# data[].attributes.headline
การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

# data[].attributes.subject
การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

# data[].attributes.body
อาณาจักร สุโขทัยได้รับการสถาปนาขึ้น ใน พ.ศ. ๑๗๖๒ เมื่อพ่อขุนบางกลางหาวเจ้าเมืองบางยาง และพ่อขุนผาเมืองเจ้าเมืองราด ได้รวมกำลังกันขับไล่ขอมสมาดโขลญลำพงออกจากดินแดนสุโขทัยได้สำเร็จ ซึ่งแต่เดิมกรุงสุโขทัยเคยมีผู้นำคนไทยปกครองมาก่อนคือพ่อขุนศรีนาวนำถม หลังจากพ่อขุนศรีนาวนำถมสิ้นพระชนม์ ขอมก็ได้มายึดอำนาจการปกครอง

# data[].attributes.headline
อาณาจักรสุโขทัย

# data[].attributes.subject
อาณาจักรสุโขทัย

# data[].attributes.headline
การสิ้นสุดของอาณาจักรสุโขทัย

# data[].attributes.subject
การสิ้นสุดของอาณาจักรสุโขทัย

# data[].attributes.body
พระเจ้าศรีสุริยวงศ์บรมปาลครองราชสมบัติอยู่ ๑๙ ปี จึงเสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. ๑๙๘๑ การสวรรคตของพระเจ้าสุริยวงศ์บรมปาล (พระมหาธรรมราชาที่ ๔) นักประวัติศาสตร์ถือว่าเป็นการสิ้นสุดยุคอาณาจักรสุโขทัยด้วย

# data[].attributes.headline
๑. การปกครองแบบพ่อปกครองลูก

# data[].attributes.subject
๑. การปกครองแบบพ่อปกครองลูก

# data[].attributes.body
ในระยะแรกสุโขทัยมีการปกครองแบบพ่อปกครองลูก พระมหากษัตริย์เรียกว่า "พ่อขุน" ซึ่งเปรียบเสมือนพ่อที่จะต้องดูแลคุ้มครองลูก ในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช โปรดให้สร้างกระดิ่งแขวนไว้ที่หน้าประตูพระราชวัง เมื่อประชาชนมีเรื่องเดือดร้อนก็ให้ไปสั่นกระดิ่งร้องเรียน พระองค์ก็จะเสด็จมารับเรื่องราวร้องทุกข์ และโปรดให้สร้างพระแท่นมนังคศิลาอาสน์ได้กลางดงตาล ในวันพระจะนิมนต์พระสงฆ์มาเทศน์สั่งสอนประชาชน หากเป็นวันธรรมดาพระองค์จะเสด็จออกให้ประชาชนเข้าเฝ้าและตัดสินคดีความด้วยพระองค์เอง การปกครองแบบนี้ปรากฏในสมัยกรุงสุโขทัยตอนต้น

# data[].attributes.headline
๒. การปกครองแบบธรรมราชา

# data[].attributes.subject
๒. การปกครองแบบธรรมราชา

# data[].attributes.body
การปกครองแบบธรรมราชาหรือธรรมาธิปไตย หมายถึง พระมหากษัตริย์ผู้ทรงธรรม ในสมัยของพระมหาธรรมราชาที่ ๑ มีกำลังทหารที่ไม่เข้มแข็ง ประกอบกับอาณาจักรอยุธยาที่ก่อตั้งขึ้นใหม่ได้แผ่อิทธิพลมากขึ้น พระองค์ทรงเกรงภัยอันตรายจะบังเกิดแก่อาณาจักรสุโขทัย หากใช้กำลังทหารเพียงอย่างเดียว พระองค์จึงทรงนำหลักธรรมมาใช้ในการปกครอง โดยพระองค์ทรงเป็น แบบอย่างในด้านการปฏิบัติธรรม ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา นอกจากนั้นพระมหาธรรมราชาที่ ๑ ทรงพระราชนิพนธ์วรรณกรรมเรื่อง ไตรภูมิพระร่วง ที่ปรากฏแนวคิดแบบธรรมราชาไว้ด้วย การปกครองแบบนี้ใช้ในสมัยกรุงสุโขทัยตอนปลาย ตั้งแต่พระมหาธรรมราชาที่ ๑ - ๔

ด้านการปกครองส่วนย่อยสามารถแยกกล่าวเป็น 2 แนว ดังนี้ในแนวราบ

จัดการปกครองแบบพ่อปกครองลูก กล่าวคือผู้ปกครองจะมีความใกล้ชิดกับประชาชน ให้ความเป็นกันเองและความยุติธรรมกับประชาชนเป็นอย่างมาก เมื่อประชาชนเกิดความเดือดร้อนไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถร้องเรียนกับพ่อขุนโดยตรงได้ โดยไปสั่นกระดิ่งที่แขวนไว้ที่หน้าประตูที่ประทับ ดังข้อความในศิลาจารึกปรากฏว่า "…ในปากประตูมีกระดิ่งอันหนึ่งไว้ให้ ไพร่ฟ้าหน้าใส…" นั่นคือเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถมาสั่นกระดิ่งเพื่อแจ้งข้อร้องเรียนได้

# data[].attributes.headline
ด้านการปกครอง

# data[].attributes.subject
ด้านการปกครอง

# data[].attributes.body
อาณาจักรสุโขทัยปกครองด้วยระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ซึ่งแบ่งออกได้เป็น ๒ ระยะ

# data[].attributes.headline
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
ลักษณะสังคมไทยสมัยสุโขทัยเป็นสังคมแบบครอบครัวและเครือญาติ
การปกครองเป็นแบบพ่อปกครองลูก สถานะของคนไทยในสังคมไม่มีการ
แบ่งชนชั้นที่ชัดเจน แต่ในปลายสมัยสุโขทัยตรงกับกษัตริย์พญาลิไทเริ่มมี
การแบ่งชนชั้นที่ชัดเจน หรือชุมชนผู้ปกครองกับชนชั้นใต้ปกครอง

# data[].attributes.headline
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนต้น

# data[].attributes.subject
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนต้น

# data[].attributes.body
- ลักษณะสังคมไทยสมัยสุโขทัยเป็นสังคมแบบครอบครัวและเครือญาติ ซึ่ง
เริ่มตั้งแต่เริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในประเทศไทย (แต่ก่อนเป็นชนหมู
น้อยในอาณาจักรลพบุรีของเขมร โดยมีลักษณะรวมกลุ่มเพื่อช่วยตัวเอง
ในหมู่เครือญาติและอยู่กันเหมือนครอบครัวใหญ่
- ลักษณะการปกครองเป็นแบบพ่อบ้านและลูกบ้าน หรือพ่อขุนกับลูกขุน(พ่อ
ปกครองลูก) ขนาดชุมชนเป็นเพียงหมู่บ้านแล้วพัฒนาเป็นเมืองขยายเป็น
แคว้นสุโขทัยในที่สุด สถานะของคนไทยในสังคมไม่มีการแบ่งชนชั้นที่
ชัดเจน

# data[].attributes.headline
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนปลาย

# data[].attributes.subject
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนปลาย

# data[].attributes.body
- ในปลายสมัยสุโขทัยตรงกับพระมหาธรรมราชาที่ ๑ (พญาลิไท)เริ่มมีการ
แบ่งชนชั้นสูงและชนชั้นล่างที่ชัดเจน หรือชุมชนผู้ปกครองกับชนชั้นใต้
ปกครอง ทำให้สังคมการปกครองแบบพ่อปกครองลูกเสื่อมลงกลายเป็น
ระบบนายกับบ่าว และหัวหน้าสังคมในฐานะพ่อบ้านเริ่มพัฒนาไปเป็น
พระมหากษัตริย์
- สังคมสมัยสุโขทัยแบ่งคนออกเป็น ๒ กลุ่มใหญ่ๆ คือ

# data[].attributes.headline
๑. ชนชั้นปกครอง

# data[].attributes.subject
๑. ชนชั้นปกครอง

# data[].attributes.body
๑.๑ พระมหากษัตริย์ คือ ผู้ที่มีอำนาจสูงสุดในการปกครองของอาณาจักร
มีลักษณะเป็น ธรรมราชา ส่วนความเป็นสมมติเทพปรากฎในช่วงปลายสมัย
แต่ไม่ชัดเจนเท่ากับในสมัยอยุธยา
๑.๒ พระราชวงศ์หรือเจ้านาย เป็นผู้มีเชื้อสายร่วมกับพระมหากษัตริย์ มี
หน้าที่ช่วยเหลือราชการแทนพระมหากษัตริย์ โดยพระมหากษัตริย์จะส่งพระ
ราชวงศ์หรือเจ้านายไปปกครองดูแลหัวเมืองต่างๆ ที่สำคัญ
๑.๓ ขุนนาง คือ ผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ดูแลบ้านเมือง ปกครองผู้คนและเป็นผู้นำ
กำลังไพร่พลออกทำสงครามตามพระบรมราชโองการของพระมหากษัตริย์

# data[].attributes.headline
๒. ชนชั้นผู้ถูกปกครอง

# data[].attributes.subject
๒. ชนชั้นผู้ถูกปกครอง

# data[].attributes.body
๒.๑ ไพร่หรือไพร่ฟ้า หมายถึง ราษฎรสามัญชน ซึ่งมีอิสระในการดำเนิน
ชีวิตของตนเอง แต่ต้องถูกเกณฑ์แรงงานให้ทางราชการตามกำหนด ไพร่มีทั้งไพร่ที่เป็นของหลวงหรือของพระเจ้า - แผ่นดินและไพร่ที่ขึ้นอยู่กับเจ้านายหรือคนอื่นๆ ยกเว้นพระเจ้าแผ่นดิน
๒.๒ ทาส คือ กลุ่มคนที่ไม่มีอิสระและเสรีภาพในการดำเนินชีวิตของตนเอง
และต้องเสียสละแรงงานให้กับนาย ในสมัยสุโขทัยมีหลักฐานในศิลาจารึกว่า
ในสมัยพระมหาธรรมราชาที่ ๑ (ลิไทย) มีทาสซึ่งอย่างน้อยคงเป็นทาสเชลย
และมีทาสในลักษณะอย่างอื่นอีก

# data[].attributes.headline
ตัวเชื่อมระหว่างชั้น

# data[].attributes.subject
ตัวเชื่อมระหว่างชั้น

# data[].attributes.body
ในระหว่างทั้งสองชนชั้นนี้ ยังมีพระสงฆ์ทำหน้าที่ทางศาสนาและเป็นตัวเชื่อมระหว่างชนชั้นปกครองและชนชั้นถูกปกครอง

# data[].attributes.body
จัดการปกครองแบบพ่อปกครองลูก กล่าวคือผู้ปกครองจะมีความใกล้ชิดกับประชาชน ให้ความเป็นกันเองและความยุติธรรมกับประชาชนเป็นอย่างมาก เมื่อประชาชนเกิดความเดือดร้อนไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถร้องเรียนกับพ่อขุนโดยตรงได้ โดยไปสั่นกระดิ่งที่แขวนไว้ที่หน้าประตูที่ประทับ ดังข้อความในศิลาจารึกปรากฏว่า "…ในปากประตูมีกระดิ่งอันหนึ่งไว้ให้ ไพร่ฟ้าหน้าใส…" นั่นคือเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถมาสั่นกระดิ่งเพื่อแจ้งข้อร้องเรียนได้

# data[].attributes.body
ได้มีการจัดระบบการปกครองขึ้นเป็น 4 ชนชั้น คือ

พ่อขุน เป็นชนชั้นผู้ปกครอง อาจเรียกชื่ออย่างอื่น เช่น เจ้าเมือง พระมหาธรรมราชา หากมีโอรสก็จะเรียก "ลูกเจ้า"

ลูกขุน เป็นข้าราชบริพาร ข้าราชการที่มีตำแหน่งหน้าที่ช่วงปกครองเมืองหลวง หัวเมืองใหญ่น้อย และภายในราชสำนัก เป็นกลุ่มคนที่ใกล้ชิดและได้รับการไว้วางใจจากเจ้าเมืองให้ปฏิบัติหน้าที่บำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่ไพร่ฟ้า

ไพร่หรือสามัญชน ได้แก่ราษฎรทั่วไปที่อยู่ในราชอาณาจักร (ไพร่ฟ้า)

ทาส ได้แก่ชนชั้นที่ไม่มีอิสระในการดำรงชีวิตอย่างสามัญชนหรือไพร่ (อย่างไรก็ตามประเด็นทาสนี้ยังคงถกเถียงกันอยู่ว่ามีหรือไม่)

# data[].attributes.headline
เศรษฐกิจในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
เศรษฐกิจในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
เศรษฐกิจสุโขทัยมีทั้งค้าขายภายในกับค้าขายกับต่างประเทศ ศึกษาได้จากศิลาจารึกสมัยสุโขทัยโดยเฉพาะหลักที่ 1 และเอกสารชาวจีน อธิบายได้ดังนี้

# data[].attributes.headline
๑. เกษตรกรรม

# data[].attributes.subject
๑. เกษตรกรรม

# data[].attributes.body
- ปลูกข้าวเป็นหลัก

- นิยมปูลกผลไม้ หมากพร้าว หมากกลาง หมากขาม

-ให้กรรมสิทธิ์ที่ดินของผู้หักร้างถางป่า เพื่อทำการเกษตร สิทธิในที่ดินจะได้แก่ผู้นั้น

- จดหมายเหตุจีนกล่าวว่า บางครั้ง การปลูกข้าวไม่พอเพียงต่อความต้องการ ต้องซื้อจากอยุธยา

# data[].attributes.headline
๒. การประมง ปศุสัตว์

# data[].attributes.subject
๒. การประมง ปศุสัตว์

# data[].attributes.body
- แหล่งจัดสัตว์น้ำที่สำคัญคือ แม่น้ำยมใกล้แก่งหลวง  สุโขทัยมีความอุดมสมบูรณ์ “...ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว”

# data[].attributes.body
- แร่ที่สำคัญในสุโขทัยเช่น เงิน ทอง ตะกั่ว ดีบุก ทองแดง ฯลฯ

# data[].attributes.body
- เครื่องปั้นดินเผา อาวุธ งานทอผ้า เครื่องทอง พระพุทธรูป

# data[].attributes.headline
๕. การค้าภายใน

# data[].attributes.subject
๕. การค้าภายใน

# data[].attributes.body
- กษัตริย์ส่งเสริมการค้าอย่างเสรี ราษฎรสามารถค้าขายสินค้าต่าง ๆ ได้ตามความต้องการ ศิลาจารึกหลักที่ 1 กล่าวว่า  “ใครจะใคร่ค้าม้าค้า ใครจักค้าช้างค้า” เช่นการค้าวัวกับล้านนา

- มี “ตลาดปสาน” และ “ตลาดนัด” เป็นที่ซื้อขายสินค้าเช่น  ข้าว ปลา อาหาร สัตว์ต่าง ๆ

- ส่งเสริมการค้าโดยไม่เก็บ “จกอบ” คือภาษีผ่านด่านในการนำสินค้าไปขายหรือนำเข้าจากที่ต่าง ๆ  จารึกกล่าวว่า “เจ้าเมืองบ่อเอาจกอบในไพร่ลู่ทาง”

- จากจารึก “เมืองกว้างช้างหลาย” แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของช้าง สามารถจับช้างเพื่อใช้งานหรือขายได้อย่างเสรี ไม่ต้องเสียภาษี “ใครจะใคร่ค้าช้างค้า...ค้าม้าค้า” เมืองราดเป็นศูนย์กลางการค้าช้าง
- พวกละว้าเป็นพ่อค้าคนกลางซื้วัวจากสุโขทัยขึ้นไปขายยังล้านนา “เพื่อจูงวัวไปค้า จูงม้าไปขาย”

- สุโขทัยเป็นศูนย์กลางการค้าแบบคาราวาน

- ส่งเสริมการให้ทุนรอนแก่ผู้ไม่มีทุน หรือผู้สร้างเนื้อสร้างตัวโดยไม่เก็บดอกเบี้ยและภาษี

- ส่งเสริมทักษะพิเศษ เช่นการทำเครื่องปั้นดินเผา มีการนำช่างชาวจีนเข้ามา เพื่อถ่ายทอดความรู้ให้ประชาชน

- ส่งเสริมด้านเส้นทางคมนาคม คือ สร้างถนนพระร่วงเป็นเส้นทางการค้าทางบกเพื่ออำนวยความสะดวกในยุทธศาสตร์การค้า มีการชลประทาน  สร้างสรีดภงส์ ตระพัง เหมือง ฝาย  ไว้กักเก็บน้ำ  จารึกนครชุมกล่าวว่า  “เหมืองแปลฝายรู้ปลา...” สร้างท่อปู่พระยาร่วงระบาน้ำเข้านา

# data[].attributes.headline
๖. การค้ากับต่างประเทศ

# data[].attributes.subject
๖. การค้ากับต่างประเทศ

# data[].attributes.body
- การค้ากับต่างชาติเป็นอาชีพที่อยู่ในความดูแลของผู้ปกครอง ไม่ได้เป็นอาชีพของราษฎร

- มีการค้าแบบบรรณาการกับจีน  “จิ้มก้อง” ๓ ปี ต่อ  ๑ ครั้ง

- สินค้าส่งออกที่สำคัญเช่น เครื่องสังคโลกลวดลายจีน  เนื่องจากจีนประสบปัญหาทางการเมือง  เครื่องสังคโลกของสุโขทัยมีคุณภาพดีจึงสามารถตีตลาดต่างชาติได้สินค้าที่สำคัญเช่น เครื่องตกแต่งอาคารเช่น ยักษ์ เทพนม สิงห์ กระเบื้อง ฯลฯ เครื่องเซลาดอน เช่น จาน ชาม กระปุก ฯลฯ

- มีลูกค้า ๒ พวกคือ ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และอินเดียกับตะวันออกกลาง

- การค้าทางเรือนั้น เป็นสมัยที่อำนาจอยุธยาเข้าครอบครองสุโขทัยแล้ว
- การค้ากับต่างชาติไม่กว้างขวางมากนัก เพราะสุโขทัยไม่อุดมสมบูรณ์เพียงพอ และอุปสรรค์ด้านการคมนาคม ดังนั้นเศรษฐกิจของสุโขทัยจึงไม่ดีเท่าที่ควร เหมาะสมกับการค้าขายเพียงเพื่อเพียงพอกับความต้องการของอาณาจักรได้เท่านั้น ไม่สามารถตั้งเป็นศูนย์กลางการค้าใหญ่ๆ ได้อย่างกับอาณาจักรอยุธยา

# data[].attributes.body
นายธรธันย์ วรรณลพ เลขที่13
นางสาวนันทินี ศรีสุภานนท์ เลขที่18
นางสางธัญสินี แสงง้าว เลขที่22
นางสาวพัชชา เดชี เลขที่23
นางสาวเปมาภรณ์ เกิดผลวัฒนา เลขที่28
นางสาวรัตติยา กล่อมศรี เลขที่31
นางสาวอนัญญา ปานสอน เลขที่34
นางสาวประภาพร ภานุประทีป เลขที่36
นางสาวณัฐชา ใจแสน เลขที่39
นางสาวพนิดา ทองปุ เลขที่40