# data[].attributes.body
P: cặp bố mẹ xuất phát

X: kí hiệu phép lai

G: giao tử

F: thế hệ con

# data[].attributes.body
"Ông tổ" của ngành di truyền học

# data[].attributes.body
- ARN là đại phân tử hữu cơ nhưng kích thước và khối lượng nhỏ hơn nhiều so với ADN.

- Cấu tạo từ các nguyên tố: C, H, O, N và P, theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là ribônuclêôtit:

+ 1 phân tử đường C₅H₁₀O₅

+ 1 phân tử axit photphoric (H₃PO₄)

+ Bazơ nitơ: A, U, G, X

- Tùy theo chức năng mà chia thành 3 loại khác nhau

+ ARN thông tin (mARN): truyền đạt thông tin quy định cấu trúc của prôtêin cần tổng hợp.

+ ARN vận chuyển (tARN): vận chuyển axit amin tương ứng tới nơi tổng hợp prôtêin.

+ ARN ribôxôm (rARN): thành phần cấu tạo nên ribôxôm – là nơi tổng hợp nên prôtêin

# data[].attributes.headline
Quá trình nhân đôi của ADN theo các nguyên tắc:

# data[].attributes.subject
Quá trình nhân đôi của ADN theo các nguyên tắc:

# data[].attributes.body
Nguyên tắc bán bảo toàn: Được thể hiện thông qua việc ADN con giữ lại 1 trong 2 mạch của ADN mẹ. Nguyên tắc này còn được lặp lại ở quá trình phân đôi sau đó.

Nguyên tắc bổ sung: Được thể hiện liên tục từ khi nhân đôi ADN diễn ra cho đến khi kết thúc quá trình này. Nguyên tắc bổ sung được nhận thấy khi Nucleotit A liên kết với Nucleotit T (A – T) bằng 2 liên kết Hydro và ngược lại. Trong khi đó, 3 liên kết Hydrom giúp liên kết Nucleotit G với Nucleotit X (G – X) và ngược lại.

Nguyên tắc khuôn mẫu: Được thể hiện thông qua việc tổng hợp 2 mạch đơn của ADN con dựa vào trình tự sắp xếp Nucleotit của mạch khuôn ADN mẹ. Nguyên tắc này giúp cho ADN con có cấu trúc giống nhau và cùng giống với ADN mẹ.

# data[].attributes.body
1. Nhiễm sắc thể giới tính

- Trong tế bào lưỡng bội của loài tồn tại 2 loại NST là: NST thường và NST giới tính.

- NST giới tính là loại NST có chứa gen quy định giới tính và các gen khác.

2. Cơ chế xác định giới tính
- Sự tự nhân đôi, phân li và tổ hợp cặp NST giới tính trong phát sinh giao tử và thụ tinh là cơ chế xác định giới tính

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính

+ Nhân tố bên trong: hoocmon sinh dục nếu tác động sớm có thể biến đổi giới tính...

+ Nhân tố bên ngoài: nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng đều có thể làm thay đổi tỉ lệ giới tính.

- Người ta đã ứng dụng di truyền giới tính vào các lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là việc điều khiển tỉ lệ đực: cái trong lĩnh vực chăn nuôi.

# data[].attributes.body
1. Sự phát sinh giao tử

- Giao tử là tế bào sinh dục có chứa bộ nhiễm sắc thể đơn bội (n) được hình thành từ quá trình giảm phân của tế bào sinh giao tử (2n) có khả năng thụ tinh tạo ra hợp tử.

- Sự hình thành giao tử ở thực vật và động vật khác nhau.

- Quá trình phát sinh giao tử cái (trứng) và giao tử đực (tinh trùng) ở động vật

2. Thụ tinh

- Khái niệm: thụ tinh là sự kết hợp ngẫu nhiên giữa một giao tử đực và một giao tử cái để tạo thành hợp tử.

-Bản chất: là sự kết hợp của hai bộ phận nhân đơn bội (n) trong giao tử tạo ra bộ nhân lưỡng bội (2n) có nguồn gốc từ bố mẹ ở hợp tử.

# data[].attributes.body
Di truyền: là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu

Biến dị: là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết

Di truyền và biến dị là hai hiện tượng song song, gắn liền với quá trình sinh sản

# data[].attributes.body
DNA hay ADN là phân tử mang thông tin di truyền quy định mọi hoạt động sống của các sinh vật và nhiều loài virus. Đây là từ viết tắt thuật ngữ tiếng Anh deoxyribonucleic acid, theo tiếng Việt gọi là acid deoxyribonucleic.

# data[].attributes.attachment_caption
Người nổi tiếng với những đóng góp lớn lao cho ngành sinh học tiến hoá

# data[].attributes.body
Khám phá khoa học của Darwin được mệnh danh là chất keo thống nhất các ngành khoa học sự sống.

# data[].attributes.body
1. Khái niệm

Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là sự biến đổi trong cấu trúc của nhiễm sắc thể. Sự biến đổi này bao gồm: tăng hoặc giảm số lượng gen trên nhiễm sắc thể, thay đổi trình tự sắp xếp của các gen trên nhiễm sắc thể đó dẫn đến biến đổi hình dạng và cấu trúc của nhiễm sắc thể.

2. Nguyên nhân

- Do sự tác động của các tác nhân bên ngoài gây đột biến như vật lý hay hóa học:

+Các tác nhân vật lý:các tia phóng xạ, tia tử ngoại, xung nhiệt,...

+Các tác nhân hóa học: thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ,..

# data[].attributes.body
1. Khái niệm

Thường biến là những biến đổi kiểu hình của cùng một kiểu gen, phát sinh trong đời sống cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

2. Đặc điểm

Thường biến biểu hiện đồng loạt theo hướng xác định tương ứng với điều kiện ngoại cảnh

Thường biến không di truyền

3. Ý nghĩa

Nhờ có thường biến mà cơ thể sinh vật thích nghi với sự thay đổi của môi trường sống

# data[].attributes.body
Sinh học hay sinh vật học (gọi tắt là sinh) (Tiếng Anh: biology) là một nhánh khoa học tự nhiên nghiên cứu về thế giới sinh vật và các đặc điểm của sự sống.

# data[].attributes.body
Những loài vật đã được con người biết đến có khoảng 1,7 triệu loài, trong đó động vật có vú hơn 4.200 loài, chim hơn 9.000 loài, động vật bò sát hơn 5.100 loài, động vật lưỡng cư hơn 31.000 loài, cá hơn 21.000 loài, động vật không có xương sống khoảng 1,3 triệu loài, thực vật cao cấp 25 vạn loài, thực vật cấp thấp 15 vạn loài.

Nguồn tài nguyên về các loài thực vật này là một tài sản tự nhiên khổng lồ. Đối với các loài thực vật, các nhà khoa học chỉ mới nghiên cứu được 1%, đối với các loài động vật các nhà khoa học nghiên cứu còn ít hơn nhiều, kiến thức về nó càng ít hơn.

# data[].attributes.body
Protein là hợp chất hữu cơ gồm 4 nguyên tố chính: C, H, O, N và có thể gồm 1 số nguyên tố khác.

- Đại phân tử, có kích thước và khối lượng lớn.

- Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là các axit amin, có hơn 20 loại axit amin

Thành phần, số lượng và sự sắp xếp của các axit amin tạo nên vô số các phân tử protein khác nhau, đảm nhận các chức năng khác nhau → tính đa dạng và đặc thù của protein.

- Tính đa dạng và đặc thù còn được thể hiện ở cấu trúc không gian của protein.

+ Cấu trúc bậc 1: là trình tự sắp xếp các axit amin trong chuỗi axit amin.

+ Cấu trúc bậc 2: chuỗi axit amin tạo thành vòng xoắn lò xo đều đặn.

+ Cấu trúc bậc 3: là hình dạng không gian 3 chiều của protein do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp tạo thành kiểu đặc trưng.

+ Cấu trúc bậc 4: cấu trúc của một số loại protein gồm hai hoặc nhiều chuỗi axit amin cùng loại hay khác loại kết hợp với nhau.

* Lưu ý:

+ Cấu trúc thể hiện tính đặc thù của protein là cấu trúc bậc 1

+ Chức năng sinh học của protein thể hiện ở cấu trúc bậc 3 và 4

# data[].attributes.body
- Trong tế bào sinh dưỡng (tế bào xoma), nhiễm sắc thể tồn tại thành từng cặp tương đồng giống nhau về hình thái và kích thước, 1 có nguồn gốc từ bố, 1 có nguồn gốc từ mẹ → các gen trên cặp NST cũng tồn tại thành từng cặp.

- Bộ NST trong tế bào chứa các cặp NST tương đồng gọi là bộ NST lưỡng bội (2n), bộ NST trong giao tử chỉ chứa một NST của mỗi cặp tương đồng được gọi là bộ NST đơn bội (n).

- Ở các loài đơn tính có sự khác nhau về một cặp NST giới tính giữa hai giới đực cái.

- Đa số các loài có kí hiệu cặp NST giới tính ở giới cái là XX, giới đực là XY.

- Một số trường hợp khác: châu chấu: giới cái XX, giới đực OX; chim, tằm: cái XY, đực XX

- Mỗi loài có bộ NST đặc trưng về số lượng, hình dạng và cấu trúc NST.

# data[].attributes.body
I. KHÁI NIỆM ĐỘT BIẾN GEN

- Đột biến gen là: những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleotit trên ADN.

- Đột biến gen là biến dị di truyền được.

- Các dạng đột biến gen: mất (b), thêm (c) và thay thế (d) 1 cặp nucleotit.

II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN

Do ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể làm rối loạn quá trình tự sao của ADN (sao chép nhầm), ADN con sinh ra khác với ADN mẹ.

- Tự nhiên: những biến đổi bất thường trong sinh lý, sinh hóa trong tế bào.

- Nhân tạo: con người gây đột biến bằng biến bằng các tân vật lý hoặc hóa học (chất độc hóa học, phóng xạ, ô nhiễm môi trường, vi khuẩn, virut...).

III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN

- Sự biến đổi cấu trúc phân tử của gen → thường gây biến đổi cấu trúc của protein mà nó mã hóa → dẫn đến biến đổi kiểu hình.

- Đột biến gen tạo ra các gen lặn khi thể đồng hợp hoặc trong điều kiện ngoại cảnh thích hợp có thể biểu hiện ra kiểu hình, thường có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa vốn có của cơ thể.

- Đột biến gen đôi khi có lợi cho sinh vật và con người, có ý nghĩa trong chăn nuôi, trồng trọt, chọn giống và tiến hóa.

# data[].attributes.body
Trẻ sơ sinh không có xương đầu gối và đến 3 tuổi chúng mới bắt đầu hình thành.

# data[].attributes.body
Chúng ta không thể thở bằng hai lỗ mũi cùng lúc mà chỉ có thể thở bằng một lỗ mũi trong một thời điểm nhất định.

# data[].attributes.body
Để tiến một bước về phía trước, cơ thể con người cần sử dụng hơn 200 cơ để làm việc đó. Con số này có thể khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm của từng cá nhân.

# data[].attributes.body
Da người tái tạo lại một lần sau 28 ngày. Trong cuộc đời, mỗi người thường loại bỏ khoảng 40kg da.

# data[].attributes.body
Trong một năm, tim người có thể bơm đủ lượng máu lấp đầy một bể bơi Olympic (hơn 2,5 triệu lít) và thực hiện 38,5 triệu cơn co thắt.

# data[].attributes.body
Gan là một trong số các cơ quan trong cơ thể có khả năng khôi phục lại kích cỡ ban đầu, thậm chí là khôi phục 75% mô của nó sau khi bị mất.

# data[].attributes.body
Vi sinh vật là các sinh vật đơn bào hoặc đa bào, nhân sơ hoặc nhân thực, có kích thước rất nhỏ và thường chỉ quan sát được qua kính hiển vi. Vi sinh vật bao gồm cả vi khuẩn, virus, nấm, tảo và nguyên sinh động vật.

# data[].attributes.body
Bạn không thể tự tử bằng việc nín thở, vì khi cơ thể thiếu oxi nó sẽ ép bạn phải thở

# data[].attributes.body
Bạn có một mối quan hệ cộng sinh lành mạnh với các vi khuẩn ở trong bụng của bạn: Những lợi khuẩn này giúp bạn tiêu hóa thức ăn một cách dễ dàng, đến khi bạn mất, cơ thể ngừng hoạt động thì chính sẽ ăn cơ thể của bạn

# data[].attributes.body
Cứ mỗi phút sẽ có khoảng 30000 tế bào chết rơi ra từ cơ thể

# data[].attributes.body
Đôi mắt và cơ thể bạn có 2 hệ miễn dịch hoàn toàn khác nhau. Một khi mà hệ miễn dịch của cơ thể tìm thấy đôi mắt, nó sẽ làm mù bạn vì nghĩ rằng đó là các nhân tố ngoại lai nằm ngoài cơ thể

# data[].attributes.body
Trung bình não người chỉ chiếm 2% khối lượng cơ thể nhưng tiêu tốn hơn 20% năng lượng nạp vào

# data[].attributes.body
Loài người có số lượng lông và tóc trên cơ thể nhiều tương đương với tinh tinh. Chúng chỉ khác nhau về độ dài và mượt

# data[].attributes.body
Ngón tay của chúng ta rất linh hoạt nhưng chúng không có cơ. Chúng chỉ có xương, da, gân và một ít mỡ