# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=rKoYPi7uSEM - Amazonia fakty a nie mity

# data[].attributes.attachment_link.title
Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej #2 [ Ameryka Północna i Ameryka Południowa ]

# data[].attributes.attachment_link.title
Położenie i środowisko przyrodnicze Ameryki Północnej i Południowej #1 [ Ameryka Północna i

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=tYLmHN2-81s

https://www.youtube.com/watch?v=M34jQ54ACjU

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego Afryka wciąż jest biedna? Problemy Afryki

# data[].attributes.body
https://www.purposegames.com/game/azja-mapa-konturowa-1

# data[].attributes.attachment_link.description
This online quiz is called Azja - mapa konturowa 1

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpośrednim i niezaprzeczalnym dowodem kulistego kształtu Ziemi okazały się współczesne obserwacje naszej planety z przestrzeni kosmicznej (w 1957 roku wystrzelono pierwszego sztucznego satelitę); poniżej fotografia Ziemi wykonana z kosmosu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpośrednim i niezaprzeczalnym dowodem kulistego kształtu Ziemi okazały się współczesne obserwacje naszej planety z przestrzeni kosmicznej (w 1957 roku wystrzelono pierwszego sztucznego satelitę); poniżej fotografia Ziemi wykonana z kosmosu.

# data[].attributes.body
https://www.national-geographic.pl/artykul/jezioro-aralskie-dlaczego-zniknelo-historia-i-ciekawostki?fbclid=IwAR0hau2fsv9-KJBNHcnPwKZ6sRcUQLrBT5v_s2cM-cnQRxyMXvVMOPUMwZI

# data[].attributes.attachment_link.title
Historia i tajemnica Jeziora Aralskiego. Dlaczego musiało zaniknąć?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jezioro Aralskie jeszcze w latach 60. ubiegłego wieku znajdowało się w czołówce największych śródlądowych zbiorników wodnych na Ziemi. Obecnie jest pustynią, utożsamianą z jedną z najpoważniejszych katastrof ekologicznych w historii ludzkości. Dlaczego wyschło Jezioro Aralskie? Na zagładę skazała je…

# data[].attributes.body
1.
https://www.youtube.com/watch?v=oRo4QjhTnXs - animowana notatka
2.
https://www.youtube.com/watch?v=0qTBfppWgNE - film

3. https://www.youtube.com/watch?v=i1_uEKH-ZBc - sprawiedliwy handel

4.
https://www.arte.tv/pl/videos/103960-012-A/kto-zarabia-na-kakao/?fbclid=IwAR3ChTq33wJfTZBPntoZRyoQWYmhWN-Fsqlu6c-EiXYThul5MMTXLWljytk  - kto zarabia na kakao?

# data[].attributes.body
https://gozych.edu.pl/podzial-geografii/geografia-regionalna/afryka/#

# data[].attributes.body
https://www.purposegames.com/game/aitRhq8F9FA - Ameryka Południowa

https://www.purposegames.com/game/zyNyb6MDWVn - Ameryka Północna

# data[].attributes.attachment_link.description
This online quiz is called Ameryka Południowa

# data[].attributes.body
-omówienie połozenia geograficznego
( +stolica, powierzchnia, ludność)
- krótka informacja o środowisku naturalnym - ogólnie klimat, budowa powierzchni, zwrócić uwagę na cechy wyjatkowe dla danego państwa)
- duże miasta wraz ze wskazaniem ich na mapie
- gospodarka - tez tylko najważniejsze informacje ( np. wskazać dziedziny w których dany kraj jest wyjatkowy) bez danych liczbowych, surowce mineralne (najważniejsze),
- rolnictwo - obszary przydatne do upraw, najważniejsze uprawy i hodowla
- ciekawostki
PAMIĘTAJ, ŻE NAJWIĘCEJ INFORMACJI DOSTARCZAJA ZDJĘCIA
PREZENTACJA NIE MOŻE ZAWIERAĆ MNIEJ NIŻ 10 SLAJDÓW, NIE KOPIUJ TEKSTÓW I ICH NIE WKLEJAJ! LEPIEJ KRÓTKIE TEKSY, ALE SWOIMI SŁOWAMI

ZRÓB TAKI REFERAT, KTÓRY SAM CHCIAŁBYŚ ZOBACZYĆ

# data[].attributes.body
REKORDY W AZJI

1. Najdalej wysunięty na północ punkt Azji: przylądek Czeluskin (77°43'N)

2. Najwyższy punkt: Mount Everest (8848 m n.p.m.)

3. Najniższy punkt: Morze Martwe (422 m p.p.m.)

4. Największy półwysep: Półwysep Arabski (2789 tys. km²)

5. Największe jezioro: Morze Kaspijskie (374 tys. km²)

6. Najgłębsze jezioro: jezioro Bajkał (1637 m p.p.m.)

7. Najdłuższa rzeka: Jangcy (6300 km)

8. Największa delta rzeczna: Ganges z Brahmaputrą

9. Największa wyspa: Borneo (746 tys. km²)

10. Największy archipelag: Archipelag Malajski

11. Najwyżej położona wyżyna: Wyżyna Tybetańska (5500 m n.p.m.)

12. Największe państwo: Rosja (17 075 253 km²)

13. Najmniejsze państwo: Malediwy (298 km²)

14. Najludniejsze państwo: Chiny (1,42 mld w 2018 r.)

15. Najludniejsze miasto: aglomeracja Tokio (38,3 mln w 2018 r.)

16. Największa gęstość zaludnienia (kraj): Singapur (6751 osób/km²)

17. Najmniejsza gęstość zaludnienia (kraj): Mongolia (1,89 osób/km²)

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=AxzKdeuIXJQ&t=218s - obejrzyjświat - środowisko przyrodnicze Afryki

Wodospady Wiktorii

https://www.youtube.com/watch?v=iywqpda7d8k

Na dachu Afryki:

https://www.cda.pl/video/233764809

SZOKUJĄCA ZIEMIA - TANZANIA, PRZEŻYĆ SUSZĘ

https://www.youtube.com/watch?v=UmHAB7w1w10

SAHEL:

https://www.youtube.com/watch?v=OMcPDF7rcD8 - sahel film

http://geografia24.pl/gospodarowanie-i-pustynnienie-w-strefie-sahelu/

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=8eZDX4DOLxM - jak powstają pasaty
http://geografia24.pl/wp-content/uploads/2018/07/Mapa-afryki.jpg mapa wód Afryki
http://geografia24.pl/strefy-klimatyczno-roslinno-glebowe-afryki/ - strefy w Afryce
https://www.youtube.com/watch?v=bO28AtuoKgU - strefa sawanny film

# data[].attributes.attachment_link.title
Dolina wody i ognia 1 (odc_ 1)-film dokumentalny lektor pl

# data[].attributes.body
https://www.purposegames.com/game/azja-mapa-konturowa-1

# data[].attributes.attachment_link.description
This online quiz is called Azja - mapa konturowa 1

# data[].attributes.body
https://www.purposegames.com/game/azja-mapa-konturowa-game
mapa 1:

https://www.purposegames.com/game/azja-konturowka-game?fbclid=IwAR0NjbXXPKqa4kGMH90fFXQLVIZDeC6j7wdr917UO18zOe8JBmXCw66agO0#

# data[].attributes.body
https://drive.google.com/file/d/1OXG-_NsVlZnIIDqAW0fC7r9UVBFpv2KN/view?fbclid=IwAR3a2HNKwb0c_cgOJ4c6mbMnE-qWnjWChFjmFzNSAFqK4BkmFAamVDH61Gg

FALA TSUNAMI: https://www.youtube.com/watch?v=a-91axj-jNM

Fala tsunami film 2 https://www.youtube.com/watch?v=T0XhbYcwD4k

# data[].attributes.body
Plik trzeba pobrać ;)

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=mN1feGKXBVA - teoria płyt litosfery

https://www.youtube.com/watch?v=dpCJXo2MiuY - wybuch wulkanu
https://www.youtube.com/watch?v=KB-TO5kq5Aw - fala tsunami
https://drive.google.com/file/d/1OXG-_NsVlZnIIDqAW0fC7r9UVBFpv2KN/view - dlaczego wulkany wybuchają i dlaczego powstają tsunami
http://geografia24.pl/skutki-budowy-geologicznej-azji/
dlaczego wulkany wybuchają?
https://www.youtube.com/watch?v=-DI4PfsTEK0

Zad. domowe:
Wypisz dwa skutki wybuchu wulkanów (trzęsienia ziemi) oraz sposoby zapobiegania tym skutkom

# data[].attributes.attachment_link.title
Wybuch Wulkanu Sinabunga - Sumatra / Indonezja

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=G1dKI_MpYrY&t=3s - rolnictwo w Indonezji

https://www.facebook.com/CLAAS/videos/1702321976451484/

http://geografia.sp130.edu.pl/rolnictwo-azji/  - materiały

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=NNSwufKS1AU

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=fELEMoYux9g - o czym musisz pamiętać podróżując po Japonii

quiz zad. domowe

# data[].attributes.attachment_link.title
O tym musisz pamiętać, jeśli chcesz podróżować po Japonii!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pacyficzny Pierścień Ognia, także: Okołopacyficzny Pas Sejsmiczny ( ang. (Pacific) Ring of Fire, także: Circum-Pacific belt) - strefa częstych trzęsień ziemi i erupcji wulkanicznych, złożona z pasu rowów oceanicznych, łuków wyspowych i aktywnych wulkanów, która otacza niemal nieprzerwanie Ocean Spokojny na długości ok. 40 tys. km. W Pacyficznym Pierścieniu Ognia znajdują się 452 wulkany, i występuje tu ok. 90% wszystkich trzęsień ziemi na świecie.

Pacyficzny Pierścień Ognia - złożony z rowów oceanicznych, łuków wyspowych i aktywnych wulkanów - otacza niemal nieprzerwanie Ocean Spokojny na długości ok. 40 tys. km.

Do Pacyficznego Pierścienia Ognia zaliczane są następujące obszary (od zachodu na wschód, zgodnie z ruchem wskazówek zegara):

Do „Pacyficznego Pierścienia Ognia" zaliczane są również Wyspy Galápagos oraz Hawaje, leżące wewnątrz pierścienia.

Cechą charakterystyczną są strefy subdukcji zarówno we wschodniej, jak i zachodniej części pierścienia. Wzdłuż Ameryk pod płytę północnoamerykańską wchodzą płyty tektoniczne Nazca i kokosowa (przy czym płyta kokosowa wchodzi również pod płytę karaibską), także płyta Juan de Fuca i płyta pacyficzna. Po stronie azjatyckiej płyta pacyficzna wchodzi pod płytę filipińską i płytę indoaustralijską na zachodzie i pod płytę antarktyczną na południu.

Równocześnie dno Pacyfiku przyrasta w strefach spreadingu na dnie oceanu ( Grzbiet Wschodniopacyficzny). Obejmuje nieomal ciągły pas rowów oceanicznych wzdłuż wybrzeży obu Ameryk, wschodniej Azji oraz rowy Kermadec i Tonga, wzdłuż których znajdują się strefy wulkaniczne typowe dla stref subdukcji. Ponadto na Pacyfiku znajduje się szereg wulkanicznych łańcuchów górskich będących wynikiem plam gorąca. Z uwagi na częste trzęsienia ziemi strefę nazywany jest także Okołopacyficznym Pasem Sejsmicznym (ang. Circum-Pacific belt).

W „Pierścieniu Ognia" znajdują się 452 wulkany, w tym większość czynnych wulkanów Ziemi, i występuje tu ok. 90% wszystkich trzęsień ziemi na świecie. Leżą tu m.in. takie wulkany jak Pinatubo, Fudżi, Mount St. Helens czy Paricutín. Doszło tu do największych wybuchów wulkanów, trzęsień ziemi i związanych z nimi kataklizmów w historii, m.in. w 1815 roku odnotowano najpotężniejszą erupcję w XIX w. - wybuch wulkanu Tambora w Indonezji, a w 1960 roku u wybrzeży Chile - najsilniejsze w historii trzęsienie ziemi - wielkie trzęsienie chilijskie o magnitudzie 9,5 w skali Richtera.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pacyficzny pierścień ognia - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Pacyficzny Pierścień Ognia, także: Okołopacyficzny Pas Sejsmiczny ( ang. (Pacific) Ring of Fire, także: Circum-Pacific belt) - strefa częstych trzęsień ziemi i erupcji wulkanicznych, złożona z pasu rowów oceanicznych, łuków wyspowych i aktywnych wulkanów, która otacza niemal nieprzerwanie Ocean Spokojny na długości ok. 40 tys. km.

# data[].attributes.body
https://www.arte.tv/pl/videos/091146-022-A/na-rewersie-mapy/

https://www.youtube.com/playlist?list=PLZqp_3F3f846aQqxv7BO1qzFdHntfPHSk - CHINY FAKTY NIE MITY

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Odkrywamy Chiny - gigantyczny i różnorodny kraj, w którym ścierają się różne interesy. Przyglądamy się dysproporcjom między Wschodem i Zachodem, Chińczykom Han i mniejszościami. A podróż rozpoczynamy w Wuhan - mieście, w którym wybuchła pandemia Covid-19.

arte.tv na wszystkich Twoich urządzeniach

Oglądaj nasze programy na komputerze, smartfonie, tablecie lub Smart TV.

Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Wszelkie prawa zastrzeżone - ARTE G.E.I.E. 4, quai du chanoine Winterer CS 20035F - 67080 Strasbourg Cedex - France

# data[].attributes.attachment_link.title
Na rewersie mapy - Chiny, jeden kraj, wiele twarzy - Obejrzyj cały dokument | ARTE

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkrywamy Chiny - gigantyczny i różnorodny kraj, w którym ścierają się różne interesy. Przyglądamy się dysproporcjom między Wschodem i Zachodem, Chińczykom Han i mniejszościami. A podróż rozpoczynamy w Wuhan - mieście, w którym wybuchła pandemia Covid-19. arte.tv na wszystkich Twoich urządzeniach Oglądaj nasze programy na komputerze, smartfonie, tablecie lub Smart TV.

# data[].attributes.headline
WAŻNE: PSO z geografii i wymagania na poszczególne oceny pod adresem:

# data[].attributes.subject
WAŻNE: PSO z geografii i wymagania na poszczególne oceny pod adresem:

# data[].attributes.body
https://padlet.com/duplaga/PSOgeografia

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=3vijLre760w&feature=emb_logo
czym grozi wycinka Amazonii:
https://www.youtube.com/watch?v=BK0JigFQaGk
Destrukcja Amazonii:
https://www.youtube.com/watch?v=SAZAKPUQMw0

# data[].attributes.attachment_link.title
CHINY-najludniejszy kraj na świecie (1) (1)

# data[].attributes.body
https://www.arte.tv/pl/videos/098814-005-A/indie-modiego/ - film ARTE
https://www.youtube.com/watch?v=OybpuVk4z3Q&t=70s - Indie
https://www.youtube.com/watch?v=_EXfrvq3kE4 - Indie w pigułce
https://www.youtube.com/watch?v=hXt-j9y1-Hc&t=636s - życie i śmierć nad Gangesem
https://www.youtube.com/watch?v=E3suZw4EGJ0&t=35s - życie w slamsach
https://www.youtube.com/watch?v=fO6ADB4LOKI&feature=emb_logo
https://www.youtube.com/watch?v=Za-JfZ2zEdc święte miasto Wariasi

http://geografia24.pl/indie-kraj-kontrastow-spoleczno-gospodarczych/ - materiały
http://zsp6dg.szkolnastrona.pl/download/Lekcja%207%20Indie%20kraj%20kontrastow%20spolecznych%20i%20gospodarczych.pdf - materiały

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Konfliktowa historia Indii nie przeszkodziła im stać się „największą demokracją na świecie". Jednak ta osobliwa budowla jest dziś zagrożona przez politykę jej nowego siłacza, Narendry Modiego,

Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Wszelkie prawa zastrzeżone - ARTE G.E.I.E. 4, quai du chanoine Winterer CS 20035F - 67080 Strasbourg Cedex - France

# data[].attributes.attachment_link.title
Indie Modiego - Na rewersie mapy - Obejrzyj cały dokument | ARTE

# data[].attributes.attachment_link.description
Konfliktowa historia Indii nie przeszkodziła im stać się „największą demokracją na świecie". Jednak ta osobliwa budowla jest dziś zagrożona przez politykę jej nowego siłacza, Narendry Modiego, Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Wszelkie prawa zastrzeżone - ARTE G.E.I.E.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5e9f553c43a2920da1dce41b/presentation-obszary-okolobiegunowe?fbclid=IwAR1y6G1UnV3VwIJ0kwTYp8bzwejwQwMGcsmPrD4sxRNb8OsaoWwIoAvptCE - prezentacja

https://www.youtube.com/watch?v=2eUA94neMjQ - Polacy w strefach polarnych film
https://www.youtube.com/watch?v=wiPRn508m4A - fauna obszarów okołobiegunowych

# data[].attributes.body
Spr jest na najblizszych lekcjach czyli: 09.05 i 10.05
- mapa konturowa (największe rzeki, jeziora, krainy geograficzne, wyspy i morza)
- najwyższy szczyt Ameryki N i S
- strefa subdukcji - przebieg i skutki
- strefy klimatyczne
- czynniki klimatotwórcze ( wpływ prądów morskich - przykłady zimnych i ciepłych, wpływ południkowego przebiegu dużych form budowy powierzchni)
- obliczanie rozciągłości połud. i równoleżnikowej

# data[].attributes.body
https://www.minstructor.pl/embed/5732032627867648?public=1 - COŚ O INDIACH

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=qZNpfJET-sQ

https://www.youtube.com/watch?v=fO6ADB4LOKI
https://www.youtube.com/watch?v=E3suZw4EGJ0
https://www.youtube.com/watch?v=c2N-TBPIvnw

# data[].attributes.body
Wykonaj tabele wedlug wzoru i uzupelnij ja.
Tabela: 4 kolumny:
1. Strefa klimatyczna
2. Cechy klimatu w tej strefie
3. Odpowiadajaca strefie klimatycznej - strefa roslinna
4. Przyklady roslin wystepujacych w danej strefie ( tylko w Afryce)

# data[].attributes.body
https://www.arte.tv/pl/videos/098814-002-A/emiraty-arabskie-kraina-ropa-i-zlotem-plynaca/

https://www.youtube.com/watch?v=0ZvYJmzvgLo - kraje, religie, języki i grupy etniczne

https://www.youtube.com/watch?v=VIg7jU9_oXs - 102 faktów o Bliskim Wschodzie

KONFLIKT ARABIA SUDYJSKA - IRAN;

https://www.arte.tv/pl/videos/087070-006-A/arabia-saudyjska-vs-iran/

SYRIA:

https://www.arte.tv/pl/videos/084989-000-A/syria-rozawa-kobieca-rewolucja/

CZYM JEST BLISKI WSCHÓD - https://www.youtube.com/watch?v=crqzIDi0tXQ

BLISKI WSCHÓD - PODKAST

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dubaj: gigantyczne wieże, ostentacyjny przepych, pola golfowe, zielone ogrody i turkusowe baseny. A przecież miasto otaczają połacie pustyni, a jeszcze cztery dekady temu podróżnicy zastaliby tam beduińskie wioski. Zapraszamy do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, kraju, który powstał i żyje dzięki ropie. Ale czy tak będzie zawsze?

# data[].attributes.attachment_link.title
Emiraty Arabskie: kraina ropą i złotem płynąca - Na rewersie mapy - Obejrzyj cały dokument | ARTE

# data[].attributes.attachment_link.description
Dubaj: gigantyczne wieże, ostentacyjny przepych, pola golfowe, zielone ogrody i turkusowe baseny. A przecież miasto otaczają połacie pustyni, a jeszcze cztery dekady temu podróżnicy zastaliby tam beduińskie wioski. Zapraszamy do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, kraju, który powstał i żyje dzięki ropie. Ale czy tak będzie zawsze?

# data[].attributes.body
ABORYGENI:
1. https://www.youtube.com/watch?v=F8XeIzFafgw
2. https://www.youtube.com/watch?v=OhyKsEn6_So

# data[].attributes.headline
MAPA FIZYCZNA AMERYKI - RÓZNE CWICZENIA 

# data[].attributes.subject
MAPA FIZYCZNA AMERYKI - RÓZNE CWICZENIA 

# data[].attributes.body
https://wordwall.net/pl/resource/755131/geografia/p%c3%b3%c5%82wyspy-wyspy-wody-oblewaj%c4%85ce-ameryki - LINIA BRZEGOWA
https://wordwall.net/pl/resource/12306345/geografia/ameryka-po%c5%82udniowa-mapa-fizyczna-podstawowa - AMERYKA POŁUDNIOWA
https://wordwall.net/pl/resource/982457/geografia/ameryka-p%c3%b3%c5%82nocna -AMERYKA PÓŁNOCNA
https://wordwall.net/pl/resource/10842544/geografia/wody-ameryki-po%c5%82udniowej - WODY AMERYKI POŁUDNIOWEJ
https://wordwall.net/pl/resource/905823/geografia/mapa-fizyczna-ameryki-p%c3%b3%c5%82nocnej-cz-iii - WODY AMERYKI PÓŁNOCNEJ

# data[].attributes.body
https://drive.google.com/file/d/1fbSF02JYBcK-f7GybxRaH5o-SxXZaueD/view?usp=sharing

# data[].attributes.body
http://www.bsip.miastorybnik.pl/publik/odkrycia.pdf

# data[].attributes.attachment_link.description
Sawanna to kolebka ludzkości. Nic dziwnego - w przeciwieństwie do dżungli łatwiej tu w porę zauważyć nadciągające niebezpieczeństwo. Kraina ta - wbrew pozorom - dodatkowo obfituje w pożywienie. Przykładem może baobab, wg miejscowych wierzeń święte drzewo, ale jednocześnie wielka, w dodatku darmowa, spiżarnia.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=djw5iS5kZeE -BLISKI WSCHÓD lekcja

ciekawostki

ARABIA SAUDYJSKA

https://www.youtube.com/watch?v=xpOiV9F4o6w

https://www.youtube.com/watch?v=cq-czoU99KY - notatka

IZRAEL:

https://www.youtube.com/watch?v=IHnZ7b2fTEU

jEROZOLIMA I MORZE MARTWE:

https://www.youtube.com/watch?v=6D87GcPVz6s

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5faa7a80a99c440cf98c9d6f/interactive-content-geo8d1podsumowanie?fbclid=IwAR12tUZ_vhafylv8v3JAqsd_Ecw7kYQM67Kgi72z7zsp9WuycWTMC2WEJW8

# data[].attributes.headline
POZIOM ŻYCIA RODZIN W RÓZNYCH CZĘŚCIACH ŚWIATA:

# data[].attributes.subject
POZIOM ŻYCIA RODZIN W RÓZNYCH CZĘŚCIACH ŚWIATA:

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=wVYxQs5r5RM&list=PLZqp_3F3f847sSP8Y1B-IgtCQHdM7d8pu&index=21 - stereotypy o Afryce

https://www.gapminder.org/dollar-street?fbclid=IwAR1vED6dxEEiDr_E_yDJqUCACLQcFmd9hR0cvSC_SgJYY6xgBIwIYoECTrs

# data[].attributes.attachment_link.title
Poznawcza katastrofa - jak widzimy Afrykę?

# data[].attributes.body
https://quizizz.com/join?gc=51854193

KLIMATY AZJI:
https://wordwall.net/pl/resource/657950/geografia/klimat-azji-strefy-klimatyczne

# data[].attributes.attachment_link.description
Join an activity with your class and find or create your own quizzes and flashcards.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=xD6HYHcHPrU&feature=emb_logo - film Grenlandia
https://www.youtube.com/watch?v=qFCHNfTtsmI - góra lodowa przy Grenlandii
https://www.youtube.com/watch?v=gEVlSfVHL5w - ludność Arktyki

# data[].attributes.body
TERMINY:
8 A - 13.12
8 B - 12.12
8 C - 19.12
8 D - 16.12

ZMIANA PLANÓW - ponieważ temaciki są króciutkie, trzeba będzie napisać wszystkie zadania. Mozna je pisac na bieżąco - po kazdej lekcji lub na końcu realizacji działu.
Oddawać je będziemy w połowie grudnia do oceny - termin ustalimy
Zadania NA OSOBNĄ OCENĘ (4) mają być samodzielne i min 200 słow.
Zasady oceny podane są poniżej, przypomnę na lekcji na lekcji

JAPONIA: Japońska tradycja i nowoczesność

CHINY: Czy Chiny osiągnęły sukces jako państwo? Uzasadnij odpowiedz i podaj przyczyny tego stanu rzeczy.

INDIE: Omów kontrasty Indii. Dokonaj analizy wszystkich dziedzin zycia: społeczne, rolnicze, przemysłowe, religijne

BILSKI WSCHÓD: Omów konflikty wystepujące w krajach Bliskiego Wschodu (strony konfliktu i przyczyny)
WAŻNE:
Pisząc zadania macie wybór co do ilości ocen za nie.
Jeśli każde zadanie będzie dopracowane (temat wyczerpujaco opisany) otrzymacie 4 oceny. Jeśli jednak zadanie nie będzie zasługiwało na ocenę, otrzymacie za nie plus (jeden lub dwa). Z plusów wystawie tylko jedną ocenę zbiorczo za wszystkie zadania. Wybór należy do Was.
W przypadku, gdy jedno zadanie bedzie  dobre, a dwa słabsze, otrzymacie jedną ocenę i dwa plusy, które zostaną Wam dodane do plusów, które wpisuję za zadania w dzienniku.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=i4p2JQtKMac&t=28s film na początek
https://www.youtube.com/watch?v=zImhRe4zm8I - powstawanie tornada
https://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pogoda/ciekawostki,49/skad-sie-bierze-oko-cyklonu,12706,1,0.html
Dla mieszkańców USA i Afryki fakt, że nadciągnie huragan jest oczywisty. Dlatego, kiedy nadchodzi sezon huraganowy, przygotowują się na najgorsze.

Huragan i tajfun to cyklony

Huragany występują w pasach przyrównikowych, na północ i południe, między 5. a 20. równoleżnikiem. Jeśli powstają na Atlantyku nazywa się je właśnie huraganami, jeśli na Pacyfiku i Oceanie Indyjskim - określa się je mianem tajfunów. Zarówno huragany, jak i tajfuny (oba zjawiska klasyfikuje się jako cyklony tropikalne) niczym się od siebie nie róznią.

Jak powstaje oko cyklonu

Za ich powstanie odpowiadają wysoka temperatura wody i wysoka temperatura powietrza. Aby narodził się cyklon, temperatura wody na powierzchni i na głębokości około 50 m musi mieć ponad 26 st. Celsjusza. Wtedy paruje i wytwarza się obszar niskiego ciśnienia, wprawiający powietrze w wir. W ten sposób tworzy się oko cyklonu, które zaczyna się przemieszczać po oceanie. Jego prędkośc może przekroczyć 250 km/h.
https://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pogoda/swiat,27/narodziny-zycie-i-koniec-wielkiego-huraganu,206941,1,0.html
Orkan

- Orkanem nazywa się cały układ niżowy w Europie. Głęboki, z niskim ciśnieniem i rozległym, silnym niszczycielskim wiatrem
https://joemonster.org/art/40645

# data[].attributes.attachment_link.title
Huragan, tornado, cyklon - czym się różnią?

# data[].attributes.body
CO NA SPRAWDZIAN?
- mapa konturowa Azji - najważniejsze obiekty ( rozpoznać na mapie lub umieć je zaznaczyć)
- Ognisty Pierscień Pacyfiku (jakie płyty go tworzą, trzęsienia ziemi: epicentrum i hipocentrum, tsunami, wulkany i elementy wulkanu)
- monsun letni i zimowy: gdzie występuje, skąd wieje i jakie są jego cechy
- cechy ludności Chin, Indii i Krajów bliskiego wschodu
- Chiny Wschodnie i Zachodnie - przyczyny różnego zagęszczenia ludności
- najważniejsze bogactwa naturalne omawianych krajów
- cechy rolnictwa Japonii, Chin i Indii
- z produkcji jakich roślin słyną kraje azjatyckie
- najbardziej charakterystyczne obiekty (budowle) Chin, Japonii, Bliskiego Wschodu, umieć rozpoznać na zdjęciach (podręcznik - "Oczami podróżnika")

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=uWMgxbcV5iM - dobry film o Kenii

https://www.youtube.com/watch?v=xBjEk6Ckgog - Kenia 2021
https://www.youtube.com/watch?v=8qYGs5klGCU - Masajowie
https://www.youtube.com/watch?v=uPBVCvs91eM&t=4s - WIELKA PIATKA
https://www.youtube.com/watch?v=YemYXHLFADA - PRZYRODA KENII

https://www.youtube.com/watch?v=9JcgVjvKFwE - PREZENTACJA O ZWIERZETACH

# data[].attributes.attachment_link.title
KENIA, Safari Tsavo East, Diani Beach, Mombasa, Voi Wildlife Lodge, Diani Sea Resort

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=2RJselQQmE8

ROLNICTWO W AFRYCE:

https://www.youtube.com/watch?v=njp-ukYQt1Q

MAPA GLEB:

https://geografia24.pl/wp-content/uploads/2020/05/%C5%9Bwiat-gleby.jpg

SAHEL - OBECNIE:

https://www.youtube.com/watch?v=pNYEjjYITpc&t=56s

# data[].attributes.attachment_link.title
AFRYKA SERENGETI film dokumentalny | dokument PL

# data[].attributes.body
KARTA NR 1 DO OCENY!!!

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.body
ORAZ LINK DO QUIZU, którego rozwiązania zapisać w zeszycie w postaci notatki (zapisać odp pełnym zdaniem)
https://quizizz.com/admin/quiz/5e60052a993c54001b21b454/geografia-viii-amazonia
KARTA NR 2 + NOTATKA DO OCENY!!!

# data[].attributes.body
http://geografia24.pl/ludnosc-i-kultury-pierwotne-ameryk/
Kultury prekolumbijskie: film
https://www.youtube.com/watch?v=HPRPaTqNnZk
Odkrycie Ameryki:
https://www.youtube.com/watch?v=p96pdqxxu_4

https://epodreczniki.pl/a/ameryka-polnocna-i-ameryka-poludniowa---zroznicowanie-ludnosci/DutXdbKsH - materiały pomocnicze
indiańska muzyka współczesna:
https://www.youtube.com/watch?v=8kQZHYbZkLs

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=Re7eF72rkFU
https://www.youtube.com/watch?v=c4vVVPiKVWk   -  głód w Etiopii
https://www.youtube.com/watch?v=30QDD5Ohe-0  - prezentacja
https://www.youtube.com/watch?v=BbZ28mxU8oE - film o Etiopii

https://www.arte.tv/pl/videos/081611-000-A/etiopia-ziemia-obiecana-rastafarian/ - ciekawostki

# data[].attributes.body
JAK POWSTAJĄ WIELKIE MIASTA?
https://www.youtube.com/watch?v=L9BH_Rz6pOs&t=2s   (cz.1)
https://www.youtube.com/watch?v=km3qkjgg6wM&t=34s  (cz.2)
ŻYCIE W FAWELACH OD KULIS:
https://www.youtube.com/watch?v=HpgUpbYsUTE
Urbanizacja w Ameryce - podsumowanie wiad (film):
https://www.youtube.com/watch?v=1-rNs3r7oQI
MATERIAŁY DODATKOWE:
http://geografia24.pl/procesy-urbanizacji-w-amerykach/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzisiejsza ludność Ameryk jest bardzo silnie zróżnicowaną mieszanką wszystkich odmian człowieka. Kontynenty zasiedlane były jednak w wyniku kolejnych fal migracji ludów, które poskutkowały zaistnieniem dzisiejszego tygla kulturowego.
Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów)
Ameryki

III Ludność i kultury pierwotne Ameryk
1. Pochodzenie ludności Ameryk
Istnieje kilka teorii naukowych na temat pochodzenia pierwszych "Amerykanów". Najbardziej popularne są te, mówiące o wielkiej wędrówce ludów, w kilku "falach" około 25 0000 - 15 000 lat p.n.e (prawdopodobnie w dwóch głównych falach).

Prawdopodobne kierunki migracji ludów zasiedlających Amerykę

Źródło: http://bi.gazeta.pl/im/71/8f/11/z18414449Q,Skad_sie_wzieli_Indianie.jpg

Ludność, która zasiedliła Ameryki pochodziła z Azji i dostała się do Ameryk wykorzystując istniejące w okresie ostatniego zlodowacenia (gdy powierzchnią lądolodów rośnie, obniża się poziom morza - powstają połączenia między lądami) połączenie. W Ameryce taki pomost nazwano "Beringią".

Prawdopodobne połączenie lądowe między Amerykę i Azją w cieśninie Beringa

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Beringia_land_bridge-noaagov.gif

Wraz z topnieniem lądolodu plejstoceńskiego poziom morza podnosił się i połączenie Azji z Ameryką zostało przerwane. Rdzenna ludność Ameryki jest więc pochodzenia mongoloidalnego (odmiana żółta człowieka).
2. Cywilizacje Majów, Azteków i Inków
Odizolowani od innych ludów żółci Amerykanie, stworzyli 3 potężne cywilizacje.

Najstarszą z nich była Cywilizacja Majów, której początki datuje się nawet na 300 r.p.n.e., choć jej rozkwit nastąpił dopiero kilkaset lat później. Majowie zajmowali tereny dzisiejszego Półwyspu Jukatan w Meksyku.

Obszar występowania Cywilizacji Majów

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Mayas.png/550px-Mayas.png

Nie stworzyli zwartej państwowości, a raczej miasta-państwa. Majom udało się stworzyć pewne zręby struktury społecznej - klasowej. Prowadzili kalendarz, dokonywali obserwacji astronomicznych i znali pismo. Ważną rolę odgrywali artyści. Posiadali także własną mitologię. Majowie byli też zręcznymi budowniczymi, pozostały po nich liczne zabytki. Znane są min. ich kamienne, piramidalne świątynie.

Piramida Kukulkana w Chichén Itzá

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/El_Castillo_Stitch_2008_Edit_1.jpg/1920px-El_Castillo_Stitch_2008_Edit_1.jpg

Na zachód od Majów, również w Meksyku rozwinęła się Cywilizacja Azteków. Ich Cywilizacja zaczęła się rozwijać dopiero około 1163 r.n.e., byli jednak ludem bardzo ambitnym i wojowniczym, dzięki czemu szybko podporządkowali sobie okoliczne terytoria.

Obszar kontrolowany przez Azteków w XV wieku n.e.

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/Aztecempirelocation.png

Choć Aztekowie byli najsilniejszym ludem w przedkolumbijskim Meksyku i zapewne w całej Ameryce Północnej, ich państwo nie było scentralizowane. Zależność podbitych ludów od Azteków polegała na płaceniu trybutu.

Poziom rozwoju cywilizacyjnego Azteków był wysoki, a budowane przez nich miasta liczyły przypuszczalnie nawet kilkaset tysięcy mieszkańców. Podobnie jak inne ludy, posiadali własną mitologię oraz pewien dorobek naukowy i kulturowy. Aztekowie w porównaniu z pozostałymi ludami rdzennymi, byli wyjątkowo krwawi. Powszechnie stosowali karę śmierci, a ludzi składali w ofierze swoim Bogom. Centrum życia Azteków było wielkie miasto Tenochtitlán - stolica ich państwa z licznymi pałacami i świątyniami. Później na gruzach tego miasta powstało nowe - dzisiejsza stolica Meksyku - Miasto Meksyk.

Tenochtitlán - przypuszczalny wygląd stolicy Azteków

Źródło: http://tvpacifico.mx/admin/images/summernote/tenochtitlan3.jpg

Podczas gdy w Ameryce Północnej dominowali Majowie i Aztekowie, w Ameryce Południowej rozkwitła najpotężniejsza ze wszystkich cywilizacji Amerykańskich - Cywilizacja Inków.

Założone w XII wieku n.e. państwo Inków u szczytu swojej potęgi było prawdziwym imperium. Podbiło obszary niemal całego zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej, a centrum państwa było dzisiejsze Peru.

Źródło: https://i.pinimg.com/originals/f1/04/2f/f1042f9ecc3f486a39976af5ca8af92c.jpg

Inkascy władcy byli czczeni jak Bogowie, a ich dwór charakteryzował przepych. Stworzyli jako jedyni - silnie scentralizowane państwo o potężnej armii (liczącej nawet 100 tys. żołnierzy) i sprawnej administracji. Dużą pomocą w zarządzaniu krajem był bardzo dobrze rozwinięty system dróg, których łączną długość szacuje się nawet na 40 000 km. Kluczowym zwierzęciem używanym do podróży była lama. Mimo obecności na obszarach gór, Inkowie dobrze rozwinęli rolnictwo i dysponowali nadwyżkami żywności. Ponadto Inkowie rozwinęli system wierzeń, edukację i prawo, posiadali kalendarz, miary i dokonywali obserwacji astronomicznych.

Machu Picchu - najlepiej zachowane miasto Inków

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/80_-_Machu_Picchu_-_Juin_2009_-_edit.2.jpg/1024px-80_-_Machu_Picchu_-_Juin_2009_-_edit.2.jpg

Najlepiej zachowanym dawnym miastem Inków było Machu Picchu, położone na ponad 2000 m.n.p.m. - w XV wieku najważniejsze centrum cywilizacji Inków.

Co zaskakujące, mimo dokonania znaczących osiągnięć cywilizacyjnych, hiszpańscy konkwistadorzy (zwłaszcza Hernán Cortés - zdobywca Meksyku i Francisco Pizarro zdobywca Peru) z łatwością pokonali i podbili Majów, Azteków, Inków i innych rdzennych Amerykanów. Złożyły się na to zupełnie różne czynniki - militarne - posiadanie broni palnej, artylerii i koni oraz okrętów. Ponadto polityczne - Hiszpanie stosowali taktykę divide et impera (Dziel i rządź) zawierając chwilowe sojusze w celu pokonania głównych przeciwników, następnie zawierając nowe przeciw dotychczasowym sprzymierzeńcom. Jednak największym sprzymierzeńcem Hiszpanów były względy medyczne. Nieodporni na ospę Indianie byli dziesiątkowani przez choroby przywiezione z Europy. Prawdopodobnie z powodu chorób zakaźnych zginęło ich więcej niż w wyniku konfliktów zbrojnych i późniejszego ucisku kolonialnego. Ważnym aspektem były także lokalne zwyczaje i wierzenia, które pozwoliły szybko wziąć do niewoli kluczowe osoby (nawet samych władców) i doprowadzić tym samym do całkowitego rozkładu państwowości.

Jednoznacznie trzeba przy tym stwierdzić, że Hiszpanie byli w swoim podboju bardzo bezwzględni. Mordowali bez litości elity państwowe podbitych ludów, a pozostałych przy życiu siłą nawracano na chrześcijaństwo. W krótkim czasie krwawy podbój i szerzące się choroby doprowadziły do niemal całkowitej zagłady rdzennej ludności Ameryk, których z pierwotnej populacji pozostało jedynie kilka-kilkanaście procent. Największe mniejszości stanowią oni dzisiaj w Meksyku i Peru.
3. Europejczycy w Amerykach
Z punktu widzenia białych Europejczyków, kiedy ustalono już, że Ziemia jest prawdopodobnie okrągła, położony za Oceanem zachód był obszarem niezbadanym. Choć w przeszłości za odkrywcę Ameryki powszechnie uważano Krzysztofa Kolumba, to nowe badania dowodzą, że o kilkaset lat wyprzedził go Norman (potomek wikingów) Eryk Rudy, który jako pierwszy dokonał kolonizacji Grenlandii (zaliczanej do Ameryki Północnej) w 982 r.n.e., choć prawdopodobnie nie był pierwszym, który postawił stopę na wyspie. Z kolei jego syn - Leif Eriksson w 1002 r.n.e. postawił stopę w północnej Kanadzie, (choć przed nim wyprawę morską w tym kierunku odbył Bjarni Herjólfsson (ale nie zszedł na ląd) prawdopodobnie poznał Ziemię Baffina, Półwysep Labrador i wyspę Nowa Fundlandia, gdzie przypuszczalnie założył na krótko osadę (ziemię tą nazwał Winlandią). Przekazy z Sag opisujących te wydarzenia, mówią o kontakcie z rdzenną ludnością. Opisane wydarzenia to prawdopodobnie pierwszy kontakt białych Europejczyków z Amerykanami.

Dopiero 500 lat później, w 1492 r. poszukujący drogi morskiej z Europy do Indii Krzysztof Kolumb natknął się przypadkiem na Bahamy, dokonując oficjalnego odkrycia Ameryki, choć prawdopodobnie sądził, że dopłynął do Indii. Stąd właśnie rdzennych Amerykanów błędnie nazywa się Indianami. Kolejne wyprawy Kolumba i jego następców udowodniły bezspornie, że odkryto zupełnie nowy ląd. Włoski nawigator Amerigo Vespucci dokonał przełomowych odkryć dotyczących linii brzegowej kontynentu i to właśnie na jego cześć nowe ziemie nazwano Ameryką.

Odkrycia Hiszpanów i Portugalczyków (i służących na ich statkach Włochów) zapoczątkowały napływ na kontynenty Amerykańskie białej ludności z Europy. Rozpoczęła się kolejna fala migracji - najpierw konkwistadorów i żołnierzy, później także zwykłej ludności poszukującej lepszego życia. Z czasem obie Ameryki zostały skolonizowane. W Ameryce Południowej dominowali Portugalczycy (Brazylia) i Hiszpanie (pozostała część kontynentu) z niewielkim udziałem Francuzów i Holendrów (Gujana Francuska, Surinam). W Ameryce Północnej również silne było osadnictwo Hiszpańskie (Meksyk, zachodnie USA, Floryda, Karaiby), ale też Francuskie (Luizjana - środkowe USA i kanadyjski Quebec) oraz Brytyjskie (Kanada, 13 Kolonii - wschodnie USA).

Obszary kolonii w Amerykach w 1763 roku

Źródło: https://i.pinimg.com/originals/22/94/46/2294468c6daa3799c4da1ff80e1b1caa.jpg
4. Pojawienie się czarnoskórych w Ameryce
Do żyjących już w Amerykach - rdzennej ludności (żółtej) i napływowych kolonistów z Europy (białych) dołączyli wkrótce Afrykanie (czarni). Większość państw (Hiszpania, Portugalia, Wielka Brytania, Francja) posiadających kolonie w Amerykach, miało także posiadłości w Afryce. Kolonialni władcy szybko zrozumieli, że klimat Ameryk sprzyja uprawie różnych roślin, do których uprawy wymagana jest duża wytrzymałość na wysokie temperatury i trudne warunki pracy. Do pracy na plantacjach idealnie nadawali się czarni niewolnicy, których niemal za darmo można było pozyskać z Afryki. Wkrótce do obu Ameryk zaczęto masowo przywozić niewolników, którzy stanowili kolejną wielką falę migracji do Ameryk.

Trójkątny handel na osi - Europa - Afryka - Ameryki

Źródło: https://springfield.instructure.com/courses/169/files/8373/preview?verifier=k2NLCKlqUnbP37ifZaCCgxmM25kn7uvGgYS0cNGD

Na osi Europa - Afryka - Ameryka wykształcił się charakterystyczny handel zwany Trójkątnym. Z Europy do Afryki wywożono wyroby przemysłowe (broń, tkaniny, wyroby metalowe), gdzie wymieniano je na niewolników. Tych z kolei przewożono do Ameryki, gdzie pracowali na plantacjach. Pozyskane z plantacji produkty (cukier, tytoń, kawa, bawełna) przewożono z kolei do Europy. Szacuje się, że w ten sposób do Ameryk przewieziono nawet 10 milionów czarnych Afrykanów.
5. Współczesna ludność Ameryk
Ostatnią nową falą emigracji jest okres od XIX wieku do dziś i dotyczy zwłaszcza Stanów Zjednoczonych. Po wywalczeniu przez ten kraj niepodległości w 1783 roku, nastąpił dynamiczny rozwój tego kraju. Olbrzymie obszary USA pozostawały krainą, gdzie łatwo można było zacząć nowe życie. Szczególnie skłonni do opuszczania Europy byli mieszkańcy krajów podbitych - Irlandczycy i Polacy, którzy poszukiwali wolności i lepszego życia. Dobre warunki do bogacenia się, masowe uprzemysłowienie i potrzeba dużej liczby rąk do pracy, skłaniały do osiedlania Anglików, Włochów i Niemców. W XX wieku do południowej części USA zaczęli ponadto masowo przybywać Meksykanie. Napływ migrantów ukształtował dzisiejsze Stany Zjednoczone. W ostatnich latach USA stały się także atrakcyjnym kierunkiem migracji dla mieszkańców Azji, zwłaszcza Chińczyków i Hindusów.

Liczne fale migracji różnych ludów doprowadziły do powstania największego miksu kulturowego na świecie. W wyniku mieszania się rdzennej ludności żółtej, napływowej z Europy - białej oraz czarnych niewolników z Afryki, doszło do wyodrębnienia się czterech głównych odmian mieszanych:

Metysi - połączenie odmiany żółtej i białej (potomkowie żółtej rdzennej ludności i białych osadników)

Mulaci - połączenie odmiany czarnej i białej (potomkowie białych osadników i czarnych niewolników)

Zambosi - połączenie odmiany czarnej i żółtej (potomkowie czarnych niewolników i żółtej rdzennej ludności)

Pardo - połączenie odmiany białej, żółtej i czarnej (potomkowie osób posiadających cechy należące do wszystkich odmian człowieka)

Oprócz zróżnicowania etnicznego, Amerykanie różnią się także używanymi językami i wierzeniami. Są one najczęściej następstwem kolonialnej przeszłości.

Języki używane w Amerykach

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b7/Languages_in_America.png

Opanowana przez Portugalczyków Brazylia zdominowana jest przez język portugalski. Dawne kolonie Hiszpanii - niemal cała Ameryka Centralna i większość Ameryki Południowej oraz część południowa USA posługuje się językiem hiszpańskim. Holenderski Surinam i niektóre wyspy Karaibskie używają Niderlandzkiego, z kolei Gujana Francuska i posiadłości Francuskie w Antylach - francuskiego. Język ten jest obecny także w Kanadyjskim Quebecu. W USA, Kanadzie, Belize i Gujanie oraz na niektórych wyspach (np. Jamajka) Karaibów dominującym jest język angielski. W terenach o dużym udziale ludności rdzennej (Meksyk, Peru, dżungla Amazonii, północna Kanada - Innuici (Eskimosi) często spotyka się języki indiańskie. Ciekawostką jest fakt, że w USA nie ma oficjalnego języka urzędowego na poziomie federalnym, decydują o tym władze stanowe. W niektórych z nich urzędowym jest tylko angielski, w innych brak oficjalnego języka i na równi uważa się za urzędowy angielski i hiszpański, z kolei w Luizjanie oficjalnymi językami urzędowymi są angielski i francuski.

Podobnie jak języki, także religie nawiązują do kolonialnej przeszłości. Prawie cała Ameryka Południowa i Centralna zdominowana jest przez katolicyzm wprowadzony przez Hiszpanów, Portugalczyków i Francuzów. Kraje z religiami protestanckimi to przede wszystkim dawne kolonie Wielkiej Brytanii i Holandii. Samo USA jest bardzo zróżnicowane religijnie, funkcjonują bardzo różne kościoły protestanckie, dużo jest także katolików. Liczną mniejszość religijną w USA stanowią Żydzi, istnieje też społeczność muzułmańska.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ludność i kultury pierwotne Ameryk | Geografia24.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzisiejsza ludność Ameryk jest bardzo silnie zróżnicowaną mieszanką wszystkich odmian człowieka. Kontynenty zasiedlane były jednak w wyniku kolejnych fal migracji ludów, które poskutkowały zaistnieniem dzisiejszego tygla kulturowego. Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów) 1. Pochodzenie ludności Ameryk Istnieje kilka teorii naukowych na temat pochodzenia pierwszych "Amerykanów".

# data[].attributes.body
POWTÓRZENIE - AMERYKA:
https://view.genial.ly/5ecbf3d5273a3e0d11ac7bb9/game-breakout-powtorka-z-ameryki-calosc

KANADA:
https://learningapps.org/6736693

Proszę wejść w link, to są 3 zadania:
a) https://learningapps.org/display?v=pgdk3fy1k20
b)
https://learningapps.org/display?v=pzjvpmytn20
c)
https://learningapps.org/display?v=pf4nh9xta20
2. Quiz:
a) https://quizizz.com/admin/quiz/5c8e5a8ae1f4c700209204c8/ludno-ameryki
b) https://quizizz.com/admin/quiz/5eb4400bd7409e001ba39ecb/ameryka-ponocna-i-ameryka-poudniowa
3. Quiz - test wiedzy: Ile wiesz o Ameryce?
https://samequizy.pl/ile-wiesz-o-ameryce-polnocnej/

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=IOU2k9CycXI&t=6s - z czego słynie każdy stan

https://learningapps.org/view4263421 - notatka do uzupełnienia

https://www.youtube.com/watch?v=3yztbHn-m8E - 10 miejsc, które należy odwiedzić w USA
USA potęga gospodarcza filmik:
https://www.youtube.com/watch?v=vazCFr5XxZQ
USA na innych mapach;
https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/usa-ekonomiczne-kulturowe-i-demograficzne-zroznicowanie-kraju/xqcjrrb

# data[].attributes.attachment_link.title
18 map, które sprawią, że zaczniesz inaczej patrzeć na Stany Zjednoczone

# data[].attributes.attachment_link.description
USA to jedna z największych potęg pod wieloma wzlędami - militarnym, gospodarczym i technologicznym. To też mocarstwo bardzo zróżnicowane m.in. pod względem ekonomicznych, kulturowym i demograficzn...

# data[].attributes.body
ZADANIA DO WYKONANIA

# data[].attributes.body
Fakty o Kanadzie: 5 min. (dobry)

https://www.youtube.com/watch?v=kp9WuOzc2Bc

ciekawostki o Kanadzie (2 min.) - https://www.youtube.com/watch?v=6gvsxXWntRo

https://www.youtube.com/watch?v=ypGQIqVRGuw - ciekawostki o Kanadzie (9 min)

Film na początek lekcji:

https://www.youtube.com/watch?v=Oc3TFNonNw8

# data[].attributes.headline
Kanada - środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa:

# data[].attributes.subject
Kanada - środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa:

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=YQrTIC7T-mw - witaj w Kanadzie
https://www.youtube.com/watch?v=D91xB5J4bbE - krajobrazy Kanady
https://www.youtube.com/watch?v=eoCZq4YYuYQ - historia Kanady
https://www.youtube.com/watch?v=NUNsCTVjzZg - jak powstaje syrop klonowy?

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/6023eb0f4ee38c0d843dfcab/horizontal-infographic-maps-afryka-powtorzenie-wiadomosci?fbclid=IwAR0LsNU4jUIp80PImKhDltoMRQnz04EXiQqSVekucBjDZtnJhZ-zb4o5l9g - gra dydakt.

https://quizizz.com/admin/quiz/5e498239f2df6c0020b7234d/afryka-powtorzenie - quiz powtórzenie
https://quizizz.com/admin/quiz/600fff51833aee001bee217e/afryka-powtorzenie - quiz powtórzenie nr 2

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.body
Australia film:
https://www.youtube.com/watch?v=TZ4z-Mdq4tc

https://www.youtube.com/watch?v=ImBG1--Aog8 - ciekawostki
https://podroze.se.pl/galeria/niesamowite-zwierzeta-australii-top-10,5205/27526/138321/ - zwierzęta Australii
https://www.youtube.com/watch?time_continue=7&v=hXGcWMiU5Fs&feature=emb_logo - zwierzęta - endemity

# data[].attributes.body
ARKTYKA I ANTARKTYDA - notatka

# data[].attributes.headline
Quizy do ćwiczeń (Australia i obszary okołobiegunowe)

# data[].attributes.subject
Quizy do ćwiczeń (Australia i obszary okołobiegunowe)

# data[].attributes.body
https://quizizz.com/join/quiz/5edcc5aea52e5b001b850328/start?from=soloLinkShare&referrer=5ea28b7c5f134f001c7c99fe

https://quizizz.com/join/quiz/5edcc494dd4309001b5b9cb7/start?from=soloLinkShare&referrer=5ea28b7c5f134f001c7c99fe

# data[].attributes.body
TERMIN: zgodne z terminami w dzienniku elektronicznym

- mapa fizyczna Afryki
- najwyższy i najniższy punkt Afryki
- strefy klimatyczne i odpowiadajace im klimatogramy oraz strefy roślinne, klimatogramy w każdej strefie
- przypomnij sobie jak czyta się współrzędne geograficzne (długość i szerokość geogr. oraz obliczanie rozciągłości południkowej i równoleżnikowej !!!!!

- rolnictwo plantacyjne i żarowo - odłogowe - na czym polega, jakie ma cechy?
- główne rośliny żywieniowe w Afryce
- co utrudnia rozwój gospodarczy Afryki?
- najważniejsze surowce mineralne
- mocne i słabe strony turystyki w Kenii, co zagraża rozwojowi turystyki w tym kraju ? Kim są Masajowie?
głód, niedożywienie, głód utajony - czym się różnią?
- przyczyny i skutki głodu