# data[].attributes.body
Ik ben mijn kennis gaan delen over Challenge Day, deze staat in mijn Padlet onder: kijk tips. Deze vond Anouk ook heel interessant. De week van het pesten heb ik extra duidelijk gedeeld omdat dit de week erna zou zijn. Ook heb ik gevraagd of onze klas iets zou doen met de week van het pesten, maar dit was niet van toepassing. Dit vond ze ook goed dat ik dit heb aangekaart.

Het zonnetje van de week vond ze een super leuk idee en wou dit ook graag zelf uitvoeren, maar dit wil ze dan als zonnetje van de dag gaan doen.

Sommige activiteiten zoals: In een rij. Is lastiger om in groep 3 uit te voeren omdat ze hun verjaardag, schoenmaat ect. niet weten. Ik kreeg als feedback dat dit wel een hele leuke activiteit is om in de bovenbouw te doen voor de groepsvorming.

# data[].attributes.body
Je splitst eerst de groep in 2/4/6 (even groepjes). Dan ga je beginnen met de knoop ontwarren. Dit  is een spel waar iedereen van je groepje een uiteinde van een touw vasthoud, het andere uiteinde van het touw houdt iemand anders uit je groepje vast. Let op deze mag je NIET meer loslaten!
Eerst maak je een knoop met je groepje, als jullie en knoop gemaakt hebben dan mag je de knoop van het touw netjes op de grond leggen. Dan wisselen de groepjes van touw en ga gaan ze de knoop ontwarren die de andere hebben gemaakt.

Bron:
Tom Heck. (2012, 8 november). Inhuman knot teambuilding game [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=CK5LF8bpbjc

# data[].attributes.body
In dit artikel gaan ze in op wat groepsdynamiek is, ze beschrijven wat bekend is uit onderzoek naar de relatie tussen de  groepsdynamiek, welbevinden en leren.
Ze besteden ook aandacht aan methodes/programma's die schoolbreed worden ingezet die het doel hebben
om te werken aan een veilig leer-, werk- en leefklimaat voor leerlingen en leraren. Dit artikel kan leraren ondersteunen bij het in kaart brengen van de dynamiek in de groep en het effectief handelen in de groep.

Bron:
De roep van de groep: groepsdynamiek, welbevinden en leren | Onderwijskennis. (z.d.). Onderwijskennis. https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/de-roep-van-de-groep-groepsdynamiek-welbevinden-en-leren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
We beginnen breed. Vanuit meta-analyses door Marzano Hattie en Mitchell weten we dat ontwikkeling en leren van leerlingen beïnvloed wordt door factoren op het niveau van de leerling (en diens thuisomgeving), de leraar, de klasgenoten en de school. Op leraarniveau gaat het dan om routines en regels, omgaan met ongewenst gedrag, de relatie tussen leraar en leerling en de mentale instelling van de leraar. Interventies en acties die een matig tot groot positief effect hebben op leren zijn onder andere preventie van ordeverstorend gedrag (heldere routines en regels), een positieve relatie tussen de leraar en de leerling, maar ook (en dat raakt aan groepsdynamiek) het bouwen aan sociale cohesie in de klas/groep en samenwerken tussen de leerlingen. Deze uitkomsten sluiten aan bij de in het onderwijs bekende drieslag: autonomie, Deci, E. L. & Ryan, R. M. (2000). The 'what' and 'why' of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. relatie en competentie Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
en de termen kwalificatie, socialisatie en subjectificatie

Verder is er onderzoek gedaan naar de invloed van onderlinge relaties en specifiek ten aanzien van aardig gevonden worden (likebility), populariteit en kwaliteit van de onderlinge relaties Prettige onderlinge relaties dragen positief bij aan betrokkenheid van leerlingen op de lessen en daarmee aan hun leerresultaten. Aardig gevonden worden is gerelateerd aan groter welbevinden en betere schoolprestaties Leerlingen met leer- en/of gedragsproblemen hebben meer risico op afwijzing Farmer, Farmer, T.W., Hamm, J.V., Dawes, M., Barko-Alva, K. & Cross, J.R. (2019). Promoting inclusive communities in diverse classrooms: teacher attunement and social dynamics management, *Educational Psychologist, 54(*4), 286-305.Zweers, I., de Schoot, R. A. V., Tick, N. T., Depaoli, S., Clifton, J. P., de Castro, B. O., & Bijstra, J. O. (2020). Social-emotional development of students with social-emotional and behavioral difficulties in inclusive regular and exclusive special education. Brophy-Herb, H.E., Lee, R.E., Nievar, M.A., & Stollak, G. (2007). Preschoolers' social competence: Relations to family characteristics, teacher behaviors and classroom climate. De Swart, F., Burk, W. J., Nelen, W. B., & Scholte, R. H. (2020). Peer Preference, Perceived Popularity, and the Teacher-Child Relationship in Special Education.
International Journal of Behavioral Development. https://doi.org/10.1177%2F0165025420915527 Journal of applied developmental psychology, Remedial and Special Education, https://doi.org/10.1177%2F0741932519887506
28, 134-148.
De populaire norm heeft effect op welke leerlingen erbij horen of niet, en dat heeft weer een effect op welbevinden en leerprestaties
Maar ook de invloed van normen, sfeer, klimaat, hiërarchie spelen een rol in de groepsdynamiek en hebben daarmee effect op het welbevinden en leren

Om de kans te vergroten op een positieve groepsdynamiek, kan er aan de hand van schoolbrede en preventieve programma's gewerkt worden aan een positief leer- en leefklimaat Te denken valt aan programma's die het sociaal-emotioneel leren bevorderen. Door leerlingen te leren óver sociaal gedrag, leren te reflecteren én leren zich sociaal te gedragen, neemt de kans op een prettig leer-, en leefklimaat toe. Er is veel internationaal onderzoek beschikbaar waaruit blijkt dat aandacht voor sociaal en emotioneel leren een positief effect heeft op de ontwikkeling van de leerling (zie het thema sociaal-emotioneel leren van de Toolkit Leren en Lesgeven). Aandacht voor sociaal en emotioneel leren leidt tot afname van gedragsproblemen, toename van prosociaal gedrag, een positievere houding ten aanzien van zichzelf en de ander, een toename van sociale vaardigheden, een positiever zelfbeeld en hogere schoolresultaten (Van Overveld,

Een benadering die de kennis over fasen en rollen combineert en het groeps proces zelf centraal stelt, is die van Dokman et al. Zij benadrukken dat tussen leerlingen in groepen van meet af aan een spel om de sociale ruimte gaande is en waar je als leraar een rol in speelt en invloed op uit kunt oefenen. Leerlingen proberen een evenwicht te vinden tussen ruimte nemen en ruimte geven om aan de drie eerdergenoemde basisbehoeften van het individu te voldoen. Het gaat dan over de 'ruimtewens'. Deze ruimtewens geeft aan welke ruimte iemand in het sociale verkeer nodig heeft om aan de ene kant voldoende autonomie te ervaren en aan de andere kant zich verbonden te voelen met anderen en anderen eventueel ook te beïnvloeden.

Zie voor meer informatie over sociaal-emotioneel leren de Toolkit Education Endowment Foundation.

In kaart brengen van de groepsdynamiek

Onderzoek mogelijke verklaringen voor gedrag
De totstandkoming van deze teksten is mede mogelijk gemaakt door de Coalitie Welbevinden.

# data[].attributes.attachment_link.title
De roep van de groep: groepsdynamiek, welbevinden en leren | Onderwijskennis

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat maakt dat het loopt of niet loopt in de groep? 'Iets met groepsdynamiek' is vaak het antwoord, zonder dat we er precies de vinger op kunnen leggen, maar sfeer in de klas doet ertoe!

# data[].attributes.body
In dit filmpje zie je hoe de mensen kuddegedrag vertonen. Dit vind ook vaker plaats in de klas, je volgt degene die voor jou komt.

Bron:
MINDF*CK. (2021, 8 november). Ook jij bent een kuddedier (ook al denk je van niet) | MINDF*CK [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=nGEnwBc3C64

# data[].attributes.attachment_link.title
Ook jij bent een kuddedier (ook al denk je van niet) | MINDF*CK

# data[].attributes.headline
Dramalessen voor het groepsvormende proces

# data[].attributes.subject
Dramalessen voor het groepsvormende proces

# data[].attributes.body
De lessenserie van De Gouden Weken werk je bewust aan de interactie tussen jou en de leerlingen. Je besteed actief aandacht aan het groepsvormingsproces, dit kun je ook doen doormiddel van dramalessen. Je gaat met deze lessenserie de eerste vier weken na de zomervakantie aan de slag.
De eerste les richt zich op kennismaking. Les 2 richt zich op volgen en leiden en les 3 richt zich op samenwerking.

-Kennismaking
-Volgen en leiden
-Samenwerken
Dit zijn super belangrijke aspecten in het groepsvormende proces, door dit drama programma te volgen staan de puntjes ook centraal onder de les.

De lesserie is gratis te downloaden voor abonnees. Een abonnement kost: €277,- per jaar.

Bron:
DramaOnline. (z.d.). De Gouden Weken: een goed begin is het halve werk! Drama Online.
Geraadpleegd op 4 oktober 2023,
van https://dramaonline.nl/lessenserie-gouden-weken/

# data[].attributes.attachment_link.title
De Gouden Weken: een goed begin is het halve werk!

# data[].attributes.attachment_link.description
Speciaal voor de Gouden Weken hebbn wij in samenwerking met Stichting Omgaan met Pesten een serie dramalessen ontwikkeld.

# data[].attributes.headline
108 werkvormen om van een groep een TOP groep te maken

# data[].attributes.subject
108 werkvormen om van een groep een TOP groep te maken

# data[].attributes.body
In dit PDF bestand vond ik 108 werkvormen op in de groep te gebruiken voor de groepsvorming.
In dit PDF bestand worden de werkvormen ook nog eens aangesloten op de fases die een groep doorgaat met groepsvorming.
Je kunt hier ook de variatie zien in onderbouw en bovenbouw activiteiten.
Het mooie aan dit bestand is dat de activiteit ook helemaal is uitgewerkt, waar je ook nog eens kunt kiezen uit verschillende varianten. Zo hoef je het alleen maar door te lezen voordat je wilt gaan beginnen met de activiteit.

Bron: Bijlsma, J. & Klasse(n) Kracht. (2014). 108 werkvormen om van een groep een TOP groep te maken. https://www.pold.nl/wp-content/uploads/2016/08/Groepsvorming-Aan-de-Slag.pdf
Bekeken op: 27 september 2023

# data[].attributes.body
Met deze activiteit ga je in groepen werken, je gaat er met je groepje voor zorgen dat je een zo hoog mogelijke toren bouwt.
Dit bouw je met droge spaghetti en een paar marshmallows. Je geeft ze een beperkte tijd dat ze het af moeten hebben.

Je geeft de groep GEEN uitleg, je zegt alleen: "Over ... minuten (hoelang jij wil) moeten jullie ervoor zorgen dat jullie een zo hoog mogelijke toren hebben gebouwd. Wie de hoogste toren heeft die wint. Succes!"

Als je het moeilijker wil maken kun je ze ook beperkten met de hoeveelheid van de spaghetti en de hoeveelheid van de marshmallows.

Benodigdheden:
- marshmallows
- droge spaghetti

Dit heb ik ook uit eigen ervaring mee genomen. Deze activiteit heb ik ook als groepsvormende activiteit in leerjaar 1 uitgevoerd bij mijn stage op Niekée. Deze activiteit heb ik ook ooit zelf gedaan op het MBO onder de les communicatie.

# data[].attributes.body
In dit filmpje verteld een meneer wat belangrijk is voor de groepsdynamiek en hoe jij hierop kunt aansluiten.
Hij geeft tips over hoe jij als leraar dit kan stimuleren. Hij geeft ook aan waarom het zo belangrijk is om in het begin hier heel veel tijd aan te besteden.
Hij geeft op het einde een korte samenvatting wat eigenlijk wel heel mooi is: "Als jij als leerkracht zorgt voor de klasgroep, zorgen leerlingen voor elkaar".

Bron: Vlaams Instituut Gezond Leven. (2021, 23 november). Alex Truyts [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=D2wweZHTc-A
Bekeken op 27 september 2023

# data[].attributes.headline
De Gouden Weken voor een goed begin van het schooljaar

# data[].attributes.subject
De Gouden Weken voor een goed begin van het schooljaar

# data[].attributes.body
In dit artikel lees je meer over de Gouden Weken en alles er om heen.
Je leest eerst wat dit eigenlijk is. Daarna vertellen ze over de 5 fases die een groep doorstaat als ze bezig zijn met groepsvorming.
Je kunt in dit artikel ook tips terug vinden die jij zelf kan gebruiken bij de Gouden Weken.
Ook geven ze een voorbeeld hoe je drama in kan zetten als groepsvormende activiteit.

Bron: Leraar24. (2023). De gouden weken voor een goed begin van het schooljaar. Leraar24. https://www.leraar24.nl/70125/de-gouden-weken-voor-een-goed-begin-van-het-schooljaar/
Bekeken op 27 september 2023

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het proces van groepsvorming begint na een vakantie weer helemaal opnieuw: de leerlingen verkennen elkaar, de leraar en de regels. Daarom is dit een belangrijke tijd om een goed pedagogisch klimaat in de klas te creëren. Daar heb je de rest van het jaar plezier van. Kijk hoe basisschool De Meulebeek de Gouden Weken gebruikt om een goede basis voor een fijne sfeer te leggen.

De beginweken van het schooljaar zijn goud waard om een basis te leggen voor een fijne sfeer in de klas. Als leraar speel je een essentiële rol bij de groepsvorming in deze eerste, belangrijke weken. Daar heb je de rest van het schooljaar profijt van. Jeanne van Maarseveen van basisschool De Meulebeek laat in deze video zien hoe en waarom zij aandacht schenkt aan de Gouden Weken.

Vijf fasen van goede groepsvorming

Groepsvorming bestaat uit vijf fasen die een groep in ongeveer zes weken doorloopt. Na deze weken zijn de rollen, normen en waarden grotendeels bepaald voor de rest van het jaar. Boaz Bijleveld beschrijft in zijn boek 'De Gouden Weken 2.0' hoe dat werkt en waarom. Na elke zomervakantie, bij elke nieuwe leraar, vindt er weer een nieuwe groepsvorming plaats. Ook gaandeweg het schooljaar kan er een nieuw groepsvormingsproces ontstaan, als er bijvoorbeeld nieuwe leerling komen. De fasen zijn:

Forming: oriënteren
Leerlingen leren elkaar kennen, de groep zoekt naar veiligheid en structuur.

Storming: presenteren
De verhouding tussen leerlingen wordt duidelijker, wie is er een leider, wie een volger?

Norming: normeren
De regels, waarden en normen van de groep worden bepaald. Iedereen krijgt een eigen taak in de samenwerking.

Performing: presteren
De groep wordt een team en is klaar voor samenwerking. Er zijn ongeschreven regels waar iedereen zich aan houdt.

Reforming: evalueren
Het einde van het jaar of periode is in zicht. Dit afscheid geeft weer een nieuwe groepsdynamiek, denk bijvoorbeeld aan het afscheid in groep 8.

Tien tips voor de Gouden Weken

Juist in de eerste zes weken van het schooljaar is de invloed van de leraar op de groep van groot belang. Besteed daarom veel aandacht aan een positieve relatie met leerlingen. Deze tien tips uit het boek 'De Gouden Weken 2.0' helpen je daarmee op weg.

1. Geef meer complimenten dan negatieve kritiek

2. Gebruik coöperatieve werkvormen

3. Ken je leerlingen: naam, gezinssituatie, hobby's, talenten, etc.

4. Laat de leerlingen jou kennen

5. Doe iedere dag een groepsvormende activiteit

6. Maak samen groepsregels: hoe willen we dit jaar dat we in de groep met elkaar omgaan?

7. Geef complimenten klassikaal en bestraf een-op-een

8. Maak aan het begin van het jaar persoonlijk contact met alle ouders

9. Bespreek regelmatig het doel van schoolregels en klassenregels

10. Geef je collega een goede overdracht voor de eerste dag van het nieuwe schooljaar

Drama als groepsvormende activiteit

Op basisschool Rehobothschool in Kampen leert de leraar de leerlingen en zichzelf met een theaterblik te kijken naar het groepsproces. Dit stimuleert niet alleen de creativiteit van kinderen maar leert ze ook op speelse wijze dat er meerdere manieren zijn om ergens op te reageren. Ze leren improviseren en situaties vanuit verschillende rollen (schrijver, regisseur, speler en toeschouwer) te bekijken. Deze activiteit, waarbij ook de leraar een actieve rol speelt, heeft een positief effect op de groepsvorming.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
De Gouden Weken voor een goed begin van het schooljaar - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Het nieuwe schooljaar is begonnen. Tijd voor een frisse start, want in de Gouden Weken kun je de basis leggen voor een fijne sfeer in de klas.

# data[].attributes.body
Iedere week staat er één leerling in de groep centraal. Deze leerling krijgt dan op elke dag van de week allerlei complimenten te horen. Dit kun je doen door een klein moment van de dag het kind voor de klas neer te zetten op de ‘’juffen-/meesterstoel’’ en dan het kind de complimenten te laten ontvangen (ongeveer 5-10 min).

Het zonnetje heeft natuurlijk ook zonnestralen, hier kiest het kind de 2 mooiste compliment uit wat hij/zij op een dag heeft gekregen. Dit wordt dan op 2 zonnestralen geschreven. Als de zon aan het einde van de week compleet is dan krijgt deze een mooi plekje in de klas, waar hij voor de rest van het jaar blijft hangen.

Je kunt hier natuurlijk ook de bloem van de week van maken.

Geen bron gebruikt, deze komt uit eigen ervaring.
Mijn ervaring hiermee was dat ik het zelf op de basisschool altijd deed op deze manier. Zo zat ik ook 1 keer per jaar voor de klas en ontving ik complimenten. Hier was ik altijd heel trots op want complimenten geeft je toch een heel goed gevoel!

# data[].attributes.body
Challege Day is een concept uit de Verenigde Staten. De dag zorgt ervoor dat leerlingen dichter bij elkaar komen en elkaar beter leren kennen.
Op deze video kun je een ''challenge" zien genaamd: over de streep. (Dit is op het voortgezet onderwijs gedaan, vandaar de wat heftigere vragen.)

Challenge Day Nederland is gestopt op 1 juli 2022, dit wordt wel gecontinueerd door Breek Academy & Breekjaar.

Dit is de site waar je een kijkje op kan nemen en wellicht inspiratie op kan doen:
https://breekacademy.nl/

Bron: hetkind2012. (2011, maart 16). IJburg College - over de streep [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=QK7ueQLh4_8
Bekeken op 20 september 2023

# data[].attributes.body
Ieder jaar organiseert Stichting School & Veiligheid een week in het begin van het schooljaar tegen pesten. Dit noemen we dan ook: De week tegen pesten. Hier helpen ze om de groep gezellig en veilig te maken waar pesten niet nodig is.

Dit doen ze doormiddel van gratis lesmateriaal aan te bieden die je kunt gebruiken in de klas. Ze bieden lesmaterialen aan voor het primair- en voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.

Bron: Week tegen Pesten - 25 t/m 29 september 2023. (2023, 1 september). Week Tegen Pesten. https://www.weektegenpesten.nl/
Bekeken op 20 september 2023

# data[].attributes.headline
Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken

# data[].attributes.subject
Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken

# data[].attributes.body
Als je benieuwd bent hoe je de groepsvorming het hele jaar door kunt stimuleren is dit artikel iets voor jou.

Er is namelijk heel veel bekend over de Gouden Weken waardoor veel scholen zich alleen hier op focussen. Echter is de groepsvorming door het hele jaar heen ook super belangrijk. Dit kun je stimuleren als je als leerkracht let op welke activiteiten je moet inzetten op welk moment.

Op het einde van het artikel kun je je aanmelden voor een online training, zo kun jij leren hoe jij de groepsvorming het hele jaar door stimuleert.

Bron: Juffrouwfemke. (2023). Groepsvorming is meer dan de gouden weken. Juffrouw Femke. https://juffrouwfemke.com/2020/08/14/groepsvorming-is-meer-dan-de-gouden-weken/
Bekeken op 20 september 2023

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken

Start jij na de zomervakantie met een nieuwe groep leerlingen of neem je je groep mee naar het volgende schooljaar? Hoe dan ook, je gaat met je groep (weer) alle fases van groepsvorming doormaken.

Fases van groepsvorming

Groepsvorming kent vijf fases:

1. Forming: oriënteren en (opnieuw) kennismaken met elkaar

2. Storming: strijden om invloed: de hiërarchie wordt vastgesteld

3. Norming: gemeenschappelijke normen en ongeschreven regels worden bepaald

4. Performing: samen werken in harmonie en met plezier

5. Adjourning: het einde van het schooljaar nadert

De Gouden Weken

De eerste drie fases vormen de Gouden Weken. Deze periode start op de eerste schooldag en duurt tot aan de herfstvakantie. In deze weken bouw je aan de fundering van je groep, zodat je daarna het hele schooljaar een positieve groep hebt, waarin kinderen respect hebben voor elkaar(s) verschillen en waarin hard gewerkt wordt.

Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken

Er wordt veel geschreven over de Gouden Weken. Die zijn in de groepsvorming ook echt cruciaal. Maar het houdt na de herfstvakantie niet op. Het hele schooljaar blijf je werken aan de groepsvorming en de sfeer in de klas. Dat kan als je als leerkracht weet waar je op moet letten en welke activiteiten je moet inzetten op welk moment. Bovendien is het handig om te weten wanneer en waarop je kunt observeren en hoe je deze informatie gebruikt in je onderwijspraktijk.

Rollen

Wist je dat in elke positieve groep bepaalde rollen aanwezig zijn? Bijvoorbeeld kinderen die natuurlijk leiderschap vertonen. Die worden in de theorie van Van Engelen 'gezagsdragers' genoemd. Of kinderen die ideeën omzetten in daden: de zogenaamde 'organisatoren'. En onmisbaar in een positieve groep is de 'joker'. Dat is de leerling die goed kan relativeren en graag plezier maakt.
Als je als leerkracht alle positieve en negatieve rollen kent, kun je op tijd ingrijpen als je groep een negatieve groep dreigt te worden.

Groepsvorming zichtbaar maken

Hoe zie je aan je lokaal dat jullie een groep zijn? Is dat op verschillende plaatsen zichtbaar? Denk aan een gezamenlijk kunstwerk, jullie verjaardagskalender of een matrix waarin jullie bijhouden wie met wie samenwerkt. Misschien zie je het wel aan de leuke posters of Groepsgrafieken die er hangen.

Veranderingen

Wist je dat je weer in een vorige fase terecht kan komen, als er iets verandert aan of binnen je groep? Als er een leerling verhuist of een van de leerkrachten gaat met zwangerschapsverlof, zit je even in de fase van Adjourning. Wanneer er een nieuwe leerling bijkomt, moet je (afhankelijk hoe deze leerling integreert in de groep) weer terug naar de eerste drie fases.

Echt met groepsvorming aan de slag

Ben je na het lezen van dit artikel nieuwsgierig hoe jij een positieve groep kan maken én kunt houden? Wil jij het hele schooljaar handvatten krijgen bij bovenstaande kopjes én meer? Meld je dan aan voor deze online training.

Dit artikel is eerder verschenen op Onderwijswereld-PO.

# data[].attributes.attachment_link.title
Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken

# data[].attributes.attachment_link.description
Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken Start jij na de zomervakantie met een nieuwe groep leerlingen of neem je je groep mee naar het volgende schooljaar?

# data[].attributes.body
Elk jaar opnieuw is de klas in het begin van het jaar bezig met groepsvorming, dit noemen we dan de gouden weken. In elke klas begaan leerlingen fases van groepsvorming, deze zijn bepaald door Tuckman in 1965.

Fase 1: Forming (oriënteren)

Deze fase kun je beschrijven als de kat uit de boom kijken. De volgende vragen komen vaak op bij kinderen: Hoe zien de anderen eruit? Wat moet ik doen? Met wie speel ik buiten? Ect. In deze fase zijn de kinderen nog vaak rustig en terughoudend.

Fase 2: Storming (presenteren)

Dit is vaak een onrustige periode omdat kinderen hier hun plek in de klas gaan nemen. Hier wordt een rangorde van de groep gemaakt. Zo zie je al snel wie een leider is en wie bij welk groepje hoort. Deze groepjes kunnen met elkaar botsen. Dit kan vaak met de leerkracht botsen waardoor er opstootjes plaats vinden. In deze fase zie je vaak hoe de kinderen zich presenteren; als leider, volgend of verkennend bijvoorbeeld.

Fase 3: Norming (normeren)

In deze fase bepalen vaak de leiders de normen en waarden van de groep. Als je bij een kringgesprek de regels gaat vast leggen kun je hier het beste de twee groepsleiders bij betrekken. (Dit is vaak 1 jongen en 1 meisje). De posities van de kinderen kunnen af en toe verschuiven tussen invloedrijke leerlingen.

Fase 4: Performing (presenteren)

In deze fase is er al gekozen voor bepaalde omgangsvormen, iedereen houdt zich hieraan waardoor de prestaties van elk kind omhoog gaan. De groep is in deze periode productiever dan te voren.

Fase 5: Reforing (evalueren)

Deze fase is aan de beurt als het einde van het groepsproces nadert en de leerlingen uit elkaar gaan. Denk hierbij aan groep 8 leerlingen die zich van elkaar splitsen. Deze fase kenmerkt zich ook door een reüniesyndroom, de leerlingen blijven zoeken naar mogelijkheden om bij elkaar te blijven.

Bron: De gouden weken 2.0 (2019), Boaz Bijleveld

# data[].attributes.body
Voor deze 2 activiteiten is kennis leren maken het doel, bij de eerste doe je dit met vertrouwen en bij de tweede leer je elkaar kennen op een andere manier.

Activiteit 1: Blindvertrouwen

Twee kinderen werken samen. Het ene kind zit geblinddoekt op een trekkar en het andere kind trekt deze (dit kind heeft geen blinddoek om). Ze komen met de trekkar langs pionnen waar tennisballen op liggen, bij elke pion stopt de kar. Het kind zonder blinddoek geeft aanwijzingen aan het geblinddoekte kind om de bal te kunnen pakken. Als hij deze heeft gepakt rijdt de kar weer verder naar de volgende pion.

Benodigdheden:

·        Pion

·        Tennisbal

·        Blinddoek

·        Trekkar

Activiteit 2: In de rij

De kinderen gaan in een rij staan en gaan zitten op volgorde van bijvoorbeeld leeftijd, huisnummer, maand van de verjaardag, van groot naar klein ect. Dit kun je in veel varianten doen, je kunt ook zeggen dat de kinderen hun stem niet mogen gebruiken en dus verbaal moeten uitbeelden hoe oud ze zijn ect.

De kinderen zullen moeten overleggen en er zal vaak 1 leider uit springen die iedereen op volgorde gaat zetten. Dit is erg interessant om te zien.

Bron: Van Boxmeer, A. (z.d.). Groepsvorming | Gouden weken |. Juf Anke.  van https://www.jufanke.nl/groepsvorming-gouden-weken.html
Bekeken op 13 september 2023

# data[].attributes.headline
Praktische tips voor het tegengaan van een negatieve groepsdynamiek

# data[].attributes.subject
Praktische tips voor het tegengaan van een negatieve groepsdynamiek

# data[].attributes.body
Op scholen werken ze veel aan de gouden en zilveren weken, er zijn speciale programma’s op sociaal-emotionele vlakken en ze hebben omgekeerde oudergesprekken. Toch zit er soms een moeilijke groep tussen waar er negatieve groepsdynamiek omhoog komt. Hier een paar praktische tips:

Met collega’s bespreken wat je tegenkomt in je groep en het bespreken van jou eigen handelen kan goed helpen. Dit omdat collega’s er een andere kijk op hebben en jou feedback kunnen geven, laat ze anders een keer mee kijken in de klas.

Ook komt het wel eens voor dat de groep een onveilige groep is, dan kun je het beste individueel met leerlingen gesprekjes voeren. Zorg dat je dan goed luistert en doorvraagt, hou het gesprek ook ‘veilig’. Dit doe je door te vertellen dat je het kind altijd zult vertellen wat de volgende stap is in moeilijke situaties.

Goed contact met de ouders is ook zeer belangrijk. De ouders en hun mening over de school heeft grote invloed op de kinderen. Oudergesprekken zijn dus ook erg belangrijk, in het boek: De gouden Weken 2.0 worden er veel tips gegeven voor deze oudergesprekken.

Bron: Plantenga, J. (2020, 29 oktober). Groepsvorming, wat zien we over het hoofd? - Cedin Onderwijs. Cedin Onderwijs. https://www.cedinonderwijs.nl/artikel/groepsvorming-wat-zien-we-over-het-hoofd/ . Bekeken op 13 september 2023

# data[].attributes.body
In dit artikel schrijft stichting school en veiligheid over groepsdynamica in de klas. In dit artikel krijgt u antwoord op de volgende vragen:

Welke fases onderscheiden we in de groepsvorming?

Hoe stuur ik als leraar het groepsproces?

Wie hebben allemaal een rol en hoe vervul ik die rol?

Veel leesplezier!

Bron: Groepsdynamica in de klas - school en veiligheid. (2021, 29 januari). ://www.schoolenveiligheid.nl/kennisbank/groepsdynamica-in-de-klas/ . Bekeken op 13 september 2023

# data[].attributes.attachment_link.title
Groepsdynamica in de klas - School en veiligheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Vanuit het perspectief van de leraar zetten we uiteen hoe je de groepsdynamica in de klas kunt sturen en de groepsvorming een positieve wending geeft.

# data[].attributes.body
In deze video wordt uitgelegd hoe de groep door de 5 fases van groepsvorming gaat. Dit is erg interessant omdat deze fases bij iedere groep voorkomen. De 5 fases werden bepaald door Bruce Tuckman (1965).

Bron: The Right Questions. (2022, 19 juni). The 5 stages of Team development [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=-RwkZxGPQb8 . Bekeken op 13 september 2023

# data[].attributes.attachment_link.title
Tuckman's 5 Stages of Team Development (Forming, Storming, Norming, Performing, Re-forming)

# data[].attributes.body
Het bedrijf; Vreedzaam werkt schoolbreed aan democratisch burgerschap en sociale competenties. Dit is een compleet programma met lespakketten en lesmappen voor iedere klas.

Vreedzaam biedt een lespakket voor niet alleen het primaire onderwijs maar ook voor de kinderopvang, het SPO, de BSO en nog veel meer. In een les pakket zitten 30 lessen over de volgende onderwerpen:

·        Groepsvorming

·        Conflicthantering

·        Communicatie

·        Gevoelens

·        Verantwoordelijk
-heid

·        Diversiteit

Vreedzaam kun je inzetten als je met collega’s leerlingen en ouders wil samenwerken aan een positieve, open en constructieve oefenplaats voor democratie. Als je een plek wil creëren waar je leert hoe je conflicten kunt oplossen en als je een bijdrage wil leveren aan een zelfredzame, tolerante en inclusieve toekomstige generatie.

Het abonnement op het deelnemersdomein is geen vast onderdeel van de licentie en moet los aangeschaft worden. Een abonnement kost € 195,00 incl. BTW per jaar. Je moet dit abonnement zelf aanvragen.

Bron: https://www.cedgroep.nl/merken/ontdek-vreedzaam (z.d.) Bekeken op 6 september 2023

# data[].attributes.body
De eerste weken van het schooljaar noemen wij de gouden weken.

In deze padlet heb ik onder het kopje: “Wat is groepsvorming?” verteld over de 5 fases van Tuckman. Bij de gouden weken wordt de focus vooral gelegd op de eerste en de tweede fase(forming en storming). In deze weken worden positieve groepsregels gemaakt en staan die centraal. Hieronder geldt ook het voorbeeld gedrag van de leraar.

Groepsvorming staat ook centraal in de gouden weken, het is belangrijk dat iedereen elkaar leert kennen, zo ontstaat een veilige en stimulerende leeromgeving. De groepsvorming kan men stimuleren door bijvoorbeeld energizers (hier vertel ik meer over in het kopje: "energizer").

In de gouden weken verkennen leerlingen elkaar, de leerkracht en de positieve groepsregels. De gouden weken is zo belangrijk omdat je hier een goede veilige bodem legt voor de rest van het jaar.

Bron: De gouden weken 2.0 (2019), Boaz Bijleveld

# data[].attributes.body
Een energizer is een korte interactie om leerlingen een energieboost te geven, ze bieden nieuwe energie en prikkelen hersenen met nieuwe impulsen.

In de gouden weken komen heel veel energizers aan bod, deze energizers zijn niet alleen voor de lol maar achter een energizer moet een doel staan. Als je een energizer uitzoekt voor jou groep moet je jezelf de vraag stellen: Hoe helpt de energizer mij bij het creëren van respect en acceptatie voor elkaar?

Fysieke en emotionele veiligheid is heel belangrijk bij het uitvoeren van een energizer. Als er een onveilig gevoel dreigt doen de kinderen ook niet goed mee. Het mag best wel eens een keertje fout lopen maar laat het niet uit de hand lopen. Als het dan toch fout loopt ga dan evalueren samen met de leerlingen. Bij dit gesprek laat je OMA thuis, wees een Oen en smeer je goed in met NIVEA. De basis voor een goed gesprek is uiteraard een hoge dosis LSD.

OMA: Oordelen, Meningen & Aannames

OEN: Open, Eerlijk & Nieuwsgierig

NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander

LSD: Luisteren, Samenvatten & Doorvragen

# data[].attributes.body
Met deze behoeftepiramide kun je analyseren of jou groep voldoet aan de voorwaarden voor een veilig en rijk schoolklimaat. Deze piramide heeft een hiërarchisch karakter, dit betekend dat je eerst moet voldoen aan de eerste laag en daarna pas kan door gaan naar de nieuwe laag.

Eerst moet je voldoen aan de fysieke voorwaarden zoals: kleding, voeding en onderdak. Daarna stap je naar de volgende laag: Veiligheid en orde, ieder individu in de groep moet zich veilig voelen. Ook is orde erg belangrijk en dit word gecreëerd door structuur. Dan volgt de laag: Sociale waardering (acceptatie), hier is het doel dat je vrienden maakt en je geaccepteerd voelt in de groep ook al kun je niet met iedereen opschieten. De vierde laag draait om waardering (respect). Je geeft en ontvangt respect, je merkt niet dat je sociaal welkom bent maar ook dat je gezien wordt. In de bovenste laag van de piramide is het wat lastiger hier gaat het namelijk over de maximale ontplooiing van je talent. Dit is lastiger voor de leraar want je moet je van je eigen normen en waarden kunnen afzetten en je blik verruimen.

Bron: De gouden weken 2.0 (2019), Boaz Bijleveld

# data[].attributes.body
De zilveren weken is de periode na de kerstvakantie, ongeveer halverwege het schooljaar. Het onderhouden van de groep en verbonden blijven aan elkaar is een continu proces. Dus na een korte vakantie is het goed om jou groep weer te verbinden aan elkaar en dit proces te begeleiden. Deze weken na de kerstvakantie staan in het teken om meer te doen van wat werkt en om wat niet werkt achterwege te laten. Er is wellicht ook ruimte om de hernieuwde kennismaking in gang te zetten. Je kunt nu meer diepgang bereiken dan in het begin van het schooljaar met de gouden weken.

Na de kerstvakantie kun je met een kringgesprek opstarten, en hier een eenvoudige maar wel bruikbare vraagstelling gebruiken. Deze vragen gaan dan over de pluspuntjes en minpuntjes in de klas, de klas zelf en aandachtspunten. Voor groep 8 kun je een nog specifiekere vraagstelling gebruiken waarin je vragen stelt over de middelbare school waar ze naar toe gaan.

Bron: De zilveren weken (2021), Boaz Bijleveld

# data[].attributes.body
Mijn naam is Lara Cuipers, ik ben 18 jaar en zit nu in mijn derde leerjaar van onderwijsassistent. Deze opleiding volg ik op Gilde Opleidingen te Roermond.

Ik loop stage op ’t Kempke in Sint Odiliënberg, dit is mijn tweede jaar dat ik hier stage loop.

Omdat dit mijn examenleerjaar is zijn we gestart aan werkplekleren. Werkplekleren volgen we op stage maar het is een vak vanuit school. Om 09:00 uur starten we met de opstart, deze vindt online plaats. Dan starten we aan het uitwerken van ons gekozen thema. Mijn gekozen thema is: Groepsvorming. Dit heb ik gekozen omdat mijn stage plek de gouden en zilveren weken erg belangrijk vindt, en deze weken ook inlast om de groepsvorming te bevorderen.

Veel lees en kijk plezier!

# data[].attributes.body
Op deze dag was ik ook op school, de dag erna was ik weer op stage en heb ik mijn kennis gedeeld en ook mijn Padlet gedeeld. Hier kreeg ik dan de eerste feedback op en heb ik de opbouwende feedback veranderd in de Padlet.
Sommige feedback kun je vinden onder de geplaatste kopjes.

# data[].attributes.body
·        B1-K1-W2, Inventariseert behoeften en wensen van het kind. Dit doe ik omdat de thema’s vaak gericht zijn op de kinderen en ik hier onderzoek doe naar de behoeften en wensen van het kind in dit thema.

·        B1-K1-W5, Werkt samen met andere betrokkenen in de omgeving van het kind. Hier werk ik deels aan omdat ik de uitwerking van de thema’s bespreek met collega’s.

·        B1-K1-W7, Evalueert haar eigen werkzaamheden. Ik evalueer mijn uitwerking en vooruitgang met mijn stagebegeleiders, zo vraag ik feedback en kan ik altijd verbeteren in mijn
werkzaamheden.

·        B1-K1-W1, Werkt aan de eigen professionele ontwikkeling. Ik ontwikkel mezelf verder omdat ik onderzoek doe naar verschillende thema’s en ik hier werk aan mijn eigen ontwikkeling en verbreding.