# data[].attributes.body
Życie w osadzie

# data[].attributes.body
Wnętrze chaty

# data[].attributes.body
Bursztynowy szlak

# data[].attributes.body
Ozdoby łużyczanek

# data[].attributes.body
Biskupin z lotu ptaka

# data[].attributes.body
Układ domów

# data[].attributes.body
Brama wjazdowa do Biskupina

# data[].attributes.body
Wojowie biskupińscy

# data[].attributes.body
Figurka z brązu

# data[].attributes.body
Naczynia codziennego użytku

# data[].attributes.body
Kultura łużycka w Biskupinie

# data[].attributes.body
obiekty grobów kloszowych

# data[].attributes.body
Groby kloszowe

# data[].attributes.body
Współczesne znalezisko

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
www.rzeczpospolita.pl/dodatki/warszawa_051003/warszawa_a_10.html
Grobowce z czasów Aleksandra Macedońskiego

Odkrycie archeologiczne na Sadybie. W ogródku domu przy ul. Morszyńskiej
natrafiono na gliniane naczynia ze spalonymi kośćmi. Znalezisko datowane jest
na IV - III wiek p.n.e.

Odkrycia dokonano w trakcie prac przy powiększaniu tarasu. - Nagle łopata
uderzyła o coś, co wyglądało na kamień, ale było bardziej kruche - relacjonuje
pan Krzysztof, kierujący budową.

Robotnicy kopali dalej, ale bardzo ostrożnie. Stopniowo odsłaniali dziwne,
ceramiczne naczynia. Domyślili się, że muszą być stare, ale nawet nie
przypuszczali, jak bardzo. Pokazali znalezisko właścicielom domu, a ci
skontaktowali się z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków. Wkrótce na Sadybie
pojawili się archeolodzy.

- To, co widzimy w głębi wykopu, to dwa groby kloszowe - wyjaśnia Mirosława
Andrzejowska z Państwowego Muzeum Archeologicznego. - W IV - III wieku p.n.e.
była to najczęstsza na Mazowszu forma pochówku i właśnie stąd wzięła się nazwa
kultury grobów kloszowych.
Misa, klosz, popielnica

Grób kloszowy składa się z trzech naczyń, wykonanych z wypalanej, ręcznie
lepionej gliny. Barbara Piotrowska z Wydziału Archeologii WUOZ wskazuje każde
z nich i tłumaczy, do czego służyły. Średnie, kształtem przypominające pękatą
wazę, to tzw. popielnica. Umieszczano w niej kości zmarłego, które pozostały
po spaleniu jego ciała. Dlatego często nazywana jest również urną. Na
popielnicy kładziono tzw. misę, a całość nakrywano wielkim jajowatym naczyniem
- tytułowym kloszem. Klosz zabezpieczano czasem od spodu kawałkami naczyń
stołowych, aby był bardziej stabilny i szczelny. Pełnił funkcję grobowca.

Popielnica była zazwyczaj zdobiona. Ta znaleziona na Morszyńskiej (w całości
zachowała się jedna, z drugiej zostały szczątki) ma tylko niepozorną
chropowatą powierzchnię, bywały jednak również bardziej wyrafinowane. -
Zdarzają się popielnice z wyrzeźbionymi twarzami i kolczykami z brązu w
uszach, inne przypominają domek, niektóre są pomalowane - wymienia Waldemar
Talarek z Wydziału Archeologii WUOZ.
Skarbnice wiedzy

Popielnice dostarczają nadspodziewanie wiele informacji o ówczesnych ludziach.
Informacji tym cenniejszych, że w przypadku kultur grobów kloszowych brakuje
dobrze przebadanych stanowisk osadniczych. To właśnie urny przybliżają nam
wiedzę, jak musiały wyglądać domy, odzwierciedlają wygląd ich mieszkańców,
pokazują, jakie nosili ozdoby.

Dużo można się również dowiedzieć, analizując zawartość popielnic. - Na
podstawie fragmentów kości antropolodzy potrafią określić wiek i płeć
zmarłego, dzięki badaniom chemicznym można natomiast w przybliżeniu
stwierdzić, jaki rodzaj pożywienia jadał - opowiada Mirosława Andrzejowska.

Co ciekawe, w około połowie przebadanych urn znaleziono szczątki więcej niż
jednej osoby, czasem umieszczano w nich dodatkowo kości zwierząt.
Cmentarzysko na Sadybie

Relikty z czasów Aleksandra Macedońskiego nie są w Polsce rzadkością. Groby
kloszowe występują na Pomorzu Gdańskim, w Wielkopolsce, na Śląsku. Jeśli
chodzi o Warszawę i okolice, znaleziono je już w kilkudziesięciu miejscach -
m. in. na Służewiu, Grochowie, w Powsinie, Henrykowie, Zerzeniu.

Na samej Sadybie jest kilka takich stanowisk.

- Pierwszych odkryć dokonano tu podczas budowy Fortu Czerniakowskiego w 1883
roku - przypomina Waldemar Talarek. - Wykopane wówczas naczynia trafiły do
muzeum w Moskwie.

Groby znajdowane na Sadybie to pozostałość jednego wielkiego cmentarzyska lub
kilku mniejszych. W pobliżu były więc zapewne również jakieś skupiska
ludności, ale na znalezienie ich śladów raczej nie ma co liczyć. -
Pozostałości osadnictwa są o wiele słabiej uchwytne - tłumaczy Mirosława
Andrzejowska. - Fragmenty przedmiotów codziennego użytku łatwo przeoczyć, w
przeciwieństwie do charakterystycznych, dobrze zachowanych pod ziemią grobów.
Coraz rzadsze sygnały

- Jesteśmy zaskoczeni i bardzo wdzięczni właścicielom działki, że zgłosili nam
znalezisko - wyznaje Barbara Piotrowska. - Kiedyś dostawaliśmy mnóstwo takich
sygnałów, ostatnio zdarza się to coraz rzadziej - na przykład w tym roku
pierwszy raz. Ludzie traktują to zazwyczaj jako potencjalny problem, który na
przykład może opóźnić prowadzone inwestycje i wszystko zatajają.

W tym przypadku, na szczęście, było zupełnie inaczej. Państwo Majewscy,
właściciele domu, są bardzo dumni z odkrycia.

- Znaleźć taki kawał historii we własnym ogródku to coś naprawdę
niesamowitego! - cieszy się Ewa Majewska.

Odkopane naczynia wzbogacą zbiory Państwowego Muzeum Archeologicznego przy ul.
Długiej.
ANNA WYSOCKA
--
Europa mniej znana www.pk.org.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Na Morszyńskiej znaleziono grób sprzed 2400 lat - Warszawa - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
www.rzeczpospolita.pl/dodatki/warszawa_051003/warszawa_a_10.html Grobowce z czasów Aleksandra Macedońskiego Odkrycie archeologiczne na Sadybie. W ogródku domu przy ul. Morszyńskiej natrafiono na gliniane naczynia ze spalonymi kośćmi. Znalezisko datowane jest na IV - III wiek p.n.e. Odkrycia dokonano w trakcie prac przy powiększaniu tarasu. - Nagle łopata uderzyła o coś, co wyglądało na kamień, ale było bardziej kruche - relacjonuje pan Krzysztof, kierujący budową.