# data[].attributes.body
Fruit- en eetmomenten bieden veel kansen tot gesprekjes in het hier en nu (wat zit er in de brooddoos?) maar ook tijd om eens het verhaal van de kleuter te volgen en te achterhalen wat hen bezighoudt. Dat biedt weer nieuwe leerkansen…

# data[].attributes.body
Routines zijn voorspelbaar, concreet, betekenisvol en worden elke dag herhaald. Daarom bieden ze heel veel kansen voor relevante, rijke en ook spontane taal.

# data[].attributes.body
VBB-OCB (2012) Minimaal MaxiTaal. Een boek vol talige tips bij routines in de onthaalklas en eerste kleuterklas. Antwerpen – Apeldoorn: Garant.

Algoet, M. (2016) Maximaal MegaTaal. Een boek vol tips voor meer taal, meer denken en meer onderwijstijd in de tweede en derde kleuterklas. Antwerpen – Apeldoorn: garant.

Juf Jelke: Hoe werk je aan rijke taal in de kleuterklas? – Klasse

Taal de hele dag. Taal stimuleren tijdens dagelijkse routines (Nieuwsbrief CTO, 2012) nieuwsbrief-14-taalroutines.pdf (kuleuven.be)

Wachten in de kleuterklas: maak van routines leerkansen – Klasse

Verloren momenten in de kleuterklas: https://docs.google.com/document/d/1WIak9yAYugwg1Qgd5scktH00SZY6JuGE/edit?usp=sharing&ouid=107276520953238476464&rtpof=true&sd=true

# data[].attributes.body
In sommige klasgroepen gaat er heel veel tijd naar zorgmomenten en lesovergangen. De leerkracht is dan meestal heel druk bezig maar voor de kinderen gebeurt er weinig. Een andere organisatie kan die wachttijd inkorten in het voordeel van meer onderwijstijd!

# data[].attributes.body
Onderzoek geeft aan dat sommige kleuters amper 10 seconden spreektijd met hun (Nederlandstalige) leerkracht krijgen. Dat is veel te weinig om de schooltaal te ontwikkelen…

# data[].attributes.body
K2: Tijdens routinemomenten mogen de kls altijd praten. Ik stimuleer ze ook om in gesprek te gaan met andere kls. Het kan gaan over heel uiteenlopende onderwerpen.
Er is maar 1 regel tijdens het eetmoment. We praten niet met ons mond vol met eten. ( beleefdheid)

# data[].attributes.body
k2: Tijdens het eetmoment wordt er heel wat gepraat met de kls. Ik ga meestal bij de kls zitten en ga met hen in gesprek over allerlei onderwerpen wat hun bezig houdt.
*Tijdens thema licht en donker aten we meestal alleen met sfeerverlichting. Dit vonden ze geweldig.
* De week dat er heel veel kls afwezig waren maakten we een lange tafel en zaten ze samen aan 1 tafel. Daar genoten ze ook van, kort bij elkaar.

# data[].attributes.body
K3: wanneer een geleide activiteit gedaan is dan ga ik wel eens bij een hoek/ spel meedoen, ik probeer dan ook te kiezen daar waar de taalzwakke kleuters zijn om gewoon spontane gesprekjes aan te knopen.

# data[].attributes.body
K1: Ik eet elke speeltijd en middag samen met de KLS aan 2 grote tafels. De KLS zitten bij elkaar en ik schipper tussen de 2 tafels. Ik maak van dit moment gebruik om met de KLS te praten over wat ze bij hebben, wat ze lekker vinden, we kijken bij elkaar in de brooddoos, we leren met ons mondje dicht eten en goed te knabbelen. We leren zitten tijdens het eten en niet rond te lopen. Er is een bepaalde structuur waar alle KLS zich aan houden.

# data[].attributes.body
K1: Ik benut elk moment om mijn KLS te stimuleren tot praten. Ik benoem alles wat ik doe of wat een KL doet.

# data[].attributes.body
K1: Ik zet zoveel mogelijk in op zelfredzaamheid door samen de jas aan te doen, de boekentas op te ruimen, uit te ruimen, de oudere KLS helpen de jongere KLS.

# data[].attributes.body
K1: De KLS die gedaan hebben met eten, mogen na het eten in stilte een zelfgekozen boekje nemen en hierin bladeren.
Op deze manier vertellen ook vaak verhaaltjes aan elkaar.

# data[].attributes.body
Zorg ko
Door de vastgelegd groepjes die ik meeneem kan ik de focus leggen op deze kinderen. Wanneer ik hun later terug mee neem kan ik ook zo de groei ervaren