# data[].attributes.headline
Εἰς σέ προστρέχω Τέχνη τῆς Ποιήσεως, πού κάπως ξέρεις ἀπό φάρμακα·νάρκης τοῦ ἄλγους δοκιμές, ἐν Φαντασίᾳ καί Λόγῳ.

# data[].attributes.subject
Εἰς σέ προστρέχω Τέχνη τῆς Ποιήσεως, πού κάπως ξέρεις ἀπό φάρμακα·νάρκης τοῦ ἄλγους δοκιμές, ἐν Φαντασίᾳ καί Λόγῳ.

# data[].attributes.body
Κ. Π. Καβάφης

# data[].attributes.body
Η ποίηση είναι ένα ταξίδι σ’ άγνωστη χώρα.
Η ποίηση είναι ταυτόσημη με την παραγωγή ραδίου.
Για μια και μόνο λέξη
λιώνεις χιλιάδες τόνους  γλωσσικό μετάλλευμα.

Βλαντιμίρ Μαγιακόβσκι

# data[].attributes.headline
 Η ποίηση είναι αναπνοή 

# data[].attributes.subject
 Η ποίηση είναι αναπνοή 

# data[].attributes.body
Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε;  (από την ομιλία του στην απονομή του Νόμπελ)

Γιώργος Σεφέρης ,  (1900-1971), Ποιητής ,  Νόμπελ 1963

(από την ομιλία του στην απονομή του Νόμπελ)

Αναστασόπουλος Δημήτρης

# data[].attributes.headline
     Σε βρίσκει η ποίηση ...

# data[].attributes.subject
     Σε βρίσκει η ποίηση ...

# data[].attributes.body
Εκεί πάνω που συλλογίζεσαι ποιος είσαι και τι έκανες

πόσο ανοίχτηκες στους άλλους για να σε δεχτούν

πόσο επιδείχτηκες στο κοινό για να τους αρέσεις

πώς κλείστηκες τόσο πολύ για να προστατευτείς

σε τι έφταιξες σ´ εκείνους που σ´ απέρριψαν

για πόσο καιρό τ´ ανέβαλλες κι εσύ να τους απορρίψεις

πότε έδωσες ένα στήριγμα σε κάποιον που το χρειαζόταν

πότε εγκατέλειψες τον άνθρωπο που σε είχε ανάγκη

πόσο αντέδρασες όταν έβλεπες να πλουτίζουν

αυτοί που έλεγαν ότι μάχονται για τους φτωχούς

όταν άκουγες να δημηγορούν υπέρ των αδικημένων

εκείνοι που αδικούσαν έχοντας πάντα δίκιο

πόσο ενίσχυσες αυτούς που τους προσφέρθηκες να σε

δυναστεύουν

πόσο με τη δράση σου βοήθησες ν´ ανατραπούν

ως πότε απόλυτα δεχόσουν τις μονολιθικές αλήθειες

πόσο αντιπάλεψες την κάθε φορά ακράδαντή σου πίστη

για πόσο φερόσουν σαν πιστός ενώ πια δεν πίστευες

πόσο αφέθηκες στις παρορμήσεις σου, πόσο τις δάμασες

πόσο προχώρησε η γνώση σου, πόσο δοκιμάστηκε

ως πού κατόρθωσε να φτάσει η πράξη σου, που στόμωσε

πόσο άργησες ή πόσο βιάστηκες για μια κρίσιμη

απόφαση...

Εκεί απάνω σε βρίσκει η ποίηση.

Τίτος Πατρίκιος

# data[].attributes.body
Αγάπη,
σταγόνα βροχής και κεραυνέ
γαλάζια αλμύρα και φύσημα νοτιά
φιλί του ουρανού  κι ανάσα της αυγής
της θλίψης μου λυγμέ και φλόγα της ζωής
μέθη του ονείρου μου κι ακατάλυτη της ζωής μου παρουσία
πύρινη προσευχή της ψυχής μου κι ασπίδα μου ...

Αφήνομαι σ’ εσένα ...

Παραδίνομαι ...
Κ. Γ.

# data[].attributes.headline
       Το μονόγραμμα 

# data[].attributes.subject
       Το μονόγραμμα 

# data[].attributes.body
Οδυσσέας Ελύτης

Διαβάζει ο Μίκης Θεοδωράκης και η Ιουλίτα Ηλιοπούλου σε μουσική adagio

"επειδή το αδοκίμαστο και το απ' αλλού φερμένο
δεν το αντέχουν οι άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ’ ακούς
είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν αγάπη μου
να μιλώ για σένα και για μένα.’

‘Πουθενά δεν πάω, μ’ ακούς;

Ή κανείς ή και οι δυο μαζί, μ’ ακούς;’
‘Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, μ’ ακούς;"

# data[].attributes.attachment_link.title
Οδυσσέας Ελύτης - Το Μονόγραμμα [Adagio]

# data[].attributes.headline
     Ρώτα την ψυχή σου!

# data[].attributes.subject
     Ρώτα την ψυχή σου!

# data[].attributes.body
Ρώτα αυτήν που σημαίνει ελευθερία,
που το όνομά της είναι αγάπη!
Μη ρωτάς το μυαλό σου,
μην ψάχνεις προς τα πίσω στην παγκόσμια ιστορία.

Η ψυχή σου δε θα σε κατηγορήσει
επειδή δε σε ενδιέφερε ιδιαίτερα η πολιτική,
επειδή δεν κουράστηκες πολύ,
επειδή δεν μίσησες τους εχθρούς σου αρκετά
ή επειδή δεν ενίσχυσες τα σύνορά σου όσο έπρεπε.

Ίσως όμως σε κατηγορήσει
επειδή τόσο συχνά φοβήθηκες
και απέφυγες τις απαιτήσεις της,
επειδή ποτέ δεν είχες χρόνο να της δώσεις,
σε αυτήν που είναι το πιο όμορφο παιδί σου,
χρόνο για να παίξεις μαζί της,
χρόνο για να ακούσεις το τραγούδι της,
επειδή συχνά την πούλησες για να κερδίσεις χρήματα,
την πρόδωσες για να προαχθείς…

Θα είσαι δυστυχής και εχθρός της ζωής σου,
αν την παραμελήσεις και αν δε στραφείς σε αυτή ολοκληρωτικά
με ολοκαίνουργια αγάπη και φροντίδα.

Ηermann Hesse

# data[].attributes.headline
Η ποίηση ως Τέχνη εξαίρει το «ακραίο», υπενθυμίζοντας στον άνθρωπο τις ανθρώπινες αξίες και τα ιδανικά που έχει ξεχάσει στο όνομα «αξιών» που τον αλλοτριώνουν από το πραγματικό νόημα τής ύπαρξής του. 

# data[].attributes.subject
Η ποίηση ως Τέχνη εξαίρει το «ακραίο», υπενθυμίζοντας στον άνθρωπο τις ανθρώπινες αξίες και τα ιδανικά που έχει ξεχάσει στο όνομα «αξιών» που τον αλλοτριώνουν από το πραγματικό νόημα τής ύπαρξής του. 

# data[].attributes.body
Το padlet αυτό δημιουργήθηκε από τους μαθητές της Γ' τάξης του Αρσακείου Γυμνασίου Πατρών υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριάς τους κ. Κατερίνας Γεωργίου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2021

Ελπίζουμε να το βρείτε χρήσιμο!

# data[].attributes.headline
Ποιητής δεν 

# data[].attributes.body
Ποιητής δεν είναι ο εμπνευσμένος, είναι εκείνος που εμπνέει.

Paul Eluard, 1895-1952, Γάλλος σουρεαλιστής ποιητής

# data[].attributes.headline
Η Ποίηση δεν

# data[].attributes.body
Η Ποίηση δεν είναι η απελευθέρωση των αισθημάτων, αλλά η δραπέτευση από τα αισθήματα. Δεν είναι η έκφραση της προσωπικότητας αλλά η δραπέτευση από την προσωπικότητα. Αλλά θα πρέπει κανείς να έχει αισθήματα και προσωπικότητα για να θέλει να δραπετεύσει από αυτά.

T. S. Eliot
Βρετανός ποιητής

# data[].attributes.body
Του μέλλοντος η μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας
σα μια σειρά κεράκια αναμένα —
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.Η περασμένες μέρες πίσω μένουν,
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων·
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,
κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.

Δεν θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των,
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι.
Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.

Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,
τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.

Κ. Π. Καβάφης

# data[].attributes.headline
Παραλληλισμοί

# data[].attributes.subject
Παραλληλισμοί

# data[].attributes.body
Τρία πράματα στον κόσμο αυτό, πολύ να μοιάζουν είδα.
Τα ολόλευκα μα πένθιμα σχολεία
των Δυτικών,
των φορτηγών οι βρώμικες σκοτεινιασμένες πλώρες
και οι κατοικίες των κοινών, χαμένων γυναικών.
Έχουνε μια παράξενη συγγένεια και τα τρία παρ'όλη τη μεγάλη τους στο βάθος διαφορά, μα μεταξύ τους μοιάζουνε πολύ, γιατί τους λείπει η κίνηση, η άνεση του χώρου και η χαρά.
Νίκος Καββαδίας

Άκης Χαρώνης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελληνικό Τραγούδι

# data[].attributes.attachment_link.title
Χειμερινοί Κολυμβητές - Παραλληλισμοί - Official Audio Release

# data[].attributes.body
Σαν το χέρι σου ακούμπησα,
μπροστά μου φάνηκε όλη η ιστορία της ζωής σου.
Κάθε ρυτίδα και μια στιγμή ευτυχίας.
Κάθε ρυτίδα και ένας πόνος.
Η ζωή σε έκανε διδάσκαλο της γνώσης.
Κι' ευχή δική μου αυτό το χάδι να το έχω πάντα μαζί μου.

Μαριλένα Παναγοπούλου

# data[].attributes.headline
Τότε όμως η 

# data[].attributes.body
Τότε όμως η Ποίηση;
Τι αντιπροσωπεύει μέσα σε μια τέτοια κοινωνία;
Απαντώ:
τον μόνο χώρο όπου η δύναμη του αριθμού δεν έχει πέραση.

Οδυσσέας Ελύτης, 1911-1996, Ποιητής, Νόμπελ 1979

(από την ομιλία του στην απονομή του Νόμπελ)

# data[].attributes.body
Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι·
μα το νερό γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε τ' όνομά της·
ωραία που φύσηξεν ο μπάτης
και σβήστηκε η γραφή.

Mε τί καρδιά, με τί πνοή,
τι πόθους και τί πάθος,
πήραμε τη ζωή μας· λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.

Γιώργος Σεφέρης

Άκης Χαρώνης

# data[].attributes.attachment_link.title
ΑΡΝΗΣΗ (ΣΤΟ ΠΕΡΙΓΙΑΛΙ ΤΟ ΚΡΥΦΟ) - ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΜΠΙΘΙΚΩΤΣΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
(Arnhsh - Grigoris Bithikotsis) Στίχοι: Γιώργος Σεφέρης Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης Άλλες ερμηνείες: Κώστας Σμοκοβίτης || Αλέξια & Μίλβα ( Ντουέτο ) Στο περιγιάλι το κρυφό κι άσπρο σαν περιστέρι διψάσαμε το μεσημέρι* μα το νερό γλυφό. Πάνω στην άμμο την ξανθή γράψαμε τ' όνομά της* Ωραία που φύσηξε ο μπάτης και σβήστηκε η γραφή .

# data[].attributes.headline
Η ποίηση είν

# data[].attributes.body
Η ποίηση είναι έργο της νεότητας. Χρειάζεται ενθουσιασμό, αυταπάτες, ψευδαισθήσεις. Αυτά τα έχουν οι νέοι. Όσο μεγαλώνεις, κατέχεις καλύτερα τα μέσα σου. Γίνεσαι τεχνίτης, αλλά ένα ποίημα δεν χρειάζεται να είναι τέλειο για να είναι καλό.

Μανόλης Αναγνωστάκης, 1925-2005, Ποιητής

# data[].attributes.headline
Είναι τα βλέφαρά

# data[].attributes.body
Είναι τα βλέφαρά μου διάφανες αυλαίες. Όταν τ'ανοίγω βλέπω μπρος μoυ ό,τι κι αν τύχει. Όταν τα κλείνω βλέπω μπρος μου ό,τι ποθώ.

Ανδρέας Εμπειρίκος

# data[].attributes.body
Αλκυόνη Παπαδάκη

Σχεδόν τίποτα. Σχεδόν καλά. Σχεδόν μαζί.
Σχεδόν οριστικά. Σχεδόν ανέπαφα. Σχεδόν επιφανειακά.
Σχεδόν μηχανικά. Σχεδόν αθώος. Σχεδόν μετανιωμένος.
Σχεδόν αποφασισμένος. Σχεδόν ηλίθιος.
Σ’ αυτή τη λέξη, την πονηρή, ναυάγησε ολόκληρη η ζωή σου!

Τι κρίμα!

Κι ήταν, σχεδόν, δυο βήματα η στεριά!

# data[].attributes.headline
          Να ονειρεύεσαι 

# data[].attributes.subject
          Να ονειρεύεσαι 

# data[].attributes.body
Αλκυόνη Παπαδάκη

# data[].attributes.body
Γιάννης Ρίτσος

Mάρτυρες για τα λάθη σου δεν είχες. Mόνος μάρτυρας
ο ίδιος εσύ. Tα τακτοποίησες, τα μονόγραψες, τα σφράγισες
σε λευκούς πάντοτε φακέλους σα να ετοίμαζες
τη δίκαιη διαθήκη σου. Ύστερα
τα τοποθέτησες προσεχτικά στα ράφια. Tώρα, γαλήνιος,
(ίσως και κάπως φοβισμένος) ούτε βιάζεσαι
ούτε καθυστερείς, γνωρίζοντας ότι, μετά το θάνατό σου,
θ' ανακαλύψουμε πόσον ωραίος ήσουν,
πόσο πολύ πιο ωραίος πέρα απ' τις αρετές σου.

Αναγνωστόπουλος Γρηγόρης

# data[].attributes.body
Φοβάμαι

τους ανθρώπους που εφτά χρόνια

έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι

και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–

βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας

«Δώστε τη χούντα στο λαό».

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που με καταλερωμένη τη φωλιά

πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που σου 'κλειναν την πόρτα

μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια

και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο

να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που γέμιζαν τις ταβέρνες

και τα 'σπαζαν στα μπουζούκια

κάθε βράδυ

και τώρα τα ξανασπάζουν

όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη

και έχουν και «απόψεις».

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν

και τώρα σε λοιδορούν

γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.

Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.

Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

Μανόλης Αναγνωστάκης

# data[].attributes.headline
Έλληνες ποιητές

# data[].attributes.subject
Έλληνες ποιητές

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΗΡΟΜΕΡΙΤΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΙΗΤΕΣ

# data[].attributes.body
Σε κρατώ στα χέρια μου…

Είσαι μια ψυχή, όλο χρώματα και ομορφιά.

Είσαι μια πεταλούδα. Ένα αιώνιο σύμβολο

που ταξιδεύει στον αέρα.

Πόσο σε ζηλεύω που είσαι τόσο ελεύθερη!

Δώσε μου τα φτερά σου

για να πετάξω κι εγώ ψηλά!

Σοφία Μιχαλοπούλου

# data[].attributes.body
Κρατῶ λουλοῦδι μᾶλλον.
Παράξενο.
Φαίνετ᾿ ἀπ᾿ τὴ ζωή μου
πέρασε κῆπος κάποτε.

Στὸ ἄλλο χέρι
κρατῶ πέτρα.
Μὲ χάρη καὶ ἔπαρση.
Ὑπόνοια καμιὰ
ὅτι προειδοποιοῦμαι γι᾿ ἀλλοιώσεις,
προγεύομαι ἄμυνες.
Φαίνετ᾿ ἀπ᾿ τὴ ζωή μου
πέρασε ἄγνοια κάποτε.

Χαμογελῶ.
Ἡ καμπύλη του χαμόγελου,
τὸ κοῖλο αὐτῆς τῆς διαθέσεως,
μοιάζει μὲ τόξο καλὰ τεντωμένο,
ἕτοιμο.
Φαίνετ᾿ ἀπ᾿ τὴ ζωή μου
πέρασε στόχος κάποτε.
Καὶ προδιάθεση νίκης.

Τὸ βλέμμα βυθισμένο
στὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα:
τὸν ἀπαγορευμένο καρπὸ
τῆς προσδοκίας γεύεται.
Φαίνετ᾿ ἀπ᾿ τὴ ζωή μου
πέρασε πίστη κάποτε.

Ἡ σκιά μου, παιχνίδι τοῦ ἥλιου μόνο.
Φοράει στολὴ δισταγμοῦ.
Δὲν ἔχει ἀκόμα προφθάσει νὰ εἶναι
σύντροφός μου ἢ καταδότης.
Φαίνετ᾿ ἀπ᾿ τὴ ζωή μου
πέρασ᾿ ἐπάρκεια κάποτε.

Σὺ δὲν φαίνεσαι.
Ὅμως γιὰ νὰ ὑπάρχει γκρεμὸς στὸ τοπίο,
γιὰ νά ῾χω σταθεῖ στὴν ἄκρη του
κρατώντας λουλούδι
καὶ χαμογελώντας,
θὰ πεῖ πὼς ὅπου νά ῾ναι ἔρχεσαι.
Φαίνετ᾿ ἀπ᾿ τὴ ζωή μου
ζωὴ πέρασες κάποτε.

Κική Δημουλά

# data[].attributes.attachment_link.title
κική δημουλά

# data[].attributes.headline
     Αν θέλεις να λέγεσαι                  άνθρωπος             

# data[].attributes.subject
     Αν θέλεις να λέγεσαι                  άνθρωπος             

# data[].attributes.body
(απόσπασμα)

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκιο.
Θα βγεις στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα
ματώσουν απ’ τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες — μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζεις την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφίνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνουνται στη νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω απ' τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
..............
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό γράμμα στη μάνα σου
θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ’ αρχικά του ονόματός σου και μια λέξη: Ειρήνη
σα να ’γραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ’ ολάκαιρο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ’ την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν’ ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Τάσος Λειβαδίτης

# data[].attributes.attachment_link.title
Συγκλονιστικός ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ Aν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος (+στίχοι)

# data[].attributes.headline
Μεγάλοι Έλληνες Ποιητές: Γιώργος Σεφέρης, Γιάννης Ρίτσος, Οδυσσέας Ελύτης (Official Audio)   

# data[].attributes.subject
Μεγάλοι Έλληνες Ποιητές: Γιώργος Σεφέρης, Γιάννης Ρίτσος, Οδυσσέας Ελύτης (Official Audio)   

# data[].attributes.body
01▶00:00​ Κράτησα τη ζωή μου
(ερμηνεία: Καλλιόπη Βέττα, ενορχήστρωση & παραγωγή: Γιάννης Ιωάννου)
02▶02:33​ Ο ταμένος
(ερμηνεία: Πέτρος Πανδής)
03▶04:59​ Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις
(ερμηνεία: Κωνσταντίνος & Ματθαίος Τσαχουρίδης)
04▶12:14​ Μαρίνα
(ερμηνεία: Σαββέρια Μαργιολά)
05▶16:17​ Της αγάπης αίματα
(ερμηνεία: Παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου)
06▶20:17​ Βασίλεψες
(ερμηνεία: Γεράσιμος Ανδρεάτος)
07▶23:21​ Ανοίγω το στόμα μου
(ερμηνεία: Κωνσταντίνος & Ματθαίος Τσαχουρίδης)
08▶26:21​ Άρνηση (Στο περιγιάλι το κρυφό)
(ερμηνεία: Κωνσταντίνος & Ματθαίος Τσαχουρίδης)
09▶30:08​ Εδώ το φως
(ερμηνεία: Αχιλλέας Κωστούλης)
10▶32:54​ Μέρα Μαγιού μου μίσεψες
(ερμηνεία: Κωνσταντίνος & Ματθαίος Τσαχουρίδης)
11▶36:42​ Της δικαιοσύνης Ήλιε νοητέ
(ερμηνεία: Δημήτρης Μπάσης, χορωδία διεύθυνση: Παναγής Μπαρμπάτης)
12▶41:34​ Κουβέντα μ' ένα λουλούδι
(ερμηνεία: Αχιλλέας Κωστούλης)
13▶43:53​ Ναοί στο σχήμα τ’ ουρανού
(ερμηνεία: Κωνσταντίνος & Ματθαίος Τσαχουρίδης)
14▶47:04​ Ήσουν καλός κι’ ήσουν γλυκός
(ερμηνεία: Ειρήνη Παππά)
15▶49:37​ Λίγο ακόμα
(ερμηνεία: Nadia Wienberg)
16▶50:28​ Του μικρού βοριά
(ερμηνεία: χορωδία, διεύθυνση: Παναγής Μπαρμπάτης)
17▶52:42​ Λαός
(ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη)
18▶54:48​ Στο παραθύρι στέκοσουν
(ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου & Γεράσιμος Ανδρεάτος)
19▶58:52​ Ένα το χελιδόνι
(ερμηνεία: Σπύρος Κουτσοβασίλης)
20▶1:02:01​ Αυτά τα δέντρα
(ερμηνεία: Δημήτρης Μπάσης)
21▶1:04:12​ Καρτέρεμα
(ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη)
22▶1:06:40​ Με το λύχνο του άστρου
(ερμηνεία: χορωδία, διεύθυνση: Παναγής Μπαρμπάτης)
23▶1:11:14​ Ο ύπνος σε τύλιξε
(ερμηνεία: Αναστασία Αύρα)
24▶1:17:01​ Λιγνά κορίτσια
(ερμηνεία: Αφροδίτη Μάνου, Αχιλλέας Κωστούλης)
25▶1:19:33​ Το νερό
(ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη)
26▶1:21:09​ Την αφρούρητη νυχτιά
(ερμηνεία: Κώστας Καράλης)
27▶1:24:15​ Που πέταξε τ’ αγόρι μου
(ερμηνεία: Καλλιόπη Βέττα)
28▶1:27:13​ Συλλείτουργο
(ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη)
29▶1:30:23​ Ο κήπος έμπαινε στην θάλασσα
(ερμηνεία: Τζίνα Φωτεινοπούλου, χορωδία, διεύθυνση: Παναγής Μπαρμπάτης)
30▶1:34:20​ Μνημόσυνο
(ερμηνεία: Αχιλλέας Κωστούλης)
31▶1:36:56​ Τ’ άσπρο ξωκλήσι
(ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη)
32▶1:38:57​ Δελφινοκόριτσο
(ερμηνεία: Μιχάλης Βιολάρης)
33▶1:42:07​ Δέντρο το δέντρο
(ερμηνεία: Δημήτρης Μπάσης)
34▶1:44:32​ Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές
(ερμηνεία: Παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου)
35▶1:46:30​ Χείλι μου μοσκομύριστο
(ερμηνεία: Γεράσιμος Ανδρεάτος)
36▶1:49:49​ Πράσινη μέρα
(ερμηνεία: Αχιλλέας Κωστούλης, Αφροδίτη Μάνου)
37▶1:52:00​ Η παντέρμη
(ερμηνεία: Σοφία Μιχαηλίδου)
38▶1:57:33​ Αναβάφτιση
(ερμηνεία: Αχιλλέας Κωστούλης)
39▶2:00:05​ Του πικραμένου
(ερμηνεία: Σοφία Μιχαηλίδου)
40▶2:02:14​ Αυγή
(ερμηνεία: Αφροδίτη Μάνου, Αχιλλέας Κωστούλης)
41▶2:04:33​ Γένεσις
(ερμηνεία: Παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου)
42▶2:09:46​ Άνθη της πέτρας
(ερμηνεία: Μανώλης Μητσιάς)
43▶2:13:08​ Να ‘χα τ’ αθάνατο νερό
(ερμηνεία: Γεράσιμος Ανδρεάτος)
44▶2:16:24​ Του ανέμου και της παινεμένης
(ερμηνεία: Μαργαρίτα Ζορμπαλά)
45▶2:20:19​ Το κυκλάμινο
(ερμηνεία: Αφροδίτη Μάνου)

# data[].attributes.attachment_link.title
Μεγάλοι Έλληνες Ποιητές: Γιώργος Σεφέρης, Γιάννης Ρίτσος, Οδυσσέας Ελύτης (Official Audio)

# data[].attributes.headline
Στον μεγάλο Έλληνα π

# data[].attributes.body
Στον μεγάλο Έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη αφιέρωσε το 2011 το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης (21 Μαρτίου), με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη γέννησή του. Πιο κάτω μπορείτε να δείτε αφίσες εμπνευσμένες από την ποίηση του μεγάλου μας ποιητή.
Στις 18 Μαρτίου 2021 συμπληρώνονται 25 χρόνια από το θάνατό του

# data[].attributes.headline
Οι ποιητές μιλούν για την ποίηση

# data[].attributes.subject
Οι ποιητές μιλούν για την ποίηση

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι ποιητές μιλούν για την ποίηση

# data[].attributes.attachment_link.description
Πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης και ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης...

# data[].attributes.headline
   Ο  ήλιος ο ηλιάτορας

# data[].attributes.subject
   Ο  ήλιος ο ηλιάτορας

# data[].attributes.body
Ο ήλιος ο ηλιάτορας

ο πετροπαιχνιδιάτορας

από την άκρη των ακρώ

κατηφοράει στο Ταίναρο

Φωτιά 'ναι το πιγούνι του

χρυσάφι το πιρούνι του

Ο ΗΛΙΟΣ
Ε σεις στεριές και θάλασσες

τ' αμπέλια κι οι χρυσές ελιές

ακούτε τα χαμπέρια* μου

μέσα στα μεσημέρια μου

«Σ' όλους τους τόπους κι αν γυρνώ

μόνον ετούτον αγαπώ!»

ΑΝΕΜΟΙ
Άκου κι εμάς που μόλις εγυρίσαμε

νησιά και πολιτείες που γνωρίσαμε

Κρήτη και Μυτιλήνη Σάμο κι Ικαριά

Νάξο και Σαντορίνη Ρόδο Κέρκυρα

Σπίτια μεγάλα κι άσπρα σπίτια βουερά*

πάνω στη μαύρη πέτρα πάνω στα νερά

Ξάνθη Θεσσαλονίκη Βέροια Καστοριά

Γιάννενα Μεσολόγγι Σπάρτη και Μυστρά

Καμπαναριά και στέγες μες στη συννεφιά

κι όλα μαζί μια λύπη και μιαν ομορφιά

Οδυσσέας Ελύτης

Βολουδάκης Παύλος

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ΗΛΙΟΣ Ο ΗΛΙΑΤΟΡΑΣ - Δημητράτος, Νταλάρας, Βιτάλη (Δημήτρη Λάγιου - Οδυσσέα Ελύτη)

# data[].attributes.body
Ήσυχα και σιγαλά,
διψώντας τα φιλιά μας,
από τ' άγνωστο γλιστράς
μέσα στην αγκαλιά μας.

Ώς κ' η βαρυχειμωνιά
μ' αιφνήδια καλοσύνη
κ' ήσυχη και σιγαλή
σε δέχτηκε κ' εκείνη.

Ήσυχα και σιγαλά
σε χάιδευεν ο αέρας,                  10
της νυχτός ηλιόφεγγο
κι ονείρεμα της μέρας.

Ήσυχα και σιγαλά
μας γέμιζες το σπίτι,
γλύκα του κεχριμπαριού
και χάρη του μαγνήτη.

Ήσυχα και σιγαλά
ζούσε από σε το σπίτι,
ομορφιά τ' αυγερινού
και φως τού αποσπερίτη.            20

Ήσυχα και σιγαλά
φεγγάρια, ω στόμα, ω μάτι,
μιαν αυγούλα σβήσατε
στο φονικό κρεββάτι.

Ήσυχα και σιγαλά
και μ' όλα τα φιλιά μας,
γύρισες προς τ' άγνωστο
μέσ' απ' την αγκαλιά μας.

Ήσυχα και σιγαλά,
ω λόγε, ω στίχε, ω ρίμα,            30
σπείρετε τ' αμάραντα
στ' απίστευτο το μνήμα!

Κωστής Παλαμάς

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
διαβάζει: Παλαμάς Kωστής, Kωστή Παλαμά Ποιήματα, I, Διόνυσος

Ήσυχα και σιγαλά,
διψώντας τα φιλιά μας,
από τ' άγνωστο γλιστράς
μέσα στην αγκαλιά μας.

Ώς κ' η βαρυχειμωνιά
μ' αιφνήδια καλοσύνη
κ' ήσυχη και σιγαλή
σε δέχτηκε κ' εκείνη.

Ήσυχα και σιγαλά
σε χάιδευεν ο αέρας, 10
της νυχτός ηλιόφεγγο
κι ονείρεμα της μέρας.

Ήσυχα και σιγαλά
μας γέμιζες το σπίτι,
γλύκα του κεχριμπαριού
και χάρη του μαγνήτη.

Ήσυχα και σιγαλά
ζούσε από σε το σπίτι,
ομορφιά τ' αυγερινού
και φως τού αποσπερίτη. 20

Ήσυχα και σιγαλά
φεγγάρια, ω στόμα, ω μάτι,
μιαν αυγούλα σβήσατε
στο φονικό κρεββάτι.

Ήσυχα και σιγαλά
και μ' όλα τα φιλιά μας,
γύρισες προς τ' άγνωστο
μέσ' απ' την αγκαλιά μας.

Ήσυχα και σιγαλά,
ω λόγε, ω στίχε, ω ρίμα, 30
σπείρετε τ' αμάραντα
στ' απίστευτο το μνήμα!

Επανάληψη σε νέο παράθυρο

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Παλαμάς Kωστής Ανάγνωση - Palamas Reading

# data[].attributes.attachment_link.description
διαβάζει: Παλαμάς Kωστής, Kωστή Παλαμά Ποιήματα, I, Διόνυσος Ήσυχα και σιγαλά, διψώντας τα φιλιά μας, από τ' άγνωστο γλιστράς μέσα στην αγκαλιά μας. Ώς κ' η βαρυχειμωνιά μ' αιφνήδια καλοσύνη κ' ήσυχη και σιγαλή σε δέχτηκε κ' εκείνη. Ήσυχα και σιγαλά σε χάιδευεν ο αέρας, 10 της νυχτός ηλιόφεγγο κι ονείρεμα της μέρας.

# data[].attributes.headline
Στίχοι που έγιναν λόγια

# data[].attributes.subject
Στίχοι που έγιναν λόγια

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Του Ηλία Γιαννακόπουλου, Φιλολόγου

"Ποίηση είναι όταν ένα συναίσθημα έχει βρει τη σκέψη του και η σκέψη έχει βρει τις λέξεις" (RobertFrost, Αμερικανός ποιητής).

Ο βασικός ιστός της ποίησης πλέκεται από το συναίσθημα, τη σκέψη και τη λέξη. Άλλοι θεωρούν πως το πρωτογενές υλικό είναι το συναίσθημα που αναζητά την κατάλληλη λέξη να εκφραστεί. Χωρίς τη λέξη ποίημα δεν παράγεται. Όλοι έχουμε συναισθήματα, αλλά οι ποιητές είναι ελάχιστοι. Γι' αυτό κάποιοι άλλοι πρεσβεύουν πως για να παραχθεί ποίηση χρειάζεται η νίκη του λόγου - της λέξης πάνω στο "κράτος των αισθήσεων".

Η σχέση, ωστόσο, της Ποίησης με τη Λέξη αναδεικνύει και το ρόλο του απλού λαού ως φορέα Λόγου και Λέξης. Γιατί ο καθημερινός άνθρωπος δεν λειτουργεί μόνον ως "αναγνώστης" ή καταναλωτής του ποιητικού λόγου αλλά και ως φορέας - "διδάσκαλος" λέξεων. Ο Πλάτων στο έργο του "Αλκιβιάδης" μέσα από το διάλογο του Αλκιβιάδη με τον Σωκράτη καταγράφει τη συμβολή των πολλών (λαός) στη σωστή γνώση της Ελληνικής "Ελληνίζειν". Χαρακτηρίζονται, επίσης, οι πολλοί ως "αγαθοί διδάσκαλοι" και γι' αυτό κρίνονται "δικαίως επαινοίντ'" (άξιοι επαίνου).

Ο ποιητικός λόγος αντλεί την πρώτη ύλη (λέξεις) από το λαό κι αυτός με τη σειρά του διδάσκεται και διαπαιδαγωγείται από το λόγο (στίχοι) των Ποιητών. Επομένως, η Ποίηση και οι Ποιητές λειτουργούν ως διαμεσολαβητές ανάμεσα στο Λαό και τη Γλώσσα (Λέξεις). Η ποίηση αποτέλεσε τον πιο αρχέγονο τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος προσπάθησε με την αρωγή της γλώσσας - λέξης να προσεγγίσει τον κόσμο και να αποκωδικοποιήσει τα μυστήριά του. Η ποίηση διαχρονικά δεν στόχευε μόνο στην τέρψη και στην ψυχαγωγία του λαού αλλά και στη διαπαιδαγώγησή του.

Την πρακτική ωφελιμότητα της ποίησης την ομολογεί ο Πλάτωνας στην "Πολιτεία" (607d) "ηδεία αλλά και ωφελίμη προς τας πολιτείας και τον βίον τον ανθρώπινον". Μπορεί, δηλαδή, η ποίηση να αποβλέπει - με όπλο τις λέξεις - στη βελτίωση του ανθρώπου και της καθημερινότητάς του. Αυτό συμβαίνει όταν οι στίχοι ενός ποιήματος, απαλλαγμένοι από το διδακτισμό, λειτουργούν ως απόσταξη της ζύμωσης του ανθρώπου με τις λέξεις που συνιστούν το βασικότερο φορέα - εργαλείο σκέψης.

Η σχέση του Ποιητικού λόγουμε τον απλό άνθρωπο αποτελούσε πάντα το ζητούμενο. Πώς μπορεί, δηλαδή, η αισθητική των λέξεων και το νοηματικό φορτίο τους να ενσωματωθούν στο γλωσσικό και αξιακό σύστημα του απλού ανθρώπου και να προκαλέσουν μέσα του μια συναισθηματική και διανοητική δόνηση; Ζητούμενο οι ανατροπές τόσο της καθημερινότητας όσο και της καθεστηκυίας τάξης των πραγμάτων.

Μπορεί το πολιτικό μας σύστημα και οι καθεστωτικές αντιλήψεις να μην κινδυνεύουν από τους στίχους των ποιητών, όμως η χρηστικότητα και λειτουργικότητά τους στην εξωτερίκευση και αποτύπωση κάποιων σκέψεων και στον εμπλουτισμό της διαπροσωπικής επικοινωνίας είναι ολοφάνερη. Στίχοι που έχουν γίνει ρητά, γνωμικά και ενέχουν στοιχεία αφορισμών και αξιωμάτων. Έτσι δικαιώνεται η θέση του Πλάτωνα πως ο κοινός άνθρωπος και ο ποιητής "αλληλοδιδάσκονται" και το "Ελληνίζειν" δεν είναι προνόμιο μόνον των "σοφιολογιώτατων".

Ο καθημερινός μας λόγος είναι έμπλεος τέτοιων στίχων που καθιστούν την επικοινωνία μας αποτελεσματικότερη και ευχάριστη δικαιώνοντας τη θέση του Πλάτωνα για την ποίηση "ηδεία αλλά και ωφελίμη προς τας πολιτείας και τον βίοντων ανθρώπινον".

Στίχοι του Ομήρου και των αρχαίων τραγωδών επιβιώνουν στον καθημερινό λόγο (γραπτό και προφορικό) των ανθρώπων, αν και μερικές φορές αγνοούμε τόσο το δημιουργό τους (ποιητή) όσο και το ακριβές περιεχόμενό τους. "Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης" (η φιλοπατρία), "αιέναριστεύειν και υπείροχονέμμεναιάλλων" (η αριστεία, η φιλοπρωτία). "Ω, παίδες Ελλήνων ίτεελευθερούτεΠατρίδ', ελευθερούτε δε Παίδας γυναικών....Νυν υπέρ πάντων αγών" (προσταγή για αγώνα), "Έρως ανίκατεμάχαν" (η δύναμη του Έρωτα).

Ωστόσο, εμφανής είναι και η παρουσία στίχων του Ερωτόκριτου και του Δημοτικού τραγουδιού στην καθημερινή μας ομιλία, όπως: α."Του κύκλου τα γυρίσματα που ανεβοκατεβαίνουν/ και του τροχού που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου" (η συνεχής μεταβολή των πραγμάτων), β."Έμεινε η μάνα μοναχή σαν καλαμιά στον κάμπο" (η απόλυτη δυστυχία ως απόρροια της σκληρής μοίρας).

Είναι ενδιαφέρουσα, επομένως, η καταγραφή εκείνων των στίχων της νεοελληνικής ποίησης που αποτελούν μέσο έκφρασης και αποτύπωσης της σκέψης του απλού ανθρώπου. Η παράθεση των στίχων και των ποιητών που ακολουθούν δεν έχουν κατ' ανάγκην και αξιολογικό χαρακτήρα.

1. ΚΑΛΒΟΣ:"Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία". Με το στίχο αυτό υποδηλώνεται πως κάθε τι υψηλό στη ζωή μας (ελευθερία...) προϋποθέτει ηθικές και ψυχικέςαρετές. Χρησιμοποιείται ως υπόμνηση ή προτροπή προς κάποιους που αναλαμβάνουν κάποια σπουδαία αποστολή ή προς κάποιους δειλούς ή σκεπτικιστές στην ανάληψη ευθυνών για την πραγμάτωση υψηλών στόχων.

2. ΣΟΛΩΜΟΣ:α."Όμορφος κόσμος ηθικός αγγελικά πλασμένος". Η καταγγελία της επιφανειακά θετικής εικόνας της κοινωνίας μας. Υποκρύπτει μια ειρωνική διάθεση. β. "Ανοιχτά πάντα κι άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου". Η ανάγκη της συνεχούς εγρήγορσης κι επαγρύπνησης. γ."Με λογισμό και μ' όνειρο". Η ισορροπία - συνύφανση της λογικής και της φαντασίας. Ο ρεαλισμός σε παράλληλη πορεία με το ουτοπικό.

3. ΠΑΛΑΜΑΣ: "Χρωστάμε σ' όσους ήρθαν πέρασαν,/ θα 'ρθουν, θα περάσουν. Κριτές θα μας δικάσουν/ οι αγέννητοι, οι νεκροί". Προβάλλεται εμφαντικά το χρέος - καθήκον προς τους προγόνους αλλά και τους απογόνους. Όλοι υποκείμεθα στην κριτική των περασμένων αλλά των μελλούμενων γενιών. Ίσως, υπόρρητα, διαφαίνεται και μια προτροπή για δράση, αντίσταση και αγώνα.

4. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ: "Πως μας θωρείς ακίνητος;.... Που τρέχει ο λογισμός σου;": Το νόημα που λαμβάνει σήμερα ο στίχος δεν σχετίζεται με τα πραγματικά δεδομένα (ύμνος στον ανδριάντα του Πατριάρχου, Γρηγορίου του Ε'). Σήμερα μάλλον εκφράζει μια περιπαικτική αναφορά σε κάποιον που είναι "αφηρημένος" και κοιτάζει στο κενό με απλανές βλέμμα.

5. ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ:"Ομπρός βοηθάτε να σηκώσουμε τον ήλιο πάνω απ' την Ελλάδα...". Συνιστά μια προτροπή, ένα σάλπισμα αγωνιστικό για την ανόρθωση της χώρας μας. Εμπεριέχει έναν παραινετικό τόνο με κυρίαρχο σύμβολο τον ήλιο (πνευματικότητα, ελευθερία....). Το α' πληθυντικό πρόσωπο φανερώνει πως ο αγώνας προϋποθέτει συλλογική προσπάθεια. Έγινε και ύμνος κόμματος (ΠΑΣΟΚ).

6. ΒΑΡΝΑΛΗΣ: α."Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα". Συνιστά μια κριτική - μομφή σε όσους βρίσκονται σε μια κατάσταση αδράνειας, τεμπελιάς και παραίτησης. Εγκαλούνται ως αρνητική στάση ζωής η δειλία και ο φαταλισμός (μοιρολατρία), β. "Αχ, πούσαι, νιότη, πούδειχνες πως θα/ γινόμουν άλλος!". Λέγεται ως πικρή διαπίστωση όταν η εικόνα - θέση ενός ανθρώπου (αρνητική) είναι σε δυσαρμονία με την αντίστοιχη της νιότης, που υποσχόταν πολλά. Υποδηλώνεται η απογοήτευση...

7. ΚΑΒΑΦΗΣ: α. "Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους;/ Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια/λύσις".Ο εμβληματικός αυτός στίχος καταγράφει την κλιμάκωση της αγωνίας και αναμονής που τελικά οδηγείται στη διάψευση και στην απογοήτευση. Οι βάρβαροι (η προσμονή της λύσης) δηλωτικό της παρακμής μιας κοινωνίας εν "υπνώσει" προβάλλονται ως λύση. Ωστόσο, η απουσία των βαρβάρων προκαλεί λύπη και απογοήτευση. Ο στίχος ως διαπίστωση βρίσκει εφαρμογή τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. β."Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,/ αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις". Οι στίχοι εκφράζουν ένα στοιχείο ηθικής προτροπής για ανθρώπους που χάνουν κάτι πολύτιμο (εξουσία, δόξα....). Συνιστούν την ετοιμότητα και την αξιοπρέπεια σε αυτό που φαίνεται πως χάνουμε και για το οποίο πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε ως νομοτέλεια.

8. ΣΕΦΕΡΗΣ: α."Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα". Από τις πιο γνωστές και χιλιοειπωμένες προτροπές για συνεχή προσπάθεια προς κάτι υψηλότερο. Έχει εφαρμογή - ως προτροπή τόσο για ατομική εξέλιξη όσο και εθνική ανάταση. β."Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει". Μεταφορικά υποδηλώνεται ο αβάσταχτος πόνος για τη χώρα μας που αδυνατεί να προοδεύσει. Η συνειδητοποίηση μιας "πληγής" που μας επέφερε η Ελλάδα που μένει προσδεμένη στο χθες με όλα τα αρνητικά της.

9. ΕΛΥΤΗΣ:α."Αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας". Λέγεται όταν θέλουμε να δηλώσουμε την απεραντοσύνη του κόσμου μέσα στη μικρότητα - περατότητά του. Συνιστά ένα οξύμωρο σχήμα και προφέρεται ως διαπίστωση όταν βρισκόμαστε μπροστά στη συρρίκνωση των αποστάσεων που όμως δεν αναιρεί την απεραντοσύνη του σύμπαντος. β."Ο καθείς και τα όπλα του". Δηλώνεται ως υπόμνηση για την υποχρέωση κάποιου να χρησιμοποιήσει τα μέσα και τις μεθόδους που αρμόζουν στη θέση και τις δυνάμεις του. Η συνειδητοποίηση εκείνης της δύναμης (όπλου) που μπορεί να μας συνοδεύει σε κάθε αγώνα μας για την πρόοδο και την άρνηση υποταγής στις δυνάμεις της παρακμής.

10. ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ: "Στρατηγέ/ τι ζητούσες στη Λάρισα/ συ/ ένας/ Υδραίος".Η φράση χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να τονίσουμε την παραδοξότητα ή έκπληξή μας για την παρουσία ή εμπλοκή κάποιου σε χώρο και θέματα άσχετα με την ιδιότητά του. Είναι λίγο ασαφές αν πρόκειται για έκπληξη - έπαινο ή ψόγο.

11. ΚΑΤΣΑΡΟΣ:"Μην αμελήσετε./ Πάρτε μαζί σας νερό/ Το μέλλον μας έχει πολλή ξηρασία". Ένας στίχος καταγγελτικός και προτρεπτικός. Υπενθυμίζει σε όλους πως η μελλοντική κατάσταση βρίθει προβλημάτων γι' αυτό και είναι αναγκαία η εξασφάλιση νερού - εφοδίων για την επιβίωση και τη νίκη. Η αξία της προνοητικότητας και η συνειδητοποίηση - πρόβλεψη(;) των προβλημάτων (αδιεξόδων).

12. ΡΙΤΣΟΣ:"Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό". Με το στίχο αυτό εκφράζεται το αδούλωτο πνεύμα ενός ανθρώπου ή λαού. Το ανυπότακτο και ελεύθερο φρόνημα χωρίς περιορισμούς και καταπιέσεις. Λέγεται για πρόσωπα και έθνη με τη μορφή επαίνου ή και υπενθύμισης για τους αγώνες ενάντια στη σκλαβιά.

13. ΔΡΟΣΙΝΗΣ:"Δεν θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα / σε ξένα αναστυλώματα δεμένο. / Ας είμαι ένα καλάμι, ένα χαμόδεντρο, / μα όσο να ανεβαίνω, μόνος ν' ανεβαίνω". Με τους στίχους αυτούς προβάλλεται εμφαντικά ως μια μορφή εξομολόγησης ή μαρτυρίας η αξία της αυτονομίας για την κατάληψη μιας θέσης. Καταγγέλλεται έμμεσα η τακτική κάποιων να στηρίζονται σε άλλους για την αναρρίχησή τους σε ένα αξίωμα. Η αντίθεση του κισσού και του καλαμιού προβάλλει την αξία να στηρίζεται κάποιος στις δικές του δυνάμεις. Να είμαστε "όρθιοι" και όχι "ορθούμενοι".

14. ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ: α. "Νάσαι τόσο πρόσκαιρος, / και να κάνεις όνειρα / τόσο αιώνια!". Η αποθέωση της ματαιοδοξίας και της κενοδοξίας. Ύβρις απέναντι στην αναγκαιότητα του θανάτου. β."Και όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον είμαστε ήδη νεκροί". Η προτροπή για αλληλεγγύη και αλτρουισμό. Ο ηρωισμός για το κοινό καλό. Η υπέρβαση του ατομικισμού και η διάχυση του ενδιαφέροντός μας για τους άλλους. Εξάλλου "ο κόσμος υπάρχει μόνο όταν τον μοιράζεσαι".

15. ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ: α. "Θα μείνω πάντα ιδανικός κι ανάξιος εραστής". Ο στίχος αυτός αποκομμένος από τους υπόλοιπους χρησιμοποιείται συχνά για να εκφράσει τη βαθιά απογοήτευση και μια μεμψιμοιρία. Ένα κρυφό παράπονο για να υπερβούμε ή να γεφυρώσουμε την αντινομία ανάμεσα στο "ιδανικός" και το "ανάξιος", β."και μια κηδεία σαν των πολλών ανθρώπων τις κηδείες". Άλλη μια κραυγή - παράπονο για τη ματαιότητα ή τη ματαίωση αυτών που πολύ επιθυμήσαμε. Παραίτηση, οικτρή διαπίστωση ή και ομολογία αποτυχίας; Μια διαδρομή από το "ιδανικός" στο "σαν των πολλών ανθρώπων".

16. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ: α."Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης, / Πρώτη κατάθεσιςδραχμαί τριάντα". Αυτοσαρκασμός, ειρωνεία ή απαξίωση των υλικών αγαθών. Η αποτύπωση της ψυχικής αλλοτρίωσης και έκπτωσης μπροστά στην ασημαντότητα και την έλλειψη προοπτικών του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε, που δεν μας εμπνέει. β."Όταν οι άνθρωποι θέλουν να πονείς, / μπορούνε με χίλιους τρόπους / ή του δίνουν όψη ν' αρέσει". Το κακό έχει πολλούς δρόμους και είναι εύκολο να το κάνεις. Η κακότητα του κόσμου και η χαιρεκακία. Στον πόνο θα βρούμε πολλούς δίπλα μας στη χαρά κανέναν.

17. ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ: α. "Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές/ άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε".Μια καταδίκη όλων εκείνων που μένουν αμέτοχοι - θεατές στα σπουδαία και τρομερά που συμβαίνουν, ενώ κάποιοι άλλοι θυσιάζονται και υποφέρουν για το κοινό καλό. Μια θλιβερή διαπίστωση για τη διαχρονική αυτή στάση ζωής κάποιων (θεατές - χειροκροτητές vs αγωνιστές - δραστήριοι). β. "Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις μου είπαν". Μια υπόμνηση για να απέχουμε από πράγματα και υποθέσεις που δεν μας αφορούν. Με μια άλλη ματιά ο στίχος χρησιμοποιείται ειρωνικά για να καταγγείλει την αδιαφορία κάποιων για τις κοινές υποθέσεις που για πολλούς θεωρούνται "ξένες".

18. ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ:"Πάρε με απάνου στα βουνά, τι θα με φάει ο κάμπος!". Λέγεται ως κραυγή από εκείνους που δεν μπορούν να ζήσουν στο αφιλόξενο περιβάλλον των πόλεων με τις συμβάσεις της αστικής ζωής. Ένας ύμνος στην αυθεντικότητα της ζωής στο φυσικό τοπίο. Ο ομολογημένος κρυφός πόθος για μια ζωή φυσική και ανθρώπινη κοντά στη φύση.

19. ΠΟΛΕΜΗΣ:"Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν' οι κάμποι; / Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά; / ..... / Όλα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα". Μια απάντηση στο επίμονο και διαχρονικό ερώτημα για το περιεχόμενο της έννοιας Πατρίδα. Χρησιμοποιείται για να δηλώσει με ένα ρητορικό ερώτημα ότι την πατρίδα την συνθέτουν τόσο οι άνθρωποι όσο και τα άψυχα αντικείμενα - τοπία που μας περιβάλλουν. Γενιές και γενιές μεγάλωσαν με το ερώτημα αυτό.

20. ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ: α."Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις. / Να μην τις παίρνει ο άνεμος". Η δύναμη των λέξεων. Η εξουσία των λέξεων και η σκληρότητά τους όταν κρύβουν αλήθειες. Η ανάγκη όταν θέλουμε να πούμε αλήθειες, να χρησιμοποιούμε λέξεις που να αποκαλύπτουν και όχι να κρύβουν ή να ωραιοποιούν την πραγματικότητα. β."Δεν έφταιγεν ο ίδιος. Τόσος ήτανε". Ο στίχος ενέχει στοιχεία ειρωνείας και απαξίωσης για τη μετριότητα κάποιου. Μια σκληρή φράση για την ανικανότητα κάποιου με υποτιμητικό και απαξιωτικό χαρακτήρα.

21. ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ:"Η συνείδηση είναι το βάθος του ανθρώπου. Η αγάπη είναι το πλάτος του". Ο αφορισμός αυτός του ποιητή είναι ίσως από τους καλύτερους ορισμούς του ανθρώπου, αφού συνυφαίνει τα δυο βασικά του στοιχεία: Τη λογική και το συναίσθημα.

Η σταχυολόγηση των παραπάνω στίχων και ποιητών καθιστά εναργέστατη τη βιωματική σχέση του απλού ανθρώπου με την ποίηση. Όταν, δηλαδή, η ποίηση καθίσταται εκφραστικό μέσο ή εργαλείο αποτύπωσης των σκέψεων, συναισθημάτων ή και προθέσεων του κάθε ανθρώπου.

Γιατί μεγάλη ποίηση - ποιητές δεν είναι αυτή που διαβάζεται στα ποιητικά Συμπόσια ή αναλύεται στις περισπούδαστες βιβλιοκριτικές, αλλά αυτή που συντροφεύει τον καθημερινό άνθρωπο σε όλες τις στιγμές της ζωής του.

Βέβαια θα μπορούσε κάποιος - καταφεύγοντας στη θέση του Αναγνωστάκη να πει - πως ο σύγχρονος άνθρωπος δεν έχει και τις καλύτερες σχέσεις με την ποίηση "Κανένας στίχος σήμερα δεν κινητοποιεί τις μάζες/ Κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα".

Ωστόσο, η μεγάλη ποίηση είναι παρούσα και αντέχει στο χρησιμοθηρικό και πνευματοκτόνο πνεύμα της εποχής μας. Μας γαλουχεί, μας διαπαιδαγωγεί και μας ολοκληρώνει προστατεύοντάς μας από κάθε παράγωγο εξουσίας. Γιατί η εξουσία της Ποίησης είναι η μόνη αποδεκτή από όλες τις εξουσίες.
"Οι στίχοι δεν ανατρέπουν καθεστώτα μα σίγουρα ζούνε πιο πολύ απ' όλες τις καθεστωτικές αφίσες"
(Τίτος Πατρίκιος)

# data[].attributes.attachment_link.title
"ΠΟΙΗΣΗ: Στίχοι που έγιναν λόγια" (Αφιέρωμα στην παγκόσμια ημέρα ποίησης, 21 Μαρτίου)

# data[].attributes.attachment_link.description
Του Ηλία Γιαννακόπουλου, Φιλολόγου "Ποίηση είναι όταν ένα συναίσθημα έχει βρει τη σκέψη του και η σκέψη έχει βρει τις λέξεις" (RobertFrost, Αμερικανός ποιητής). Ο βασικός ιστός της ποίησης πλέκεται από το συναίσθημα, τη σκέψη και τη λέξη. Άλλοι θεωρούν πως το πρωτογενές υλικό είναι το συναίσθημα που αναζητά την κατάλληλη λέξη να εκφραστεί.

# data[].attributes.headline
«Ήλιος ο Πρώτος» XVI

# data[].attributes.subject
«Ήλιος ο Πρώτος» XVI

# data[].attributes.body
Με τι πέτρες τι αίμα και τι σίδερο

Και τι φωτιά είμαστε καμωμένοι

Ενώ φαινόμαστε από σκέτο σύννεφο

Και μας λιθοβολούν και μας φωνάζουν

Αεροβάτες

Το πως περνούμε τις μέρες και τις νύχτες μας

Ένας Θεός το ξέρει.

Φίλε μου όταν ανάβ’ η νύχτα την ηλεχτρική σου οδύνη

Βλέπω το δέντρο της καρδιάς που απλώνεται

Τα χέρια σου ανοιχτά κάτω από μιαν Ιδέα ολόλευκη

Που όλο παρακαλείς

Κι όλο δεν κατεβαίνει

Χρόνια και χρόνια

Εκείνη εκεί ψηλά εσύ εδώ πέρα.

Κι όμως του πόθου τ’ όραμα ξυπνάει μια μέρα σάρκα

Κι εκεί όπου πριν δεν άστραφτε παρά γυμνή ερημιά

Τώρα γελάει μια πολιτεία ωραία καθώς τη θέλησες

Κοντεύεις να τη δεις σε περιμένει

Δώσε το χέρι σου να πάμε πριν η Αυγή

Την περιλούσει με ιαχές θριάμβου.

Δώσε το χέρι σου - πριν συναχτούν πουλιά

Στους ώμους των ανθρώπων και το κελαηδήσουνε

Πως επιτέλους φάνηκε να ‘ρχεται από μακριά

Η ποντοθώρητη παρθένα Ελπίδα!

Πάμε μαζί κι ας μας λιθοβολούν

Κι ας μας φωνάζουν αεροβάτες

Φίλε μου όσοι δεν ένιωσαν ποτέ με τι

Σίδερο με τι πέτρες τι αίμα τι φωτιά

Χτίζουμε ονειρευόμαστε και τραγουδούμε!

Οδυσσέας Ελύτης

# data[].attributes.headline
   Παλαμάς / Ηχήστε οι σάλπιγγες 

# data[].attributes.subject
   Παλαμάς / Ηχήστε οι σάλπιγγες 

# data[].attributes.body
Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένα βουνό
με δάφνες αν υψώσουμε ως το Πήλιο κι ως την Όσσα,
κι αν το πυργώσουμε ως τον έβδομο ουρανό,
ποιόν κλεί, τι κι αν το πεί η δικιά μου γλώσσα;

Μα εσύ Λαέ, που τη φτωχή σου τη μιλιά,
Ήρωας την πήρε και την ύψωσε ως τ' αστέρια,
μεράσου τώρα τη θεϊκή φεγγοβολιά
της τέλειας δόξας του, ανασήκωσ' τον στα χέρια

γιγάντιο φλάμπουρο κι απάνω από μας
που τον υμνούμε με καρδιά αναμμένη,
πες μ' ένα μόνο ανασασμόν: "Ο Παλαμάς !",
ν' αντιβογκήσει τ' όνομά του η οικουμένη !

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένας λαός,
σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει...
κι ακέριος φλέγεται ως με τ' άδυτο ο Ναός,
κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει.

Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός
της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα
Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός
την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,

που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά
στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,
τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο
με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βόγκα Παιάνα ! Οι σημαίες οι φοβερές
της Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Άγγελος Σικελιανός
(το απήγγειλε ο ίδιος ο ποιητής στην κηδεία του Κωστή Παλαμά στις 28/2/1943)

# data[].attributes.body
Ο κόσμος γύρω γκρεμίζεται.
Βουλιάζει σπιθαμή προς σπιθαμή.
Χάνεται σε μία μαύρη δίνη.
Σβήνει λέγοντας μας ''Εσείς φταίτε''.
Τα άστρα ξεθωριάζουν μαζί μας.
Κοιτώ το φεγγάρι να μουνταίνει.
Ο κόσμος γύρω καταρρέει.
Και εγώ σαν μια νησίδα,
Κοιτάω τα συντρίμμια του,
Περιμένοντας την σειρά μου.

# data[].attributes.headline
   Ένα καλύτερο αύριο

# data[].attributes.subject
   Ένα καλύτερο αύριο

# data[].attributes.body
Όπου το βλέμμα μου γυρίσω,
μόνο ασχήμια θα αντικρίσω
κακία, δυστυχία και απανθρωπιά
συναντώ από τη μια
και απ’ την άλλη πόλεμο, ξεριζωμό
και ανελέητο ρατσισμό.

Όλοι ό,τι τους ενδιαφέρει βλέπουν
και δεν ενδιαφέρονται για ό,τι βλέπουν
τα παιδικά τους όνειρα ξεχνούν
και για τα όνειρα των άλλων αδιαφορούν.

Ας είχα την δύναμη αυτό να το αλλάξω,
έναν κόσμο αγάπης και ομόνοιας να φτιάξω.
Έτσι τα βλέφαρά μου κλείνω πριν να κοιμηθώ
και με τα μάτια της ψυχής μου ταξιδεύω
σ’ έναν κόσμο ονειρικό.

Απ’ το κουκούλι μου άσχημη κάμπια
μεταμορφώνομαι σε όμορφη πολύχρωμη πεταλούδα
σε όλες τις γωνιές της γης τριγυρίζω,
απλόχερα σε όλους γέλιο, χαρά και τύχη χαρίζω.

Δεν με ενδιαφέρει το χρώμα του προσώπου σου.
Δεν με ενδιαφέρει σε ποιο Θεό πιστεύεις.
Δεν με ενδιαφέρει αν μένεις στο δρόμο ή σε παλάτι
Αρκεί στην καρδιά σου να έχεις καλοσύνη και αγάπη.

Το χρώμα μου σου δίνω για να βγεις
απ’ το σκοτάδι της ζωής σου.
Σκοπός μου είναι να ψάξεις και να βρεις
το φως που θα φωτίσει την ψυχή σου
Κλείσε και εσύ τα μάτια για να ονειρευτείς,
μαζί να φτιάξουμε το αύριο που θα φανταστείς.

Μαριλένα Παναγοπούλου

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Ο ποιητής της Ιδιωτικής Οδού στις γειτονιές του κόσμου!

Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την αναχώρηση του Οδυσσέα Ελύτη, κυκλοφόρησαν τρεις νέες μεταφράσεις έργων του, στα γαλλικά και στα ιαπωνικά!
Στα ιαπωνικά κυκλοφόρησε μια ανθολογία του ποιητικού έργου του Οδυσσέα Ελύτη, μεταφρασμένη από τον ελληνιστή Chihiro Higashi, καθηγητή του πανεπιστημίου Kokugakuin. Η νέα αυτή έκδοση φτάνει στην ιαπωνική αγορά οκτώ χρόνια μετά την πρώτη, δίγλωσση έκδοση ποιημάτων του Έλληνα Νομπελίστα. Σ' αυτή την ευρύτερη ανθολόγηση του έργου του Ελύτη, παρουσιάζονται ποιήματα, αποσπάσματα από πεζά κείμενα, αλλά και μια ενδεικτική επιλογή του εικαστικού έργου του ποιητή. Άλλωστε το εξώφυλλο της έκδοσης έχει ένα κολάζ του Ελύτη.

Στη Γαλλία τώρα, με τον τίτλο "Le soleil sait" ("Ξέρει ο ήλιος"), κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Cheyne μια ακόμη ανθολογία της ποίησης του Ελύτη (δίγλωσση), μεταφρασμένη από την Αγγελική Ιονάτος (Angelique Ionatos), την ελληνικής καταγωγής τραγουδίστρια και μουσικό, η οποία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη Γαλλία. Μεταφράζει χρόνια η Ionatos, αλλά αυτή είναι η πρώτη της μεταφραστική δουλειά που εκτυπώνεται και κυκλοφορεί. Και βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που μεταφράζει Ελύτη, αφού στις συναυλίες της πάντα μεταφράζει τους στίχους (και άλλων ελλήνων ποιητών) πριν τους ερμηνεύσει. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος της συνθετικής της δουλειάς είναι εμπνευσμένο από την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη και μας είναι γνωστό από τους ψηφιακούς δίσκους που κυκλοφορούν. Όσο για την ανθολογία "Le soleil sait", η συνθέτρια και μεταφράστρια ακολούθησε μια δική της διαδρομή στην επιλογή των έργων, με ποιήματα απ' όλες σχεδόν τις συλλογές, ήτοι μια Ελυτική ανθολογία.

Παραθέτουμε ένα μεταφραστικό δείγμα από το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ τὸ φῶς καὶ ἡ πρώτη

χαραγµένη στὴν πέτρα εὐχὴ τοῦ ἀνθρώπου

ἡ ἀλκή µὲς στὸ ζῷο που ὁδηγεῖ τὸν ἥλιο

τὸ φυτό ποὺ κελάηδησε καὶ βγῆκε ἡ µέρα

Loués soient la lumière et le premier

vœu de l'homme gravé sur la pierre

la vigueur dans la bête qui guide le soleil

la plante qui a chanté pour que le jour se lève

Τώρα, οι εκδόσεις L'Echoppe έχουν ήδη εκδώσει οκτώ τόμους με πεζά κείμενα του Οδυσσέα Ελύτη. Αυτός που μόλις κυκλοφόρησε είναι ο ένατος και έχει τίτλο "L'Espace de l'Egge" ("Σχέδιο για μια εισαγωγή στον χώρο του Αιγαίου" είναι ο τίτλος στο πρωτότυπο). Τη μετάφραση επιμελήθηκε η Malamati Soufarapis, ενώ τα σχέδια υπογράφει η Etel Adnan. Η μεταφράστρια έχει αναλάβει το βάρος της μετάφρασης όλων των τόμων με τα πεζά που εκδίδονται στον γαλλικό εκδοτικό οίκο, κι έχει καταπιαστεί μ' αυτό το έργο από το 2000.

Τα έργα του Οδυσσέα Ελύτη έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Να θυμίσουμε ότι το πρώτο του ποίημα μεταφράστηκε το 1939, όταν ο Samuel Baud Bovy δημοσίευσε ένα άρθρο για την ελληνική ποίηση στο ελβετικό περιοδικό Formes et Couleurs.

Και να θυμίσουμε, επίσης, ότι μεγάλο τμήμα του έργου του αποτελούν έργα άλλων που έχουν τη δική του μεταφραστική υπογραφή. Είτε πρόκειται για σκόρπια ποιήματα που μετέφρασε για λογοτεχνικά περιοδικά, είτε για θεατρικά έργα. "Ο κύκλος με την κιμωλία" του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ανέβηκε πρόσφατα στο "Παλλάς", ενώ "Οι Δούλες" του Ζαν Ζενέ, παρουσιάστηκαν τον χειμώνα από το Εθνικό Θέατρο. Και τα δύο θεατρικά σε μετάφραση Ελύτη.

Κατά συγκυρία, αυτές τις μέρες βρίσκεται στο Παρίσι η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου , προκειμένου να μιλήσει για τον Ελύτη και το έργο του σε διάφορες εκδηλώσεις που οργανώνονται εκεί, από διάφορους φορείς.
Αύριο 10 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με τη συμμετοχή και της Angelique Ionatos. Δείτε περισσότερα .

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΛΥΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΖΟΜΕΝΟΣ ΝΥΝ ΚΑΙ ΑΕΙ

# data[].attributes.attachment_link.description
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου Ο ποιητής της Ιδιωτικής Οδού στις γειτονιές του κόσμου! Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την αναχώρηση του Οδυσσέα Ελύτη, κυκλοφόρησαν τρεις νέες μεταφράσεις έργων του, στα γαλλικά και στα ιαπωνικά! Στα ιαπωνικά κυκλοφόρησε μια ανθολογία του ποιητικού έργου του Οδυσσέα Ελύτη, μεταφρασμένη από τον ελληνιστή Chihiro Higashi, καθηγητή του πανεπιστημίου Kokugakuin.

# data[].attributes.body
Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ

μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ

για  νά ‘βρω τα παράθυρα.— Όταν ανοίξει

ένα παράθυρο θά ‘ναι παρηγορία.—

Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ

να τά ‘βρω. Και καλλίτερα ίσως να μην τα βρω.

Ίσως το φως θά ‘ναι μια νέα τυραννία.

Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.
Κωνσταντίνος Καβάφης

Χριστίνα Λιάτσικου

# data[].attributes.headline
Κόκκινη κλωστή

# data[].attributes.subject
Κόκκινη κλωστή

# data[].attributes.body
Μία κλωστή.
Μία λεπτή, κόκκινη κλωστή.
Αυτή κρατάει εμένα και τα όνειρά μου.
Μικρή, εύθραυστη μα έντονη, δυναμική.
Προσπαθούν να την ψαλιδίσουν,
Να την βάψουν γκρίζα.
Μα αυτή δεν χάνει το κόκκινό της.

# data[].attributes.headline
      Οδυσσέας Ελύτης 

# data[].attributes.subject
      Οδυσσέας Ελύτης 

# data[].attributes.body
2/11/1911 -18/3/1996
25 χρόνια από το θάνατό του

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Οδυσσέας Ελύτης (πραγματικό ονοματεπώνυμο Οδυσσέας Αλεπουδέλης, Ηράκλειο Κρήτης, 2 Νοεμβρίου 1911 - Αθήνα, 18 Μαρτίου 1996), ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30. Διακρίθηκε το 1960 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1979 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, ο δεύτερος και τελευταίος μέχρι σήμερα Έλληνας που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ. Γνωστότερα ποιητικά του έργα είναι τα Άξιον Εστί, Ήλιος ο πρώτος, Προσανατολισμοί, κ.ά. Διαμόρφωσε ένα προσωπικό ποιητικό ιδίωμα και θεωρείται ένας από τους ανανεωτές της ελληνικής ποίησης. Πολλά ποιήματά του μελοποιήθηκαν, ενώ συλλογές του έχουν μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έργο του περιλαμβάνει ακόμα μεταφράσεις ποιητικών και θεατρικών έργων. Υπήρξε μέλος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Έργων Τέχνης και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κριτικής, αντιπρόσωπος στις Rencontres Internationales της Γενεύης και Incontro Romano della Cultura της Ρώμης.

Το φθινόπωρο του 1924 εγγράφηκε στο Γ΄ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών και συνεργάστηκε στο περιοδικό Η Διάπλασις των Παίδων, χρησιμοποιώντας διάφορα ψευδώνυμα. Την άνοιξη του 1927 μία υπερκόπωση και μία αδενοπάθεια τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει τις φίλαθλες τάσεις του καθηλώνοντάς τον στο κρεβάτι για περίπου τρεις μήνες. Ακολούθησαν ελαφρά συμπτώματα νευρασθένειας και περίπου την ίδια περίοδο στράφηκε οριστικά προς τη λογοτεχνία, γεγονός που συνέπεσε με την εμφάνιση αρκετών νέων λογοτεχνικών περιοδικών, όπως η Νέα Εστία και τα Ελληνικά Γράμματα.

Λογοτεχνία
Προπολεμική φωτογραφία του Οδυσσέα Ελύτη.

Κάτω από την επίδραση της λογοτεχνικής του στροφής, παραιτήθηκε από την πρόθεση να ασχοληθεί με τη χημεία και το 1930 εγγράφηκε στη Νομική Σχολή της Αθήνας. Όταν το 1933 ιδρύθηκε στο Πανεπιστήμιο η "Ιδεοκρατική Φιλοσοφική Ομάδα", με τη συμμετοχή των Κωνσαντίνου Τσάτσου, Παναγιώτη Κανελλόπουλου, Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου και Ιωάννη Συκουτρή, ο Ελύτης ήταν ένας από τους εκπροσώπους των φοιτητών, συμμετέχοντας στα "Συμπόσια του Σαββάτου" που διοργανώνονταν. Την ίδια εποχή μελέτησε την σύγχρονη ελληνική ποίηση του Καίσαρος Εμμανουήλ (τον Παράφωνο Αυλό), την συλλογή Στου Γλιτωμού το Χάζι του Θεοδώρου Ντόρρου, την Στροφή (1931) του Γιώργου Σεφέρη και τα Ποιήματα (1933) του Νικήτα Ράντου.

Με ενθουσιασμό συνέχισε παράλληλα τις περιπλανήσεις του στην Ελλάδα, τις οποίες περιγράφει ο ίδιος: "Πιονιέροι αληθινοί, μέρες και μέρες προχωρούσαμε νηστικοί και αξύριστοι, πιασμένοι από το αμάξωμα μιας ετοιμοθάνατης Σεβρολέτ, ανεβοκατεβαίνοντας αμμολόφους, διασχίζοντας λιμνοθάλασσες, μέσα σε σύννεφα σκόνης ή κάτω από ανελέητες νεροποντές, καβαλικεύαμε ολοένα όλα τα εμπόδια και τρώγαμε τα χιλιόμετρα με μιαν αχορταγιά που μονάχα τα είκοσί μας χρόνια και η αγάπη μας γι' αυτή τη μικρή γη που ανακαλύπταμε, μπορούσαν να δικαιολογήσουν."

Το περιοδικό αυτό, με διευθυντή τον Αντρέα Καραντώνη και συνεργάτες παλιούς και νεότερους αξιόλογους Έλληνες λογοτέχνες, (όπως οι Γιώργος Σεφέρης, Γεώργιος Θεοτοκάς, Άγγελος Τερζάκης, Κοσμάς Πολίτης, Άγγελος Σικελιανός, κ.ά.) έφερε στην Ελλάδα τις σύγχρονες δυτικές καλλιτεχνικές τάσεις και γνώρισε στο αναγνωστικό κοινό κυρίως τους νεότερους ποιητές, με τη μετάφραση αντιπροσωπευτικών έργων τους ή με άρθρα κατατοπιστικά για την ποίησή τους. Έγινε το πνευματικό όργανο της γενιάς του '30 που φιλοξένησε στις στήλες του όλα τα νεωτεριστικά στοιχεία, κρίνοντας ευνοϊκά και προβάλλοντας τις δημιουργίες των νέων Ελλήνων ποιητών.

Η παρέα στα Νέα Γράμματα Ποιητές και πεζογράφοι της γενιάς του '30. Όρθιοι από αριστερά: Πετσάλης, Βενέζης, Ελύτης, Σεφέρης, Καραντώνης, Ξεφλούδας, Θεοτοκάς. Καθήμενοι: Τερζάκης, Δημαράς, Κατσίμπαλης, Πολίτης, Εμπειρίκος.

Όπως ο Ελύτης αναγνωρίζει, το 1935 στάθηκε μια ιδιαίτερη χρονιά στην πνευματική πορεία του. Τον Ιανουάριο κυκλοφόρησε το περιοδικό Νέα Γράμματα. Τον Φεβρουάριο γνώρισε τον Ανδρέα Εμπειρίκο, που χαρακτηριστικά τον περιέγραψε: "O μεγάλης αντοχής αθλητής της φαντασίας, με γήπεδο την οικουμένη ολόκληρη και διασκελισμό τον Έρωτα. Το έργο του, κάθε του καινούργιο έργο, ζωσμένο από ένα μικρό ουράνιο τόξο, είναι μια υπόσχεση προς την ανθρωπότητα, μια δωρεά που αν δεν την κρατούν ακόμα όλοι στα χέρια τους είναι αποκλειστικά και μόνον από δική τους αναξιότητα." Τον ίδιο μήνα ο Εμπειρίκος έδωσε διάλεξη με θέμα "Υπερρεαλισμός, μια νέα ποιητική σχολή", που αποτέλεσε και την πρώτη επίσημη παρουσίαση του υπερρεαλισμού στο ελληνικό κοινό. Οι δύο ποιητές συνδέθηκαν με στενή φιλία, που κράτησε πάνω από 25 χρόνια. Τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς, εκτός από το Μυθιστόρημα του Σεφέρη, κυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή Υψικάμινος του Εμπειρίκου, με ποίηση ορθόδοξα υπερρεαλιστική. Ο Ελύτης, δέκα χρόνια νεότερος, είδε να ανοίγεται μπροστά του διάπλατη μια πόρτα σε μια νέα ποιητική πραγματικότητα, όπου μπορούσε με τα δικά του εφόδια να θεμελιώσει το ποιητικό του οικοδόμημα. Το Πάσχα οι δυο φίλοι επισκέφτηκαν τη Λέσβο, όπου με τη συμπαράσταση των Μυτιληνιών ζωγράφων Ορέστη Κανέλλη και Τάκη Ελευθεριάδη ήρθαν σε επαφή με την τέχνη του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, που είχε πεθάνει έναν χρόνο πριν.

Κατά την διάρκεια μιας συγκέντρωσης του κύκλου των Νέων Γραμμάτων στο σπίτι του ποιητή Γεώργιου Κ. Κατσίμπαλη, οι παριστάμενοι κράτησαν ορισμένα χειρόγραφα του Ελύτη, με το πρόσχημα να τα μελετήσουν καλύτερα, και τα στοιχειοθέτησαν κρυφά με το ψευδώνυμο "Οδυσσέας Βρανάς", με στόχο τη δημοσίευσή τους, παρουσιάζοντάς τα αργότερα στον ίδιο τον Ελύτη. Αυτός αρχικά ζήτησε την απόσυρσή τους απευθύνοντας ειδική επιστολή στον Κατσίμπαλη, ωστόσο τελικά πείστηκε να δημοσιευτούν αποδεχόμενος το επίσης ψευδώνυμο "Οδυσσέας Ελύτης".

Η δημοσίευση των πρώτων ποιημάτων του στα Νέα Γράμματα έγινε τον Νοέμβριο του 1935, στο 11ο τεύχος του περιοδικού. Ο Ελύτης δημοσίευσε επίσης μεταφράσεις ποιημάτων του Ελυάρ και στο προλογικό του άρθρο παρουσιάζει τον δημιουργό τους ως τον ποιητή που "ό,τι γράφει φτάνει αμέσως στην καρδιά μας, μας χτυπάει κατάστηθα σαν κύμα ζωής άλλης βγαλμένης από το άθροισμα των πιο μαγικών ονείρων μας".

Ο Άγγελος της Αστυπάλαιας. 1960.

Το 1936, στην "Α΄ Διεθνή Υπερρεαλιστική Έκθεση των Αθηνών", ο Ελύτης παρουσίασε ζωγραφικούς πίνακες με την τεχνική της χαρτοκολλητικής (collage). Εκείνη τη χρονιά, η ομάδα των νέων λογοτεχνών ήταν πιο στέρεη και μεγαλύτερη. Ο Ελύτης γνωρίστηκε επίσης με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο, που μερικά χρόνια αργότερα τύπωσε την υπερρεαλιστική Αμοργό. Το 1937 υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στην Κέρκυρα, αλληλογραφώντας παράλληλα με τον Νίκο Γκάτσο και τον Γιώργο Σεφέρη, που βρίσκονταν στην Κορυτσά. Λίγο μετά την απόλυσή του, τον επόμενο χρόνο, ο Μήτσος Παπανικολάου δημοσίευσε το άρθρο "Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης" στα Νέα Γράμματα, το οποίο συνέβαλε στην καθιέρωσή του. Το 1939 εγκατέλειψε οριστικά τις νομικές σπουδές και, μετά από αρκετές δημοσιεύσεις ποιημάτων του σε περιοδικά, τυπώθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Προσανατολισμοί. Τον επόμενο χρόνο, μεταφράστηκαν για πρώτη φορά ποιήματά του σε ξένη γλώσσα, όταν ο Σαμουέλ Μπω Μποβύ (Samuel Baud Bovy) δημοσίευσε ένα άρθρο για την ελληνική ποίηση στο ελβετικό περιοδικό Formes et Couleurs.

Στο Αλβανικό μέτωπο

δοκίμιό του "Τα κορίτσια", ενώ από το 1945 ξεκίνησε η συνεργασία του με το περιοδικό Τετράδιο μεταφράζοντας ποιήματα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και παρουσιάζοντας σε πρώτη δημοσίευση το ποιητικό του έργο Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας. Το έργο αυτό φαίνεται να συνέγραψε το 1941 ή το 1943 και, σύμφωνα με μία άποψη, το συνέθεσε για να τιμήσει τους συμπολεμιστές του στην Αλβανία ενώ, κατά άλλη, το έγραψε για τον φίλο του ποιητή Γιώργο Σαραντάρη, ο οποίος επίσης πολέμησε στην Αλβανία και πέθανε αφού μεταφέρθηκε βαριά άρρωστος στην Αθήνα.

Ο πόλεμος του 1940 τού έδωσε την έμπνευση και για άλλα έργα, την Καλωσύνη στις Λυκοποριές, την Αλβανιάδα και την, χαμένη οριστικά, Βαρβαρία. Την περίοδο 1945-1946 διορίστηκε για ένα μικρό διάστημα Διευθυντής Προγράμματος στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, έπειτα από σχετική σύσταση του Σεφέρη, που ήταν διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Αντιβασιλέα Αρχιεπισκόπου Αθηνών Δαμασκηνού. Συνεργάστηκε επίσης με την Αγγλοελληνική Επιθεώρηση, όπου δημοσίευσε ορισμένα δοκίμια, την Ελευθερία και την Καθημερινή, όπου διατήρησε ως το 1948 μια στήλη τεχνοκριτικής.

Το 1948 ταξίδεψε στην Ελβετία, για να εγκατασταθεί στη συνέχεια στο Παρίσι, όπου παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας στη Σορβόννη. Περιγράφοντας τις εντυπώσεις του από την παραμονή του στη Γαλλία, σχολίασε τα συναισθήματα και τις σκέψεις του: "Ένα ταξίδι που θα μ' έφερνε πιο κοντά στις πηγές της μοντέρνας τέχνης, συλλογιζόμουνα. Χωρίς να λογαριάζω ότι θα μ' έφερνε συνάμα πολύ κοντά και στις παλιές μου αγάπες, στα κέντρα όπου είχαν δράσει οι πρώτοι Υπερρεαλιστές, στα καφενεία όπου είχαν συζητηθεί τα Μανιφέστα, στη Rue de l'Odeon και στην Place Blanche, στο Montparnasse και στο St. Germain des Prés". Στο Παρίσι υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Τέχνης (Association Internationale des Critiques d'Art), ενώ είχε επίσης την ευκαιρία να γνωριστεί με τους Αντρέ Μπρετόν, Πωλ Ελυάρ, Αλμπέρ Καμύ, Τριστάν Τζαρά, Πιερ Ζαν Ζουβ, Ζουάν Μιρό και άλλους.

Με τη βοήθεια του Ελληνογάλλου τεχνοκριτικού Στρατή Ελευθεριάδη (E. Teriade), που πρώτος είχε προσέξει την αξία του έργου του συμπατριώτη του Θεόφιλου, συνάντησε τους μεγάλους ζωγράφους Ανρί Ματίς, Μαρκ Σαγκάλ, Αλμπέρτο Τζιακομέτι, Τζόρτζιο ντε Κίρικο και Πάμπλο Πικάσο, για του οποίου το έργο έγραψε αργότερα άρθρα και αφιέρωσε στην τέχνη του το ποίημα "Ωδή στον Πικασσό". Το καλοκαίρι του 1950 ταξίδεψε στην Ισπανία ενώ κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Λονδίνο, από τα τέλη του 1950 μέχρι τον Μάιο 1951, συνεργάστηκε με το BBC πραγματοποιώντας τέσσερις ραδιοφωνικές ομιλίες. Λίγο νωρίτερα είχε ξεκινήσει την σύνθεση του Άξιον Εστί.

Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, το 1952 έγινε μέλος της "Ομάδας των Δώδεκα", που κάθε χρόνο απένειμε βραβεία λογοτεχνίας, από την οποία παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 1953, αλλά επανήλθε δύο χρόνια αργότερα. Το 1953 ανέλαβε και πάλι για έναν χρόνο τη Διεύθυνση Προγράμματος του ΕΙΡ, διορισμένος από την κυβέρνηση Παπάγου, θέση από την οποία παραιτήθηκε τον επόμενο χρόνο. Στο τέλος του έτους έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Πολιτισμού στη Βενετία και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν.

Το 1964 ξεκίνησε η ηχογράφηση του μελοποιημένου Άξιον Εστί από τον Μίκη Θεοδωράκη, ενώ η συνεργασία του Ελύτη με τον συνθέτη είχε ξεκινήσει ήδη από το 1961. Το ορατόριο του Θεοδωράκη εντάχθηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών και επρόκειτο αρχικά να παρουσιαστεί στο Ηρώδειο. Ωστόσο το Υπουργείο Προεδρίας Κυβερνήσεως αρνήθηκε να το παραχωρήσει, με αποτέλεσμα ο Ελύτης και ο Θεοδωράκης να αποσύρουν το έργο, το οποίο παρουσιάστηκε τελικά στις 19 Οκτωβρίου στο κινηματοθέατρο Rex.

To 1965 του απονεμήθηκε από τον Βασιλέα Κωνσταντίνο το παράσημο του Ταξιάρχου του Φοίνικος και το επόμενο διάστημα ολοκλήρωσε τη συλλογή δοκιμίων που θα συγκροτούσαν τα Ανοιχτά Χαρτιά. Παράλληλα πραγματοποίησε ταξίδια στη Σόφια, καλεσμένος της Ένωσης Βουλγάρων Συγγραφέων και στην Αίγυπτο. Μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, απείχε από τη δημοσιότητα ασχολούμενος κυρίως με τη ζωγραφική και την τεχνική του κολάζ, ενώ αρνήθηκε πρόταση να απαγγείλει ποιήματά του στο Παρίσι εξαιτίας της δικτατορίας που επικρατούσε. Στις 3 Μαΐου του 1969 εγκατέλειψε την Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου ξεκίνησε τη συγγραφή της συλλογής Φωτόδεντρο.

Λίγους μήνες αργότερα επισκέφτηκε για ένα διάστημα την Κύπρο, ενώ το 1971 επέστρεψε στην Ελλάδα και τον επόμενο χρόνο αρνήθηκε να παραλάβει το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας που είχε θεσπίσει η δικτατορία. Μετά την πτώση της δικτατορίας, διορίστηκε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΙΡΤ και μέλος για δεύτερη φορά του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου (1974-1977). Κατά τα χρόνια που ακολούθησαν συνέχισε το πολύπλευρο πνευματικό του έργο. Το 1978 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας Ο Οδυσσέας Ελύτης κατά την απονομή του Νόμπελ.

Οδ. Ελύτης, Ομιλία κατά την τελετη απονομής του Βραβείου Νόμπελ,
Ακαδημία της Στοκχόλμης, 10 Δεκεμβρίου 1979

Το 1979 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η αναγγελία της απονομής του βραβείου από τη Σουηδική Ακαδημία έγινε στις 18 Οκτωβρίου "για την ποίησή του, η οποία, με φόντο την ελληνική παράδοση, ζωντανεύει με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική καθαρότητα βλέμματος τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργικότητα", σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης.

Την απονομή του Νόμπελ ακολούθησαν τιμητικές διακρίσεις εντός και εκτός Ελλάδας, μεταξύ αυτών και η απονομή φόρου τιμής σε ειδική συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων, η αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, η ίδρυση έδρας νεοελληνικών σπουδών με τίτλο "Έδρα Ελύτη" στο Πανεπιστήμιο Ρούτγκερς του Νιου Τζέρσεϊ, καθώς και η απονομή του αργυρού μεταλλίου Benson από τη Βασιλική Φιλολογική Εταιρεία του Λονδίνου.

Η σχέση του με την πολιτική

Μεταλλικό ανάγλυφο που εικονίζει τον Οδυσσέα Ελύτη, από τη Λότζια Ηρακλείου Κρήτης.

Έργο του γλύπτη Γιάννη Παππά.

Ο Ελύτης δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πολιτικός ποιητής. Σπανιότατα εξέφραζε ορισμένες πολιτικές αλληγορίες μέσα από τα ποιήματά του. Συνήθως απείχε από την πολιτική, τα κόμματα και τις ιδεολογίες. Στα ποιήματά του εκφράζονται κυρίως η αγάπη για τον Ελληνισμό και την ορθόδοξη παράδοση. Σύμφωνα με ένα άρθρο του Δημήτρη Μαρωνίτη ο Ελύτης, στην νεανική του ηλικία, είχε δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για τον Επαναστατικό Μαρξισμό στην μορφή του Τροτσκισμού. Μάλιστα, αυτό το ενδιαφέρον είχε εκδηλωθεί με την μετάφραση κάποιων άρθρων του Τρότσκι για φοιτητικό περιοδικό.

Μετά τον θάνατό του, το 2012 ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς χρησιμοποίησε μερικούς στίχους του Ελύτη σε προεκλογικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας και το γεγονός αυτό προξένησε αντιδράσεις, ιδιαίτερα από την τελευταία σύντροφό του, η οποία τόνισε ότι η ποίηση του Ελύτη δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο κανενός πολιτικού κόμματος, καθώς ο Ελύτης ανήκει σε όλους τους Έλληνες. Παρ' όλα αυτά η Νέα Δημοκρατία δεν το απέσυρε.

Προσωπική ζωή

Ο Ελύτης φρόντιζε αυστηρά η προσωπική του ζωή να βρίσκεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Όταν πέθανε, ο μόνος αδελφός του εν ζωή ήταν ο Ευάγγελος Αλεπουδέλης. Ο ίδιος ο ποιητής είχε μεγάλη αδυναμία στην ανηψιά του Μυρσίνη Αλεπουδέλη-Λεωνιδοπούλου, η οποία έφερε το όνομα μιας πρόωρα χαμένης αδελφής του. Τελευταία σύντροφος της ζωής του ήταν η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, που ήταν και η κληρονόμος των πνευματικών δικαιωμάτων του έργου του.

Ο Οδυσσέας Ελύτης με τον Ανδρέα Εμπειρίκο Το έργο του

Μίκη Θεοδωράκη και Μάνο Κατράκη.

Ο Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του '30, ένα από τα χαρακτηριστικά της οποίας υπήρξε το ιδεολογικό δίλημμα ανάμεσα στην ελληνική παράδοση και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη σημειώνοντας χαρακτηριστικά: "Από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ' την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες υπερρεαλισμού, αν και ο Ελύτης διαφοροποιήθηκε νωρίς από τον "ορθόδοξο" υπερρεαλισμό που ακολούθησαν σύγχρονοί του ποιητές, όπως ο ενός μοντέρνου κινήματος". Το έργο του έχει επανειλημμένα συνδεθεί με το κίνημα του Ανδρέας Εμπειρίκος, ο Νίκος Εγγονόπουλος ή ο Νικόλαος Κάλ Λ ας. Επηρεάστηκε από τον υπερρεαλισμό και δανείστηκε στοιχεία του, τα οποία ωστόσο αναμόρφωσε σύμφωνα με το προσωπικό του ποιητικό όραμα, άρρηκτα συνδεδεμένο με το λυρικό στοιχείο και την ελληνική λαϊκή παράδοση. Οι επιρροές από τον υπερρεαλισμό διακρίνονται ευκολότερα στις δύο πρώτες ποιητικές συλλογές του Προσανατολισμοί (1940) και Ήλιος ο πρώτος (1943).

με τον Μίκη Θεοδωράκη, Ο Οδυσσέας Ελύτης
τον Μάνο Κατράκη και τον Γιάννη Ρίτσο.

Μία από τις κορυφαίες δημιουργίες του υπήρξε το ποίημα Το Άξιον Εστί (1959), έργο με το οποίο ο Ελύτης διεκδίκησε θέση στην εθνική λογοτεχνία, προσφέροντας ταυτόχρονα μία "συλλογική μυθολογία" και ένα "εθνικό έργο". Η λογοτεχνική κριτική υπογράμμισε την αισθητική αξία του, καθώς και την τεχνική του αρτιότητα. Η γλώσσα του επαινέθηκε ενώ η αυστηρή δόμησή του χαρακτηρίστηκε ως άθλος που "δεν αφήνει να διαφανεί πουθενά ο παραμικρός βιασμός της αυθόρμητης έκφρασης". Τον "εθνικό" χαρακτήρα του Άξιον Εστί υπογράμμισαν μεταξύ άλλων ο Δ.Ν. Μαρωνίτης και ο Γεώργιος Π. Σαββίδης, ο οποίος σε μία από τις πρώτες κριτικές του ποιήματος διαπίστωσε πως ο Ελύτης δικαιούνταν το επίθετο "εθνικός", συγκρίνοντας το έργο του με αυτό του Διονυσίου Σολωμού, του Κωστή Παλαμά και του Άγγελου Σικελιανού.

Βασίλης Φωτόπουλος, Μίκης Θεοδωράκης, Οδυσσέας Ελύτης και Διονύσης Φωτόπουλος στις πρόβες της παράστασης "Ιππείς" στην Επίδαυρο.

που κρατά το τρικάταρτο σα να το σώζει
σα να το κάνει τάμα στους ανέμους.

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το ξύλινο τραπέζι...

το κρασί το ξανθό με την κηλίδα του ήλιου
του νερού τα παιχνίδια στο ταβάνι.

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ στο πέτρινο πεζούλι...

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το κύμα που αγριεύει...

και σηκώνεται πέντε οργιές επάνω
και χτυπιέται στα τζάμια με την καταιγίδα.

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ ο πικρός και μόνος...

ΟΤΙ ΑΥΤΟΣ ο Θάνατος, και αυτός η Ζωή.

Νυν, Νυν το μηδέν...

και Αίεν Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ !

Μονόγραμμα - απόσπασμα.

Θα πενθώ πάντα μ' ακούς; για σένα,
μόνος στον Παράδεισο.

Παιδί με το λιβάνι και με τον κόκκινο σταυρό
την ώρα πού βραδιάζει στων βράχων το απλησίαστο πενθώ το ρούχο πού άγγιξα και μου ήρθε ο κόσμος.

Έτσι μιλώ, για σένα και για μένα...

Επειδή σ' αγαπώ

και στην αγάπη ξέρω να μπαίνω σαν Πανσέληνος από παντού, για το μικρό το πόδι σου, μες στ' αχανή σεντόνια, να μαδάω γιασεμιά κι έχω την δύναμη

ανεβάσαμε ολόκληρο νησί, μ' ακούς.... με σπηλιές και με κάβους
κι ανθισμένους γκρεμούς, άκου, άκου...

Ποιος μιλεί στα νερά και ποιος κλαίει ακούς;
ποιος γυρεύει τον άλλον, ποιος φωνάζει ακούς;

Είμ' εγώ πού φωνάζω κι είμ' εγώ πού κλαίω, μ' ακούς
Σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, μ' ακούς.

Να σε βλέπω, μισή να περνάς στο νερό
και μισή, να σε κλαίω μες τον παράδεισο.

Τα ελεγεία της Οξώπετρας - απόσπασμα.

ΑΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟΥ, ΑΝΕΜΠΟΔΙΣΤΟΥ

Τώρα, στη βάρκα οπού κι αν μπεις
αδεία θα φτάσει

Εγώ αποβλέπω* σ' έναν μακρύ θαλασσινό Κεραμεικό, Με Κόρες πέτρινες και πού κρατούν λουλούδια.

Θα 'ναι νύχτα και Αύγουστος.

Και μια λύπη άγνωστης γενεάς
Πού από ψηλά κάνει ρυάκι
πάνω στην αποκοιμισμένη θάλασσα
Λάμπει μέσα μου κείνο πού αγνοώ.
Μα ωστόσο λάμπει..........

ΣΟΛΩΜΟΥ ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΚΑΙ ΔΕΟΣ
Μισόβγαινε άπ'τόν ύπνο ή πολιτεία. Των καμπαναριών αιχμές
Κοντοί σημαιών και κάτι πρώτα πρώτα τριανταφυλλιά
Στοϋ μικρού παραθύρου σου -πού ακόμη φώταγε- το μαρμαράκι
Ά κει μονάχα να 'ταν.

Ναί. Γιατί σ' είχε ανάγκη κάποτε τα χείλη σου χρύσωσε ό Θεός

Και τί μυστήριο να μιλάς κι οί φούχτες σου ν' ανοίγονται
Πού κι ή πέτρα να ποθεί ναού νέου να 'ναι το αγκωνάρι................

ΡΗΜΑ ΤΟ ΣΚΟΤΕΙΝΟΝ

Είμαι άλλης γλώσσας, δυστυχώς, καί Ηλίου του Κρυπτού ώστε
Οί όχι ενήμεροι των ουρανίων να μ' αγνοούν. Δυσδιάκριτος

Πολλά σύμφωνα κατασκουριασμένα κάπα ή θήτα ή ταυ
Αγορασμένα σε συμφερτικές τιμές από τις αποθήκες του "Αδη
Επειδή, από τέτοια μέρη ευκολότερα
Υπεισέρχεσαι σαν του Δαρείου το φάντασμα ζωντανούς καί
πεθαμένους να κατατρομάξεις

Εδώ βαρεία μουσική ας ακούγεται. Κι ανάλαφρα τα δρη ας μετατοπίζονται.
"Ωρα να δοκιμάσω το κλειδί. Λέω: καταρκυθμεύω!

Μαρία Νεφέλη - απόσπασμα.

Περπατώ μες στ" αγκάθια μες στα σκοτεινά σ" αυτά που "ναι να γίνουν και στ" αλλοτινά κι έχω για μόνο μου όπλο μόνη μου άμυνα τα νύχια μου τα μωβ σαν τα κυκλάμινα.

Παντού την είδα. Να κρατάει ένα ποτήρι και να κοιτάζει στο κενό. Ν" ακούει δίσκους ξαπλωμένη χάμου. Να περπατάει στον δρόμο με φαρδιά παντελόνια και μια παλιά γκαμπαρντίνα. Μπρος από τις βιτρίνες των παιδιών. Πιο θλιμμένη τότε.

έτσι μου "λεγε. Και μια φορά, θυμάμαι, καλοκαίρι στο νησί. "Έβλεπα τα μάτια του. ""Εβλεπα κάτι παλιούς ελαιώνες.

""Εβλεπα μιαν επιτύμβια στήλη. Μια κόρη ανάγλυφη πάνω στην πέτρα. "Έμοιαζε λυπημένη και κρατούσε στη χούφτα της ένα μικρό πουλί.

"Ήτανε καθιστή και κρατούσε στη χούφτα της ένα μικρό πουλί.
Δεν θα κρατήσεις ποτέ σου ένα πουλί εσύ - δεν είσαι άξια!

Είναι τα λόγια τον άσπρα κι είναι ανείπωτα
κι είναι τα μάτια του βαθιά κι ανύπνωτα...

ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΒΟΡΙΑ

ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ ΤΡΙΦΥΛΛΙ

ΤΟ ΔΕΛΦΙΝΟΚΟΡΙΤΣΟ

Εκεί στης Ύδρας τ' ανοιχτά και των Σπετσώ
να σου μπροστά μου ένα δελφινοκόριτσο
Μωρέ του λέω που 'ν' το μεσοφόρι σου
έτσι γυμνούλι πας να βρεις τ' αγόρι σου;
Αγόρι εγώ δεν έχω μου αποκρίνεται
βγήκα μια τσάρκα για να δω τι γίνεται.......

"Σ' όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!"
Από τη μέση του εγκρεμού
στη μέση του αλλού πελάγου
κόκκινα κίτρινα σπαρτά
νερά πράσινα κι άπατα..................

Εμείς ψωμί δεν έχουμε - και τέτοια δεν κατέχουμε, Χρόνους πολλούς μας πολεμάν - κι ανάσα δεν επήραμαν.

Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος - να 'ν' ήμερος να 'ναι άκακος
λίγο φαΐ λίγο κρασί - Χριστούγεννα κι Ανάσταση .............

Χαρά στους που 'ναι οι Δυνατοί - γι' αυτούς δεν έχει "εγώ" κι "εσύ"
Χαρά στους που 'ναι οι Δυνατοί - γι' αυτούς δεν έχει χόρταση..........

ΕΠΤΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΑ ΕΠΤΑΣΤΙΧΑ

Όνειρα κι όνειρα ήρθανε
Στα γενέθλια των γιασεμιών
Νύχτες και νύχτες στις λευκές
Αϋπνίες των κύκνων
Η δροσιά γεννιέται μες στα φύλλα
Όπως μες στον απέραντο ουρανό
Το ξάστερο συναίσθημα.

Κι ο πόνος μετρημένος από εξασκημένο αυτί
Ακούσιος καταρρέει, Μες στην ιδέα που αχρηστεύεται απ' το μελαγχολικό, Σιωπητήριο.

Έφερα την ζωή μου ως εδώ - ʼ σπρο μέτρημα μελανό άθροισμα
Δάχτυλα ελαφρά για να χαϊδέψουν ένα μέτωπο - Ποιό μέτωπο
Λίγα δέντρα και λίγα - Βρεμένα χαλίκια
Κλάψαν όλη τη νύχτα οι προσδοκίες και δεν είναι πια - Κανείς δεν είναι
Ν' ακουστεί ένα βήμα ελεύθερο - Ν' ανατείλει μια φωνή ξεκούραστη
Στο μουράγιο οι πρύμνες να παφλάσουν γράφοντας
Όνομα πιο γλαυκό μες στον ορίζοντά τους - Λίγα χρόνια λίγα κύματα
Κωπηλασία ευαίσθητη - Στους όρμους γύρω απ' την αγάπη.

Έφερα την ζωή μου ως εδώ - Πέτρα ταμένη στο υγρό στοιχείο
Πιο πέρα απ' τα νησιά - Πιο χαμηλά απ' το κύμα
Γειτονιά στις άγκυρες - Όταν περνάν καρίνες σκίζοντας με πάθος
Ένα καινούριο εμπόδιο και το νικάνε
Και μ' όλα τα δελφίνια της αυγάζ' η ελπίδα
Κέρδος του ήλιου σε μι' ανθρώπινη καρδιά
Τα δίχτυα της αμφιβολίας τραβάνε - Μια μορφή από αλάτι
Λαξεμένη με κόπο - Αδιάφορη άσπρη
Πού γυρνάει προς το πέλαγος τα κενά των ματιών της,
Στηρίζοντας το άπειρο.

1 Αγαμέμνων 71 Όλα τα σύννεφα97 Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ 110 Το τραγούδι του αρχιπελάγους
2 Ανάγκη να σε πάρω εγώ
3 Ανάθεμα την ώρα
4 Ανάμεσα Σύρο και Τζια
5 Άνεμος της Παναγίας
6 Ανοίγω το στόμα μου
7 Γεια σου κύριε μενεξέ
8 Γεια σου, μωρέ ποτάμι
9 Δεν ξέρω πια τη νύχτα
10 Δίνω το χέρι στη δικαιοσύνη
11 Δρόμοι περπατημένοι
12 Δυο χέρια Οδυσσέας
13 Ε σεις στεριές και θάλασσες
14 Είναι νωρίς ακόμα μες τον κόσμο αυτό
15 Εκεί που πρώτα εκατοικούσε ο ήλιο
16 Ελένη
17 Εμβατήριο για λεηλασίες
18 Ένα όνειρο δικό σου εγώ
19 Ένα το χελιδόνι
20 Έντιμο αίμα ( Τα παιδιά )
21 Ευγενικιά περήφανη μελαγχολία
22 Ζωγραφιές Ηράκλειες
23 Η γένεσις
24 Η Μάγια
25 Η μεγάλη έξοδος
26 Η μπαλάντα του στρατιώτη
27 Η όμορφη νύχτα
28 Η Παναγιά των κοιμητηρίων
29 Η ποδηλάτισσα
30 Η πορεία προς το μετώπο
31 Η τρελή ροδιά
32 Η ώρα ξεχάστηκε
33 Ήλιε μου και τρισήλιε μου
34 Ήταν ωραίο παιδί
35 Θέλω καράβια σπρώχνω
36 Ιδού εγώ λοιπόν
37 Κάμποι της Σαλονίκης
38 Κάτω στης μαργαρίτας τ΄ αλωνάκι
39 Κείνοι που επράξαν το κακό
40 Κρίμας το κορίτσι λένε
41 Μακριά χτυπούν καμπάνες
42 Μαρία - Νεφέλη
43 Μαρία Νεφέλη
44 Μαρίνα
45 Μαρίνα των βράχων
46 Με τα κουρέλια των μαλλιών
48 Με το λύχνο του άστρου
49 Μέρα τη μέρα ζω
47 Με την πρώτη σταγόνα της βροχής
50 Μια φορά κι έναν καιρό
51 Μικρή πράσινη θάλασσα
52 Μισοβουλιαγμένες βάρκες
53 Μονόγραμμα
54 Να κοιμάσαι
55 Ναοί στο σχήμα τ΄ ουρανού
56 Ναυτάκι του περιβολιού
57 Ντούκου ντούκου μηχανάκι
58 Ο Αύγουστος
59 Ο Αύγουστος
60 Ο γλάρος
61 Ο ήλιος ο ηλιάτορας
62 Ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα
63 Ο κόσμος όλος έγινε άνω-κάτω
64 Ο που ξέρει εληνικά
65 Ο ταχυδρόμος
66 Ο χαμαιλέων
67 Ο χαμαιλέων
68 Ο χρόνος είναι γρήγορος
69 Όλα τα κυπαρίσσια
72 Όμορφη και παράξενη πατρίδα
70 Όλα τα πήρε το καλοκαίρι

73 Όνειρα κι όνειρα
74 Ουρανός καθαρόαιμος
75 Παιδί με το γρατσουνισμένο γόνατο
76 Πάτμος
77 Πατριωτάκια του ήλιου
78 Πίνω νερό, κόβω καρπό
79 Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
80 Πουλιά στα χίλια χρώματα
81 Προφητικόν
82 Σ΄ ευλογημένη μέρα
83 Σε όπλα επίφοβα
84 Σου το `πα για τα σύννεφα - Α
85 Σου το `πα για τα σύννεφα - Β
86 Στην ξύλινη παράγκα
87 Σώμα καλοκαιριού
88 Τα `δατε τα μάθατε
89 Τα Ελληνάκια
90 Τα θεμέλιά μου στα βουνά
91 Τα κορίτσια του Ισπαχάν
92 Τα όσα η μοίρα μου `γραφε
93 Τα τζιτζίκια
94 Τέσσερις στρατηγοί
95 Την αφρούρητη νυχτιά
98 Τι να σας πω γυναίκες
96 Της αγάπης αίματα

99 Το Άξιον Εστί - Δοξαστικόν
100 Το δελφινοκόριτσο
101 Το ερημονήσι
102 Το θαλασσινό τριφύλλι Οδυσσέας
103 Το θαμμένο λιμάνι
104 Το κοχύλι
105 Το κοχύλι
106 Το μαγισσάκι
107 Το παράπονο
108 Το σταφύλι αυτό
111 Το τρελοβάπορο
109 Το τραγούδι της Μαρίας-Νεφέλης

112 Το τριζόνι
113 Το χρυσό κλειδί
114 Του μικρού βοριά
115 Του Σωτήρος
116 Τύχη Οδυσσέας
117 Τώρα κείτεται
118 Τώρα χτυπάει πιο γρήγορα τ΄ όνειρο
119 Τ' αδέλφια Οδυσσέας
120 Φέρτε καινούργια χέρια
121 Φλοίσβος φιλί
122 Φύγανε τα πουλιά γι αλλού
123 Φωτιά, ωραία φωτιά
124 Ω, αμάραντο πέλαγο
125 Ω, μην κοιτάτε
126 Ω, να σπάσουν οι πέτρες

Ποιητικές συλλογές και μεμονωμένα ποιήματα

Προσανατολισμοί
Οι κλεψύδρες του αγνώστου
Ήλιος ο Πρώτος
Άσμα ηρωικό και πένθιμο
Ποίημα "Ωδή στον Πικασσό
Το Άξιον Εστί,
Έξι και μία τύψεις για τον ουρανό
Ποίημα "Μικρόν Ανάλογον
Ποιήματα "Ψαλμός και ψηφιδωτό
Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας
Το Φωτόδεντρο και η Δέκατη Τέταρτη Ομορφιά
Ποίημα "Θάνατος και ανάστασις του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου"
Το Μονόγραμμα
Τα Ρω του Έρωτα
Ποίημα "Villa Natacha
Φυλλομάντης
Ποίημα "Αιώνος Είδωλον"
Τα Ετεροθαλή
Η καλωσύνη στις λυκοποριές
Μαρία Νεφέλη
Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας
Ωδή στην Σαντορίνη,
Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου
Ο μικρός ναυτίλος
Ιουλίου Λόγος
Τα ελεγεία της Οξώπετρας
Η ποδηλάτισσα
Δυτικά της λύπης
Εκ του πλησίον

"Η αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Ανδρέα Κάλβου
Ο ζωγράφος Θεόφιλος
Ανοιχτά χαρτιά, Αστερίας
Η μαγεία του Παπαδιαμάντη
Σηματολόγιον, Ερμείας
Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο
Ιδιωτική οδός
Τα δημόσια και τα ιδιωτικά
Εν λευκώ
Ο κήπος με τις αυταπάτες

Πωλ Ελυάρ, "Ποιήματα" (Αρτύρ Ρεμπό, Κόμης του Λοτρεαμόν, Πωλ Ελυάρ, Πιέρ Ζαν Ζουβ, Τζιουζέπε Ουνγκαρέτι, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Βλάντιμιρ Μαγιακόφσκι),
Πωλ Ελυάρ, "Δημόσιο Ρόδο"
Πιέρ Ζαν Ζουβ "Ποιήματα Ι-ΧΧVΙΙ"
Ζαν Ζιρωντού, Νεράιδα: Ονειρόδραμα σε τρεις πράξεις
Μπέρτολτ Μπρεχτ, Ο κύκλος με την κιμωλία
Δεύτερη γραφή
Σαπφώ
Απόστολος Ιωάννης
Κριναγόρας
Ζαν Ζενέ, Οι Δούλες

Ευγένιος Αρανίτσης, Το δωμάτιο με τις εικόνες, εικονογράφηση Οδ. Ελύτη, Ίκαρος, Αθήνα 1986
Συν τοις άλλοις, 37 συνεντεύξεις, επιμ. Ηλία Καφάογλου, Ύψιλον/Βιβλία, Αθήνα 2011
Οδυσσέας Ελύτης: Ο ναυτίλος του αιώνα, επιμ. Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Ίκαρος, Αθήνα 2011

Ο Δ Υ Σ Σ Ε Α Σ Ε Λ Υ Τ Η Σ Πηγές:

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βραβείο νόμπελ λογοτεχνίας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
μαρία νεφέλη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ο ήλιος ο πρώτος

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Οδυσσέας Ελύτης (πραγματικό ονοματεπώνυμο Οδυσσέας Αλεπουδέλης, Ηράκλειο Κρήτης, 2 Νοεμβρίου 1911 - Αθήνα, 18 Μαρτίου 1996), ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30. Διακρίθηκε το 1960 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1979 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, ο δεύτερος και τελευταίος μέχρι σήμερα Έλληνας που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
το τρελοβαπορο 0001 ελυτησ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
ηλιοσ ηλιατορασ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΟ ΤΡΕΛΟΒΑΠΟΡΟ 0001

# data[].attributes.attachment_link.description
Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης Μουσική: Δημήτρης Λάγιος Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Δημητράτος & Χορωδία Λαμίας ( Ντουέτο ) Βαπόρι στολισμένο βγαίνει στα βουνά κι αρχίζει τις μανούβρες "βίρα-μάινα" την άγκυρα φουντάρει στις κουκουναριές φορτώνει φρέσκο αέρα κι απ' τις δυο μεριές Είναι από μαύρη πέτρα κι είναι απ' όνειρο κι έχει λοστρόμο

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΛΙΤΣΑ ΜΟΣΚΙΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΠΟΛΙΣ- ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Π. ΚΑΒΑΦΗΣ - ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΡΝ

# data[].attributes.attachment_link.title
Γ-την-άνοιξη-αν-δεν-τη-βρεις-τη-φτιάχνεις-Ελύτης

# data[].attributes.attachment_link.title
"Η ποδηλάτισσα" Οδυσσέας Ελύτης

# data[].attributes.headline
Οδυσσέας Ελύτης 

# data[].attributes.subject
Οδυσσέας Ελύτης 

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Γνωμικολογικόν

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Παραδοξολογίες Στίχοι

Πριν απ' τα μάτια μου ήσουν φως.
Πριν απ' τον Έρωτα έρωτας
Κι όταν σε πήρε το φιλί,
Γυναίκα

Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε
μπήκαμε μες στα όλα και περάσαμε
Κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα
παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα!

Χίλιοι δυο παραφυλάνε σε κοιτάν και δεν μιλάνε.
Είσαι σήμερα μονάρχης κι ώσαμ' αύριο δεν υπάρχεις.

Ναι, ο Παράδεισος δεν ήταν μια νοσταλγία.
Ούτε, πολύ περισσότερο, μια ανταμοιβή.
Ήταν ένα δικαίωμα.

Ω σώμα του καλοκαιριού γυμνό καμένο
Φαγωμένο από το λάδι και το αλάτι
Σώμα του βράχου και ρίγος της καρδιάς.

Μετρημένο τόπο έχουν οι σοφοί
Και στα παιδιά δοσμένος είναι ό ίδιος αλλ'
Απέραντος!

("Τα ελεγεία της Οξώπορτας")

Τα θεμέλιά μου στα βουνά
και τα βουνά σηκώνουν οι λαοί στον ώμο τους
και πάνω τους η μνήμη καίει
άκαυτη βάτος.

("Άξιον εστί")

Γυμνός, Ιούλιο μήνα, το καταμεσήμερο
...
Γεννήθηκα για να 'χω τόσα. Δεν μου λέει τίποτε να παραδοξολογώ.
Από το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε.
Mόνο που 'ναι πιο δύσκολο.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μανώλης Παπαθανασίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Οδυσσέας Ελύτης-Αποφθέγματα

# data[].attributes.attachment_link.description
Παραδοξολογίες Στίχοι Πριν απ' τα μάτια μου ήσουν φως. Πριν απ' τον Έρωτα έρωτας Κι όταν σε πήρε το φιλί, Γυναίκα Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε μπήκαμε μες στα όλα και περάσαμε Κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα! Χίλιοι δυο παραφυλάνε σε κοιτάν και δεν μιλάνε.

# data[].attributes.attachment_link.title
ΑΠΟΛΕΙΠΕΙΝ Ο ΘΕΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΝ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Π. ΚΑΒΑΦΗΣ - ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΡΝ

# data[].attributes.headline
      Απόψε σκέφτομαι

# data[].attributes.subject
      Απόψε σκέφτομαι

# data[].attributes.body
Αυτούς που βασανίζονται κλεισμένοι στο καβούκι τους
– Ν’ ακούνε μουσική και να καπνίζουν –
Αυτούς που αποπειράθηκαν ν΄ αυτοκτονήσουν με ομορφιά
– Ρουφήξαν το βιτριόλι της και κάηκαν –
Αυτούς που ο φόβος τους φυτεύει στις ερμιές
Αυτούς που άυπνοι αιωρούνται στον αέρα
Αυτούς που κάναν έρωτα και μείνανε πιο μόνοι
Αυτούς που ανέκφραστοι ακλουθούν μια νεκροφόρα μνήμη
Αυτούς που λιώνουν βουτηγμένοι στα χαρτιά
Αυτούς που βλέπουν τ’ όνομά τους στο κουδούνι
Και το χτυπούν δαιμονισμένα
να ξυπνήσει
ο ένοικος.

Αντώνης Φωστιέρης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελληνική Ποίηση & Θέατρο

# data[].attributes.attachment_link.title
Αντώνης Φωστιέρης - Απόψε σκέφτομαι - Official Audio Release

# data[].attributes.body
Κ.Π. Καβάφης

Βροχή, βροχή — εξακολουθεί
πάντα ραγδαία να βρέχει.
Μα τώρα πια δεν βλέπω.
Θόλωσ’ απ’ τα πολλά νερά
του παραθύρου το γυαλί.
Στην επιφάνειά του
τρέχουν, γλιστρούν, κι απλώνονται
κι ανεβοκατεβαίνουν
ρανίδες σκορπισμένες
και κάθε μια λεκιάζει
και κάθε μια θαμπώνει.
Και μόλις πλέον φαίνεται
θολά-θολά ο δρόμος
και μες σε πάχνη νερουλή
τα σπίτια και τ’ αμάξια.

(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877-1923, Ίκαρος 1993)

Ελένη Καμπέρου

# data[].attributes.headline
Το Πρώτο Σκαλί

# data[].attributes.subject
Το Πρώτο Σκαλί

# data[].attributes.body
Εις τον Θεόκριτο παραπονιούνταν
μια μέρα ο νέος ποιητής Ευμένης·
«Τώρα δυο χρόνια πέρασαν που γράφω
κ’ ένα ειδύλλιο έκαμα μονάχα.
Το μόνον άρτιον μου έργον είναι.
Aλλοίμονον, είν’ υψηλή το βλέπω,
πολύ υψηλή της Ποιήσεως η σκάλα·
κι απ’ το σκαλί το πρώτο εδώ που είμαι,
ποτέ δεν θ’ ανεβώ ο δυστυχισμένος.»
Είπ’ ο Θεόκριτος· «Aυτά τα λόγια
ανάρμοστα και βλασφημίες είναι.
Κι αν είσαι στο σκαλί το πρώτο, πρέπει
νά’σαι υπερήφανος κ’ ευτυχισμένος.
Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι·
τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.
Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο
πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει.
Εις το σκαλί για να πατήσεις τούτο
πρέπει με το δικαίωμα σου νάσαι
πολίτης εις των ιδεών την πόλι.
Και δύσκολο στην πόλι εκείνην είναι
και σπάνιο να σε πολιτογραφήσουν.
Στην αγορά της βρίσκεις Νομοθέτας
που δεν γελά κανένας τυχοδιώκτης.
Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι·
τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.»

Κ.Π.Καβάφης

Γρηγόρης Αναγνωστόπουλος

# data[].attributes.headline
         Μικρές Κυκλάδες

# data[].attributes.subject
         Μικρές Κυκλάδες

# data[].attributes.body
1. Μαρίνα (Οδυσσέα Ελύτη)    0:00​
2. Του μικρού βοριά (Οδυσσέα Ελύτη)   3:04​
3. Τα Ελληνάκια  (Οδυσσέα Ελύτη)       6:02​
4. Η  Μάγια       (Οδυσσέα Ελύτη)        9:08​
5. Ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα (Οδυσσέα Ελύτη)  11:14​
6. Τα ' δατε  τα μάθατε  (Οδυσσέα Ελύτη)    15:30​
7. Το τριζόνι   (Οδυσσέα Ελύτη)                   17:44​
8. Το ψωμί είναι στο τραπέζι (Ιάκωβου Καμπανέλλη)  21:30​
9. Προδομένη μου αγάπη (Μίκη Θεοδωράκη)       24:31​
10. Από το παράθυρό μου  (Ιάκωβου Καμπανέλλη)  28:44​
11. Μέρα Μαγιού μου μίσεψες (Γιάννη  Ρίτσου)    33:09​

# data[].attributes.attachment_link.title
M.Θεοδωράκη-Οδυσ.Ελύτη «Μικρές Κυκλάδες» (όλο το έργο)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο. Ελύτης: Η μεγάλη Έξοδος

# data[].attributes.attachment_link.title
Οδυσσέας Ελύτης - Η Μαρίνα των βράχων

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα τζιτζίκια - Το θαλασσινό τριφύλλι

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Σον Κόνερι απαγγέλει την Ιθάκη του Καβάφη

# data[].attributes.headline
Νίκος Καββαδίας

# data[].attributes.subject
Νίκος Καββαδίας

# data[].attributes.body
Επιλεγμένα ποιήματα που έγιναν τραγούδια

# data[].attributes.attachment_link.title
Νίκος Καββαδίας

# data[].attributes.body
Νίκος Καββαδίας

Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος για το Νότο,
δύσκολες βάρδιες, κακός ύπνος και μαλάρια.
Είναι παράξενα της Ίντιας τα φανάρια
και δεν τα βλέπεις, καθώς λένε με το πρώτο.

Πέρ' απ' τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα,
χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια.
Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου 'πανε μια κούφια ώρα στην Αθήνα

Στα νύχια μπαίνει το κατράμι και τ' ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες' το μυαλό σου να σφυρίζει,
"ο μπούσουλας είναι που στρέφει ή το καράβι; "

Νωρίς μπατάρισε ο καιρός κι έχει χαλάσει.
Σκατζάρισες, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.
Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι
κι ο πίθηκος που 'χα με κούραση γυμνάσει.

Η λαμαρίνα! ...η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Μας έσφιξε το kuro siwo σαν μια ζώνη
κι συ κοιτάς ακόμη πάνω απ'το τιμόνι,
πως παίζει ο μπούσουλας καρτίνι με καρτίνι.

# data[].attributes.attachment_link.description
Η φωτογραφία του καπετάνιου αυθεντική καλού φίλου, του Νίκου Τετραδάκου!!!! Να είσαι καλά καπετάνιε κι ευχαριστώ για το δάνειο!!!! 1969anre Ένα μελαγχολικό ποίημα - τραγούδι (με την ευκαιρία της επετείου του θανάτου του μεγάλου μας ναυτικού ποιητή) για μια μελαγχολική μέρα που ξημερώνει...12/2/2012 ώρα 3:07 π.μ.

# data[].attributes.headline
Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης

# data[].attributes.subject
Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης

# data[].attributes.body
Άρεσε γενικώς στην Αλεξάνδρεια,τες δέκα μέρες που διέμεινεν αυτού,ο ηγεμών εκ Δυτικής ΛιβύηςΑριστομένης, υιός του Μενελάου.
Ως τ’ όνομά του, κι η περιβολή, κοσμίως, ελληνική.Δέχονταν ευχαρίστως τες τιμές, αλλάδεν τες επιζητούσεν· ήταν μετριόφρων.Αγόραζε βιβλία ελληνικά,ιδίως ιστορικά και φιλοσοφικά.
Προπάντων δε άνθρωπος λιγομίλητος.Θα ’ταν βαθύς στες σκέψεις, διεδίδετο,κι οι τέτοιοι το ’χουν φυσικό να μη μιλούν πολλά.

Μήτε βαθύς στες σκέψεις ήταν, μήτε τίποτε.Ένας τυχαίος, αστείος άνθρωπος.
Πήρε όνομα ελληνικό, ντύθηκε σαν τους Έλληνας,έμαθ’ επάνω, κάτω σαν τους Έλληνας να φέρεται·κι έτρεμεν η ψυχή του μη τυχόνχαλάσει την καλούτσικην εντύπωσιμιλώντας με βαρβαρισμούς δεινούς τα ελληνικά,
κι οι Αλεξανδρινοί τον πάρουν στο ψιλό,ως είναι το συνήθειο τους, οι απαίσιοι.

Γι’ αυτό και περιορίζονταν σε λίγες λέξεις,προσέχοντας με δέος τες κλίσεις και την προφορά·κι έπληττεν ουκ ολίγον έχοντας κουβέντες στοιβαγμένες μέσα του.

Κ. Π. Καβάφης

Μαριλένα Παναγοπούλου

# data[].attributes.body
Κ.Π.Καβάφης

Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες
εκείνων που πεθάναν, ή εκείνων που είναι
για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους.

Κάποτε μες στα όνειρά μας ομιλούνε·
κάποτε μες στην σκέψι τες ακούει το μυαλό.

Και με τον ήχο των για μια στιγμή επιστρέφουν
ήχοι από την πρώτη ποίησι της ζωής μας —
σα μουσική, την νύχτα, μακρυνή, που σβύνει.

Ελένη Καμπέρου

# data[].attributes.attachment_link.title
Κ.Καβάφης  ''Φωνές'' , διαβάζει η Έλλη Λαμπέτη

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Οδυσσέας Ελύτης διαβάζει ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ

# data[].attributes.headline
Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ

# data[].attributes.subject
Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ

# data[].attributes.body
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ

"Είναι κι αυτός ένας ειρμός της σκέψης, ένας τρόπος

ν’ αρχίσεις να μιλάς για πράγματα που ομολογείς

δύσκολα, σε ώρες όπου δε βαστάς, σε φίλο

που ξέφυγε κρυφά και φέρνει

μαντάτα από το σπίτι κι από τους συντρόφους,

και βιάζεσαι ν’ ανοίξεις τη καρδιά σου

μη σε προλάβει η ξενιτιά και τον αλλάξει."

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΣΕΦΕΡΗ:

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Γιώργος Σεφέρης διαβάζει : Τελευταίος Σταθμός

# data[].attributes.headline
       Οδυσσέας  Ελύτης 

# data[].attributes.subject
       Οδυσσέας  Ελύτης 

# data[].attributes.body
Αφιέρωμα για τα 25 χρόνια από το θάνατό του  (18-3-1996)

Δημιουργία παρουσίασης
με το ψηφιακό εργαλείο
SUTORI

( πατώντας πάνω στην εικόνα θα έχετε πρόσβαση σε μια αναλυτική παρουσίαση που δημιούργησα
για τους μαθητές μου )

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν

και χαρές ανείδωτες με σκιάσανε

οξειδώθηκα μες στη νοτιά των ανθρώπων

μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντο

Στ' ανοιχτά του πελάγου με καρτέρεσαν

Με μπομπάρδες τρικάταρτες και μου ρίξανε

αμαρτία μου να 'χα κι εγώ μιαν αγάπη

μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντο

Τον Ιούλιο κάποτε μισανοίξανε

τα μεγάλα μάτια της μες στα σπλάχνα μου

την παρθένα ζωή μια στιγμή να φωτίσουν

μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντο

# data[].attributes.attachment_link.title
* Οδυσσέας Ελύτης *

# data[].attributes.attachment_link.description
"Όντας στον ελάχιστο βαθμό ποιητικός, αγάπησα στο μέγιστο βαθμό την Ποίηση, με τον ίδιο τρόπο, που, όντας στον ελάχιστο βαθμό πατριώτης, αγάπησα στο μέγιστο βαθμό την Ελλάδα".

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΛΥΤΗΣ, Τα Ρω του έρωτα, Όλα τα πήρε το καλοκαίρι

# data[].attributes.attachment_link.title
Το τρελοβαπορο - Δημητρης Λαγιος

# data[].attributes.body
Και να δεις τι θα πεις
στο σκοτάδι της ψυχής
Και να βλέπεις πια δεν βλέπεις
την αλήθεια της ζωής.

Η ζωή είναι μικρή
χαρωπή και δροσερή
και για άλλους φυλακή
αισχρή και οδυνηρή.

Φωνές, κραυγές
πια δέσμιες ψυχές
τρομαγμένες, διχασμένες
τώρα πια είναι σπασμένες.

Κλειώ Παΐζη

# data[].attributes.headline
	Το τέλος μιας ιστορίας που δεν άρχισε ποτέ...

# data[].attributes.subject
	Το τέλος μιας ιστορίας που δεν άρχισε ποτέ...

# data[].attributes.body
Τάσος Λειβαδίτης

Κι αν έρθει κάποτε η στιγμή να χωριστούμε, αγάπη μου,
μη χάσεις το θάρρος σου.
Η πιο μεγάλη αρετή του ανθρώπου, είναι να 'χει καρδιά.
Μα η πιο μεγάλη ακόμα, είναι όταν χρειάζεται
να παραμερίσει την καρδιά του.

Την αγάπη μας αύριο, θα τη διαβάζουν τα παιδιά στα σχολικά βιβλία, πλάι στα ονόματα των άστρων και τα καθήκοντα των συντρόφων.

Αν μου χάριζαν όλη την αιωνιότητα χωρίς εσένα ,
θα προτιμούσα μια μικρή στιγμή πλάι σου.
Θα θυμάμαι πάντα τα μάτια σου, φλογερά και μεγάλα,
Σα δυο νύχτες έρωτα, μες στον εμφύλιο πόλεμο.
Α! ναι, ξέχασα να σου πω, πως τα στάχυα είναι χρυσά κι απέραντα, γιατί σ' αγαπώ.
... ... ...
Σ' όποιο μέρος της γης, σ' όποια ώρα,
εκεί που πολεμάνε και πεθαίνουν οι άνθρωποι για ένα καινούργιο κόσμο... εκεί θα σε περιμένω, αγάπη μου!

# data[].attributes.body
Jorge Luis Borges

Μετά από λίγο μαθαίνεις
την ανεπαίσθητη διαφορά
ανάμεσα στο να κρατάς το χέρι
και να αλυσοδένεις μια ψυχή.

Και μαθαίνεις πως Αγάπη δε σημαίνει στηρίζομαι
Και συντροφικότητα δε σημαίνει ασφάλεια

Και αρχίζεις να μαθαίνεις
πως τα φιλιά δεν είναι συμβόλαια
Και τα δώρα δεν είναι υποσχέσεις

Και αρχίζεις να δέχεσαι τις ήττες σου
με το κεφάλι ψηλά και τα μάτια ορθάνοιχτα
Με τη χάρη μιας γυναίκας
και όχι με τη θλίψη ενός παιδιού

Και μαθαίνεις να φτιάχνεις
όλους τους δρόμους σου στο Σήμερα,
γιατί το έδαφος του Αύριο
είναι πολύ ανασφαλές για σχέδια
…και τα όνειρα πάντα βρίσκουν τον τρόπο
να γκρεμίζονται στη μέση της διαδρομής.

Μετά από λίγο καιρό μαθαίνεις…
Πως ακόμα κι η ζέστη του ήλιου
μπορεί να σου κάνει κακό.

Έτσι φτιάχνεις τον κήπο σου εσύ
Αντί να περιμένεις κάποιον
να σου φέρει λουλούδια

Και μαθαίνεις ότι, αλήθεια, μπορείς να αντέξεις

Και ότι, αλήθεια, έχεις δύναμη

Και ότι, αλήθεια, αξίζεις

Και μαθαίνεις… μαθαίνεις

…με κάθε αντίο μαθαίνεις

# data[].attributes.attachment_link.title
Χόρχε Λουίς Μπόρχες - Μαθαίνεις

# data[].attributes.headline
Ο Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποιεί τους Ελεύθερους Πολιορκημένους του Διονύσιου Σολωμού

# data[].attributes.subject
Ο Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποιεί τους Ελεύθερους Πολιορκημένους του Διονύσιου Σολωμού

# data[].attributes.body
ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ 02:34​
ΜΗΤΕΡΑ ΜΕΓΑΛΟΨΥΧΗ 03:56​
ΤΟ ΧΑΡΑΜΑ 10:01​
ΑΚΡΑ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ ΣΙΩΠΗ 13:30​
ΑΛΛ'  ΗΛΙΟΣ ΑΛΛ' ΑΟΡΑΤΟΣ 17:20​ - 18:00​
Η ΘΕΛΗΣΗ ΜΟΥ ΒΡΑΧΟΣ 22:06​
ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ 25:37​
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ... 32:58​
ΟΠΟΥ Ν' ΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΣΚΟΤΕΙΝΙΑ 37:04​
ΒΑΡΩΝΤΑΣ ΓΥΡΟΥ ΟΛΟΓΥΡΑ 40:38​
ΜΙΑ ΦΟΥΧΤΑ ΧΩΜΑ (ΕΠΑΨΑΝ ΤΑ ΦΙΛΙΑ ΣΤΗ ΓΗ) 43:54​
ΑΡΑΠΙΑΣ ΑΤΙ... 49:51​ - 50:28​
ΕΞΟΔΟΣ - ΔΡΟΜΟ ΝΑ ΣΧΙΣΟΥΝ ΤΑ ΣΠΑΘΙΑ 58:58​

# data[].attributes.attachment_link.title
ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ ♘ Μαρκόπουλος Σολωμός

# data[].attributes.headline
Ποίηση από τον 21ο Αιώνα- 59 Σύγχρονοι Έλληνες Ποιητές

# data[].attributes.subject
Ποίηση από τον 21ο Αιώνα- 59 Σύγχρονοι Έλληνες Ποιητές

# data[].attributes.headline
Ποιήματα και στίχοι για τη θάλασσα

# data[].attributes.subject
Ποιήματα και στίχοι για τη θάλασσα

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Τηλέμαχος Μαγαλιός

# data[].attributes.attachment_link.title
Ποιήματα και στίχοι για τη θάλασσα

# data[].attributes.headline
20 ποιήματα για την Ποίηση

# data[].attributes.subject
20 ποιήματα για την Ποίηση

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Στο δρόμο της Ποίησης

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Γιώργης Παυλόπουλος
Από τη συλλογή "Ποιήματα 1943-2008", εκδ. Κίχλη

2.Ο ποιητής

Πρέπει να 'ναι δύσκολη
η δουλειά του ποιητή.
Προσωπικά, δεν το ξέρω.
Εγώ σ' όλη μου τη ζωή
έγραφα μόνο
κάτι μακριά, απελπισμένα γράμματα
για τις άνυδρες συνοικίες,
τα 'κλεινα σε μπουκάλια
και τα πετούσα στους υπονόμους.

Τζένη Μαστοράκη
Από τη συλλογή "Διόδια", εκδ. Κέδρος

3.Ο στρατιώτης ποιητής

Δεν έχω γράψει ποιήματα
μέσα σε κρότους
μέσα σε κρότους
κύλησε η ζωή μου.

Την μιαν ημέρα έτρεμα,
την άλλην ανατρίχιαζα
μέσα στο φόβο,
μέσα στο φόβο
πέρασε η ζωή μου.

Δεν έχω γράψει ποιήματα,
δεν έχω γράψει ποιήματα,
μόνο σταυρούς
σε μνήματα
καρφώνω.

Μίλτος Σαχτούρης
Από την συλλογή "Άπαντα 1945-1998", εκδ. Κέδρος

4.Ο ελεγκτής

Ένας μπαξές γεμάτος αίμα
είν' ο ουρανός
και λίγο χιόνι
έσφιξα τα σκοινιά μου
πρέπει και πάλι να ελέγξω
τ' αστέρια
εγώ
κληρονόμος πουλιών
πρέπει
έστω και με σπασμένα φτερά
να πετάω.

Μίλτος Σαχτούρης
Από την συλλογή "Άπαντα 1945-1998", εκδ. Κέδρος

5.Τα δώρα

Σήμερα φόρεσα ένα
ζεστό κόκκινο αίμα
σήμερα οι άνθρωποι μ' αγαπούν
μιά γυναίκα μού χαμογέλασε
ένα κορίτσι μού χάρισε ένα κοχύλι
ένα παιδί μού χάρισε ένα σφυρί

Σήμερα γονατίζω στο πεζοδρόμιο
καρφώνω πάνω στις πλάκες
τα γυμνά ποδάρια των περαστικών
είναι όλοι τους δακρυσμένοι
όμως κανείς δεν τρομάζει
όλοι μείναν στις θέσεις που πρόφτασα
είναι όλοι τους δακρυσμένοι
όμως κοιτάζουν τις ουράνιες ρεκλάμες
και μιά ζητιάνα που πουλάει τσουρέκια
στον ουρανό

Δυο άνθρωποι ψιθυρίζουν
τί κάνει την καρδιά μας καρφώνει;
ναι την καρδιά μας καρφώνει
ώστε λοιπόν είναι ποιητής.

Μίλτος Σαχτούρης
Από την συλλογή "Άπαντα 1945-1998", εκδ. Κέδρος

6.Τρία κρυφά ποιήματα
Άρης Αλεξάνδρου
Από την ανθολογία του Αντώνη Φωστιέρη, Η λέξη στη σύγχρονη ελληνική ποίηση, περ. Η λέξη, τεύχ. 200, Απρίλιος-Ιούνιος 2009

7. Φωτόδεντρο

Ξέρω πως είναι τίποτε όλ' αυτά
και πως η γλώσσα που μιλώ δεν έχειαλφάβητο
Αφού και ο ήλιος και τα κύματα είναι μια γραφή

Οδυσσέας Ελύτης
Από τη συλλογή "Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά", 1971, Συγκεντρωτική έκδοση Ποίηση (πέμπτη έκδοση, 2008), εκδ. Ίκαρος.

8. Άτιτλο

Η ποίηση είναι ένα ταξίδι
Σ' άγνωστη χώρα.
Η ποίηση είναι ταυτόσημη
Με την παραγωγή ραδίου.
Για μια και μόνο λέξη
Λιώνεις χιλιάδες τόνους
Γλωσσικό μετάλλευμα.
Βλαντιμίρ Μαγιακόβσκι
9. Άτιτλο

Πίσω από την καθημερινή κόλαση των λέξεων
Τα ποιήματα ανασαίνουν ζωντανά και το καθαρό
τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική
ευτυχία, που ποτέ δε θα πυρποληθεί.
Τάκης Σινόπουλος
10. Άτιτλο

Τι νομίζεις, λοιπόν κατά βάθος η ποίηση

είναι μια ανθρώπινη καρδιά

φορτωμένη όλο τον κόσμο.
Νικηφόρος Βρεττάκος
11. Άτιτλο

Πολλοί στίχοι είναι σαν αργυρές κλωστές δεμένες
στα καμπανάκια των άστρων- αν τους τραβήξεις,
μια ασημένια κωδωνοκρουσία δονεί τον ορίζοντα.
Πολλά ποιήματα μένουν αργά τη νύχτα στην ερημιά
βρέχουν κάθε τόσο τα τέσσερα δάχτυλα
των στίχων τους σ? ένα ρυάκι,
ύστερα χάνονται ονειροπαρμένα μες στο δάσος,
πνίγονται στο χρυσό πηγάδι της σελήνης-
ένα σωστό ποίημα όμως ποτέ δεν καθυστερεί
σε μια γωνιά του ρεμβασμού.
Είναι πάντα στην ώρα του, λέει παρών
στο πρώτο κάλεσμα της εποχής του.

Γιάννης Ρίτσος
Από την συλλογή "Ποιήματα", εκδ. Κέδρος

12. Το πρώτο σκαλί
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης
13. Άτιτλο

Προδίδετε πάλι την Ποίηση, θα μου πεις,
Την ιερότερη εκδήλωση του Ανθρώπου
Τη χρησιμοποιείτε πάλι ως μέσον, υποζύγιον
Των σκοτεινών επιδιώξεών σας
Εν πλήρει γνώσει της ζημιάς που προκαλείτε
Με το παράδειγμά σας στους νεωτέρους.

- Το τι δ ε ν πρόδωσες ε σ ύ να μου πεις
Εσύ κι οι όμοιοί σου, χρόνια και χρόνια,
Ένα προς ένα τα υπάρχοντά σας ξεπουλώντας
Στις διεθνείς αγορές και τα λαϊκά παζάρια
Και μείνατε χωρίς μάτια για να βλέπετε, χωρίς αυτιά
Ν' ακούτε, με σφραγισμένα στόματα και δεν μιλάτε.
Για ποια ανθρώπινα ιερά μάς εγκαλείτε;

Ξέρω : κηρύγματα και ρητορείες πάλι, θα πεις.
Ε ναι λοιπόν! Κηρύγματα και ρητορείες.

Σαν π ρ ό κ ε ς πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις
Να μην τις παίρνει ο άνεμος.

Μανόλης Αναγνωστάκης
Από τη συλλογή "Ποιήματα 1941-1971", εκδ. Νεφέλη

14. Άτιτλο
Νίκος Καρούζος
15. Εσύ και το ποίημα

Τάκης Σινόπουλος
Από τη συλλογή "Η νύχτα και η αντίστιξη"

16. Άτιτλο

Θυμάμαι παιδί που έγραψα κάποτε

τον πρώτο στίχο μου.

Από τότε ξέρω ότι δε θα πεθάνω ποτέ -

αλλά θα πεθαίνω κάθε μέρα.
Τάσος Λειβαδίτης
17. Άτιτλο

Αν γράφω ποιήματα είναι γιατί το ξέρω
Όλα τ' αλφάβητα του κόσμου έχουνε λιώσει
Όλες οι λέξεις κι όλ' οι στίχοι έχουν τελειώσει
Οι μέρες το κουτσό τους πόδι μού χτυπάει την πόρτα
Το λυσσασμένο σάλιο τους το γυάλινο τους γέλιο
Και τα ποιήματα
Τ' ασημικό που δε θα το πουλήσω
- Ποιος τ' αγόραζε; -
Μια προδομένη υπόθεση λοιπόν
Μια πλήρης ήττα.

Αντώνης Φωστιέρης
Από τη συλλογή "Σκοτεινός έρωτας", 1977

18. Άτιτλο

Νίκος Καρούζος
Από τη συλλογή "Αναμνηστική λήθη", 1982

19.Ο Δαρείος

Ὁ ποιητής Φερνάζης τό σπουδαῖον μέρος
τοῦ ἐπικοῦ ποιήματός του κάμνει.
Τό πῶς τήν βασιλεία τῶν Περσῶν
παρέλαβε ὁ Δαρεῖος Ὑστάσπου. (Ἀπό αὐτόν
κατάγεται ὁ ἔνδοξός μας βασιλεύς,
ὁ Μιθριδάτης, Διόνυσος κ' Εὐπάτωρ). Ἀλλ' ἐδῶ
χρειάζεται φιλοσοφία· πρέπει ν' ἀναλύσει
τά αἰσθήματα πού θά εἶχεν ὁ Δαρεῖος:
ἴσως ὑπεροψίαν καί μέθην· ὄχι ὅμως - μᾶλλον
σάν κατανόησι τῆς ματαιότητος τῶν μεγαλείων.
Βαθέως σκέπτεται τό πρᾶγμα ὁ ποιητής.

Ἀλλά τόν διακόπτει ὁ ὑπηρέτης του πού μπαίνει
τρέχοντας, καί τήν βαρυσήμαντην εἴδησι ἀγγέλλει.
Ἄρχισε ὁ πόλεμος μέ τούς Ρωμαίους.
Τό πλεῖστον τοῦ στρατοῦ μας πέρασε τά σύνορα.
Ὁ ποιητής μένει ἐνεός. Τί συμφορά!
Ποῦ τώρα ὁ ἔνδοξός μας βασιλεύς,
ὁ Μιθριδάτης, Διόνυσος κ' Εὐπάτωρ,
μ' ἑλληνικά ποιήματα ν' ἀσχοληθεῖ.
Μέσα σέ πόλεμο - φαντάσου, ἑλληνικά ποιήματα.

Ἀδημονεῖ ὁ Φερνάζης. Ἀτυχία!
Ἐκεῖ πού τό εἶχε θετικό μέ τόν "Δαρεῖο"
ν' ἀναδειχθεῖ, καί τούς ἐπικριτάς του,
τούς φθονερούς, τελειωτικά ν' ἀποστομώσει.
Τί ἀναβολή, τί ἀναβολή στά σχέδιά του.

Καί νά 'ταν μόνο ἀναβολή, πάλι καλά.
Ἀλλά νά δοῦμε ἄν ἔχουμε κι ἀσφάλεια
στήν Ἀμισό. Δέν εἶναι πολιτεία ἐκτάκτως ὀχυρή.
Εἶναι φρικτότατοι ἐχθροί οἱ Ρωμαῖοι.
Μποροῦμε νά τά βγάλουμε μ' αὐτούς,
οἱ Καππαδόκες; Γένεται ποτέ;
Εἶναι νά μετρηθοῦμε τώρα μέ τές λεγεῶνες;
Θεοί μεγάλοι, τῆς Ἀσίας προστάται, βοηθῆστε μας. -

Ὅμως μές σ' ὅλη του τήν ταραχή καί τό κακό,
ἐπίμονα κ' ἡ ποιητική ἰδέα πάει κ' ἔρχεται-
τό πιθανότερο εἶναι, βέβαια, ὑπεροψίαν καί μέθην·
ὑπεροψίαν καί μέθην θά εἶχεν ὁ Δαρεῖος.
Κωνσταντίνος Καβάφης
20. Άτιτλο

Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας
Σπέρνουνται γεννιούνται σαν ταβρέφη
ριζώνουν θρέφουνται με το αίμα
Όπως τα πεύκα κρατούνε τη μορφή του αγέρα
ενώ ο αγέρας έφυγε, δεν είναι εκεί
Γιώργος Σεφέρης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Προβολή όλων των δημοσιεύσεων από Εγώ Δεν Είμαι Ποιητής

# data[].attributes.attachment_link.title
20 ποιήματα για την Ποίηση - Στο δρόμο της Ποίησης

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Τα Αντικλείδια Η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουντίποτα και προσπερνούνε. 'Ομως μερικοίκάτι βλέπουν, το μάτι τους αρπάζει κάτικαι μαγεμένοι πηγαίνουνε να μπουν.Η πόρτα τότε κλείνει. Χτυπάνε μα κανείςδεν τους ανοίγει. Ψάχνουνε για το κλειδί.Κανείς δεν ξέρει ποιος το έχει.

# data[].attributes.body
Η θάλασσα είναι σαν τόν έρωτα: μπαίνεις και δεν ξέρεις αν θα βγεις.

Πόσοι δεν έφαγαν τα νιάτα τους – μοιραίες βουτιές, θανατερές καταδύσεις, γράμπες, πηγάδια, βράχια αθέατα, ρουφήχτρες, καρχαρίες, μέδουσες.

Αλίμονο αν κόψουμε τα μπάνια μόνο και μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι. Αλίμονο αν προδώσουμε τη θάλασσα γιατί έχει τρόπους να μας καταπίνει.

Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα: χίλιοι τη χαίρονται – ένας την πληρώνει.

Ντίνος Χριστιανόπουλος

Δ.Κ.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Δε θα βρεις ποίηση πουθενά, αν δεν κουβαλάς λίγη μέσα στην εσωτερική φόδρα της ψυχής σου! Ποίηση είναι η δύναμη εκείνη που ζει μέσα στα αποσιωπητικά σου και σε όσα η λογική αδυνατεί να επισκεφθεί, όσο κι αν το επιθυμεί. Ποίηση είναι εκείνες οι λέξεις που χωράνε μέσα στο γεμιστήρα της αλήθειας κι οι ποιητές είναι ελεύθεροι σκοπευτές με τη σκέψη διαρκώς στη σκανδάλη!

Σε κάθε ψυχή κατοικεί ένας ποιητής, μικρός ή μεγάλος, όμως, λίγοι έχουν τη δύναμη να χτίσουν το σπίτι τους μέσα στις λέξεις και να φυλακίσουν το στιγμιαίο μέσα στην αιωνιότητα. Ένας εκ των ελαχίστων κορυφαίων είναι ο Νίκος Γκάτσος, κοινωνός του ρεύματος του υπερρεαλισμού με ένα μόνο ποιητικό έργο, την "Αμοργό", αλλά και με μία πλειάδα στίχων μνημειωδών τραγουδιών που τον παντρεύουν μοναδικά με την ελληνική παράδοση.

Μία πολυσχιδής προσωπικότητα, μία αυστηρή και επιβλητική φυσιογνωμία με ασίγαστο πνευματώδες χιούμορ, λάτρης και θηρευτής του απροσδόκητου, ένας αξιοθαύμαστος άνθρωπος, πλούσιος σε συναισθήματα και εικόνες, με έμφυτη συνείδηση της διαχρονικότητας, που κληροδότησε στη χώρα μας μία σπουδαία πολιτισμική παρακαταθήκη, ένα μεγάλο, πολύπτυχο και συμπαγές σε σπουδαιότητα ποιητικό έργο... που ορισμένες φορές γεννήθηκε με αφορμή τη μουσική.

Δεν ενέδωσε ποτέ στο θέλγητρο των συνεντεύξεων και στις σειρήνες της προβολής, πάντα μετρημένος αφουγκραζόταν τον κοινωνικό παλμό και ιχνηλατούσε πάνω του τις σκέψεις και τις εμπνεύσεις του δίχως αμετροέπεια και βερμπαλισμούς, αλλά με γνήσιο λαϊκό ένστικτο εκπορευόμενο, ωστόσο, από μία ποιητική μήτρα με τεράστιο βεληνεκές.

Ας πάρουμε μια γεύση από τον ποιητικό λόγο του αείμνηστου Νίκου Γκάτσου, του γητευτή έντονων συναισθημάτων και εικόνων, του Ποιητή που η γραφή του είχε εμποτιστεί μέχρι και την τελευταία σταγόνα μελάνης με το ελιξίριο της αιωνιότητας.

1. Το δίχτυ
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Τάκης Μπίνης

"Κάθε φορά που ανοίγεις δρόμο στη ζωή,
μην περιμένεις να σε βρει το μεσονύχτι.
Έχε τα μάτια σου ανοιχτά βράδυ πρωί
γιατί μπροστά σου πάντα απλώνεται ένα δίχτυ."

2. Κεμάλ
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Αλίκη Καγιαλόγλου

"Ακούστε την ιστορία του Κεμάλ
ενός νεαρού πρίγκιπα της Ανατολής,
απόγονου του Σεβάχ του θαλασσινού,
που νόμισε ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο.
Αλλά πικρές οι βουλές του Αλλάχ
και σκοτεινές οι ψυχές των ανθρώπων."

3. Ο εφιάλτης της Περσεφόνης
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη

"Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης,
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς."

4. Μάνα μου Ελλάς
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Δημητράτος

"...και δε δακρύζεις ποτέ σου, μάνα μου Ελλάς,
που τα παιδιά σου σκλάβους ξεπουλάς.
Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
μου τα 'πες με το πρώτο σου το γάλα."

5. Τ' αστέρι του βοριά
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη ερμηνεία: Γιώργος Ρωμανός & Βασίλης Ριζιώτης

"Τ' αστέρι του βοριά
θα φέρει ξαστεριά
μα πριν φανεί μέσ' απ' το πέλαγο πανί
θα γίνω κύμα και φωτιά
να σ' αγκαλιάσω ξενιτιά."

6. Τσάμικος
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς

"Στα κακοτράχαλα τα βουνά
με το σουραύλι και το ζουρνά
πάνω στην πέτρα την αγιασμένη
χορεύουν τώρα τρεις αντρειωμένοι,
ο Νικηφόρος κι ο Διγενής
κι ο γιος της Άννας της Κομνηνής."

7. Γεια σου χαρά σου Βενετιά (Φύσα αεράκι μου)
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης

"Γεια σου χαρά σου Βενετιά,
πήρα τους δρόμους του νοτιά
κι απ' το κατάρτι το ψηλό
τον άνεμο παρακαλώ.
Φύσα αεράκι, φύσα με,
Μη χαμηλώνεις ίσα με..."

8. Μια Κεφαλλονίτισσα
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Λουκιανός Κηλαηδόνης
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς

"Ντόνα Μαντόνα γλυκιά Κεφαλλονίτισσα
Ντόνα Μαντόνα με πίκρανες πολύ.
Όχι κυρά μου όχι, πιστόλι δε σου ζήτησα
όχι κυρά μου όχι, σου ζήτησα φιλί."

9. Με τι καρδιά τον κόσμο να αρνηθώ;
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Σταμάτης Κόκοτας

"Με τη καρδιά να σ' αποχαιρετήσω;
Με τι καρδιά τραγούδι να σου πω;
Στον ουρανό με τ' όνειρο θα ζήσω,
στον ουρανό σαν άστρο θα χαθώ."

10. Αθανασία
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Γαλάνη

"Τι ζητάς, Αθανασία, στο μπαλόνι μου μπροστά;
Δε μου δίνεις σημασία κι η καρδιά μου πώς βαστά;
Σ' αγαπήσανε στον κόσμο βασιλιάδες, ποιητές,
κι ένα κλωναράκι δυόσμο δεν τους χάρισες ποτές."

11. Μυρτιά
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιοβάννα

"Πες μου, μυρτιά, να σε χαρώ
πού θα βρω χώμα, πού θα βρω χώμα και νερό
να ξαναχτίσω μια φωλιά
για της αγάπης τα πουλιά;"

12. Αθήνα
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Στέλιος Καζαντζίδης (φωνητικά: Μαρινέλλα)

"Αθήνα, Αθήνα,
χαρά της γης και της αυγής,
μικρό γαλάζιο κρίνο,
κάποια βραδιά στην αμμουδιά
κοχύλι σου θα γίνω."

13. Αν θυμηθείς τ' όνειρό μου
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιοβάννα

"Αν θυμηθείς τ' όνειρό μου,
σε περιμένω να ρθεις,
μ' ένα τραγούδι του δρόμου να ρθεις, όνειρό μου,
το καλοκαίρι που λάμπει τ' αστέρι με φως να ντυθείς."

14. Άσπρη μέρα και για μας
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

"Θα γυρίσω λυπημένη Παναγιά.
Έχε γεια, μην κλαις, το μαράζι
μάθε φυλαχτό να μην κρεμάς.
Να λες "δεν πειράζει,
θα ρθει άσπρη μέρα και για μας"

15. Εμείς που μείναμε
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Βίκυ Μοσχολιού

"Εμείς που μείναμε
θα τρώμε το πρωί
μια φέτα από του ήλιου το καρβέλι,
ένα τσαμπί σταφύλι από τ' αμπέλι
και δίχως πια του φόβου το τριβέλι,
μπροστά θα προχωράμε στη ζωή."

16. Η ενδεκάτη εντολή
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Γιώργος Χατζηνάσιος
Πρώτη εκτέλεση: Νανά Μούσχουρη

"Κάνε λοιπόν υπομονή
τώρα που φως δε θα φανεί
κι ούτε θα `ρθει καράβι.
Την ενδεκάτη εντολή
την ξέρουν μόνο οι τρελοί
κι όλοι της γης οι σκλάβοι."

17. Νυν και αεί
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη ερμηνεία: Βίκυ Μοσχολιού

"Κι ένα πρωί σε μια γωνιά στην Κοκκινιά
είδα το μπόγια το ληστή και το φονιά,
του `χανε δέσει στο λαιμό του μια τριχιά
και του πατάγαν το κεφάλι σαν οχιά."

18. Η μικρή Ραλλού
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη ερμηνεία: Μανώλης Μητσιάς

"Σαράντα παλληκάρια στην άκρη του γιαλού
επαίξανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού.
Σ' ανατολή, σε δύση, σε κόσμο και ντουνιά
ρωτάν ποιος θα κερδίσει την ομορφονιά."

19. Χάρτινο το φεγγαράκι
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη ερμηνεία: Νανά Μούσχουρη

"Θα φέρει η θάλασσα πουλιά
κι άστρα χρυσά τ' αγέρι
να σου χαϊδεύουν τα μαλλιά,
να σου φιλούν το χέρι.
Χάρτινο το φεγγαράκι,
ψεύτικη ακρογιαλιά,
αν με πίστευες λιγάκι
θα `σαν όλα αληθινά."

20. Χελιδόνι σε κλουβί (Που το πάνε το παιδί)
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

"Πού το πάνε το παιδί, χελιδόνι σε κλουβί,
πού το πάνε το παιδί και κανείς δεν το `χει δει,
πού το παν το παλληκάρι κάθε νύχτα με φεγγάρι,
πού το πάνε, τι του λένε και τ' αδέρφια του το κλαίνε;
Στης ψυχής μου τον καθρέφτη ίσκιος άρχισε να πέφτει
ίδια η μοίρα που με φέρνει ίδια η μοίρα που με παίρνει."

"Πριν έμπει το φθινόπωρο, πριν βγει το καλοκαίρι,
τότε που ο ήλιος χάνεται κι η μέρα σουρουπώνει
για να μερεύουν τα θεριά και της καρδιάς οι πόνοι"

Νίκος Γκάτσος: Νύχτα στον Κολωνό

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
νίκος γκάτσος

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παγκόσμια ημέρα ποίησης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Κωνσταντίνος Τσακαλάκης

# data[].attributes.attachment_link.title
20 μελοποιημένα ποιήματα του Νίκου Γκάτσου

# data[].attributes.attachment_link.description
20 μελοποιημένα ποιήματα του αείμνηστου Νίκου Γκάτσου, του γητευτή έντονων συναισθημάτων και εικόνων, του Ποιητή που η γραφή του είχε εμποτιστεί μέχρι και την τελευταία σταγόνα μελάνης με το ελιξίριο της αιωνιότητας. Δε θα βρεις ποίηση πουθενά, αν δεν κουβαλάς λίγη μέσα στην εσωτερική φόδρα της ψυχή...

# data[].attributes.headline
      Μόνο γιατί μ' ἀγάπησες

# data[].attributes.subject
      Μόνο γιατί μ' ἀγάπησες

# data[].attributes.body
Μαρία Πολυδούρη

Δέν τραγουδῶ, παρά γιατί μ' ἀγάπησες
στά περασμένα χρόνια.
Καί σέ ἥλιο, σέ καλοκαιριοῦ προμάντεμα
καί σέ βροχή, σέ χιόνια,
δέν τραγουδῶ παρά γιατί μ' ἀγάπησες.

Μόνο γιατί μέ κράτησες στά χέρια σου
μιά νύχτα καί μέ φίλησες στό στόμα,
μόνο γι' αὐτό εἶμαι ὡραία σάν κρίνο ὁλάνοιχτο
κι ἔχω ἕνα ρῖγος στήν ψυχή μου ἀκόμα,
μόνο γιατί μέ κράτησες στά χέρια σου.

Μόνο γιατί τά μάτια σου μέ κύτταξαν
μέ τήν ψυχή στό βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα τό ὑπέρτατο
τῆς ὕπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τά μάτια σου μέ κύτταξαν.

Μόνο γιατί μ' ἀγάπησες γεννήθηκα
γι' αὐτό ἡ ζωή μου ἐδόθη
στήν ἄχαρη ζωή τήν ἀνεκπλήρωτη
μένα ἡ ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ' ἀγάπησες γεννήθηκα.

Μονάχα γιατί τόσο ὡραῖα μ' ἀγάπησες
ἔζησα, νά πληθαίνω
τά ὀνείρατά σου, ὡραῖε, πού βασίλεψες
κι ἔτσι γλυκά πεθαίνω
μονάχα γιατί τόσο ὡραῖα μ' ἀγάπησες.
(Οἱ τρίλιες πού σβήνουν, 1928)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελευθερια Αρβανιτακη-γιατι μ'αγαπησες

# data[].attributes.headline
12 μεγάλοι Έλληνες ποιητές διαβάζουν

# data[].attributes.subject
12 μεγάλοι Έλληνες ποιητές διαβάζουν

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ανοικτή βιβλιοθήκη

# data[].attributes.attachment_link.title
✔ 12 μεγάλοι Έλληνες ποιητές διαβάζουν δικά τους ποιήματα

# data[].attributes.attachment_link.description
Ιστορία Public domain Ποίηση Οικολογία audio-book Εγχειρίδιο Creative Commons Εκπαίδευση Ενηλίκων Περιβαλλοντική εκπαίδευση Λεύκωμα Διήγημα Ανοικτή κουλτούρα pdf Εκπαίδευση Γυναίκα European Union Bookshop e-book Δοκίμιο Ψηφιακή έκδοση Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντική Προστασία Περιβάλλον Πληροφορική Διηγήματα #featured Cartoon Μετάφραση Ευρωπαϊκή Επιτροπή Αρχαία Γραμματεία Εκδόσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης Παιδική λογοτεχνία Κλασική λογοτεχνία Υγεία Πάνος Χαρ.

# data[].attributes.headline
           Η ακροστιχίδα μας

# data[].attributes.subject
           Η ακροστιχίδα μας

# data[].attributes.body
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Λόγος

Οργιαστικός

Γοργά

Οριοθετείται

Ταράζοντας

Έντεχνα

Χορδές

Νεανικής

Ιλιγγιώδους

Αυτενέργειας

# data[].attributes.body
Χλόη Κουτσουμπέλη

Καθίσαμε απέναντι.
Τα δικά μου πιόνια ήταν σύννεφα.
Τα δικά του σίδερο και αίμα.
Αυτός είχε τα μαύρα.
Σκληροί, γυαλιστεροί οι πύργοι του
επιτέθηκαν με ορμή
ενώ η βασίλισσά μου
ξεντυνόταν στο σκοτάδι.
Ήταν καλός αντίπαλος,
προέβλεπε κάθε μου κίνηση
πριν καλά καλά ακόμα την σκεφτώ,
κι εγώ παρ’ όλα αυτά την έκανα,
με την ήρεμη εγκατάλειψη αυτού
που βαδίζει στο χαμό του.
Ίσως τελικά να με γοήτευε
το πόσο γρήγορα εξόντωσε τους στρατιώτες μου
τους αξιωματικούς, τους πύργους, τα οχυρά,
τις γέφυρες, τον βασιλιά τον ίδιο,
πόσο εύκολα διαπέρασε, εισχώρησε και άλωσε
βασίλεια ολόκληρα αρχαίας σιωπής
και πώς τελικά αιχμαλώτισε εκείνη τη μικρή βασίλισσα
από νεραϊδοκλωστή
που τόσο της άρεσε να διαφεύγει με πειρατικά καράβια
στις χώρες του ποτέ.
Ναι, ομολογώ ότι γνώριζα από πριν πως θα νικήσει.
Άλλωστε, γι’ αυτό έπαιξα μαζί του.
Γιατί, έστω και μια φορά, μες στη ζωή,
αξίζει κανείς να παίξει για να χάσει.

# data[].attributes.body
ΖΩΗ

Είναι η στιγμή που άνθισε
το περιβόλι αρώματα και χρώματα.
Είναι η στιγμή που χάθηκε
η σοδειά από τον ορμητικό ποταμό.

Είναι η στιγμή που πλατσούρισες στην αμμουδιά με τους φίλους.
Είναι η στιγμή που δέρνει
η θάλασσα το χαμένο πλοίο.

Είναι η στιγμή που γέμισε
η καρδιά από το σ΄ αγαπώ.
Είναι η στιγμή που ράγισε η καρδιά από το αντίο.

Είναι η στιγμή που άκουσες
το πρώτο κλάμα του μωρού.
Είναι η στιγμή που θρήνησες
τον πρώτο άνθρωπο στη ζωή.

Είναι οι στιγμές που κάνουν
την ζωή μοναδικά ξεχωριστή.
Στιγμές που περνούν και ποτέ δεν ξαναγυρνούν.

Σ. Μ. ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ

# data[].attributes.headline
Όμορφη και παράξενη πατρίδα   

# data[].attributes.subject
Όμορφη και παράξενη πατρίδα   

# data[].attributes.body
Οδυσσέας Ελύτης

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
ωσάν αυτή που μου ’λαχε δεν είδα

Ρίχνει να πιάσει ψάρια - πιάνει φτερωτά
στήνει στη γη καράβι - κήπο στα νερά
κλαίει φιλεί το χώμα - ξενιτεύεται
μένει στους πέντε δρόμους - αντρειεύεται

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
ωσάν αυτή που μου ’λαχε δεν είδα

Κάνει να πάρει πέτρα - τηνε παρατά
κάνει να τη σκαλίσει - βγάνει θάματα
μπαίνει σ’ ένα βαρκάκι - πιάνει ωκεανούς
ξεσηκωμούς γυρεύει - θέλει τύραννους

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
ωσάν αυτή που μου ’λαχε δεν είδα

# data[].attributes.attachment_link.title
Γιώργος Νταλάρας -  Όμορφη και παράξενη πατρίδα

# data[].attributes.headline
Θεματική κατηγοριοποίηση  826 ποιημάτων  

# data[].attributes.subject
Θεματική κατηγοριοποίηση  826 ποιημάτων  

# data[].attributes.body
Θα βρείτε ποιήματα από έλληνες και ξένους ποιητές

# data[].attributes.attachment_link.title
Ποιήματα για...

# data[].attributes.attachment_link.description
(Θεματική κατηγοριοποίηση των ποιημάτων που περιέχονται στην παρούσα ανθολογία. Θα βρείτε ποιήματα από έλληνες και ξένους ποιητές.)...

# data[].attributes.headline
Γυναίκες ποιήτριες στην Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Γυναίκες ποιήτριες στην Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Γυναίκες ποιήτριες στην Ελλάδα

Στην ανθολογία που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε χαρακτηριστικά ποιήματα εκπροσώπων της "νεοελληνικής γυναικείας ποίησης" και να εντοπίσετε κοινά θέματα και μοτίβα.

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, " Ο τζίτζικας", " Μουσείο το παλιό πανεπιστήμιο"
Ελένη Βακαλό, " Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος", " Πρώτο επεισόδιο"
Κατερίνα Γώγου, [Εμένα οι φίλοι μου...]
Βικτωρία Θεοδώρου, " Εγκώμιο (απόσπασμα)", " Σ' απόχτησα"
Ζωή Καρέλλη, " Του καλοκαιριού", " Η Άνθρωπος" (βλ. και την ανθολογία ποιημάτων της στο Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού)
Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, " Ο μοτοσικλετιστής", " Το παράθυρο"
Μαρία Λαϊνά, " Δ΄ Θριαμβικό", " Τοιχογραφία"
Τζένη Μαστοράκη, " Οι μεγάλοι", " Περίληψη", " Κλασικό εικονογραφημένο", [ Ο Δούρειος Ίππος]
Μελισσάνθη, " Στη νύχτα που έρχεται", " Εκ βαθέων"
Ρίτα Μπούμη-Παπά, " Υπόγειο"
Μυρτιώτισσα, " Σ' αγαπώ"
Αθηνά Παπαδάκη, " Νοικοκυρά"
Παυλίνα Παμπούδη, " Πράσινο"
Μαρία Πολυδούρη, " Μόνο γιατί μ' αγάπησες", " Κοντά σου" (βλ. και τα ποιήματα που διατίθενται στο Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού]
Αμαλία Τσακνιά, " Η πόλη"
Άντεια Φραντζή, " Το σώμα και η αμαρτία", " στην πόλη μου"
Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου, " Για ένα παιδί που κοιμάται "
* * *
Για τα χαρακτηριστικά της "γυναικείας ποίησης" και για το αν τελικά διαφοροποιείται από την αντίστοιχη "ανδρική" μπορείτε να διαβάσετε δύο ενδιαφέρουσες εισηγήσεις της Άντειας Φραντζή και της Παυλίνας Παμπούδη στο συνέδριο με τον σημαίνοντα τίτλο Υπάρχει, λοιπόν, γυναικεία ποίηση; Επίσης, διαφωτιστικές είναι οι απόψεις που διατυπώνουν Ελληνίδες ποιήτριες στην ενότητα " Ποιήτριες συζητούν για την ποίηση (τους)" που εμπεριέχεται στον τόμο Γυναίκες / Ποίηση στην Ελλάδα και Βρετανία (University Studio Press, 1998). Χρήσιμες, τέλος, για το θέμα που μας απασχολεί είναι και οι παρατηρήσεις της Μαίρης Μικέ για τη γυναικεία γραφή και τον προσδιορισμό της στο συνέδριο με θέμα "Γυναίκα και Λογοτεχνία" που διοργάνωσε το 1991 ο Δήμος Κομοτηνής.

# data[].attributes.attachment_link.title
Γυναίκες ποιήτριες στην Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.description
Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, " Ο τζίτζικας", " Μουσείο το παλιό πανεπιστήμιο" Ελένη Βακαλό, " Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος", " Πρώτο επεισόδιο" Κατερίνα Γώγου, [Εμένα οι φίλοι μου... ] Βικτωρία Θεοδώρου, " Εγκώμιο (απόσπασμα)", " Σ' απόχτησα" Ζωή Καρέλλη, " Του καλοκαιριού", " Η Άνθρωπος" (βλ.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
σταχυολογήσαμε τις απόψεις 30 ποιητών για την τέχνη του:

"να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει" Οδυσσέας Ελύτης
Οδυσσέας Ελύτης:
"Θεωρώ την ποίηση μια πηγή αθωότητας γεμάτης επαναστατικές δυνάμεις. Αποστολή μου είναι να κατευθύνω τις δυνάμεις αυτές κατεναντίον ενός κόσμου που δεν μπορεί να αποδεχτεί η συνείδησή μου, έτσι ακριβώς, ώστε μέσω διαδοχικών μεταμορφώσεων να φέρω τον κόσμο αυτόν σε αρμονία με τα όνειρά μου".
Γιώργος Σεφέρης:
"Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε;"
Μανώλης Αναγνωστάκης:
"Η ποίηση είναι έργο της νεότητας. Χρειάζεται ενθουσιασμό, αυταπάτες, ψευδαισθήσεις. Αυτά τα έχουν οι νέοι. Όσο μεγαλώνεις, κατέχεις καλύτερα τα μέσα σου. Γίνεσαι τεχνίτης, αλλά ένα ποίημα δεν χρειάζεται να είναι τέλειο για να είναι καλό".
Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ:
"Όπως ξέρουμε, εγώ το λέω πάντα, το ποίημα γεννιέται από μία πληγή και το ποίημα είναι, επίσης, η ουλή αυτής της πληγής. Εγώ είμαι γεμάτη ουλές. Αυτές μου έδωσαν την έμπνευση. Ναι, χρειάζονται οι ποιητές ιδιαίτερα σ' αυτούς τους μίζερους καιρούς".
Αντώνης Φωστιέρης:
"Αν προσλάβουμε την ποίηση ως φαινόμενο ολιστικό, και όχι ως μια ιδιαίτερη χρήση της γλώσσας, θα δούμε ότι συγκεντρώνει και συναιρεί όλα τα επιμέρους στοιχεία της ανθρώπινης πνευματικότητας και του ψυχισμού, σε κάθε τους έκφανση"
Ιουλίτα Ηλιοπούλου:
"Η ποίηση είναι σαφώς ένας άλλος τρόπος εκτίμησης της ζωής, της πραγματικότητας, μία διαφορετική οπτική, μία εμβάθυνση στο καίριο, σε αυτό προς το οποίο μας οδηγεί η ευαισθησία μας, η πνευματική μας εγρήγορση. Η τέχνη της ζωής, αλλά και η ζωή εν τέχνη σε αλληλοσυμπλήρωση είναι ένας οδηγός άγραφος που καθημερινά τον συντάσσουμε όλοι απ' αρχής με λάθη και παραλείψεις".
Γιώργος Βέης:
"Η Ποίηση τα θέλει εξ ορισμού όλα δικά της. Αν είναι Ποίηση, βέβαια. Κι είναι επικίνδυνη, διότι αίρει εν τέλει το εγώ".
Νάνος Βαλαωρίτης:
"Το να ασχολείσαι με την ποίηση είναι κάτι το οποίο δεν το κάνεις χωρίς κίνδυνο. Τώρα γιατί είναι επικίνδυνη η ποίηση είναι ένα ερωτηματικό. Δεν μπορεί να απαντήσει κανείς απευθείας. Οι λειτουργίες οι ποιητικές, οι οποίες έρχονται είτε από τον εγκέφαλο είτε από τη συγκίνηση, όσο και να ΄ναι σχετίζονται με φαινόμενα άλλα, όπως ο παραλογισμός. Αυτό το έχουμε δει σε πολλούς ποιητές. Πολλοί έχουν τρελαθεί ή ήταν τρελοί εξαρχής. Έτσι η λειτουργία αυτή καθαυτή έχει πολλές όψεις".
Γιώργος Μαρκόπουλος:
"Η Ποίηση, έτσι ή αλλιώς, είναι από τη φύση της μια τέχνη επαναστατική και εξόχως υπερβατική· και ακριβώς αυτό το υπερβατικό στοιχείο που χαρακτηρίζει-την καλή ποίηση επισημαίνω-μας βοηθάει να ξεχνάμε για λίγο την "στεγνή" πραγματικότητα και να ζούμε μέσα στη φαντασία ή πιο σωστά, μέσα στο όνειρο· αυτή ακριβώς η διαδικασία μας ωθεί, χωρίς μάλιστα να το καταλαβαίνουμε - όχι να αλλάξουμε-αλλά να κάνουμε πιο τρυφερές, πιο ευγενείς και πιο στέρεες τις συνειδήσεις μας, βοηθώντας έτσι, όσο αυτό είναι δυνατόν, και στην προσπάθεια για ένα καλύτερο μέλλον".
Νίκος Καρούζος:
"Η ποίηση είναι παντού και πάντοτε, ακόμη και στη σύγχρονη φυσική και τα μαθηματικά. Αλλά ως γλώσσα συμπυκνωμένης έντασης, ποίηση είναι η τέχνη του ποιητή".
Μανώλης Πρατικάκης:
"Η Ποίηση παραμένει αρχέγονη, μαγική και απευθύνεται σε ολόκληρη την ύπαρξη, στην οντολογική και αισθητική της διάσταση. Είναι ανατρεπτική καθώς δεν είναι ενεργούμενον κανενός συστήματος που μας καταπιέζει με τους αυταρχικούς και υποκριτικούς του κώδικες. Αντιστρατεύεται τον θεσμοθετημένο λόγο και τη γλωσσική άρχουσα τάξη που μπλοκάρει τη δημιουργική εξέλιξη. Δεν υπακούει σε καμιά ορθοφροσύνη. Επομένως, συχνά είναι γεμάτη παραδοξότητες που μοιάζουν με τον παραληρηματικό λόγο των ψυχωτικών χωρίς να έχουν βέβαια στην κυριολεξία καμιά σχέση με την πραγματική παραφροσύνη. Η γλώσσα της ποίησης είναι το περιβάλλον μας, η ιστορία μας, το πνευματικό μας οικοσύστημα. Είναι η αληθινή μας πατρίδα".
Ανδρέας Εμπειρίκος:
"Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου. Μέσα της όλοι μεγαλώνουμε. Οι δρόμοι είναι λευκοί. Τα άνθη μιλούν. Από τα πέταλά τους αναδύονται συχνά μικρούτσικες παιδίσκες. Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος.
Κική Δημουλά:
"Όσο κι αν είναι απίθανο να εκκρεμεί ένα πουλί στην έρημο, ωστόσο εσύ είσαι υποχρεωμένος να του φτιάξεις ένα δέντρο. Αυτό είναι το ποίημα".
Διονύσιος Σολωμός:
"Μήγαρις ἔχω ἄλλο στὸ μυαλό μου, πάρεξ ἐλευθερία καὶ γλῶσσα".
Γιάννης Ρίτσος:
"Αν άφεση δεν είναι η ποίηση, -ψιθύρισε μόνος του- τότε, από πουθενά μην περιμένουμε έλεος".
Κωνσταντίνος Καβάφης:
"Ήθελα να δώσω φως και συγκίνηση σε όσους είναι σαν και εμένα καμωμένοι..."
Τάσος Λειβαδίτης:
"Η ποίηση είναι ένα αίνιγμα από συνηθισμένα λόγια. Η αληθινή ποίηση δεν είναι ανακάλυψη μα αποκάλυψη. Οι ποιητές κοιμούνται σαν τους κλέφτες, με το αυτί τεντωμένο στην άγνωστη λέξη.
Τίτος Πατρίκιος:
"Για να είσαι καλός ποιητής, πρέπει να έχεις και μία ακατάπαυστη ροπή προς την επιπολαιότητα"
Διονύσης Καρατζάς:
"Τα συστατικά στοιχεία της ποίησης είναι η έκσταση και η έκπληξη, που κατορθώνονται μέσα από την αφαίρεση και μαζί την πύκνωση. Εδώ φαίνεται η δύναμη της γλώσσας. Στην ποίηση ο χρόνος και ο χώρος από μετρήσιμες ποσότητες έκτασης μεταλλάσσονται σε μεταβλητές ποιότητες έντασης και τρόπους ελευθερίας. Με αυτές τις συνθήκες ευνοείται η συλλογική ευαισθησία ως προσωπική ευθύνη και ως συνείδηση της κοινής μας ιθαγένειας ως ανθρώπων".
Νίκος Εγγονόπουλος:
"Η τέχνη και η ποίηση δε μας βοηθούν να ζήσουμε. Η τέχνη και η ποίηση μας βοηθάνε να πεθάνουμε".
Τάκης Σινόπουλος:
"Αν ζει, αν υπάρχει ακόμα η ποίηση, τούτο το χρωστάμε σ' εκείνη την ασήμαντη, την ταπεινή ρωγμή που λησμόνησαν οι θεοί στο σφαλισμένο παράθυρο της σιγουριάς και της άμυνας των ανθρώπων".
Κώστας Καρυωτάκης:
"Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις είναι το καταφύγιο που φθονούμε".
Κωστής Παλαμάς:
"Ο ποιητής αηδόνι, όμως αηδόνι μεταφυσικό. Μέσα στο στίχο λυτρώνομαι από ό,τι με πνίγει στη ζωή. Κερδίζω από την τέχνη ό,τι χάνω από τα πράγματα.
Μίλτος Σαχτούρης:
"Ποίηση ανάμνηση από φίλντισι /άναμμα τσιγάρου κατά λάθος από φεγγάρι".
Μάνος Ελευθερίου:
"Ό,τι γράφει ο καθένας με τη δυνατότητα που έχει, ομορφαίνει τον κόσμο. Δεν έχει σημασία αν γράψει το αριστούργημα του κόσμου. Τα αριστουργήματα είναι λίγα. Οι χαρές όμως είναι περισσότερες".
Γιώργος Δουατζής:
"Νομίζω πως κάθε άνθρωπος "κουρνιάζει" συνειδητά ή όχι σε ένα αξιακό σύστημα. Η πραγματική ποίηση προβάλλει το αξιακό σύστημα του ποιητή που είναι κατά κανόνα έμπλεο ευαισθησίας και σεβασμού στον άνθρωπο. Η έννοια της ανθρωπιάς είναι ταυτισμένη με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, με την αξιοπρέπεια του πολίτη, πράγματα που ο ποιητής επισημαίνει, υπηρετεί και διατρανώνει ως αιτούμενα ζωής".
Αργύρης Χιόνης:
"Η ποίηση πρέπει να 'ναι ένα ζαχαρωμένο βότσαλο, πάνω που θα 'χεις γλυκαθεί να σπας τα δόντια σου".
Γιώργος Σαραντάρης:
"Η ποίηση είναι εκείνος ο εαυτός μας που δεν κοιμάται ποτέ".
Άγγελος Σικελιανός:
"Μπροστάρηδες είναι οι Ποιητές κι αλίμονό τους αν δεν είναι"
Νικηφόρος Βρεττάκος:
Τα πράγματα σε έναν ποιητή γίνονται σχεδόν από μόνα τους. Μια και δεν βοήθησα τον κόσμο με το νου, αποφάσισα, κάποιος αποφάσισε μέσα μου, να τον βοηθήσω με την καρδιά μου. Κι ανακάλυψα πως η ποίηση ήταν ο μόνος τρόπος.

# data[].attributes.attachment_link.title
30 Ποιητές τοποθετούνται για την Ποίηση

# data[].attributes.attachment_link.description
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα ποίησης, 21 Μαρτίου, σταχυολογήσαμε τις απόψεις 30 ποιητών για την τέχνη του: "να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει" Οδυσσέας Ελύτης Οδυσσέας Ελύτης: "Θεωρώ την ποίηση μια πηγή αθωότητας γεμάτης επαναστατικές δυνάμεις. Αποστ

# data[].attributes.attachment_link.title
Αφιέρωμα | Δεκατρία μελοποιημένα ποιήματα | Παγκόσμια ημέρα ποίησης - Mousikes Ebeeries

# data[].attributes.attachment_link.description
21 Μαρτίου - Παγκόσμια ημέρα ποίησης Στη χώρα που γεννήθηκε ο Σεφέρης, ο Ελύτης, ο Καββαδίας, ο Παπαδιαμάντης, ο Καβάφης, ο Καρυωτάκης, ο Ρίτσος, ο Παλάμας, ο Λειβαδίτης και τόσοι ακόμα σπουδαίοι ποιητές, οι στίχοι και τα ποιήματα θα υπάρχουν για να ακροβατούμε ανάμεσα στο αιώνιο και στο εφήμερο.

# data[].attributes.body
Βολουδάκης Σταύρος

Μια μαριονέτα ήταν δίπλα μου

Δεν μίλαγε δεν γέλαγε

Μόνο καθόταν

Μια μαριονέτα ήτανε

Δε χόρευε δεν κοίταζε

Μόνο καθόταν

Αν ήξερε θα έλυνε το σπάγγο

Θα έφευγε

Μια μαριονέτα ήταν δίπλα μου

Δεν είχε θαρρείς αναπνοή

Το βλέμμα ήταν μόνο ζωντανό

Να της μιλήσω όμως

Δεν μπορώ

Μια μαριονέτα ήμουνα

Καθόμουν δίπλα

Δεν μιλάω δε χορεύω

δεν κουνιέμαι

Μια μαριονέτα είμαι

Με δεμένα χέρια

Μόνο το βλέμμα μου

Είναι ζωντανό

Να λύσω το σπάγγο δεν μπορώ

Μια μαριονέτα είναι ψηλά

Δε μιλάει δεν γελάει

δε χορεύει δεν κουνιέται

Μόνο το βλέμμα είναι ζωντανό

Αν τη κοιτάξω θα χαθώ

Ένα βλέμμα μόνο της ζητώ

Να νιώσω ότι πετώ

Και μετά ας χαθώ

Μια μαριονέτα είμαι

Δεν μπορώ να ζω

Κρεμασμένη στο γκρεμό

Μια μαριονέτα είμαι

Μοναχά εδώ.

# data[].attributes.headline
Εκδοχή Διαφυγή

# data[].attributes.body
Εκδοχή Διαφυγής

Εντός του συρμού,

Μελλοθάνατοι ταξιδιώτες,

παρατηρούσαμε το κενό που ασφυκτικά διεκδικούσε τον χώρο μας.

Μία αόρατη δύναμη, σχεδόν ακατανόητη,

μας κρατούσε σε αναμονή.

Στο βάθος ένας άγγελος, ειρωνικό ομοίωμα,

παίζει με τόξο και βέλη θαλπωρής

Δεν ήταν το κυνήγι. ήταν η παύση του χρόνου

εκεί που ο Χάρος, εξαντλημένος πια,

συνομιλεί με τον Έρω για το αμετάκλητο

περιγελώντας μας ασύστολα για τα καμώματα μας

Κι αν οι τροχοί του τρένου αγγίζουν τις ράγες της κολάσεως,

ο άγγελος ακόμα πασχίζει να προφτάσει

με φτερουγίσματα από την άβυσσο παρμένα,

να στήσει ένα ανάχωμα στη συντέλεια

Μια χειρονομία, τίποτα παραπάνω

σαν να προσπαθεί να τους σώσει από το μοιραίο τους τέλος.

Γιατί αν το τέλος είναι η μόνη βεβαιότητα,

Αγάπη είναι η μοναδική παρέκκλιση.

Όχι γιατί νικά τον θάνατο,

μα τον κάνει να ξεχνιέται.

Αλλιώς ύπαρξη είναι η ατέρμονη αναμονή

μιας αλησμόνητης λήθης.

Άννα Τσάκαλη ,

1ο Βραβείο ποίησης στον Διαγωνισμό ΑΛΟΤΕ 2026