# data[].attributes.headline
Maken leerlingen vaker en beter hun huiswerk, als zij dit plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?

# data[].attributes.subject
Maken leerlingen vaker en beter hun huiswerk, als zij dit plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 21 januari 2019

Het idee is dat leerlingen met een eigen agenda of huiswerkplanner de kwaliteit en kwantiteit van het gemaakte huiswerk verbeteren. Zo zouden zij planningsvaardigheden en andere executieve functies ('leren leren') kunnen ontwikkelen. Dit is echter wel afhankelijk van een aantal factoren. De aard van de agenda/huiswerkplanner speelt een rol, net als de vaardigheden in zelfstandig leren van de leerling. Ook het doel waarmee en wijze waarop de agenda/huiswerkplanner wordt ingezet, zijn van invloed.

Er zijn verschillende agenda's en huiswerkplanners. De papieren (school)agenda, waarin de leerlingen zelf hun huiswerk noteren. Daarnaast is er de elektronische agenda, die de docent invult. En er zijn huiswerkplanners, papieren (week- of dag)overzichten met eventueel tips en aandachtspunten, waarop leerlingen het huiswerk kunnen inplannen en noteren.

Er zijn geen onderzoeken waarin is nagegaan of leerlingen beter en vaker hun huiswerk maken, als zij hun huiswerk plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner. Wel is er veel bekend over de vaardigheden die belangrijk zijn bij huiswerk maken en over de begeleiding van de leerlingen.

Motivatie

Veel leerlingen maken hun huiswerk vanuit extrinsieke motieven, zoals een beloning met een goed cijfer. Leerlingen, die vanuit intrinsieke motivatie hun huiswerk maken (omdat ze het zelf willen), zijn echter minder afgeleid bij het leren en plannen studieactiviteiten beter in. Ook tonen zij meer doorzettingsvermogen en behalen zij betere prestaties.

Deze intrinsieke motivatie is groter als aan drie belangrijke voorwaarden is voldaan:

Autonomie - leerlingen voelen zich autonomer als zij bijvoorbeeld zelf mogen bepalen wanneer zij welk huiswerk maken, als zij het huiswerk noteren in de agenda en zelf hun planning maken.

Relatie - het is belangrijk dat leerlingen zich in hun huiswerk gesteund voelen door hun leraren. Competentie - leerlingen moeten het gevoel hebben dat zij deze taak zelfstandig kunnen plannen en uitvoeren. Daarbij hebben ze nog wel ondersteuning nodig.

Het zelfstandig inplannen van huiswerk doet een sterk beroep op de zogenoemde executieve functies van de leerlingen. Dat geldt zeker ook voor het maken van huiswerk. Bij leerlingen zie je nogal eens dat ze moeite hebben met het plannen van hun huiswerk, maar ook dat het feitelijk uitvoeren (maken van huiswerk) niet goed lukt.

Executieve functies

Executieve functies zijn mentale processen die nodig zijn om het huiswerk goed en 'op tijd' te maken. Bijvoorbeeld beginnen aan een taak, deze plannen, aandacht vasthouden en motivatie, zelfregulatie en tijdsmanagement, doelgerichtheid, planmatig handelen, flexibiliteit, monitoring. De meeste tieners zijn nog niet vaardig genoeg om al deze executieve functies zelf uit te voeren. Zij hebben daarom nog steun, inspiratie en structuur nodig, en hulp bij het 'leren leren'.

Bij het zelfstandig leren maken van huiswerk, krijgen leerlingen in het begin nog (veel) ondersteuning van leraren. In de loop van de tijd gaan de leerlingen het huiswerk steeds zelfstandiger doen. Daarmee verschuift de steun van de leraar van sterk externe sturing naar sterk interne sturing. De sturing geleidelijk (en op maat) verleggen naar meer interne sturing bevordert het zelfstandig maken/leren van huiswerk.

Beter en vaker huiswerk maken

Of leerlingen met een agenda of huiswerkplanner beter en vaker hun huiswerk maken hangt van drie dingen af:

1. De aard van de agenda of huiswerkplanner. Bij het gebruik van sommige agenda's of planners maakt de leraar als het ware de planning van kortere taken. Dan is er sprake van sterke externe sturing. In de eigen schoolagenda en op sommige huiswerkplanners daarentegen vullen leerlingen zelf hun huiswerk in of werken zij een eigen werkplanning uit.

2. De vaardigheden van de leerlingen in het zelfstandig plannen en uitvoeren van hun huiswerk.

3. Het doel waarmee en wijze waarop leraren de agenda's of huiswerkplanners inzetten. Is het doel structuur bieden en aangeven wat leerlingen precies wanneer moeten doen? Dan gaat het om de didactische functie van het huiswerk. Of gaat het ook om de pedagogische functie van het huiswerk: bevorderen dat leerlingen steeds zelfstandiger hun huiswerk kunnen plannen, uitvoeren en bewaken.

In het laatste geval is het van belang dat leerlingen deze vaardigheden en executieve functies kunnen verwerven, trainen en (stapsgewijs) kunnen oefenen, eventueel met een eigen agenda of huiswerkplanner.

Opgesteld door: Femke Keeren, Pascaline Kruijer, Sander van Perlo, Latifa Zakri en Christa Teurlings (kennismakelaar Kennisrotonde)
Vraagsteller: vo-instelling - onderzoekscoördinator

Vraag

Gaan leerlingen (uit de brugklas) vaker en beter hun huiswerk maken, als zij hun huiswerk plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?

Kort antwoord

Er zijn geen onderzoeken bekend waarin wordt nagegaan of leerlingen beter en/of vaker hun huiswerk maken, als zij zelf hun huiswerk invullen in een agenda of huiswerkplanner. Wel mogen we aannemen dat met een eigen agenda of huiswerkplanner de kwaliteit en kwantiteit van het gemaakte huiswerk kunnen worden verbeterd, en er tevens aandacht besteed kan worden aan het ontwikkelen van planningsvaardigheden en andere executieve functies ('leren leren'). Dit is echter wel afhankelijk van een aantal factoren, zoals de aard van de agenda/huiswerkplanner, de vaardigheden in zelfstandig leren (waaronder planningsvaardigheden) van de leerling, en het doel waarmee en wijze waarop de agenda/huiswerkplanner wordt ingezet.
Zo'n agenda of huiswerkplanner is overigens geen noodzakelijke tool voor het vervullen van deze functies, maar kan er wel toe bijdragen dat leraren meer bewust met hun leerlingen over het maken van huiswerk communiceren.

Toelichting antwoord

Het opgeven van huiswerk is algemeen gebruik op veel middelbare scholen in Nederland. Leraren geven dan aan leerlingen aan dat zij buiten schooltijd bepaalde taken af moeten hebben, bepaalde leerstof moeten leren of wanneer er toetsen zijn (Dettmers, Trautwein, & Lüdtke, 2008).

Dit heeft enerzijds didactische redenen (Meijer & Tillema, 1994). Leerlingen kunnen immers de leerstof buiten de les verwerken en de leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, krijgen extra leerstof. Hierdoor hebben de leerlingen extra leertijd. Uit onderzoek blijkt dat deze extra leertijd van het huiswerk de leerprestaties in het voortgezet onderwijs positief beïnvloedt (Cooper, Robinson, & Patall, 2006; Cooper & Valentine, 2001; Dettmers et al., 2008; Holmes & Croll, 1989; Kennisrotonde, 2016; NuÌÂÂÂÂÂÂÂÂnÌƒez, SuaÌÂÂÂÂÂÂÂÂrez, RosaÌÂÂÂÂÂÂÂÂrio, Vallejo, Cerezo, & Valle, 2015).
Anderzijds zijn er pedagogische redenen voor het geven van huiswerk (Meijer & Tillema, 1994): het huiswerk is ook bedoeld om de werkhouding en het zelfstandig leren van de leerlingen te bevorderen.

Op de school van de vraagsteller noteert de leraar dit huiswerk in de elektronische agenda, die voor alle leerlingen te raadplegen is. Sinds het gebruik van deze elektronische agenda ervaart de school echter, dat de leerlingen hun huiswerk minder vaak maken dan in de periode voorafgaand aan de elektronische agenda. De school overweegt nu gebruik te gaan maken van een zogenoemde huiswerkplanner. Dit is een papieren overzicht, waarop leerlingen zelf hun huiswerk gaan noteren. De leraar geeft het huiswerk op, maar de leerling noteert het op de planner. Men veronderstelt dat leerlingen daarmee meer overzicht van hun werk krijgen en zij meer worden aangezet tot het zelf plannen van hun huiswerk. De school vraagt zich af of leerlingen dan ook vaker en beter hun huiswerk gaan maken.

Agenda of huiswerkplanners

We zijn verschillende varianten van agenda's / huiswerkplanners tegengekomen. We noemen er een paar. Ten eerste is er de genoemde elektronische agenda, die door de docent wordt ingevuld en die door de leerlingen op elk gewenst moment kan worden geraadpleegd. Hierbij is het vaak ook mogelijk dat leerlingen aanvullend aantekeningen maken, deeltaken invullen of gebeurtenissen aan de agenda toevoegen.

Daarnaast is er een papieren (school-)agenda, waarin de leerlingen zelf hun huiswerk noteren. Ook zijn er huiswerkplanners: papieren (week- of dag)overzichten of waarop leerlingen het huiswerk verdeeld over de week kunnen inplannen en noteren. Sommige huiswerkplanners geven daarbij bijvoorbeeld nog uitleg bij het gebruik van de planner of stappenplannen, besteden aandacht aan de wijze waarop leerlingen hun huiswerk het best kunnen maken, of hoe zij de tijd het best over de week kunnen verdelen. Op sommige planners kunnen leerlingen ook nog de moeilijkheden noteren, die zij denken tegen te komen of tegengekomen zijn.

In de literatuur zijn we geen onderzoeken tegengekomen waarin is nagegaan of leerlingen beter en vaker hun huiswerk gaan maken, als zij hun huiswerk plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner. We kunnen daar dus geen 'harde' uitspraken over doen. Wel is er veel bekend over de vaardigheden die van belang zijn bij het huiswerk en over de begeleiding van de leerlingen, waarvan gunstigere resultaten mogen worden verwacht. Hierdoor is het toch mogelijk om enig inzicht te bieden in de mogelijk toegevoegde waarde van de agenda of huiswerkplanners.

We gaan daar hieronder verder op in.

Motivatie, executieve functies en planvaardigheden

Uit onderzoek komt naar voren dat veel leerlingen hun huiswerk maken vanuit extrinsieke motieven: diverse externe prikkels - zoals een beloning met een goed cijfer - zetten hen aan tot huiswerk (Walker, Hoover-Dempsey, Whetselm, & Green, 2004). Er zijn echter indicaties dat leerlingen, die vanuit intrinsieke motivatie hun huiswerk maken, minder afgeleid zijn bij het leren en studieactiviteiten beter inplannen (Vansteenkiste, Zhou, Lens & Soenens, 2005). Ook tonen zij meer doorzettingsvermogen en behalen zij betere prestaties (Vallerand, Fortier, & Guay, 1997).

Onderzoekers gaan ervanuit dat deze intrinsieke motivatie groter is, als aan drie belangrijke voorwaarden wordt/is voldaan (Ryan & Deci, 2000). Deze voorwaarden zijn ook van toepassing op het maken van huiswerk.
Ten eerste is dat het geval als leerlingen meer zeggenschap krijgen over wat en hoe zij iets moeten doen ( autonomie). Leerlingen zouden dus meer intrinsiek gemotiveerd raken als leerlingen zelf hun agenda gaan invullen en zelf gaan inplannen wanneer zij welk werk gaan doen.

Ten tweede als leerlingen zich competent voelen om de huiswerktaak uit te voeren. Zo blijkt uit onderzoek dat leerlingen die het huiswerk te gemakkelijk of te moeilijk vinden, zich minder gemotiveerd voelen dan leerlingen die verwachten dat het huiswerk `goed te doen' is (Neuwahl & van den Bogaart, 1989; Xu, 2010; Queensland Dept. Of Education and the Arts, 2004).

Ten derde is er sprake van intrinsieke motivatie als leerlingen het gevoel hebben erbij te horen en (door de leraar) gezien te worden. Dit is het aspect van de relatie.

Met deze inzichten zou het beargumenteerd kunnen worden dat de autonomie van leerlingen wordt verhoogd, als zij zelf mogen bepalen wanneer zij welk huiswerk gaan maken, als zij hun huiswerk gaan noteren in de agenda en zelf hun planning gaan maken ( autonomie). Echter is het daarbij dan wel belangrijk dat leerlingen zich in hun huiswerk ook gesteund voelen door hun leraren ( relatie) en dat leerlingen het gevoel hebben dat zij in staat zijn deze taak zelfstandig te kunnen plannen en uit te voeren ( competentie).

Het zelfstandig inplannen en maken van huiswerk doet echter een sterk beroep op de zogenoemde executieve functies van de leerlingen, die tijdens de tienerjaren nog volop in ontwikkeling zijn. Deze functies stellen de leerlingen in staat "...om simpele tot zeer complexe handelingen te verrichten op grond van een actieplan" (Jolles, 2017, pg. 141). Deze hogere controlefuncties (die door de prefrontale hersengebieden worden uitgevoerd) zijn bij de tieners vaak nog niet volledig ontwikkeld (Crone, 2009; Jolles, 2017). Deze functies ontwikkelen zich zeker nog tot het 23e jaar, en daarbij zijn steun, sturing en inspiratie uit de omgeving bepalend, zoals ouders, school, leeftijdgenoten (Jolles, 2017).

Doordat leerlingen deze vaardigheden nog onvoldoende onder de knie hebben, hebben zij onvoldoende het gevoel dat zij de huiswerktaak zelfstandig tot een goed einde zullen brengen. Voor het bevorderen van de intrinsieke motivatie van de leerlingen is het dus ook belangrijk om in ieder geval aandacht te besteden aan het gevoel van competentie in het zelfstandig uitvoeren van het huiswerk en het daarbij te ondersteunen.

Wat zijn belangrijke executieve functies bij het huiswerk?

Executieve functies zijn mentale processen die nodig zijn om het huiswerk goed en 'op tijd' uit te voeren. Het gaat hierbij om zowel het huiswerk van morgen, als het huiswerk op de langere termijn (bijvoorbeeld werkstukken, boeken lezen, tentamens in tentamenweken).

Belangrijke executieve functies bij het maken van huiswerk zijn bijvoorbeeld het beginnen aan een taak, het plannen het volhouden van aandacht (je niet laten afleiden) en motivatie, zelfregulatie en tijdsmanagement (Dawson & Guare, 2009),
doelgerichtheid, planmatig handelen, flexibiliteit, monitoring (Jolles, 2017). Daarnaast speelt ook metacognitie (bewustzijn over en kennis van iemands eigen denken,) een belangrijke rol (zie Jolles, 2017; Zimmerman, 2002). Ook het stellen van doelen en het gaan beoordelen en inzien van het belang van het huiswerk in relatie tot de voorgaande en/of komende lesstof is daarbij belangrijk (vergelijk Zuylen en Prinsen 1992).

Als het gaat om plannen van bijvoorbeeld opgegeven huiswerk, onderscheidt Jolles (2017) verschillende soorten planning, variërend van de zeer korte tot de langere termijn:

De planning van relatief eenvoudige cognitieve taken, zoals wat moet ik voor morgen doen, welke proefwerken heb ik deze week? Jolles geeft aan, dat vooral deze planning op school veel wordt geoefend.

Het 'in elkaar passen' en prioriteren van dagactiviteiten, dat wil zeggen afwegingen maken over wanneer je wat gaat doen. Dus als je straks een verjaardagsfeestje hebt en eerst nog moet sporten, dan moet je al meteen na school beginnen met het huiswerk van morgen.

Plannen van wat je wilt bereiken, bijvoorbeeld als je volgende week een werkstuk moet afronden, wat moet je daar allemaal voor doen, en hoe ver van tevoren moet dat allemaal geregeld worden?

Plannen van 'de levensloop', bijvoorbeeld het kiezen van een studieprofiel of studiekeuze.

De meeste tieners zijn nog niet vaardig genoeg om al deze executieve functies al zelf uit te voeren. Ze hebben daarvoor ook nog te weinig kennis en ervaring opgedaan. Voor de verdere ontwikkeling van deze functies hebben de tieners wel baat bij steun, inspiratie en structuur (Jolles, 2017), bij aandacht voor 'leren leren' (zie bijvoorbeeld ook Boekaerts & Simons, 1992; Jolles, 2017; Kennisrotonde, 2017).

Wanneer er aandacht is voor het zelfstandig leren maken van huiswerk, krijgen de leerlingen bijvoorbeeld uitleg over de wijze waarop zij het huiswerk kunnen opstarten, plannen, bewaken, bijsturen en controleren. Zij worden ook getraind in het ontwikkelen van de belangrijke executieve functies, en krijgen daarbij feedback en tips.
Tevens worden leerlingen dan in het begin nog veel ondersteund en nemen leraren nog veel van de planning over. De leraren delen bijvoorbeeld een hoofdstuk in in kleinere onderdelen en verspreiden die over de weken. Daarna gaat de leerlingen langzaamaan het huiswerk steeds zelfstandiger doen, wanneer de leerlingen ook de opdracht krijgen grotere leerstofonderdelen over langere tijdsperioden te doorlopen. Daarmee verschuift de steun van de leraar dan van sterk externe sturing naar sterk interne sturing (zie bijvoorbeeld Boekaerts en Simons, 1992).

Sterk externe sturing: dat wil zeggen de leraar plant het huiswerk in kleine taken en voor de korte termijn in. Hierdoor voert de leraar een groot deel van de planningsactiviteiten uit. Hij of zij verwacht dat de leerlingen deze planning volgen en het huiswerk volgens plan uitvoeren. De leraar gaat vervolgens na of de leerlingen het huiswerk goed hebben gedaan.

Gedeelde sturing / meer interne sturing: de sturing verschuift van de leraar naar de leerling. De leraar geeft wel aan wanneer er huiswerk af moet zijn, maar laat bijvoorbeeld een steeds groter deel van de planningsactiviteiten door de leerling doen.

Dit kan hij/zij doen door eerst bijvoorbeeld hardop voor te doen hoe je een agenda moet of kunt invullen en hoe je het best een planning kunt maken, waar je dan allemaal aan moet denken (bijvoorbeeld Neuwahl, 1992), en hoe je tijdens het huiswerk gebruik kunt maken van je agenda of huiswerkplanner. Of door informatie te verstrekken over de manier waarop het huiswerk gemaakt of geleerd moet worden. Denk hierbij aan de (handigste) volgorde van de opdrachten en hoeveel tijd er ongeveer besteed zou moeten worden aan elk onderdeel (Zuylen en Prinsen, 1992).

Vervolgens krijgen de leerlingen de opdracht om zelf een planning te maken, in de eigen agenda of huiswerkplanner in te vullen en deze planning vervolgens te benutten bij het huiswerk. De leraren coachen de leerlingen hierbij, door bijvoorbeeld het geven van tips en aandachtspunten, of door het achteraf bespreken van hoe het de leerlingen is vergaan. Of door het geven van procesgerichte feedback op de wijze waarop zij hun huiswerk hebben gepland, bewaakt en uitgevoerd.

Sterk interne sturing: dat wil zeggen de leraar laat veel van de planningsactiviteiten (ook voor de langere termijn) aan de leerling over. De leraar geeft wel aan wanneer het huiswerk moet zijn afgerond, maar hij laat het aan de leerlingen over om te bepalen wanneer en hoe ze dat doen.

We mogen aannemen dat het van de planningsvaardigheden en andere executieve functies van de leerling afhangt, welke van bovenstaande varianten tot de beste resultaten zullen leiden. Leerlingen bijvoorbeeld met meer planningsvaardigheden zullen tot betere prestaties komen bij meer interne sturing. Maar leerlingen met minder planningsvaardigheden zullen meer baat hebben bij meer gedeelde of meer externe sturing.

Bij het 'leren leren' (de pedagogische functie van het huiswerk) is er hierbij een belangrijk beginsel, namelijk dat van de zone van naaste ontwikkeling (Vygotsky, in Boekaerts en Simons, 1992). Het is dan wenselijk om de leerlingen aan te spreken op een niveau (van zelfstandigheid) dat nèt buiten het bereik ligt van wat de leerlingen zelfstandig al aankunnen. Dus door de wijze van sturing geleidelijk (en op-maat) te verleggen naar meer interne sturing wordt het zelfstandig maken/leren van huiswerk bevorderd.

Terug naar de vraag

Gaan leerlingen nu met zo'n agenda of huiswerkplanner beter en vaker hun huiswerk maken? Op basis van wetenschappelijk onderzoek kunnen we daar geen eenduidig antwoord op geven. Het hangt er maar vanaf. Op basis van bovenstaande inzichten kunnen we stellen dat dit van zeker drie zaken afhangt.

Ten eerste hangt het af van de aard van de agenda of huiswerkplanner. Er is nogal een grote variatie in de aard en hoeveelheid van ondersteuning die zij de leerlingen bieden. Zo is er de elektronische agenda, waarin de leraar aangeeft wanneer de leerlingen welk huiswerk af moeten hebben. Hier heeft de leraar al een groot deel van de korte en lange termijn planning voor zijn rekening genomen (sterke externe sturing), en is het aan de leerling om de planning voor de korte termijn thuis te maken en het huiswerk zelfstandig te volbrengen (meer interne sturing van de korte termijn planning).

In de eigen schoolagenda van de leerling en op sommige huiswerkplanners vullen leerlingen zelf hun huiswerk in. Soms moeten leerlingen hierbij louter per vak de huiswerkopdrachten invullen, soms ook de doelen en eisen van het huiswerk (Zuylen en Prinsen, 1992), de tijdstippen waarop zij onderdelen van het huiswerk gaan maken, de benodigde tijd of volgorde, of ook de verwachte problemen of aandachtspunten. Soms kunnen zij ook aangeven tegen welke problemen zij tijdens het maken van het huiswerk zijn aangelopen of hoeveel tijd ze feitelijk aan bepaalde taken hebben besteed. Deze laatste informatie kan vervolgens in de les weer gebruikt worden voor nabespreken en feedback (zie Neuwahl, 1992).

Een voorbeeld van zo'n huiswerkafsprakenplanner (H.A.P.) is die van Zuylen en Lodder, die gebaseerd is op theoretische noties over het bevorderen van zelfstandig leren en het 'leren leren' van Boekaerts & Simons (1995; zie ook Simons, 1992). Uit onderzoek is gebleken dat leerkrachten door het gebruik van de H.A.P. bewuster met hun leerlingen communiceren over het huiswerk (Zuylen & Prinsen, 1992).
Ten tweede hangt het af van de vaardigheden van de leerlingen in het zelfstandig plannen en uitvoeren van hun huiswerk. Voor leerlingen met een geringe hoeveelheid van deze vaardigheden zullen andere huiswerkplanners behulpzaam en effectief zijn dan voor leerlingen die al zeer zelfstandig hun huiswerk kunnen maken.

Ten derde hangt het af van het doel waarmee en wijze waarop de agenda's of huiswerkplanners (door de school en leraren) worden ingezet: gaat het erom structuur te bieden, overzicht te geven en aan te geven wat leerlingen precies wanneer moeten doen, zodat leerlingen het huiswerk gaan maken en de bijbehorende leerstof gaan beheersen? Dan gaat het om de didactische functie van het huiswerk (zie Meijer en Tillema, 1994).
Of gaat het ook om de pedagogische functie van het huiswerk: het bevorderen dat leerlingen gaandeweg steeds zelfstandiger hun huiswerk kunnen plannen, uitvoeren en bewaken. In het laatste geval is dat van belang dat leerlingen deze vaardigheden en executieve functies kunnen verwerven, trainen en (stapsgewijs) kunnen oefenen, eventueel met een eigen agenda of huiswerkplanner.

In het onderzoek van Meijer en Tillema (1994) is op dertien basisscholen in Rotterdam geëvalueerd hoe 43 leerkrachten op hun school met de H.A.P. omgingen. Uit hun onderzoek is gebleken dat de opvattingen en percepties van leerkrachten over de H.A.P. van invloed zijn op de acceptatie, betrokkenheid en eigenaarschap van de H.A.P. (Meijer & Tillema, 1994). Op het moment dat de school een huiswerkplanner wil gaan implementeren en gebruiken, lijkt het dus belangrijk dat ook leerkrachten meer zicht krijgen op de bedoeling van het instrumentarium en dat zij het instrument ook volgens de bedoeling van de ontwikkelaars gaan leren gebruiken.

Conclusie

Er zijn geen onderzoeken bekend waarin wordt nagegaan of leerlingen beter en/of vaker hun huiswerk maken, als zij zelf hun huiswerk invullen in een agenda of huiswerkplanner. Wel mogen we aannemen dat met een eigen agenda of huiswerkplanner de kwaliteit en kwantiteit van het gemaakte huiswerk kunnen worden verbeterd (didactische functie van huiswerk), en er tevens aandacht besteed kan worden aan het ontwikkelen van planningsvaardigheden en andere executieve functies (pedagogische functie). Dit is echter wel afhankelijk van een aantal factoren, zoals de aard van de agenda/huiswerkplanner, de vaardigheden in zelfstandig leren (waaronder planningsvaardigheden) van de leerling, en het doel waarmee en wijze waarop de agenda/huiswerkplanner wordt ingezet.
Zo'n agenda of huiswerkplanner is overigens geen noodzakelijke tool voor het vervullen van deze functies, maar kan er wel toe bijdragen dat leraren meer bewust met hun leerlingen over het maken van huiswerk communiceren.

Geraadpleegde bronnen

Boekaerts, M., & Simons, P.R.J. (1995). Leren en instructie: Psychologie van de leerling en het leerproces. Assen: Van Gorcum.

Cooper, H., Robinson, J.C., & Patall, E.A. (2006). Does homework improve academic achievement? A synthesis of research, 1987-2003. Review of Educational Research, 76(1), 1-62. doi: 10.3102/00346543076001001

Cooper, H., & Valentine, J.C. (2001). Using research to answer practical questions about homework. Educational Psychologist, 36(3), 143-153.

Corno, L. (2000). Looking at homework differently. The Elementary School Journal, 100(5), 529-548.

Crone, E. (2009). Het puberende brein. Over de ontwikkeling van de hersenen in de unieke periode van de adolescentie. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.

Dawson, P., & Guare, R. (2009). Smart but scattered: The revolutionary" executive skills" approach to helping kids reach their potential. New York: Guilford Press.

Dettmers, S., Trautwein, U., & Ludtke, O. (2009). The relationship between homework time and achievement is not universal: Evidence from multilevel analyses in 40 countries. School Effectiveness and School Improvement, 20(4), 375-405. doi: 10.1080/09243450902904601

Holmes, M., & Croll, P. (1989). Time spent on homework and academic achievement. Educational Research, 31(1), 36-45. doi: 10.1080/0013188890310104

Jolles, J. (2017). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press

Meijer, A.M., & Tillema, H.H. (1994). Het gebruik van de huiswerk afspraken planner: Evaluatie van een ondersteuningsaanbod. Nederlands Tijdschrift voor Opvoeding, Vorming en Onderwijs, 10(6), 370-383).

Neuwahl, N.M.E. (1992). Huiswerkmoeilijkheden. In P.R.J., Simons, & J.G.G. Zuylen (red.), Handboek huiswerkdidactiek en geïntegreerd studievaardigheidsonderwijs (pp. 81-87). Heerlen: MesoConsult.

Neuwahl, N.M.E., & Bogaart, P.H.M. van den. (1989). Huiswerk. Leiden: Uitgeverij Martinus Nijhoff.

NuÌÂÂÂÂÂÂÂÂnÌƒez, J., SuaÌÂÂÂÂÂÂÂÂrez, N., RosaÌÂÂÂÂÂÂÂÂrio, P., Vallejo, G., Cerezo, R., & Valle, A. (2015). Teachers' feedback on homework, homework-related behaviors, and academic achievement. The Journal of Educational Research, 108(3), 204-204. doi: 10.1080/00220671.2013.878298

Queensland Dept. of Education and the Arts. (2004). Homework Literature Review, Summary of key research findings. Verkregen via https://bulimbass.eq.edu.au/Supportandresources/Formsanddocuments/Documents/New sletter%20Attachments/Homework_Literature_Review.pdf

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American psychologist, 55(1), 68. doi: : 10.1037110003-066X.55.1.68

Simons, P. R. J. (1992). Ruimte om actief iets anders te leren. Een verlengde schooldag met huiswerkvrij onderwijs. Vernieuwing: Tijdschrift voor Onderwijs & Opvoeding, 51(5), 30-35. Verkregen via https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/6977

Vallerand, R. J., Fortier, M. F., & Guay, F. (1997). Self-determination and persistence in a real-life setting: Toward a motivational model of high school dropout. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 1161-1176.

Vansteenkiste, M., Soenens, B., Sierens, E., & Lens, W. (2005). Hoe kunnen we leren en presteren bevorderen? Een autonomie-ondersteunend versus controlerend schoolklimaat. Caleidoscoop, 17, 18-25.

Walker, J. M. T., Hoover-Dempsey, K. V., Whetselm, D. R., & Green, C. L. (2004). Parental involvement in homework: A review of current research and its implications for teacher, afterschool program staff, and parent leaders. Cambridge, MA: Harvard Family Research Project.

Xu, J. (2010). Predicting homework time management at the secondary school level: A multilevel analysis. Learning and Individual Differences, 20(1), 34-39. doi: 10.1016/j.lindif.2009.11.001

Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory into practice, 41(2), 64-70.

Zuylen, J.G.G., & Prinsen, T. (1992). Huiswerkdidactiek. In P. R. J. Simons & J. G. G. Zuylen (red.), Handboek huiswerkdidactiek en geïntegreerd studievaardigheidsonderwijs (98-106). Heerlen: MesoConsult.

# data[].attributes.attachment_link.title
Maken leerlingen vaker en beter hun huiswerk, als zij dit plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?

# data[].attributes.attachment_link.description
Geplaatst op 21 januari 2019 Het idee is dat leerlingen met een eigen agenda of huiswerkplanner de kwaliteit en kwantiteit van het gemaakte huiswerk verbeteren. Zo zouden zij planningsvaardigheden en andere executieve functies ('leren leren') kunnen ontwikkelen. Dit is echter wel afhankelijk van een aantal factoren.

# data[].attributes.headline
Huiswerk plannen: 5 tips voor plannen middelbare school

# data[].attributes.subject
Huiswerk plannen: 5 tips voor plannen middelbare school

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Door te leren plannen leert uw kind om tijd in te schatten en in te delen, prioriteiten te stellen, en hoofd- van bijzaken onderscheiden. Huiswerk plannen doet dus meer dan alleen het huiswerk op tijd afkrijgen. Maar hoe leert u uw kind om goed te plannen? Wij geven u vijf tips:

1. Houd een agenda bij

Het plannen van huiswerk begint met het bijhouden van een agenda. Deze agenda is niet alleen voor huiswerk bedoeld, maar ook voor zaken als sportles en afspraken met vrienden. Om het bijhouden van een agenda extra interessant te maken voor uw kind kunt u uw kind zijn eigen agenda laten uitkiezen. Agenda's zijn er in alle soorten, maten en thema's, er is er dus vast een te vinden waar uw kind met plezier in schrijft.

2. Maak een huiswerkplanner

Een algemene agenda geeft uw kind al een stuk meer inzicht in zijn tijd, maar met een huiswerkplanner wordt het geheel nog duidelijker. Op de huiswerkplanner kunt u het huiswerk namelijk een stuk concreter maken.

Zo kan uw kind in zijn algemene agenda opschrijven dat hij voor donderdag geschiedenis huiswerk heeft, en in zijn huiswerkplanner wat dat huiswerk precies inhoudt. Op die manier blijft de algemene agenda overzichtelijk en weet uw kind precies wat hem te doen staat.

3. Deel het huiswerk op in subtaken

Als uw kind net begint aan de middelbare school kan de hoeveelheid huiswerk overweldigend zijn. Leer uw kind dan ook aan dat hij het huiswerk kan opdelen in meerdere kleine taken. Bestaat het huiswerk voor geschiedenis uit het lezen van twee hoofdstukken? Plan dan op twee dagen elk één hoofdstuk in, zo wordt het huiswerk een stuk behapbaarder voor uw kind.

4. Gebruik verschillende kleuren

Zelfs als uw kind al het huiswerk opdeelt en opschrijft in de agenda en huiswerkplanner, kan het zijn dat uw kind door de bomen het bos niet meer ziet. Dit is niet erg, plannen en tijd indelen is iets wat tijd kost om te leren. Een handige truc is om de verschillende taken verschillende kleuren te geven.

# data[].attributes.attachment_link.title
Huiswerk plannen: 5 tips voor plannen middelbare school

# data[].attributes.attachment_link.description
Gaat uw kind na de vakantie naar de middelbare school? Dan zal hij waarschijnlijk te maken krijgen met een hoop nieuwe dingen. Langere dagen, nieuwe vakken, en een stuk meer huiswerk. Uw kind zal dus moeten leren plannen, maar hoe kan hij dat nu het beste doen, en kunt u uw kind daar bij helpen?

# data[].attributes.attachment_link.title
In 6 stappen je huiswerk plannen - planning & agenda

# data[].attributes.attachment_link.description
Met het 6 Stappenplan in de Plenda leer je je huiswerk structureren en plannen. Je kunt dit helemaal zelfstandig doen, maar je kunt je ook laten helpen.

# data[].attributes.headline
Het huiswerk van je kind maken? 'Dat kan heus wel een keer'

# data[].attributes.subject
Het huiswerk van je kind maken? 'Dat kan heus wel een keer'

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wanneer moet dat speentje echt de prullenbak in? Hoe zorg ik voor babyvoeding zonder microplastics? En is het wel normaal dat mijn kleuter geen vriendjes heeft? Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week is dat: 'Ik maak stiekem het huiswerk van mijn kind. Kan dat kwaad?'

"Ik vergelijk het met koken. Als ik lichtelijk gestrest boven vijf pannen hang, dan zal ik een ander vragen om even de tafel te dekken. Dan wil ik niet horen dat ik beter had moeten plannen; op dat moment moet gewoon de tafel gedekt worden", zegt huiswerkcoach Ankie Remijn van Investeren in Leren. "Zo zie ik dat ook als je een gestreste scholier helpt met het maken van huiswerk. Dat kan heus wel een keer, maar dan moet het wél een uitzondering blijven."

Remijn wijst op de functie van huiswerk: oefenen met de stof die in de les wordt aangeboden. Ze vergelijkt het leerproces op school met leren fietsen. "Als je voor het eerst een fiets ziet, dan begrijp je dat het een vervoermiddel is. Maar dat betekent nog niet dat je ook kan fietsen. Tussen begrijpen en het écht kunnen, zit de stap oefenen." Daar is huiswerk voor bedoeld. In het leerproces is oefenen cruciaal om de stof goed te kunnen doorgronden.

Is je puber in blinde paniek en help jij hem eenmalig uit de brand met zijn huiswerk? Prima, vindt Remijn, maar dan moet je er ook niet over zeuren. Daarmee oogst je goodwill, legt de coach uit. "Als het vaker gebeurt, kun je op grond van die goodwill op een rustig moment een goed gesprek aangaan over timemanagement. Dat wil zeggen: huiswerk plannen en uitvoeren aan de hand van een papieren agenda. Voor de meeste leerlingen werkt dat heel goed."

Veel leerlingen checken hun huiswerk in een digitale omgeving. Dat doen ze vaak op hun telefoon. "Je checkt je huiswerk, maar je krijgt tegelijkertijd appjes binnen. Dat leidt af. Bovendien zie je in een app vaak alleen het huiswerk van de volgende dag. Dan komt zondagavond laat in beeld dat je morgen een biologieproefwerk hebt. Dat is rijkelijk laat." Een papieren agenda koppelt je los van je telefoon en heeft als voordeel dat je in één oogopslag het huiswerk van de hele week ziet. "Dan kun je gaan plannen en weet je precies wat je moet doen."

Remijn merkt dat veel ouders worstelen met de vraag hoe zij hun kinderen het beste kunnen ondersteunen tijdens hun schooltijd. "Tijdens de puberteit maken jongeren een enorme ontwikkeling door. De kunst is om pubers te ondersteunen in hun tijdelijke tekortkomingen en te steunen in hun oneindige mogelijkheden." Maar dat is nog niet zo eenvoudig, weet de coach. "Als ouder wil je niet zeuren, maar je puber wel zo goed mogelijk steunen."

Nederlandse kinderen behoren tot de gelukkigste ter wereld, maar tegelijkertijd ervaren zij veel stress door school. Sociale steun helpt: hoe makkelijker kinderen met familie kunnen praten over hun zorgen, des te minder druk ze ervaren. "Maar dan moet je als ouder wél weten wat je kunt zeggen. Praten over je zorgen betekent niet dat een puber alleen verwijten krijgt over wat er niet goed gaat, maar vooral dat je samen constructief in gesprek blijft."

De coach raadt ouders aan om het belang van het leerproces te benadrukken. "Veel pubers zien huiswerk als zinloze tijdsbesteding. Maar mijn ervaring is dat je leerlingen kunt motiveren door uit te leggen hoe leren werkt en de zin van huiswerk te duiden."

Huiswerk: sommige scholen zweren erbij, anderen zien het meer als een noodzakelijk kwaad.

# data[].attributes.attachment_link.title
Het huiswerk van je kind maken? 'Dat kan heus wel een keer'

# data[].attributes.attachment_link.description
Wanneer moet dat speentje echt de prullenbak in? Hoe zorg ik voor babyvoeding zonder microplastics? En is het wel normaal dat mijn kleuter geen vriendjes heeft? Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week is dat: 'Ik maak stiekem het huiswerk van mijn kind.

# data[].attributes.headline
Hoe een basisschool in België met huiswerk omgaat

# data[].attributes.subject
Hoe een basisschool in België met huiswerk omgaat

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoofdstuk 6 Huiswerk, agenda’s, rapporten, evaluatie en schoolloopbaan

# data[].attributes.attachment_link.description
Art. 9 Huiswerk Huiswerk hoort bij school, bij school hoort huiswerk. Al het werk dat een kind voor school doet buiten de schoolmuren noemen we huiswerk. Onze school geeft huiswerk om versch…

# data[].attributes.headline
Plenda & Magister naast elkaar gebruiken

# data[].attributes.subject
Plenda & Magister naast elkaar gebruiken

# data[].attributes.attachment_link.title
Plenda en Magister naast elkaar gebruiken - PLENDA - Planning & Agenda

# data[].attributes.headline
forum waarin ouders aangeven hoe zij hierover denken

# data[].attributes.subject
forum waarin ouders aangeven hoe zij hierover denken

# data[].attributes.attachment_link.description
Zoon gaat binnenkort naar een Havo/Vwo brugklas. Op de school waar hij naartoe zal gaan gebruiken ze Magister. Daar worden ook de meeste proefwerken in ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het lijkt allemaal zo handig: één systeem op de middelbare school waarmee je kind in een oogopslag kan zien welk huiswerk hij heeft en welke uren uitvallen. Waarbij jij kan controleren of hij daadwerkelijk op school zit als dat moet en welke cijfers hij haalt. Maar is het allemaal wel zo fantastisch? Wij zetten de grootste voordelen en nadelen van Magister voor je op een rijtje!
Magister in het voortgezet onderwijs

De meeste middelbare scholen werken met leerlingvolgsysteem Magister. Handig, want omdat je minder contact hebt met de mentor en doorgaans niet na school bij het hek staat te wachten, blijf je toch makkelijk op de hoogte als ouder. Ook kinderen hoeven niet meer balend met de slaap nog in hun ogen op school te constateren dat het eerste uur uitviel: dat zien ze in de app. Dus in principe is Magister een heel handig systeem voor ouders en leerlingen om op de hoogte te blijven. Toch? Hieronder vind je de voordelen en nadelen van de app op een rijtje.

Voordelen van Magister

In een oogopslag zicht op je rooster, cijfers en andere belangrijke informatie

Al voor school begint, kan je als leerling zien welk rooster je hebt. Daarbij komen cijfers op je telefoon binnen en hoef je niet altijd meer te wachten tot de eerstvolgende les. En andere zaken als huiswerk, e-mailcontact met docenten en belangrijke berichten zijn ook beschikbaar via Magister. Valt er een uurtje uit? Dan weet je dat meteen (en met een beetje geluk de dag ervoor al).

Je bent als ouders niet afhankelijk van je kind

Waar je vroeger vooral hoopte op een kind dat alles braaf uit zijn tas haalde na school, waardoor je tijdig overal van op de hoogte was, krijg je nu alles te zien in het elektronische overzicht van Magister. Je kent het rooster van je kind, ziet tijdig wanneer de informatieavonden zijn en weet welke cijfers ze halen. Ook dat ene uurtje spijbelen staat direct geregistreerd. In sommige gevallen kan dat handig zijn, zoals wanneer je kind structureel afwezig is op school.

Bij ziekte, afwezigheid of onoplettendheid heb je toch altijd je huiswerk

Wegdromen en daardoor compleet missen wat de docent opgeeft voor morgen? Nee, dat is er niet meer bij. Je weet dankzij van Magister altijd precies wat je huiswerk is. En dat is natuurlijk wel zo handig! Ook bij ziekte of afwezigheid door andere omstandigheden blijf je op de hoogte van wat je moet maken. Daardoor hoef je niks te missen.

Nadelen van Magister

Je lesrooster en huiswerk zit minder goed in je hoofd

Het voordeel van zaken opschrijven, is dat je ze meteen opslaat. Doordat kinderen een app gebruiken en alles digitaal hebben staan, ontbreekt die noodzaak. Zeker als ze geen agenda meer kopen. Daardoor kan het dus makkelijk zo zijn dat je zoon of dochter halverwege het jaar zit en nog steeds niet helemaal in zijn hoofd heeft zitten dat het derde uur op maandag Frans is en Geschiedenis het vijfde van donderdag.

Je kan alles in de gaten houden: een vloek en zegen tegelijk

Zoals benoemd bij de voordelen is het heel handig dat je als ouder niet langer afhankelijk bent van je kind. Dat scheelt nogal, zeker als je zoon of dochter minder punctueel is aangelegd. Maar tegelijkertijd moet je je afvragen of het wel zo wenselijk is om alles in de gaten te kunnen houden. Je kind kan niet langer zijn magere drie voor aardrijkskunde verbloemen, stiekem spijbelen zit er niet meer in en 'ongezien' te laat komen. Terwijl die zaken ook horen bij het ontwikkelen van een eigen identiteit in de puberleeftijd.

Voor je het weet zit je overal bovenop

Het hoge helikopterouder-gehalte van Magister kan het systeem behoorlijk verstikkend maken voor een tiener. Een beetje aankloten is er niet meer bij. Alles is al bekend voor je erover kan praten met je ouders, oordelen wellicht al geveld. Leerlingen vinden het zelf ook vaak onprettig, zoals Sanne schrijft in dit artikel van Trouw. Haar lijkt het ook eens fijn om thuis te kunnen komen en haar moeder te verrassen met een mooi cijfer - een kans die je in het huidige systeem niet meer hebt.

Bovendien werkt Magister dit gedrag ook in de hand. En waar ligt dan de grens? Moet je ze een horloge met GPS tracker meegeven, zodat je tijdens het 'hangen' ook exact weet waar je tiener is? Schaf je een app aan om fulltime te kunnen meekijken op hun mobiele telefoon? Kortom, zaken die je als puber niet wil, maar als ouder eigenlijk ook zou moeten loslaten.

Hoe ga je als ouders om met Magister?

Om te voorkomen dat je daadwerkelijk - tot het verstikkende aan toe - overal bovenop zit, is een beetje afstand wel prettig. Voor je kind, maar ook voor jezelf. Bied hem of haar zelf de kans om zijn cijfer te vertellen en - waar nodig - fouten te maken. Wekelijks de eventuele absenties doornemen? Is niet nodig. Van alle leerlingen op de middelbare school komt het gros er echt wel - onafhankelijk van of je er strikt bovenop zit. Vertrouw op het kunnen van je kind. En bovendien, mocht het écht nodig zijn dan hoor je het heus op tijd. Het is dan vroeg genoeg om samen met school en je zoon of dochter te zoeken naar een oplossing.

Gebruik Magister dan ook voor het noodzakelijke:

Iets opzoeken namens je puber, als hij zijn telefoon even niet bij de hand heeft (hoewel sporadisch, het komt in unieke gevallen nog steeds voor)

Het maken van afspraken voor het tienminutengesprek

Eventueel: het lezen van belangrijke mailtjes, mocht je die niet apart binnenkrijgen

Af en toe de voortgang op de cijfers in de gaten houden: gaat alles nog voldoende of is het tijd om een beetje bij te sturen met het huiswerk?

We zijn benieuwd naar jullie ervaring. Vind je Magister een handig middel om te kijken hoe het gaat met je kind op school? Of juist een beetje overdreven allemaal? En hoe gaan jullie ermee om? Laat het ons weten in de reacties.
Schrijf je in voor onze wekelijkse update en mis nooit meer een artikel! Je vindt het formulier rechts (desktop) of onderaan deze pagina (mobiel). En volg je De Mamagids al op Instagram?

Reageer je onder dit artikel? Weet dan dat we je mailadres nooit zullen gebruiken, ook niet om nieuwsbrieven of andersoortige mails te versturen. Dat doen we alleen als je je aanmeldt voor de wekelijkse update - met jouw toestemming dus.

Afbeelding, Monkey Business Images - Shutterstock

# data[].attributes.attachment_link.title
De grootste voordelen en nadelen van Magister - De Mamagids

# data[].attributes.attachment_link.description
Het lijkt allemaal zo handig: één systeem op de middelbare school waarmee je kind in een oogopslag kan zien welk huiswerk hij heeft en welke uren uitvallen. Waarbij jij kan controleren of hij daadwerkelijk op school zit als dat moet en welke cijfers hij haalt. Maar is het allemaal wel zo fantastisch?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wanneer je kind op de basisschool of middelbare school huiswerk meekrijgt, wil je misschien graag helpen als ouders. Maar is dat verstandig? Waar moet je op letten en wat moet je eigenlijk zien te voorkomen? In dit artikel zetten we alle handige tips op een rijtje waarmee jij je kind kunt begeleiden bij het maken van zijn huiswerk.
Helpen bij het huiswerk op de basisschool

Op de basisschool krijgen kinderen doorgaans nog niet zoveel huiswerk mee naar huis, al is dit ook afhankelijk van het type onderwijs waarvoor je kiest. Wat ze vaak wel (eens) meekrijgen?

Spreekbeurten en boekbesprekingen

Oefenstof om te leren voor een schriftelijke overhoring

Maakwerk

In principe relatief makkelijk huiswerk om te begeleiden, maar ook op de basisschool kan je in de valkuil trappen dat je te veel uit handen neemt. Het doel van huiswerk op de basisschool is om je kind te leren omgaan met een kleine verplichting. Ze moeten zelf leren plannen, uitvoeren en oefenen. Wanneer je je daar als ouder te veel mee bemoeit, is er eigenlijk maar één les die ze hieruit meenemen: dat jij het voor ze oplost.

Helpen bij huiswerk op de middelbare school

Eenmaal op de middelbare school neemt de hoeveelheid huiswerk in rap tempo toe. Van elke middag vrij zijn en tijd hebben om lekker naar buiten te gaan, moet je kind nu ineens vier vakken voorbereiden voor morgen. Dat is best een overgang. Daarbij kunnen ze op deze leeftijd nog niet heel goed plannen, dus ben je als ouder misschien geneigd ernaast te gaan zitten en hen te leren hoe je zoiets aanpakt. Tot op zekere hoogte kan het werken, zeker als je vanuit je eigen vakgebied getraind bent in het begeleiden van huiswerk. Zo niet? Dan is hulp bieden bij het huiswerk van je kinderen eigenlijk niet zo slim.

Waarom helpen bij het huiswerk eigenlijk niet slim is

Uit onderzoek bleek dat ouders die intensief helpen bij het huiswerk verrassend genoeg zorgen voor lagere cijfers. Ongeacht de opleiding, afkomst, geslacht of leeftijd van de ouders. Dat heeft meerdere oorzaken:

1. Ouders hebben vaak te weinig kennis van de verschillende vakken om goed te kunnen helpen.

2. Het levert stress op.

Daarbij kan het ook voor school een verkeerd signaal afgeven. Als je heel betrokken bent bij het huiswerk van je kind(eren) en het misschien zelfs soms gedeeltelijk voor hen maakt of voorkauwt, is het voor de leerkracht veel lastiger om te beoordelen of je kind het daadwerkelijk begrijpt. Hierdoor kunnen ze op school niet tijdig ingrijpen.

Het is dan ook beter om je kind te laten presteren op zijn eigen niveau. Misschien haalt hij daardoor af en toe onvoldoendes, maar op die manier kunnen ze hem wel beter helpen. De leraar ziet namelijk precies waar je kind minder goed in is en kan hem daarin extra begeleiden.
Lisette: 'Ik merk vooral bij Nederlands een verschilletje: ik ben nogal talig en schrijf graag (zacht uitgedrukt) en de zoon vindt 3 korte zinnen wel genoeg, dat ik mezelf echt terug moet fluiten. Heb de neiging om zelf dan maar een verslag te gaan schrijven maar dat is natuurlijk niet echt de bedoeling...'
Wat kan je wél doen om het huiswerk van je kind te begeleiden?

Laat je kind leidend zijn

Welk zaken wil je kind van je leren? Laat de hulpvraag vooral vanuit je kind komen. De een heeft sowieso geen behoefte om geholpen te worden bij het maken van zijn huiswerk, een ander loopt al snel vast en komt niet verder.

Leer hem of haar hoe je het maken van huiswerk aanpakt

De specifieke vakken hoef je niet te beheersen, maar je kan je kind wel helpen bij het leren maken van een planning (mits hij hierom vraagt). Ook hierin is het belangrijk dat je niet te veel bemoeit en voornamelijk handvatten aanreikt. Stel dus vooral veel vragen:

Welke vakken zijn het belangrijkst? Wanneer zou je die het best kunnen plannen?

Heb je toetsen? Hoe wil je die gaan voorbereiden?

Wat lijkt jou verstandig?

Hun antwoorden hoeven niet goed te zijn of aan te sluiten op jouw denkbeelden over de planning. Het is vooral belangrijk dat ze zelf leren nadenken over het huiswerk en hoe ze dit moeten aanpakken. Na een week kan je dan evalueren wat goed ging en wat hij in het vervolg kan aanpassen.

Stel samen regels op

Nu is het goed om te beseffen dat niet ieder kind meteen na schooltijd productief is. Hij heeft al een lange schooldag achter de rug en dan kan het soms helpen om eerst even een uurtje te gaan voetballen op straat. Bekijk samen wat voor jullie werkt en pas de regels rondom huiswerk hierop aan. Vaak zie je dat pubers prima in staat zijn verstandige beslissingen te maken als je hen de kans geeft. Voorbeelden van regels:

1. Je maakt je huiswerk op bepaalde tijden. Je kan ook een huiswerkvrije dag afspreken.

2. Je houdt je bureau netjes.

3. Smartphone gaat weg als je bezig bent met huiswerk.

4. We controleren je niet, zolang je je aan de regels houdt en je huiswerk op tijd maakt.

Sophie: 'Het kan helpen om als ouder een quiz te maken van de stof die je kind moet leren, maar andersom werkt het ook. Als je kind zelf een vragenlijst moet maken voor jou als ouder of voor een klasgenoot, leren ze het belangrijkste in de tekst te vinden, samenvatten en de stof die ze moeten leren. Om dit te doen moeten ze immers goed lezen en het juiste antwoord erbij moeten benoemen!'
Kauw de antwooren niet voor

Het doel van huiswerk is dat je kind zelf leert omgaan met bepaalde vakken. Wanneer je kind vastloopt, is het niet erg om hem een zetje in de juiste richting te geven. Wel is het verstandig om in de gaten te houden of hij uit gemakzucht slechter leest (omdat jij het toch wel oplost), verwacht dat jij de hele som of vraag voor hem gaat uitkauwen en of hij het antwoord niet op een andere manier kan vinden.

Zo is het natuurlijk makkelijk als je ouders sterk zijn in Engels en je hen alles laat vertalen. Maar als je niks hoeft op te zoeken in een woordenboek, leer je uiteindelijk vrij weinig. Ook weten kinderen snel genoeg dat ze helemaal niets hoeven uit te voeren als hun ouders ze alles uit handen nemen. Voorkom die situatie en laat ze een beetje los. Van aanmodderen (tot op zekere hoogte uiteraard) leer je vaak heel veel.

Maak tijd voor de huiswerkbegeleiding

Even snel tussendoor of helpen bij het huiswerk als je eigenlijk helemaal geen energie hebt? Dat werkt niet. Spreek dus met je kind af dat hij vooraf aangeeft dat hij graag hulp zou krijgen bij een bepaald vak en voor welke datum. Ook kan je vragen of hij specifiek wil benoemen wat hij wil weten. Dan kan je er zelf tijd voor inruimen en je erop voorbereiden. Dit werkt een stuk prettiger (en effectiever) dan als je een rotdag achter de rug hebt en met knallende hoofdpijn op de bank zit. In die laatste situatie is een ruzie zo geboren; plan je het moment dan kan je veel gerichter aan de slag.

Zoek samen naar een oplossing of schakel hulp in

Misschien vind je kind het heel lastig om hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Vooral wanneer er sprake is van ADD/ADHD kan dit een knelpunt zijn op de middelbare school. Ook andere zaken kunnen zorgen voor vastlopen, zoals slecht zijn in plannen of een chaotische manier van werken.

Als je hier zelf ervaring mee hebt, scheelt het soms wanneer je jouw eigen werkwijze uitlegt. In andere gevallen kan het nodig zijn om externe hulp in te schakelen. Uiteindelijk heeft de ander ervoor geleerd en kan hij of zij je kind vaak beter begeleiden.
Dit laatste is ook slim als je geen kaas gegeten hebt van bepaalde vakken. Laat het dan voor wat het is en zoek een goede bijlesdocent of vraag het een bekende die hier meer van weet. Mary: 'Vanaf het moment dat mijn zoon voor het eerst thuiskwam met een stapeltje huiswerk, zag ik het zitten. Ik zou hem hier wel bij gaan begeleiden, superleuk! Maar al snel ontstonden ergernissen. Hij was voor mijn gevoel onvoldoende gemotiveerd, deed zijn best niet en vond het allemaal wel best dat ik het grote werk uitvoerde. Tot ik het zat was. Ik besloot er helemaal mee te stoppen en hem zelf te laten rommelen. Doodeng trouwens, want ik miste de controle, maar met succes: hij haalde al snel betere cijfers, omdat hij nu de noodzaak voelde om te gaan werken. Ik heb hier zo van geleerd. Bij mijn dochter pak ik het daarom gelijk anders aan.'
Wat moet je zien te voorkomen als huiswerkbegeleider?

Het volledige huiswerk van je kind maken

Als gezegd leren ze hier helemaal niks van. Je kan alles uitkauwen, maar de volgende keer weten ze dan nog steeds niet wat ze moeten doen.

Als ouders is het vooral belangrijk dat je de juiste omstandigheden schept voor je kind:

Een rustige plek om huiswerk te maken

Een goede planning die werkt

Duidelijke regels

Niet te veel prestatiedruk

De stimulans om je best te doen: als je kind beseft wat het nut is van leren werken (doorzettingsvermogen, zelfvertrouwen, overgaan en op latere leeftijd een fijne baan), zal hij sneller bereid zijn om door te werken

Meer dan dat kan je niet doen.

Ruzie met je kind

Ruzie maken over huiswerk heeft vaak weinig nut. Je kan je kind natuurlijk altijd aan jullie huisregels houden, maar verder is het ook een kwestie van laten gaan. Heeft je zoon of dochter na veertig keer herhalen nog steeds die Franse woordjes niet onder de knie? Probeer je ergernis los te laten en kijk of er geen andere weg naar Rome leidt. Deze manier van overhoren werkt blijkbaar minder goed voor je kind; misschien zijn flitskaarten een idee of een online programma als Kahoot.

Continu de druk op het huiswerk leggen

Wanneer het maken van huiswerk een speerpunt wordt in jullie ruzies, kan het goed zijn de boel los te laten. Bedenk ook wat het ergste is wat kan gebeuren. Misschien blijft je kind een keertje zitten? Dan leert hij daar toch alleen maar van? Door continu bovenop het huiswerk te zitten als ouder, verpest je de sfeer in huis en stimuleer je mogelijk dat hij zijn kont tegen de krib gooit. Zolang je bijspringt wanneer je puber dat nodig heeft en hem verder het vertrouwen schenkt dat hij het prima kan, is de kans veel groter dat hij daadwerkelijk aan de slag gaat.
Kortom, het begeleiden van het huiswerk van je kind is zeker niet altijd verstandig. Ook is het belangrijk dat je hen niet te veel werk uit handen neemt, omdat ze er anders niets van leren. We zijn benieuwd hoe jullie hiermee omgaan. Laat je je zoon of dochter vooral zelf aan de slag gaan met zijn huiswerk? Of vind je het toch wel fijn om erbij betrokken te zijn? We lezen het graag in de reacties! Ook als je nog aanvullende tips hebt!
Schrijf je in voor onze wekelijkse update en mis nooit meer een artikel! Je vindt het formulier rechts (desktop) of onderaan deze pagina (mobiel). En volg je De Mamagids al op Instagram?

Reageer je onder dit artikel? Weet dan dat we je mailadres nooit zullen gebruiken, ook niet om nieuwsbrieven of andersoortige mails te versturen. Dat doen we alleen als je je aanmeldt voor de wekelijkse update - met jouw toestemming dus.

Afbeelding, Jack Frog - Shutterstock

# data[].attributes.attachment_link.title
Je kind helpen met huiswerk: dit moet je voorkomen - De Mamagids

# data[].attributes.attachment_link.description
Wanneer je kind op de basisschool of middelbare school huiswerk meekrijgt, wil je misschien graag helpen als ouders. Maar is dat verstandig? Waar moet je op letten en wat moet je eigenlijk zien te voorkomen? In dit artikel zetten we alle handige tips op een rijtje waarmee jij je kind kunt begeleiden bij het maken van zijn huiswerk.

# data[].attributes.attachment_link.title
#Onderwijsvraag 10: Waarom geven we huiswerk?

# data[].attributes.attachment_link.description
Geplaatst op 08:28h in door Onderwijsvragen Nanda Carstens Elke twee weken onderzoeken we op BNR, samen met luisteraars en onze volgers, een #Onderwijsvraag . Deze week bespraken we de vraag 'Waarom geven we leerlingen huiswerk?' Hieronder vind je een eerste verkenning van de historie, de voordelen, nadelen en alternatieven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Tip voor docenten over het opgeven en bespreken van huiswerk.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 22 september 2016

Huiswerk maken zorgt ervoor dat leerlingen in het voortgezet onderwijs betere cijfers halen. Hoe meer tijd leerlingen besteden aan huiswerk, des te hoger de leerprestaties. Oudere leerlingen profiteren meer van het maken van huiswerk dan jongere leerlingen. Daarnaast beïnvloedt de feedback van de docent op het huiswerk ook het effect van huiswerk op de leerprestaties.

Dat huiswerk effect heeft op schoolprestaties, is overtuigend aangetoond in twee omvangrijke Amerikaanse metastudies. De conclusie is eenduidig. 1) Leerlingen die huiswerk maken, presteren beter. 2) Hoe meer tijd leerlingen besteden aan huiswerk, des te beter zijn hun scores. Dit geldt zowel voor rapportcijfers als voor gestandaardiseerde toetsen. In deze studies zijn geen duidelijke aanwijzingen gevonden dat huiswerk voor sommige vakken effectiever is dan voor andere vakken.
Ook Hendriks (2014) vond in haar metastudie gebaseerd op artikelen tussen 2005 en 2010 uit landen over de hele wereld, dat huiswerk effect heeft op schoolprestaties.

Verklaringen

Huiswerk werkt dus, maar hoe komt dat? Huiswerk zorgt ervoor dat leerlingen de leerstof beter onthouden en begrijpen, doordat ze hun kennis en vaardigheden verfijnen en uitbreiden.
Volgens Marzano (2007) bepaalt de wijze waarop de docent omgaat met het huiswerk mede het effect ervan. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat docenten van te voren bedenken wat het doel is van het huiswerk dat zij opgeven. Marzano onderscheidt twee verschillende doelstellingen van huiswerk:

1. oefening - dit moet leerstof zijn waarmee de leerlingen al bekend zijn zodat ze echt zelfstandig kunnen oefenen;

2. voorbereiding of verdieping - dit mag nieuwe leerstof zijn zodat leerlingen er alvast een keer over nadenken voor ze in de klas verder gaan met dit onderwerp en de docent meer uitlegt.

Schooltype

Het positieve effect van huiswerk geldt niet voor alle leeftijden. Bij leerlingen in de basisschoolleeftijd is er volgens de metastudies geen enkel effect van huiswerk op leerprestaties. In het voortgezet onderwijs zijn de effecten juist heel sterk. Daar maakt de leeftijd van leerlingen verschil: voor oudere leerlingen zijn hogere positieve verbanden gevonden dan voor jongere leerlingen.

Hoe is dit verschil tussen basis- en voortgezet onderwijs te verklaren? Mogelijk hebben kinderen in het primair onderwijs nog onvoldoende studievaardigheden ontwikkeld en kunnen ze hun aandacht dus nog niet focussen op huiswerk. Toch moeten we voorzichtig zijn om te concluderen dat huiswerk in het basisonderwijs helemaal zinloos is. Soms krijgen kinderen in het basisonderwijs extra huiswerk om ze bij te spijkeren. Dat kan verklaren dat in sommige studies meer huiswerk samengaat met lagere schoolprestaties, maar dat wil niet zeggen dat huiswerk maken ineffectief is.

Feedback op huiswerk

De feedback van de docent heeft invloed op het effect van huiswerk. Huiswerk heeft meer effect als het wordt nabesproken. Het effect stijgt als er een cijfer aan gekoppeld wordt en huiswerk heeft het grootste effect als de leraar er commentaar op geeft. Feedback van de leraar werkt stimulerend en zorgt ervoor dat leerprestaties verbeteren. Uit ander onderzoek naar de effectiviteit van feedback weten we dat niet zozeer het corrigeren van fouten, maar vooral proces-georiënteerde feedback van nut is voor de leerling. Dergelijke feedback geeft antwoord op vragen als: Waar ga ik naartoe? Hoe doe ik het? Wat is de volgende stap?

Opgesteld door: Anne Luc van der Vegt en Angela de Jong
Vraagsteller: Leerkracht VO

Vraag

Wat is het effect van huiswerk op het leerrendement en de schoolprestaties van de leerling?

Bij de beantwoording van deze vraag zijn er twee aandachtspunten:
a) hangt dit effect af van het schooltype (basisonderwijs, vmbo, havo, vwo) en de leeftijd van de leerlingen (onderbouw, bovenbouw);
b) hangt dit effect af van de wijze waarop huiswerk wordt nabesproken: klassikale bespreking, individuele feedback door de leraar, feedback door leerlingen onderling.

Kort antwoord

Uit onderzoek blijkt dat huiswerk maken ervoor zorgt dat leerlingen betere cijfers halen. Dit effect is gevonden op zowel rapportcijfers als op gestandaardiseerde testen. Het effect van huiswerk maken is groter bij oudere leerlingen dan bij jongere leerlingen. Dit betekent dat oudere leerlingen meer profiteren van het maken van huiswerk. Daarnaast beïnvloedt de feedback van de docent op het huiswerk ook het effect van huiswerk op de leerprestaties van leerlingen

Toelichting antwoord

Wat is huiswerk?

Huiswerk noemen we het schoolwerk dat leraren hun leerlingen opgeven om buiten schooltijd te maken. Deze definitie wordt gehanteerd in veel wetenschappelijke studies naar de effecten van huiswerk (zie b.v. Cooper, 1989).

Effect van huiswerk op schoolprestaties

Dat huiswerk effect heeft op schoolprestaties, is overtuigend aangetoond in twee omvangrijke Amerikaanse metastudies (Cooper, 1989; Cooper, Robinson & Patall, 2006). In deze overzichten is gekeken naar verschillende soorten studies, zowel experimentele studies, waarbij één groep leerlingen huiswerk maakte en de andere groep niet, als correlationeel onderzoek, waarbij gezocht is naar een relatie tussen de hoeveelheid huiswerk en testscores. In totaal gaat het om tientallen onderzoeken. De conclusie is eenduidig. 1) Leerlingen die huiswerk maken, presteren beter. 2) Hoe meer tijd leerlingen besteden aan huiswerk, des te beter zijn hun scores. Dit geldt zowel voor rapportcijfers als voor gestandaardiseerde toetsen. Hendriks (2014) heeft ook een metastudie uitgevoerd, deze is gebaseerd op artikelen tussen 2005 en 2010 uit landen over de hele wereld. Zij concludeert net als de hiervoor genoemde metastudies van Cooper dat huiswerk effect heeft op schoolprestaties. Cooper en collega's vonden geen duidelijke aanwijzingen dat huiswerk voor sommige vakken effectiever is dan voor andere vakken.

Verklaringen voor het effect

Huiswerk werkt dus, maar hoe komt dat? Huiswerk zorgt ervoor dat leerlingen de leerstof beter onthouden en begrijpen, doordat ze hun kennis en vaardigheden verfijnen en uitbreiden (Cooper & Valentine, 2001; Coutts, 2004; Fraser et al., 1987; Marzano, 2007). Volgens ander onderzoek is het een voorwaarde dat het huiswerk wel serieus gemaakt wordt. Hiervoor is het belangrijk dat de leerlingen inzien dat huiswerk nuttig en relevant is, zelfs al voelt het voor hen niet erg motiverend of uitdagend (van den Bergh & Merema, 2011).

Volgens Marzano (2007) wordt het effect van huiswerk mede bepaald door de wijze waarop de docent ermee omgaat. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat docenten van te voren bedenken wat het doel is van het huiswerk dat zij opgeven. Marzano (2007) onderscheidt twee verschillende doelstellingen van huiswerk: oefening (dit moet leerstof zijn waar de leerlingen al mee bekend zijn zodat ze echt zelfstandig kunnen oefenen) en voorbereiding of verdieping (dit mag leerstof zijn dat nieuw is voor de leerling zodat ze er alvast een keer over nadenken voor ze in de klas verder gaan met dit onderwerp en de docent meer uitlegt).

Huiswerk en schooltype: huiswerk is vooral effectief in het voortgezet onderwijs

Het positieve effect van huiswerk geldt niet voor alle leeftijden. Cooper en collega's (2006) stelden vast dat bij leerlingen in de basisschoolleeftijd geen enkel effect gevonden is van huiswerk op leerprestaties. In het voortgezet onderwijs zijn de effecten juist heel sterk. Binnen het voortgezet onderwijs zien we dat de leeftijd van leerlingen verschil maakt: voor oudere leerlingen zijn hogere positieve verbanden gevonden dan voor jongere leerlingen.

Hoe is dit verschil tussen basis- en voortgezet onderwis te verklaren? Cooper en Valentine (2001) leggen uit dat dit kan komen doordat jonge kinderen in het primair onderwijs nog onvoldoende studievaardigheden hebben ontwikkeld en dus hun aandacht nog niet kunnen focussen op huiswerk. Toch moeten we voorzichtig zijn om te concluderen dat huiswerk in het basisonderwijs helemaal zinloos is. Soms krijgen juist de kinderen in het basisonderwijs extra huiswerk op, met als doel ze bij te spijkeren. Dat kan verklaren dat in sommige studies meer huiswerk samengaat met lagere schoolprestaties, maar dat wil niet zeggen dat huiswerk maken ineffectief is.

Omgang met en feedback op huiswerk

Nadat het huiswerk is gemaakt door de leerling heeft ook de feedback van de docent invloed op het effect van huiswerk. Het onderzoek van Walberg (1999) toont aan dat het effect van huiswerk groter is als het wordt nabesproken. Het effect van huiswerk stijgt als er een cijfer aan gekoppeld wordt en heeft het grootste effect als de leraar commentaar geeft op het huiswerk van een leerling. Commentaar, of ook wel feedback van de leraar, is het gevolg van de actie van de leerling: het wel dan niet maken van huiswerk en de kwaliteit van het gemaakte huiswerk. Feedback van de leraar werkt stimulerend en zorgt ervoor dat leerprestaties verhogen (zie bijv. het onderzoek van NWO-PROO door Sluijsmans, Joosten-ten Brinke & van der Vleuten (2013) naar effectieve kenmerken van formatief toetsen; Hattie & Timperley, 2007; Wingate, 2010).

Uit ander onderzoek naar de effectiviteit van feedback weten we dat niet zozeer het corrigeren van fouten, maar vooral proces-georiënteerde feedback van nut is voor de leerling. Dergelijke feedback
geeft antwoord op vragen als: Waar ga ik naartoe? Hoe doe ik het? Wat is de volgende stap? Zie 'Meer weten' voor meer uitvoerige informatie hierover.

Conclusie

Samenvattend kunnen we zeggen dat huiswerk werkt in het voortgezet onderwijs. Hoe meer tijd leerlingen besteden aan huiswerk, des te hoger de leerprestaties. Het effect van huiswerk is sterker naarmate de leerlingen ouder worden en naarmate ze meer huiswerk maken. In het primair onderwijs is deze relatie niet gevonden.

Geraadpleegde bronnen

Cooper, H. (1989) Homework. White Plain, NY: Longman.

Cooper, H., Robinson, J. C., & Patall, E. A. (2006). Does Homework Improve Academic Achievement? A Synthesis of Research, 1987-2003. Review of Educational Research, 76(1), 1 - 62. doi:10.3102/00346543076001001

Cooper, H., & Valentine, J. C. (2001). Using research to answer practical questions about homework. Educational Psychologist, 36, 143-153. doi:10.1207/S15326985EP3603_1

Coutts, P. M. (2004). Meanings of homework and implications for practice. Theory Into Practice, 43(3), 182-188. doi:10.1353/tip.2004.0034

Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77, 81- 112.

Hendriks, M. A. (2014). The influence of school size, leadership, evaluation, and time on student outcomes. Four reviews and meta-analyses. Enschede: Universiteit Twente. (diss.). http://doc.utwente.nl/92873/1/thesis_M_Hendriks.pdf

Janssens, F. J. G. (2015). Broodje aap, noot, mies. Vier mythes over onderwijs. Inter-Continental University of the Caribbean (oratie), 1-18. http://doc.utwente.nl/97303/1/oratieJanssensICUC.pdf

Marzano, R. J. (2007). The art and science of teaching: a comprehensive framework for effective instruction. Alexandria, Verenigde Staten: ASCD.

Onderwijsraad (2007). Presteren naar vermogen. Alle talenten benutten in het funderend onderwijs. Onderwijsraad, den Haag, 1-106. https://www.onderwijsraad.nl/upload/documents/publicaties/volledig/presteren_naar_vermogen.pdf

Sluijsmans, D., Joosten-ten Brinke, D., & van der Vleuten, C. (2013). Toetsen met leerwaarde Een reviewstudie naar de effectieve kenmerken van formatief toetsen. https://www.nro.nl/wp- content/uploads/2014/05/PROO+Toetsen+met+leerwaarde+Dominique+Sluijsmans+ea.pdf

Van den Bergh, H., & Merema, C. (2011). Huiswerk werkt! mits het gecontroleerd wordt... Levende Talen Magazine, 4, 15-17. http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltm/article/viewFile/32/32

Walberg, H. J. (1999). Productive teaching. In H. C. Waxman & H. J. Walberg (Eds.), New directions for teaching practice research (pp. 75-104). Berkeley, CA: McCutchen.

Wingate, U. (2010). The impact of formative feedback on the development of academic writing. Assessment & Evaluation in Higher Education, 35(5), 519-533.

Gerelateerd

[extra-breed-algemeen-kolom2]

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is het effect van huiswerk op het leerrendement en de schoolprestaties van de leerling?

# data[].attributes.attachment_link.description
Geplaatst op 22 september 2016 Huiswerk maken zorgt ervoor dat leerlingen in het voortgezet onderwijs betere cijfers halen. Hoe meer tijd leerlingen besteden aan huiswerk, des te hoger de leerprestaties. Oudere leerlingen profiteren meer van het maken van huiswerk dan jongere leerlingen.

# data[].attributes.headline
staat in magister dus weinig aandacht ervoor in de les

# data[].attributes.subject
staat in magister dus weinig aandacht ervoor in de les

# data[].attributes.headline
Voordeel: stressverlaging, omdat je dan overzicht hebt

# data[].attributes.subject
Voordeel: stressverlaging, omdat je dan overzicht hebt

# data[].attributes.headline
briljante leerlingen-> hebben nooit leren leren

# data[].attributes.subject
briljante leerlingen-> hebben nooit leren leren

# data[].attributes.headline
lln moeten meegenomen worden in de vaardigheden

# data[].attributes.subject
lln moeten meegenomen worden in de vaardigheden

# data[].attributes.headline
mondeling bespreken in de les omdat je dan ook duidelijk kan aangeven wat je ervan verwacht

# data[].attributes.subject
mondeling bespreken in de les omdat je dan ook duidelijk kan aangeven wat je ervan verwacht

# data[].attributes.headline
lln kijken er alleen voor de volgende dag in

# data[].attributes.subject
lln kijken er alleen voor de volgende dag in

# data[].attributes.headline
kansengelijkheid: niet alle ouders kunnen in Magister

# data[].attributes.subject
kansengelijkheid: niet alle ouders kunnen in Magister

# data[].attributes.headline
doel is o.a. verwerking, daar is niet altijd tijd voor in de les

# data[].attributes.subject
doel is o.a. verwerking, daar is niet altijd tijd voor in de les

# data[].attributes.headline
er moet ook tijd voor ontspanning blijven

# data[].attributes.subject
er moet ook tijd voor ontspanning blijven

# data[].attributes.headline
nieuwe technologiën, op papier toch beter(je onthoudt meer), scherm is er niet altijd, 

# data[].attributes.subject
nieuwe technologiën, op papier toch beter(je onthoudt meer), scherm is er niet altijd, 

# data[].attributes.headline
Als een docent tijdens de les niet toe komt aan het opgeven van huiswerk, kan dat nog via Magister

# data[].attributes.subject
Als een docent tijdens de les niet toe komt aan het opgeven van huiswerk, kan dat nog via Magister

# data[].attributes.headline
Er is geen ruis op de lijn: de docent heeft hw. genoteerd, en daarover kan dus geen discussie zijn

# data[].attributes.subject
Er is geen ruis op de lijn: de docent heeft hw. genoteerd, en daarover kan dus geen discussie zijn

# data[].attributes.headline
Het noteren van hw. in Magister moet ondersteunend werken voor de leerling, d.w.z.: het moet een onderdeel van het plannen / organiseren van schoolwerk en andere zaken zijn. Maar in de praktijk betekent het vaak een eindstation voor de leerling en wordt niet met het plannen begonnen.

# data[].attributes.subject
Het noteren van hw. in Magister moet ondersteunend werken voor de leerling, d.w.z.: het moet een onderdeel van het plannen / organiseren van schoolwerk en andere zaken zijn. Maar in de praktijk betekent het vaak een eindstation voor de leerling en wordt niet met het plannen begonnen.

# data[].attributes.headline
Problemen / knelpunten in de agenda sneller kunnen inzien, en daar op tijd oplossingen voor kunnen bedenken.

# data[].attributes.subject
Problemen / knelpunten in de agenda sneller kunnen inzien, en daar op tijd oplossingen voor kunnen bedenken.

# data[].attributes.headline
Ik heb me nog weinig in dit onderwerp verdiept. Ik zou vermoeden dat er wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het (niet) noteren van hw. in Magister is gedaan. Zo niet, dan zouden we op onze school zelf een onderzoek kunnen doen.

# data[].attributes.subject
Ik heb me nog weinig in dit onderwerp verdiept. Ik zou vermoeden dat er wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het (niet) noteren van hw. in Magister is gedaan. Zo niet, dan zouden we op onze school zelf een onderzoek kunnen doen.