlaże Makarskiej RiwieryPark Narodowy KornatiWidok z Vidovej gory na Bracuplaża Zlatni rat na BracuHvar widziany spod SpanjoliStara cesta na HvarzeKorculaBłękitna Jaskinia na BiseviePark Narodowy MljetLopudKarlovacKatedra w DakovieOsijekRezerwat przyrody Kopacki rit

ROLA TURYSTYKI

Obsługa turystów stwarza wiele miejsc pracy

wydatki dokonywane przez cudzoziemców odbywających podróże

wysokie dochody państ atrakcyjnych turystycznie

1

2

3

PRACA DOMOWA

wymień negatywne skutki rozwoju turystyki w rejonie Morza Śródziemnego

1

2

wymień negatywne skutki rozwoju turystyki w rejonie Morza Śródziemnego (prześlij w dowolnej formie do 15.05.2020 na adres k.dubla@sp184.elodz.edu.pl

Wymień negatywne skutki rozwoju turystyki w rejonie Morza Śródziemnego. Odpowiedzi prześlij w dowolnej formie na adres k.dubla@sp55.elodz.edu.pl lub na Teams

# data[].attributes.attachment_link.title
EUROPA POŁUDNIOWA by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Gospodarka Europy W EUROPIE POŁUDNIOWEJ TURYSTYKA WALORY TURYSTYCZNE KLIMAT PODZWROTNIKOWYCIEPŁE MORZE ŚRÓDZIEMNEPLAŻE, KLIFY, PIASZCZYSTE ZATOKIWYSPYUROZMAICONA RZEŹBA TERENU (WIELE ŁAŃCUCHÓW GÓRSKICH - APENINY, G.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdzie jest . . . ?

Kliknij we właściwym miejscu na mapie,a przejdziesz dalej

Odwiedź mojego bloga

Start

Monika Szekiel-Mnich

Lista krajów:RosjaChinyIndieArabia SaudyjskaPakistanMongoliaTajlandiaKazachstanJaponiaKirgistanNepalIndonezjaKorea SSri LankaMalezjaOmanAfganistanWietnamFilipinyIranKambodżaIrakUzbekistanBangladeszJemen

https://www.geografia24.eu/

Gdzie jest . . . ?

POZIOM 1

gRAM

Gdzie jest . . . ?

Rosja

Gdzie jest . . . ?

Chiny

punkty: 1

Gdzie jest . . . ?

Indie

punkty: 2

Gdzie jest . . . ?

Arabia Saudyjska

punkty: 3

Gdzie jest . . . ?

Pakistan

punkty: 4

Gdzie jest . . . ?

Mongolia

punkty: 5

Gdzie jest . . . ?

Tajlandia

punkty: 6

Gdzie jest . . . ?

Kazachstan

punkty: 7

Gdzie jest . . . ?

Japonia

punkty: 8

Gdzie jest . . . ?

Kirgistan

punkty: 9

Gdzie jest . . . ?

POZIOM 2

punkty: 10

gRAM

Gdzie jest . . . ?

Nepal

Gdzie jest . . . ?

Indonezja

punkty: 11

Gdzie jest . . . ?

Korea S

punkty: 12

Gdzie jest . . . ?

Sri Lanka

punkty: 13

Gdzie jest . . . ?

Malezja

punkty: 14

Gdzie jest . . . ?

Oman

punkty: 15

Gdzie jest . . . ?

Afganistan

punkty: 16

Gdzie jest . . . ?

Wietnam

punkty: 17

Gdzie jest . . . ?

Filipiny

punkty: 18

Gdzie jest . . . ?

Iran

punkty: 19

Gdzie jest . . . ?

POZIOM 3

punkty: 20

gRAM

Gdzie jest . . . ?

Kambodża

Gdzie jest . . . ?

Irak

punkty: 21

Gdzie jest . . . ?

Uzbekistan

punkty: 22

Gdzie jest . . . ?

Bangladesz

punkty: 23

Gdzie jest . . . ?

Jemen

punkty: 24

Gdzie jest . . . ?

Jeszcze raz?

punkty: 25

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdzie jest . . . ? Kliknij we właściwym miejscu na mapie,a przejdziesz dalej Odwiedź mojego bloga Start Monika Szekiel-Mnich Lista krajów:RosjaChinyIndieArabia SaudyjskaPakistanMongoliaTajlandiaKazachstanJaponiaKirgistanNepalIndonezjaKorea SSri LankaMalezjaOmanAfganistanWietnamFilipinyIranKambodżaIrakUzbekistanBangladeszJemen https://www.geografia24.eu/ Gdzie jest . . . ? POZIOM 1 gRAM Gdzie jest . . . ? Rosja Gdzie jest . . . ?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opracowanie: Monika Szekiel-Mnich,1. Co to jest krajobraz?,Start,klasa 5,to wygląd części powierzchni Ziemi,Podział krajobrazów:,b. kulturowy,krajobraz,a. naturalny,Elementy krajobrazu

# data[].attributes.attachment_link.title
Co to jest krajobraz? kl.5 by Monika Szekiel-Mnich on Genially

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opracowanie: Monika Szekiel-Mnich

2. Krajobraz nadmorski Wybrzeża Słowińskiego

Odwiedź mojego bloga

klasa 5

Start

1. Wybrzeże Słowińskie znajduje się w środkowej części pasa pobrzeży.

2. Nadmorski krajobraz jest kształtowany przez wiatr, fale i prądy morskie.

3. Wybrzeże niskie - piaszczyste, szerokie plaże, na których znajdują się wydmy (wzniesienia usypane z piasku przez wiatr)

https://slowinskipn.pl/pl/

Słowiński Park Norodowy

4. Wybrzeże wysokie - klifowe - to wysokie wybrzeże utworzone przez fale morskie.

Gdynia Orłowo

polskiekrajobrazy.pl

Trzęsacz

trail.pl

5. Rośliny pionierskie - pojawiają się na obszarach niezasiedlonych przez inne gatunki

https://budujesz.info/artykul/wydmuchrzyca-piaskowa-opis-uprawa-wymagania-i-zastosowanie,1480.html

wydmuchrzyca piaskowa

mikołajek nadmorski

https://www.medianauka.pl/mikolajek-nadmorski

6. Gospodarowanie na wybrzeżu:a. turystykab. porty morskiec. latarnie morskied. stocznie

https://www.rowy.net.pl/atrakcje/1/plaza_w_rowach

Rowy

Latarnia Morska Stilo

https://www.nocowanie.pl/latarnia_morska_stilo,121047.html

http://ustka.travel/a1300-ryby-z-morza.html

Ustka

# data[].attributes.attachment_link.title
2.2. Krajobraz nadmorski Wybrzeża Słowińskiego.

# data[].attributes.attachment_link.description
Opracowanie: Monika Szekiel-Mnich 2. Krajobraz nadmorski Wybrzeża Słowińskiego Odwiedź mojego bloga klasa 5 Start 1. Wybrzeże Słowińskie znajduje się w środkowej części pasa pobrzeży. 2. Nadmorski krajobraz jest kształtowany przez wiatr, fale i prądy morskie. 3. Wybrzeże niskie - piaszczyste, szerokie plaże, na których znajdują się wydmy (wzniesienia usypane z piasku przez wiatr) https://slowinskipn.pl/pl/ Słowiński Park Norodowy 4.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opracowanie: Monika Szekiel-Mnich

3. Krajobraz Pojezierza Mazurskiego

klasa 5

Start

1. Pojezierze Mazurskie znajduje się we wschodniej części pasa pojezierzy.

2. Krajobraz został ukształtowany przez lądolód, a pozostałością są liczne wzniesienia oraz zagłębienia wypełnione wodą - jeziora.

http://mazurytravel.com.pl/rekreacja/wybrane-szlaki-rowerowe-warmii-i-mazur

3. Przykłady jezior: Śniardwy, Mamry (dwa największe), Tałty, Łaźno.

4. Turystyka:żeglarstwo, kajakarstwo np. po Krutuni

https://fajnepodroze.pl/gdzie-zeglowac-na-warmii-i-mazurach/

https://podroze.se.pl/polska/warminsko-mazurskie/100-km-kajakiem-pokonasz-cala-dlugosc-krutyni/5297/

​Twierdza Boyen w Giżycku ​

https://pl.wikipedia.org/wiki/Twierdza_Boyen#/media/Plik:Twierdza_Boyen_-_Makieta.jpg

sanktuarium w Świętej Lipce

zamek w Reszelu

# data[].attributes.attachment_link.description
Opracowanie: Monika Szekiel-Mnich 3. Krajobraz Pojezierza Mazurskiego klasa 5 Start 1. Pojezierze Mazurskie znajduje się we wschodniej części pasa pojezierzy. 2. Krajobraz został ukształtowany przez lądolód, a pozostałością są liczne wzniesienia oraz zagłębienia wypełnione wodą - jeziora. http://mazurytravel.com.pl/rekreacja/wybrane-szlaki-rowerowe-warmii-i-mazur 3. Przykłady jezior: Śniardwy, Mamry (dwa największe), Tałty, Łaźno. 4. Turystyka:żeglarstwo, kajakarstwo np.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Istnieją takie obszary na Ziemi, gdzie możesz chodzić po wierzchołkach drzew i nawet tego nie zauważyć. Karłowate brzozy i wierzby ścielą się tuż nad poziomem gruntu, sięgając człowiekowi do kostek, a najwyżej do połowy łydki. Takie są najwyższe drzewa tundry.

jaki jest związek między klimatem a florą i fauną regionu;

jaka jest zależność między szerokością geograficzną, oświetleniem i klimatem;

jak zmieniają się szata roślinna i świat zwierzęcy w strefach krajobrazowych leżących bliżej równika.

opisywać warunki klimatyczne, w jakich powstaje tundra;

wykazywać istnienie związku między klimatem a krajobrazem tundry;

wskazywać na mapie świata obszary, na których występuje tundra;

opowiadać, jak mieszkańcy tundry przystosowują się do panującego tam klimatu.

Obszary pokryte tundrą leżą na tyle blisko bieguna, że zimą można tam oglądać niezwykłe zjawisko zorzy polarnej. Powstaje ona, gdy naładowane elektrycznie cząstki ze Słońca dotrą do atmosfery ziemskiej.

Tundra ma swój odpowiednik w piętrach górskich - jest nim piętro kosodrzewiny i hale. Kosodrzewina odpowiada tym obszarom tundry, które są porośnięte niskimi drzewami, zaś hale - wysuniętym na północ obszarom bezdrzewnej tundry. Dzieje się tak, gdyż na wysokich piętrach roślinności panują warunki jak w tundrze: temperatury są niskie, a wiatr - silny.

Na północ od tajgi rozciąga się strefa krajobrazu nazwanego tundrą. Klimat tundry jest jeszcze bardziej surowy niż tajgi. Obszary tundry w większości leżą poza kołem podbiegunowym, a więc przez kilka dni albo nawet przez wiele tygodni występuje tu zjawisko nocy polarnej, podczas której Słońce nie pojawia się nad horyzontem ani na chwilę. Zimy są bardzo mroźne i długie. Latem co prawda występuje zjawisko dnia polarnego, ale nawet wówczas Słońce znajduje się nisko nad horyzontem, dając niewiele ciepła. Lata są krótkie (trwają ok. 6-8 tygodni), pochmurne i chłodne - temperatura powietrza nie przekracza 15°C. Wiatr wieje przez cały rok z prędkością 30 m/s lub więcej.

Warunki klimatyczne są zbyt surowe nawet dla wytrzymałych na zimno iglastych drzew. Tak daleko na północy występują drzewa zrzucające liście, przy czym są one zupełnie inne od naszych drzew. Najwyższą warstwę roślin tworzą karłowate brzozy i wierzby, które nie osiągają wysokości większej niż 30 cm. Ich gałęzie rosną poziomo i mogą mieć kilka metrów długości. Dzięki temu wiatr nie jest w stanie ich połamać, a zimę spędzają przykryte warstwą śniegu, co chroni je przed mrozem. Na całym obszarze tundry występują mchy, porosty i nieliczne rośliny kwiatowe. Są one jedynymi roślinami występującymi na obszarach tundry znajdujących się najbliżej biegunów. Na całym terenie tundry znajduje się wieczna zmarzlina: grunt jest zamarznięty od samej powierzchni do setek metrów w głąb. W krótkim okresie lata, które trwa 2-3 miesięce, odmarza jedynie powierzchniowa warstwa do głębokości nie większej niż 1 metr. Kwitną wtedy karłowate drzewa, krzewinki i rośliny kwiatowe, aby wydać owoce i rozsiać przed zimą nasiona.

Korzystając z Internetu, dowiedz się, jakie przystosowania do życia w zimnym klimacie charakteryzują Inuitów.

W tundrze można zaobserwować zjawisko dnia polarnego i nocy polarnej.

Lato w tundrze jest krótkie, chłodne i pochmurne, zaś zima - długa, wietrzna i mroźna.

Roślinność tundry to głównie mchy, porosty i nieliczne rośliny zielne, a także karłowate drzewa.

Mieszkańcy tundry tradycyjnie zajmują się połowami ryb, polowaniami na ssaki morskie, wypasem reniferów.

Inuici są wynalazcami kajaków - wąskich, szybkich i lekkich łodzi, które w razie potrzeby można transportować lądem lub po lodzie. Mimo niewielkich rozmiarów i lekkiej konstrukcji kajak ma duży udźwig, a dzięki wąskiemu kadłubowi można za jego pomocą poruszać się między wystającymi z wody skałami lub pływającymi kawałkami lodu.

Postęp techniczny i cywilizacyjny powoduje, że coraz mniejsze grupy ludzi należących do narodów zamieszkujących tundrę zajmują się tradycyjnymi zajęciami i żyją w tradycyjny sposób. Zanikają także ich ojczyste języki.

Tundra ma niewielu mieszkańców. Jakakolwiek działalność rolnicza poza pasterstwem jest tu niemożliwa - gleby są zbyt ubogie, temperatury za niskie, a wiatr - zbyt silny. Tutejsi mieszkańcy żyją głównie z rybołówstwa, polowania na inne zwierzęta morskie (w tym foki i wieloryby), a także na zwierzęta lądowe.

Pierwotnymi mieszkańcami tundry w Ameryce Północnej są Inuici (nazywani także Eskimosami). Północne obszary Norwegii, Szwecji, Finlandii i europejskiej części Rosji zamieszkują Lapończycy, którzy poza polowaniem i rybołówstwem trudnią się głównie hodowlą reniferów. Podobne zajęcia wykonują członkowie licznych, ale niewielkich narodów zamieszkujących rozległe obszary tundry syberyjskiej, np. Czukcze.

Na obszarze tundry występują liczne surowce, np. złoża kamieni szlachetnych na Syberii czy ropa naftowa na Alasce. W zakładach przemysłowych pracują Rosjanie, Norwegowie, Amerykanie, Kanadyjczycy i inni. Niektórzy mieszkają na obszarze tundry na stałe, inni przyjeżdżają tylko na pewien czas.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Kontynenty na Ziemi.
Jak pogoda wpływa na przyrodę?
Cztery pory roku.
Strefy oświetlenia Ziemi
Strefy krajobrazowe Ziemi Tajga

# data[].attributes.attachment_link.description
Istnieją takie obszary na Ziemi, gdzie możesz chodzić po wierzchołkach drzew i nawet tego nie zauważyć. Karłowate brzozy i wierzby ścielą się tuż nad poziomem gruntu, sięgając człowiekowi do kostek, a najwyżej do połowy łydki. Takie są najwyższe drzewa tundry.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Są miejsca na Ziemi, gdzie jest tak zimno, że zamarza nawet rtęć w termometrach. Gdy temperatura spada poniżej −38,83°C, rtęć staje się ciałem stałym i termometr rtęciowy przestaje działać. Dzieje się tak na lodowych pustyniach.

jaki jest związek między klimatem a warunkami życia w różnych strefach klimatycznych;

co to jest pustynia gorąca;

że zimą roślinom strefy umiarkowanej grozi susza.

wskazywać na mapie Arktykę i Antarktydę;

omawiać cechy klimatu strefy polarnej;

wyjaśniać pojęcie „pustynia lodowa";

opisywać działalność naukową człowieka na obszarach polarnych.

Okolice obydwu biegunów są obszarami, które otrzymują najmniej ciepła pochodzącego ze Słońca. W tych rejonach, za kołem podbiegunowym występują dzień polarny i noc polarna. Wokół samych biegunów dzień i noc trwają po poł roku. Kiedy na jednym z biegunów trwa noc polarna, to na drugim jest dzień polarny.

przy obu biegunach są podobne pod względem niskich temperatur powietrza i bardzo niskich opadów. Na większości powierzchni tych obszarów nie spotyka się żadnej roślinności. Na biegunach temperatura powietrza waha się pomiędzy −20°C w czasie dnia polarnego do −80°C w trakcie nocy polarnej i nigdy nie osiąga wartości dodatnich. Jedynie na niektórych fragmentach lądu położonych blisko koła podbiegunowego zdarza się temperatura dodatnia - wyłącznie w ciągu dnia polarnego. Przez cały czas wieją tam silne wiatry od biegunów w stronę kół podbiegunowych.

Na Antarktydzie wieją często wiatry o prędkości nawet 200 km/h. Warto pamiętać, że ostatni punkt skali Beauforta wskazujący huragan zaczyna się od 117 km/h. Najniższa zmierzona termometrem laboratoryjnym temperatura powietrza 21 lipca 1983 roku na stacji badawczej Wostok na Antarktydzie wynosiła −89,6°C.

Opady występują wyłącznie w postaci śniegu. Blisko wybrzeży morskich wynoszą kilkaset mm, w głębi lądu około 100 mm, a na biegunach zaledwie 2 mm rocznie. Są to więc wartości mniejsze niż w przypadku pustyni gorącej! Z powodu niskiej temperatury śnieg nie topnieje, ale zbija się w coraz grubszą warstwę, tworząc . Na Grenlandii osiąga on nawet 2-3 km grubości. Jeszcze więcej lodu jest na Antarktydzie, gdzie grubość lądolodu osiąga miejscami nawet 4-5 km. W okolicach bieguna północnego nie ma stałego lądu, lecz powierzchnię oceanu pokrywa warstwa lodu o grubości kilku metrów.

Pierwszymi zdobywcami bieguna południowego została grupa norweskich badaczy pod przywództwem Roalda Amundsena. Dotarli na biegun 14 XII 1911 r. Ten sam podróżnik przeleciał sterowcem nad biegunem północnym w 1926 roku. Ponieważ biegun północny znajduje się na środku oceanu, dopływały do niego okręty podwodne i lodołamacze.

Henryk Arctowski i Antoni Dobrowolski byli uczestnikami słynnej wyprawy żaglowca Belgica w latach 1897-1899. Wyprawa poszukiwała drogi na Antarktydę i prowadziła różne badania. Statek został uwięziony przez lody i w efekcie załoga spędziła u wybrzeży Antarktydy aż 13 miesięcy, walcząc o życie i jednocześnie prowadząc badania.

Strefa polarna obejmuje Arktykę oraz Antarktydę z otaczającymi ją wyspami.

W strefie polarnej przeważają temperatury ujemne, opady są niskie, a wiatry - bardzo silne.

W strefie polarnej panują dzień i noc polarna.

Strefa obszarów okołobiegunowych nazywana jest pustynią lodową.

Kilkadziesiąt krajów, w tym Polska, prowadzą badania naukowe w stacjach polarnych w Arktyce i w Antarktydzie.

Korzystając z dostępnych źródeł informacji, dowiedz się, czym zajmują się badacze w Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.

W 1959 roku dwanaście państw podpisało Układ Antarktyczny regulujący prawną sytuację Antarktydy jako kontynentu, który nie może być podzielony między jakiekolwiek kraje. Nie wolno na nim również prowadzić działań wojennych. Układ ten reguluje także zagadnienia dotyczące ochrony przyrody i badań naukowych.

rozległa pokrywa lodu przykrywająca duży obszar lądowy; występuje na Antarktydzie i na Grenlandii

obszar pokryty lodem, na którym z powodu niskich temperatur nie występują rośliny

Roald Amundsen

Norweski podróżnik, żeglarz i polarnik. Dowódca wyprawy, która jako pierwsza dotarła do bieguna południowego. Był pierwszym człowiekiem, który przeleciał w gondoli sterowca nad biegunem północnym. Zaginął w Arktyce.

Henryk Arctowski

Polski naukowiec oraz podróżnik. Uczestnik wyprawy statku Belgica i pierwszego zimowania w Antarktyce.

Obszary polarne są ciągle dosyć słabo poznane. Wynika to przede wszystkim z surowego klimatu, skrajnie nieprzyjaznego dla człowieka. Naukowe badania Arktyki rozpoczęły się dopiero w XIX w. Aktualnie wszystkie kraje, których terytoria leżą w Arktyce, prowadzą badania klimatu. Badają też organizmy żyjące na lądzie, na powierzchni pływającego lodu i w wodzie pod lodem.

Antarktyda została odkryta przez Europejczyków dopiero w XVIII w. przez wielorybników. W XX wieku rozpoczęto podróże w kierunku bieguna południowego i badania naukowe. W półroczu zimowym bardzo trudno jest udzielić jakiejkolwiek pomocy badaczom zimującym na stacjach polarnych. Zimą panują tam ciemności, ekstremalnie niska temperatura i huraganowe wiatry. Wszystkie obszary lądowe otoczone są szeroką strefą pływającego lodu utrudniającego żeglugę. Dlatego zimą na Antarktydzie przebywa znacznie mniej ludzi. Obecnie w Antarktyce funkcjonują 82 stacje badawcze, z czego tylko 40 jest czynnych przez cały rok.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Kontynenty na Ziemi
Jak pogoda wpływa na przyrodę?
Cztery pory roku
Strefy oświetlenia Ziemi
Strefy krajobrazowe Ziemi
Przyroda wokół biegunów

# data[].attributes.attachment_link.description
Są miejsca na Ziemi, gdzie jest tak zimno, że zamarza nawet rtęć w termometrach. Gdy temperatura spada poniżej −38,83°C, rtęć staje się ciałem stałym i termometr rtęciowy przestaje działać. Dzieje się tak na lodowych pustyniach. jaki jest związek między klimatem a warunkami życia w różnych strefach klimatycznych; co to jest pustynia gorąca; że zimą roślinom strefy umiarkowanej grozi susza.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W strefach okołobiegunowych żyją zarówno rośliny, jak i zwierzęta. Surowy klimat powoduje, że najwięcej ich przedstawicieli spotkamy na obrzeżach tych stref. Roślin lądowych jest bardzo mało. Reprezentują je głównie porosty i glony, nieliczne gatunki mchów i pojedyncze gatunki nasiennych. Przykładem takiej rośliny jest śmiałek antarktyczny.

Z powodu niedostatku roślinności na lądzie nie ma tu roślinożernych zwierząt lądowych. Na lodowej pustyni nie mogą żyć zmiennocieplne płazy i gady. Zwierzęta żyjące w strefach okołobiegunowych zdobywają pokarm głównie w wodzie. Przystosowały się do silnych mrozów, gwałtownych wiatrów i burz poprzez gromadzenie warstwy tłuszczu pod skórą. Mimo podobieństw fauna obu obszarów podbiegunowych jest odmienna.

Strefa polarna półkuli północnej to zamarzający zimą i odmarzający latem ocean, otoczony archipelagami wysp i lądami trzech kontynentów. Podczas lata za koło polarne mogą wędrować zwierzęta tundry, takie jak renifery, karibu, woły piżmowe czy niewielkie lemingi, zające bielaki i żywiące się nimi pieśce. W niezamarzniętych wodach pływają foki. Tylko na półkuli północnej żyją niedźwiedzie polarne, które spotyka się zarówno się w strefie tundry, jak i na lodowej pustyni. Niedźwiedzie są zwierzętami lądowymi, ale polują głównie na granicy lądu albo pływającego lodu i wody, gdzie zdobywają większość pokarmu. Latem spotkamy tu puchacza śnieżnego, mewy, nurzyki oraz rybitwy.

Na półkuli południowej z powodu niezwykle silnych wiatrów niewiele jest ptaków latających. Spotyka się tu pingwiny - nielotne, ale dobrze pływające ptaki, żyjące na wyspach antarktycznych i u wybrzeży Antarktydy. Rozmnażają się na lądzie, ale żywią się skorupiakami i rybami. Poza nimi w Antarktyce nie występują duże zwierzęta lądowe.

Woda o temperaturze około 4°C gromadzi się przy dnie zbiornika. W morzach polarnych jest zimniejsza i często zbliża się do 0°C. Jednak przy dnie i tak nie zamarza, gdyż słona woda zmienia stan skupienia na stały dopiero w temperaturze około −2°C. Lód unosi się na powierzchni wody. W efekcie wokół Antarktydy i w Oceanie Arktycznym pod pływającą skorupą lodu woda pozostaje płynna. Ponadto, w zimnej wodzie lepiej rozpuszcza się tlen. W takich wodach rozwija się plankton roślinny. Stanowi on pokarm dla planktonu zwierzęcego, drobnych skorupiaków i ryb. Wody mórz polarnych obu półkul są środowiskiem życia wielu wodnych bezkręgowców: krewetek, jamochłonów, jeżowców, kałamarnic oraz krabów. Dobrze znane są liczne niewielkie (1-2 cm) gatunki skorupiaków zwane krylem. Są poławiane przez człowieka jako pokarm i na paszę dla zwierząt hodowlanych. Kryl stanowi bazę pokarmową wielorybów, fok, pingwinów i ryb.

W polarnych morzach żyje wiele gatunków ryb. Nimi z kolei żywią się ptaki. W Arktyce są to gatunki gniazdujące w tundrze, ale przylatujące na połów mewy, nurzyki, wydrzyki, rybitwy i wiele innych. W Antarktyce natomiast, oprócz pingwinów, w morskich wodach polują także albatrosy, rybitwy i wydrzyki.

Arktycznymi ssakami żyjącymi głównie albo wyłącznie w wodzie są foki, uchatki, morsy i wieloryby. Z kolei w antarktycznych wodach pływają delfiny, wieloryby, liczne foki i słonie morskie.

Warunki klimatyczne Arktyki i Antarktyki powodują, że tylko na ich obrzeżach żyją niewielkie i nieliczne rośliny.

Brak roślin i roślinożerców lądowych sprawia, że zwierzęta lądowe Arktyki i Antarktyki żerują w morzu.

Wodny plankton roślinny zapewnia pokarm dla planktonu zwierzęcego i licznych większych zwierząt morskich.

Charakterystycznymi zwierzętami strefy polarnej na północy są niedźwiedzie polarne i morsy, a na południu - pingwiny.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Jak pogoda wpływa na przyrodę?
Strefy oświetlenia Ziemi
Strefy krajobrazowe Ziemi
Pustynia lodowa

# data[].attributes.attachment_link.description
W strefach okołobiegunowych żyją zarówno rośliny, jak i zwierzęta. Surowy klimat powoduje, że najwięcej ich przedstawicieli spotkamy na obrzeżach tych stref. Roślin lądowych jest bardzo mało. Reprezentują je głównie porosty i glony, nieliczne gatunki mchów i pojedyncze gatunki nasiennych. Przykładem takiej rośliny jest śmiałek antarktyczny.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tajga kojarzy się z bezkresnymi lasami iglastymi. Istotnie, typowymi roślinami tajgi są świerki, modrzewie i sosny. Ich liście mają postać igieł. Mała powierzchnia zapobiega nadmiernej utracie wody. Igły pokryte są warstwą nieprzepuszczalnego wosku. Chroni je to przed niszczącym działaniem silnego mrozu i utratą wody podczas długiej zimy. Drzewa iglaste mają drewno nasączone żywicą, która nie zamarza na mrozie, co zabezpiecza pnie i gałęzie przed niskimi temperaturami. Drzewa są zwykle wysokie, strzeliste i mają zwarte, korony z krótkimi gałęziami. Taki „choinkowy" kształt zabezpiecza drzewa przed połamaniem gałęzi po obfitych opadach śniegu, który się po nich zsuwa. Ponadto wysokie drzewa z wąskimi koronami przechwytują więcej światła słonecznego, gdy Słońce jest nisko nad horyzontem.

Krzewów w tajdze jest niewiele i najczęściej są to iglaste jałowce, a czasem niskie krzewy odpornych na mróz leśnych malin lub porzeczek. Bardzo bogate jest natomiast piętro runa leśnego, które ma doskonały dostęp do światła wśród rzadkich drzew i stały dostęp do wody, której latem w podłożu jest aż nadto. Powszechnie występują mchy i wrzosy, częste są borówki i żurawina. Ważnym składnikiem runa leśnego są grzyby, które znakomicie rosną na wilgotnym podłożu.

Tajgę porastają głównie rośliny zimozielone - są nimi nawet liściaste krzewy. Wiele roślin wytwarza owoce, które przez całą zimę utrzymują się na pędach. Dzięki temu zwierzęta roślinożerne przez cały rok mają dostęp do pokarmu. Oprócz owoców zjadają liście, nasiona oraz przysypane śniegiem mchy i porosty. Latem cała roślinność gwałtownie zieleni się, kwitnie i owocuje. Wtedy pokarmu roślinnego jest pod dostatkiem.

Na wiosnę wylęgają się chmary owadów, których rozwojowi sprzyjają rozległe mokradła. Bezkręgowce są pokarmem dla licznych ryb oraz innych zwierząt. Na południu tajgi spotykamy nieliczne płazy i węże, w tym żmije i zaskrońce. Są one aktywne tylko przez kilka miesięcy, a potem zapadają w bardzo długi, zimowy sen. Liczne są za to ptaki, gdyż lasy zapewniają im dobre warunki do zdobywania pokarmu, schronienie i bezpieczne miejsca do zakładania gniazd. Spośród licznych gatunków wymienić należy głuszce, cietrzewie, sowy, sikorki i jemiołuszki. Polują na nie na przykład jastrzębie i krogulce. Licznie występują tu także ssaki, w tym gatunki duże, jak łosie, jelenie i renifery, mniejsze - jak zając bielak, wiewiórka oraz wiele gryzoni. W tajdze żyją także drapieżniki: tygrysy i niedźwiedzie, mniejsze od nich wilki, rysie, lisy, rosomaki i borsuki, a także niewielkie łasice i gronostaje.

W tajdze występuje mniej gatunków roślin i zwierząt niż w dotychczas poznanych strefach.

W tajdze rosną głównie wysokie drzewa iglaste, nieliczne krzewy i bardzo wiele roślin runa.

Latem w tajdze pojawia się bardzo dużo owadów i innych bezkręgowców.

W tajdze żyją liczne gatunki ptaków i ssaków, za to niewiele jest płazów i gadów.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Jak pogoda wpływa na przyrodę?
Strefy oświetlenia Ziemi
Strefy krajobrazowe Ziemi
Rośliny i zwierzęta lasów równikowych
Przyroda sawanny
Przyroda pustyni
Przyroda stepu
Przyroda w klimacie śródziemnomorskim
Lasy liściaste
Tajga

# data[].attributes.attachment_link.description
Tajga kojarzy się z bezkresnymi lasami iglastymi. Istotnie, typowymi roślinami tajgi są świerki, modrzewie i sosny. Ich liście mają postać igieł. Mała powierzchnia zapobiega nadmiernej utracie wody. Igły pokryte są warstwą nieprzepuszczalnego wosku. Chroni je to przed niszczącym działaniem silnego mrozu i utratą wody podczas długiej zimy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pustynia: ocean żółtego piasku, niekończące się faliste wydmy, skały, palące słońce... Czy rzeczywiście na pustyni nie ma życia?

rozpoznawać rośliny i zwierzęta żyjące na pustyniach gorących;

omawiać związek między klimatem pustyni gorącej a wyglądem występującej na niej roślinności;

rozpoznawać wybrane zwierzęta żyjące na pustyni gorącej.

Niekorzystne warunki wodne sprawiają, że na pustyniach jest niezwykle mało roślin. Często na obrzeżach pustyń znajdują się obszary, na których suma opadów jest nieco wyższa. Rośnie tam skąpa roślinność - takie obszary to półpustynie. Na pustyniach występują też oazy - miejsca, gdzie wody jest na tyle dużo, że rośliny mogą rosnąć i się rozwijać.

Porównaj kaktusy: opuncję i karnegię. Znajdź cechy wspólne i różnice. Dowiedz się, czy można je hodować w naszym klimacie. Jeśli tak, to jak należy się nimi opiekować?

Wiele roślin pustynnych posiada zdolność wytwarzania substancji, których obecność w glebie utrudnia rozwój innych roślin. Dzięki temu eliminują konkurentów, co zapewnia im dostęp do całej wody w otoczeniu.

Rośliny pustyń i półpustyń oszczędnie gospodarują wodą. Ograniczają parowanie wody w ciągu dnia i umiejętnie pobierają wodę, pochodzącą z rosy (albo z mgły) nocą. Ich liście są zredukowane i pokryte substancjami hamującymi parowanie. Wytrzymują długie okresy uśpienia. Rośliny jednoroczne po opadach deszczu potrafią w niezwykle krótkim czasie wykiełkować, wyrosnąć, zakwitnąć i wydać nasiona, które doczekają kolejnych opadów. Rośliny wieloletnie natomiast bardzo ograniczyły rozmiary liści i rozbudowały swoje korzenie. Niektóre okres suszy spędzają pod ziemią w postaci cebul, kłączy lub korzeni i czekają na deszcz, aby razem z roślinami jednorocznymi gwałtownie rozwinąć części nadziemne. Inne żyją na powierzchni w postaci suchych kęp, krzewinek, krzewów lub niskich drzew najeżonych kolcami. Część roślin wieloletnich magazynuje wodę w liściach lub łodygach.

Długotrwały brak wody, niewielka wilgotność powietrza, wysoka temperatura powietrza za dnia i niska nocą powodują, że warunki życia zwierząt na pustyni są bardzo trudne. Dodatkowo mała ilość roślin sprawia, że brakuje pożywienia dla zwierząt roślinożernych. W rezultacie na pustyniach żyje mało gatunków zwierząt.

Na pustyniach i półpustyniach żyją bezkręgowce, choć trudno je zauważyć, gdyż wiele z nich ukrywa się poniżej powierzchni gruntu. Żyją tu termity, mrówki i kilka innych gatunków bezskrzydłych owadów. Występują tu także chrząszcze, które potrafią spijać rosę oraz korzystać ze skroplonej pary wodnej, osadzającej się na ich pancerzach i odnóżach. Wśród pajęczaków najbardziej znane są jadowite skorpiony, ale można tu spotkać wiele gatunków pająków.

Mimo że są znacznie większe od człowieka, wielbłądy zużywają w ciągu godziny pięć razy mniej wody niż my. W garbie na grzbiecie zwierzęta te magazynują tłuszcz, który służy za zapas pożywienia. Warstwa tego tłuszczu oraz gęste futro izolują wielbłądy przed nadmierną utratą wody. Dodatkowym przystosowaniem jest podniesiona ciepłota ciała, co zmniejsza różnicę temperatur względem otoczenia i parowanie. Wielbłądy potrafią wykorzystywać wodę z wszystkiego: z suchych liści, gałęzi i innych części roślin, mogą także pić słoną wodę.

Pustynie i półpustynie mają podobne warunki klimatyczne.

Warunki życia na pustyniach i półpustyniach są skrajnie trudne.

Nieliczne gatunki roślin przystosowały się do życia na pustyni.

Zwierzęta pustynne muszą radzić sobie z ciągłym niedoborem wody i wysoką temperaturą powietrza.

Przedstaw mieszkańców największej pustyni świata - Sahary. Możesz to zrobić w formie plakatu, który zaprezentujesz na lekcji.

Na podstawie dostępnych źródeł informacji dowiedz się, dlaczego większość zwierząt żyjących na pustyniach ma niewielkie rozmiary ciała.

Trudne warunki życia i konieczność walki o przetrwanie spowodowały, że wiele gatunków pustynnych owadów i gadów jest jadowitych. Ich jad jest niebezpieczny nawet dla człowieka.

Grupą kręgowców dobrze przystosowaną do okresowych niedoborów wody są gady. Potrafią magazynować wodę w organizmie, a wysoka temperatura wręcz im sprzyja. W związku z tym na pustyniach są stosunkowo liczne. Zwłaszcza wiele jest różnych gatunków jaszczurek i węży. Znane są także żółwie pustynne. Ptaki często odwiedzają półpustynie i pustynie, ale żyją na obrzeżach, gdzie łatwiej o pokarm i wodę.

Na pustyniach występują też ssaki. Niektóre prowadzą nocny tryb życia, w dzień chroniąc się przed upałem w norach, inne żyją pod ziemią. Są tu wielbłądy, antylopy, jak oryks czy adaks pustynny, który potrafi wytrzymać bez picia kilka miesięcy, gdyż przyswaja wodę bezpośrednio z pokarmu. Liczne są gryzonie stanowiące pokarm gadów i małego drapieżnika - lisa pustynnego (fenka). W Australii tereny pustynne zamieszkują torbacze.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Kontynenty na Ziemi
Jak pogoda wpływa na przyrodę?
Strefy oświetlenia Ziemi
Strefy krajobrazowe Ziemi
Pustynie

# data[].attributes.attachment_link.description
Pustynia: ocean żółtego piasku, niekończące się faliste wydmy, skały, palące słońce... Czy rzeczywiście na pustyni nie ma życia? rozpoznawać rośliny i zwierzęta żyjące na pustyniach gorących; omawiać związek między klimatem pustyni gorącej a wyglądem występującej na niej roślinności; rozpoznawać wybrane zwierzęta żyjące na pustyni gorącej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W przeszłości wszystkie kontynenty były połączone w jeden duży albo rozpadały się na mniejsze, ale zawsze ich położenie było inne niż obecnie. Ruch kontynentów i oceanów po powierzchni naszej planety ciągle trwa.

wymieniać kontynenty i porządkować je według wielkości;

wyznaczać granicę między Europą i Azją;

wymieniać najwyższe szczyty poszczególnych kontynentów;

defniować pojęcia „wyspa" i „archipelag".

Azja to największy kontynent o powierzchni około 44,6 mln kmIndeks górny 2 ². Leży prawie w całości na półkuli północnej i wschodniej. Wielu badaczy uważa, że wraz z Europą stanowi jeden kontynent nazywany Eurazją (o powierzchni ponad 55 mln kmIndeks górny 2 ²).

Afryka jest drugim pod względem powierzchni kontynentem. Jej obszar to ponad 30 mln kmIndeks górny 2 ². Leży na północ i południe od równika oraz na wschód i zachód od południka 0⁰, czyli na wszystkich półkulach. Afryka ma najwięcej państw ze wszystkich kontynentów.

Ameryka Północna ma powierzchnię ponad 24 mln kmIndeks górny 2 ² i położona jest w całości na półkulach północnej i zachodniej.

Ameryka Południowa ma nieco mniej niż 18 mln kmIndeks górny 2 ², a leży po obu stronach równika, ale tylko na półkuli zachodniej. Niektórzy badacze uważają obie Ameryki za jeden kontynent.

Antarktyda ma powierzchnię zaledwie 13 mln kmIndeks górny 2 ² i leży wokół bieguna południowego. To jedyny duży ląd na świecie, na terenie którego nie ma żadnego państwa i który do żadnego państwa nie należy.

Europa ma powierzchnię około 10,5 mln kmIndeks górny 2 ² i leży wraz Azją na półkuli północnej i wschodniej, ale jej zachodnie krańce sięgają półkuli zachodniej.

Australia jest najmniejszym kontynentem o powierzchni zaledwie 7,5 mln kmIndeks górny 2 ² bez przybrzeżnych wysp (z całą Oceanią - 8,5 mln kmIndeks górny 2 ²). Leży na półkuli południowej i wschodniej. Jest w całości zajęta przez jeden kraj noszący tę samą nazwę.

Islandia, która leży na środku Oceanu Atlantyckiego, tradycyjnie uznawana jest za część Europy. Między innymi dlatego, że zamieszkują ją potomkowie ludzi, którzy przybyli na tę wyspę z Europy. Biorąc pod uwagę odległości, mogłaby być również uznana za część Ameryki Północnej.

Granice między kontynentami wyznaczane przez uczonych spotykają się czasem ze sprzeciwem. Istnieje precyzyjnie wyznaczona granica lądowa między Europą i Azją, jednak jej przebieg jest niekiedy wytyczany inaczej. Na przykład część uczonych uważa, że góry Kaukaz należą do Europy, a nie do Azji. Podobne spory dotyczą granic między obiema Amerykami oraz między Afryką i Azją. Zwykle przyjmuje się, że granicami są brzegi kanału Panamskiego (podział Ameryki) i Sueskiego (Azja/Afryka), ale należy pamiętać, że kanały te wykopane są przez ludzi i nie są to granice naturalne.

Wskaż na mapie świata główne łańcuchy górskie i najwyższe szczyty wszystkich kontynentów.

Fragment kuli ziemskiej, który nie jest zalany wodami mórz i oceanów, nazywamy lądem.

Przeważnie wyróżnia się 7 kontynentów. Są to: Afryka, Ameryka Południowa, Ameryka Północna, Antarktyda, Australia, Azja, Europa.

Największym kontynentem jest Azja.

Najwyższe góry świata to Himalaje.

Największą wyspą świata jest Grenlandia.

Grupa kilku wysp w niedużej odległości i podobnym środowisku to archipelag.

Ciągle pojawiają się wątpliwości co do precyzji pomiaru wysokości Mount Everestu. Pomiary satelitarne sugerują, że może mieć wysokość 8850 m n.p.m., ale wyniki uzyskiwane innymi metodami to 8844 oraz 8846 m n.p.m. Należy pamiętać, że góra ta wraz z całymi Himalajami ciągle rośnie w tempie kilku milimetrów rocznie, a jednocześnie ulega niszczeniu przez mróz, wiatr i śnieg.

Błękitna planeta Ziemia
Strefy oświetlenia Ziemi

W wysokich górach giną niekiedy silni, doświadczeni i dobrze wyposażeni wspinacze. Nawet w znacznie niższych górach (takich jak na przykład w Polsce) co roku zdarzają się wypadki śmiertelne. Należy bezwzględnie zachować ostrożność podczas każdej wędrówki po górach.

Każdy fragment kuli ziemskiej, który nie jest zalany wodami mórz i oceanów, nazywamy lądem. Wśród lądów wyróżniamy wielkie obszary o powierzchni wielu milionów kilometrów kwadratowych, nazywając je kontynentami, oraz małe fragmenty lądów nazywane wyspami.

Na powierzchni lądów istnieją ukształtowane dawniej lub tworzące się obecnie góry. Najwyższy łańcuch górski świata to Himalaje, a ich najwyższy szczyt - Mount Everest (znany też jako Czomolungma) - to najwyższa góra na świecie. Mierzy 8848 m n.p.m. Najwyższe łańcuchy górskie Europy to Alpy za szczytem Mount Blanc (4807 m n.p.m.), Pireneje i Karpaty. Tuż za granicą z Azją leżą jeszcze góry Kaukaz, czasami zaliczane do Europy, a ich najwyższym szczytem jest Elbrus (5642 m n.p.m.). Po zachodniej stronie obu Ameryk ciągną się Kordyliery w Ameryce Północnej (z najwyższym szczytem McKinley - 6194 m n.p.m.) i Andy w Ameryce Południowej, których najwyższym wzniesieniem jest Aconcagua (6961 m n.p.m.). W Afryce najwyższy jest wulkaniczny szczyt Kilimandżaro (5895 m n.p.m.), na Antarktydzie - Masyw Vinsona (4892 m n.p.m.), a w Australii - Góra Kościuszki (2230 m n.p.m.). Warto zauważyć, że jest ona niższa od najwyższej góry w Polsce - Rysów (2499 m).

Kontynenty nie są jedynymi lądami. Mniejsze obszary lądów noszą nazwę wysp. Największą wyspą świata jest leżąca na północnym Atlantyku Grenlandia. Wiele wysp zgrupowanych jest w skupiska zwane archipelagami. Liczne archipelagi otaczają Amerykę Północną, Europę i Azję. Stosunkowo mniej wysp znajduje się w pobliżu Ameryki Południowej, Afryki, Australii i Antarktydy.

Zobacz także

# data[].attributes.attachment_link.description
W przeszłości wszystkie kontynenty były połączone w jeden duży albo rozpadały się na mniejsze, ale zawsze ich położenie było inne niż obecnie. Ruch kontynentów i oceanów po powierzchni naszej planety ciągle trwa. wymieniać kontynenty i porządkować je według wielkości; wyznaczać granicę między Europą i Azją; wymieniać najwyższe szczyty poszczególnych kontynentów; defniować pojęcia „wyspa" i „archipelag".

# data[].attributes.headline
Wielkie odkrycia i ich bohaterowie - lekcja

# data[].attributes.subject
Wielkie odkrycia i ich bohaterowie - lekcja

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ludzi od wieków ciekawił otaczający ich świat. Poznawali tajemnice przyrody, odkrywali nowe lądy, źródła rzek, górskie szczyty oraz zapomniane cywilizacje. Ich wyprawy często były niebezpieczne, lecz korzyści z nich płynące wynagradzały wszelkie trudy.

Od kilku tysięcy lat ludzie podróżowali w celach handlowych, a także prowadząc wojny. Poczatkowo, gdy nie znano kompasów, podróże morskie odbywały się tylko wzdłuż brzegów. Wykorzystanie kompasu pozwoliło na podróże przez otwarty ocean.

Pod koniec XV wieku Europejczycy odkryli Amerykę. Czerpano stamtąd złoto, surowce, a przywożono warzywa i owoce. W 1488 roku portugalski żeglarz Bartolomeu Diaz dopłynął na południowy koniec Afryki. Dziesięć lat później szlak morski do Indii po raz pierwszy przebył inny Portugalczyk, Vasco da Gama. Daleki Wschód był źródłem „korzeni", jak wówczas nazywano różne przyprawy. Jego odkrycie miało więc ogromne znaczenie w handlu. Jedną z najważniejszych wypraw był rejs dookoła świata, w który wybrał się Ferdynand Magellan. Ten portugalski żeglarz zorganizował za pieniądze hiszpańskiego króla wyprawę, która wyruszyła w 1519 r., płynąc w kierunku zachodnim. Okręty opłynęły od południa Amerykę przez cieśninę, nazwaną później imieniem odkrywcy (Cieśninę Magellana), przepłynęły przez Ocean Spokojny i dotarły na Filipiny, gdzie Magellan zginął z rąk Filipińczyków. Pozostali członkowie wyprawy wrócili do Hiszpanii we wrześniu 1522 r., dowodząc kulistego kształtu Ziemi.

18 ocalałych marynarzy z wyprawy Magellana było pierwszymi Europejczykami, którzy opłynęli świat. Jednak w rzeczywistości pierwszym człowiekiem, który opłynął kulę ziemską, był malezyjski niewolnik imieniem Enrique. Wiele lat wcześniej został on porwany przez handlarzy niewolników i z ich rąk trafił do Hiszpanii. Magellan wziął go na swój pokład jako tłumacza. Enrique wrócił w swoje rodzinne strony po opłynięciu całej Ziemi ponad rok wcześniej niż marynarze z wyprawy Magellana.

W XVIII wieku James Cook jako pierwszy Europejczyk zbadał północne wybrzeże Australii i uznał, że ląd ten nadaje się do zamieszkania. Jednak dopiero na początku XIX wieku osiedlili sie tam pierwsi Europejczycy.

Wyszukaj informacje na temat dowolnej wyprawy badawczej, np. Jamesa Cooka lub Ferdynanda Magellana, i prześledź na mapie jej przebieg. Zastanów się, czy sukcesy wyprawy byłyby możliwe bez udziału tubylców.

Wyprawy odkrywcze podejmowane przez Europejczyków okazały się katastrofalne dla wielu plemion, narodów, a nawet całych cywilizacji, które funkcjonowały przed przybyciem europejskich najeźdźców i zostały przez nich zniszczone. Z drugiej strony zdarzało się, że odkrywcy przywozili z wypraw zarazki, które wśród mieszkańców nowo odkrytych lądów były niegroźne, lecz wywoływały groźne epidemie w Europie.

W poznawaniu świata brało udział wielu Polaków. Doskonałym przykładem są osiągnięcia Edmunda Strzeleckiego . Ten polski podróżnik, geograf i geolog w 1834 r. wyruszył w naukową podróż dookoła świata, która zajęła mu 9 lat. Badał Amerykę Północną i Amerykę Południową. Potem poznawał Hawaje i wyspy Polinezji. Największą sławę przyniosły mu jednak badania Nowej Zelandii i Australii.

Jednym z najwybitniejszych przyrodników przełomu XIX i XX wieku był Antoni Dybowski. Znaczący udział w poznaniu świata mieli także wspominani w innym rozdziale badacze Antarktydy - Henryk Arctowski i Antoni Dobrowolski. Ich imię nosi polska Stacja Antarktyczna. Ignacy Domeyko badał geologię i poszukiwał surowców mineralnych w Chile. Benedykt Dybowski , Aleksander Czekanowski i Jan Czerski badali Syberię. Imieniem Czerskiego i Czekanowskiego nazwane są wielkie pasma górskie.

Również dzisiaj nasi rodacy wspinają się na niezdobyte wcześniej szczyty lub wyznaczają nowe trasy. Najnowszym wyczynem Polaków jest dotarcie do źródeł Amazonki. Jednym z ich odkrywców jest Piotr Chmieliński, który jako pierwszy w 1985 r. przepłynął kajakiem całą Amazonkę - prawie 7 tysięcy kilometrów.

Przygotuj plakat o jednym z polskich badaczy i odkrywców. Na podstawie znajomości historii Polski wyjaśnij, dlaczego w XIX wieku tak wielu polskich badaczy podróżowało po świecie zamiast prowadzić badania w Polsce.

Wyprawy Kolumba zapoczątkowały kolonialne podporządkowanie większości krajów świata Europejczykom.

Znajomość świata zawdzięczamy pasji odkrywczej wielu ludzi.

W poznawaniu wszystkich kontynentów i ich przyrody brało udział wielu Polaków.

Bronisław Malinowski był jednym z najwybitniejszych antropologów, czyli badaczy ludzkich społeczności. Uważał, że najlepszym sposobem poznania zwyczajów tubylców jest prowadzenie badań w terenie. Jako pierwszy obserwował tubylcze plemiona, żyjąc wśród nich. Badał małe społeczności na niewielkich wyspach Pacyfiku pod koniec XIX i w początkach XX wieku.

Dla upamiętnienia zasług Edmunda Strzeleckiego Australijczycy nazwali jego nazwiskiem pasmo górskie i dwa szczyty. Na jego cześć nazwano też pustynię, rzekę, jezioro i miasto.

Benedykt Dybowski

Polski przyrodnik, badacz i odkrywca. Zesłany na Syberię nie zaprzestał pracy naukowej. Badał jezioro Bajkał, wschodnią Syberię i Kamczatkę. Odkrył wiele gatunków zwierząt Syberii. Twórca ważnych teorii naukowych dotyczących pochodzenia Jeziora Bajkał.

Paweł Edmund Strzelecki

Polski podróżnik, który podczas wyprawy dookoła świata badał i poznawał obie Ameryki, Hawaje, Nową Zelandię i Australię. Jego prace z zakresu geografii i geologii badanych lądów były przez długi czas jednymi z podstawowych publikacji naukowych dotyczących tych ziem.

Wyprawy odkrywcze pozwalają na poznanie świata i poszerzenie wiedzy o nim. Pozwalają opisać wszelkie obiekty geograficzne i biologiczne na Ziemi. Pomagają je chronić, a wiedzę o nich upowszechniać zarówno na lekcjach przyrody, jak i w nauce.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Wędrówki Słońca
Dlaczego jabłko spada na ziemię?
Kontynenty na Ziemi

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludzi od wieków ciekawił otaczający ich świat. Poznawali tajemnice przyrody, odkrywali nowe lądy, źródła rzek, górskie szczyty oraz zapomniane cywilizacje. Ich wyprawy często były niebezpieczne, lecz korzyści z nich płynące wynagradzały wszelkie trudy. Od kilku tysięcy lat ludzie podróżowali w celach handlowych, a także prowadząc wojny.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nad morze wyjeżdża się głównie latem, w górach turystów jest mnóstwo przez cały rok. Piesze wędrówki po górskich szlakach to dla wielu osób ulubiony sposób na spędzanie wolnego czasu. Co ważne, w Polsce są szczyty, na które można wejść, nie posiadając specjalnego sprzętu. Dla ludzi mieszkających na równinach taka wspinaczka może być męcząca, lecz niezapomniane widoki w pełni wynagradzają wysiłek.

wskazywać na mapie Polski góry średnie;

opisywać ukształtowanie terenu w górach średnich;

oceniać warunki przyrodnicze w górach średnich;

omawiać znaczenie gór dla turystyki.

W południowej i południowo‑zachodniej części naszego kraju znajdują się góry o wysokościach bezwzględnych siegających do ok. 1500 m n.p.m. (pojedyncze szczyty są wyższe) i sporych różnicach wysokości względnych. Szczyty tych gór są najczęściej lekko zaokrąglone, a między nimi znajdują się głębokie doliny. Nazywamy je . W Polsce należą do nich Sudety i Karpaty.

Aktywna mapa Polski z zaznaczonymi pasami poszczególnych krajobrazów Polski. Od północy są to kolejno pas: pobrzeży, pojezierzy, nizin środkowopolskich, wyżyn, kotlin podgórskich, gór.

Sudety to góry zbudowane z rozmaitych skał. Możemy wyróżnić w nich kilka rozdzielonych głębokimi przełęczami. Najwyższym pasmem Sudetów są Karkonosze, a ich najwyższym szczytem - Śnieżka o wysokości 1603 m n.p.m. Do bardziej znanych pasm Sudetów należą Góry Izerskie, Góry Sowie oraz Góry Stołowe.

Wierzchołek Śnieżki leży na granicy Polski i Czech. Dzięki temu Śnieżka jest najwyższym szczytem Sudetów w obu tych krajach. Jest też najwyższym szczytem w całych Czechach.

Do Karpat zaliczamy m.in. Beskidy składające się z wielu pasm górskich. Większość szczytów Beskidów mierzy 1000-1300 m n.p.m., a tylko pojedyncze więcej. Najwyższym szczytem polskich Beskidów jest Babia Góra osiągająca 1725 m n.p.m. Do pasm górskich Karpat zaliczamy też Pieniny oraz Bieszczady. Częścią Karpat są również Tatry - jedyne w Polsce góry wysokie, o których dowiemy się więcej na kolejnych lekcjach.

Wskaż na mapie Polski całe Sudety, a następnie pasma górskie, które wchodzą w ich skład. Potem wskaż pasma wchodzące w skład Karpat.

Góry charakteryzują się specyficzną pogodą. Lata są tam chłodne, a zimy bardziej mroźne niż na terenach położonych niżej. Dlatego na wysokich szczytach śnieg utrzymuje się długo. Ponadto temperatura powietrza w górach spada wraz z wysokością (o ok. 0,6°C na każde 100 m). Na dużej wysokości panuje też niższe ciśnienie, co bywa dokuczliwe dla turystów. Przez większą część roku wieje tam silny wiatr. W górach częste są gwałtowne zmiany pogody. Czasami w ciągu kilkunastu minut mogą pojawić się burzowe chmury lub przeciwnie - niesprzyjająca pogoda nagle znacznie się poprawia.

Wędrówki po górach bywają niebezpieczne, zwłaszcza powyżej 1000 m n.p.m., zimą lub w czasie burzy i mgły. Dzieci i młodzież powinny poznawać góry w towarzystwie osób dorosłych doświadczonych w wycieczkach górskich.

Tereny gór średnich są w Polsce wykorzystywane na wiele różnych sposobów. Pola uprawne powstały zwykle w dolinach i na słabo nachylonych stokach. Nieco wyżej, a nawet na szczytach niektórych gór istnieją łąki i pastwiska. Z górskich lasów pozyskiwane jest drewno - oczywiście tylko poza terenami chronionymi.

Jedną z ważniejszych dziedzin gospodarki jest turystyka. Góry przyciągają turystów niepowtarzalnym krajobrazem i niezapomnianymi widokami, rzadkimi gatunkami roślin i zwierząt oraz czystym powietrzem. Spacery górskie są też znakomitym sposobem na poprawienie kondycji. Ze względu na niewielkie nachylenia stoków w górach średnich wytyczono liczne szlaki turystyczne umożliwiające wędrówki górskie. Działają tam prężnie hotele, schroniska i pola namiotowe. Wiele osób jeździ w góry, aby uprawiać sporty. W okresie zimowym najpopularniejsze jest narciarstwo, ale góry przyciągają także zwolenników innych dyscyplin, np. wspinaczki skałkowej. Chętnie odwiedzane są uzdrowiska górskie.

Niektóre szlaki w parkach narodowych są wiosną zamknięte. Chodzi o to, by zapewnić spokój zwierzętom, które w tym okresie mają sezon rozrodczy. W Karkonoszach część szlaków jest zamykana również zimą ze względu na zagrożenie lawinowe.

Góry średnie - Sudety i Karpaty - leżą na południu i południowym zachodzie Polski.

Charakterystyczne dla gór średnich są zaokrąglone szczyty rozdzielone głębokimi dolinami.

Góry to miejsce atrakcyjne przyrodniczo, mające ogromne znaczenie dla turystyki.

W celu ochrony przyrody gór średnich utworzono dwa parki narodowe w Sudetach, cztery w Beskidach i jeden w Pieninach. Wiele gatunków zwierząt przetrwało tylko w górach. Większość polskich niedźwiedzi, wilków i rysiów żyje w Beskidach, a zwłaszcza w Bieszczadach. Istnieje także gatunek, który pojawił się w Sudetach stosunkowo niedawno. Jest to muflon, czyli dzika owca górska sprowadzona z wysp Morza Śródziemnego.

góry, których wysokości bezwzględne dochodzą do 1500 m n.p.m.

grupa gór położonych blisko siebie o szczytach układających się w grzbiety

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Rzeźbiarze krajobrazu
Jaki kształt może mieć powierzchnia Ziemi?

# data[].attributes.attachment_link.description
Nad morze wyjeżdża się głównie latem, w górach turystów jest mnóstwo przez cały rok. Piesze wędrówki po górskich szlakach to dla wielu osób ulubiony sposób na spędzanie wolnego czasu. Co ważne, w Polsce są szczyty, na które można wejść, nie posiadając specjalnego sprzętu.

# data[].attributes.headline
Niziny Środkowopolskie - krajobraz rolniczy - lekcja

# data[].attributes.subject
Niziny Środkowopolskie - krajobraz rolniczy - lekcja

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lecąc balonem nad środkową Polską, zobaczymy wielobarwną szachownicę - to pola obsiane różnymi roślinami. Te rozległe, równinne tereny są bowiem rejonami idealnymi dla rolnictwa. To właśnie na nich przed setkami lat narodziło się państwo polskie.

W środkowej części Polski, na południe od pojezierzy rozciąga się pas krain nazywanych nizinami. Tak naprawdę pobrzeża i pojezierza to również niziny, ale ze względu na szczególne formy ukształtowania powierzchni i specyficzny klimat krainy te należy od siebie odróżniać. Na Nizinach Środkowopolskich przeważają równiny z nielicznymi wzniesieniami. Występuje tam niewiele jezior.

Roczne opady na nizinach należą do najniższych w kraju. Nieco wyższa jest za to średnia roczna temperatura powietrza. Klimat jest tu mocno zróżnicowany. Na nizinach leżących na zachodzie Polski występują małe wahania temperatury: lato jest ciepłe, a zima łagodna. Na nizinach leżących na wschodzie naszego kraju lata są bardziej upalne, a zimy mroźne.

Niziny dzieli się zwykle na 5 dużych regionów. Są to:

Nizina Wielkopolska,

Nizina Śląska,

Nizina Mazowiecka,

Nizina Podlaska,

Polesie Lubelskie.

RvIkMN5cJbOoC 1

Aktywna mapa Polski z zaznaczonymi pasami poszczególnych krajobrazów Polski. Od północy są to kolejno pas: pobrzeży, pojezierzy, nizin środkowopolskich, wyżyn, kotlin podgórskich, gór.

Korzystając z mapy hipsometrycznej, ustal, czy można wyróżnić wyraźną granicę między pasem pojezierzy a pasem Nizin Środkowopolskich.

Podział nizin na oddzielne krainy jest w znacznej mierze umowny, gdyż nie występują między nimi wyraźne granice, a teren jest mało zróżnicowany.

Warunki naturalne panujące na polskich nizinach sprawiają, że świetnie nadają się one dla potrzeb rolnictwa. Gleby są co prawda przeciętne, ale równinny teren bardzo ułatwia rolnikom pracę. Dlatego do dziś na nizinach wycięto większość lasów, a uzyskane tereny przekształcono w pola uprawne oraz pastwiska.
Niziny to nie tylko rolnictwo. Wydobywa się tu cenne surowce mineralne (węgiel brunatny, gaz ziemny oraz surowce budowlane, np. glinę czy piasek). Rozwinęły się wielkie miasta, w tym jedne z największych w Polsce: Warszawa, Łódź i Wrocław. Są to ważne ośrodki administracyjne, usługowe, kulturalne, naukowe, przemysłowe i turystyczne.

Niziny odróżniają się od pobrzeży i pojezierzy mniej urozmaiconym krajobrazem.

Niziny mają klimat dogodny dla rolnictwa.

Wyróżniamy pięć największych nizin: Wielkopolską, Śląską, Mazowiecką, Podlaską i Polesie Lubelskie.

Większość gruntów na nizinach zajmują pola uprawne.

Zaplanuj wycieczkę do dowolnego miasta leżącego na nizinach środkowej Polski. Przedstaw obiekty, miejsca i trasy, jakie warto na takiej wycieczce odwiedzić.

Na Nizinach Środkowopolskich skupiska drzew to na ogół niewielkie zagajniki, tylko w niektórych miejscach można napotkać rozległe lasy. To właśnie tutaj znajduje się jeden z najcenniejszych i najbardziej znanych lasów Polski, czyli Puszcza Białowieska. Jest to jedyny w Europie zachowany las nizinny, którego fragmenty nie zostały przekształcone przez człowieka. Również na Nizinie Podlaskiej można napotkać tereny podmokłe, w tym słynne obszary bagienne nad Biebrzą. Natomiast na Nizinie Mazowieckiej znajduje się Puszcza Kampinoska, gdzie występują wydmy śródlądowe.
Rzeźbiarze krajobrazu
Jaki kształt może mieć powierzchnia Ziemi?
Płaski teren nizin oraz przepływające przez nie rzeki sprzyjały rozwojowi osadnictwa, dlatego już setki lat temu powstawały tu liczne miasta. Na Nizinie Mazowieckiej znajduje się stolica naszego kraju - Warszawa. Jest to jednocześnie największe polskie miasto. Stanowi ono ważny ośrodek przemysłu. Mieści się tu wiele szkół, teatrów i kin. Warszawa przyciąga wielu turystów za sprawą licznych zabytków, do których należy popularna Starówka z Zamkiem Królewskim, Park Łazienkowski oraz pałac w Wilanowie.

Krajobraz nizin utworzony głównie przez pola uprawne był w swoim czasie tak charakterystyczny, że od niego wzięła się nazwa naszego kraju. Kilkaset lat temu słowo „polski" oznaczało to samo, co dzisiaj „polny".

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:

# data[].attributes.attachment_link.title
Niziny Środkowopolskie - krajobraz rolniczy

# data[].attributes.attachment_link.description
Lecąc balonem nad środkową Polską, zobaczymy wielobarwną szachownicę - to pola obsiane różnymi roślinami. Te rozległe, równinne tereny są bowiem rejonami idealnymi dla rolnictwa. To właśnie na nich przed setkami lat narodziło się państwo polskie. W środkowej części Polski, na południe od pojezierzy rozciąga się pas krain nazywanych nizinami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tysiące lat temu na tereny północnej Polski kilkakrotnie nasuwał się gruby na setki metrów lodowiec. Naniósł on wraz z lodem ogromne głazy, drobne okruchy skał i glin. Kiedy wreszcie zrobiło się cieplej i lodowiec się wycofał, pozostawił po sobie niezwykły krajobraz pojezierzy.

Tysiące lat temu w wyniku ochłodzenia klimatu część powierzchni obecnej Polski pokryta została grubą warstwą lodu. Lodowiec żłobił powierzchnię Ziemi, a gdy się wycofał, odsłonił bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu. Skutkiem działalności lodowca są m.in. , liczne jeziora oraz . Obszary charakteryzujące się pagórkowatym terenem i obecnością opisanych form nazywamy .

Wspólne cechy pojezierzy to:

liczne jeziora o różnych kształtach i głębokości;

pagórkowata, bardzo urozmaicona powierzchnia terenu i stosunkowo nieduże, typowe dla nizin wyniesienie przeważnie nieprzekraczające 200 m n.p.m.;

obecność wielkich kamieni, tzw. głazów narzutowych;

liczne będące pozostałościami po zarośniętych jeziorach.

Na obszarze Polski wyróżniamy obecnie trzy główne pojezierza. Pojezierze Pomorskie położone jest na południe od pasa pobrzeży. Na jego terenie leży ok. 5 tys. jezior, które z reguły są niewielkich rozmiarów. Pojezierze Mazurskie leży na wschód od Pojezierza Pomorskiego. Znajduje się tu ok. 3 tys. jezior, które z reguły są duże. Pojezierze Wielkopolskie leży na południe od Pojezierza Pomorskiego. Znajduje się tutaj najmniej jezior i mają one niewielkie rozmiary.

R1brkG1yPW0Jd 1

Aktywna mapa Polski z zaznaczonymi pasami poszczególnych krajobrazów Polski. Od północy są to kolejno pas: pobrzeży, pojezierzy, nizin środkowopolskich, wyżyn, kotlin podgórskich, gór.

RstwWRxEAXZy6 1

Posługując się mapą, wskaż największe jeziora oraz miasta każdego z pojezierzy.

Ludność zamieszkująca część Pojezierza Pomorskiego to Kaszubi. Wielu z nich używa na co dzień języka kaszubskiego, który różni się od polskiego. Język kaszubski jest nauczany w niektórych szkołach na Pomorzu; nawet niektóre tablice informacyjne zawierają opisy w dwóch językach: polskim i kaszubskim.

Naturalną roślinnością pojezierzy są lasy bukowe i mieszane na zachodzie; w miarę przesuwania się na wschód przeważają bory sosnowe. Szczególnie cenne przyrodniczo są lasy Pojezierza Pomorskiego (Puszcza Drawska i Bory Tucholskie) oraz Mazurskiego (Puszcza Piska).
Na pojezierzach ze względu na sprzyjające warunki żyje większość występujących w Polsce gatunków ssaków oraz setki gatunków ptaków, liczne jaszczurki i węże, żaby i ropuchy, a w jeziorach sporo gatunków ryb. Z tego powodu znajduje się tutaj wiele rezerwatów przyrody. Podłoże na pojezierzach jest piaszczyste lub gliniaste, a gleby są mało urodzajne, jednak można napotkać tu pola uprawne, a także łąki i pastwiska.

Korzystając z atlasów, map i informacji w Internecie, wybierz i opisz miejsce na pojezierzach, które uważasz za najciekawsze.

Na obszarze Polski wyróżniamy trzy duże pojezierza: Pojezierze Pomorskie, Pojezierze Wielkopolskie i Pojezierze Mazurskie.

Środowisko przyrodnicze pojezierzy jest bardzo bogate i zróżnicowane.

Turystyka jest działem gospodarki, który ma na pojezierzach znakomite warunki rozwoju.

W taki sposób zaplanuj trasę wycieczki na jedno z pojezierzy, aby odwiedzić przynajmniej jedno miasto, jedno jezioro i jeden kompleks leśny.

Lato na pojezierzach jest chłodniejsze niż na przykład na pobrzeżu. We wschodniej części Pojezierza Mazurskiego zimy są mroźne, lata natomiast - krótkie, ale pogodne. Na pozostałej części obszaru pojezierzy zimy nie są aż tak mroźne.

Pagórkowaty teren i ubogie gleby ograniczają działalność człowieka na pojezierzach. Rolnictwo ma lepsze warunki jedynie na Pojezierzu Wielkopolskim. Przemysł rozwinął się głównie w dużych miastach. Spore znaczenie ma przemysł drzewny - w lasach pojezierzy pozyskuje się wiele gatunków drzew, przede wszystkim świerków, sosen i buków. Wyrabia się z nich meble, elementy do budowy domów, papier i wiele innych produktów. Na pojezierzach wydobywa się także spotykane tam skały: piasek i glinę.

Ogromne znaczenie pojezierza mają za to dla turystyki. Urozmaicony krajobraz, czyste powietrze, lasy, jeziora i zachowana w dobrym stanie przyroda przyciągają wielu turystów. Aby ograniczyć wpływ człowieka na środowisko, wytycza się piesze i rowerowe szlaki turystyczne. Na wielu rzekach i kanałach organizuje się spływy kajakowe. Najwięcej tego typu atrakcji oferowanych jest na Pojezierzu Mazurskim.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Rzeźbiarze krajobrazu
Jak ludzie zmieniają krajobraz?
Jaki kształt może mieć powierzchnia Ziemi?

# data[].attributes.attachment_link.description
Tysiące lat temu na tereny północnej Polski kilkakrotnie nasuwał się gruby na setki metrów lodowiec. Naniósł on wraz z lodem ogromne głazy, drobne okruchy skał i glin. Kiedy wreszcie zrobiło się cieplej i lodowiec się wycofał, pozostawił po sobie niezwykły krajobraz pojezierzy. Tysiące lat temu w wyniku ochłodzenia klimatu część powierzchni obecnej Polski pokryta została grubą warstwą lodu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdy myślimy o górach, przed oczami stają nam surowe, pokryte śniegiem i pozbawione roślin szczyty o stromych stokach, np. niedostępne Himalaje czy leżące w Europie Alpy. Jednak takie góry występują również na terenie Polski. Są to Tatry.

wskazywać na mapie Tatry i ich najwyższe szczyty;

opisywać główne cechy krajobrazu gór wysokich;

omawiać zjawiska klimatyczne spotykane w górach wysokich.

W południowej Polsce leży jedyny na naszym terytorium fragment - Tatry. Jest to najwyżej położony kawałek Karpat. Większa część tych gór wraz z najwyższym szczytem (Gerlach, 2655 m n.p.m.) znajduje się na terenie sąsiadującej z nami Słowacji. Natomiast jeden z wierzchołków góry Rysy jest najwyższym punktem Polski i ma wysokość 2499 m n.p.m.

Krajobraz Tatr jest inny niż znanych nam już gór średnich. W górach wysokich doliny są głębokie, niektóre z nich mają charakterystyczny kształt litery U. Tatrzańskie stoki są strome, często w dolnej części pokryte rumowiskiem skalnym nazywanym w tych górach piargiempiargipiargiem piargiempiargipiargiem . Fragmenty skał tworzące piarg staczają się na dół w , czyli stromych obniżeniach przecinających stoki gór. Między szczytami występują czasem skaliste grzbiety zwane . Podobne formy można spotkać w Alpach, dlatego zarówno Tatry, jak i inne góry wysokie o podobnej rzeźbie nazwane zostały górami typu alpejskiego.

Wskaż na mapie Tatry oraz ich najwyższy szczyt po stronie polskiej.

Wielu turystów zaczyna wycieczkę w Tatry od Zakopanego. Kiedy patrzy się z tego miasta, najokazalszym szczytem wydaje się masyw Giewontu. W rzeczywistości jednak Giewont ma 1894 m n.p.m. i jest jednym z niższych tatrzańskich szczytów. Wydaje się największy, gdyż znajduje się blisko miasta.

Wędrówki po Tatrach wymagają dobrej kondycji i umiejętności uważnego poruszania się. Schodzenie z wyznaczonych szlaków jest tam nie tylko sprzeczne z prawem, ale też może okazać się wyjątkowo niebezpieczne.

Najwyższe partie Tatr, nazywane Tatrami Wysokimi, zbudowane są głównie ze skał podobnych do granitu. W niższych częściach dominują skały przeobrażone oraz osadowe. W Tatrach Zachodnich, gdzie występują wapienie i dolomity, wyraźnie widoczne są rozmaite zjawiska krasowe, w tym także największe w Polsce jaskinie.

Na podstawie mapy turystycznej Tatr i Podhala zaplanuj trasę oraz określ sposób, w jaki można dostać się z Zakopanego na Giewont, Kasprowy Wierch i nad Morskie Oko. Czy możliwe jest obejrzenie tych miejsc w ciągu dwudniowego wyjazdu?

Tatry są jedynymi górami wysokimi w Polsce; większa ich część znajduje się na terenie Słowacji.

W Tatrach występują formy typowe dla krajobrazu wysokogórskiego, jak piargi, żleby i granie.

Dla ochrony niespotykanej nigdzie indziej przyrody powołano Tatrzański Park Narodowy.

Czasami w górach można dostrzec rzadkie zjawisko optyczne - widmo Brockenu. Jest to cień obserwatora na tle chmury lub mgły znajdującej się poniżej niego. Zdarza się, że cień otoczony jest tęczową poświatą. Istnieje przesąd mówiący, że osoba, która zobaczy widmo Brockenu trzykrotnie, zawsze będzie w górach bezpieczna.

Średnia temperatura powietrza na szczytach Tatr jest niższa od zera. Przez większą część roku występują tu opady śniegu, który miejscami leży przez cały rok.

W Tatrach notuje się najniższą średnią roczną temperaturę powietrza w Polsce, najwyższe opady i silny wiatr. Szczególnym rodzajem wiatru jest . Zjawiska zachodzące w tych masach powietrza powodują, że po słowackiej stronie pada śnieg lub deszcz, natomiast po polskiej wieje gwałtowny, ciepły i suchy wiatr.

Wiatr halny bywa niebezpieczny: szybko niszczy pokrywę śnieżną, a czasami nawet zrywa dachy z domów. Ponadto sprawia, że wiele osób ma kłopoty ze snem lub ciśnieniem krwi.

W Tatrach występuje wiele roślin i zwierząt, których nie spotyka się nigdzie indziej w Polsce. Aby ograniczyć działalność człowieka i jego wpływ na przyrodę, cały obszar Tatr objęto ochroną w ramach Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Obecnie w Tatrach działalność człowieka jest dostosowana do potrzeb zachowania stanu środowiska oraz turystyki. Nie ma tu zakładów przemysłowych, zaprzestano wyrębu drzew i w miarę możliwości odtworzono lasy. Liczba owiec wypasanych w dolinach i na halach jest ograniczona. Górskie zwierzęta objęte są ochroną. Kolejki linowe, wyciągi narciarskie, trasy zjazdowe i skocznie narciarskie pozostawiono tam, gdzie już istniały, lecz nie rozbudowuje się ich na nowych obszarach.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:
Rzeźbiarze krajobrazu
Jak ludzie zmieniają krajobraz?
Jaki kształt może mieć powierzchnia Ziemi?
Sudety i Karpaty

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdy myślimy o górach, przed oczami stają nam surowe, pokryte śniegiem i pozbawione roślin szczyty o stromych stokach, np. niedostępne Himalaje czy leżące w Europie Alpy. Jednak takie góry występują również na terenie Polski. Są to Tatry. wskazywać na mapie Tatry i ich najwyższe szczyty; opisywać główne cechy krajobrazu gór wysokich; omawiać zjawiska klimatyczne spotykane w górach wysokich.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wilgotne lasy równikowe - prezentacja filmowa.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zrozumiesz na przykładzie Azji jaki jest związek między przebiegiem granic płyt litosfery, a występowaniem wulkanów i trzęsień Ziemi. Poznasz skutki oraz sposoby zapobiegania skutkom zjawisk wulkanicznych i trzęsień ziemi. wiedza w pigułce Formacja himalajska Zderzenie płyty indyjskiej i płyty azjatyckiej oraz powstanie Himalajów. Nie pokazuje wszystkich procesów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdzie leżywojewództwo....?

QUIZ

START

by Aleksandra Jachna

Gdzie leżywojewództwomałopolskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwolubelskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwoopolskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwozachodnio-pomorskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwopodkarpackie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwomazowieckie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Gdzie leżywojewództwomazowieckie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwodolnośląskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwowarmińsko-mazurskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwolubuskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwopomorskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwoświętokrzyskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwopodlaskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwokujawsko-pomorskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwowielkopolskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwołódzkie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

Gdzie leżywojewództwośląskie?

Kliknij odpowiednią pinezkę

Spróbuj jeszcze raz!!!

BRAWO!!!

Znasz położenie województw w Polsce :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Quiz województwa by ola jachna on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdzie leżywojewództwo....? QUIZ START by Aleksandra Jachna Gdzie leżywojewództwomałopolskie? Kliknij odpowiednią pinezkę Spróbuj jeszcze raz!!! Gdzie leżywojewództwolubelskie? Kliknij odpowiednią pinezkę Spróbuj jeszcze raz!!! Gdzie leżywojewództwoopolskie? Kliknij odpowiednią pinezkę Spróbuj jeszcze raz!!! Gdzie leżywojewództwozachodnio-pomorskie? Kliknij odpowiednią pinezkę Spróbuj jeszcze raz!!! Gdzie leżywojewództwopodkarpackie? Kliknij odpowiednią pinezkę Spróbuj jeszcze raz!!! Gdzie leżywojewództwomazowieckie?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Turystyczne walory Polski

PHOTOALBUM

""Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie."

Stanisław Jachowicz

Turystyka obejmuje wszelkie rodzaje podróżowania w przeróżnych celach, np.wypoczynkowych,krajoznawczych,rodzinnych,towarzyskich,sportowych,biznesowych,pielgrzymkowych,leczniczych i innych.Wypoczynek służy odprężeniu, oderwaniu od codziennych obowiązków i regeneracji sił fizycznych oraz psychicznych. Krajoznawstwo to ogólnie zwiedzanie, czyli poznawanie nowych ciekawych miejsc, ich historii, przyrody, kultury.

Infrastruktura turystyczna w Polsce

Walory turystyczne to obiekty mające wartościowe cechy unikalne, dzięki którym wzbudzją zainteresowanie turystów.Przyrodnicze:roślinność, a zwłaszcza lasy wraz zamieszkującymi je zwierzętami;wody - morza, jeziora, rzeki wraz z wodospadami i źródłami,tereny podmokłe, podziemne wody mineralne;formy terenu, np. pasma i masywy górskie, szczyty, przełęcze, doliny, kotliny, wyżyny, wydmy, plaże;formy skalne, np. głazy narzutowe, gołoborza, jaskinie, ostańce;czyste powietrze, cisza i spokój.

kliknij aby powiększyć

PUSZCZA BIAŁOWIESKA

PLAŻE MORZA BAŁTYCKIEGO

PIJALNIA WÓD MINERALNYCH (KUDOWA ZDRÓJ)

BIEBRZAŃSKI PARK NARODOWY

SŁOWIŃSKI PARK NARODOWY

OJCOWSKI PARK NARODOWY

TATRY

Kulturowe walory turystyczne to unikalne obiekty stworzone przez człowieka i mające wartość historyczną.Wyróżnić można kilka rodzajów:miasta o zabytkowej zabudowie, np. Kraków, Warszawa, Toruń, Wrocław, Zamość, Sandomierz, Kazimierz Dolny, Gdańsk, Poznań, Lublin;pojedyncze obiekty zabytkowe o dużej, często międzynarodowej renomie, np. Kopalnia Soli w Wieliczce, były Obóz Koncentracyjny w Oświęcimiu, Zamek Krzyżacki w Malborku, Pole Bitwy pod Grunwaldem, Prasłowiańska Osada w Biskupinie, Wilczy Szaniec na Mazurach (była kwatera Hitlera), Kanał Elbląsko‑Ostródzki;muzea gromadzące wiele cennych eksponatówmuzea etnograficzne, skanseny, czyli rekonstrukcje dawnych osad;miejsca kultu religijnego będące celem pielgrzymek, np. Klasztor Jasnogórski w Częstochowie, Bazylika w Licheniu (k. Konina), Katedra w Gnieźnie, Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej (k. Krakowa), Bazylika w Świętej Lipce (k. Olsztyna), Góra Grabarka (na Podlasiu), Lednogóra (k. Gniezna).

KLIKNIJ ABY POWIĘKSZYĆ

KRAKÓW - SUKIENNICE, KOŚCIÓŁ MARIACKI

KOPALNIA SOLI W WIELICZCE

OGRODZIENIEC - ZAMEK

ZAMEK KRZYŻACKI W MALBORKU

SKANSEN W MAURZYCACH K/ŁOWICZA

KLASZTOR NA JASNEJ GÓRZE - CZĘSTOCHOWA

KANAŁ ELBLĄSKO-OSTRÓDZKI

Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO

Wpisywane są na nią najcenniejsze obiekty. Jest ich już blisko 1000 na całym świecie, z czego 16 znajduje się w Polsce.

STARE MIASTO W KARKOWIE

Wpis Listę Światowego Dziedzictwa w 1978 r., czyli jako jedno z pierwszych 12 obiektów na świecie. Obszar wpisany obejmuje Stare Miasto w obrębie dawnych murów, Wzgórze Wawelskie oraz dzielnicę Kazimierz ze Stradomiem. Stare Miasto Krakowa, dawnej stolicy Polski, rozciąga się u stóp Zamku Królewskiego na Wawelu. XIII-wieczne miasto kupieckie posiada największy w Europie rynek, liczne zabytkowe kamienice oraz bogato wyposażone pałace i kościoły. O świetnej przeszłości Krakowa świadczą fragmenty XIV-wiecznych murów miejskich, położona na południu miasta średniowieczna dzielnica Kazimierz, z zabytkowymi synagogami, Uniwersytet Jagielloński oraz katedra gotycka, w której pochowani są królowie Polski.

Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni

Kopalnia Soli w Wieliczce została wpisana w 1978 r., jako jeden z pierwszych 12 obiektów na świecie. W 2013 roku wpis rozszerzono o Kopalnię Soli w Bochni i Zamek Żupny w Wieliczce. Królewskie Pokłady soli kamiennej w Wieliczce eksploatowane są od XIII w. Kopalnia rozciąga się na 9 poziomach i liczy 360 km chodników, w których znajdują się wyrzeźbione w soli ołtarze, posągi i inne dzieła sztuki. Strefę Zabytkową Kopalni w Bochni stanowią 3 szyby: Sutoris (z połowy XIII w.), Campi (z połowy XVI w.) i Trinitatis (z początku XX w.) oraz 9 poziomów, usytuowanych pod powierzchnią. Cenną spuściznę kultury duchowej bocheńskich górników stanowią podziemne kaplice i miejsca kultu religijnego.

KOPALNIA SOLI W WIELICZCE

KOPALNIA SOLI W BOCHNI

ZAMEK ŻUPNY W WIELICZCE

Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945)

Tereny byłych obozów Auschwitz-Birkenau zostały wpisane w 1979 r. Na Liście Światowego Dziedzictwa reprezentują wszystkie obozy koncentracyjne i obozy zagłady na świecie. Ogrodzenia, druty kolczaste, wieże strażnicze, baraki, szubienice, komory gazowe oraz krematoria świadczą o warunkach, w jakich odbywało się hitlerowskie ludobójstwo na terenie dawnego obozu koncentracyjnego i obozu zagłady Auschwitz-Birkenau, największego w III Rzeszy. Badania historyczne wykazały, że w obozie tym, systematycznie głodzono, torturowano i wymordowano 1, 5 miliona ludzi, w przeważającej części Żydów.

​​

Stare Miasto w Warszawie

W sierpniu 1944, w czasie Powstania Warszawskiego, przeszło 85% zabudowy Starego Miasta zostało zniszczone przez oddziały hitlerowskie. Po wojnie, z woli społeczeństwa, podjęto trwające pięć lat dzieło odbudowy, pieczołowicie restaurując kościoły, pałace oraz Rynek Starego Miasta. Jest to wyjątkowy przykład niemal całkowitej odbudowy zabytków pochodzących z nieprzerwanego ciągu historycznego, od XIII do XX wieku.

Puszcza Białowieska

Obiekt na terytorium Polski i Białorusi jest rozległą połacią pierwotnego lasu. Występuje tu najliczniejsza populacja żubra europejskiego, gatunku, który symbolizuje Puszczę Białowieską. W 1979 r. na Listę Światowego Dziedzictwa została wpisana część obszaru Białowieskiego Parku Narodowego. Białoruska część Puszczy Białowieskiej została wpisana w 1992 r.

Stare Miasto w Zamościu

Miasto zostało założone w XVI wieku przez kanclerza Jana Zamoyskiego, na szlaku handlowym łączącym Europę Zachodnią i Północną z Morzem Czarnym. Zamość, wzorowany na włoskim modelu miasta idealnego, zbudowany przez pochodzącego z Padwy architekta Bernardo Morandiego, stanowi doskonały przykład miasta renesansowego z końca XVI w., które zachowało pierwotny plan, fortyfikacje oraz liczne budowle, łączące włoskie i środkowoeuropejskie tradycje architektoniczne.

Kalwaria Zebrzydowska

Zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy Zespół wpisano w 1999 r. na podstawie kryteriów II i IV. W Kalwarii Zebrzydowskiej uderza malowniczy krajobraz kulturowy o wymowie duchowej. Otoczenie naturalnei, w które wpisują się symboliczne miejsca odnoszące się do Męki Pańskiej oraz do życia Matki Boskiej, pozostało prawie niezmienione od XVII w. Kalwaria Zebrzydowska nadal stanowi cel pielgrzymek.

Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy

Kościoły zostały wpisane w 2001r .Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy, największe w Europie budowle sakralne o konstrukcji szkieletowej, zostały wzniesione na Śląsku w połowie XVII w., w następstwie Pokoju Westfalskiego, regulującego kwestie religijne. Ograniczone warunkami politycznymi i materiałowymi, świadczą o poszukiwaniu wolności religijnej i przyjmują formy wyrazu właściwe kościołom katolickim, lecz mało rozpowszechnione w tradycji luterańskiej.

KOŚCIÓŁ POKOJU W ŚWIDNICY

WNĘTRZE KOŚCIOŁA W ŚWIDNICY

KOŚCIÓŁ W JAWORZE

WNĘTRZE KOŚCIOŁA W JAWORZE

Średniowieczny zespół miejski Torunia

Toruń zawdzięcza swe początki Zakonowi Krzyżackiemu, który w połowie XIII w. zbudował tu zamek, mający służyć za bazę wypadową do podboju i ewangelizacji Prus. Miasto, należące do Hanzy, wkrótce zaczęło odgrywać istotną rolę handlową. O jego randze świadczą liczne okazałe, XIV i XV-wieczne budowle publiczne i prywatne (m.in. Dom Kopernika), wznoszące się na Starym i na Nowym Mieście.

Zamek krzyżacki w Malborku

XIII-wieczny, warowny klasztor Zakonu Krzyżackiego został znacznie rozbudowany i upiększony po 1309 roku, kiedy przeniesiono tu z Wenecji siedzibę Wielkiego Mistrza. Ten znakomity przykład średniowiecznego zamku ceglanego popadł następnie w ruinę, ale został pieczołowicie odrestaurowany na przełomie XIX i XX w. Po poważnych zniszczeniach w czasie II Wojny Światowej, zamek został ponownie odrestaurowany na podstawie szczegółowej dokumentacji opracowanej przez jego wcześniejszych konserwatorów.

Park Mużakowski

Na granicy polsko-niemieckiej Wpis w 2004 r. Park krajobrazowy rozciągający się po obu stronach Nysy Łużyckiej, został stworzony przez księcia Hermanna von Pückler-Muskau w latach 1815-1844. Park, harmonijnie wpisany w wiejski krajobraz, zapoczątkował nowe podejście w projektowaniu krajobrazu i wpłynął na rozwój architektury krajobrazu w Europie i Ameryce. Zaprojektowany jako „obraz malowany za pomocą roślin" wykorzystywał miejscową roślinność do podkreślenia walorów istniejącego krajobrazu.W skład obiektu wchodzi również odbudowany zamek, mosty i arboretum.

Drewniane kościoły południowej Małopolski Binarowa, Blizne, Dębno, Haczów, Lipnica Murowana, Sękowa

Wpis w 2003 r. Drewniane kościoły południowej Małopolski stanowią przykład tradycji budowlanych kościołów średniowiecznych w kulturze rzymsko-katolickiej. Do ich budowy wykorzystano technikę zrębową, rozpowszechnioną w Europie Północnej i Wschodniej od średniowiecza. Kościoły powstawały z fundacji rodzin szlacheckich i były symbolem prestiżu. Stanowiły interesującą alternatywę dla budowli murowanych, powstających w miastach.

Hala Stulecia we Wrocławiu

Została wpisana w 2006 r.na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pod swoją pierwotną nazwą, jako Hala Stulecia. Jest to budowla przełomowa w historii architektury wykorzystującej żelazobeton. Wzniesiona została w latach 1911-1913 przez architekta Maxa Berga na terenach Wystawy Stulecia jako budowla wielofunkcyjna służąca rekreacji. Zbudowana na planie koła z czterema absydami, Hala mieści ogromną cylindryczną widownię na około 6000 osób. Hala Stulecia jest rozwiązaniem pionierskim pod względem architektonicznym i inżynierskim, stanowiącym zasadniczy punkt odniesienia dla dalszego rozwoju budownictwa w dziedzinie dużych konstrukcji zbrojonych.

Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat

Wpis z 2013 r.obejmuje 16 wybranych cerkwi, z których osiem znajduje się na terytorium Polski i osiem na Ukrainie. Cerkwie są budowlami o konstrukcji zrębowej. Zostały wzniesione w okresie od XVI do XIX wieku jako świątynie społeczności wyznania prawosławnego i grecko-katolickiego. Według typów architektonicznych wyróżnia się cerkwie halickie, łemkowskie, bojkowskie i huculskie. Świątynie są świadectwem odrębnych tradycji budowlanych, zakorzenionych w tradycji Kościoła Wschodniego. Zawierają elementy lokalnego budownictwa. Trójdzielne świątynie wieńczą namiotowe lub cebulaste hełmy. W obrębie obszarów wpisanych, poza cerkwiami znajdują się drewniane dzwonnice, cmentarze i bramy, wewnątrz cerkwi - ikonostasy i polichromie.

Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach oraz system gospodarowania wodami podziemnymi

Wpisane w 2017 r. Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku znajduje się na Górnym Śląsku. Obiekt obejmuje w całości podziemną kopalnię wraz ze sztolniami, szybami, galeriami oraz systemem gospodarowania wodami podziemnymi. Na powierzchni zachowała się XIX- wieczna przepompownia parowa, która jest świadectwem ciągłości prac nad odprowadzaniem wody z kopalni od ponad 300 lat. Dzięki specjalnemu systemowi zbędną wodę wykorzystywano do zaopatrywania miasta w wodę pitną i do użytku przemysłowego. Kopalnia w Tarnowskich Górach miała znaczący udział w światowej produkcji ołowiu i cynku.

Krzemionkowski region pradziejowego górnictwa krzemienia pasiastego

Wpis w 2019 r. rejon Gór Świętokrzyskich związany był z górnictwem w epoce neolitu i brązu (ok. 39000 do 1600 lat p.n.e.), kiedy wydobywano tu i poddawano obróbce krzemień pasiasty, służący głównie do wykonywania narzędzi. Podziemne konstrukcje górnicze, miejsca obróbki krzemienia i ok. 4 tysięcy komór i chodników składa się na jeden z najpełniej zachowanych neolitycznych podziemnych systemów wydobywania i obróbki krzemienia. Stanowi źródło wiedzy o tym, jak żyli i pracowali ludzie w prehistorycznych społecznościach osiadłych, również dobitnym dowodem na to, że epoka pradziejowa, w której wydobywano krzemień w celu wytwarzania narzędzi, była przełomowym etapem w historii ludzkości.

Przedstawiłam Wam obiekty unikatowe na skalę światową, bardzo cenne dla Polski i światowego dziedzictwa kulturowego.Może Wy znacie piękne, unikatowe a może pospolite miejsca, ale takie, które Was urzekły.Napiszcie krótko o jednym, wybranym miejscu, które dla Was stało się unikatem i chcielibyście się ze mną podzielić.Notatka do wydrukowania i wklejenia lub przepisania do zeszytuŻyczę Wam wielu podróży w miejsca, których nie zapomnicie.

notatka

Temat: Turystyka w PolsceTurystyka obejmuje wszelkie rodzaje podróżowania w przeróżnych celach, np. wypoczynkowych, krajoznawczych, rodzinnych,towarzyskich, sportowych, biznesowych, pielgrzymkowych, leczniczych i innych.Krajoznawstwo to ogólnie zwiedzanie, czyli poznawanie nowych ciekawych miejsc, ich historii, przyrody, kultury.Walory turystyczne to obiekty mające wartościowe cechy unikalne, dzięki którym wzbudzają zainteresowanie turystów.Przyrodnicze: roślinność, a zwłaszcza lasy wraz zamieszkującymi je zwierzętami; wody - morza, jeziora, rzeki , podziemne wody mineralne; formy terenu, np. pasma i masywy górskie, szczyty,formy skalne, np. jaskinie, ostańce;czyste powietrze, cisza i spokój.Kulturowe walory turystyczne to unikalne obiekty stworzone przez człowieka i mające wartość historyczną. Wyróżnić można kilka rodzajów: miasta o zabytkowej zabudowie, np. Kraków, Warszawa, Toruń,pojedyncze obiekty zabytkowe o dużej, często międzynarodowej renomie, np. Kopalnia Soli w Wieliczce, Zamek Krzyżacki w Malborku,muzea gromadzące wiele cennych eksponatówmuzea etnograficzne, skanseny, czyli rekonstrukcje dawnych osad;miejsca kultu religijnego będące celem pielgrzymek, np. Klasztor Jasnogórski w CzęstochowieLista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Wpisywane są na nią najcenniejsze obiekty. Jest ich już blisko 1000 na całym świecie, z czego 16 znajduje się w Polsce. Między innymi:Stare Miasta w Krakowie, Warszawie, ZamościuKopalnie soli w Wieliczce i BochniAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagładyKościoły Pokoju w Jaworze i ŚwidnicyZamek krzyżacki w MalborkuDrewniane kościoły południowej MałopolskiHala Stulecia we WrocławiuPuszcza BiałowieskaKrzemionkowski region pradziejowego górnictwa krzemienia pasiastego

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.title
TURYSTYKA W POLSCE by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Turystyczne walory Polski PHOTOALBUM ""Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie." Stanisław Jachowicz Turystyka obejmuje wszelkie rodzaje podróżowania w przeróżnych celach, np.wypoczynkowych,krajoznawczych,rodzinnych,towarzyskich,sportowych,biznesowych,pielgrzymkowych,leczniczych i innych.Wypoczynek służy odprężeniu, oderwaniu od codziennych obowiązków i regeneracji sił fizycznych oraz psychicznych. Krajoznawstwo to ogólnie zwiedzanie, czyli poznawanie nowych ciekawych miejsc, ich historii, przyrody, kultury.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KRAJOBRAZ TAJGI I TUNDRY

TAJGA - PÓŁNOCNE LASY IGLASTE

Wielkie iglaste lasy Azji, zwane tajgą, są tak ogromne, tak słabo zamieszkane i poznane, że do dzisiaj znajdują się tam miejsca, w których nigdy jeszcze nie stanęła stopa człowieka

Tajga zajmuje ogromne obszary półkuli północnej rozciągające się od północnej części Półwyspu Skandynawskiego poprzez północne tereny Rosji (Syberię) oraz większą część Alaski i Kanady.

KLIMATstrefa klimatu umiarkowanego chłodnegozima trwa tutaj nawet do 7 miesięcy.temperatura powietrza spada miejscami poniżej −50°Cwiosna i jesień są krótkie, chłodne, pochmurne i wietrznelato jest krótkie, słoneczne i ciepłe, ze średnią temperaturą powietrza około 20°C, za to dość sucheopady roczne nie przekraczają 600 mm, zwykle mniejklimat taki nazywamy kontynentalnym suchym.

Wieloletnia zmarzlinaNiskie temperatury i długa zima sprawiają, że gruba warstwa gruntu jest przemarznięta nawet do głębokości kilkuset metrów.Latem rozmarza tylko wierzchnia warstwa około 1m, tworzą się wtedy ogromne podmokłe tereny. Rozmarzają również nieutwardzone drogi na Syberii, utrudniając transport i przemieszczanie.

Rozmarznięte drogi na Syberii

Topniejąca warstwa wieloletniej zmarzliny

Syberyjskie drogi latem

Drogi na Syberii

Tajgę w większości porastają lasy iglaste oraz, w niewielkim stopniu, liściaste. Gatunki liściaste są częstsze na obrzeżach lasów, pożarzyskach, nad brzegami rzek i na bagnach.W jej południowych rejonach przeważają lasy liściaste, natomiast na północy dominują lasy iglaste.Wyróżnić można dwa typy tajgi :tajgę ciemną - występuje głównie w Europie i Zachodniej Syberii, ale także wyspowo na obszarze całej Syberii. Budowana jest przez gatunki wyższe, rosnące gęściej (świerk syberyjski, jodła syberyjska, limba syberyjska), ma stosunkowo bogate runo krzewinkowe;tajgę jasną - występuje we Wschodniej Syberii i północnej Europie. Budowana jest przez gatunki niższe, rosnące rzadziej (modrzew dahurski, sosna zwyczajna), runo ma ubogie, chrobotkowe.Na obszarach tajgi rosną głównie drzewa iglaste: świerki, sosny, limby, jodły syberyjskie, modrzewie, ale także - najczęściej drobnolistne - liściaste: brzozy, osiki, olsze, jarzęby.

ŚWIAT ROŚLIN

tajga jasna

tajga ciemna

W ciągu krótkiego lata w lasach tajgi pojawiają się duże ilości komarów i wiele gatunków owadówptaki: sikory, jemiołuszki, głuszce, krogulce i jastrzębie. Niektóre z nich, np. jemiołuszki, uciekają przed zimą, odlatując na południe, do strefy lasów liściastych.wędrujące stada reniferówwystępują także inne ssak: łosie, łasice, gronostaje, wiewiórki, rosomaki, borsuki, rysie, lisy, wilki, niedźwiedzie, tygrysy i kuny. Niektóre z nich, np. niedźwiedzie brunatne, na okres zimy zapadają w sen zimowy.

ŚWIAT ZWIERZĄT

najedź na zdjęcie

łoś

tygrys syberyjski

rosomak

niedźwiedź brunatny

ryś

kuna

głuszec

jemiołuszka

krogulec

Tajga jest obszarem bardzo nieprzyjaznym człowiekowi. Przez wiele miesięcy w roku jest bardzo zimno. Latem pojawiają się miliony komarów i maleńkich, ale krwiopijnych meszek. Z powodu płytkiego zalegania warstwy wiecznej zmarzliny na powierzchni pojawia się błoto. Niewiele jest tu terenów, na których można budować domy.Na terenie tajgi znajdują się bogate złoża rud metali, węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego i innych surowców, a także kamieni szlachetnych. Jednak dopiero w XX wieku, gdy postęp technologiczny umożliwił budowę w tajdze kopalń, hut, elektrowni i fabryk oraz domów dla pracowników, rozpoczęto eksploatację bogactw naturalnych. Podstawowym bogactwem jest również drewno.

ŻYCIE W TAJDZE

nieczynna już kopalnia diamnetów

drewno przygotowane do sprzedaży

Mieszkańcy tajgi

EWENKOWIE

JAKUCI

NIEŃCY

najedź na zdjęcie

Domy na Syberii stwia się na palach, co zapobiega zapadaniu się w grunt, gdy część wieloletniej zmarzliny odmarza latem

Istnieją takie obszary na Ziemi, gdzie możesz chodzić po wierzchołkach drzew i nawet tego nie zauważyć. Karłowate brzozy i wierzby ścielą się tuż nad poziomem gruntu, sięgając człowiekowi do kostek, a najwyżej do połowy łydki. Takie są najwyższe drzewa tundry.

TUNDRA

wystepowanie tundry

Na północ od tajgi rozciąga się strefa krajobrazu nazwanego tundrą. Klimat tundry jest jeszcze bardziej surowy.Obszary tundry w większości leżą poza kołem podbiegunowym, a więc przez kilka dni albo nawet przez wiele tygodni występuje tu zjawisko nocy polarnej - Słońce nie pojawia się nad horyzontem ani na chwilę.Zimy są bardzo mroźne i długie.Latem co prawda występuje zjawisko dnia polarnego, ale nawet wówczas Słońce znajduje się nisko nad horyzontem, dając niewiele ciepła. Lata są krótkie (trwają ok. 6-8 tygodni), pochmurne i chłodne - temperatura powietrza nie przekracza 15°C.Wiatr wieje przez cały rok z prędkością 30 m/s lub więcej.

KLIMAT

tundra latem

Zorza polarna - obszary pokryte tundrą leżą na tyle blisko bieguna, że zimą można tam oglądać niezwykłe zjawisko zorzy polarnej.

Warunki klimatyczne są zbyt surowe nawet dla wytrzymałych na zimno iglastych drzew.Najwyższą warstwę roślin tworzą karłowate brzozy i wierzby, które nie osiągają wysokości większej niż 30 cm. Ich gałęzie rosną poziomo i mogą mieć kilka metrów długości. Dzięki temu wiatr nie jest w stanie ich połamać, a zimę spędzają przykryte warstwą śniegu, co chroni je przed mrozem. Na całym obszarze tundry występują mchy, porosty i nieliczne rośliny kwiatowe. Są one jedynymi roślinami występującymi na obszarach tundry znajdujących się najbliżej biegunów. Na całym terenie tundry znajduje się wieczna zmarzlina: grunt jest zamarznięty od samej powierzchni do setek metrów w głąb. W krótkim okresie lata, które trwa 2-3 miesięce, odmarza jedynie powierzchniowa warstwa do głębokości nie większej niż 1 metr. Kwitną wtedy karłowate drzewa, krzewinki i rośliny kwiatowe, aby wydać owoce i rozsiać przed zimą nasiona.

ROSLINNOŚĆ

TUNDRA LATEM

TUNDRA LATEM

TUNDRA ZIMĄ

TUNDRA ZIMĄ

ZWIERZĘTA

LEMING

PIŻMOWÓŁ

PARDWA

RENIFER

ZAJĄC BIELAK

ŻYCIE W TUNDRZE

Tundra ma niewielu mieszkańców. Jakakolwiek działalność rolnicza poza pasterstwem jest tu niemożliwa - gleby są zbyt ubogie, temperatury za niskie, a wiatr - zbyt silny. Tutejsi mieszkańcy żyją głównie z rybołówstwa, polowania na inne zwierzęta morskie (w tym foki i wieloryby), a także na zwierzęta lądowe. Pierwotnymi mieszkańcami tundry w Ameryce Północnej są Inuici (nazywani także Eskimosami). Północne obszary Norwegii, Szwecji, Finlandii i europejskiej części Rosji zamieszkują Lapończycy, którzy hodują głównie renifery. Na obszarze tundry występują liczne surowce, np. złoża kamieni szlachetnych na Syberii czy ropa naftowa na Alasce. W zakładach przemysłowych pracują Rosjanie, Norwegowie, Amerykanie, Kanadyjczycy i inni. Niektórzy mieszkają na obszarze tundry na stałe, inni przyjeżdżają tylko na pewien czas.

Inuici są wynalazcami kajaków - wąskich, szybkich i lekkich łodzi, które w razie potrzeby można transportować lądem lub po lodzie.

DZIĘKUJĘ !

NOTATKA

Temat: Krajobraz tajgi i tundryTAJGAWystępowanieTajga zajmuje ogromne obszary półkuli północnejrozciągające się od północnej części Półwyspu Skandynawskiego poprzez północne tereny Rosji (Syberię) oraz większą część Alaski i Kanady.2. Klimatstrefa klimatu umiarkowanego chłodnegozima trwa tutaj nawet do 7 miesięcy.temperatura powietrza spada miejscami poniżej −50°Cwiosna i jesień są krótkie, chłodne, pochmurne i wietrznelato jest krótkie, słoneczne i ciepłe, ze średnią temperaturą powietrza około 20°C, za to dość sucheopady roczne nie przekraczają 600 mm, zwykle mniejklimat taki nazywamy kontynentalnym suchym. 3.Roślinnośćlasy iglaste oraz, w niewielkim stopniu, liściaste. Gatunki liściaste są częstsze na obrzeżach lasów, pożarzyskach, nad brzegami rzek i na bagnach. W jej południowych rejonach przeważają lasy liściaste, natomiast na północy dominują lasy iglaste.Na obszarach tajgi rosną głównie drzewa iglaste:świerki, sosny, limby, jodły syberyjskie, modrzewienajczęściej drobnolistne - liściaste: brzozy, osiki, olsze, jarzęby. 4. Zwierzęta:duże ilości komarów i wiele gatunków owadówptaki: sikory, jemiołuszki, głuszce, krogulce i jastrzębie. Niektóre z nich, np. jemiołuszki, uciekają przed zimą, odlatując na południe, do strefy lasów liściastych. wędrujące stada reniferówssak: łosie, łasice, gronostaje, wiewiórki, rosomaki, borsuki, rysie, lisy, wilki, niedźwiedzie, tygrysy i kuny.Niektóre z nich, np. niedźwiedzie brunatne, na okres zimy zapadają w sen zimowy 5. Życie w tajdzeTajga jest obszarem bardzo nieprzyjaznym człowiekowi: długa, mroźna zima, krótkie lato, wieloletnia zmarzlina, niewiele terenów, na których można budować domy. Na terenie tajgi znajdują się bogate złoża rud metali, węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego i innych surowców, a także kamieni szlachetnych. Jednak dopiero w XX wieku, gdy postęp technologiczny umożliwił budowę w tajdze kopalń, hut, elektrowni i fabryk oraz domów dla pracowników, rozpoczęto eksploatację bogactw naturalnych. Podstawowym bogactwem jest również drewno.TUNDRAWystępowanieNa północ od tajgi rozciąga się strefa krajobrazu nazwanego tundrą.KlimatKlimat tundry jest jeszcze bardziej surowy. Obszary tundry w większości leżą poza kołem podbiegunowym, a więc przez kilka dni albo nawet przez wiele tygodni występuje tu zjawisko nocy polarnej - Słońce nie pojawia się nad horyzontem ani na chwilę.Zimy są bardzo mroźne i długie.Latem co prawda występuje zjawisko dnia polarnego, ale nawet wówczas Słońce znajduje się nisko nad horyzontem, dając niewiele ciepła. Lata są krótkie (trwają ok. 6-8 tygodni), pochmurne i chłodne - temperatura powietrza nie przekracza 15°C.Wiatr wieje przez cały rok z prędkością 30 m/s lub więcej 2.Roślinność:karłowate brzozy i wierzby, które nie osiągają wysokości większej niż 30 cm. Ich gałęzie rosną poziomo i mogą mieć kilka metrów długości. Dzięki temu wiatr nie jest w stanie ich połamać, a zimę spędzają przykryte warstwą śniegu, co chroni je przed mrozem.występują mchy, porosty i nieliczne rośliny kwiatowe. Są one jedynymi roślinami występującymi na obszarach tundry znajdujących się najbliżej biegunów.W czasie krótkiego lata kwitną karłowate drzewa, krzewinki i rośliny kwiatowe, aby wydać owoce i rozsiać przed zimą nasiona. 3.Zwierzęta:W tundrze przetrwa niewiele zwierząt, najbardziej charakterystyczne to: renifery, lemingi, pardwy, piżmowół, zające bielaki4. Życie w tundrzeTundra ma niewielu mieszkańców. Jakakolwiek działalność rolnicza poza pasterstwem jest tu niemożliwa - gleby są zbyt ubogie, temperatury za niskie, a wiatr - zbyt silny. Tutejsi mieszkańcy żyją głównie z rybołówstwa, polowania na inne zwierzęta morskie (w tym foki i wieloryby), a także na zwierzęta lądowe. Pierwotnymi mieszkańcami tundry w Ameryce Północnej są Inuici (nazywani także Eskimosami). Północne obszary Norwegii, Szwecji, Finlandii i europejskiej części Rosji zamieszkują Lapończycy, którzy hodują głównie renifery. Na obszarze tundry występują liczne surowce, np. złoża kamieni szlachetnych na Syberii czy ropa naftowa na Alasce. W zakładach przemysłowych pracują Rosjanie, Norwegowie, Amerykanie, Kanadyjczycy i inni. Niektórzy mieszkają na obszarze tundry na stałe, inni przyjeżdżają tylko na pewien czas.

# data[].attributes.attachment_link.description
KRAJOBRAZ TAJGI I TUNDRY TAJGA - PÓŁNOCNE LASY IGLASTE Wielkie iglaste lasy Azji, zwane tajgą, są tak ogromne, tak słabo zamieszkane i poznane, że do dzisiaj znajdują się tam miejsca, w których nigdy jeszcze nie stanęła stopa człowieka Tajga zajmuje ogromne obszary półkuli północnej rozciągające się od północnej części Półwyspu Skandynawskiego poprzez północne tereny Rosji (Syberię) oraz większą część Alaski i Kanady.

# data[].attributes.attachment_link.title
STREFA ŚRÓDZIEMNOMORSKA by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about STREFA ŚRÓDZIEMNOMORSKA ✌️ - Presentation

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
STREFY KLIMATYCZNE I KRAJOBRAZOWE ŚWIATA,Klimat na Ziemi kształtują :,szerokość geograficznarzeźba terenuukład lądów i oceanówwysokość nad poziomem morzaprądy morskieodległość od morza,Co to są strefy klimatyczne?,Biorąc pod uwagę roczny przebieg temperatury powietrza oraz jej rozkład w czasie, a także wielkość i rodzaj opadów, wyznaczono 5 stref klimatycznych. Są one ułożone na obu półkulach, symetrycznie względem równika. Strefy te układają się na powierzchni Ziemi w pasy o przebiegu równoleżnikowym. Wiąże się to z kształtem Ziemi i faktem, że w pobliżu równika Słońce świeci najdłużej i najmocniej. Im dalej od równika, tym mniej dociera do Ziemi światła i ciepła słonecznego. Szerokość geograficzna jest więc czynnikiem decydującym o klimacie.,Strefy krajobrazowe na kuli ziemskiej to obszary o podobnych warunkach klimatycznych i typowej dla nich roślinności.Na krajobraz składają się: ukształtowanie powierzchni, pokrycie terenu.W skali globalnej przy opisie stref krajobrazowych zwraca się uwagę przede wszystkim na roślinność - jeden z elementów pokrycia terenu. Występowanie takich czy innych formacji roślinnych na danym obszarze jest ściśle związane z warunkami klimatycznymi.Strefy krajobrazowe na świecie mają podobny układ do stref klimatycznych (równoleżnikowy),,bardzo gęsty, wiecznie zielonylas o charakterze wielopiętrowym.Występuje w strefie równikowej :w Ameryce Południowej, Afryce,na południowych krańcach Azji (Archipelag Malajski)i w Oceanii.Lasy te są raczej słabo zagospodarowane przez człowieka, ze względu na swą niedostępność. Występuje tam ogromna ilość gatunków roślin i zwierząt. Drzewa dochodzą do 60m wysokościCharakterystyczne są liany.Choć w ostatnich latach coraz więcej mówi się o nadmiernym ich wycinaniu, zwłaszcza w Ameryce Południowej.,wilgotny las równikowy,POWRÓT,Obszar trawiasty, miejscami porośnięty przez zarośla i krzaki, a także pojedyncze drzewa (np. baobaby, akacje). Występuje w Ameryce Południowej, Afryce, Azji i Australii.Jest związany z klimatem podrównikowym, mającym jedną porę deszczową. W tym okresie cała roślinność rozrasta się i przybiera kolory zielone.W porze suchej na sawannie dominują kolory szare i żółte.Miejsce życia wielu roślinożerców.Człowiek wykorzystuje sawannę do wypasania zwierząt hodowlanych (bydła, owiec).,sawanna,POWRÓT,To tereny pozbawione roślinności lub bardzow nią ubogie. Położone są w strefie suchego klimatu zwrotnikowego. Wysokie temperatury i małe opady nie pozwalają na rozwój szaty roślinnej.Pustynie najczęściej pokryte są piaskiem, choć na ich powierzchni może zalegać też żwir lub kamienie.Na półpustyniach występują pojedyncze gatunki roślin, np. kaktusy.W Afryce znajduje się największa pustynia świata - Sahara.Sporo terenów pustynnych i półpustynnych jest też w Azji, Australii oraz Ameryce Północnej.,pUSTYNIE,POWRÓT,Naturalną roślinnością była makia, czyli suche, kolczaste i twardolistne zarośla; także drzewa cyprysowe i pinie (sosny śródziemnomorskie). Obecnie obszary te są w znacznym stopniu zagospodarowaneprzez człowieka do celów rolniczych. Wykorzystujeon sprzyjające warunki klimatu podzwrotnikowego wilgotnego i uprawia tam m.in. oliwki, winorośl, cytrusy, figi.,ROŚLINNOŚĆ ŚRÓDZIEMNOMORSKA,POWRÓT,STREFY UMIARKOWANEJ,Pierwotnie porastał wielkie obszary Eurazji i Ameryki Północnej. Jednak człowiek, przez wieki, wyciął większą część tych lasów. Skłoniły go do tego korzystne warunki klimatyczne oraz występujące w podłożu gleby brunatne (dobre dla rozwoju rolnictwa).Do czasów obecnych lasów tych zachowało się stosunkowo niewiele.Na ich miejscu mamy dziś gęsto zaludnione tereny Europy i Ameryki Północnej, na których dominują krajobrazy rolnicze-wiejskie, miejskie i przemysłowe.,Lasy lisciaste i mieszane,POWRÓT,To tereny trawiaste w klimacie umiarkowanym kontynentalnym ciepłym. Występują na dużych obszarach Azji Centralnej, a ponadto w Ameryce Północnej (prerie) i Południowej (pampa).Na stepie występują najlepsze na świecie gleby uprawne - czarnoziemy. Warunki klimatyczne pozwalają tam jednak tylko na wzrost i rozwój traw i innych roślin zielnych. Dlatego po zaoraniu ogromnej części stepów, prerii i pampasów zamieniono je w pola, na których uprawia się głównie zboża. W miejscach, gdzie dostępne są wody rzeczne lub podziemne, wprowadzono sztuczne nawadnianie i uprawę innych roślin. Stepy zbyt suche lub rosnące na słabych glebach zamieniono w ogromne pastwiska dla stad bydła i owiec.Wykorzystywane są jako pastwisko dla bydła, koni, owiec.,STEPY,POWRÓT,Rośnie w Eurazji i Ameryce Północnej , w chłodniejszej odmianie klimatu umiarkowanego. W odróżnieniu od lasu liściastego i mieszanego nie został aż tak bardzo przetrzebiony przez człowieka (ze względuna bardziej surowewarunki klimatyczne).Wielkie obszary tajgi zachowały się przede wszystkim na terenie 2 państw: Federacji Rosyjskiej i Kanady.Surowy klimat powoduje, że przetrwać tu mogą tylko rośliny przystosowane do bardzo długiej i bardzo mroźnej zimy oraz zwierzęta posiadające grube i ciepłe futro. Tajga to największy obszar lasów iglastych na świecie. Drzewa mają szeroko i płytko rozrośnięte korzenie, gdyż na głębokości około 1-3 metrów znajduje się warstwa zamarzniętych skał nazywana wieczną zmarzliną.,Tajga (północne lasy iglaste),POWRÓT,Warunki klimatyczne są zbyt surowe nawet dla wytrzymałych na zimno iglastych drzew. Tak daleko na północy występują drzewa zrzucające liście, przy czym są one zupełnie inne od naszych drzew. Najwyższą warstwę roślin tworzą karłowate brzozy i wierzby, które nie osiągają wysokości większej niż 30 cm. Na całym obszarze tundry występują mchy, porosty i nieliczne rośliny kwiatowe. Są one jedynymi roślinami występującymi na obszarach tundry znajdujących się najbliżej biegunów. Na całym terenie tundry znajduje się wieczna zmarzlina: grunt jest zamarznięty od samej powierzchni do setek metrów w głąb. W krótkim okresie lata, które trwa 2-3 miesięce, odmarza jedynie powierzchniowa warstwa do głębokości nie większej niż 1 metr.,tundra,POWRÓT,Obszary polarne są ciągle dosyć słabo poznane. Wynika to przede wszystkim z surowego klimatu, skrajnie nieprzyjaznego dla człowieka. Okolice obydwu biegunów są obszarami, które otrzymują najmniej ciepła pochodzącego ze Słońca. W tych rejonach, za kołem podbiegunowym występują dzień polarny i noc polarna. Pustynie lodowe przy obu biegunach są podobne pod względem niskich temperatur powietrza i bardzo niskich opadów. Na większości powierzchni tych obszarów nie spotyka się żadnej roślinności. Na biegunach temperatura powietrza waha się pomiędzy −20°C w czasie dnia polarnego do −80°C w trakcie nocy polarnej i nigdy nie osiąga wartości dodatnich. Przez cały czas wieją tam silne wiatry od biegunów w stronę kół podbiegunowych.,Pustynie lodowe,POWRÓT,DZIĘKUJĘ!,KRÓTKIE POWTÓRZENIE,notatka

# data[].attributes.attachment_link.title
Strefy klimatyczne i krajobrazowe by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
STREFY KLIMATYCZNE I KRAJOBRAZOWE ŚWIATA,Klimat na Ziemi kształtują :,szerokość geograficznarzeźba terenuukład lądów i oceanówwysokość nad poziomem morzaprądy morskieodległość od morza,Co to są strefy klimatyczne?,Biorąc pod uwagę roczny przebieg temperatury powietrza oraz jej rozkład w czasie, a także wielkość i rodzaj opadów, wyznaczono 5 stref klimatycznych. Są one ułożone na obu półkulach, symetrycznie względem równika.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krajobraz sawanny i stepu

„Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu"

Adam Mickiewicz „Stepy akermańskie".

klimat umiarkowany o odmianie kontynentalnejtereny mocno oddalone od brzegów morskich (w głębi dużych kontynentów)duża odległość od morza sprawia, że powietrze jest tu suchemałe opadylato jest gorące i suche, zaś zima mroźna i również suchaIlość wody w glebie jest zbyt niska, by mogły rozwinąć się tutaj lasynawet krzewy pojawiają się nielicznieprzeważają rozległe, równinne lub nieco pofalowane tereny, pokryte wysokimi trawami.

Stepy

Słońce codziennie wznosi się bardzo wysoko.cały rok jest tam bardzo gorącoopady występują przez kilka miesięcy w roku w porze deszczowejrośliny mają wody pod dostatkiem, więc bujnie się wówczas rozwijają, kwitną i wydają owocepora sucha - nadal jest gorąco, ale brakuje wody, więc roślinność częściowo zamieradrzewa i krzewy - większość z nich zrzuca liście w porze suchej, aby nie tracić wody przez parowanie, a rośliny zielne wysychają.

Sawanny

STEP W MONGOLII

SAWANNA

ZWIERZĘTA SAWANNY

SŁOŃ AFRYKAŃSKI

ZEBRA

ŻYRAFA

LEW

GEPARD

SĘP

ANTYLOPA

ROŚLINNOŚĆ SAWANNY

SAWANNA W PORZE SUCHEJ

SAWANNA W PORZE DESZCZOWEJ

EUKALIPTUS

AKACJA

ALOES

BAOBAB W PORZE SUCHEJ

gospodarka ogranicza się do hodowli zwierząt (kóz, owiec i bydła) i uprawy roliuprawia się głównie zboża: proso i sorgoważnym czynnikiem ekonomicznym stała się turystyka- organizowane są safari, w czasie których zwierzęta można obserwować i fotografować w naturalnym środowisku w parkach i rezerwatach

MIESZKAŃCY SAWANY

kliknij aby powiększyć

HODOWLA BYDŁA I KÓZ NA SAWANNIE

Masajowie to lud zajmujący się od wieków hodowlą bydła, a ostatnio także rolnictwem. Na zdjęciu wojownicy masajscy gromadzący się do rytualnego tańca

Kenia - wioska masajska. Typowe domostwa budowane z błota i patyków - najłatwiej dostępnych materiałów. Masajowie to lud półkoczowniczy, tzn., że co jakiś czas zmieniają miejsce pobytu

przeważają wieloletnie trawy i rośliny zielne przystosowane do przetrwania gorącego, suchego lata i mroźnej zimywiosną (na bardziej wilgotnych stepach w Europie Wschodniej czy Ameryce Północnej) rozkwitają tam barwne tulipany, hiacynty, kosaćce, sasanki czy miłek wiosenny. Rośliny magazynują wodę z opadów w cebulach i bulwach, dlatego mogą przetrwać suszewśród traw dominują ostnice, których liście są wąskie, suche, twarde i szczeciniaste, za to mają piękne, białe, długie kwiatostany. Stepy takie występują w Azji Środkowej i Ameryce Południowej,wykorzystuje się je jako pastwiska dla bydła, koni i owiec.

Roślinność stepów

STEPY MONGOLII

KWITNĄCY STEP

OSTNICA

na stepach występują duże zwierzęta kopytne, z powodu braku schronienia bardzo szybko biegają (suhaki, gazele)inne żyją w tak dużych stadach, że drapieżniki nie są dla nich bardzo groźne (bizony, konie)wiele małych roślinożernych ssaków, które często kopią nory w miękkim podłożu i chowają się w nich przed drapieżnikami. Takie ssaki żyją w dużych koloniach (np. pieski preriowe, świstaki czy susły),drapieżne ptaki :myszołowy, jastrzębie i pustułki oraz większe, ale nieliczne orły i sępy. Wszystkie z powodu braku drzew muszą budować gniazda na ziemi i same są narażone na ataki pozostałych drapieżnikówinne ptaki stepowe: kuropatwa, przepiórka, drop, też mają kłopot z szukaniem schronienia.

ZWIERZĘTA STEPÓW

BIZON

SUHAKI

PIESEK PRERIOWY (NIEŚWISZCZUK)

Drop

Gronostaj

przepiórka

ziemia na stepach jest żyzna i bogata w próchnicę, dzięki temu plony są obfite ( w miejscach gdzie wystepują wyższe opady np. w Ameryce Północnej).ze względu na brak drzew nie ma tu naturalnych schronień przed letnim upałem, zimowym mrozem i silnymi wiatrami wiejącymi niemal bez przerwymieszkańcy stepów zajmują się chowem zwierząt, głównie bydła. Zwierzęta hoduje się na mleko i mięso. Z kolei skóry, kości i wełna są materiałami do konstrukcji przenośnych domów nazywanych jurtami (w Azji) lub tipi (w Ameryce), a wełna jest surowcem do wytwarzania tkanin, dywanów i koców.w Mongolii można spotkać pasterzy prowadzących taki tryb życia.gleby uprawne - czarnoziemy, jednak warunki klimatyczne pozwalają tam tylko na uprawę zbożaw miejscach, gdzie dostępne są wody rzeczne lub podziemne, wprowadzono sztuczne nawadnianie i uprawę innych roślin.stepy suche zamieniono w ogromne pastwiska dla stad bydła i owiec.

Ludzie stepów

kliknij aby powiększyć

Jurta na mongolskim stepie. Zbudowana jest z drewnianych prętów i grubego filcu - jest więc lekka, a jednocześnie utrzymuje wewnątrz stałą temperaturę. Wejście zawsze od południa zapewnia światło i nie wpuszcza do środka mroźnych, północnych wiatrów. Takie przenośne domy są na stepie koniecznością - hodowane zwierzęta zjadają całą trawę z okolicy, co zmusza pasterzy do szukania nowego miejsca na wypas

Typowe indiańskie tipi ze skór bizonów. Jego otwór skierowany był zawsze na wschód. Rozstawienie tipi zajmuje zaledwie godzinę

Video

01 Życie na stepie

03 Wielkie migracje na sawannie

02 Życie na sawannie - Masajowie

Dla chętnych

NOTATKA

TEMAT: Krajobraz sawanny i stepu

DZIEKUJĘ!

# data[].attributes.attachment_link.description
Krajobraz sawanny i stepu „Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu" Adam Mickiewicz „Stepy akermańskie". klimat umiarkowany o odmianie kontynentalnejtereny mocno oddalone od brzegów morskich (w głębi dużych kontynentów)duża odległość od morza sprawia, że powietrze jest tu suchemałe opadylato jest gorące i suche, zaś zima mroźna i również suchaIlość wody w glebie jest zbyt niska, by mogły rozwinąć się tutaj lasynawet krzewy pojawiają się nielicznieprzeważają rozległe, równinne lub nieco pofalowane tereny, pokryte wysokimi trawami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
PRAWDA

FAŁSZ

o

O SZCZECINIE

CO TY WIESZ

TAK

NIE

Szczecinleży nad morzem

Rzeczywiście - by zanurzyć nogi w słonych wodach morza Bałtyckiegotrzeba popłynąć Odrą przez Zalew Szczeciński iKanał Piastowski np.do Świnoujścia.Ale taka ciekawostka - oficjalnie jednak Szczecin nad morzem leży, bo wody morskie to nie tylko woda, którą widzimy będąc na plaży. Wyróżniamy także wody morskie wewnętrzne, czyli zatoki, zalewy czy wody portów morskich. Tak się składa, że wody które w dużej części są obecne w Szczecinie, to właśnie wody morskie wewnętrzne. Można więc powiedzieć, że oficjalnie- wg przepisów -morzew Szczecinie kończy się na Trasie Zamkowej.

I TAK I NIE...

TAK

NIE

W Szczeciniema swoją siedzibę najstarsze kino na świecie

PRAWDA

Kino PIONIER powstało w 1907 r.i do dziś działa nieprzerwaniew tym samym miejscu.Poświadcza to wydany w 2005 roku Certyfikat Księgi Rekordów Guinnessa.

TAK

NIE

W Szczecinie urodziły siędwie caryce

Tak! To prawda.Pierwsza z nich to- ZofiaAugusta Fryderyka von Anhalt ZerbstczyliCaryca Katarzyna II, odpowiedzialnaza rozbiory Polski.Druga toZofia Dorota Luiza von Wurtenberg,w Rosji znana jakoMaria Fiodorowna, zwana też - Matką Carów -Aleksandra oraz Mikołaja I, a przy okazji synowa Katarzyny II.

PRAWDA

TAK

NIE

Pod względem wielkości Szczecin jest 5 miastemw Polsce

FAŁSZ

Pod względem wielkości powierzchni Szczecin jest 3 miastem w Polsce.Zawdzięczamy to jezioru Dąbskiemu, które leży w granicach miasta.Miasto zajmuje 301 km kw.

TAK

NIE

Cmentarz Centralnyw Szczecinieto największa nekropolia w Polsce

PRAWDA

Tak - w Szczecinie znajduje sięnajwiększy w Polsce i trzeci największy w Europie cmentarz.Szczeciński Cmentarz Centralnyliczy sobie 163 ha powierzchni.

TAK

NIE

Szczecin ma swojąMiss Świata

PRAWDA

Aneta Kręglicka urodziła sięw Szczecinie.W lipcu 1989 zdobyła tytuł Miss Polonia,we wrześniu 1989- I wicemiss Miss International w Tokio.A 22 listopada 1989 w Honkonguzostała wybranaMiss Świata

TAK

NIE

Szczecin nazywająZielonym Miastembo ma aż 5 dużych parków

PRAWDA

Ale w Szczecinie dużych parków jest aż 15.Największe to:Park Kasprowiczaz JasnymiBłoniami płynnie przechodzący w Lasek Arkoński,Park Żeromskiego, Park Andersa, Park Słowackiego,Park Noakowskiego.No i mamy też Puszczę Wkarzańską i Góry Bukowe - łatwo dostępne dzięki komunikacji miejskiej.

TAK

NIE

Godłem Szczecina jest głowa orła

I TAK I NIE

Godłem Szczecina jestgłowa gryfa,czyli mitycznego stworzeniaz ciałem lwa orazz głową i skrzydłami orła.

DZIĘKUJĘZA UWAGĘ

JESZCZE RAZ?

Monika Dżugan

# data[].attributes.attachment_link.title
Quiz o Szczecinie by bbteka45 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
PRAWDA FAŁSZ o O SZCZECINIE CO TY WIESZ TAK NIE Szczecinleży nad morzem Rzeczywiście - by zanurzyć nogi w słonych wodach morza Bałtyckiegotrzeba popłynąć Odrą przez Zalew Szczeciński iKanał Piastowski np.do Świnoujścia.Ale taka ciekawostka - oficjalnie jednak Szczecin nad morzem leży, bo wody morskie to nie tylko woda, którą widzimy będąc na plaży.

# data[].attributes.attachment_link.title
Odkrycia geograficzne by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Odkrycia geograficzne ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
Ochrona przeciwpowodziowa a występowanie i skutki powodzi

# data[].attributes.subject
Ochrona przeciwpowodziowa a występowanie i skutki powodzi

# data[].attributes.attachment_link.title
ochrona przeciwpowodziowa a występowanie i skutki powodzi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
LUDNOŚĆ I GOSPODARKA AUSTRALII

KAWAŁEK HISTORII

Nie jest do końca jasne, w jaki sposób pierwszym ludziom udało się zasiedlić kontynent. W czasie ostatniego zlodowacenia, poziom morza w okolicach Australii mógł być niższy nawet o 135 metrów. Kontynent był najpewniej połączony z wyspą Nowa Gwinea, jednak nadal oddalony o przynajmniej 200 kilometrów od stałego lądu Eurazji. Mimo tych przeszkód, szacuje się, że pierwsi ludzie dotarli do Australii już około 50 000 r. p.n.e. lub wcześniej. Rdzenną ludność Australii nazywa się Aborygenami.

ABORYGEN - RDZENNY MIESZKANIEC AUSTRALII

FLAGA ABORYGENÓW

NAJSŁABIEJ ZALUDNIONY KONTYNENT NA ŚWIECIE

24 MLN MIESZKAŃCÓW

PONAD 3 OS/KM2(W POLSCE 123 OS/KM2)

LICZBA LUDNOŚCI STALE ROSNIE

BARDZO NIERÓWNOMIERNE ROZMIESZCZENIE LUDNOSCI

ROZMIESZCZENIE I LICZBA LUDNOSCI

PORÓWNANIE POWIERZCHNI POLSKI DO POWIERZCHNI AUSTRALII

POPULACJA AUSTRALII

Stały wzrost zaludnienia jest możliwy dzięki stabilnej sytuacji demograficznej, ale przede wszystkim - znaczącym migracjom. Co roku nawet kilkaset tysięcy osób przyjeżdża by osiedlić się w Australii. Pod tym względem, Australia znajduje się wśród 20 państw o najwyższym wskaźniku imigracji na świecie. Migranci pochodzą między innymi z Chin i Indii oraz innych krajów Południowo-Wschodniej Azji, jednak także liczni mieszkańcy RPA, USA, Kanady, Włoch, Niemiec, Polski i przede wszystkim Wielkiej Brytanii osiedlają się w Australii. Szacuje się, że niemal 30% obecnych mieszkańców kraju, urodziło się poza jego granicami. Do osiedlania się w Australii zachęca przede wszystkim bardzo wysoki poziom rozwoju gospodarczego.

Znaczna część kontynentu (tzw. interior) w zasadzie nie nadaje się do zamieszkania i ludność koncentruje się na wybrzeżach, zwłaszcza na południowym-wschodzie, gdzie powstały też największe miasta - Sydney (5,2 mln mieszkańców) i Melbourne (5 milionów mieszkańców). Dla porównania - stolica kraju - Canberra, jest relatywnie słabo zaludniona (około 410 tys. mieszkańców).

MIESZKAŃCY AUSTRALII

Mieszkańcami Australii to głównie imigranci. Większość ma pochodzenie europejskie, przede wszystkim brytyjskie (Australia była kolonią brytyjską).Od XVIII wieku Australia była traktowana przez Wielka Brytanię jako kolonia karna i zsyłano tu więźniów.Europejczycy przybywali do Australii również przez gorączkę złota.Jednak rdzenną ludnością Australii są Aborygeni.W miarę jak karne kolonie przekształcały się w dobrze prosperujące miasta, osadnicy coraz mocniej próbowali przeciągnąć Aborygenów na „właściwą" stronę. Protestanccy księża wzięli na siebie obowiązek tłumaczenia autochtonom zasad obowiązujących w Europie, trafili jednak na całkowity brak zrozumienia. Aborygenów przesiedlano, wypeirano na nieurodzajne tereny, zmuszano do ciężkiej pracy w gospodarstwach.W ramach ogłoszonego w 1993 r. Native Title Act zaczęto zwracać Aborygenom grunty. Pod zarząd społeczności Aborygenów przekazano już wiele parków narodowych, w tym Uluru Kata-Tjuta, na którego terenie znajduje się święta góra Uluru.

czy wiesz, że...

W 1770 roku James Cook (bytyjski podróżnik i odkrywca) tak opisał Aborygenów w swych dziennikach: "Może i wyglądają na najnędzniejszy naród świata, w rzeczywistości są daleko bardziej szczęśliwi niż my. Nie dbają o domostwa bogato wyposażone. Nie potrzebują też ubrań, gdyż wielu z nich, gdy je od nas dostało, porzuciło je niedbale. Nie przywiązywali wartości do niczego, co im ofiarowaliśmy. Ani nie zamieniliby nic swojego na żaden z oferowanych przedmiotów. Moim zdaniem oznacza to, że w swojej opinii posiadają wszystko co konieczne do życia."

Z końcem XIX wieku rozpoczął się trwający ponad 100 lat okres, który na falach popularnych ówcześnie teorii eugenicznych doprowadził do siłowego odebrania aborygeńskim rodzinom dzieci i próby ich „ucywilizowania". I chociaż chodziło przede wszystkim o tanią siłę roboczą i ostateczne usunięcie problemów z autochtonami, akcja ta opierała się na haśle „nieprzystosowania Aborygenów do samodzielnego życia", o czym miał świadczyć brak jakiejkolwiek cywilizacji wykształconej na kontynencie australijskim. W ciągu 100 lat aborygeńskim rodzinom odebrano w ten sposób ok. 300 tys. dzieci.

Aborygeni

niechęć do dóbr materialnych

nigdy nie stworzyli pisma

Nie zakładali osad, wciąż wędrowali od jednego miejsca kultu do drugiego

Są zaprzeczeniem tego, do czego od tysięcy lat dąży reszta świata (lepiej, więcej, szybciej).

Didgeridoo - drewniany flaet aborygenów

Używana przez Aborygenów nazwa brzmi boo-mar-rang, czyli kij, który wraca

GOSPODARKA AUSTRALII

Australia należy do najlepiej rozwiniętych gospodarczo państw świata (12 pozycji na świecie), choć mieszka w nim bardzo mało osób. Kraj ma bardzo dobre wskaźniki w obszarach takich jak wolność prasy, poziom korupcji czy wolności ekonomicznej. Australia zajmuje 1 miejsce na świecie pod względem wolności politycznej.

Dominującym sektorem gospodarki Australii są usługi, w których pracuje ponad 3/4 ludności kraju. Jednak także przemysł, oraz mające relatywnie niskie zatrudnienie - rolnictwo, odgrywają istotną rolę w gospodarce państwa.

Rolnictwo

Najważniejsze znaczenie ma hodowla zwierząt - owiec i bydła. Tereny wypasu owiec znajdują się na obszarze Wielkiego Basenu Artezyjskiego i w dorzeczu Murray‑Darling.Aż 3/4 całego pogłowia owiec stanowią merynosy. Rasa ta daje doskonałej jakości cienką wełnę. Australia od lat zajmowała 1. miejsce pod względem pogłowia owiec oraz produkcji wysokogatunkowej wełny. Obecnie zajmuje 2. miejsce na świecie (za Chinami) pod względem pogłowia owiec (75,5 mln szt.) oraz w eksporcie wełny (18,6% całego światowego eksportu).Wokół wielkich miast rozwija się intensywna hodowla bydła, głównie mlecznego.

Uprawy:dominują zboża, chociaż plony z jednego ha nie są zbyt wysokie, np. pszenica 17,6 dt/ha (w Polsce 44,3 dt/ha). Ogromna powierzchnia uprawna umożliwia uzyskanie wielkich nadwyżek artykułów rolnych. Australia jest czołowym eksporterem produktów rolnych: wełny, mięsa, pszenicy czy cukru z trzciny cukrowej.

wełna merynosa

PRZEMYSŁ

Australia jest kontynentem zasobnym w różnorodne surowce mineralne. Do końca XIX wieku rozwijała się gospodarka oparta na wywozie surowców głównie do Wielkiej Brytanii. W wyniku przemian, jakie przyniosły dwie wielkie wojny w XX wieku oraz rozpad Imperium Brytyjskiego, Australia rozwinęła gałęzie przemysłu przetwórczego, stając się jednym z najbogatszych państw świata. Obecna struktura zatrudnionych jest charakterystyczna dla państw o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego.

GÓRNICTWO:węgla kamiennego - 4. miejsce na świecie (największy producent tego surowca na półkuli południowej), wydobycie tego surowca odbywa się metodą odkrywkowąwęgla brunatnego oraz rud metali, jak:żelazo,aluminium,miedź,mangan,ołówzłoto(2. miejsce na świecie),srebro,diamenty

ODKRYWKOWA KOPALNIA ZŁOTA

kopalnia węgla kamiennego w Australii

PRZEMYSŁ PRZETWÓRCZY

Rozwinął wielkich miastach:SydneyMelbourne,BrisbaneAdelaidePerth.Surowce wytwarzane przez rolnictwo oraz surowce mineralne są eksportowane.W imporcie największymi partnerami są Chiny, Stany Zjednoczone i Japonia.Australia jest państwem sprzedającym głównie surowce - 60% eksportu, 10% to towary pochodzenia rolniczego.

Melbourne

Sydney

Perth

Melbourne

Brisbane

Usługi

odpowiadają za wytworzenie aż 70% PKB krajuprodukcja rolna i przemysłowa pozwalają na silny rozwój handlu zagranicznego ciepły klimat i nadmorskie położenie oraz obecność rzadkich gatunków roślin i zwierząt sprzyjają z kolei coraz dynamiczniej rozwijającej się turystyce.Do innych liczących się usług należą:ochrona zdrowia,budownictwo,badania naukoweedukacjasektor finansów i bankowości.Bezrobocie w Australii pozostaje na bardzo niskim, kilkuprocentowym poziomie.

1

2

Czy wiesz, że...

3

4

5

6

7

8

9

0

Stolicą Australii jest Canberra, a nie tak jak wiele osób myśli Sydney. Została ona sztucznie stworzona w 1908 roku w drodze z Melbourne do Sydney. Oba te miasta chciały być stolicą, więc nowe miasto pomiędzy nimi miało być kompromisem.

Australia ma 5 stref czasowych. Różnica pomiędzy wschodnią a zachodnią częścią kraju wynosi 3 godziny.

Australia ma bardzo wolne łącza internetowe, dodatkowo ceny za usługi internetowe są bardzo wysokie. Średnio o 7.6 Mb/s wolniejszy niż w np. Tajlandii, Słowacji, czy nawet Birmie! Co więcej, w wielu miejscach nie ma zasięgu.Zasięg sieci telefonicznej i internetowej

W Alpach Australijskich pada więcej niż w Szwajcarii. Zima występuje między czerwcem a wrześniem i ludzie udają się tam na narty.

Myśląc o wodach w Australii mamy w głowie krążące w niej rekiny. Tymczasem dużo bardziej niebezpieczne są prądy wsteczne, których na jednej plaży może być kilka. Często można je poznać po ciemniejszym kolorze wody w pasie prostopadłym do plaży. Jest to taka jezdnia o kilku metrach szerokości, która wyciąga nas w morze. Gdy w nią wpadniemy, należy płynąć w bok, nie można walczyć i próbować płynąć pod prąd, ponieważ wtedy najczęściej ludzie tracą siły i toną.

Pożary buszu są bardzo częste, w okresie lata występuje ich kilkanaście w ciągu miesiąca. Ostatni większy pożar był w lutym tego roku w stanie Nowej Południowej Walii, który spowodował zniszczenie 12 domów, i kolejne 12 uszkodził, zajął powierzchnię 3500 ha. Bardzo tragiczny pożar nazywany "czarną sobotą" wystąpił w 2009 roku, kiedy 1873 osoby straciły życie, 2000 domów zostało zniszczonych i 2000 innych budynków, objął on powierzchnie 450 000 ha.

W Australii znajduje się najdłuższa prosta droga świata. Leży w zachodniej Australii, pomiędzy miastami Balladonia i Caiguna, ma 146,6 km bez żadnego zakrętu.

Płot przeciwko psom dingo ma długość 5614 km, ma on za zadanie chronić owce przed ich atakami.

Mieszkańcy miasta Coober Pedy żyją w jaskiniach. Jest to tańsze oraz bardziej praktyczne rozwiązanie, gdyż temperatury w mieście latem sięgają ponad 40 stopni Celsjusza.

W południowej Australii znajduje się największa farma krów na świecie o nazwie Anna Creek Station o powierzchni 24 tys km2 i jest większa niż Izrael!

notatka

Quiz (karta pracy)

Temat: Ludność AustraliiSkąd przybyli mieszkańcy Australii i dlaczego?Mieszkańcami Australii to głównie imigranci (pochodzenie europejskie, przede wszystkim brytyjskie)w XVII kolonia karna, zsyłano tu więźniów z Wielkiej Brytanii.Surowiec mineralny - złoto,Jednak rdzenną ludnością Australii są Aborygeni.Losy AborygenówW miarę jak karne kolonie przekształcały się w dobrze prosperujące miasta, osadnicy coraz mocniej próbowali przeciągnąć Aborygenów na „właściwą" stronę. Protestanccy księża wzięli na siebie obowiązek tłumaczenia autochtonom(tubylcom) zasad obowiązujących w Europie, trafili jednak na całkowity brak zrozumienia. Aborygenów przesiedlano, wypierano na nieurodzajne tereny, zmuszano do ciężkiej pracy w gospodarstwach.W ramach ogłoszonego w 1993 r. Native Title Act zaczęto zwracać Aborygenom grunty. Pod zarząd społeczności Aborygenów przekazano już wiele parków narodowych, w tym Uluru Kata-Tjuta, na którego terenie znajduje się święta góra Uluru.GospodarkaAustralia należy do najlepiej rozwiniętych gospodarczo państw świata (12 pozycji na świecie)Dominującym sektorem gospodarki Australii są usługi, w których pracuje ponad 3/4 ludności kraju. Jednak także przemysł, oraz mające relatywnie niskie zatrudnienie - rolnictwo, odgrywają istotną rolę w gospodarce państwa.Rolnictwohodowla zwierząt - owiec i bydła(aż 3/4 całego pogłowia owiec stanowią merynosy- owce).hodowla bydła, głównie mlecznego.Uprawy: zboża np. pszenica 17,6 dt/ha (w Polsce 44,3 dt/ha).Australia jest czołowym eksporterem produktów rolnych: wełny, mięsa, pszenicy czy cukru z trzciny cukrowej.PrzemysłGÓRNICTWO:węgla kamiennego - 4. miejsce na świecie (największy producent tego surowca na półkuli południowej), wydobycie tego surowca odbywa się metodą odkrywkową węgla brunatnegorudy metali, :żelazo,aluminium,miedź,mangan,ołówzłoto(2. miejsce na świecie),srebro,diamentyPrzemysł przetwórczy:Rozwinął wielkich miastach: Sydney, Melbourne, Brisbane Adelaide, Perth. Surowce wytwarzane przez rolnictwo oraz surowce mineralne są eksportowane.W imporcienajwiększymi partnerami są Chiny, Stany Zjednoczone i Japonia.Australia jest państwem sprzedającym głównie surowce - 60% eksportu, 10% to towary pochodzenia rolniczegoUsługi: TURYSTYKA, ochrona zdrowia, budownictwo, badania naukowe edukacja, sektor finansów i bankowości.Bezrobocie w Australii pozostaje na bardzo niskim, kilkuprocentowym poziomie.

Dziękuję !

# data[].attributes.attachment_link.title
LUDNOŚĆ AUSTRALII by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
LUDNOŚĆ I GOSPODARKA AUSTRALII KAWAŁEK HISTORII Nie jest do końca jasne, w jaki sposób pierwszym ludziom udało się zasiedlić kontynent. W czasie ostatniego zlodowacenia, poziom morza w okolicach Australii mógł być niższy nawet o 135 metrów. Kontynent był najpewniej połączony z wyspą Nowa Gwinea, jednak nadal oddalony o przynajmniej 200 kilometrów od stałego lądu Eurazji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lasy deszczoweLasy miszane

W wilgotnym lesie równikowymi w lesie strefy umiarkowanej

Strefa wilgotnych lasów równikowych rozciąga się po obu stronach równika Charakteryzuje się ciepłym i wilgotnym klimatem Brak pór roku Bardzo małe amplitudy(różnice) dobowe temperatur Duże opady (deszcze zenitalne) Słońce wschodzi ok. 6:00, a w południe osiąga bardzo wysokie położenie (obszary te są bardzo mocno nagrzewane). Zachód następuje ok. 18:00 Dzień i noc trwają po 12h przez cały rok

W lesie desczowym

STREFA RÓWNIKOWA

Zasięg lasów równikowych na Ziemi

do południa Ziemia w strefie równikowej bardzo się nagrzewa, temperatura powietrza rośnie, co zwiększa parowanie - powstają mgły i potężne chmury, z których wczesnym popołudniem padają bardzo obfite deszcze zw. DESZCZAMI ZENITALNYMI. Padają codziennie, więc roczna suma opadów w tej strefie to ok. 3000 mm, a czasami nawet 5000 mm ( w Polsce ok.600 mm/rok)

deszcze zenitalne

Duża liczba roślin tworzy gęstwinę, dlatego rośliny walcząc o światło pną się w górę i wykształcają bardzo wysokie pnie np. mahoniowiec - ponad 40m, puchowce nawet 60m (20-piętrowy budynek)

Roślinność lasu równikowego

Las równikowy jest wiecznie zielony Wysoka temperatura i opady sprawiają, że roślinność jest niezwykle bujna i różnorodna pod względem liczby gatunków

Rośliny w strefie klimatu równikowego

mahoniowieckakaowiecbananowiecstorczykfilodendronskrzydłokwiathelikoniabromelialianydzbanecznik

charakterystyczne gatunki:

Storczyk jest epifitem - to nie pasożyt, jest samodzielną rośliną, drzewa wykorzystuje jako pomoc w zdobywaniu odpowiedniej ilości światła

Owoce kakaowca

Roślina posiadająca przekształcone w dzbanki liście pułapkowe,za pomocą których łapie owady

pnącza o zdrewniałych łodygach rosną ku górze i gdy osiągną sklepienie lasu rozgałęziają sięOsiągają znaczne długości do 300 mspośród znanych gatunków lian około 90% rośnie w lasach równikowych

BukietnicaArnolda (raflezja)Roślina pasożytnicza rosnąca na dnie lasu. Roślina ta występuje w stanie dzikim w wilgotnych lasach tropikalnych Borneo i Sumatry. Odkryta została w 1821 r. przez dr. Josepha Arnolda i gubernatora ThomasaStamfordaRafflesa, na których cześć została nazwana. Posiada największy kwiat w świecie roślin. Jego rozmiary wynoszą 80-100 cm średnicy i ok. 10 kg wagi. Wydziela cuchnący zapach gnijącej padliny, który wabi zapylające go muchówki. Kwitnie przez 5-7 dni raz na kilka lat. Z powodu odoru nazywany jest przez mieszkańców Sumatry "trupim kwiatem".

Równikowe lasy deszczowe

Krótki film przedstawiający tę strefę karjobrazową

VIDEO

Film przetłumaczyłam, więc wybierzcie napisy w języku polskim

Zwierzęta lasów równikowych

motyl morpho

tukan

Chwytnica kolorowa

goryl

leniwiec

ara

Lasy mieszany strefy umiarkowanej

Strefa lasów liściastych i mieszanych rozciąga się głównie w Ameryce północnej, Europie i Azji. Rosną one w strefie klimatów umiarkowanych.Występują w niej cztery pory roku: wiosna, lato, jesień i zima. Klimat tej strefy zmienia się zależnie od odległości od mórz i oceanów. Na obszarach leżących blisko wybrzeży lata są niezbyt ciepłe, zimy niezbyt mroźne, a dość obfite opady występują cały rok.W miarę oddalania się od wybrzeży w głąb lądów zimy są coraz chłodniejsze, a lata - coraz cieplejsze.

ZASIĘG LASÓW MIESZANYCH

CECHY I WYSTĘPOWANIE

Runo leśne - najniższa, przyziemna warstwa roślin i grzybów w lesie, przykrywająca jego dno. W skład runa wchodzą krzewinki, rośliny zielne, mszaki oraz nalot drzew i krzewów, według niektórych źródeł także niskie krzewy.

WARSTWY LASU

Ściółka, podściółka - warstwa lasu, która leży bezpośrednio na glebie, a nad nią znajduje się runo. Utworzona jest z opadłych liści, gałązek, owoców, nasion, piór, skrawków sierści i odchodów zwierzęcych.

Jest to najwyżej położona warstwa drzewostanu. Jak nazwa wskazuje, składają się na nią korony rosnących drzew. Korona to nic innego jak wyrastające z pnia gałęzie i grube konary z liśćmi. Kształt i wygląd korony jest charakterystyczny dla poszczególnych gatunków drzew

WARTSWY LASU MIESZANEGO

Podszyt, podszycie lasu - warstwa roślinności w ekosystemie leśnym zbudowana z krzewów i niskich drzew o wysokości do 4 m.

Zwierzeta lasów strefy umiarkowanej

Podsumowanie

Dziękuję! Darz bór!

Notatka - przepisz lub wklej do zeszytu

KARTA PRACY

1.Strefa ta rozciąga się po obu stronach równika charakterystyczne są dla niej:-Duże opady-Wysokie temperatury przez cały rok (ok. 25-26C)-Brak pór roku2.Deszcze zenitalneto stałe, codzienne opady powstające w strefie równikowej wczesnym popołudniem. Wysoka temperatura i duża wilgotność powietrza powoduje bardzo duże parowanie i skraplanie się wody, tworząc gęste, ciężkie chmury, z których padają deszcz zenitalne3.Piętra roślinności (od dna lasu):-Runo-Warstwa krzewów-Drzewa niskie (5-20m)-Drzewa wysokie (30-40m)-Korony drzew najwyższych, pojedyncze drzewa (50-70m)4.Charakterystyczne rośliny:-drzewa: mahoniowiec, kakaowiec, bananowiec-Inne rośliny: storczyki (epifity), liany (pnącza)-dzbaneczniki, skrzydłokwiaty, helikonie, anturium (rośliny cieniolubne)5.Epifityto rośliny rosnące na innych roślinach przy czym nie są one pasożytamiLianyto pnącza o zdrewniałych łodygach rosną ku górze i gdy osiągną sklepienie lasu rozgałęziają się1.Strefalasów mieszanych*rozciąga się głównie w Ameryce północnej, Europie i Azji*rosnąone w strefie klimatów umiarkowanych.*4 pory roku2. Piętra roślinności*Ściółka*Runo leśne*Podszyt*Korony drzew3. Rośliny:drzewa: sosna, dąb, buk, modrzew, osika, dereń, kruszyna, grab, klon, swierkpozostałe rośliny: mchy, paprocie, jeżyny, borówki, jałowce, konwalia majowa, zawilce,przylaszczka4. Zwierzęta:sarny, jelenie, dziki, rysie, wiewiórki, wilki, głuszce, sikory, dzięcioły

1.Strefa ta rozciąga się po obu stronach równika charakterystyczne są dla niej:-Duże opady-Wysokie temperatury przez cały rok (ok. 25-26C)-Brak pór roku2.Deszcze zenitalneto stałe, codzienne opady powstające w strefie równikowej wczesnym popołudniem. Wysoka temperatura i duża wilgotność powietrza powoduje bardzo duże parowanie i skraplanie się wody, tworząc gęste, ciężkie chmury, z których padają deszcz zenitalne3.Piętra roślinności (od dna lasu):-Runo-Warstwa krzewów-Drzewa niskie (5-20m)-Drzewa wysokie (30-40m)-Korony drzew najwyższych, pojedyncze drzewa (50-70m)4.Charakterystyczne rośliny:-drzewa: mahoniowiec, kakaowiec, bananowiec-Inne rośliny: storczyki (epifity), liany (pnącza)-dzbaneczniki, skrzydłokwiaty, helikonie, anturium (rośliny cieniolubne)5.Epifityto rośliny rosnące na innych roślinach przy czym nie są one pasożytamiLianyto pnącza o zdrewniałych łodygach rosną ku górze i gdy osiągną sklepienie lasu rozgałęziają się1.Strefalasów mieszanych*rozciąga się głównie w Ameryce północnej, Europie i Azji*rosną one w strefie klimatów umiarkowanych.*4 pory roku2. Piętra roślinności*Ściółka*Runo leśne*Podszyt*Korony drzew3. Rośliny:drzewa: sosna, dąb, buk, modrzew, osika, dereń, kruszyna, grab, klon, swierkpozostałe rośliny: mchy, paprocie, jeżyny, borówki, jałowce, konwalia majowa, zawilce,przylaszczka4. Zwierzęta:sarny, jelenie, dziki, rysie, wiewiórki, wilki, głuszce, sikory, dzięcioły

# data[].attributes.attachment_link.title
Lasy równikowe i mieszane by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Lasy deszczoweLasy miszane W wilgotnym lesie równikowymi w lesie strefy umiarkowanej Strefa wilgotnych lasów równikowych rozciąga się po obu stronach równika Charakteryzuje się ciepłym i wilgotnym klimatem Brak pór roku Bardzo małe amplitudy(różnice) dobowe temperatur Duże opady (deszcze zenitalne) Słońce wschodzi ok. 6:00, a w południe osiąga bardzo wysokie położenie (obszary te są bardzo mocno nagrzewane).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Drogą morską można przewozić wszystkie rodzaje towarów . Ich załaduneki rozładunek odbywa się w portach.W portach morskich o dużym znaczeniu gospodarczym są nowoczesne terminale kontenerowe, ale również specjalistyczne urządzenia służące do przeładunku towarów.W polskich portach przeładowuje się towary masowe (węgiel, ropa naftowa) i drobnicowe (sprzęt elektroniczny).,Możecie przepisać do zeszytu lub wydrukować i wkleić,Karta pracy,Polskie porty morskie,Notatka,+ notatka,w Polsce,Gospodarka morska,Krajowa gospodarka morska prowadzi:działalność naukowo-badawcza,zagospodarowanie obszarów morskich,rozwój transportu morskiego i infrastruktury portowejzapewnia bezpieczeństwo żeglugi i statków.Efektywne zarządzanie stoczniami i portami z uwzględnieniem logistyki i innowacyjnych rozwiązań to szansa, żeby Polska umocniła swoją pozycję na rynku światowym.,Polska gospodarka morska,Polska ma dostęp do morza, co korzystnie wpływa na gospodarkę kraju. Umożliwia on bowiem:handelrozwój przemysłu stoczniowegorozwój rybołówstwarozwój turystyki,W Polsce najważniejszymi portami są:GdańskGdynia,Szczecin,Świnoujście,Historia polskiej gospodarki morskiej,Port Gdańsk jest jednym z najszybciej rozwijających się rejonów Europy, jest ważnym międzynarodowym węzłem komunikacyjnym., jest ogniwem Transeuropejskiego Korytarza Transportowego nr I, łączącego kraje skandynawskie z Południowo-Wschodnią Europą. W porcie morskim Gdańsk istnieją bazy:paliw płynnych,przeładunku fosforytów,przeładunku siarki płynnej oraz granulowanej, przeładunku owoców cytrusowych orazprzeładunku nowych samochodów osobowych.Port posiada terminale: promowy, kontenerowy, węglowy, przeładunku gazu płynnego.Działający od 2007 port kontenerowy, jako jedyny na Morzu Bałtyckim, może przyjmować transoceaniczne kontenerowce z Chin. ,Port Gdańsk,Naftoport,NAFTOPORT wykonuje przeładunki ropy naftowej i produktów ropopochodnych w Porcie Gdańskim. Spółka stanowi istotny element logistyki dostaw ropy naftowej dla polskich i niemieckich rafinerii oraz eksportu ropy z kierunku rosyjskiego. Do Bazy Paliw mogą zawijać tankowce wielkości do 300 tys. ton DWT oraz długości do 340 m i zanurzeniu 15 m. Ograniczenie zanurzenia statków obsługiwanych w Bazie do 15 m wynika z niedostatecznej głębokości Cieśnin Duńskich. Wprowadzanie statku do portu odbywa się w asyście holowników, należących do największych i najnowocześniejszych na Morzu Bałtyckim.,W Porcie Gdańskim,Okres restrukturyzacji okazał się trudny dla polskich stoczni. Obecnie jednak przemysł stoczniowy rozwija się dynamicznie.Polskie stocznie zajmują się:budową specjalistycznych statkówprojektowaniem i tworzeniem wyposażeniaremontami statków i innych urządzeń (np. platform) na morzu,Przemysł stoczniowy,Jest trzecim co do wielkości portem morskim w Polsce (po Gdańsku i Szczecinie). Port Gdynia to port uniwersalny i jeden z wiodących portów południowego Bałtyku. Specjalizuje się w obsłudze ładunków drobnicowych, w tym głównie zjednostkowanych, przewożonych w kontenerach.Istotnym segmentem działalności jest również obsługa ładunków masowych w oparciu o specjalistyczne terminale.,Port Gdynia,Port obsługuje transporty ładunków drobnicowych - w tym kontenery, wyroby hutnicze i ładunki wielkogabarytowe, jak i ładunków masowych - suchych i płynnych. Razem z portem w Świnoujściu tworzy największy kompleks portowy na południowym Bałtyku położony u ujścia Odry. Oba porty oferują także usługi przeładunkowo-składowe dla towarów rolno-spożywczych. Port w Szczecinie i Świnoujściu są portami o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, leżą również na najkrótszej trasie przebiegającej ze Skandynawii do Europy Środkowej i Południowej,Funkcjonujący od 2015 r. gazport w Świnoujściu, w którym przeładowywany jest skroplony gaz ziemny, zwiększa niezależność energetyczną Polski.,Port Szczecin i Świnoujście,Obecnie odłowy morskie w znacznej mierze odbywają się na obszarach szelfowych (niedaleko wybrzeży), tutaj są najbogatsze łowiska, tutaj też buduje się porty przeładunkowe. Ryby jako produkt nietrwały wymagają szybkiego dostarczenia na rynki zbytu, stąd konieczność zapewnienia odpowiedniej infrastruktury transportowej.Prawie 3/4 ryb i innych organizmów morskich pochodzi z Morza Bałtyckiego, pozostała czesc z Północnego Atlantyku.Polska odławia na Bałtyku przede wszystkim:dorsze,śledzie,węgorze,pstrągi,szproty,trocie.,Rybołówstwo

# data[].attributes.attachment_link.title
Gospodarka morska w Polsce by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Drogą morską można przewozić wszystkie rodzaje towarów .

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podróż zagadek

SĄSIEDZI POLSKI

START

Opracowała Aleksandra Jachna

Czeka Cię wyzwanie.

Trzeba znaleźć list, który jest ukryty gdzieś, w kraju europejskim.Nie martw się, że nie wiesz od czego zacząć.W Twojej misji pomogą Ci postacie z dawnych bajek oraz podręcznik. Oto one:

Najedź na bohaterów, a dowiesz się czegoś więcej.

Cześć jestem Maja. Tak, ta pszczółka Maja :)

Jestem Krecik, ze mną zaczniesz swoją misję.Wystarczy kliknąć na przycisk na mapie.

Jesteśmy by Ci pomóc. Na ten czas daliśmy sobie na zgodę :)

Jesteśmy Mat i Pat, z nami przeprowadzisz remont. Polecamy się :)

Czeka Cię kolejne wyzwanie.Najedź na mnie myszką.

Teraz czeka Cię druga misja. Jestem do Twojej dyspozycji.Szkoda, że Gucia nie ma z nami, ale pewnie gdzieś przysnął.Kliknij kolejny punkt na mapie.

To do dzieła!!!Najedź na nas myszką.

W sumie to jesteśmy kiepskimi majsterkowiczami, ale przewodnikami świetnymi :)Kliknij kolejny punkt na mapie.

Ruszajmy!!!Czas nagli.Najedź na nas myszką.

Tak, jak Ty my też tu będziemy gośćmi, ponieważ pochodzimy spod Moskwy, ale byłe kraje Związku Radzieckiego dość dobrze znamy:)Kliknij na niebieski punkt.

Misja 1. Otwórz kopertę

START

Przed Tobą 3 bardzo łatwe zadania. Gdy je prawidłowo wykonasz, dostaniesz pierwszą ważną wskazówkę, gdzie może być list.

Jakie miasto jest stolicą słowacji?

Bukareszt

Praga

Bratysława

Brno

Słowacja leży w paśmie górskim:

KARPATY

SUDETY

Jaki to zamek na Słowacji?

Spiski

Orawski

Beckov

GRATULACJE!!!

Zakończyłeś misję. W nagrodę otrzymujesz pierwszą wskazówkę.JEST TO ŚREDNIOWIECZNA BUDOWLA

Witaj! W tej misjipomogę Ci zdobyćdrugą wskazówkę.Gotowy?

START

Mieszkam na łące,która powstała po dawnej kopalni w rejonieNadrenii Północnej - Westfalii w Niemczech.Czy wiesz gdzie to jest?

Zaznacz tę lupę, która oznacza położenie Nadreni Północnej - Westfalii. Najbardziej uprzemysłowionegoregionu Niemiec

Jaki diament jest następny?

Spróbuj jeszcze raz :)

Ułóż zdania zgodnie z chronologią, jak zmieniał się przemysł w Nadreni Północnej - Westfalii

1.

2.

3.

4.

Rekultywacja terenów, powstanie centrkulturalno-rozrywkowych.

Rozwój górnictwa

Klikaj na zdania poniżej według kolejności

Powstanie Zagłębia Ruhry

Nieopłacalność wydobycia węgla.Zamykanie kopalń i hut.

Ułóż zdania zgodnie z chronologią, jak zmieniał się przemysł w Nadreni Północnej - Westfalii

1.Rozwój górnictwa

2.

3.

Rekultywacja terenów, powstanie centrkulturalno-rozrywkowych.

4.

Klikaj na zdania poniżej według kolejności

Powstanie Zagłębia Ruhry

Nieopłacalność wydobycia węgla.Zamykanie kopalń i hut.

Ułóż zdania zgodnie z chronologią, jak zmieniał się przemysł w Nadreni Północnej - Westfalii

2. Powstanie Zagłębia Ruhry

1.Rozwój górnictwa

3.

4.

Rekultywacja terenów, powstanie centrkulturalno-rozrywkowych.

Klikaj na zdania poniżej według kolejności

Nieopłacalność wydobycia węgla.Zamykanie kopalń i hut.

Ułóż zdania zgodnie z chronologią, jak zmieniał się przemysł w Nadreni Północnej - Westfalii

2. Powstanie Zagłębia Ruhry

4.

Rekultywacja terenów, powstanie centrkulturalno-rozrywkowych.

3. Nieopłacalność wydobycia węgla.Zamykanie kopalń i hut.

1.Rozwój górnictwa

Klikaj na zdania poniżej według kolejności

Ułóż zdania zgodnie z chronologią, jak zmieniał się przemysł w Nadreni Północnej - Westfalii

2. Powstanie Zagłębia Ruhry

4.Rekultywacja terenów, powstanie centrkulturalno-rozrywkowych.

3. Nieopłacalność wydobycia węgla.Zamykanie kopalń i hut.

1.Rozwój górnictwa

Klikaj na zdania poniżej według kolejności

Gratulacje!!!Misja zakończona.Druga wskazówka.STOI NA WZGÓRZU

Oj! Nie zdążyłem :(

Misja 3

Pomożemy Ciszukać trzeciej podpowiedzi

Przygotujkartkę i długopis oraz telefon

Go!

zobaczone.pl

Przed Tobąwycieczka po Pradze

Złota Uliczka

podroze.gazeta.pl

Jaka to rzeka?

Sekwana

Wełtawa

Tamiza

podroze.gazeta.pl

Jaki to kościół?

Bazylikaśw. Wita

Katedraśw. Wita

KościółMariacki

podroze.gazeta.pl

Ta dzielnica Pragi to

Hradczany

Vinohrady

Holesovice

NIESTETYBŁĄD

Opowiemyo naszychpięknychCzechach.

Zmęczony?Zapraszamyna coś zimnegodo picia

Pytanie do Ciebie jest ukryte tutaj.

Skorzystaj ze skanera QR codów.Można go znaleźć w Sklep Play.

Tu udziel odpowiedzi

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

U

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

UN

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

UNE

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

UNES

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

UNESC

W

E

A

N

O

S

G

U

C

K

P

Y

UNESCO

ERROR

Start

Przed TobąOSTATNIEzadanie tej misji :)Gotowy, do startu ....

Jeśli odpowiesz poprawnie, możesz odkrywać po kolei puzzle.

Turyści przyjeżdżają do Czech ze względu na walory kulturowe.

Jeśli odpowiesz poprawnie, możesz odkrywać po kolei puzzle.

Na terenie Czech jest bardzo dużo kąpielisk termalnych.

Jeśli odpowiesz poprawnie, możesz odkrywać po kolei puzzle.

Na południowym zachodzie Czech leżą Góry Szumawa.

Jeśli odpowiesz poprawnie, możesz odkrywać po kolei puzzle.

W Czechach nie spotyka się zjawisk krasowych.

Jeśli odpowiesz poprawnie, możesz odkrywać po kolei puzzle.

Czechy sąsiadują z Austrią.

Jeśli zgadniesz co to za miasto otrzymasz kolejną cyfrę.

Skorzystaj z podręcznika :)

Czeski Krumlov

Liberec

Spróbujjeszcze raz :)

Gratulacje!!!Twoja trzecia wskazówka.JEST ZBUDOWANAZ CEGŁY.

Czeski Krumlov tomalownicze miastona południu Czech,podobnie jak Pragależące nad Wełtawą.

Przed Tobą najtrudniejsza misja

Jesteśmy na Białorusi.Czy wiesz, że 40% tegokraju zajmują lasy?

START

Zgubiliśmy się w lesie. Gdzieś tu, wśród liści ukryty jest list ze wskazówkami, jak się wydostać. Poszukaj go dokładnie używając myszki.

Witaj!Aby się wydostać z lasu, potrzebne Ci współrzędne geograficzne miejsca, do ktorego trzeba się udać.Znajdziesz je na odwrocie listu.Życzliwy :)

Odwróć

Które współrzędneMińskasą prawidłowe?

53S, 27E

53N, 27E

54N, 28E

27N, 53E

Brawo!!!Znalazłeś wyjście z lasu

Nie tędy

Łapiemy stopa do Mińska

Jesteś blisko zakończenia przygody. Nie poddawaj się!!!

Rozwiąż kolejne zadanie Wróć potem na ten plac.

Dalej

Weź kartkę i długopis. TO WAŻNE!!!Otwieraj pudełka po kolei i zapisuj odpowiedzi.

Jedziemynalotnisko

Śpieszmy się!!!Wehikuł czeka.

Aby wystartowaćużyj dźwignizaczynając odkoloru, któryzaczyna sięna tę samąliterę co odpowiedżz pierwszegopudełka, potemz drugiegoi tak dalej

Brawo!!!Zapnij mocno pasy.Czeka Cię lot na Litwę.Ostatnia wskazówka.BUDYNEK STOIW WILNIE

Dokąd należy się udać?

Zapamiętałeś wskazówki?

Ostra Brama

Zamek w Trokach

Baszta Giedymina

Zespół Gotycki

Jak tu wejść?

Rozszyfruj wskazówkę

To średniowiecznabaszta. ciekaweczy tu straszy?

Ślad polskościna Litwieto pomnik?

Juliusza Słowackiego

Adama Mickiewicza

Cypriana Norwida

Ślepy zaułek

Wieści od GiedyminaJesteś u Celu.

Jedna cegła jestobluzowana

Sveikiname, jūs gaunate aukščiausią įvertinimą

???

Gratulacje!Otrzymujeszszóstkę.

Początek

Nie zapomnij zrobić zdjęcia z plakietką :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Geografia kl.6 Sąsiedzi Polski by ola jachna on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Podróż zagadek SĄSIEDZI POLSKI START Opracowała Aleksandra Jachna Czeka Cię wyzwanie. Trzeba znaleźć list, który jest ukryty gdzieś, w kraju europejskim.Nie martw się, że nie wiesz od czego zacząć.W Twojej misji pomogą Ci postacie z dawnych bajek oraz podręcznik. Oto one: Najedź na bohaterów, a dowiesz się czegoś więcej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gospodarka Europy

W EUROPIE POŁUDNIOWEJ

TURYSTYKA

WALORY TURYSTYCZNE

KLIMAT PODZWROTNIKOWYCIEPŁE MORZE ŚRÓDZIEMNEPLAŻE, KLIFY, PIASZCZYSTE ZATOKIWYSPYUROZMAICONA RZEŹBA TERENU (WIELE ŁAŃCUCHÓW GÓRSKICH - APENINY, G. DYNARSKIE

CYWILIZACJE STAROŻYTNEJ GRECJI I STAROZYTNEGO EGIPTU - OGROMNA ILOŚĆ ZABYTKÓWMIASTA TAKIE JAK: RZYM, ATENY, WENECJA, DUBROWNIK ITP.FOLKLOR: TANIEC, MUZYKA, FESTIWALEKUCHNIA ŚRÓDZIEMNOMORSKA: OLIWKI, CYTRUSY, OWOCE, MORZA

PRZYRODNICZE:

KULTUROWE:

TO CAŁA NIEZBĘDNA ZABUDOWA, SIEĆ POŁĄCZEŃ, KTÓRE UMOŻLIWIAJĄ KORZYSTANIE Z WALORÓW TURYTYCZNYCH:AUTOSTRADYHOTELERESTAURACJEKAWIARNIEBIURA PODRÓŻYWYPOŻYCZALNIELOTNISKAPROMYKEMPINGI

INFRASTRUKTURA TURYSTYCZNA

EUROPA POŁUDNIOWA

MIASTA NA WZGÓRZACH

RESTAURACJE I KAWIARNIE

MALOWNICZE ZATOKI

WYSOKIE KLIFY

KLIMATYCZNE MIEJSCA

STAROŻYTNE ZABYTKI

PARKI NARODOWE

KUCHNIA ŚRÓDZIEMNOMORSKA

RODZAJE TURYSTYKI

nad zbiornikami wodnymi, w dużych kompleksach leśnych, w górach,

WYPOCZYNKOWA

POZNAWCZA

KWALIFIKOWANA

poznajemy ciekawe dla nas miejsca i obiekty, np. turystyka w parkach narodowych, czy turystyka w dużych miastach

turystykę kwalifikowaną (zazwyczaj aktywną - wymagającą istnienia określonych walorów turystyczny, rozwijania określonych umiejętności przez turystów oraz często istnienia specjalistycznej infrastruktury, np. turystyka narciarska, turystyka konna, turystyka wędkarska, speleologia i in.),

+

WYPOCZYNKOWAnad zbiornikami wodnymi, w dużych kompleksach leśnych, w górach,

+

POZNAWCZA

+

KWALIFIKOWANA

WYPOCZYNKOWA

MORZE ŚRÓDZIEMNE

ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY POŁUDNIOWEJ

GRECJA

GRECKIE WYSPY

KULTURA GRECKA - TANIEC ZORBA

ATENYAteny to jedyne w swoim rodzaju wielkie muzeum na świeżym powietrzu. Każda ulica, każdy plac były świadkami wielkiej historii, wzlotu i upadku cywilizacji helleńskiej. Wpisana na listę UNESCO stolica Grecji powinna być obowiązkowym punktem na turystycznej mapie Grecji. Wycieczka do Aten to swoista podróż w czasie, wyprawa do kolebki naszej kultury.

KUCHNIA GRECKA

WYSPY GRECKIE

WŁOCHY

ALPY WŁOSKIE

WENECJA -Miasto na wyspie zostało założone w 452 roku przez uciekinierów przed barbarzyńskim plemieniemHunów.

Stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju nad rzeką Tyber i Morzem Śródziemnym. Światowy ośrodek turystyczny z bardzo bogatymi zabytkami starożytności i średniowiecza (kościoły, bazyliki, Koloseum, pałace, akwedukty, fontanny i wiele innych budowli), niezwykle bogate muzea, nowoczesne osiedla mieszkaniowe na przedmieściach RZYM

WULKAN ETNA NA SYCYLII -Najwyższy i największy wEuropie stożek wulkaniczny.

WYSPA SARDYNIA

WATYKAN - NAJMNIEJSZE PAŃSTWO NA ŚWIECIE. Enklawa na terytorium Włoch, w Rzymie, siedziba najwyższych władz Kościoła katolickiego

HISZPANIA

Pireneje rozciągają się pomiędzyAtlantykiem na zachodzie iMorzem Śródziemnym na wschodzie, osiągając długość 450 km. W większej części Pirenejów grzbiet pasma tworzygranicę francusko-hiszpańską, przebiegając także przezAndorę

WALENCJA - Stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Trzecie co do wielkości miasto Hiszpanii

MADRYT - stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju na Wyżynie Kastylijskiej

BARCELONA - miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym

COSTA DEL SOL - region turystyczny w Andaluzji, obejmujący wybrzeże śródziemnomorskie między Gibraltarem a przylądkiem Cabo de Gata z jedną z najpiękniejszych plaż w Hiszpanii

COSTA BRAVA -Złoty piasek i błękitna woda Morza Balearskiego, a także położone tuż obok plaży restauracje i bary składają się na idealne miejsce do spędzenia wakacji w Hiszpanii. Tętni ono życiem w dzień i zaprasza do zabawy w nocy.

FRANCJA

LAZUROWE WYBRZEŻE

NICEA -Nicea leży u podnóża Alp Nadmorskich, nad Morzem Śródziemnym, na Lazurowym Wybrzeżu. Pod powierzchnią miasta, wzdłuż Promenady Paillon, przepływa rzeka Paillon.

CANNES -w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. Obecnie miasto znane jest na całym świecie dzięki międzynarodowemu festiwalowi filmowemu i turystyce.

ST TROPEZ - Saint-Tropez to niewielka miejscowość letniskowa licząca niespełna 6000 stałych mieszkańców , położona na południu Francji na Wybrzeżu Lazurowym. Jest to jedna z najpopularniejszych miejscowości francuskich. Znana głównie za sprawą filmów „I Bóg stworzył kobietę" z Brigitte Bardot, a także serii przygód francuskich żandarmów z Saint Tropez z Louis de Funès w roli głównej.

MONAKO - niewielkie miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery Francuskiej. Jest to najmniejsze po Watykanie niezależne państwo świata.

CHORWACJA

SPLIT - Największą atrakcją turystyczną miasta są pozostałości gigantycznego pałacu cesarza Dioklecjana. Pałac był tak ogromny, że zajmuje dziś całą starówkę.

DUBROWNIK - Stare miasto pełne zabytkowych świątyń i kamienic zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO już w 1979 r. Największe wrażenie robią mury obronne, dzięki którym miasto nigdy nie zostało zdobyte.

PARK NARODOWY JEZIOR PLITWICKICH -kompleks szesnastu jezior krasowych połączonych ponad 90 wodospadami. Dzięki dużej zawartości rozpuszczonego w wodzie węglanu wapnia jeziorka posiadają nieziemsko turkusowy kolor

PIEKNE CHORWACJE WYSPY

Największe atrakcje ChorwacjiZabytkowe miasta Samobor i Varazdinzamki Trakoscan i Veliki Taborsanktuarium maryjne Marija BistricaUzdrowisko Varazdinske TopliceLudbergPoreć - bazylika EufrazjevaHum - najmniejsze miasto Europy, Roc i aleja GłagolicyPark Narodowy BrijuniKanał Limski Groznjan Fiord Zvratnica Masyw Ucka Rijeka - zamek Trat Senj - twierdza NehajLubenice na Cresieszczyt Televrinaplaże na półwyspie Lopar (wyspa Rab)wzgórze SroKatedry w Szybeniku i TrogirzePlaże Makarskiej RiwieryPark Narodowy KornatiWidok z Vidovej gory na Bracuplaża Zlatni rat na BracuHvar widziany spod SpanjoliStara cesta na HvarzeKorculaBłękitna Jaskinia na BiseviePark Narodowy MljetLopudKarlovacKatedra w DakovieOsijekRezerwat przyrody Kopacki rit

ROLA TURYSTYKI

Obsługa turystów stwarza wiele miejsc pracy

wydatki dokonywane przez cudzoziemców odbywających podróże

wysokie dochody państ atrakcyjnych turystycznie

1

2

3

PRACA DOMOWA

wymień negatywne skutki rozwoju turystyki w rejonie Morza Śródziemnego

1

2

wymień negatywne skutki rozwoju turystyki w rejonie Morza Śródziemnego (prześlij w dowolnej formie do 15.05.2020 na adres k.dubla@sp184.elodz.edu.pl

Wymień negatywne skutki rozwoju turystyki w rejonie Morza Śródziemnego. Odpowiedzi prześlij w dowolnej formie na adres k.dubla@sp55.elodz.edu.pl lub na Teams

# data[].attributes.attachment_link.title
EUROPA POŁUDNIOWA by akdubla on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Gospodarka Europy W EUROPIE POŁUDNIOWEJ TURYSTYKA WALORY TURYSTYCZNE KLIMAT PODZWROTNIKOWYCIEPŁE MORZE ŚRÓDZIEMNEPLAŻE, KLIFY, PIASZCZYSTE ZATOKIWYSPYUROZMAICONA RZEŹBA TERENU (WIELE ŁAŃCUCHÓW GÓRSKICH - APENINY, G.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

AUSTRALII I OCEANII

Terra Australis to łacińska nazwa oznaczająca 'ziemię południową'. W 1770 roku wyprawa Jamesa Cooka dopłynęła do wschodnich wybrzeży nieznanego lądu i od tego momentu najmniejszy kontynent na Ziemi znalazł się w strefie wpływów imperium brytyjskiego. Obecnie, co jest także wyjątkowe, cały kontynent zajmuje jedno państwo - Związek Australijski - które utworzono w 1901 roku.

Australia jest najmniejszym kontynentem na Ziemi. Jej powierzchnia wynosi 7,7 mln km 2, co stanowi zaledwie 5,2% ogólnej powierzchni wszystkich lądów na Ziemi. Leży w całości na półkuli południowej, a przez środek przebiega zwrotnik Koziorożca. Australia ma raczej słabo rozwiniętą linię brzegową. Do Australii zalicza się wyspę Tasmanię oddzieloną od głównego lądu Cieśniną Bassa. Zwartość lądu i położenie geograficzne wpływa na cechy środowiska przyrodniczego tego najbardziej odosobnionego kontynentu na świecie.

kliknij zdjęcie aby powiększyć

Australia to najbardziej odosobniony kontynent na Ziemi; najbliższym zwartym lądem jest Azja, którą oddziela złożony z tysięcy wysp Archipelag Malajski

WYŻYNA ZACHODNIOAUSTRALIJSKA

WIELKIE GÓRY WODODZIAŁOWE

NIZINA ŚRODKOWOAUSTRALIJSKA

UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI
Basen artezyjski
to zagłębienie zamknięte ze wszystkich stron, utworzone przeZ warstwy skał nieprzepuszczalnych i przepuszczalnych (wodonośnych),które leżą na przemian. Po przewierceniu się przez warstwy nieprzepuszczalne poziom wody w otworze podnosi się pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego. Jeśli ciśnienie to jest odpowiednio duże, woda może wypłynąć/wytrysnąć na powierzchnię - mamy wówczas do czynienia z wodami artezyjskimi. Jeśli ciśnienie hydrostatyczne jest mniejsze, to poziom wody podniesie się, ale nie wypłynie ona samoczynnie na powierzchnię - są to wody subartezyjskie.

W Australii wody artezyjskie znajdują się na dużych głębokościach: od kilkuset metrów do kilku kilometrów. Rozmiary basenów artezyjskich dochodzą do setek tysięcy km2. Największymi z nich są: Wielki Basen Artezyjski o powierzchni 1,6 mln km2, Basen Murray, Basen Wschodniego Gippslandu, Basen Północno‑Zachodni.

najwyższy szczyt - Góra Kościuszki o wysokości 2230 m n.p.m. Nazwę nadał jej Paweł Edmund Strzelecki - polski badacz południowo‑wschodniej części tego kontynentu.

Położenie geograficzne Australii powoduje, że najcieplejszym miesiącem jest styczeń, a najchłodniejszym - lipiec.

Pozostałymi czynnikami klimatotwórczymi są:

zwartość lądu, który leży symetrycznie względem zwrotnika Koziorożca;

bariera górska wzdłuż wschodniego wybrzeża;

rozległy, wyrównany obszar kontynentu w części zachodniej i środkowej;

układ prądów morskich - zimny prąd opływający wybrzeże zachodnie, ciepły prąd płynący wzdłuż wschodniego wybrzeża;

Wysokość opadów i ich roczny przebieg decydują o rozmieszczeniu naturalnych formacji roślinnych.

W środkowej części kontynentu występują pustynie i półpustynie. Zbiorowiskiem roślinnym typowym dla tych obszarów jest skrub (scrub) składający się z suchych krzewów eukaliptusowych lub akacjowych tworzących zwarte zarośla. Nad brzegiem mórz i oceanów rosną lasy namorzynowe.

STREFY KRAJOBRAZU (ROSLINNOŚĆ)

L asy namorzynowe (mangrowe), to wiecznie zielone lasy strefy międzyzwrotnikowej.

Rozrastają się nad brzegami mórz i oceanów. W zależności od poziomu wody, lasy namorzynowe są okresowo zalewane i osuszane. Słonolubne drzewa przystosowały się do tego, wykształcając specyficznie wyglądający system korzeniowy. Wygląda to bardzo malowniczo i niesamowicie egzotycznie.

Pomiędzy korzeniami, na nich, oraz w koronach drzew tętni bogate życie. Królują oczywiście ptaki, ale nie brakuje węży, krokodyli, płazów, małż.

RAFA KORALOWA

KOLCZATKA

KANGUR

KOALA -TORBACZ, BŁĘDNIE NAZWYANY MISIEM, NA ZIEMI WYSTEPUJE TYLKO JEDEN GATUNEK (W AUSTRALII) KOALA AUSTRALIJSKI

OPOS

DZIOBAK

DIABEŁTASMAŃSKI

STRUŚ EMU

KAZUAR

DINGO

Struś Emu, kazuar, kiwi ptak, który wtórnie w wyniku ewolucji utracił zdolność lotu (z powodu braku zagrożeń ze strony drapieżników lub obrania innej strategii przetrwania).

PTAKI NIELOTY

Należy do niego ok. 600 gatunków. W Australii tworzą wiecznie zielone lasy lub zarośla (skrub)
EUKALIPTUS
mają wiele cech wspólnych z ssakami łożyskowymi, ale ich rozwój przebiega inaczej. Zapłodnienie i początkowy rozwój płodu zachodzi wewnątrz ciała matki. Jednak dość wcześnie embrion opuszcza układ rozrodczy samicy i przenosi się do torby, gdzie przywiera do sutka matki i tam następuje dalszy jego rozwój
TORBACZE
są prymitywnymi ssakami mającymi cechy gadów i ptaków. Są jajorodne, ale młode ssą mleko matki tak jak inne ssaki : dziobak i kolczatka
STEKOWCE
organizmy, głównie rośliny lub zwierzęta, zamieszkujące ograniczone, stosunkowo niewielkie terytorium i tylko dla niego właściwe (np. kontynent australijski)

Mająca ponad 2300 km długości wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO od 1981 roku,

składa się z ponad 3000 indywidualnych raf, 900 małych i dużych wysp oraz ławic piaskowych. Jest schronieniem dla życia morskiego i zawiera największą na świecie kolekcję raf koralowych składających się z ponad 400 rodzajów koralowców i gąbek koralowych, Ponad 1500 gatunków ryb tropikalnych oraz 4000 typów mięczaków. Rafa koralowa jest również siedliskiem dla ponad 200 gatunków ptaków, 20 rodzajów gadów w tym żółwi morskich i gigantycznych małż oraz innych zwierząt endemicznych i zagrożonych wyginięciem.

WIELKA RAFA KORALOWA

Wielka Rafa Koralowa to jeden z siedmiu cudów natury. Znajdująca się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO oszałamiająca australijska rafa koralowa

https://youtu.be/94cBfkdt0ug

OCEANIA

Na obszarze Oceanii wydzielono cztery wielkie grupy wysp: Nową Zelandię, Melanezję, Mikronezję i Polinezję. Obszar ten obejmuje 15 niezależnych państw oraz 15 terytoriów niesamodzielnych, zależnych od Australii, Nowej Zelandii, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji. W całej Oceanii żyje około 16 mln ludzi. Poza dwoma dosyć dużymi państwami - Papuą Nową Gwineą i Nową Zelandią - wszystkie pozostałe kraje, a także terytoria zależne, mają niewielką powierzchnię. Średnia gęstość zaludnienia jest znacznie zróżnicowana: od ponad 400 osób na 1 km2 w Nauru i Tuvalu do około 20 osób w Vanuatu i na Wyspach Salomona

W tym regionie świata styka się kilka płyt litosfery . Jest to obszar aktywny sejsmicznie, na którym znajdują się liczne wulkany - czynne i wygasłe . Wulkany wznoszące się ponad poziom oceanu dały początek wyspom wulkanicznym. Na wyspach tych występują zróżnicowane krajobrazy i dosyć bogata roślinność.

Dlaczego w tej części świata jest tak wiele wysp i dlaczego są tak różnorodne?

Wyspy Oceanii leżą w strefie klimatu równikowego i zwrotnikowego o wybitnie morskich cechach. Wody są tu czyste i ciepłe przez cały rok, w związku z czym możliwy jest rozwój koralowców, a tym samym raf koralowych.

Koralowce obrastają podwodny lub nadwodny stożek wulkanu, który z czasem ulega zniszczeniu w wyniku procesów erozji. W ten sposób organizmy te przyczyniają się do powstania atolu koralowego otaczającego wodną lagunę.

Powstawanie atolu - wysp koralowych

Krótki film o życiu i rozwoju rafy koralowej
Temat: Środowisko przyrodnicze Australii i Oceanii Australia

najmniejszy kontynent na Ziemi. stanowi zaledwie 5,2% ogólnej powierzchni wszystkich lądów na Ziemi.

Leży w całości na półkuli południowej, a przez środek przebiega zwrotnik Koziorożca.

ma raczej słabo rozwiniętą linię brzegową.

Basen artezyjski
to zagłębienie zamknięte ze wszystkich stron, utworzone przez warstwy skał nieprzepuszczalnych i przepuszczalnych (wodonośnych),które leżą na przemian. Po przewierceniu się przez warstwy nieprzepuszczalne poziom wody w otworze podnosi się pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego. Jeśli ciśnienie to jest odpowiednio duże, woda może wypłynąć/wytrysnąć na powierzchnię - mamy wówczas do czynienia z wodami artezyjskimi. Jeśli ciśnienie hydrostatyczne jest mniejsze, to poziom wody podniesie się, ale nie wypłynie ona samoczynnie na powierzchnię - są to wody subartezyjskie.

W Australii wody artezyjskie znajdują się na dużych głębokościach: od kilkuset metrów do kilku kilometrów. Rozmiary basenów artezyjskich dochodzą do setek tysięcy km2. Największymi z nich są: Wielki Basen Artezyjski o powierzchni 1,6 mln km2, Basen Murray, Basen Wschodniego Gippslandu, Basen Północno‑Zachodni
Klimat

najcieplejszym miesiącem jest styczeń, a najchłodniejszym - lipiec.

Pozostałymi czynnikami klimatotwórczymi są:

zwartość lądu, który leży symetrycznie względem zwrotnika Koziorożca;

bariera górska wzdłuż wschodniego wybrzeża;

rozległy, wyrównany obszar kontynentu w części zachodniej i środkowej;

układ prądów morskich - zimny prąd opływający wybrzeże zachodnie, ciepły prąd płynący wzdłuż wschodniego wybrzeża;

W Australii przeważają gorące i suche typy klimatu zwrotnikowego występujące we wnętrzu lądu i na jego zachodnich wybrzeżach. Na północy panują gorące odmiany klimatu podrównikowego z dość wysokimi opadami. Z kolei wybrzeża południowe objęte są klimatem podzwrotnikowym wilgotnym, również z dość wysokimi opadami.
ENDEMITY
Stekowce - są prymitywnymi ssakami mającymi cechy gadów i ptaków. Są jajorodne, ale młode ssą mleko matki tak jak inne ssaki : dziobak i kolczatka

Torbacze - mają wiele cech wspólnych z ssakami łożyskowymi, ale ich rozwój przebiega inaczej. Zapłodnienie i początkowy rozwój płodu zachodzi wewnątrz ciała matki. Jednak dość wcześnie embrion opuszcza układ rozrodczy samicy i przenosi się do torby, gdzie przywiera do sutka matki i tam następuje dalszy jego rozwój

Eukaliptus - Należy do niego ok. 600 gatunków. W Australii tworzą wiecznie zielone lasy lub zarośla (skrub)

Ptaki nieloty - Struś Emu, kazuar, kiwi ptak, który wtórnie w wyniku ewolucji utracił zdolność lotu (z powodu braku zagrożeń ze strony drapieżników lub obrania innej strategii przetrwania).
WIELKA RAFA KORALOWA
Mająca ponad 2300 km długości wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO od 1981 roku, składa się z ponad 3000 indywidualnych raf, 900 małych i dużych wysp oraz ławic piaskowych. Jest schronieniem dla życia morskiego i zawiera największą na świecie kolekcję raf koralowych, ponad 1500 gatunków ryb tropikalnych oraz 4000 typów mięczaków. Rafa koralowa jest również siedliskiem dla ponad 200 gatunków ptaków, 20 rodzajów gadów w tym żółwi morskich i gigantycznych małż oraz innych zwierząt endemicznych i zagrożonych wyginięciem.
OCEANIA

cztery wielkie grupy wysp: Nową Zelandię, Melanezję, Mikronezję i Polinezję.

obejmuje 15 niezależnych państw oraz 15 terytoriów niesamodzielnych, zależnych od Australii, Nowej Zelandii,Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji.

Średnia gęstość zaludnienia jest znacznie zróżnicowana: od ponad 400 osób na 1 km2w Nauru i Tuvalu do około 20 osób w Vanuatu i na Wyspach Salomona

WYSPY WULKANICZNE I KORALOWE
W tym regionie świata styka się kilka płyt litosfery . Jest to obszar aktywny sejsmicznie, na którym znajdują się liczne wulkany - czynne i wygasłe . Wulkany wznoszące się ponad

poziom oceanu dały początek wyspom wulkanicznym.

Wyspy Oceanii leżą w strefie klimatu równikowego i zwrotnikowego o wybitnie morskich cechach.

Wody są tu czyste i ciepłe przez cały rok, w związku z czym możliwy jest rozwój koralowców, a tym samym raf koralowych. Koralowce obrastają podwodny lub nadwodny stożek

wulkanu, który z czasem ulega zniszczeniu w wyniku procesów erozji. W ten sposób organizmy te przyczyniają się do powstania atolu koralowego otaczającego wodną lagunę.

DZIĘKUJĘ!

# data[].attributes.attachment_link.description
ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE AUSTRALII I OCEANII Terra Australis to łacińska nazwa oznaczająca 'ziemię południową'. W 1770 roku wyprawa Jamesa Cooka dopłynęła do wschodnich wybrzeży nieznanego lądu i od tego momentu najmniejszy kontynent na Ziemi znalazł się w strefie wpływów imperium brytyjskiego. Obecnie, co jest także wyjątkowe, cały kontynent zajmuje jedno państwo - Związek Australijski - które utworzono w 1901 roku.

# data[].attributes.attachment_link.title
ALASKA cały film HD | Dzika alaska | SERIA IMAX | dokument PL | film przyrodniczy

# data[].attributes.attachment_link.title
AUSTRALIA | CAŁY FILM DOKUMENTALNY PO POLSKU

# data[].attributes.attachment_link.title
LASY TROPIKALNE | CAŁY FILM DOKUMENTALNY | PO POLSKU

# data[].attributes.attachment_link.title
NIEZWYKŁE MIEJSCA NA ZIEMI | CAŁY FILM DOKUMENTALNY | PO POLSKU

# data[].attributes.attachment_link.title
Południki, równoleżniki i siatki geograficzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Kliknij na każdą lukę i wybierz z listy jedno pasujące słowo. Na koniec kliknij na niebieski przycisk w prawym dolnym rogu, aby sprawdzić czy dobrze zrobiłeś zadanie.

# data[].attributes.attachment_link.description
W pytaniach zostały podane w przybliżeniu współrzędne geograficzne 14 miast znajdujących się w Europie. Podaj ich nazwy. UWAGA: Może być Ci potrzebna mapa.

# data[].attributes.attachment_link.description
Podaj współrzędne geograficzne zaznaczonych punktów. Zacznij od podania szerokości geograficznej. Ne zapomnij, że skróty piszemy wielką literą.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj odpowiednie logo parku do miejsca jego położenia zaznaczonego na mapie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj do obrazków odpowiednie testy, które je opisują. Wskazówka: Rozpocznij od dopasowania nazw obiektów przedstawionych na obrazkach.

# data[].attributes.attachment_link.description
UZUPEŁNIJ TEKST ODPOWIEDNIMI OKREŚLENIAMI :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj podpisy do obrazków. Kliknij w podpis i przeciągnij go na odpowiedni obrazek. Gdy pojawi się czarna ramka - upuść podpis.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wybierz jedną odpowiedź,którą uważasz za poprawną :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj do róży kierunków odpowiednie oznaczenia międzynarodowe.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyporządkuj do białych znaczników nazwy państw, z którymi sąsiaduje Polska.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj odpowiednie nazwy pasów ukształtowania do znaczników.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dobierz nazwy do krajów zaznaczonych na mapie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wpływ klimatu na zróżnicowanie roślinności i gleb w strefie gorącej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Połącz nazwę klimatu z odpowiednim diagramem klimatycznym.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj charakterystyczne elementy Arktyki i Antarktyki

# data[].attributes.attachment_link.title
POŁOŻENIE KONTYNENTÓW I OCEANÓW NA ZIEMI.