# data[].attributes.headline
Sprawdź swoje wiadomości :-) Powodzenia!

# data[].attributes.subject
Sprawdź swoje wiadomości :-) Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about SOLE ✌️ - Personalized

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sole

Sole to związki chemiczne zawierające kationy metalu (lub amonu) oraz aniony reszt kwasowych

azotan(V) potasu

KNO3

Azotan(V) potasu to sól utworzona od potasu oraz kwasu azotowego(V). Jest ona solą dobrze rozpuszczalną w wodzie, a jej zwyczajowa nazwa to saletra potasowa.Azotan(V) potasu możemy otrzymać w wyniku reakcji metalu (potasu) z kwasem azotowym(V).2 K + 2 HNO3→ 2 KNO3+ H2↑azotan(V) potasu wykorzystywany jest m.in jako:a.) konserwant żywności (mięs) - znany jako E252b.) nawózSól ta znalazła także zastosowanie w pirotechnice

01

chlorek potasu

KCl

Chlorek potasu naturalnie występuje w przyrodzie m.in w postaci minerału sylwinu. KCl to białe, higroskopijne kryształy. Sól ta rozpuszcza się w wodzie.Sposoby otrzymywania chlorku potasu:K + HCl → KCl + H2↑KOH + HCl → KCl + H2OZastosowanie:a.) dodatek do żywności szerzej znany jako E508 (wzmacnia smak i reguluje kwasowość)b.) posypywanie dróg w zimiec.) leki (przy niedoborze jonów potasu)Choć może wydawać się to straszne sól ta jest także stosowania do wyroków śmierci zastrzykiem trucizny. Podawana jest także zwierzętom powodując zatrzymanie pracy serca (zabieg ten nazywany jest eutanazją).

04

węglan sodu

Na2CO3

Węglan sodu jest solą kwasu węglowego oraz sodu. Jest to higroskopijna, biała dobrze rozpuszczalna w wodzie substancja. Krystalizuje się w postaci dużych kryształów, które na powietrzu wietrzeją. Sól ta jest składnikiem minerałów, w przyrodzie występujetakże m.in w popiele morskich roślin.Otrzymywanie:Dawniej węglan sodu otrzymywano w wyniku reakcji siarczanu(VI) sodu z węglem i węglanem wapnia:2 NaCl + H2SO4→ Na2SO4+ 2 HClNa2SO4+ 2 C + CaCO3→ Na2CO3+ CaS + 2 CO2Zastosowanie:a.) wyrób szkła, papierub.) produkcja kosmetyków i środków piorącychc.) konserwant znany jako E500

02

węglan wapniau

CaCO3

Węglan wapnia to sól kwasu węglowego i wapnia. CaCO3wygląda jak biały, drobnokrystaliczny proszek. Jest bardzo rozpowszechnionym w przyrodzie związkiem chemicznym. Stanowi bowiem składnik minerałów - np. kalcytu oraz skał takich jak np. kreda czy koral. Węglan wapnia jest substancją nierozpuszczalną w wodzie.Otrzymywanie:Ca(OH)2+CO2→ CaCO3↓+ H2OCaO +H2CO3→CaCO3+H2OCa + 2H2CO3→CaCO3+ H2↑Pod wpływem wysokiej (ok. 1000 stopni Celsjusza) rozkłada się na tlenek wapnia oraz tlenek węgla(IV).CaCO3→ CaO + CO2

05

chlorek sodu

Zastosowanie chlorku sodu:a.) dodatek do potrawb.) konserwant żywnościChlorek sodu używany jest do posypywania ulic zimą, w celu roztopienia lodu. W połączeniu z lodem tworzy on bowiem mieszaninę oziębiającą.

NaCl

Chlorek sodu to najbardziej rozpowszechniona sól. Używamy jej na co dzień w kuchni do różnych potraw 🧂. W przyrodzie występuje m.in jako halit, minerał tworzący sól kamienną.Chlorek sodu bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Występuje w postaci słonych, sześciennych kostek.Sposoby otrzymywania NaCl:1.) reakcja zobojętnianiaHCl + NaOH → NaCl + H2O2.) reakcja metalu z kwasem2 Na + 2 HCl → NaCl + H2↑3.) reakcja tlenku metalu z kwasemNa2O + 2 HCl → 2 NaCl + 2 H2O4.) reakcja metalu z niemetalem2 Na + Cl2→ 2 NaCl5.) reakcja strąceniowa3 Na3PO4+ 2 CaCl2→ Ca3(PO4)2+ 6 NaCl

03

fluorek sodu

NaF

Fluorek sodu to sól kwasu fluorowodorowego oraz sodu. Występuje w postaci bezbarwnych, sześciennych kryształów lub białego bezwonnego proszku. Sól ta charakteryzuje się wysoką temperaturą topnienia. Bardzo dobrze rozpuszcza sięw wodzieOtrzymywanie NaF:HF + NaOH → NaF + H2OZastosowanie fluorku sodu:a.) impregnacja drewnab.) środek bakteriobójczyc.) fluoryzacja wodyd.) zapobiegający próchnicy dodatek do past do zębówSól ta w nadmiarze jest toksyczna dla organizmu, w ciężkich przypadkach zatrucia prowadzi do śmierci (paraliż układu oddechowego), niewydolności i arytmii serca. Może powodować również wymioty i biegunkę.

06

Tabela rozpuszczalności soli w wodzie

ZadaniaZadanie 1Napisz równanie reakcji otrzymywania soli jeślisubstraty to: Ba(OH)2i N2O5Rozwiązanie:Ba(OH)2+ N2O5→ Ba(NO3)2+ H2OZadanie 2Zapisz równanie reakcji zobojętniania stosując zapisy cząsteczkowy, jonowy i skrócony jonowy wiedząc żesubstraty to: KOH i H3PO4Rozwiązanie:zapis cząsteczkowy: 3 KOH + H3PO4 →K3PO4+ 3 H2O

Sole rozpuszczalne w wodzie dysocjują - pod wpływem cząsteczek wody rozpadają się na jony dodatnie (kationy metali lub amonu) oraz jony ujemne (czyli aniony reszty kwasowej).To, czy dana sól rozpuszcza się w wodzie odczytujemy z tabeli rozpuszczalnościDysocjacja jonowa omawianych przeze mnie soli:

# data[].attributes.attachment_link.description
Sole Sole to związki chemiczne zawierające kationy metalu (lub amonu) oraz aniony reszt kwasowych azotan(V) potasu KNO3 Azotan(V) potasu to sól utworzona od potasu oraz kwasu azotowego(V). Jest ona solą dobrze rozpuszczalną w wodzie, a jej zwyczajowa nazwa to saletra potasowa.Azotan(V) potasu możemy otrzymać w wyniku reakcji metalu (potasu) z kwasem azotowym(V).2 K + 2 HNO3→ 2 KNO3+ H2↑azotan(V) potasu wykorzystywany jest m.in jako:a.)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sole tworzą grupę związków chemicznych powszechnie występujących w przyrodzie. Znalazły zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu i w życiu codziennym człowieka.

Węglany są liczną grupą minerałów. Anion węglanowy może tworzyć w nich połączenia z kationami metali, takich jak magnez, żelazo, wapń, cynk, mangan, ołów, miedź. Często towarzyszą złożom lub same stanowią źródło ważnych metali

Kamienie nerkowe
Niektóre sole mogą wytrącać się w drogach moczowych organizmu ludzkiego. Złogi te potocznie nazywa się kamieniami nerkowymi. Tworzą je głównie fosforany(V), szczawiany (pochodne kwasu szczawiowego) i moczany (pochodne kwasu moczowego). Podczas leczenia stosuje się odpowiednią dietę i leki rozpuszczające kamienie. Podejmuje się też próbę rozbijania ich za pomocą ultradźwięków.

Niektóre sole w wyniku działalności człowieka zostają wprowadzone do środowiska, wywołując zachwianie istniejącej równowagi. Na przykład substancje wykorzystywane do produkcji nawozów sztucznych i środków czystości dostają się do wód, powodując ich degradację. Chlorek sodu, którym w czasie zimy posypuje się drogi, oddziałuje negatywnie na rośliny i gleby znajdujące się w pobliżu szos.

Eutrofizacja
Zjawisko polegające na zwiększeniu żyzności wód w zbiorniku wodnym i jego skutki nazywane są . Proces ten jest naturalny i zachodzi bardzo powoli od początku istnienia jeziora. Jednak nienaturalny wzrost składników odżywczych w jeziorze znacznie nasila to zjawisko i powoduje degradację akwenu.

Sole występują w przyrodzie w formie rozpuszczonej w wodach naturalnych lub tworzą minerały.

Azotany(V) i fosforany(V) są wykorzystywane m.in. do produkcji nawozów sztucznych.

Węglan wapnia jest np. surowcem do produkcji materiałów budowlanych.

Chlorek sodu jest używany m.in. do celów spożywczych, w przemyśle farmaceutycznym oraz do posypywania zaśnieżonych ulic zimą.

Wykonaj własną tabletkę musującą. W tym celu dokładnie zmieszaj ze sobą niewielką ilość (po pół łyżeczki) kwasku cytrynowego i sody oczyszczonej. Następnie dodaj do tej mieszaniny niewielką ilość wody. Czy twoja mieszanina zachowuje się pod wpływem wody podobnie jak tabletka kupiona w sklepie? Pomyśl, a następnie zanotujw zeszycie, jakie warunki należy zachować, aby trwałość tabletki była jak najdłuższa (żeby wymieszane substancje nie przereagowały ze sobą, zanim tabletka zostanie użyta).

W Internecie można znaleźć strony sklepów, które sprzedają tzw. środki na odkwaszanie organizmu. Są suplementy diety, zawierające witaminy czy wyciągi roślinne, ale są i takie, które mają bardzo ubogi skład - zawierają jedną ze znanych ci soli. Dowiedz się, co to za sól. W jakich znanych ci środkach spożywczych występuje? Odpowiedź zapisz w zeszycie.

zjawisko polegające na zwiększeniu żyzności wód w zbiorniku wodnym

Wody spływające z nawożonych pól oraz ścieki przenoszą do zbiorników wodnych substancje, które zawierają azot i fosfor, czyli pierwiastki chemiczne pobudzające rozwój roślin wodnych. Wzrost składników odżywczych w jeziorach wywołuje znaczny rozwój glonów (tzw. kwitnienie wody), które sprawiają, że woda staje się mętna, ma niedobry smak i nieprzyjemny zapach. Glony ograniczają także dostęp światła do głębszych warstw jeziora, powodując zanikanie fotosyntezy u roślin (przez co nie następuje produkcja tlenu) i ich obumieranie.

Po pewnym czasie także glony obumierają i opadają na dno zbiornika. Tam następuje rozkład materii pod wpływem bakterii, a w procesie tym zużywany jest tlen. W krótkim czasie pojawia się deficyt tlenu i rozpoczynają się procesy gnilne. Nowe warunki nie sprzyjają rozwojowi zwierząt wodnych dotychczas żyjących w jeziorze i ich liczebność gwałtownie spada. Warstwa materii organicznej zalegającej na dnie zbiornika staje się coraz większa, powodując podnoszenie się poziomu dna, a jezioro stopniowo zanika.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zastosowanie soli i ich wpływ na środowisko przyrodnicze

# data[].attributes.attachment_link.description
Sole tworzą grupę związków chemicznych powszechnie występujących w przyrodzie. Znalazły zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu i w życiu codziennym człowieka. Węglany są liczną grupą minerałów. Anion węglanowy może tworzyć w nich połączenia z kationami metali, takich jak magnez, żelazo, wapń, cynk, mangan, ołów, miedź.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jakimi metodami możemy otrzymywać sole? #N21​ - ogarnij chemię z Panem Belfrem

# data[].attributes.attachment_link.title
Otrzymywanie soli kwasów tlenowych #6 [ Sole ]

# data[].attributes.attachment_link.title
Otrzymywanie soli kwasów beztlenowych #5 [ Sole ]

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera starter, w którym znajduje się odwołanie do wcześniejszej wiedzy ucznia związanej z tym tematem oraz cele sformułowane w języku ucznia.
Materiał składa się z sekcji: “1

# data[].attributes.attachment_link.title
SOLE #E6 - ogarnij chemię z Panem Belfrem