# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mikołaj Gliński
Po jego teksty sięgali przed wojną Mieczysław Fogg czy Hanka Ordonówna. Później wykonywali je piosenkarze kojarzeni z nurtem poezji śpiewanej jak Ewa Demarczyk czy Marek Grechuta, ale też muzycy z głównego nurtu, jak choćby Czesław Niemen - ostatnio coraz częściej muzycy rockowi, punkowi a nawet hip-hopowi.

Co jest takiego w Tuwimie, że z jego wierszy naturalnie powstają genialne piosenki? Wybraliśmy najlepsze przykłady.

"Miłość ci wszystko wybaczy" - Hanna Ordonówna (1933)

"Miłość ci wszystko wybaczy" i "Na pierwszy znak" to dwie piosenki z debiutu filmowego Hanki Ordonówny pt. "Szpieg w masce" w reż. Mieczysława Krawicza. Szczególnie "Miłość ci wszystko wybaczy" zapewniła Ordonce sławę i weszła na stałe do jej repertuaru. Podobno słowa wiersza napisał poeta z myślą o własnej żonie w trakcie przelotnego kryzysu małżeńskiego. Z Tuwimem Ordonka współpracowała już wcześniej w kabarecie Qui pro Quo, dla którego ten pisał pod pseudonimami (m.in. Ślaz, Roch Pekiński, Jan Wim, Nikko-Tin, Oldlen). Inne piosenki Tuwima śpiewane przez Ordonkę to m.in. "Książę", "Stara piosenka" czy "Kniaginiuszka".
Słuchaj też piosenek Witolda Lutosławskiego do słów Tuwima...
"Ciemna dziś noc" - Wiera Gran

Oddzielną kategorię działalności tekściarskiej Tuwima - oprócz skeczy, tekstów piosenek, librett do minioperetek - stanowią pisane przez niego słowa do popularnych w międzywojniu tang (często były to luźne przekłady). Teksty tang Tuwima śpiewała Ordonka (" Chwila przed zmrokiem" czy " Ja śpiewam piosenki"), Mieczysław Fogg ("Związane mam ręce") czy Tadeusz Faliszewski ("Co nam zostało z tych lat") (1933), a także Wiera Gran ("Ciemna dziś noc").

"Pokoik na Hożej" - Kalina Jędrusik

Jedną z najbardziej znanych przedwojennych piosenek Tuwima "Pokoik na Hożej" (1932) w oryginale śpiewała Zofia Terne. Ostatnio "Pokoik" zaśpiewała Stanisława Celińska, tutaj w interpretacji Kaliny Jędrusik z 1972 roku.

"Trawa" - Pustki (2009)

Ten liryczny wiersz znalazł się na płycie "Kalambury" zespołu "Pustki", niemal w całości poświęconej muzycznym interpretacjom polskiej poezji (oprócz Tuwima, m.in. Broniewski, Leśmian, Wyspiański).

"Wspomnienie" - Czesław Niemen (1967)

"Mimozami jesień się zaczyna..." - tę piosenkę Czesława Niemena (z muzyką Marka Sarta) znają wszyscy - nie wszyscy wiedzą, że to słowa wiersza "Wspomnienie". "Mimozami..." znalazło się na albumie "Dziwny jest ten świat" z 1967 roku. Po Tuwima Niemen sięgnął jeszcze raz w piosence "Jeżeli" z albumu "Sukces" (1968).

"Do prostego człowieka" - Akurat (2003)

Wiersz ten wywołał w chwili publikacji (w roku 1929) niemały skandal. Pacyfistyczny przekaz nie pasował do nastrojów części społeczeństwa, a Tuwimowi zarzucano brak uczuć patriotycznych i namawianie do dezercji. Atakowany poeta bronił się i tłumaczył: "W wierszu moim zwracałem się wyraźnie do wszystkich narodów, aby w chwili decydującej przeciwstawiły się wojnie zaborczej, którą - jako człowiek uczciwy i rozsądny - uważam za zbrodnię". Musiał też zapewniać rodaków o swoim patriotyzmie: "Absurdem jest przypuszczać, że nie odczuwam czci dla bohaterstwa w obronie niepodległości kraju". Kontrowersje innego rodzaju wywołał wers "Rżnij karabinem w bruk ulicy!... - części krytyków wydawał się po prostu wulgarny.
Czytaj więcej o Tuwimie - w artykule "10 twarzy Tuwima"...
"Żandarm" - Hańba! (2013)

Ciekawą punkową interpretację wiersza Tuwima ma w swoim repertuarze także zespół "Hańba!", czyli zbuntowana orkiestra podwórkowa grająca - według określenia samych muzyków - międzywojenny folk punk.

"Miejscowa idiotka z tutejszym kretynem" - Grzegorz Turnau

To na pewno mniej znane oblicze Tuwima - tu okazuje się poetą dosadnym, a nawet bezlitosnym - brutalnie i bardzo realistycznie oceniającym główne cechy gatunku ludzkiego. Tuwimowski oryginał zatytułowany jest "Karta z dziejów ludzkości".

"Całujcie mnie wszyscy w dupę" - Teatr Roma

"Dosadny" to w tym wypadku za słabe słowo. W wierszu wydanym po raz pierwszy anonimowo w 1937 roku Tuwim wyraził swoje zdanie o polskim społeczeństwie w całej jego przedwojennej różnorodności - dostaje się wszystkim: przedstawicielom zawodów, narodowości, opcji politycznych, a nawet nocicielom określonych cech charakteru. Dla nich wszystkich Tuwim ma tę samą radę. Jak się okazuje, ten Tuwim jest zbyt dosadny nawet dla dzisiejszego słuchacza i widza - z wersji piosenki przygotowanej do spektaklu "Tuwim dla dorosłych" w Teatrze Roma wypadła jedna zwrotka. Warto porównać z oryginałem i przekonać się która. Tytuł oryginału: "Wiersz, w którym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zastępy bliźnich, aby go w dupę pocałowali".

Demarczyk/Konieczny - "Tomaszów" i "Grande Valse Brillante"

Utwory Zygmunta Koniecznego w interpretacji Ewy Demarczyk to arcydzieła piosenki literackiej - termin ten zresztą ukuty został przez krytykę przy okazji omawiania piwnicznych produkcji muzycznych i określał nurt zapoczątkowany właśnie kompozycjami Koniecznego do poezji lirycznej. Najwybitniejszym przykładem takich arcydzieł mogą być "Tomaszów" (oryg. "Przy okrągłym stole") i "Grande Valse Brillante", skomponowany do fragmentu poematu "Kwiaty polskie". W tym ostatnim wierszu autorzy zdecydowali zmienić się płeć podmiotu lirycznego. Zakończyło się rozprawą w ZAiKS.

L.U.C. - "Znów to szuranie..."

"Znów to szuranie" rapera L.U.C.-a znalazło się na płycie "Poeci" z 2009 roku, na której swoje wersje klasycznych utworów polskiej poezji zaprezentowała cała plejada raperów, w tym m.in. Peja czy Sokół. Tuwima oprócz L.U.C.-a śpiewają tam jeszcze Lilu i Fokus. "Znów to szuranie" pochodzi z tomu "Treść gorejąca" z 1936 roku. Pojawiający się w nim motyw motłochu, tłumu rządzonego głupotą i popędem, zwanego społeczeństwem lub narodem, pojawił się już w wierszu "Wiosna. Dytyramb" z 1918 roku - wierszu-skandalu, od którego zaczęła się wielka sława Tuwima i rewolucja w polskiej poezji.

"Prośba o piosenkę" - Rambo Jet

Ten sam utwór ("Znów to szuranie") nagrał też zespół Rambo Jet, który zresztą Tuwimowi poświęcił całą płytę wydaną w Roku Tuwima (premiera: czerwiec 2013). Łódzki zespół do współpracy zaprosił wielu innych muzyków ze swojego i Tuwima rodzinnego miasta, m.in.: Łukasza Lacha (L.Stadt), Ziemowita Kosmowskiego (Brak, Rendez Vous, Kosmofski) czy Piotra Pachulskiego (Normalsi). Wyszedł Tuwim muzycznie rock'n'rollowy, tekstowo zaangażowany, więc w sumie może punkowy - podejmujący tematy polityczne i społeczne, jak się okazuje aktualne także dzisiaj.

"Kobiece" - Strachy na Lachy

Tuwima na rock'n'rollowo - i trochę biesiadnie - nagrał też zespół "Strachy na Lachy" ze swoim wokalistą Grabarzem.

"Zadymka" - Marek Grechuta & Anawa (1970)

Grechuta sięgnął po Tuwima na pierwszej płycie z zespołem Anawa z 1970 roku. Znalazły się na niej dwa utwory do słów Tuwima: "Zadymka" i "Pomarańcze i mandarynki" (oryginalny tytuł: "Sen złotowłosej dziewczynki") - ten ostatni utwór był wielkim przebojem początku lat 70. "Zadymkę" zaś interpretował również Grzegorz Turnau, tu w wersji Marka Grechuty:

"Berlin 1913" - Leszek Długosz (1984)

Swoją nastrojową wersję pięknego wiersza "Berlin 1913" Leszek Długosz - poeta i kompozytor związany z Piwnicą pod Baranami - nagrał w 1984 roku.

Autor: Mikołaj Gliński, 19.09.201, aktualizacja: grudzień 2014
Obszerny wykaz piosenek i wierszy Tuwima, z których powstały piosenki można znaleźć w Wikipedii i na stronie Fundacji im Juliana Tuwima i Ireny Tuwim.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wiersze czyli piosenki - Tuwim w muzyce | Artykuł | Culture.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Mikołaj Gliński Po jego teksty sięgali przed wojną Mieczysław Fogg czy Hanka Ordonówna. Później wykonywali je piosenkarze kojarzeni z nurtem poezji śpiewanej jak Ewa Demarczyk czy Marek Grechuta, ale też muzycy z głównego nurtu, jak choćby Czesław Niemen - ostatnio coraz częściej muzycy rockowi, punkowi a nawet hip-hopowi.

# data[].attributes.body
Julia Margaret Cameron

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Marta Eloy Cichocka

Ani arystokratyczne pochodzenie, ani tym bardziej płeć nie pozwalają wyjaśnić, jak w wieku 48 lat, dzięki otrzymanemu w prezencie aparatowi Julia Margaret Cameron, typowa lady epoki wiktoriańskiej, weszła do klasyki światowej fotografii. Jej fotograficzna przygoda zaczęła się po powrocie do Anglii ze Sri Lanki. Cameron osiedliła się z rodziną na wyspie Wight, gdzie dziś znajduje się muzeum poświęcone jej pamięci.

Julia Margaret Cameron (ur. 1815, Kalkuta, Indie - zm. 1879, Kalutara, Cejlon)

Ciemnia w składzie na węgiel, atelier w kurniku

Przygoda Julii Margaret z fotografią trwała niewiele ponad dekadę, a zaczęła się niemal przypadkowo. Jej mąż często podróżował w interesach, dzieci podrosły i pozakładały rodziny, a stateczna lady powoli popadała w typową dla swego wieku melancholię. Nagle w jej życiu pojawił się podarowany przez córki (a może przez zięcia? biografowie nie są co do tego zgodni) aparat fotograficzny. W poukładanej, prawie pięćdziesięcioletniej pani obudziła się dusza artystki. Hobby szybko przerodziło się w pasję graniczącą z obsesją, skład na węgiel - w ciemnię fotograficzną, a oszklony kurnik - w atelier, gdzie Julia Margaret w spódnicy poplamionej chemią przyjmowała wizyty poetów, malarzy i modelek. Jej specjalnością były portrety ówczesnych celebrytów (pozowali jej m.in. Karol Darwin i lord Tennyson) oraz niekończąca się galeria typów kobiecych, dla których inspirację znajdywała w mitologii greckiej, Starym i Nowym Testamencie, legendach arturiańskich, u klasyków literatury angielskiej, w renesansowych malowidłach i u uduchowionych prerafaelitów.

Z techniką na bakier

Inspirowała ją religia, literatura i malarstwo - na pewno nie prace członków ówczesnych stowarzyszeń fotograficznych. Paradoksalnie jej ignorancja w kwestii techniki stała się atutem, a problem z ustawieniem ostrości - znakiem rozpoznawczym. Jednak początki nie były łatwe: przy pierwszej możliwej okazji „The Photographic Journal" pozwolił sobie na ironiczny komentarz, że dobrze by było, gdyby Mrs Cameron nauczyła się poprawnie obsługiwać... własny aparat! Lewis Carroll, wspominając wspólne oglądanie zdjęć, podkreślał, że wszystkie fotografie Cameron były rzekomo „celowo" nieostre. Niektóre owszem - wydały mu się malownicze, ale inne były po prostu okropne. Rzecz w tym, że Mrs Cameron faktycznie miała problemy z ustawieniem ostrości. Jej aparat pozwalał wyostrzyć tylko jeden wybrany element twarzy modela, pod warunkiem, że cierpliwy model tkwił w absolutnym bezruchu. Zamiast jednak załamywać ręce nad niedostatkami sprzętu i własnego warsztatu, Cameron uczyniła ze swej ignorancji atut pozwalający zachować świeżość i oryginalność. I słusznie, bo te miękkie, mgliste portrety znanych ludzi i romantyczne, malarskie fotografie kobiet przetrwały próbę czasu, mimo wszelkich możliwych niedoskonałości technicznych.

Kopciuszek prosto z bajki

Twórczość Julii Margaret Cameron uratował od zapomnienia Alfred Stieglitz. Jednak honorów i uznania doczekała się jeszcze za życia. Jej zdjęcia trafiły do zbiorów British Museum i Victoria and Albert Museum w Londynie, a gdy przesłała 25 fotografii Victorowi Hugo, poeta napisał w podzięce: „Nikt jeszcze nie uchwycił promieni słońca tak jak Pani. Chylę się do Pani stóp". Z fotografii Julii Margaret bije niezwykła energia, którą najszybciej zauważyli ówcześni malarze i poeci. Jej portrety ceniono ze względu na psychologiczną intensywność i ponadczasowość: zbliżenie twarzy modela, szczególne światło, brak zbędnych detali.

Poza słowami

Największą siłą Julii Margaret Cameron było umiłowanie piękna. W swej nieukończonej książce autobiograficznej Annals of my Glass House wyznaje: „Pragnęłam zatrzymać każde piękno, które pojawiało się przede mną, i na dłuższą miarę udało mi się zaspokoić to pragnienie".

Z techniką była rzeczywiście na bakier, o czym do dziś można się przekonać, oglądając odbitki wyblakłe, nierówno powleczone warstwą koloidu albo pełne drobinek kurzu. Jednak czy technika jest najważniejsza, skoro jej zdjęcia mają to „coś", czego przeważnie nawet nie da się nawet opisać słowami?

Więcej szczegółów

Julia Margaret Cameron, Victorian Photographs of Famous Men and Fair Women, wstęp: Virginia Woolf & Roger Fry, Hogarth Press, Londyn 1973Julia Margaret Cameron, Phaidon, Londyn 2001
Colin Ford, Julia Margaret Cameron: a Critical Biography, J. Paul Getty Museum, Los Angeles 2003
Joanne Lukitsh,
Wystawa Julia Margaret Cameron, The Metropolitan Museum of Art, New York

rozwiń

gilnata82 2014-04-26 23:52:07

Idealna sprawa :)

gilnata82 2014-04-26 23:52:07

Idealna sprawa :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Pionierzy fotografii. Julia Margaret Cameron. Jak być prawdziwą lady i nie dbać o ostre zdjęcia

# data[].attributes.attachment_link.description
Marta Eloy Cichocka Ani arystokratyczne pochodzenie, ani tym bardziej płeć nie pozwalają wyjaśnić, jak w wieku 48 lat, dzięki otrzymanemu w prezencie aparatowi Julia Margaret Cameron, typowa lady epoki wiktoriańskiej, weszła do klasyki światowej fotografii. Jej fotograficzna przygoda zaczęła się po powrocie do Anglii ze Sri Lanki.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy otwarci od środy do niedzieli 10.00-18.00 Bilety: normalny 4 zł, ulgowy 2 zł, czwartek wstęp bezpłatny.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kwintesencja gatunku - pełna zabawnych gagów opowieść o Dzikim Zachodzie wymalowana na celuloidach. Kowboj zostaje napadnięty przez rabusiów, a w dodatku przywiązany sznurem do olbrzymiego pustynnego kaktusa z bombą podrzuconą mu wprost pod stopy. ,,Mały western" zawiera w sobie szczególny rodzaj dowcipu płynącego z czysto plastycznych rozwiązań, jak na przykład scena w której bohater podnosi rzekę niczym dywan i wymiata z jej koryta grudki złota.

# data[].attributes.attachment_link.description
Narodowe Archiwum Cyfrowe przygotowało jedyny w swoim rodzaju projekt z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości - "100×100". Celem projektu jest wybranie [...]

# data[].attributes.attachment_link.title
Elektroniczne publikacje BN - Biblioteka Narodowa

# data[].attributes.attachment_link.description
Witryna Biblioteki Narodowej w Warszawie oferująca m.in. wyszukiwarkę w katalogach BN.

# data[].attributes.body
Dali, "Dziewczyna w oknie

# data[].attributes.attachment_link.title
360 VR - Behind the "Girl at a Window" Dali

# data[].attributes.attachment_link.description
Behind the "girl at a window" one of the most emblematic works of Dali (1925) you can find a pleasant journey, so come and fly inside the painting! Credits: Painting: Salvador Dali Creation and design: Jose Villalba Music by: youtube library Made with Unity 5 Virtual Reality

# data[].attributes.body
Salvatore Dali

# data[].attributes.body
Dali, Kuszenie św. Antoniego

# data[].attributes.attachment_link.title
3D animation teaser - The Temptation of st. Anthony

# data[].attributes.attachment_link.description
Teaser of video animation inspired by the painting "The Temptation of St. Anthony" created in 1946 by Salvador Dali / Enliven Art 2013. Music: "Requiem" - W. A. Mozart. More information at www.enlivenart.eu

# data[].attributes.body
Gustav Klimt

# data[].attributes.body
Film Piotra Dumały

# data[].attributes.attachment_link.description
Film oparty na opowiadaniu Dostojewskiego o młodej kobiecie zdominowanej i zastraszonej przez swojego starego męża. Reżyseria: Piotr Dumała Rok produkcji: 1985

# data[].attributes.body
Jacek Kaczmarski

# data[].attributes.attachment_link.title
Czerwony autobus J.Kaczmarski & Gintrowski

# data[].attributes.attachment_link.description
Czerwony autobus na podstawie obrazu B.W.Linke

# data[].attributes.body
Jacek Kaczmarski

# data[].attributes.attachment_link.description
Mówią, że Jacek Kaczmarski był mistrzem śpiewania o "dziejącym się" obrazie. Tutaj wraz z panami Gintrowskim i Łapińskim śpiewa do obrazu Jacka Malczewskiego "Wigilia na Syberii". Usiądź wygodnie i słuchając szukaj słów w obrazie. Dziękuję Kathleen de Lioncourt za zwrócenie mej uwagi na ten utwór. http://img151.imageshack.us/my.php?image=wigilianasyberiiff8.jpg

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nasza strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Dzięki nim, indywidualnie dostosowujemy stronę do Twoich potrzeb. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Dowiedz się jak to zrobić.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nasza strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Dzięki nim, indywidualnie dostosowujemy stronę do Twoich potrzeb. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Dowiedz się jak to zrobić.

# data[].attributes.body
Marcin Latałło

# data[].attributes.attachment_link.description
W pięćdziesiąt minut dookoła plakatu, czyli fascynujące dzieje polskiej szkoły plakatu oczami czołówki polskich i francuskich plakacistów, kuratorów, grafików i reżyserów

# data[].attributes.attachment_link.description
Wortal edukatorów i młodych kinomanów Materiały edukacyjne Cykle i publikacje ABC filmu Okiem operatora Elementarz młodego kinomana Filmowa mapa Polski Filmowe fale historii Film mojego życia

# data[].attributes.headline
Plakat i reklama na lekcjach języka polskiego

# data[].attributes.subject
Plakat i reklama na lekcjach języka polskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
Plakat i reklama na lekcjach jezyka polskiego w liceum i technikum_ASlosarz_1

# data[].attributes.attachment_link.description
Plakaty do filmu Lalka (1968) - Adaptacja powieści Bolesława Prusa. Historia zamożnego kupca warszawskiego Stanisława Wokulskiego i jego miłości do pięknej, lecz zubożałej arystokratki Izabeli...

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis Fototeka prezentuje zasoby fotograficzne Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego związane tematycznie z historią filmu polskiego (filmy, ludzie, wydarzenia itp.). Elektroniczna baza powstaje w oparciu o zgromadzone zbiory fotosów, negatywów i diapozytywów; pokazujemy zarówno znane, ja…

# data[].attributes.body
Michał Elwiro Andriolli

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Pana Tadeusza, inicjując akcję #muzealniaki, chce pokazać, że na interakcję z kulturą nigdy nie jest za wcześnie, a wizyta w muzeum czy w galerii sztuki może być ciekawa także dla rodziców z najmłodszymi dziećmi.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
plakat
polska szkoła plakatu
plakat polski
plakat artystyczny
plakat cyrkowy
plakat teatralny
plakat operowy
plakat społeczny
plakat polityczny
plakat muzyczny
plakat filmowy
plakat wystawowy
kalendarze
aleksiun
baczewska
bąkowski
bocianowski
bodnar
borowczyk
butenko
cesarska
cieślewicz
czerniawski
danka
daszewski
dąbrowski
dudziński
fangor
flisak
freudeurich
gosławska
górka
górowski
gracz
hibner
hilsher
hołdanowicz
huskowska
ihnatowicz
janiszewski
janowski
jańczak
jasionowicz
jaworowski
jodłowski
kaczanowski
karczewska
karzanowski
kilian
klimowski
konopelski
kościelniak
kotarbiński
krajewski
krzymuska-stokowska
krzysztoforski
lenica
libera
lipiński
luśtyk
luśtyk
lutczyn
maiński
majewski
majewski
majewski
małecki
markowska
marszałek
maśluszczak
mikke
młodożeniec
mroszczak
mroszczak
muszyńska-zamorska
nasfeter
ociepka
olbiński
pałka
pągowski
piwoński
płaskociński
płużańska
potyńska
procka
raczkowska
raducki
rumiński
sadowski
sawka
socha
srokowski
stachurski
stankiewicz
starowieyski
strebejko
stryjecki
syska
szafrankowska-kur
szaybo
świerzy
tomala
tomaszewski
topor
trepkowski
treutler
urbaniec
urban-mieszkowska
wałkuski
waniek
wejstfilog
winiarski
wiśniewski
wołyński
zamecznik
zelek
żbikowski

# data[].attributes.attachment_link.description
Plakaty artystyczne polskiej szkoły plakatu.

# data[].attributes.attachment_link.description
GAPLA - to internetowa galeria plakatu filmowego prezentująca cyfrową kolekcję plakatów i afiszy filmowych ze zbiorów Filmoteki Narodowej - Instytutu Audiowizualnego, od najwcześniejszych z końca XIX wieku, po współczesne do najnowszych produkcji. Serwis zawiera plakaty do filmów polskich, zagranicznych oraz imprez filmowych.