# data[].attributes.body
19 kwietnia 2021 r. obchodzimy 78. rocznicę powstania w getcie warszawskim.
Getto - czyli zamknięty teren (miasto w mieście) utworzono w Warszawie w 1940 r., w czasie II wojny światowej. Zamknięto tam wszystkich Żydów. Byli otoczeni murem, oddzieleni od innych mieszkańców miasta. Pilnowani przez Niemców czekali na śmierć.
19 kwietnia 1943 r. w przeddzień żydowskiego Święta Pesach okupanci niemieccy zaplanowali likwidację getta. Wtedy doszło do wybuchu walk bojowników żydowskich z żołnierzami niemieckimi. Na czele walczących powstańców stali: Mordechaj Anielewicza i Marek Edelman. Getto walczyło do 8 mają 1943 r. Niestety, większość walczących i ludności getta zostało zabitych w walkach albo wywiezionych do obozów koncentracyjnych. Powstanie nie miało szans na zwycięstwo - po prostu była to walka o śmierć z honorem.
Symbolem powstania jest żonkil. Zaprojektowała je pani Helena Czernej - wybrała wiosenny kwiat, który kojarzy się z gwiazdą Dawida ( sześcioramienną gwiazdą).
Jest jeszcze jedna historia z tym związana. Pan Marek Edelman , który przeżył powstanie i wojnę, co roku ,19 kwietnia o godz. 12.00 przychodził pod pomnik Bohaterów Getta i szedł przez Bunkier Anielewicza na Umschlagplatz aby uczcić swoich poległych przyjaciół i tych wszystkich ludzi, którzy zostali wywiezieni z getta. I zaczęli do niego dołączać inni, co roku coraz więcej ludzi. Przynosili wiosenne kwiaty - najczęściej żonkile. Czasem całe bukiety i rozdawali innym, żeby mogli położyć pod pomnikiem ofiar getta. I tak już jest do dziś.
Pan Marek Edelman opowiadał w jednym z wywiadów, że przez całe lata 19 kwietnia dostawał od kogoś - nie wiadomo od kogo - bukiet żółtych kwiatów. Zawsze tam, gdzie akurat był. Może to też zainspirowało projektantkę papierowych żonkili?

Adam Kazanecki

# data[].attributes.body
Getto jest miejscem gdzie w czasach wojny wróg zabierał tam jeńców. W getcie warszawskim byli więzieni głównie Żydzi i Polacy, w getcie ludzie byli przetrzymywani i torturowani. Getto jest bardzo brutalnym miejscem, powstało po to żeby zabijać tam ludzi: dorosłych i dzieci. Najczęściej zabijano tam ludzi po przez gaz, wmawiali im, że idą się wykompać a tak naprawdę szli na śmierć. Getto jest bardzo strasznym miejscem gdzie nikt nie chciałby iść.

# data[].attributes.body
Temat: Rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Czym było getto?
Getto była to odizolowana część miasta, przeznaczoną dla mniejszości narodowej. Miejsce to było oddzielone od reszty miasta wysokim murem.
W Warszawie takie getto zostało utworzone przez władzy niemieckie 02.10.1940r. Bardzo dużo ludzi umierało z głodu, chorób i zimna w gettcie.
W gettcie zamknięto ludność żydowską. Mieszkańców getta wywieziono i zamordowano w obozie zagłady w Trublince.  Mieszkańcy getta musieli zakładać opaski z gwiazdą Dawida na rękawach.

Dlaczego symbolem rocznicy jest żonkil?
Żonkil jest symbolem szacunku, pamięci i wiedzy na temat powstania w gettcie.
Akcja Żółte Żonkile organizowana jest przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Marek Edelman - Bohater i ostatni przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), zapoczątkował składania żółtych żonkili w każdą rocznicę pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie. W tym dniu wolontariusze na warszawskich ulicach rozdają przechodniom żonkile.

Na czym polegało powstanie i kiedy wybuchło?
Powstanie w gettcie warszawskim wybuchło 19.04.1943r.
Polegało na tym, że polskie organizacje podziemne oraz żydowskie podziemne formacje podjęły walkę przeciwko Niemcom. Główną przyczyną powstania była decyzja o likwidacji warszawskiego getta. Co roku 19 kwietnia o godzinie 12:00 wyją syreny i należy się w tym czasie zatrzymać.

Przemysław Drozdowski

# data[].attributes.body
Getto to obszar miasta, który został przeznaczony dla innych religii i dla mniejszości narodowych, najczęściej getta były wydzielana dla żydów.

Żonkil - symbol rocznicy!
Żonkil jest kwiatem rocznicy, ponieważ Marek Edelman złożył bukiet żonkili pod pomnikiem bohaterów getta w muranowie i tak żonkil stał się symbolem powstania 19 kwietnia.

19 kwietnia 1943 roku w getcie powstanie było przystąpieniem do walki o godność.

# data[].attributes.body
Symbolem rocznicy jest żółty żonkil ponieważ ma on przedstawiać gwiazdę dawida którą nosili żydzi i żydówki do wieku 10 lat. Żonkil jest też nawiązaniem do wypowiedzi  Hanny Krall. Cytuje: W książce „Zdążyć przed Panem Bogiem” Edelman powiedział, że każdego 19 kwietnia, w rocznicę wybuchu powstania w getcie otrzymywał od anonimowej kobiety bukiet żółtych żonkil. Głównie to przyczyniło się do wybrania tego kwiata jako symbol tego wydarzenia.

# data[].attributes.headline
Na czym polegało powstanie i kiedy wybuchło?

# data[].attributes.subject
Na czym polegało powstanie i kiedy wybuchło?

# data[].attributes.body
Powstanie polegało na wydostaniu ludzi się z Getta. Wojska Żydowskie i armia Polska wyszła z podziemi i zaczęła walczyć o wolność. Walka powiodła się, getto zostało zniszczone a osoby w nim przetrzymywane uwolnione. Powstanie rozpoczęło się 19 kwietnia a zakończyło się 16 maja 1943.