# data[].attributes.headline
IBPYP KOORDİNATÖRÜ GAMZE ERKAL'DAN 4-D SINIFINA MESAJ / A MESSAGE FROM PYP COORDINATOR

# data[].attributes.subject
IBPYP KOORDİNATÖRÜ GAMZE ERKAL'DAN 4-D SINIFINA MESAJ / A MESSAGE FROM PYP COORDINATOR

# data[].attributes.body
Sevgili Öğrencilerim,

Bugün burada, emeklerinizin, yaratıcılığınızın ve öğrenme yolculuğunuzun en güzel meyvelerini sergilemek için bir aradayız. Her birinizin yıl boyunca gösterdiği azim, sabır ve merak, bizler için büyük bir gurur kaynağı oldu. Şimdi, ilkokul sayfasını tamamlayıp ortaokula doğru yeni bir maceraya yelken açıyorsunuz.

Bu sergide yer alan her çalışma, sizlerin hayal gücünü, öğrenmeye olan tutkunuzu ve birlikte başardığımız harika anları yansıtıyor. Bazı öğrencilerimizin anaokulundan beri gösterdiği emek ve kararlılık, bu yolculuğu daha da uzun ve anlamlı kıldı. Sizleri büyüme yolculuğunuzda izlemek, her adımda geliştiğini görmek benim için tarifsiz bir mutluluk.

Ortaokula adım attığınızda, karşılaşacağınız yeni bilgiler, keşfedeceğiniz farklı yollar ve öğreneceğiniz sayısız şey olacak. Merakınızı her zaman canlı tutun, hayal etmeye cesaret edin ve asla pes etmeyin. Ve en önemlisi sorgulayan, düşünen ve çözüm üreten biri olmaktan asla vazgeçmeyin! Sizlerin her birinizin harika başarılara imza atacağına inanıyorum!

Gözlerinizdeki ışıltıyı ve kalplerinizdeki heyecanı hiç kaybetmemeniz dileğiyle… Yolunuz açık, başarılarınız daim olsun!

Gamze ERKAL

İSTEK BARIŞ IBPYP KOORDİNATÖRÜ

# data[].attributes.headline
ANAOKUL MÜDÜRÜ NEVAL IŞIK ERDEMLİ'DEN 4-D SINIFINA MESAJ / A MESSAGE FROM KINDERGARTEN PRINCIPAL

# data[].attributes.subject
ANAOKUL MÜDÜRÜ NEVAL IŞIK ERDEMLİ'DEN 4-D SINIFINA MESAJ / A MESSAGE FROM KINDERGARTEN PRINCIPAL

# data[].attributes.body
Sevgili Öğrencilerimiz,

Her başlangıç içinde yeni bir yolculuğun heyecanını taşır. Sizler, bu yolculuğa ilk adımlarınızı attığınız günden beri öğrenmeye, keşfetmeye ve büyümeye devam ettiniz. Şimdi, PYP Bitirme Sergisi ile bu sürecin en anlamlı duraklarından birine ulaştınız.

Kimileriniz bu okulda anaokulundan itibaren bizimleydi, kimileriniz daha sonra bu büyük aileye katıldı. Ama hepiniz, öğrenme yolculuğuna merakla, azimle ve coşkuyla devam ettiniz. Sizi izlemek, büyümenize tanıklık etmek bizim için büyük bir gurur oldu.

Bitirme serginiz, sadece öğrendiklerinizi değil, aynı zamanda kim olduğunuzu ve dünyaya nasıl bir katkı sunmak istediğinizi gösterdiğiniz çok özel bir an. Sizler, araştıran, sorgulayan, duyarlı ve açık fikirli bireyler olarak geleceğe doğru adım atıyorsunuz.

Unutmayın, öğrenme hiçbir zaman bitmez. Hayal etmeye, soru sormaya ve dünyayı daha güzel bir yer haline getirmeye devam edin. Yolunuz açık, kalbiniz bilgi ve sevgiyle dolu olsun.

Sizleri sevgiyle uğurluyor, başarılarınızın devamını diliyoruz!

Neval Işık Erdemli

İSTEK Barış Anaokulu Müdürü

# data[].attributes.headline
İLKOKUL MÜDÜRÜ MELİKE AYHAN GÜL'DEN 4-D SINIFINA MESAJ / A MESSAGE FROM PRIMARY SCHOOL PRINCIPAL

# data[].attributes.subject
İLKOKUL MÜDÜRÜ MELİKE AYHAN GÜL'DEN 4-D SINIFINA MESAJ / A MESSAGE FROM PRIMARY SCHOOL PRINCIPAL

# data[].attributes.body
Sevgili 4. Sınıf Öğrencilerimiz,

PYP Sergisi sürecinde göstereceğiniz çaba, merak ve yaratıcılık harika! Anaokulundan ilkokula kadar öğrendikleriniz ve edindiğiniz bilgiler, keşfettiğiniz yeni fikirler ve kazandığınız beceriler sizi daha güçlü ve başarılı yapacak. Mentor öğretmenlerinizin de desteğiyle sene sonunda bizlere sunacağınız çalışmaları ve sergiyi merakla bekliyoruz. Öğretmenlerimizle birlikte, dört sene boyunca ilkokulda gösterdiğiniz çalışkanlığınız, cesaretiniz ve azminiz için sizinle gurur duyuyorum. Serginin bizlerde bırakacağı izler eminim çok etkileyici olacaktır. Sizlerin izinde yürüyecek olan ve eylemlerinizi takip edecek olan tüm ilkokul öğrencileri de sizlerle gurur duyacak.

Şimdiden emekleriniz ve üretkenliğiniz için teşekkür ederim.

Başarılar dilerim.

Melike Ayhan Gül

İSTEK Barış İlkokul Müdürü

# data[].attributes.body
Feryal Mina Yelkenci

Selin İlter

Defne Tuzcu

Mert Yanar

# data[].attributes.body
Funda Kavi

Defne Ulu

Selin Yener

Deniz Miran Barut

# data[].attributes.body
Ceylin Tür

Mira Günaydın

Kaan Bilge

Batu Güner

Toprak Öztekin

# data[].attributes.body
Duru Araslı

Mira Özbirlik

Kaan Özkan

Mira Özkan

Ali Mete Hun

# data[].attributes.body
Selver Acar

Selim Gündüz

Ron Deniz Doğru

Semih Alp Uzunçakmak

Yalın Üstündağ

# data[].attributes.body
4D-2.Grup Nesli Tükenen ve Tükenmekte Olan Hayvanlar olarak belirledi.

# data[].attributes.body
Sevgili öğrencilerim Mira,Batu,Kaan ve Ceylin birlikte tanışma toplantımızı gerçekleştirdik. Sergi için araştırma yapacağımız küresel problemimizi seçtik. Süreçte Salı günleri saat 10.00 da biraraya geleceğiz.

# data[].attributes.body
4-D 1. Grup Konumuzu Deniz Kirliliği olarak belirledik.

# data[].attributes.body
İnsanların eylemleri neticesinde atmosfere salınan gazların “sera etkisi” oluşturması sonucu dünyanın yüzeyinde meydana gelen sıcaklık artışına küresel ısınma denilir. KAYNAKÇA=Yeşil Türkiye

# data[].attributes.body
Küresel ısınma, dünya genelinde kimi yerlerde kuraklığa sebep olurken kimi yerlerde ise sel ve taşkınlara yol açmaktadır. Meydana gelen iklim değişiklikleriyle birlikte okyanus ve deniz suları ısınmaktadır. Özellikle kuraklığın yaşanması ve sıcaklıkların artması insan sağlığını ciddi boyutta tehdit etmektedir.

KAYNAKÇA=Sivas Cumhuriyet Üniversitesi

# data[].attributes.headline
Küresel Isınmaya Karşı Neler Yapabiliriz?

# data[].attributes.subject
Küresel Isınmaya Karşı Neler Yapabiliriz?

# data[].attributes.body
1- Kişisel aracınızı daha az kullanarak toplu taşımaya yönelin 2- Ambalajlı ürün kullanımınızı azaltın 3- Ağaç dikin 4- Su tasarrufu yapın 5- Elektronik cihazlarınızı kapatın 6-Yenilenebilir enerjileri kullanmaya çalışın 7- Et yeme alışkanlığınızı azaltın

KAYNAKÇA= Artemis Arıtım

# data[].attributes.body
İnsan tarafından atmosfere verilen gazların sera etkisi yaratmasın sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denir.

KAYNAKÇA: jmo.org.tr

# data[].attributes.body
Carbon dioxide and other gases in the air (called greenhouse gases) trap this. Without these gases, too much heat would go back into space and living things would not survive. However, as more greenhouse gases enter the air, they also trap more heat. This leads to global warming.
ARAŞTIRILAN YER:Britannica Kids
ARAŞTIRAN:Mira Günaydın 4-D

# data[].attributes.body
Global warming, the phenomenon of increasing average air temperatures near Earth's surface over the past one to two centuries, happens mostly in the troposphere, the lowest level of the atmosphere, which extends from Earth's surface up to a height of 6–11 miles.

source : www.britannica.com

# data[].attributes.headline
Nesli Tükenen ve Tükenmekte Olan Hayvanlar Sorgulama Hatları

# data[].attributes.subject
Nesli Tükenen ve Tükenmekte Olan Hayvanlar Sorgulama Hatları

# data[].attributes.body
1.Nesli tükenen hayvanlar nelerdir?

2.Nesli tükenen hayvanların tükenme sebepleri nelerdir?

3.Hangi hayvanlar nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır?

4.Nesli tükenmekte olan hayvanların korunması için neler yapabiliriz?

# data[].attributes.attachment_caption
4-D- 4. Grup Konusunu Salgın Hastalıklar Olarak belirledi.

# data[].attributes.body
(En çok bilgi edindiğim kaynak): https://www.iucnredlist.org/

https://www.wwf.org.tr/?5040/2016ya-nesli-tehlike-altindaki-bir-hayvan-evlat-edinerek-girin

https://collections.tepapa.govt.nz/topic/2507

🤍✨

# data[].attributes.headline
4D- 5. Grup Konumuz: "Teknolojinin Bilinçli Kullanımı" 

# data[].attributes.subject
4D- 5. Grup Konumuz: "Teknolojinin Bilinçli Kullanımı" 

# data[].attributes.body
Sevgili Öğrencilerim Selver, Yalın, Ron, Selim ve Alp'le ortak karar alarak grubun çalışma konusunu belirledik. Her hafta çarşamba günleri öğle teneffüsünde bir araya gelmeyi planladık.

# data[].attributes.attachment_link.title
4D Mentor Toplantı Tutanağı 1 Nağme Bozok

# data[].attributes.body
Teknolojinin bazı yararları:

Eğitim: online dersler, hızlı bir şekilde bilgiye erişim

Günlük hayat: GPS, online alışveriş, akılı ev sistemleri

Teknolojinin bazı riskleri:

Teknolojiyi bilinçli kullanmak için zararlarını da bilmek gerekir işte bazıları:

Dijital bağımlılık.

Siber güvenlilik sorunları.

Yüz yüze iletişimin azalması.

Bilinçli Teknoloji Kullanımı İçin 5 Kural

1. Günlük teknoloji süresini sınırlayın

2.  Güçlü şifreler kullanın, bilinmeyen kişilerle iletişim kurmayın.

3. İnternetteki bilgileri doğrulayın.

4. Aile ve arkadaşlarla daha çok zaman geçirin

5. Arada teknolojiden uzaklaşarak doğada vakit geçirin.

# data[].attributes.body
Teknolojinin hayatımızda bazı yararları ve riskleri olabilir;

Teknolojinin bazı yararları:

Eğitim: Online dersler, bilgiye hızlı iletişim

Günlük hayat: GPS, online alışveriş, akıllı ev sistemleri

Teknolojinin bazı riskleri:

Dijital bağımlılık

Siber güvenlik sorunları

Yüz yüze iletişimin azalması

Bilinçli Teknoloji Kullanımı İçin 5 Kural:

1. Günlük teknoloji süresini sınırlayın

2. Güçlü şifreler kullanın, bilinmeyen kişilerle iletişim kurmayın.

3. İnternetteki bilgileri doğrulayın.

4. Aile ve arkadaşlarla daha çok zaman geçirin

5. Arada teknolojiden uzaklaşarak doğada vakit geçirin.

# data[].attributes.body
Deniz kirliliği nedir, neye deniz kirliliği denir?

Deniz kirliliği çeşitleri nelerdir?

Denize atılan atıklar nereye gider?

Deniz kirliliği denizteki yaşama nasıl etkiler?

Deniz kirliliği bizi nasıl etkiler?

Deniz kirliliğini nasıl önleyebiliriz?

Mina Yelkenci

# data[].attributes.body
Deniz kirliliği, kimyasal, endüstiyel, tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Deniz_kirliliği

# data[].attributes.body
Deniz atıkları ile oluşan deniz kirliliği gözle görülebilirse de, denizlerdeki asıl kirlilik, çıplak gözle görülemeyen zararlı maddelerle oluşmaktadır.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deniz atıkları ile oluşan deniz kirliliği gözle görülebilirse de, denizlerdeki asıl kirlilik, çıplak gözle görülemeyen zararlı maddelerle oluşmaktadır.

Deniz kirliliği, kimyasal, endüstiyel, tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür.

Denizlerin kirlenmesi sonucunda istilacı türlerin yayılmaktadır. Deniz kirliliğinin kaynaklarının çoğu kara kökenlidir. Kirlilik sıklıkla, tarımsal yüzeysel akış, rüzgârın savurduğu atık ve tozlar gibi yayılı kirlilik kaynaklıdır. Su kirliliğinin bir çeşidi olan besin maddesi kirliliği, denizlere aşırı oranda besin maddesi deşarjı ile oluşan kirliliklerdir. Su yüzeylerinin ötrofikasyonunun asıl sebebidir ve azot ile fosfor gibi aşırı besin maddelerinin yosun üremesini artırması sonucunu doğurur.

Potansiyel olarak toksik kimyasallar küçük partiküllere bulaştıktan sonra plankton ve çoğu depolama ya da deniz suyunu filtreleme yoluyla beslenen bentosa geçer. Bu şekilde toksinler okyanustaki besin zinciri boyunca yukarıya doğru konsantrasyonları artarak ilerler. Birçok partikül kimyasal olarak oksijen tüketerek birleştiğinden haliçler anoksik hâle gelir.

Pestisitler deniz ekosistemlerine karıştığında çok kısa sürede deniz besin ağına girer. Besin ağına girdikten sonra pestisitler mutasyonlara ve insanlara olduğu kadar deniz besin ağına da zarar verecek hastalıklara neden olurlar.

Toksik metaller de deniz besin ağlarına girebilir. Bunlar deniz canlılarının dokularının, biyokimyalarının, davranışlarının ve üremelerinin değişikliğine neden olduğu gibi gelişimlerini de durdurabilmektedir. Aynı zamanda hayvan yemlerinde yüksek oranda balık kaynaklı besin maddesi de kullanıldığından deniz canlılarından gelen toksinler kara hayvanlarına geçtikten sonra et ve süt ürünlerinde ortaya çıkmaktadır.

Deniz kirliliği uluslararası sözleşmesi MARPOL 73/78'i kabul eden ülkeler.

Her ne kadar deniz kirliliğinin tarihi eskilere dayansa da deniz kirliliğine karşı önlem almak için önemli uluslararası sözleşmeler ancak yirminci yüzyılda yürürlüğe konmuştur. Deniz kirliliği 1950'lerden başlayarak Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi konferanslarında tartışılan bir konu olmuştur. Birçok bilim insanı okyanusların muazzam büyüklükleri nedeniyle seyrelteme kapasitelerinin sınırsız olduğuna ve kirliliği zararsız boyutlara indirebileceğine inanmaktaydı.

1950'lerin sonunda ve 1960'ların başında ABD Atom Enerjisi Komisyonu tarafından lisans almış şirketler tarafından ABD kıyılarına, Birleşik Krallık Windscale nükleer atık işleme merkezinden İrlanda Denizi'ne ve Fransa Atom Enerjisi Komiserliği tarafından Akdeniz'e radyoaktif atıkların atılması konusunda çeşitli tartışmalar olmuştur. Akdeniz tartışmasının ardından Jacques Cousteau deniz kirliliğinin durdurulması seferberliğinde dünya çapında tanınan bir kişi olmuştur. Torrey Canyon petrol tankerinin 1967 yılındaki kazası ve Kaliforniya kıyılarında 1969 yılında olan Santa Barbara petrol sızıntısı ile birlikte deniz kirliliği uluslararası basında manşetlere çıkmıştır.

Deniz kirliliği 1972 yılında Stockholm'de yapılan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı'nın önemli tartışma konularından birisi olmuştur. Aynı yıl Londra Konvansiyonu olarak da bilinen Atıkların veya Diğer Maddelerin Depolanması Nedeniyle Ortaya Çıkan Deniz Kirlenmesine dair Konvansiyon kabul edilmiştir. Londra Konvansiyonu deniz kirliliğini yasaklamamış ancak yasak maddeleri içeren kara ve ulusal örgütler tarafından düzenlenecek gri listeler oluşturmuştur. Siyanür ve yüksek oranda radyoaktif atıklar kara listeye konmuştur. Ancak Londra Konvansiyonu yalnızca gemilerden atılan atıklar için uygulandığından boruhatlarından sıvı olarak yapılan atıkların düzenlenmesi konusunda bir yararı olmamıştır.

Septik akarsu.

Deniz ekosistemlerinin kirlilik kaynakları farklı şekillerde kategorilendirilebilir. Genel olarak deniz kirliliğinin kaynağı üçe ayrılarak incelenebilir: atıkların doğrudan deşarjı, yağmur nedeniyle oluşan yüzeysel akışlar ve atmosferden açığa çıkan kirleticiler.

Kirleticilerin denize ulaşmasında yaygın bir yol akarsulardır. Denizlerden su buharlaşması yağışlardan fazla olduğunda denge kıtaların üzerinde olan yağışlarla sağlanır ve bu şekilde akarsulara karışan su tekrar denize döner. Staten Island'ın güneyine ve kuzeyine sularını döken New York'taki Hudson Nehri ile New Jersey'deki Raritan Irmağı açık denizdeki zooplanktonlarda cıva kirliliğinin kaynağıdır. Deniz suyunu filtreleyerek beslenen Copepoda alt sınıfından kabuklularda görülen en yüksek cıva konsantrasyonu bu akarsuların ağzında değil ama 70 km güneyinde Atlantic City yakınlarında tespit edilmiştir. Deniz suyuna karışmış toksinler birkaç gün içinde planktonlara geçer.

Kirlilik genellikle noktasal kirlilik ya da yayılı kirlilik olarak sınıflandırılır. Tek, belirlenebilir ve yerel bir kirlilik kaynağı tespit edilebiliyorsa bu noktasal kirliliktir. Örneğin lağımın ya da endüstriyel atıkların doğrudan deniz suyuna deşarjı gibi. Bu tür kirlilikler özellikle gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Eğer kirliliğin kaynağı belirli değil ve yaygın olarak görülüyorsa yayılı kirliliktir. Bu kirlilikleri kontrol etmek zor olmaktadır. Tarımsal kaynaklı yüzeysel akışlar ve rüzgârın taşıdığı atıklar bu tarz kirliliklerdir.

Rio Tinto Irmağında madencilik kaynaklı asit drenajı.

Kirleticiler akarsulara ve denizlere doğrudan kentsel kanalizasyon sistemlerinden ve endüstriyel atık deşarjı yoluyla zararlı ve toksik atıklar olarak girer.

Bakır, altın gibi metallerin madenciliği başka bir deniz kirliliği kaynağıdır. Zararlı maddelerle zehirlenen toprak, akarsulara karışarak taşınır ve denizlere ulaşır. Yaygın bir sanayi atığı olan bakırın çıkarılma işlemi sırasında kullanılan kimyasal maddeler, toprağa karışır ve toprağı zehirler. Bu zehirli toprak, yeraltındaki ve yerüstündeki akarsular aracılığıyla denizlere ulaşarak yavaş yavaş denizleri de zehirler. Denizlerin kirlenmesi ya da daha doğru bir tâbirle kirletilmesi sonucunda, gözle görülemeyen en küçüğünden, yeryüzünün en büyük memeli hayvanlarına kadar tüm deniz canlılarının yaşam döngülerinde geri döndürülemeyecek önemde hasarlar oluşur.

Özellikle madencilik sektörünün, çevre koruma hususunda özenli ve dikkatli olduğu söylenemez. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı'nın verilerine göre ABD'nin batısında su kaynaklarının %40'ı madencilik nedeniyle kirlenmiştir. Bu kirliliğin büyük bölümü denizlere karışarak tüm yeryüzüne yayılmaktadır.

Tarım alanlarından, kentlerden, yol, bina, liman ve kanal inşaatlarından kaynaklanan yüzeysel akışlar karbon, azot, fosfor ve diğer minerallerden oluşan partikül ve topraği denizlere taşır. Besin maddesi yönünden zengin olan bu sular su yosunlarının ve fitoplanktonun yosun patlaması olarak bilinen şekilde kıyılarda aşırı olarak artmasına ve tüm oksijeni kullanarak oksijen azlığına neden olur. Kıyı bölgelerde, yollar ve otoyollardan gelen kirli yüzeysel akışlarda önemli bir kirlilik kaynağı olmaktadır.

Kargo gemisi balast suyunu boşaltırken.

Deniz kirliliğinde gemi kaynaklı farklı kirlilik nedenleri bulunur. Petrol sızıntısının etkileri önemli ölçüde harap edici olabilmektedir. Ham petrolde bulunan polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAHs) deniz yaşamına toksik etkisinin yanı sıra temizlenmeleri çok güçtür ve deniz tabanında yıllarca kalabilmektedir.

Petrol sızıntıları deniz kirliliğinde en medyatik olaylardan biridir. Her ne kadar bir tanker kazası uluslararası basında manşetlere çıksa da denizlerdeki petrolün çoğu balast sularını denize döken tankerler, kaçak yapan boru hatları ve kanalizasyona akıtılan motor yağları gibi çok daha fazla küçük kaynaktan gelmektedir.

Dökme yük gemilerinden atılan kargo atıkları limanları, su yollarını ve okyanusları kirletmektedir. Çoğu durumda, kanunlarca yasaklanmış olmasına rağmen gemiler bilerek yasadışı atıkları denize deşarj etmektedir. Her yıl genellikle fırtınalar sırasında konteyner gemilerinden 10.000'den fazla konteynerın denize düşüp kaybolduğu tahmin edilmektedir. Gemiler ayrıca doğal yaşamı rahatsız eden gürültü kirliliği de yaratmaktadır. Balastlarından gelen su zararlı su yosunları ile diğer istilacı türleri yayar.

Denizde alınan ve limanda salınan balast suyu istenmeyen egzotik deniz türlerinin taşınmasında ana nedendir. Örneğin, Karadeniz, Hazar Denizi ve Azak Denizi'ne özgü istilacı tatlısı sebra midyelerinin Büyük Göller'e muhtemelen gemilerin balast suyuyla taşındığı düşünülmektedir. Tek bir istilacı türün bütün bir deniz ekosistemine zararına örnek olarak görünüşte zararsız bir denizanası olan ve günümüzde dünya üzerindeki tüm haliçlerde yaşayan Mnemiopsis leidyi gösterilebilir. İlk olarak 1982 yılında Karadeniz'e bir geminin balast suyu ile sokulduğu düşünülmektedir. Burada popülasyonu hızla katlanarak artan denizanası 1988 yılına gelindiğinde yerel balık avcılığına büyük bir darbe vurmuştur. 1984 yılında 204.000 ton avlanan hamsi avı 1993'te 200 tona, 1984'te 24.600 ton avlanan çaça avı 1993'te 12.000 tona, 1984 yılında 4.000 ton avlanan karagöz istavrit avı ise 1993 yılında sıfıra düşmüştür. Arık denizanası balık larvaları da dahil olmak üzere zooplanktonları tükettiği için sayıları önemli ölçüde azalmıştır ancak hâlâ ekosistemi tehdit altında tutmaktadır.

İstilacı türler, istila ettikleri bölgede yeni hastalıkların yayılmasını hızlandırabilir, yeni genetik özellikleri sokabilir, sualtı coğrafyasını değiştirebilir ve yerel türlerin besin bulmasını zorlaştırabilir. Yalnızca ABD'de istilacı türler yıllık 138 milyar US$ ekonomik kayba neden olmaktadır.

Atmosferik kirlilik

Bir başka deniz kirliliği kaynağı atmosferik kirliliktir. Plastik poşetlerin de içinde bulunduğu atık ve çöpler, çöplüklerden rüzgâr vasıtasıyla denizlere ulaşır. Sahra Çölü'nden kalkan toz subtropikal yüksek basınç alanının güney sınırı boyunca hareket eder ve sıcak mevsimde basınç alanının kuzeye doğru hareketiyle Karayipler ile Florida'ya taşınır. Gobi ve Taklamakan çöllerinden kalkan toz ise Kore ve Japonya üzerinden Pasifik Okyanusu'nun kuzeyinden Hawaii Adaları'na kadar taşınır. 1970'lerden beri Afrika'da kuraklık dönemlerinin artışıyla birlikte toz miktarında da önemli artışlar olmuştur. Karayiplere ve Florida'ya taşınan toz miktarında yıldan yıla büyük farklılıklar gözlemlenir; ancak toz akış miktarı Kuzey Atlantik salınımının pozitif evresinde daha büyüktür. USGS, toz bulutları ile Karayipler ve Florida'daki mercan kayalıklarının sağlığını 1970'lerden beri birbiri ile ilişkilendirmiştir.

İklim değişikliği deniz sıcaklıklarını artırmakta ve atmosferde bulunan karbondioksit oranını da yükseltmektedir. Yükselen karbondioksit oranları da okyanusların asitlenmesine neden olmaktadır. Bu da sonuç olarak su ekosistemlerini ve balık dağılımlarını değiştirmekte ve sürdürülebilir balıkçılığı dolayısıyla buna bağlı yaşayan toplulukları etkilemektedir. Sağlıklı okyanus ekosistemleri aynı zamanda iklim değişikliğini azaltmak için önemlidir.

Okyanus tabanından mineral çıkarılması süreci olan derin deniz madenciliği görece yenidir. Okyanus maden alanları genellikle deniz yüzeyinden 1.400 ila 3.700 metre derinlikte bulunan büyük polimetalik nodüller ile aktif ya da sönmüş hidrotermal bacalardır. Hidrotermal bacalar içinde gümüş, altın, bakır, mangan, kobalt ve çinko gibi kıymetli metaller barındıran büyük sülfür yatakları oluşturur. Bu yataklar hidrolik pompalar ya da kova sistemleri ile kazılarak işlenmek üzere cevherleri deniz yüzeyine çıkarır. Tüm madencilik işlemlerinde olduğu gibi derin deniz madenciliği de çevresine verdiği zararlar ile tartışmalara konu olmaktadır.

Derin deniz madenciliği yeni olduğu için çevre üzerine etkileri tam olarak bilinememektedir. Ancak uzmanlar okyanus tabanının bir kısmının koparılarak alınmasının bentik bölgede karışıklığa neden olacağından, suyun toksikliğini artıracağından ve sediment bulanıklığı yaratacağından emindirler. Okyanus tabanının bir bölümünün kaldırılması bentosu etkiler ve madenin yerine ve tipine göre kalıcı zararlar verebilir. Maden yapılan alandaki doğrudan etkisinin dışında kaçaklar, sızıntılar ve korozyon o bölgenin kimyasal yapısını da değiştirebilir.

Derin deniz madenciliğinin sonuçları arasında en büyük etkiyi sediment bulanıklığı yaratır. Çıkarılan mineraller ayıklandıktan sonra kalan sedimentin ince toz partikülleri halinde tekrar denize salınması su üstünde bulanık hâlde yüzen partiküllere neden olur. Bu bulanık su tabana yakın ya da su yüzünde olabilir. Atıkların madenin yapıldığı yere tekrar pompalanması sonucu tabana yakın bulanıklık oluşur. Yüzen partiküller suyun türbiditesini yani bulanıklığını artırarak bentik canlıların suyu filtreleyerek çalışan beslenme sistemlerini tıkar. Yüzeydeki sediment bulanıklıkları daha ciddi sorunlara yolaçar. Partiküllerin boyutlaruna ve su akıntılarına bağlı olarak çok geniş alanlara yayılabilirler. Suya ışığın girmesini engelleyerek ve zooplanktonları etkileyerek bölgedeki besin ağının önemli ölçüde etkilenmesine neden olur.

Asidifikasyon

Maldivler'de çevresinde mercan resifi bulunan ada. Dünya üzerinde mercan resfileri ölmektedir.[24]

Okyanuslar karbondioksiti atmosferden absorbe eden doğal bir karbon alıcıdır. Atmosferdeki karbondioksit oranının yükselmesi ile birlikte okyanuslar daha asitli olmaktadır. Okyanusların asitlenmesinin potansiyel sonuçları tam olarak anlaşılamamıştır ancak kalsiyum karbonattan ibaret olan yapılar çözülme tehlikesiyle karşı karşıyadırlar. Bu durum mercan resiflerini etkilediği gibi su kabuklularını da etkilemektedir.

Okyanuslar ve kıyı ekosistemleri karbon döngüsünde önemli bir yer almaktadır ve 2000 ila 2007 yılları arasında insan aktivitelerinden oluşan karbondioksitin %25'ini ve sanayi devriminden itibaren insanların yarattığı karbondioksitin yarısını yok etmiştir. Deniz suyu sıcaklığının artması ve okyanusların asitliğinin yükselmesi karbon alıcı olarak kapasitelerinin zamanla azalması anlamına gelecektir. Bu konudaki küresel endişeler Monako ve Manado Deklarasyonlarında dile getirilmiştir.

NOAA biliminsanlarının 2008 yılında Science dergisinde yayımladığı araştırmaya göre Kuzey Amerika'nın Pasifik Okyanusu kıyısında dört millik kıta sahanlığı boyunca görece daha asitli deniz suyunun toplandığı ortaya çıkarılmıştır. Bölgesel deniz yaşamının çoğunun doğduğu ve yaşadığı bu bölge çevre açısından çok kritik bir bölgedir. Araştırma yalnızca Vancouver'dan Kaliforniya'nın kuzeyine kadar olan bölgeyi içerse de diğer kıta sahanlıklarının da benzer etki altında olması çok muhtemeldir.

Diğer bir sorun da okyanus tabanının altında bulunan metan hidrat yataklarıdır. Burada bulunan önemli miktardaki, sera gazlarından metan gazının okyanusların sıcaklığının artmasıyla salınması söz konusu olabilecektir. 2004 yılında küresel metan hidrat yataklarının potansiyeli bir ila beş milyon kilometreküp olarak tahmin edilmiştir. Eğer tüm bu yataklar okyanus tabanı altında muntazam olarak dağılmış olsaydı 3 ila 14 metre arasında bir kalınlığa tekabül edecekti. Bu tahmin 500 ila 2.500 gigaton karbon (GtC) anlamına gelir. Diğer tüm fosil yakıt rezervi küresel olarak 5.000 GtC olarak tahmin edilmektedir.

Kirlenmiş lagün.

Bentos üzerinde ötrofikasyonun etkisi.

Ötrofikasyon, bir ekosistem içinde azot ve fosfor bileşikleri gibi kimyasal besin maddelerinin artmasıdır. Etkileri o ekosistemde aşırı bitki üremesi ve çürümesi ile birlikte oksijen azlığı, su kalitesinde kötüleşme ile birlikte hayvan popülasyonlarında azalmadır.

Ötrofikasyonun ana kaynağı çiftlik hayvanları ve insan atıkları ile birlikte tarımsal gübre olarak kullanılan kimyasalların akarsular yoluyla denizlere karışmasıdır. Suyun içinde aşırı derecede oksijen tüketen kimyasalların bulunması oksijen azlığına zol açar ve sonucunda ekolojik açıdan ölü bölgeler ortaya çıkar.

Kara kaynaklı besin maddelerinin dar bir kanal boyunca yüzeysel akış yoluyla denize karıştığı haliçler doğal olarak ötrofik olmaya meyillidirler. World Resources Institute, özellikle Batı Avrupa, ABD ve Doğu Asya'da 375 hipoksik kiyı bölgesi belirlemiştir. Okyanuslarda, balık ve deniz memelilerini öldüren ve kıyıya ulaştığında insanlar ile evcil hayvanlarda soluma sorunlarında yol açan kızıl gelgit yosun patlamalarına sıklıkla rastlanmaktadır.

Yüzey akışına ek olarak atmosferik insan kaynaklı azot fiksasyonu sonucu amonyak da denizlere karışır.2008 yılında yapılan bir araştırmada bu kaynağın okyanusların dış azot kaynağının üçte birini ve yıllık deniz biyolojik üretiminin de %3'ünü oluşturduğunu ortaya koymuştur. Çevremizde reaktif azotun birikmesinin atmosfere karbondioksit salınımı kadar ciddi sonuçlar doğuracağı önerilmiştir.

Haliçlerdeki ötrofikasyon için bir çözüm yolu olarak buralarda bulunan istiridye gibi deniz kabuklularının popülasyonlarının yenilenmesidir. İstiridyeler su içinden azotu ayırır ve suda asılı katıları filtreleyerek zararlı yosun patlamalarını ve anoksik durumları engeller. Deniz suyunu filtreleyerek beslenme işlevinin sı kalitesi için yararlı olduğu düşünülmektedir. Bu şekilde fitoplankton yoğunluğu kontrol edilmekte ve deniz kabuklularının toplanmasıyla birlikte sistemdeki besinler toplanabilmektedir. Deniz suyu kalitesinin artırılması için deniz kabukluları popülasyonlarının üretilmesi üzerine temel çalışmalar Odd Lindahl ve çalışma arkadaşları tarafından İsveç'te midyeler üzerinde yapılmıştır.

Plastik atıkları kullanarak yuva yapmış sessiz kuğu.

Deniz atıkları asıl olarak deniz yüzeyinde yüzen ya da su içinde asılı kalan insan kaynaklı çöplerdir. Bu atıkların yaklaşık %80'i plastiktir ve II. Dünya Savaşı'nın sonundan beri miktarı artmaktadır. Okyanuslardaki lastik kütlesinin 100 milyon metrik ton kadar olduğu tahmin edilmektedir.

Çöpe atılmış plastik poşetler gibi tüm plastik atıklar denizlere karıştığında doğal yaşamı ve balık havzalarını tehdit etmektedir. Bu tehditler deniz canlılarının atıklara dolaşması, boğulmaları ve plastik atıkları yutmalarıyla olmaktadır. Özellikle plastikten yapılmış balık ağları balıkçılar tarafından denizde kaybedilmekte ya da bilerek bırakılmaktadır. Hayalet ağlar denen bu ağlara balıklar, yunuslar, deniz kaplumbağaları, köpekbalıkları, dugonglar, timsahlar, deniz kuşları, yengeçler ve diğer canlılar dolaşarak hareketleri kısıtlanmakta, aç kalmalarına neden olmakta, yaralanmalar ve enfeksiyonlarla sonuçlanmakta ve nefes almak için yüzeye çıkmak zorunda kalanların da boğulmasına neden olmaktadır.

Deniz atığı yutmuş olan Laysan albatrosu kalıntısı.

Deniz üstünde ya da içinde yaşayan birçok canlı, doğal avlarına benzediği durumda yanlışlıkla denizde yüzen atıkları yutmaktadır. Hacimli ve dolaşık olan bir plastik atık hayvanın sindirim siteminden kolaylıkla geçip atılamadığında burada kalarak besinlerin geçişini engellemekte ve hayvanın açlıktan ya da enfeksiyondan ölmesine neden olmaktadır.

Plastikler diğer birçok madde gibi parçalanmadığı için birikmektedir. Güneş ışınlarına maruz kaldıklarında ışığın etkisiyle parçalanabilirler ancak bunun için kuru olmaları gerekir ve su bu süreci engeller. Denizlerde, güneş ışığı ile parçalanmış olan plastikler daha da küçük parçalara ayrışır ancak moleküler düzeyde polimerler geride kalır. Denizde yüzen plastik parçaları zooplankton boyutlarına kadar parçalandığında denizanaları tarafından tüketilmeye çalışılmakta ve böylece de besin zincirine dahil olmaktadırlar. Uzun süre dayanabilen bu plastik parçaların çoğu deniz kuşları ve hayvanlarının midesine girer.

Plastik atıklar Okyanus akıntı sistemlerinin merkezinde toplanmaya meyillidir. Özellikle Büyük Pasifik çöp alanı oldukça yüksek oranda plastik partikül yoğunluğuna sahiptir. 1999 yılında alınan örneklerde o bölgede plastik partikül sayısının, zooplankton sayısının altı katı kadar olduğu görülmüştür. Midway Adasına tüm Hawaii Adalarına olduğu gibi bu çöp alanından oldukça yüksek oranda atık gelmektedir. Yüzde doksanı plastik olan bu atıklar Midway Adasının kıyılarına vurarak burada yaşayan yerel kuş popülasyonlarına tehdit oluşturmaktadır. Midway Adası yaklaşık 1,5 milyonluk popülasyonu ile Laysan albatrosunun küresel popülasyonunun üçte ikisine ev sahipliği yapar. Bu albatrosların tamamına yakınının sindirim sistemlerinde plastik vardır ve yavrularının üçte biri ölmektedir.

Plastik malzemelerin yapımında kullanılan toksik eklentiler su ile temas edildiğinde çevreye yayılabilir. Suda kalan hidrofobik kirleticiler plastik atıkların içinde bir araya gelerek yüzeyde toplanır ve plastik bu şekilde karada olduğundan daha öldürücü hâle gelir. Hidrofobik kirleticiler aynı zamanda yağlı dokularda birikerek besin zincirinde ilerlerler. Bazı plastik eklenti maddelerinin yendiğinde endokrin sistemi bozduğu, diğerlerinin bağışıklık sistemini çökerttiği ve üreme oranlarını azalttığı bilinmektedir. Deniz yüzeyinde kalan atıklar aynı zamanda PCB'ler, DDT ve PAH'lar gibi inatçı organik kirleticileri de absorbe eder. Toksik etkilerinin yanı sıra sindirildiklerinde bu maddeler hayvan beyni tarafından yanlışlıkla estradiol olarak algılanarak hormon üretiminde bozukluklara yol açarak doğal yaşamı etkiler.

Plastiklerin dışında deniz ortamında hızlıca parçalanmayan diğer toksinler de sorunlara yol açmaktadır. İnatçı toksinler arasında PCB'ler, DDT, TBT, pestisitler, furanlar, dioksinler, fenoller ve radyoaktif atıklar sayılabilir. Ağır metaller görece yüksek yoğunluklu ve düşük konsantrasyonlarda toksik ya da zehirli olan metalik kimyasal elementlerdir. Ağır metallere örnek olarak cıva, kurşun, nikel, arsenik ve kadmiyum verilebilir. Bu tür toksinler biyobirikim denen bir süreç ile suda yaşayan canlıların yağ dokularında birikirler. Aynı zamanda haliçler gibi bentik ortamda da birikirler.

# data[].attributes.attachment_link.description
Deniz kirliliği, kimyasal, endüstiyel, tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür. Denizlerin kirlenmesi sonucunda istilacı türlerin yayılmaktadır. Deniz kirliliğinin kaynaklarının çoğu kara kökenlidir. Kirlilik sıklıkla, tarımsal yüzeysel akış, rüzgârın savurduğu atık ve tozlar gibi yayılı kirlilik kaynaklıdır.

# data[].attributes.body
1. "Save the Ocean" Diorama 🌊

📌 Materials: Shoebox, recycled materials, paper, glue, paint
📌 Concept:

Divide the box into two parts: a clean ocean and a polluted ocean

Use blue tissue paper, sand, and seashells for the clean side

Use plastic, bottle caps, and dark colors for the polluted side

Add paper fish and sea creatures—some looking happy in the clean area and sad in the polluted area
🎯 Message: Compare a healthy vs. polluted sea

2. “Trash to Treasure” Sea Animals 🐙

📌 Materials: Plastic bottles, caps, old fabric, rope, glue
📌 Concept:

Make sea animals (turtles, jellyfish, fish) out of trash

Example: Use plastic bottle bottoms to make a jellyfish body and tie yarn for tentacles

Attach a message: “I was trash, now I’m art!”
🎯 Message: Show how waste can be repurposed instead of polluting the sea

3. “The Ocean’s Cry” Interactive Poster 📜

📌 Materials: Large cardboard, movable paper pieces, Velcro, markers
📌 Concept:

Create an interactive poster where kids can “remove” the pollution

Draw a big ocean scene and attach removable paper trash

When people visit the exhibition, they can pull off the trash to reveal a cleaner ocean
🎯 Message: Encourage taking action to clean the ocean

4. “Plastic Bottle Wave” Art 🌊

📌 Materials: Cut-up plastic bottles, blue paint, LED lights (optional)
📌 Concept:

Cut and layer plastic bottles to create a 3D ocean wave sculpture

Paint the bottles in different shades of blue

Add tiny fish made from bottle caps swimming through the wave

If possible, add LED lights inside to make it glow!
🎯 Message: A powerful visual representation of plastic pollution

5. “Pollution in a Bottle” Experiment 🧪

📌 Materials: Two clear bottles, clean water, food coloring, plastic bits, oil
📌 Concept:

One bottle has clean water with fish drawings

The other bottle has dirty water with plastic, oil, and dark colors

Label them "Before" and "After Pollution"
🎯 Message: A simple way to show how pollution changes the ocean

6. “Under the Sea” Storybook 📖

📌 Materials: Handmade paper book, drawings, short sentences
📌 Concept:

Each student makes one page about sea pollution

Example pages: “What pollutes the sea?” “How can we help?”

Combine them into a big class storybook for people to read at the exhibition
🎯 Message: A collaborative storytelling project to raise awareness

# data[].attributes.body
Yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgar, hidroelektrik, biyokütle) fosil yakıtlardan çok daha düşük emisyonlara sahiptir ve bu nedenle küresel ısınmayı yavaşlatmada önemli bir rol oynar. Enerji verimliliği artırıldığında da fosil yakıt tüketimi azalır ve emisyonlar düşer.

Kaynakça:

https://www.aydemenerji.com.tr

Küresel Isınma ile Enerji İlişkisi

# data[].attributes.body
Basınç artar veya düşer, ısı yükselir veya düşer. Rüzgar oluşur. Meydana gelenler o güne ve kısa zamana aittir. gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma deniyor.

Kaynakça:

https://www.mgm.gov.tr

# data[].attributes.headline
Hayvan nesillerinin tükenmesinin genel olarak üç temel sebebi vardır: Habitat kaybı, çevre kirliliği ve iklim değişikliği. Bu sebeplerin çoğunun kaynağı maalesef insanlardır. Habitat, hayvanın ve diğer canlıların yaşadığı özel bölgeye verilen addır.

# data[].attributes.subject
Hayvan nesillerinin tükenmesinin genel olarak üç temel sebebi vardır: Habitat kaybı, çevre kirliliği ve iklim değişikliği. Bu sebeplerin çoğunun kaynağı maalesef insanlardır. Habitat, hayvanın ve diğer canlıların yaşadığı özel bölgeye verilen addır.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=syMkbaupq6A

# data[].attributes.attachment_link.title
NESLİ TÜKENEN HAYVANLAR- Nesli tükenen sekiz hayvan - NESLİ TÜKENEN HAYVAN BELGESELİ

# data[].attributes.body
1. Posteri Canva veya herangi bir uygulama üzerinden de yapabiliriz.

2. Gene bir kavonoz yapıp nesli tükenen ve tükenmekte olan hayvanları kâğıta yazıp çekmelerini isteriz ondan sonrada çektikleri hayvan nesli tükenen mi yoksa tükenmekte olan mı diye sorabiliriz.

3. Rengârenk bir poster yapalım ki dikkat çeksin.

4. vazomuzu almazsak kilden ve akrilik boyadan yapabiririz.(kendimiz uğraşırsak daha güzel olabilir.)

5. Postere hayvan çizip konuşma baloncuğuyla komik bir şekilde bilgiler verebiliriz.(Komik olursa eğlenceli olabilir)

6. Öğrencilere minik hand made oyuncaklar ve hediyeler yapabiliriz.(Kız öğrenciler için bilezik kolye takı toka yapabiliriz erkeklerede kilden figür yapabiliriz hepsi nesli tükenen ve tükenmekre olan hayvanlarla ilgili olacak.)

7. Öğrencilere dikatli olmalarını söyleyebiliriz.

8. Eğlenceli değişik oyunlar yapabiliriz.

Not: Posteri kendimiz çizerekte yapabiliriz.

# data[].attributes.body
https://www.tamindir.com/blog/nesli-tukenen-hayvanlar_78551/

https://www.omo.com/tr/surdurulebilirlik/nesli-tukenmekte-olan-hayvanlari-koruyalim.html

# data[].attributes.headline
Nesli tükenme tehlikesi olan hayvanlar neler yapabiliriz

# data[].attributes.subject
Nesli tükenme tehlikesi olan hayvanlar neler yapabiliriz

# data[].attributes.body
1. Leopar
Panthera pardus
Dünya genelinde nesli tehlike altında bir tür olan leopar, son derece karizmatik bir canlı. Kafkasya leoparı, Türkiye’nin kuzeydoğusunu da içine alan Kafkasya bölgesinde yaşar. Ancak, doğal yaşam alanı gittikçe daralmaktadır. Kafkasya leoparının korunmasına yönelik çalışmalar, bu türün yaşadığı doğal ormanların ve ormanların içindeki diğer canlı türlerinin de korunmasını sağlayacaktır. Doğal yaşam alanları ve av kaynaklarının azalması onları insanların yaşadığı yerlere yönlendirmiş ve bu da genellikle vurularak ya da zehirlenerek öldürülmelerine yol açmıştır. Yasa dışı avcılık en büyük düşmanıdır.

Doğal Yaşama Saygı: Hayvanların doğal alanlarına müdahale etmemek, onları korumanın en önemli yollarından biridir. Piknik yaparken, yürüyüşe çıkarken ya da ormanlık alanlarda bulunurken doğayı temiz tutmak, çevreyi kirletmemek ve hayvanların yaşam alanlarına saygı göstermek önemlidir.

# data[].attributes.headline
Nesli tükenmekte olan hayvanları nasıl koruyabiliriz

# data[].attributes.subject
Nesli tükenmekte olan hayvanları nasıl koruyabiliriz

# data[].attributes.body
Doğada bulunan tüm varlıklar muhteşem bir denge ve uyum içinde... Bu dengeyi bozan tek canlı türü ise maalesef insan. İnsanoğlunun doğa üzerindeki yıkıcı faaliyetleri bu kusursuz dengeyi bozuyor ve hayvanların yaşam alanlarını tehdit ediyor.

İçinde bulunduğumuz yüzyılda, insanoğlunun doğada var olma mücadelesi yüzünden birçok hayvanın nesli tükenmek üzere... Plansız nüfus artışı, kentleşme, ormanların ve hayvanların doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve bunun gibi insan kaynaklı birçok sebep, çeşitli hayvanların sayısını azaltıyor ve ekosistemin dengesini hızlı bir şekilde bozuyor.

Son yıllarda yapılan araştırmalar nesli tükenmekte olan hayvanların sayısının giderek arttığını gösteriyor. Doğal beslenme zincirinin bozulmaması için insanoğlunun vakit kaybetmeden harekete geçmesi ve nesli tükenmekte olan hayvanları koruma altına alması gerekiyor. Uzmanlara göre bu sorunun çözümü çok açık ve basit: İnsanlar hayvanları koruma konusunda bilinçlendirilmeli!

Bilinçli koruma çabaları olmadan bir gün sadece hayvan türlerinin değil doğal yaşamın da yok olabileceğini unutmamalıyız. Doğada bulunan en ufak canlının bile yaşama hakkı var ve hiç kimse hiçbir canlının yaşam hakkına müdahale etmemeli.

Peki bu bilinçlendirme nasıl yapılabilir? Bu bilinç küçük yaşlardan itibaren oluşturulmalı; okullarda, aile içi verilen eğitimlerde ve sosyal sorumluluk projeleri aracılığıyla bu konu yaygınlaştırılmalı ve doğal dengedeki bozulmanın insanlara da zarar vereceği anlatılmalı.

# data[].attributes.body
1. National Geographıc,

2. national geographic kids,

3. tübitak vb.

not eğer böyle kitaplarınız varsa getitirmeniz rica olunur

# data[].attributes.headline
Teknolojinin Bilinçli Kullanımı Nedir Ne Değildir

# data[].attributes.subject
Teknolojinin Bilinçli Kullanımı Nedir Ne Değildir

# data[].attributes.body
Olumlu yönleri;

- İstediğimiz her bilgiye telefon ya da bilgisayarlarımızdan ulaşabiliriz.
- Telefonlarla anında görüşme sağlayabiliriz.
- Saniyeler içerisinde dünyanın bir ucundan bir ucuna görüntülü konuşma yapabiliriz.
- Güncel bilgilerden haberimiz olur.
- Gazetelerimizi veya kitaplarımızı tablet, telefondan okuyabiliriz.
- Araştırma yaparken bilgilere çok kolay ulaşırız.
- Sağlı konusunda hastalıklarımızın ne olduğunu daha çabuk öğreniyoruz.
- Eğitim alanında ise büyük bir ilerleme kaydediliyor.

Olumsuz yönleri;

- Telefon, tablet ve bilgisayar gibi aletler radyasyon yayar.
- Çok yakından kullandığımız aletler gözlerimizin bozulmasına neden olur.
- Bizi bazı konularda tembelleştirir.
- Küresel ısınmanın ilerlemesinde teknolojinin büyük etkisi vardır.
- Bilgisayarlarda, telefonlarda konuşulan mesajlaşma dillerine yabancı sözcükler karışmıştır ve dilimizi kötü etkilemektedir.
- Öğrenciler artık derslere telefonla girmekte ve bütün ilgisini telefona vermektedir. Bu nedenle derslerinde başarısızlık yaşamaktadırlar.
- Uçak da bir teknolojik alettir ve ses kirliliğine neden olmaktadır.
- Hoparlörler de aynı şekilde fazla ses çıkarmasından dolayı ses kirliliği yaratmaktadır.

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.alternative_text
Teknolojinin Bilinçli Kullanımı Nedir Ne Değildir

# data[].attributes.body
Nesli tükenen hayvanlar

1 dodokuşu

2 dinazor

3 gylptodon

4 tazmanya kaplanı

5 mamut

6 moa

7 hazar kaplanı

8 beta korası

9 anadolu aslanı

10 anadolu kaplanı

11 çizgili sırtlanlar

12 archelon

13 megalandapis

14 deinotheriyum

15 dunkle osteus

16 sarkastodon

17 titaoboa

18 gigantopithecus

Nesli tükenmekte olan hayvanlar

1 bozayı ursuz

2 yunus ( tırtak)

3 çita

4 kutup ayısı

5 caretta caretta

6 sumatra kaplanı

7 macellan pengueni

8 leopar

9 bozayı

10 yalı çapkını

11 akdeniz foku

12 saz kedisi

13 yaban koyunu

14 porsuk

15 yaban tavşanı

16 oklu kirpi

17 vaşak

18 ulu geyik

19 ceylan

20 su samuru

# data[].attributes.body
moa nesli tükendi

# data[].attributes.body
caretta caretta nesli tükenmek üzere

# data[].attributes.body
tazmanya kaplanı nesl tükendi

# data[].attributes.body
nesli tükenen ve tükenmekte olan hayvanlar

# data[].attributes.body
nesli tükenen 8 hayvan videosu

# data[].attributes.attachment_link.title
NESLİ TÜKENEN HAYVANLAR- Nesli tükenen sekiz hayvan - NESLİ TÜKENEN HAYVAN BELGESELİ

# data[].attributes.body
Kaynakları yazmayı unutmuşsun sanırım Defnecim🤍✨

# data[].attributes.body
nesli tükenen ve tükenmekte olan hayvanlar

# data[].attributes.attachment_link.title
NESLİ TÜKENEN VE TÜKENMEKTE OLAN HAYVANLAR

# data[].attributes.body
Kaynaklar dediğim yazdığın hayvanları öğrendiğin kaynaklar🤍😊

# data[].attributes.body
Deniz kirliliği hakkındaki sorularım

1.deniz kirliliği ne zaman başladı ?

2.denizi en çok kim kirletiyor ?

3.uzay çöpleri denize düşer mi ?

4.hava kirliliği deniz kirliliğini etkiler mi ?

5.deniz kirliliğine adapte olmuş hayvanlar var mı ?

Kaynakça:ben

# data[].attributes.body
Denizlerin kirlenmesinin en önemli sebebi karasal atıklardır. Denizlerin kirlenmesi; deniz ekosisteminin bozulması, balıkçılık faaliyetlerinin yapılamaması, insan sağlığının olumsuz etkilenmesi gibi sonuçlar doğurur. Deniz kirlilikleri çeşitli sebepler ile oluşabilmektedir.

Denizler insan geleceğinin sürdürülebilmesi açısından oldukça önemlidir. Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrilir. Ülkemizde deniz kirliliği ve kıyılardaki problemler ile savaşmaktadır. Deniz taşımacılıkları, sanayileşme, atıkların denizlere boşaltılması gibi sebepler yüzünden denizler günden güne kirlenmektedir. Tüm bunlara bir de denizlerde yaşanan kazalar eklenmiştir.Denizlerin kirlenmesinin en önemli sebebi karasal atıklardır. Denizlerin kirlenmesi; deniz ekosisteminin bozulması, balıkçılık faaliyetlerinin yapılamaması, insan sağlığının olumsuz etkilenmesi gibi sonuçlar doğurur. Deniz kirlilikleri çeşitli sebepler ile oluşabilmektedir.

Denizler insan geleceğinin sürdürülebilmesi açısından oldukça önemlidir. Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrilir. Ülkemizde deniz kirliliği ve kıyılardaki problemler ile savaşmaktadır. Deniz taşımacılıkları, sanayileşme, atıkların denizlere boşaltılması gibi sebepler yüzünden denizler günden güne kirlenmektedir. Tüm bunlara bir de denizlerde yaşanan kazalar eklenmiştir.

https://www.hurriyet.com.tr/egitim/deniz-kirliligi-nedir-ve-canlilari-nasil-etkiler-deniz-kirliligi-nedenleri-ve-nasil-onlenir-cozum-yollari-41623989

# data[].attributes.body
Denizlerin kirlenmesini önlemek için denizlere açılan kanalizasyonların atık su istasyonlarına boşaltılması gerekir. Bunun yanı sıra fabrika atıklarının da denize dökülmesi engellenmelidir. Kişilerin deniz kirliliğini önlemesinin ilk adımı denizlere atık boşaltmaması ve boşaltılmasına engel olmasıdır. Bu duyarlı davranışın tüm kişiler tarafından sergilenmesi gerekir. Örneğin; sürekli plastik kullanımını azaltarak denizlerdeki mikro plastik oranını azaltmakla işe başlanabilir. Bu sayede deniz kirliliğinin deniz canlılarına etkisi azaltılabilir.

Kaynakça:https://saydasplastik.com.tr/deniz-kirliliginin-onune-nasil-gecebiliriz/

# data[].attributes.attachment_link.title
Deniz Kirliliğinin Önüne Nasıl Geçebiliriz? | Saydaş Plastik

# data[].attributes.attachment_link.description
Deniz Kirliliğinin Önüne Nasıl Geçebiliriz? Deniz Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir? Dünyada yaşayan tüm canlıları doğrudan veya dolaylı…

# data[].attributes.attachment_link.title
4D Mentor Toplantı Tutanağı 2 Nağme Bozok

# data[].attributes.attachment_link.title
4D Mentor Toplantı Tutanağı 3 Nağme Bozok

# data[].attributes.body
Deniz kirliliği nedir ? Ve hangi türleri vardır ?

1-Deniz kıyıları boyunca kurulmuş bulunan yerleşim merkezleri ve sanayi tesislerinden,
2-Hava yolu araçlarından,
3-Denizlerde kurulmuş bulunan platform ve boru hatlarından,
4-Gemi ve deniz araçlarından meydana gelmektedir.

5-Kazadan kaynaklanan kirlenmeler,
6-Kasıtlı veya bilgizice yapılan kirlenmeler olarak iki ana grupta incelenebilir

Kaynakça:cevreonline.com

# data[].attributes.body
1.Deniz kirliliği nedir?

2.Denizi kirleten şeyler nedir?

3.Deniz kirliliği balıkları ve diğer deniz canlılarını nasıl etkiler?

4. Plastik atıklar denizlere neden tehlikelidir?

5.Denizleri temiz tutmak için neler yapabiliriz?

6.Petrol sızıntısı denizlerde nasıl kirliliğe yol açar?

7.Balıkçılar deniz kirliliğinden nasıl etkilenir?

8.Denizlerde yaşayan canlıların sağlığını korumak için hangi önlemleri almalıyız?

9.Deniz kirliliği insanlara nasıl zarar verebilir?

10.Denizleri korumak için hangi kurumlar çalışıyor?

# data[].attributes.body
Deniz Kirliliği Nedir?
Deniz kirliliği, insanların denizlere bıraktığı atıklar ve zararlı maddeler yüzünden denizlerin kirlenmesidir. Bu durum, deniz canlılarını ve deniz ekosistemini olumsuz etkiler.

Deniz Kirliliği Türleri:

1. Plastik Atıklar: Plastik şişeler, poşetler gibi atıklar denizlere karışır ve deniz hayvanlarının zarar görmesine yol açar.

2. Petrol Sızıntıları: Petrol denize sızarsa, suyu kirletir ve deniz canlılarına zarar verir.

3. Kimyasal Atıklar: Fabrikalardan çıkan zararlı kimyasallar denizlere karışır ve suyu kirletir.

4. Kanalizasyon Atıkları: Evsel atıklar ve pis su denizlere karışarak kirliliğe neden olur.

5. Gürültü Kirliliği: Tekneler ve gemiler gibi gürültü yapan şeyler denizdeki hayvanları rahatsız eder.

# data[].attributes.body
Deniz Kirliliğinin Nedenleri
Deniz kirliliği, birçok farklı sebepten kaynaklanır. Bunlar şunlardır:

1. Sanayi Faaliyetleri: Fabrikalardan çıkan atıklar, kimyasallar ve zehirli maddeler denizlere karışır. Bu atıklar suyu kirletir.

2. Bireysel Etkiler: İnsanlar denizlere atıklar, plastikler ve çöp bırakır. Özellikle plastikler doğada uzun süre kalır.

3. Petrol Sızıntıları: Gemi kazaları veya petrol platformlarından sızan petrol denize karışarak kirliliğe neden olur.

4. Tarım Atıkları: Tarımda kullanılan gübreler ve ilaçlar, yağmurla denizlere taşınarak suyu kirletir.

Deniz Kirliliğinin Etkileri
Deniz kirliliği deniz ekosistemi üzerinde büyük zararlara yol açar:

1. Deniz Canlıları İçin Tehlike: Plastik ve diğer atıklar, deniz hayvanlarının yutmasına neden olur ve hayvanların ölümüne yol açar.

2. Ekosistem Bozulması: Kimyasal atıklar ve petrol, deniz bitkileri ve hayvanları için zararlıdır. Bu da deniz ekosisteminin bozulmasına yol açar.

3. İnsan Sağlığına Etkisi: Kirli deniz suyu, insan sağlığı için tehlikeli olabilir. Kirli deniz suyu, balık ve deniz ürünleri aracılığıyla insanlara geçebilir.

Deniz kirliliği, denizlerin sağlığını ve denizdeki canlıların hayatını tehdit eder. Bu yüzden denizleri korumak çok önemlidir.

# data[].attributes.body
Stephen Codrington, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=221256

# data[].attributes.body
DENİZ KİRLİLİĞİ HAKKINDA SORULAR

1 Denizin yarısı kirli olsaydı ne olurdu?

2 Şuan denizin kaçta kaçı kirli?

3 Denizin kirliliği nelere yol açıyor?

4 Deniz kirliliği bizi nasıl etkiler?

5 Deniz neden kirleniyor?

6 Denizi eski temiz haline getirebilir miyiz?

7 Deniz kaç yılında kirlenmeye başladı?

8 Denizi kirletenler denizi kirlettiklerinin farkındalar mı?

9 Acaba biz de farkında olmadan denizi kirletiyor muyuz?

10 Denizi nasıl temiz hale getirebiliriz?

SELİN İLTER

# data[].attributes.body
Deniz kirlenmesi deniz ekosistemine zarar veren insan sağlığını bozan balıkçılık da dahil olmak üzere denizdeki faaliyetleri engelleyen denizin kullanım kalitesini etkileyen ve değerini azaltan madde veya enerjinin insanlar tarafından veya dolayı olarak bırakılması olarak tanımlanabilir.

KAYNAKÇA -cevre online

SELİN İLTER

# data[].attributes.headline
Nesli tükenen ve tükenmekte olan hayvanların nesli neden tükenmektedir?

# data[].attributes.subject
Nesli tükenen ve tükenmekte olan hayvanların nesli neden tükenmektedir?

# data[].attributes.body
Kılıç Dişli Kaplanlar Kafatası Delebilecek Güçteydi. 12 bin yıl önce Buzul Çağının sona ermesiyle ve en çok avladıkları hayvan olan Amerika bizonlarının ormanlık alanlardan çıkıp açık arazide dolaşmaya başlamalarından ötürü nesillerinin tükendiği bilinmekte.

# data[].attributes.body
https://tr.wikipedia.org/wiki/Kılıç_dişli_kaplan

# data[].attributes.body
Teknoloji hem öğrenebildiğimiz hem de oynayıp eğlenebildiğimiz bir araç ama sınırlarıda var.

1.Sınırlı kullanmak.

2.Amaçlı kullanmak.

3.İyi hissetmediğinde dur.

4.Dışarıdada oyna.(tablet telefon vb.siz)

# data[].attributes.body
İnsan Kaynaklı Faktörler

1. Endüstriyel Üretim ve Enerji

Fosil yakıt kullanımı (Küresel emisyonların %65’i)

Endüstriyel prosesler

Enerji üretimi

Ulaşım sektörü emisyonları

2. Arazi Kullanımı

Ormansızlaşma (Yıllık 10 milyon hektar)

Tarımsal faaliyetler

Kentleşme

Biyoçeşitlilik kaybı

3. Atık Yönetimi

Katı atık depolama alanları

Endüstriyel atıklar

Su kirliliği

Doğal Süreçler

Volkanik aktiviteler

Güneş radyasyonundaki değişimler

Okyanus akıntıları

Atmosferik değişimler

kaynak : sosyaliklim.org

# data[].attributes.body
Yüksek sıcaklıklar

Kuraklık ve orman yangınları

Tatlı suyun azalması

Sel

Deniz seviyesinin yükselmesine bağlı kıyı bölgelerinin sorunları

Biyoçeşitlilik

Topraklar

Bilim insanları her yıl küresel ısınmanın sonuçları hakkında daha fazla şey öğreniyor. Her geçen yıl, her geçen saat belki her geçen saniye bunun gezegenimiz üzerindeki yıkıcı etkisine dair yeni kanıtlar elde ediyoruz. İklim değişikliğine bağlı olarak sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller, kıtlıklar arttıkça artıyor. İnsanlar her geçen gün daha çok acı çekiyor. Eriyen buzullar daha kötü su kıtlıklarına neden olacak. Yükselen deniz seviyeleri kıyı taşkınlarına yol açacak.

Ormanlar azalacak, yeni haşerelerle başbaşa kalacağız. Tüm bunlar tarıma ve balıkçılığa zarar verecek. Mercan resifleri ve alpin çayırları gibi habitatların bozulması, birçok bitki ve hayvan türünün neslinin tükenmesine neden olacak. Polen üreten yakup otunun çoğalması ve büyümesi, daha fazla hava kirliliğine yani patojenlere belki sivrisineklere elverişli koşullar sunacak. Alerjiler, astım ve bulaşıcı hastalık salgınları daha yaygın hale gelecektir.

Kaynak : www.webtekno.com

# data[].attributes.headline
DENİZ KİRLİLİĞİ NEDİR VE HANGİ TÜRLERİ VARDIR

# data[].attributes.subject
DENİZ KİRLİLİĞİ NEDİR VE HANGİ TÜRLERİ VARDIR

# data[].attributes.body
Deniz kirliliği ,kimyasal,endüstriyel,tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür.

Denizin kirlenmesi sonucunda istilacı türler yayılmaktadır.Deniz kirliliğinin kaynaklarının çoğu kara kökenlidir.Kirlilik sıklıkla ,tarımsal,yüzeysel akış,rüzgarın vurduğu atık ve tozlar gibi kirlilik kaynaklıdır.Su kirliliğinin bir çeşidi olan besin maddesi kirliliği , denizlere aşırı oranda besin maddesi deşarjı ile oluşan kirliliktir.

KAYNAKÇA https://tr.wikipedia.org/wiki/Deniz_kirlili%C4%9Fi

SELİN İLTER

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deniz atıkları ile oluşan deniz kirliliği gözle görülebilirse de, denizlerdeki asıl kirlilik, çıplak gözle görülemeyen zararlı maddelerle oluşmaktadır.

Deniz kirliliği, kimyasal, endüstiyel, tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür.

Denizlerin kirlenmesi sonucunda istilacı türlerin yayılmaktadır. Deniz kirliliğinin kaynaklarının çoğu kara kökenlidir. Kirlilik sıklıkla, tarımsal yüzeysel akış, rüzgârın savurduğu atık ve tozlar gibi yayılı kirlilik kaynaklıdır. Su kirliliğinin bir çeşidi olan besin maddesi kirliliği, denizlere aşırı oranda besin maddesi deşarjı ile oluşan kirliliklerdir. Su yüzeylerinin ötrofikasyonunun asıl sebebidir ve azot ile fosfor gibi aşırı besin maddelerinin yosun üremesini artırması sonucunu doğurur.

Potansiyel olarak toksik kimyasallar küçük partiküllere bulaştıktan sonra plankton ve çoğu depolama ya da deniz suyunu filtreleme yoluyla beslenen bentosa geçer. Bu şekilde toksinler okyanustaki besin zinciri boyunca yukarıya doğru konsantrasyonları artarak ilerler. Birçok partikül kimyasal olarak oksijen tüketerek birleştiğinden haliçler anoksik hâle gelir.

Pestisitler deniz ekosistemlerine karıştığında çok kısa sürede deniz besin ağına girer. Besin ağına girdikten sonra pestisitler mutasyonlara ve insanlara olduğu kadar deniz besin ağına da zarar verecek hastalıklara neden olurlar.

Toksik metaller de deniz besin ağlarına girebilir. Bunlar deniz canlılarının dokularının, biyokimyalarının, davranışlarının ve üremelerinin değişikliğine neden olduğu gibi gelişimlerini de durdurabilmektedir. Aynı zamanda hayvan yemlerinde yüksek oranda balık kaynaklı besin maddesi de kullanıldığından deniz canlılarından gelen toksinler kara hayvanlarına geçtikten sonra et ve süt ürünlerinde ortaya çıkmaktadır.

Deniz kirliliği uluslararası sözleşmesi MARPOL 73/78'i kabul eden ülkeler.

Her ne kadar deniz kirliliğinin tarihi eskilere dayansa da deniz kirliliğine karşı önlem almak için önemli uluslararası sözleşmeler ancak yirminci yüzyılda yürürlüğe konmuştur. Deniz kirliliği 1950'lerden başlayarak Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi konferanslarında tartışılan bir konu olmuştur. Birçok bilim insanı okyanusların muazzam büyüklükleri nedeniyle seyrelteme kapasitelerinin sınırsız olduğuna ve kirliliği zararsız boyutlara indirebileceğine inanmaktaydı.

1950'lerin sonunda ve 1960'ların başında ABD Atom Enerjisi Komisyonu tarafından lisans almış şirketler tarafından ABD kıyılarına, Birleşik Krallık Windscale nükleer atık işleme merkezinden İrlanda Denizi'ne ve Fransa Atom Enerjisi Komiserliği tarafından Akdeniz'e radyoaktif atıkların atılması konusunda çeşitli tartışmalar olmuştur. Akdeniz tartışmasının ardından Jacques Cousteau deniz kirliliğinin durdurulması seferberliğinde dünya çapında tanınan bir kişi olmuştur. Torrey Canyon petrol tankerinin 1967 yılındaki kazası ve Kaliforniya kıyılarında 1969 yılında olan Santa Barbara petrol sızıntısı ile birlikte deniz kirliliği uluslararası basında manşetlere çıkmıştır.

Deniz kirliliği 1972 yılında Stockholm'de yapılan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı'nın önemli tartışma konularından birisi olmuştur. Aynı yıl Londra Konvansiyonu olarak da bilinen Atıkların veya Diğer Maddelerin Depolanması Nedeniyle Ortaya Çıkan Deniz Kirlenmesine dair Konvansiyon kabul edilmiştir. Londra Konvansiyonu deniz kirliliğini yasaklamamış ancak yasak maddeleri içeren kara ve ulusal örgütler tarafından düzenlenecek gri listeler oluşturmuştur. Siyanür ve yüksek oranda radyoaktif atıklar kara listeye konmuştur. Ancak Londra Konvansiyonu yalnızca gemilerden atılan atıklar için uygulandığından boruhatlarından sıvı olarak yapılan atıkların düzenlenmesi konusunda bir yararı olmamıştır.

Septik akarsu.

Deniz ekosistemlerinin kirlilik kaynakları farklı şekillerde kategorilendirilebilir. Genel olarak deniz kirliliğinin kaynağı üçe ayrılarak incelenebilir: atıkların doğrudan deşarjı, yağmur nedeniyle oluşan yüzeysel akışlar ve atmosferden açığa çıkan kirleticiler.

Kirleticilerin denize ulaşmasında yaygın bir yol akarsulardır. Denizlerden su buharlaşması yağışlardan fazla olduğunda denge kıtaların üzerinde olan yağışlarla sağlanır ve bu şekilde akarsulara karışan su tekrar denize döner. Staten Island'ın güneyine ve kuzeyine sularını döken New York'taki Hudson Nehri ile New Jersey'deki Raritan Irmağı açık denizdeki zooplanktonlarda cıva kirliliğinin kaynağıdır. Deniz suyunu filtreleyerek beslenen Copepoda alt sınıfından kabuklularda görülen en yüksek cıva konsantrasyonu bu akarsuların ağzında değil ama 70 km güneyinde Atlantic City yakınlarında tespit edilmiştir. Deniz suyuna karışmış toksinler birkaç gün içinde planktonlara geçer.

Kirlilik genellikle noktasal kirlilik ya da yayılı kirlilik olarak sınıflandırılır. Tek, belirlenebilir ve yerel bir kirlilik kaynağı tespit edilebiliyorsa bu noktasal kirliliktir. Örneğin lağımın ya da endüstriyel atıkların doğrudan deniz suyuna deşarjı gibi. Bu tür kirlilikler özellikle gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Eğer kirliliğin kaynağı belirli değil ve yaygın olarak görülüyorsa yayılı kirliliktir. Bu kirlilikleri kontrol etmek zor olmaktadır. Tarımsal kaynaklı yüzeysel akışlar ve rüzgârın taşıdığı atıklar bu tarz kirliliklerdir.

Rio Tinto Irmağında madencilik kaynaklı asit drenajı.

Kirleticiler akarsulara ve denizlere doğrudan kentsel kanalizasyon sistemlerinden ve endüstriyel atık deşarjı yoluyla zararlı ve toksik atıklar olarak girer.

Bakır, altın gibi metallerin madenciliği başka bir deniz kirliliği kaynağıdır. Zararlı maddelerle zehirlenen toprak, akarsulara karışarak taşınır ve denizlere ulaşır. Yaygın bir sanayi atığı olan bakırın çıkarılma işlemi sırasında kullanılan kimyasal maddeler, toprağa karışır ve toprağı zehirler. Bu zehirli toprak, yeraltındaki ve yerüstündeki akarsular aracılığıyla denizlere ulaşarak yavaş yavaş denizleri de zehirler. Denizlerin kirlenmesi ya da daha doğru bir tâbirle kirletilmesi sonucunda, gözle görülemeyen en küçüğünden, yeryüzünün en büyük memeli hayvanlarına kadar tüm deniz canlılarının yaşam döngülerinde geri döndürülemeyecek önemde hasarlar oluşur.

Özellikle madencilik sektörünün, çevre koruma hususunda özenli ve dikkatli olduğu söylenemez. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı'nın verilerine göre ABD'nin batısında su kaynaklarının %40'ı madencilik nedeniyle kirlenmiştir. Bu kirliliğin büyük bölümü denizlere karışarak tüm yeryüzüne yayılmaktadır.

Tarım alanlarından, kentlerden, yol, bina, liman ve kanal inşaatlarından kaynaklanan yüzeysel akışlar karbon, azot, fosfor ve diğer minerallerden oluşan partikül ve topraği denizlere taşır. Besin maddesi yönünden zengin olan bu sular su yosunlarının ve fitoplanktonun yosun patlaması olarak bilinen şekilde kıyılarda aşırı olarak artmasına ve tüm oksijeni kullanarak oksijen azlığına neden olur. Kıyı bölgelerde, yollar ve otoyollardan gelen kirli yüzeysel akışlarda önemli bir kirlilik kaynağı olmaktadır.

Kargo gemisi balast suyunu boşaltırken.

Deniz kirliliğinde gemi kaynaklı farklı kirlilik nedenleri bulunur. Petrol sızıntısının etkileri önemli ölçüde harap edici olabilmektedir. Ham petrolde bulunan polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAHs) deniz yaşamına toksik etkisinin yanı sıra temizlenmeleri çok güçtür ve deniz tabanında yıllarca kalabilmektedir.

Petrol sızıntıları deniz kirliliğinde en medyatik olaylardan biridir. Her ne kadar bir tanker kazası uluslararası basında manşetlere çıksa da denizlerdeki petrolün çoğu balast sularını denize döken tankerler, kaçak yapan boru hatları ve kanalizasyona akıtılan motor yağları gibi çok daha fazla küçük kaynaktan gelmektedir.

Dökme yük gemilerinden atılan kargo atıkları limanları, su yollarını ve okyanusları kirletmektedir. Çoğu durumda, kanunlarca yasaklanmış olmasına rağmen gemiler bilerek yasadışı atıkları denize deşarj etmektedir. Her yıl genellikle fırtınalar sırasında konteyner gemilerinden 10.000'den fazla konteynerın denize düşüp kaybolduğu tahmin edilmektedir. Gemiler ayrıca doğal yaşamı rahatsız eden gürültü kirliliği de yaratmaktadır. Balastlarından gelen su zararlı su yosunları ile diğer istilacı türleri yayar.

Denizde alınan ve limanda salınan balast suyu istenmeyen egzotik deniz türlerinin taşınmasında ana nedendir. Örneğin, Karadeniz, Hazar Denizi ve Azak Denizi'ne özgü istilacı tatlısı sebra midyelerinin Büyük Göller'e muhtemelen gemilerin balast suyuyla taşındığı düşünülmektedir. Tek bir istilacı türün bütün bir deniz ekosistemine zararına örnek olarak görünüşte zararsız bir denizanası olan ve günümüzde dünya üzerindeki tüm haliçlerde yaşayan Mnemiopsis leidyi gösterilebilir. İlk olarak 1982 yılında Karadeniz'e bir geminin balast suyu ile sokulduğu düşünülmektedir. Burada popülasyonu hızla katlanarak artan denizanası 1988 yılına gelindiğinde yerel balık avcılığına büyük bir darbe vurmuştur. 1984 yılında 204.000 ton avlanan hamsi avı 1993'te 200 tona, 1984'te 24.600 ton avlanan çaça avı 1993'te 12.000 tona, 1984 yılında 4.000 ton avlanan karagöz istavrit avı ise 1993 yılında sıfıra düşmüştür. Arık denizanası balık larvaları da dahil olmak üzere zooplanktonları tükettiği için sayıları önemli ölçüde azalmıştır ancak hâlâ ekosistemi tehdit altında tutmaktadır.

İstilacı türler, istila ettikleri bölgede yeni hastalıkların yayılmasını hızlandırabilir, yeni genetik özellikleri sokabilir, sualtı coğrafyasını değiştirebilir ve yerel türlerin besin bulmasını zorlaştırabilir. Yalnızca ABD'de istilacı türler yıllık 138 milyar US$ ekonomik kayba neden olmaktadır.

Atmosferik kirlilik

Bir başka deniz kirliliği kaynağı atmosferik kirliliktir. Plastik poşetlerin de içinde bulunduğu atık ve çöpler, çöplüklerden rüzgâr vasıtasıyla denizlere ulaşır. Sahra Çölü'nden kalkan toz subtropikal yüksek basınç alanının güney sınırı boyunca hareket eder ve sıcak mevsimde basınç alanının kuzeye doğru hareketiyle Karayipler ile Florida'ya taşınır. Gobi ve Taklamakan çöllerinden kalkan toz ise Kore ve Japonya üzerinden Pasifik Okyanusu'nun kuzeyinden Hawaii Adaları'na kadar taşınır. 1970'lerden beri Afrika'da kuraklık dönemlerinin artışıyla birlikte toz miktarında da önemli artışlar olmuştur. Karayiplere ve Florida'ya taşınan toz miktarında yıldan yıla büyük farklılıklar gözlemlenir; ancak toz akış miktarı Kuzey Atlantik salınımının pozitif evresinde daha büyüktür. USGS, toz bulutları ile Karayipler ve Florida'daki mercan kayalıklarının sağlığını 1970'lerden beri birbiri ile ilişkilendirmiştir.

İklim değişikliği deniz sıcaklıklarını artırmakta ve atmosferde bulunan karbondioksit oranını da yükseltmektedir. Yükselen karbondioksit oranları da okyanusların asitlenmesine neden olmaktadır. Bu da sonuç olarak su ekosistemlerini ve balık dağılımlarını değiştirmekte ve sürdürülebilir balıkçılığı dolayısıyla buna bağlı yaşayan toplulukları etkilemektedir. Sağlıklı okyanus ekosistemleri aynı zamanda iklim değişikliğini azaltmak için önemlidir.

Okyanus tabanından mineral çıkarılması süreci olan derin deniz madenciliği görece yenidir. Okyanus maden alanları genellikle deniz yüzeyinden 1.400 ila 3.700 metre derinlikte bulunan büyük polimetalik nodüller ile aktif ya da sönmüş hidrotermal bacalardır. Hidrotermal bacalar içinde gümüş, altın, bakır, mangan, kobalt ve çinko gibi kıymetli metaller barındıran büyük sülfür yatakları oluşturur. Bu yataklar hidrolik pompalar ya da kova sistemleri ile kazılarak işlenmek üzere cevherleri deniz yüzeyine çıkarır. Tüm madencilik işlemlerinde olduğu gibi derin deniz madenciliği de çevresine verdiği zararlar ile tartışmalara konu olmaktadır.

Derin deniz madenciliği yeni olduğu için çevre üzerine etkileri tam olarak bilinememektedir. Ancak uzmanlar okyanus tabanının bir kısmının koparılarak alınmasının bentik bölgede karışıklığa neden olacağından, suyun toksikliğini artıracağından ve sediment bulanıklığı yaratacağından emindirler. Okyanus tabanının bir bölümünün kaldırılması bentosu etkiler ve madenin yerine ve tipine göre kalıcı zararlar verebilir. Maden yapılan alandaki doğrudan etkisinin dışında kaçaklar, sızıntılar ve korozyon o bölgenin kimyasal yapısını da değiştirebilir.

Derin deniz madenciliğinin sonuçları arasında en büyük etkiyi sediment bulanıklığı yaratır. Çıkarılan mineraller ayıklandıktan sonra kalan sedimentin ince toz partikülleri halinde tekrar denize salınması su üstünde bulanık hâlde yüzen partiküllere neden olur. Bu bulanık su tabana yakın ya da su yüzünde olabilir. Atıkların madenin yapıldığı yere tekrar pompalanması sonucu tabana yakın bulanıklık oluşur. Yüzen partiküller suyun türbiditesini yani bulanıklığını artırarak bentik canlıların suyu filtreleyerek çalışan beslenme sistemlerini tıkar. Yüzeydeki sediment bulanıklıkları daha ciddi sorunlara yolaçar. Partiküllerin boyutlaruna ve su akıntılarına bağlı olarak çok geniş alanlara yayılabilirler. Suya ışığın girmesini engelleyerek ve zooplanktonları etkileyerek bölgedeki besin ağının önemli ölçüde etkilenmesine neden olur.

Asidifikasyon

Maldivler'de çevresinde mercan resifi bulunan ada. Dünya üzerinde mercan resfileri ölmektedir.[24]

Okyanuslar karbondioksiti atmosferden absorbe eden doğal bir karbon alıcıdır. Atmosferdeki karbondioksit oranının yükselmesi ile birlikte okyanuslar daha asitli olmaktadır. Okyanusların asitlenmesinin potansiyel sonuçları tam olarak anlaşılamamıştır ancak kalsiyum karbonattan ibaret olan yapılar çözülme tehlikesiyle karşı karşıyadırlar. Bu durum mercan resiflerini etkilediği gibi su kabuklularını da etkilemektedir.

Okyanuslar ve kıyı ekosistemleri karbon döngüsünde önemli bir yer almaktadır ve 2000 ila 2007 yılları arasında insan aktivitelerinden oluşan karbondioksitin %25'ini ve sanayi devriminden itibaren insanların yarattığı karbondioksitin yarısını yok etmiştir. Deniz suyu sıcaklığının artması ve okyanusların asitliğinin yükselmesi karbon alıcı olarak kapasitelerinin zamanla azalması anlamına gelecektir. Bu konudaki küresel endişeler Monako ve Manado Deklarasyonlarında dile getirilmiştir.

NOAA biliminsanlarının 2008 yılında Science dergisinde yayımladığı araştırmaya göre Kuzey Amerika'nın Pasifik Okyanusu kıyısında dört millik kıta sahanlığı boyunca görece daha asitli deniz suyunun toplandığı ortaya çıkarılmıştır. Bölgesel deniz yaşamının çoğunun doğduğu ve yaşadığı bu bölge çevre açısından çok kritik bir bölgedir. Araştırma yalnızca Vancouver'dan Kaliforniya'nın kuzeyine kadar olan bölgeyi içerse de diğer kıta sahanlıklarının da benzer etki altında olması çok muhtemeldir.

Diğer bir sorun da okyanus tabanının altında bulunan metan hidrat yataklarıdır. Burada bulunan önemli miktardaki, sera gazlarından metan gazının okyanusların sıcaklığının artmasıyla salınması söz konusu olabilecektir. 2004 yılında küresel metan hidrat yataklarının potansiyeli bir ila beş milyon kilometreküp olarak tahmin edilmiştir. Eğer tüm bu yataklar okyanus tabanı altında muntazam olarak dağılmış olsaydı 3 ila 14 metre arasında bir kalınlığa tekabül edecekti. Bu tahmin 500 ila 2.500 gigaton karbon (GtC) anlamına gelir. Diğer tüm fosil yakıt rezervi küresel olarak 5.000 GtC olarak tahmin edilmektedir.

Kirlenmiş lagün.

Bentos üzerinde ötrofikasyonun etkisi.

Ötrofikasyon, bir ekosistem içinde azot ve fosfor bileşikleri gibi kimyasal besin maddelerinin artmasıdır. Etkileri o ekosistemde aşırı bitki üremesi ve çürümesi ile birlikte oksijen azlığı, su kalitesinde kötüleşme ile birlikte hayvan popülasyonlarında azalmadır.

Ötrofikasyonun ana kaynağı çiftlik hayvanları ve insan atıkları ile birlikte tarımsal gübre olarak kullanılan kimyasalların akarsular yoluyla denizlere karışmasıdır. Suyun içinde aşırı derecede oksijen tüketen kimyasalların bulunması oksijen azlığına zol açar ve sonucunda ekolojik açıdan ölü bölgeler ortaya çıkar.

Kara kaynaklı besin maddelerinin dar bir kanal boyunca yüzeysel akış yoluyla denize karıştığı haliçler doğal olarak ötrofik olmaya meyillidirler. World Resources Institute, özellikle Batı Avrupa, ABD ve Doğu Asya'da 375 hipoksik kiyı bölgesi belirlemiştir. Okyanuslarda, balık ve deniz memelilerini öldüren ve kıyıya ulaştığında insanlar ile evcil hayvanlarda soluma sorunlarında yol açan kızıl gelgit yosun patlamalarına sıklıkla rastlanmaktadır.

Yüzey akışına ek olarak atmosferik insan kaynaklı azot fiksasyonu sonucu amonyak da denizlere karışır.2008 yılında yapılan bir araştırmada bu kaynağın okyanusların dış azot kaynağının üçte birini ve yıllık deniz biyolojik üretiminin de %3'ünü oluşturduğunu ortaya koymuştur. Çevremizde reaktif azotun birikmesinin atmosfere karbondioksit salınımı kadar ciddi sonuçlar doğuracağı önerilmiştir.

Haliçlerdeki ötrofikasyon için bir çözüm yolu olarak buralarda bulunan istiridye gibi deniz kabuklularının popülasyonlarının yenilenmesidir. İstiridyeler su içinden azotu ayırır ve suda asılı katıları filtreleyerek zararlı yosun patlamalarını ve anoksik durumları engeller. Deniz suyunu filtreleyerek beslenme işlevinin sı kalitesi için yararlı olduğu düşünülmektedir. Bu şekilde fitoplankton yoğunluğu kontrol edilmekte ve deniz kabuklularının toplanmasıyla birlikte sistemdeki besinler toplanabilmektedir. Deniz suyu kalitesinin artırılması için deniz kabukluları popülasyonlarının üretilmesi üzerine temel çalışmalar Odd Lindahl ve çalışma arkadaşları tarafından İsveç'te midyeler üzerinde yapılmıştır.

Plastik atıkları kullanarak yuva yapmış sessiz kuğu.

Deniz atıkları asıl olarak deniz yüzeyinde yüzen ya da su içinde asılı kalan insan kaynaklı çöplerdir. Bu atıkların yaklaşık %80'i plastiktir ve II. Dünya Savaşı'nın sonundan beri miktarı artmaktadır. Okyanuslardaki lastik kütlesinin 100 milyon metrik ton kadar olduğu tahmin edilmektedir.

Çöpe atılmış plastik poşetler gibi tüm plastik atıklar denizlere karıştığında doğal yaşamı ve balık havzalarını tehdit etmektedir. Bu tehditler deniz canlılarının atıklara dolaşması, boğulmaları ve plastik atıkları yutmalarıyla olmaktadır. Özellikle plastikten yapılmış balık ağları balıkçılar tarafından denizde kaybedilmekte ya da bilerek bırakılmaktadır. Hayalet ağlar denen bu ağlara balıklar, yunuslar, deniz kaplumbağaları, köpekbalıkları, dugonglar, timsahlar, deniz kuşları, yengeçler ve diğer canlılar dolaşarak hareketleri kısıtlanmakta, aç kalmalarına neden olmakta, yaralanmalar ve enfeksiyonlarla sonuçlanmakta ve nefes almak için yüzeye çıkmak zorunda kalanların da boğulmasına neden olmaktadır.

Deniz atığı yutmuş olan Laysan albatrosu kalıntısı.

Deniz üstünde ya da içinde yaşayan birçok canlı, doğal avlarına benzediği durumda yanlışlıkla denizde yüzen atıkları yutmaktadır. Hacimli ve dolaşık olan bir plastik atık hayvanın sindirim siteminden kolaylıkla geçip atılamadığında burada kalarak besinlerin geçişini engellemekte ve hayvanın açlıktan ya da enfeksiyondan ölmesine neden olmaktadır.

Plastikler diğer birçok madde gibi parçalanmadığı için birikmektedir. Güneş ışınlarına maruz kaldıklarında ışığın etkisiyle parçalanabilirler ancak bunun için kuru olmaları gerekir ve su bu süreci engeller. Denizlerde, güneş ışığı ile parçalanmış olan plastikler daha da küçük parçalara ayrışır ancak moleküler düzeyde polimerler geride kalır. Denizde yüzen plastik parçaları zooplankton boyutlarına kadar parçalandığında denizanaları tarafından tüketilmeye çalışılmakta ve böylece de besin zincirine dahil olmaktadırlar. Uzun süre dayanabilen bu plastik parçaların çoğu deniz kuşları ve hayvanlarının midesine girer.

Plastik atıklar Okyanus akıntı sistemlerinin merkezinde toplanmaya meyillidir. Özellikle Büyük Pasifik çöp alanı oldukça yüksek oranda plastik partikül yoğunluğuna sahiptir. 1999 yılında alınan örneklerde o bölgede plastik partikül sayısının, zooplankton sayısının altı katı kadar olduğu görülmüştür. Midway Adasına tüm Hawaii Adalarına olduğu gibi bu çöp alanından oldukça yüksek oranda atık gelmektedir. Yüzde doksanı plastik olan bu atıklar Midway Adasının kıyılarına vurarak burada yaşayan yerel kuş popülasyonlarına tehdit oluşturmaktadır. Midway Adası yaklaşık 1,5 milyonluk popülasyonu ile Laysan albatrosunun küresel popülasyonunun üçte ikisine ev sahipliği yapar. Bu albatrosların tamamına yakınının sindirim sistemlerinde plastik vardır ve yavrularının üçte biri ölmektedir.

Plastik malzemelerin yapımında kullanılan toksik eklentiler su ile temas edildiğinde çevreye yayılabilir. Suda kalan hidrofobik kirleticiler plastik atıkların içinde bir araya gelerek yüzeyde toplanır ve plastik bu şekilde karada olduğundan daha öldürücü hâle gelir. Hidrofobik kirleticiler aynı zamanda yağlı dokularda birikerek besin zincirinde ilerlerler. Bazı plastik eklenti maddelerinin yendiğinde endokrin sistemi bozduğu, diğerlerinin bağışıklık sistemini çökerttiği ve üreme oranlarını azalttığı bilinmektedir. Deniz yüzeyinde kalan atıklar aynı zamanda PCB'ler, DDT ve PAH'lar gibi inatçı organik kirleticileri de absorbe eder. Toksik etkilerinin yanı sıra sindirildiklerinde bu maddeler hayvan beyni tarafından yanlışlıkla estradiol olarak algılanarak hormon üretiminde bozukluklara yol açarak doğal yaşamı etkiler.

Plastiklerin dışında deniz ortamında hızlıca parçalanmayan diğer toksinler de sorunlara yol açmaktadır. İnatçı toksinler arasında PCB'ler, DDT, TBT, pestisitler, furanlar, dioksinler, fenoller ve radyoaktif atıklar sayılabilir. Ağır metaller görece yüksek yoğunluklu ve düşük konsantrasyonlarda toksik ya da zehirli olan metalik kimyasal elementlerdir. Ağır metallere örnek olarak cıva, kurşun, nikel, arsenik ve kadmiyum verilebilir. Bu tür toksinler biyobirikim denen bir süreç ile suda yaşayan canlıların yağ dokularında birikirler. Aynı zamanda haliçler gibi bentik ortamda da birikirler.

# data[].attributes.attachment_link.description
Deniz kirliliği, kimyasal, endüstiyel, tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür. Denizlerin kirlenmesi sonucunda istilacı türlerin yayılmaktadır. Deniz kirliliğinin kaynaklarının çoğu kara kökenlidir. Kirlilik sıklıkla, tarımsal yüzeysel akış, rüzgârın savurduğu atık ve tozlar gibi yayılı kirlilik kaynaklıdır.

# data[].attributes.attachment_link.title
4D Mentor Toplantı Tutanağı 4 Nağme Bozok

# data[].attributes.body
Asidifikasyon

Ötrofikasyon.

Plastik atıklar.

Toksinler

google

# data[].attributes.body
Uzmanlar, Akdeniz’deki kirlilik yüküne yılda ortalama 229 bin 465 ton plastik atık eklendiği, plastiklerin üretim ve tüketimindeki artışın devam etmesi durumunda kirliliğin gelecek 10 yılda 3 kat artacağı uyarısında bulunuyor.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kıdeyş, Akdeniz’in gerek dünyadaki diğer denizlerle gerekse de Atlantik Okyanusu kıyılarıyla kıyaslandığında en kirli denizlerden biri olduğunu söyledi.

Küresel ısınmadan sonra dünyanın en büyük probleminin plastik kirliliği olduğu değerlendirmesinde bulunan Kıdeyş, Akdeniz’deki plastik kirliliğinin boyutu hakkında şu rakamları paylaştı:Her yıl Akdeniz’e gelen ortalama plastik miktarı 229 bin 465 ton, bunun yüzde 99’u deniz tabanında, kalanı deniz yüzeyinde veya plajlarda birikiyor. Yılda 74 bin 31 ton plastik Mısır’dan Akdeniz’e veriliyor, bunların 55 bin tonu Nil Nehri’nden geliyor. İtalya 34 bin 309, Türkiye 23 bin 966 ton, Cezayir 13 bin 111 ton ve Arnavutluk 8 bin 625 ton plastiği her yıl Akdeniz’e gönderiyor. Plajlarda biriken plastik miktarı ise Türkiye’de kilometrede 374 kilogram, İsrail’de kilometrekarede 355 kilogram, Mısır’da 167 kilogram ve İspanya’da 154 kilogram olarak hesaplanıyor.”

https://cevreonline.com/akdenizdeki-plastik-kirliligi-tehlikesi/

# data[].attributes.body
1. Suyu kirletmek geleceğini kirletmektir

2. Kirlettiğin su yarın bardağına dolabilir

3. Kirlenen senin evin olsaydı?

4. Denizlere kulak ver denizlerdeki kirliliğe son ver

5. Yarınını korumak isteyen suyunu korusun

# data[].attributes.body
Ülkemizde birçok kişi yaz tatili için deniz kenarlarını tercih ediyor. Kalabalık kumsallar ve plajlar her ne kadar temiz tutulmaya çalışılsa da insanların umursamazlığı, dikkatsizliği ya da rüzgâr vb. nedenlerle çöpler denizleri kirletebiliyor. Sıcak kumsalda güneşlendikten sonra yüzmenin serinliği içinizdeki tatil özlemini tetikleyebilir. Ancak yüzerken kolunuza, kafanıza, ayağınıza kısacası bedeninize değen çöpleri düşününce suratınız asılacaktır.Avustralyalı Andrew Turton ve Pete Ceglinski adındaki iki deniz tutkunu ve girişimci Seabin (Deniz Çöpü) isimli projeleriyle denizleri temizlemeyi düşünüyorlar. Geliştirdikleri düzenekte bir çöp kovası, ağzı deniz seviyesiyle hemen hemen aynı seviyede olacak şekilde denize bırakılıyor. Alt kısmından elektrikle çalışan bir su motoruna bağlanan kova, su filtresi görevini yapan bir çöp torbasına sahip. Dalgaların getirdiği deniz çöpleri kovanın içine giriyor, kovadaki su bir motor pompası yardımıyla filtreden süzülüp tekrar denize dökülürken kâğıt, naylon, şişe vb. katı çöpler ile kısmen deterjan, yağ vb. maddeler torbada kalıyor. Bir görevlinin de torba dolduğunda boşaltması gerekiyor. Hâlihazırda çalışan bir prototip üreten girişimciler projelerine destek arıyor. Seabin yenilenebilir enerji kaynaklarıyla çalışabilmesi halinde gelecek nesillere temiz denizler bırakabilmek adına umut verici bir proje olarak görülüyor.

https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/denizler-copten-nasil-arindirilir

# data[].attributes.attachment_link.title
Denizler Çöpten Nasıl Arındırılır? | TÜBİTAK Bilim Genç

# data[].attributes.attachment_link.description
Avustralyalı Andrew Turton ve Pete Ceglinski adındaki iki deniz tutkunu ve girişimci Seabin (Deniz Çöpü) isimli projeleriyle denizleri temizlemeyi düşünüyorlar.

# data[].attributes.body
1. Deniz kirliliğine hangi kurum bakar?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Green Peace ve DenizTemiz Derneği/ TURMEPA da deniz kirliliğini önlemek için çalışmaktadır.

2. Deniz neden kirleniyor?

Aslında denizlerdeki kirliliğin birden çok etkeni olsa da en yoğun kirliliğe sebep olan faktörleri şöyle sıralamamız mümkün: Atık su deşarjı, madencilik artıkları, derin deniz madenciliği, yüzeysel akışlar, gemi aktivitesi nedeniyle oluşan kirlilikler ve atmosferik kirlilik.

3. Denize atılan atıklar nereye gider?

Modern Kanalizasyon Sistemleri Gelişmiş ülkelerde, denize uzak kentlerde atıklar kanalizasyon borularıyla arıtma tesislerine gönderilir; burada katı ve sıvı maddeler birbirinden ayrılır ve zararsız duruma getirilir.

# data[].attributes.body
Karadeniz dünyanın en kirli denizidir. 200 metre altında hayat yoktur. Karadeniz'deki atıkların bir bölümü de Boğaz'dan geçerek Marmara'ya geliyor. Karadeniz' deki atıkların daha yüksek miktarda Marmara' ya ulaşacak olmasını engellemek gerekir.

Kaynakça:yalovamiz.com

# data[].attributes.body
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Dğş. BakanlığıNın Denizdeki kirlilik sıfır atık mavi videolarını öneririm