# data[].attributes.body
Κιτρομηλίδης για τον Ρήγα

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
Εμφύλιες έριδες 

# data[].attributes.subject
Εμφύλιες έριδες 

# data[].attributes.body
Το άδοξο τέλος ενός ήρωα https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/education/greek_history/iframe.html?id=89#litTab1696

# data[].attributes.headline
δολοφονία Καποδίστρια

# data[].attributes.subject
δολοφονία Καποδίστρια

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.headline
Το πρώτο ελληνικό σύνταγμα

# data[].attributes.subject
Το πρώτο ελληνικό σύνταγμα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τα στερνά του Μίχαλου

(απόσπασμα)

Ο Λουκάς ο Πύρρος ιστόρησε στον Μίχαλο τα γεγονότα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, όπως τα είδε με τα μάτια του. Κι όπως τα έκρινε με το λογικό, το πρακτικό μυαλό του.

[...]

Το στασιαστικό κίνημα... Όλος ο κόσμος ήξερε πως πρόκειται να γίνει. Κι όπως όλος ο κόσμος, το ήξερε κι η κυβέρνηση. Μα οι πληροφορίες της ήσαν λειψές. Νόμιζε πως μόνον ο Μακρυγιάννης με τα παλικάρια του θα ενεργούσε, οπόταν η καταστολή ήταν εύκολη. Δεν ήξερε πως είχε μυηθεί κι ο στρατός της Πρωτεύουσας.

Ο στρατός της Πρωτεύουσας. Δηλαδή από ένα τάγμα πεζικού, ιππικού και πυροβολικού. Οι στρατιώτες -παιδιά του λαού- ήσαν πιστοί στον βασιλιά κι ούτε είχαν καμιά διάθεση να χύσουν το αίμα τους για τη νεφελώδη κι ακατανόητη ιδέα του Συντάγματος. Σαν πειθαρχικοί όμως στρατιώτες, ήσαν υποχρεωμένοι να εκτελέσουν τις διαταγές των πεντέξι αξιωματικών τους, που ήσαν μυημένοι στη συνωμοσία.

Από κακή οργάνωση, οι συνωμότες έκαναν λάθος ολέθριο. Ο Μακρυγιάννης δεν ειδοποιείται ότι το κίνημα αναβλήθηκε για 24 ώρες, στο σπίτι του, τη νύχτα της 1ης προς 2α Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση το πληροφορείται και στέλνει εναντίον του απόσπασμα χωροφυλακής. Από μια μεριά, ήταν αργά, επειδή οι ένοπλοι του Μακρυγιάννη είχαν σκορπίσει πριν φτάσουν οι χωροφύλακες. Από την άλλη όμως, το επεισόδιο θα 'πρεπε να ξυπνήσει την κυβέρνηση. Μα οι ανεύθυνοι υπουργοί κι ο αδρανής διανοητικώς βασιλιάς δεν πολυανησύχησαν. Κι ούτε πήραν κανένα μέτρο.

Το άλλο βράδυ -2 προς 3 Σεπτεμβρίου- ο Μακρυγιάννης ξανασυγκεντρώνει τα παλικάρια του κι αρχίζει -σύμφωνα με το σχέδιο- τους πυροβολισμούς. Αμέσως καταφθάνει έφιππος χωροφυλακή και δυο τάγματα από Μανιάτες, υπό τον Σταύρο Γρίβα, και περικυκλώνουν το σπίτι του. Απόδειξη πως η κυβέρνηση είχε αρκετές πιστές -μη μυημένες στο κίνημα- δυνάμεις. Αλλά δεν είχε πρωτοβουλία, νεύρα, αποφασιστικότητα ν' αντιδράσει...

Ο Σταύρος Γρίβας κατορθώνει να πιάσει μερικούς από τους στασιαστές. Οι αποδέλοιποι το 'σκασαν. Απόμεινε μέσα στο σπίτι μόνον ο Μακρυγιάννης με εφτά πιστούς. Μόλις ξημέρωνε, ο Γρίβας θα τον έπιανε κι αυτόν, να τον περάσει από το έκτακτο στρατοδικείο, που είχε καταρτισθεί βιαστικά, μες στη νύχτα.

Έτσι, ο Μακρυγιάννης έκανε το στασιαστικό του χρέος, δίχως μεγάλη επιτυχία. Τώρα, έπρεπε κι οι άλλοι αρχηγοί του κινήματος να κινηθούν. Αλλά ο Μεταξάς, ο Λόντος κι ο Μοθωνίτης προτίμησαν να κρυφτούν, αφήνοντας τον Καλλέργη να βγάλει τα μάτια του.

Ο Καλλέργης -αξιωματικός "αστάθμητος και τολμητίας", κατά την κρίση του Ν. Δραγούμη- είχε αναλάβει την αρχηγία της στρατιωτικής πλευράς του κινήματος. Το ιππικό, που το διοικούσε ο ίδιος, ήταν -φυσικά- εξασφαλισμένο. Ο διοικητής του πεζικού Σκαρβέλης είχε μυηθεί από το Μακρυγιάννη. Ο διοικητής του πυροβολικού ταγματάρχης Σχινάς είχε μυηθεί κι αυτός. Μα κρατούσε στάση εφεκτική.

Μόλις άκουσε ο Καλλέργης τους πυροβολισμούς της ομάδας Μακρυγιάννη, πήρε σβάρνα τους δρόμους της Αθήνας, για να εξασφαλίσει τάχα την τάξη. Στην πραγματικότητα, έψαχνε να βρει τον Μεταξά, τον Λόντο και τον Μοθωνίτη, να πάρει τις στερνές οδηγίες. Μα οι τρεις γενναίοι αρχηγοί ήσαν ανεύρετοι. Μην ξέροντας τι να κάνει ο Καλλέργης, πήγε στο στρατώνα του πεζικού, όπου βρήκε το τάγμα έτοιμο να κινηθεί. Οι στρατιώτες περίμεναν όρθιοι, μες στη νύχτα, με το όπλο παρά πόδα. Ούτε μπορούσαν να φανταστούν για τι είδους "υπηρεσία" τους προόριζαν.

Ο Καλλέργης έκανε μερικές βόλτες μπροστά στο συντεταγμένο τάγμα, μη μπορώντας να πάρει απόφαση. Δεν ήξερε τι να κάνει. Στο τέλος, χωρίς να πολυσυλλογιστεί, είπε στους φαντάρους μερικά ασυνάρτητα λόγια, τράβηξε το σπαθί του και φώναξε:

-Ζήτω το σύνταγμα!

-Ζήτω το σύνταγμα! φώναξαν κι οι φαντάροι, γιατί έτσι έκριναν πως έπρεπε να κάνουν.

-Εμπρός, μαρς! πρόσταξε ο Καλλέργης.

Το τάγμα ξεκίνησε. Κατέβηκε την οδόν Αιόλου, ανέβηκε την οδόν Ερμού και κατασκήνωσε μπροστά στ' ανάκτορα. Σκοτάδι πίσσα κι ερημιά απόλυτη. Πώς μπορεί να γίνει "λαϊκή" επανάσταση δίχως την παρουσία ούτ' ενός πολίτη; Έπρεπε να εξαναγκασθεί οπωσδήποτε ο "λαός" να κάνει μια οποιαδήποτε εμφάνιση, για να σωθούν τα προσχήματα. Διατάζει λοιπόν ο Καλλέργης, μερικούς στρατιώτες να τριγυρίσουν τους δρόμους της Αθήνας. Κι όποιον διαβάτη αργοπορεμένο συναντήσουν, να τον αναγκάσουν, έστω και με σπαθιές, να πάει στο παλάτι. Επειδή όμως δεν ήταν σίγουρος πως το μέτρο αυτό θα είχε ικανοποιητικήν απόδοση, διέταξε ν' ανοίξουν τις φυλακές και να φέρουν, με το στανιό, τους φυλακισμένους. Έτσι μαζεύτηκε κάμποσος κόσμος. Ιδίως κατάδικοι των φυλακών, αρκετοί αλήτες της αγοράς και ελάχιστοι πολίτες. Όλοι αυτοί ήρθαν με το στανιό. Προστέθηκαν στους στρατιώτες, που κατά διαταγήν είχαν έρθει κι αυτοί. Και διατάχτηκαν από τον Καλλέργη να φωνάζουν: "Σύνταγμα! Σύνταγμα!"

Ο Όθων ξύπνησε από τη φασαρία και βγήκε στο παράθυρο.

-Τι συμβαίνει; ρώτησε τον Καλλέργη.

-Ο λαός και ο στρατός -αποκρίνεται αυτός με θράσος- επανεστάτησαν και ζητούν σύνταγμα!

-Ας διαλυθούν, είπε ο βασιλιάς. Και θέλω μεριμνήσει διά τα αιτήματά των.

Βλέποντας όμως τον Καλλέργη ασάλευτο κι εχθρικό, αποφάσισε να επιβληθεί ο ίδιος. Με φωνή δυνατή, διατάζει τους στρατιώτες να γυρίσουν στον στρατώνα. Μα ο Καλλέργης, με θαυμαστή παρουσία πνεύματος, την ώρα που μιλούσε ο βασιλιάς, άρχισε να φωνάζει "Προσοχή!" και να δίνει διάφορα παραγγέλματα, σε τρόπο να σκεπάσει τη φωνή του Όθωνα. Και το κατάφερε. Οι στρατιώτες δεν άκουσαν τη βασιλική διαταγή. Εξάλλου δεν ήξεραν τι να κάνουν: τον βασιλιά να υπακούσουν, ή τους αξιωματικούς τους; Κι ύστερα, τα μεγάλα αυτά παιδιά, που έτρεχε στις φλέβες τους το ανυπόταχτο κι επαναστατικό αίμα της ελληνικής φυλής, άρχισαν να διασκεδάζουν με την παράξενη ιστορία. Και ξελαρυγγίζονταν γυρεύοντας σύνταγμα, δίχως να έχουν ιδέα περί τίνος πρόκειται. Αρκεί να γίνεται φασαρία...

Ο βασιλιάς, μετά την αποτυχία της προσωπικής επιβολής του, τραβήχτηκε απ' το παράθυρο. Δεν είχε πια τίποτα να κάνει. Και περίμενε, υπομονετικά, την εξέλιξη των γεγονότων. Στο αναμεταξύ, οι πολιορκημένοι στο σπίτι του Μακρυγιάννη έμαθαν τα γεγονότα στο παλάτι και πήραν κουράγιο. Έπεσαν μερικές ντουφεκιές, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας ενωμοτάρχης. Όταν όμως οι πολιορκητές έμαθαν κι αυτοί πως ο στρατός στασίασε, έχασαν το ηθικό τους και διαλύθηκαν. Έτσι, ο βασιλιάς έμεινε δίχως καμιάν υλική δύναμη να καταπνίξει τη στάση μιας ντουζίνας τολμηρών αξιωματικών. Ο λαός της Αθήνας, ανοργάνωτος και ακαθοδήγητος, δεν είχε ιδέα τι συνέβαινε. Αλλά και να είχε, δεν ήταν σε θέση ν' αντιδράσει.

Ξημέρωσε ο Θεός τη μέρα. Στους στρατιώτες και τους αλήτες που ξελαρυγγίζονταν ζητώντας σύνταγμα, προστέθηκε το πλήθος των κομματικών δούλων. Ήρθαν κι άλλοι πολλοί αργόσχολοι, να κάνουν χάζι. Ήρθε κι η στρατιωτική μουσική, να διασκεδάζει τους επαναστάτες! Η υπόθεση γινόταν αρκετά ευτράπελη σ' εκδήλωση, παρά την τραγικότητα της ουσίας της.

Από τη στιγμή που ο βασιλιάς δεν είχε τα μέσα να επιβάλει την τάξη, οι στασιαστές είχαν τη δυνατότητα να επιβάλουν τη θέλησή τους στο βασιλιά. Πριν καλοξημερώσει, συνήλθε το Συμβούλιο Επικρατείας, που το αποτελούσαν κοτζαμπάσηδες και πολέμαρχοι του Αγώνα. Οι περισσότεροι ήσαν μυημένοι στη στάση. Οι άλλοι ακολούθησαν άβουλα το ρεύμα που -εξάλλου- υπηρετούσε τα ταξικά κι ατομικά τους συμφέροντα.

Χωρίς πολλές συζητήσεις, οι Σύμβουλοι Επικρατείας πήραν την κατάσταση στα χέρια τους. Δηλαδή, έστειλαν επιτροπή στον Όθωνα κι απαίτησαν: πρώτα, να δεχτεί τα αιτήματα των στασιαστών. Κι ύστερα, να διορίσει πρωθυπουργό τον αρχηγό της στάσης Μεταξά. Ο Όθων υπέκυψε δίχως αντίρρηση...

# data[].attributes.headline
Χαρίλαος Τρικούπης

# data[].attributes.subject
Χαρίλαος Τρικούπης

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
Χολέρα στην Αθήνα. Μία ακόμη επιδημία!

# data[].attributes.subject
Χολέρα στην Αθήνα. Μία ακόμη επιδημία!

# data[].attributes.headline
1870 Η Σφαγή στο Δήλεσι

# data[].attributes.subject
1870 Η Σφαγή στο Δήλεσι

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
14 Αυγούστου έως τις 5 Σεπτεμβρίου του 1893. 

# data[].attributes.subject
14 Αυγούστου έως τις 5 Σεπτεμβρίου του 1893. 

# data[].attributes.body
https://www.openbook.gr/vardianos-sta-sporka/

Η ελληνική κοινωνία στις αρχές του 20ού αιώνα : Ύπαιθρος και μετανάστευση (greek-language.gr)

Πρωτοδημοσιεύτηκε σε σειρά επιφυλλίδων στην εφημερίδα Ακρόπολις.
Εκτεταμένο διήγημα, στο όριο της νουβέλας, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Αφηγείται την ιστορία της γρια-Σκεύως, που μεταμφιέζεται σε άντρα και γίνεται βαρδιάνος (φύλακας) στα σπόρκα (καράβια ευρισκόμενα σε καραντίνα εξαιτίας μολυσματικής νόσου), προκειμένου να σώσει το γιο της.Ιστορικός πυρήνας του διηγήματος είναι η χολέρα που έπληξε την Ευρώπη το 1865.

# data[].attributes.headline
1897 Ο ατυχής πόλεμος

# data[].attributes.subject
1897 Ο ατυχής πόλεμος

# data[].attributes.attachment_caption
Ιστορία και Λογοτεχνία  Η θέση της γυναίκας 

# data[].attributes.headline
Η ελληνική κοινωνία στα τέλη του 19ου αιώνα

# data[].attributes.subject
Η ελληνική κοινωνία στα τέλη του 19ου αιώνα

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
Η Ελλάδα στον Α.ΠΠ.

# data[].attributes.subject
Η Ελλάδα στον Α.ΠΠ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
1922 Μικρασιατική καταστροφή

# data[].attributes.subject
1922 Μικρασιατική καταστροφή

# data[].attributes.headline
Η ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου

# data[].attributes.subject
Η ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου

# data[].attributes.body
https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/education/greek_history/index.html?subpoint=147#42

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
Η ελληνική κοινωνία στις αρχές του 19ου αι.

# data[].attributes.subject
Η ελληνική κοινωνία στις αρχές του 19ου αι.

# data[].attributes.body
Η θέση των γυναικών.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
1922 Μικρασιατική καταστροφή/Προσφυγικό ζήτημα

# data[].attributes.subject
1922 Μικρασιατική καταστροφή/Προσφυγικό ζήτημα

# data[].attributes.headline
Μικρασιατική καταστροφή

# data[].attributes.subject
Μικρασιατική καταστροφή

# data[].attributes.body
https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/education/greek_history/index.html?subpoint=13#40

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
Boats and boating--Equipment and supplies

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Σιγά-σιγά άρχισε η ΠΕΙΝΑ. Όλοι έτρεχαν ν' αγοράσουν ό,τι έβρισκαν και τα καταστήματα άδειαζαν. Έλλειψη πρώτα στα τρόφιμα που εισάγονταν από το εξωτερικό. Κατόπιν και στα εγχώρια προϊόντα. Τα στρατεύματα κατοχής έπρεπε να τα θρέψει η ελληνική γη. Η γη όμως δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί όπως πρώτα. Έτσι πολλά τρόφιμα έλειψαν εντελώς. Άρχισε η πείνα κατόπιν η αβιταμίνωση. Κάποιος πεινασμένος έπεφτε στον δρόμο λιπόθυμος. Οι διαβάτες έτρεχαν να τον βοηθήσουν. Σε λίγο όμως το θέαμα έγινε συνηθισμένο. Οι πεσμένοι στους δρόμους πλήθαιναν. [...] Συνηθισμένο καθημερινό θέαμα έγινε και το ψάξιμο των σκουπιδιών. Κάτι ήταν δυνατόν να βρεθεί, που απλώς να μασιέται, κάτι που να κατεβαίνει στο στομάχι να μη μένει άδειο. Αποτέλεσμα της πείνας και της κακομοιριάς ήταν να εξαπλωθούν οι αρρώστιες."

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
"Σιγά-σιγά άρχισε η ΠΕΙΝΑ. Όλοι έτρεχαν ν' αγοράσουν ό,τι έβρισκαν και τα καταστήματα άδειαζαν. Έλλειψη πρώτα στα τρόφιμα που εισάγονταν από το εξωτερικό. Κατόπιν και στα εγχώρια προϊόντα. Τα στρατεύματα κατοχής έπρεπε να τα θρέψει η ελληνική γη. Η γη όμως δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί όπως πρώτα. Έτσι πολλά τρόφιμα έλειψαν εντελώς.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
Morgenthau H., Η αποστολή μου στην Αθήνα, Το έπος της εγκατάστασης των προσφύγων, μτφρ. Σ. Κασεσιάν, Το Βήμα, Αθήνα 2010, σ.75-76.

# data[].attributes.headline
To Πραξικόπημα των Συνταγματαρχών

# data[].attributes.subject
To Πραξικόπημα των Συνταγματαρχών

# data[].attributes.headline
To Πραξικόπημα των Συνταγματαρχών

# data[].attributes.subject
To Πραξικόπημα των Συνταγματαρχών

# data[].attributes.body
Ύστερα, άκουσα μουσικές. Πολλές μουσικές ήταν, και δυνατά ακούγονταν...Μετά όμως, ένα-ένα τα πατζούρια απ' τα σπίτια έκλειναν, και κάτω στο δρόμο, μια που ήταν γυναίκα, έβγαλε λίγο το κεφάλι της πίσω από μια πόρτα και φώναξε:

«Λάκηηη! Έλα μέσα γρήγορα!… Τσακίσου!»

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.headline
Η ελληνική κοινωνία τη δεκαετία του '50, εκσυγχρονισμός και αστικοποίηση

# data[].attributes.subject
Η ελληνική κοινωνία τη δεκαετία του '50, εκσυγχρονισμός και αστικοποίηση

# data[].attributes.body
Η ελληνική κοινωνία τη δεκαετία του ’50 : Εκσυγχρονισμός και αστικοποίηση (greek-language.gr)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/08/2012.

Με τον όρο μεταπολίτευση εννοείται η περίοδος της νεότερης ελληνικής ιστορίας μετά την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών το 1974, και αλλαγή του πολιτεύματος σε προεδρευομένη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Η περίοδος στην οποία εντάσσεται η μεταπολίτευση αναφέρεται στην ελληνική ιστοριογραφία ως Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία.

Ενώ η αρχή της ιστορικής περιόδου της μεταπολίτευσης βρίσκεται ξεκάθαρα στο καλοκαίρι του 1974, υπάρχουν διαφωνίες για το εάν και πότε αυτή τελείωσε. Η λήξη του Ψυχρού Πολέμου (1989-91) και ο θάνατος του Ανδρέα Παπανδρέου (1996) θεωρούνται σημεία τομής για την οριοθέτηση του τέλους της "πρώτης μεταπολίτευσης", ενώ η οικονομική κρίση που εκδηλώθηκε το 2009 έχει οδηγήσει πολλούς παρατηρητές να κάνουν λόγο για το ξεκίνημα μιας νέας ιστορικής περιόδου.

Κυριότερα χαρακτηριστικά των πρώτων χρόνων της περιόδου της μεταπολίτευσης, είναι η νομιμοποίηση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος (ΚΚΕ), όπως και των άλλων αριστερών και κομμουνιστικών κομμάτων (ΚΚΕ εσωτ., ΕΚΚΕ, ΕΔΕ, κλπ), το νέο Σύνταγμα, και η προσπάθεια απάλυνσης των πληγών που είχαν ανοίξει οι ιδεολογικές διαμάχες από την απελευθέρωση μέχρι το 1974.

Μετά την άφιξη του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή που ανέλαβε αρχηγός κυβέρνησης ενότητας και των εξόριστων πολιτικών, άρχισε και η ανασυγκρότηση της πολιτικής ζωής, καταργήθηκαν οι ανελεύθεροι νόμοι και νομιμοποιήθηκε το ΚΚΕ. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν δύο νέα μεγάλα πολιτικά κόμματα. Το πρώτο ήταν η Νέα Δημοκρατία με ηγέτη τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ενώ στις 3 Σεπτεμβρίου 1974, ο Ανδρέας Παπανδρέου, διακηρύσσοντας την ανάγκη σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας, ίδρυσε το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ). Από τα άλλα σημαντικά πολιτικά κόμματα, επανεμφανίζεται η προδικτατορική Ένωση Κέντρου με αρχηγό τον Γεώργιο Μαύρο.

Καμπή υπήρξε ακόμη το δημοψήφισμα του 1974 για τη μορφή του πολιτεύματος μεταξύ βασιλευομένης και αβασίλευτης δημοκρατίας με την αβασίλευτη να επικρατεί με 69,18%. Έτσι θεσπίστηκε το πολίτευμα της Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας που ισχύει μέχρι και σήμερα στην Ελλάδα.

(ενδεικτική)

Αυγερίδης Μάνος, Γαζή Έφη, Κορνέτης Κωστής (επιμ.), Μεταπολίτευση. Η Ελλάδα στο μεταίχμιο δύο αιώνων, Θεμέλιο, Αθήνα, 2015.

Βασίλης Βαμβακάς, Εκλογές και επικοινωνία στη μεταπολίτευση, Σαββάλας, Αθήνα, 2006.

Βούλγαρης Γιάννης, Η μεταπολιτευτική Ελλάδα 1974-2009, Πόλις, Αθήνα, 2013.

Βούλγαρης Γιάννης , Η Ελλάδα από τη μεταπολίτευση στην παγκοσμιοποίηση, Πόλις, Αθήνα, 2008.

Βούλγαρης Γιάννης, Η Ελλάδα της μεταπολίτευσης 1974-1990, Θεμέλιο, Αθήνα, 2001.

Καραμανωλάκης Βαγγέλης Νικολακόπουλος Ηλίας, Σακελλαρόπουλος Τάσος (επιμ.), Η Μεταπολίτευση '74-'75. Στιγμές μιας μετάβασης, Θεμέλιο, Αθήνα, 2016.

Μιχοπούλου Άννα, Ρεπούση Μαρία, Ψαρρά Αγγελική (επιμ.), Ο φεμινισμός στα χρόνια της Μεταπολίτευσης 1974-1990. Ιδέες, συλλογικότητες, διεκδικήσεις, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, Αθήνα, 2017.

Σακελλαρόπουλος Σπύρος, Η Ελλάδα στη μεταπολίτευση. Πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις 1974-1988, Λιβάνης, Αθήνα, 2001.

Συλλογικό, Εννοιολογήσεις και πρακτικές του φεμινισμού. Μεταπολίτευση και "μετά", Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, Αθήνα, 2018.

Φίλιας Βασίλης, Τα αξέχαστα και τα λησμονημένα, Παπαζήσης, Αθήνα, 1997.

"Μεταπολίτευση 1974-1981", περιοδικό Αρχειοτάξιο, τεύχος 15, Σεπτέμβριος 2013.

"Φάκελος: Από το Πολυτεχνείο στη Μεταπολίτευση και την απόπειρα διαγραφής της", Εκτός Γραμμής 34, Νοέμβριος 2013.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μεταπολίτευση - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/08/2012. Με τον όρο μεταπολίτευση εννοείται η περίοδος της νεότερης ελληνικής ιστορίας μετά την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών το 1974, και αλλαγή του πολιτεύματος σε προεδρευομένη κοινοβουλευτική δημοκρατία.

# data[].attributes.headline
Ελευθέριος Βενιζέλος

# data[].attributes.body
Ελευθέριος Βενιζέλος και στρατηγός Δαγκλής στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο! (Αλίκη Θεοχάρη)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Η Μικρασιατική Καταστροφή ασφαλώς πρέπει να θεωρηθεί ως ένα ιδιαίτερα σημαντικό επεισόδιο της αποσταθεροποίησης που επέφερε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η είσοδος της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων της Αντάντ είχε ως συνέπεια να αυξήσει τα εδαφικά κέρδη των Βαλκανικών Πολέμων και με τη Συνθήκη των Σεβρών να καταφέρει για πρώτη φορά- με την προσάρτηση του Βιλαετίου του Αϊδινίου και της περιοχής της Σμύρνης- να επεκτείνει τα σύνορά της σε μικρασιατικό έδαφος. Στην πραγματικότητα, τα ελληνικά στρατεύματα συμμετείχαν σε έναν ευρύτερο τεμαχισμό της μικρασιατικής χερσονήσου μεταξύ συμμαχικών στρατευμάτων και δεν μπορεί να γίνει κατανοητός παρά μόνο σε σχέση με τα ανοιχτά μέτωπα της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. [...]

Οι ερμηνείες που έχουν προταθεί για την ερμηνεία της Καταστροφής δεν ήταν δυνατόν να μην εμπλακούν εξαρχής με την απόδοση ευθυνών και την πολιτική αντιπαράθεση της περιόδου μεταξύ βασιλικών και Βενιζελικών. Το δράμα εξάλλου της μικρασιατικής εκστρατείας ολοκληρώθηκε με την περίφημη "Δίκη των Εξ", οξύνοντας ακόμη περισσότερο τα πολιτικά πάθη της εποχής. Οι "κωνσταντινικοί" τόνιζαν την υπονομευτική κατ' αυτούς δράση της "Άμυνας", του συνδέσμου των βενιζελικών αξιωματικών, στο μικρασιατικό μέτωπο, ενώ οι βενιζελικοι επέμεναν ότι το αποτέλεσμα των εκλογών του Νοεμβρίου του 1920 με την αποπομπή του Βενιζέλου από την κυβέρνηση και την επαναφορά του Κωνσταντίνου στον βασιλικό θρόνο αποτέλεσε την κρίσιμη καμπή των εξελίξεων εις βάρος της Ελλάδας."

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
"Η Μικρασιατική Καταστροφή ασφαλώς πρέπει να θεωρηθεί ως ένα ιδιαίτερα σημαντικό επεισόδιο της αποσταθεροποίησης που επέφερε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

# data[].attributes.body
Η ελληνική κοινωνία στον «γύψο» (greek-language.gr)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία και Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ (EFNIL)