# data[].attributes.body
Zapisz temat i otwórz podręcznik do gramatyki s.200-201.

Zapoznaj się z ramką Zapamiętaj!

Rozwiąż w zeszycie zadania 1 i 2 oraz wybrane jedno z pozostałych. Zdjęcia z zeszytu prześlij do mnie na maila.

# data[].attributes.body
Rozwiąż w zeszycie ćwiczeń ćwiczenia do tej lekcji.

Trzymajcie się zdrowo ;)

# data[].attributes.headline
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie - utrwalenie (2 numery lekcji)

# data[].attributes.subject
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie - utrwalenie (2 numery lekcji)

# data[].attributes.body
Otwórz link.
Zapoznaj się z informacjami. Rozwiąż podane zadania, z wyjątkiem nr 3 (jest to zadanie nieobowiązkowe, za które można otrzymać ocenę dodatkową).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wypowiedzenia złożone zwykle rozpoznajemy po charakterystycznych dla nich wskaźnikach zespolenia. W zdaniach złożonych współrzędnie zawsze są to spójniki współrzędności. Niekiedy jednak pomijamy spójnik (pojawia się sam przecinek), a w języku mówionym granice między poszczególnymi zdaniami wyznacza dłuższa pauza. Na przykład:

Oto najczęściej używane zaimki i spójniki w zdaniach złożonych.

Kłopotliwa może się okazać interpunkcja zdań współrzędnie złożonych. Należy tu pamiętać o ważnej zasadzie:
Jeśli jednak powtarza się spójnik charakterystyczny dla zdań łącznych i rozłącznych, to przed drugim i kolejnym użyciem powinien pojawić się przecinek, np.: Ani nie skończyliśmy zadania, ani nam nie wyszły dobre wyniki.
Albo pójdę na spacer, albo posiedzę w domu.
Często w zdaniach podrzędnych i współrzędnych - dłuższych i charakterystycznych dla wypowiedzi oficjalnych - pojawiają się podwojone (złożone) spójniki. Musimy pamiętać o tym, aby zawsze stosownie użyć jednego i drugiego spójnika z danej pary, a także o przecinkach między nimi. W tabeli zostały podane przykłady takich wskaźników zespolenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdanie złożone współrzędnie a zdania złożone podrzędnie

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał składa się z sekcji: "Zadaniowo (I)", "Sposoby łączenia zdań złożonych", "Zadaniowo (II)".Materiał zawiera 8 ilustracji (fotografii, obrazów, rysunków), 5 ćwiczeń, w tym 5 interaktywnych.

# data[].attributes.headline
Temat: Znaki interpunkcyjne, czyli drogowskazy w tekście.

# data[].attributes.subject
Temat: Znaki interpunkcyjne, czyli drogowskazy w tekście.

# data[].attributes.body
Otwórz link i zapoznaj się z lekcją. Rozwiąż zadania 1-3.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przepisz poprawnie podane zdania tutaj lub w zeszycie. Oddziel wyrazy i wstaw znaki interpunkcyjne.

kotymająbursztynowezielonelubniebieskieoczy

lisyżywiąsiędrobnymigryzoniamiptakamiżabamiowadamipadlinąatakżeowocamileśnymi

wydrymajągęstąlśniącąprzylegającądociałasierść

potężnabudowaciałaogromneuszytrąbaorazciosyróżniąsłoniaodinnychssaków

mrówkojadyzjadająmrówkiitermityniekiedyteżinneowadyatakżelarwychrząszczy

W zdaniu pojedynczym przecinek stawiamy między częściami zdania jednego typu, które nie są połączone żadnym spójnikiem lub połączone spójnikami: ale, lecz, jednak, a, więc, toteż, dlatego, np.:

Nasza drużyna rozgrywała mecze w poniedziałki**,** środy i piątki.

W jaskini smoka lśniły brylanty**,** szmaragdy**,** rubiny.

Królowa Narnii czekała na czworo dzieci: Piotra**,** Zuzannę**,** Edmunda**,** Łucję.

Pamiętaj! Nigdy nie oddzielaj przecinkami związków zdania: podmiotu od orzeczenia, przydawki od podmiotu, okolicznika od czasownika itp.

Jeśli jakiekolwiek wyrazy (także spójniki, przed którymi nie stawiamy przecinka) powtarzają się, to powtórzenia trzeba oddzielić przecinkiem, np.:

Dawno, dawno temu żył sobie król i królowa**,** i królewna**,** i rycerz**,** i smok.

Nie stawiamy przecinków przed spójnikami: ani, ni, i, oraz, albo, lub, czy, bądź.

Przepisz podane zdania tutaj lub w zeszycie, uzupełniając je w odpowiednich miejscach przecinkami.

1. Na stole i na krzesłach i na półkach i na podłodze rozciągała się pajęczyna.

2. Będę pisała wiersze albo pamiętniki albo opowiadania.

3. Nie przyniosłeś ani ołówka ani zeszytu ani nawet brudnopisu.

4. W kolejce czekały całe stosy papierów i dokumentów i zdjęć do posegregowania.

5. Ludzie pracowali na polu lub w oborze lub w stodole.

uzupełnij treść

# data[].attributes.attachment_link.title
Przecinek, kropka, myślnik, wykrzyknik, pytajnik... - co krok

# data[].attributes.headline
Temat: Jesteśmy mistrzami interpunkcji i kropka.

# data[].attributes.subject
Temat: Jesteśmy mistrzami interpunkcji i kropka.

# data[].attributes.body
Otwórz link i rozwiąż zadania 1-8. Lekturę rozpoczniemy po świętach. Codziennie na TVP3 możecie oglądać lekcje z różnych przedmiotów. Miłego weekendu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zostań mistrzem interpunkcji - Zintegrowana Platforma Edukacyjna

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Temat: Wyolbrzymiam i łagodzę, czyli stosuję hiperbolę i eufemizm.

# data[].attributes.subject
Temat: Wyolbrzymiam i łagodzę, czyli stosuję hiperbolę i eufemizm.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z informacjami w podanym linku. Rozwiąż ćwiczenia 1, 2, 4 i 6 w części "Zadaniowo". Na dodatkową ocenę rozwiąż pozostałe zadania (dla chętnych).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Odwołaj się do twoich spostrzeżeń z obserwacji życia współczesnego i wskaż - pracując w grupie z koleżankami i kolegami z klasy - jak najwięcej eufemizmów dotyczących następujących kwestii:
a) starości,
b) samotności,
c) otyłości.

Następnie rozważcie, dlaczego ludzie wolą nie mówić bezpośrednio o takich cechach.

Zdania zamieszczone poniżej mogłyby sprawić przykrość odbiorcy, gdyby zostały wypowiedziane bezpośrednio. Przeredaguj te wypowiedzenia w taki sposób, aby złagodzić ich wydźwięk/wymowę.
a) „Jak zwykle beznadziejnie napisałeś dyktando".
b) „Tylko taka niezdara jak ty może upaść na prostej drodze".
c) „Ale dziwacznie wyglądasz w tych nowych spodniach!".
d) „Od razu wiedziałam, że zamiast posprzątać w mieszkaniu, jeszcze bardziej w nim nabałaganisz".
e) „Nigdy nie zaproszę do swojego domu kogoś takiego jak ty".

Podaj - pracując w parze z koleżanką lub kolegą z klasy - jak najwięcej synonimów słowa „hiperbola". W trakcie wykonywania polecenia możesz/możecie odwołać się do różnych źródeł słownikowych.

Bardzo często przesada czy wyolbrzymienie są źródłem humoru. Wyjaśnij, jak działa ta zasada w poniższej wypowiedzi. Czy znasz dowcipy oparte na podobnej regule?

Wczoraj kupiłam w promocyjnej cenie kilogram mrożonego mintaja. Przyszłam do domu, rybę włożyłam do miski i zostawiłam na całą noc do rozmrożenia. Rano okazało się, że w misce jest bardzo dużo wody, chyba ze 2 litry. Tak to nas oszukują w tych sklepach!

Zapisz - w formie mapy myśli - najważniejsze cechy bliskiej ci osoby. Każdą z wymienianych właściwości wyraź hiperbolą. Możesz używać wyrażeń, takich jak np.: „ma serce ze złota", „uśmiechnięta całą dobę", „biega szybciej niż lampart" itd.

Zatytułuj poniższe zdjęcia. Zastosuj hiperbolę.

Przyjrzyj się dokładnie poniższym przykładom karykatur, a następnie rozważ, czy karykatura jest rodzajem hiperboli. Uzasadnij swoje stanowisko.

# data[].attributes.attachment_link.description
Odwołaj się do twoich spostrzeżeń z obserwacji życia współczesnego i wskaż - pracując w grupie z koleżankami i kolegami z klasy - jak najwięcej eufemizmów dotyczących następujących kwestii:a) starości,b) samotności,c) otyłości. Następnie rozważcie, dlaczego ludzie wolą nie mówić bezpośrednio o takich cechach. Zdania zamieszczone poniżej mogłyby sprawić przykrość odbiorcy, gdyby zostały wypowiedziane bezpośrednio.

# data[].attributes.body
Poznamy wyrażenia biblijne, które przez swoją popularność przedostały się do języka i funkcjonują już przez ponad 2000 lat.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z podanymi informacjami. Wynotuj w zeszycie wszystkie wyrażenia pochodzące z Biblii i wyjaśnij własnymi słowami ich znaczenie. Ułóż trzy zdania z wybranymi wyrażeniami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Biblijne związki frazeologiczne

Jabłko Adama

Legenda głosi, że gdy Adam dał się namówić na spróbowanie zakazanego owocu, kawałek jabłka utkwił mu w gardle. Do dziś nazwa ta funkcjonuje w medycynie - oznacza chrząstkę w krtani - wyraźnie widoczną u szczupłych mężczyzn.

Salomonowy wyrok

Wyrok, rozwiązanie bardzo roztropne. Salomon - król izraelski - słynął z mądrości, wydał wiele rozumnych wyroków. Między innymi ten w sprawie dziecka i dwóch matek. Obie przyznały się do dziecka, więc król zaproponował przecięcie go na pół. Fałszywa matka chętnie się zgodziła, prawdziwa pragnęła ocalić dziecko nawet za cenę swojego ustępstwa. Król oddał dziecko prawdziwej matce.

Kainowe znamię

Piętno zbrodniarza, bratobójcy. Kain, z zazdrości o miłość Boga, zabił swojego brata Abla, za co Bóg napiętnował go znamieniem na czole. Biblijny motyw Kaina i kainowej zbrodni (bratobójstwa) pojawia się wielokrotnie w literaturze - np. w Balladynie Juliusza Słowackiego.

Gdy Bóg zniszczył Sodomę za grzechy jej mieszkańców, pragnął ocalić Lota. Aniołowie wyprowadzają Lota i jego żonę z ginącego miasta, lecz zabraniają im oglądać się za siebie. Żona Lota (symbol ciekawości kobiecej) nie wytrzymuje - ogląda się za siebie i zostaje zamieniona w słup soli. Stąd także pochodzi potoczne powiedzonko: „zamienić się w słup soli".

Sodoma i Gomora

Dwa miasta nad Morzem Martwym, ukarane przez Boga za szczególne grzechy mieszkańców, m.in. za zboczenia seksualne. Do dziś określenie: „sodoma i gomora" jest żywe w języku, oznacza miejsca, gdzie odbywają się rzeczy występne, niemoralne (gniazdo rozpusty).

Wieża Babel

Przenośnie zamęt, bałagan. Zbiorowisko ludzi mówiących różnymi językami. Jest to biblijna opowieść, która motywuje powstanie różnych języków. Potomkowie Noego chcieli zbudować tak wysoką wieżę Babel, żeby sięgała do nieba. Bóg - aby nie dopuścić do tego - pomieszał im języki i rozproszył po świecie.

Manna z nieba

Jeden z cudów, które Bóg zesłał narodowi izraelskiemu, wędrującemu pod wodzą Mojżesza przez pustynię do Ziemi Obiecanej. Podróż ta trwała 40 lat. Bóg żywił wędrujących, zsyłając z nieba jadło, zwane manną. Stąd też znaczenie przenośne określenia - manna z nieba, czyli cudowny ratunek, dar od Boga.

Miska soczewicy

Za miskę soczewicy głodny Ezaw, wróciwszy z pola, sprzedał młodszemu bratu - Jakubowi swoje prawo pierworództwa. Dlatego „sprzedać coś za miskę soczewicy" oznacza wciąż: oddać coś bezcennego za rzecz o małej wartości.

Trąba jerychońska

Wrzaskun, krzykacz hałasujący tak, że od jego głosu mogą rozpaść się mury, poza tym jest to krzyk jałowy, niezbyt obfitujący w treści: Mury Jerycha - to mury palestyńskiego miasta, które rozkruszyły się, gdy Jozue - wódz Izraelitów kazał siedmiu kapłanom siedem razy zadąć w siedem trąb.

Łono Abrahama

Odpoczynek po śmierci (przenieść się na łono Abrahama - umrzeć). Żartowniś powie - ,,pójść do Abrahama na piwo". Rodowód jest oczywiście biblijny: oto ubogi żebrak, łazarz, pozbawiony pomocy możnych umarł - i aniołowie odnieśli go do Abrahama. Stąd też określenie: ,,biedny jak łazarz", czyli człowiek ubogi.

Plagi egipskie

Wyrażenie wywodzące się z historii o Mojżeszu, mówiącej o tym, jak chciał wyprowadzić lud Izraela z niewoli egipskiej. Jak pamiętamy, faraon nie zgodził się na to. Wobec tego Bóg spuścił na Egipt dziesięć plag. Dziś, przenośnie, plagi egipskie oznaczają dotkliwe, nieznośne zdarzenia lub - ludzi.

Wdowi grosz

Sformułowanie to wywodzi się z przypowieści o ubogiej kobiecie, wdowie, która złożyła w synagodze skromną ofiarę - tylko grosz - dwa szelążki. Wśród bogatych darów innych wiernych marnie wyglądał ten grosik, lecz dla niej było to wszystko, co miała. Jezus uznał, iż to właśnie najwartościowsza ofiara, bo nie jej wartość obiektywna jest istotna, lecz to, ile znaczy dla ofiarodawcy. I tak zostało: wdowi grosz, to dar okupiony wielkimi wyrzeczeniami, choć sam w sobie nie musi być wielki.

Syn marnotrawny

Postać z przypowieści. Syn, który opuścił ojca, wyruszył w świat, stracił swój majątek, po czym powrócił skruszony. Ojciec przyjął go z radością - ku zdziwieniu drugiego syna, który zawsze był przy nim. Ta opowieść jest metaforą: obrazuje radość Boga z nawróconych grzeszników, daje szansę tym, którzy odeszli od religii, Kościoła, obiecuje, że radość i miłość po ich powrocie będzie wielka. Również w potocznej mowie „syn marnotrawny", to ktoś, kto zbłądził, lecz zrozumiał swój błąd i potrafi się do tego przyznać.

Alfa i Omega

Tak określamy kogoś, kto zna się na wszystkim, od A do Z, jest autorytetem wszechwiedzy. Czasem mawia się tak z przekąsem. Ale - w rzeczywistości są to pierwsza (alfa) i ostatnia (omega) litery alfabetu greckiego, natomiast źródłosłów jest biblijny: jako początek i koniec całego istnienia określa istotę boską. Według proroctwa Izajasza: ,,Ja, Pan, jestem pierwszy i ostatni".

Umyć ręce - od czegoś

Zwrot „umywać ręce" oznacza - nie biorę za to odpowiedzialności, odsuwam się od sprawy, róbcie, jak chcecie, w gruncie rzeczy nie zgadzam się z tym, ale nie będę się wtrącać. Taką postawę przyjął Piłat w sprawie wyroku wobec Chrystusa, wydanego przez sanhedryn, a zatwierdzonego - podobno wbrew przekonaniom - przez Poncjusza Piłata, prokuratora Judei. Według Ewangelii według św. Mateusza Piłat publicznie dokonał gestu umycia rąk i rzekł „nie jestem winien krwi tego sprawiedliwego, wasza to rzecz".

Judaszowe srebrniki

Haniebna zapłata za zdradę. Judaszowi, jednemu z dwunastu apostołów zapłacono za wydanie Chrystusa dokładnie 30 srebrników. Pocałunek Judasza - fałszywy pocałunek, obłudny, pocałunek zdrady, bo właśnie pocałunkiem Judasz wskazał Chrystusa.
Judasz po swojej zdradzie, i po skazaniu Chrystusa, nie mógł dalej żyć. Skończył jako samobójca - powiesił się - co po dziś dzień uważane jest za haniebny koniec zdrajców.

Głos wołającego na puszczy

Daremne, bezskuteczne nawoływania, rady. Lekceważone bowiem były słowa Jana Chrzciciela, gdy wzywał ludzi do nawrócenia w związku z nadejściem Mesjasza. Podobne słowa odnajdziemy w starotestamentowej Księdze Izajasza. Cytują je jednak i odnoszą do Jana Chrzciciela, jako proroctwo spełnione, wszyscy ewangeliści. „Głos wołającego na pustyni:/ Przygotujcie drogę Panu,/ Dla Niego prostujcie ścieżki" - czytamy w Ewangelii według św. Mateusza. Dlaczego we frazeologizmie jest „na puszczy", a nie „na pustyni"? Otóż utrwaliło się w nim - co zresztą charakterystyczne dla tego typu związków wyrazowych - stare znaczenie słowa „puszcza", które niegdyś oznaczało każde miejsce puste, a więc także pustynię.

Frazeologizmy biblijne

Biblia - frazeologizmy

Pochodzenie frazeologizmów

Związki frazeologiczne

Podział związków frazeologicznych

# data[].attributes.attachment_link.title
Biblia jako źródło związków frazeologicznych - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Jabłko Adama Legenda głosi, że gdy Adam dał się namówić na spróbowanie zakazanego owocu, kawałek jabłka utkwił mu w gardle. Do dziś nazwa ta funkcjonuje w medycynie - oznacza chrząstkę w krtani - wyraźnie widoczną u szczupłych mężczyzn. Salomonowy wyrok Wyrok, rozwiązanie bardzo roztropne. Salomon - król izraelski - słynął z mądrości, ­wydał wiele rozumnych wyroków.

# data[].attributes.headline
Temat: Epicko, lirycznie i dramatycznie, czyli o rodzajach literackich.

# data[].attributes.subject
Temat: Epicko, lirycznie i dramatycznie, czyli o rodzajach literackich.

# data[].attributes.body
Otwórz podany link. Rozwiąż podane ćwiczenia 1-5 na komputerze lub w zeszycie. Powodzenia! Ponadto chciałbym życzyć wszystkim spokojnych, zdrowych świąt. Przypominam również, że po świętach rozpoczniemy omawianie "Szatana z siódmej klasy".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przeczytaj uważnie trzy poniższe fragmenty tekstów. Wynotuj ich cechy formalne, wyjaśnij różnice między nimi i zastanów się, jakie rodzaje literackie reprezentują.

RI8UViawbYm6C 1

RRiwFHKN5VYCT 1

R16qRHXSkrpzC 1

Przekształć poniższy tekst Tadeusza Śliwiaka tak, by można go było zaliczyć do epiki lub dramatu.

W atrakcyjny sposób zachęć kogoś do przeczytania:

a) wybranego utworu epickiego,
b) wybranego utworu lirycznego.

Pracując w grupach, podyskutujcie na temat epiki i liryki. Który z tych rodzajów literatury bardziej do was przemawia? Dlaczego?

Wyłuchaj wypowiedzi reżyserki filmowej, Agnieszki Holland, na temat literatury, a następnie odpowiedz na pytania:

Dlaczego, zdaniem Agnieszki Holland, warto czytać książki?

Jakie rodzaje i gatunki książek wymienia reżyserka?

RmxJs1ZUHgLIG

Agnieszka Holland, reżyserka, opowiada, czym jest dla niej lektura i dlaczego książka jest nie do zastąpienia Agnieszka Holland, reżyserka, opowiada, czym jest dla niej lektura i dlaczego książka jest nie do zastąpienia Źródło: Scholaris.pl.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Agnieszka Holland, reżyserka, opowiada, czym jest dla niej lektura i dlaczego książka jest nie do zastąpienia Agnieszka Holland, reżyserka, opowiada, czym jest dla niej lektura i dlaczego książka jest nie do zastąpienia Źródło: Scholaris.pl.

Oto dziesięć praw czytelnika. Z którego prawa korzystasz najczęściej?

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeczytaj uważnie trzy poniższe fragmenty tekstów. Wynotuj ich cechy formalne, wyjaśnij różnice między nimi i zastanów się, jakie rodzaje literackie reprezentują. RI8UViawbYm6C 1 RRiwFHKN5VYCT 1 R16qRHXSkrpzC 1 Przekształć poniższy tekst Tadeusza Śliwiaka tak, by można go było zaliczyć do epiki lub dramatu. W atrakcyjny sposób zachęć kogoś do przeczytania: a) wybranego utworu epickiego,b) wybranego utworu lirycznego.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z informacjami o autorze lektury. Uzupełnij krzyżówkę, która znajduje się w pliku dołączonym do kolejnego dzisiejszego tematu. Możesz wydrukować i wkleić do zeszytu lub przerysować krzyżówkę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kornel Makuszyński (ur. 8 stycznia 1884 w Stryju, zm. 31 lipca 1953 w Zakopanem) - polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta, członek Polskiej Akademii Literatury. Przed II wojną światową był jednym z najpoczytniejszych, najbardziej popularnych i najbardziej płodnych literacko polskich pisarzy.

Urodził się 8 stycznia 1884 w Stryju, pod zaborem austriackim. Był jedynym synem, a siódmym z kolei dzieckiem Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego, emerytowanego wówczas pułkownika wojsk austriackich, pisarza gminnego kancelarii urzędu w Brzozowie koło Krosna, urzędnika galicyjskiego. Ojciec osierocił rodzinę, gdy Kornel miał 10 lat. Przez dwa lata Kornel pozostał jeszcze w Stryju, skończył tam pierwszą klasę gimnazjalną, zarabiał na swoje utrzymanie korepetycjami. Potem przeniósł się do Przemyśla, gdzie mieszkał u swych krewnych i kończył drugą klasę gimnazjalną. Od 1898 uczęszczał do C. K. IV Gimnazjum we Lwowie, które ukończył w 1903 . Wynajmował skromną kwaterę u lwowskiego asenizatora i hycla Siegla na Kleparowie.

W wieku 14 lat zaczął pisać wiersze. Ich pierwszym recenzentem w cukierni na Skarbkowskiej 11 był Leopold Staff. Pierwsze wiersze opublikował w lwowskim dzienniku „ Słowo Polskie", mając 16 lat. Od 1904 był członkiem redakcji tego dziennika i recenzentem teatralnym. Studiował polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Podróżował do Włoch (z Janem Kasprowiczem, Staffem i Władysławem Orkanem). Należał do Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Literatów i Artystów Polskich we Lwowie, w ramach którego w 1907 został członkiem wydziału. W 1908-1910 kontynuował studia romanistyczne na Sorbonie w Paryżu. W 1910 poznał we Lwowie studentkę Uniwersytetu Lwowskiego Emilię Bażeńską, która zaprosiła go do Burbiszek na Litwie, majątku swego brata Michała Bażeńskiego ( z rodu szlacheckiego von Baysen-Bażeński). Makuszyński poznał okolicę, dwór i dobrze utrzymany majątek. Po roku narzeczeństwa w 1911 Emilia i Kornel pobrali się w Warszawie. Ze swoim licznym rodzeństwem, pozostawionym w Stryju, nie utrzymywał kontaktów. Makuszyński w latach 1913-1914 mieszkał w Burbiszkach. Rozkochany w architekturze zakopiańskiej, przywiózł nawet spod Tatr domek i postawił go w parku dworskim. Tutaj zastała go I wojna światowa, jako wrogiego Rosji obywatela austriackiego aresztowano go i internowano wraz z żoną w głębi Rosji. We wrześniu 1914 r. Makuszyńscy wyjechali do Kostromy. Dzięki staraniom szwagra Michała Bażeńskiego, a także pomocy aktorów Stanisławy Wysockiej i Juliusza Osterwy, zwolniono ich z internowania i pozwolono w 1915 r. zamieszkać w Kijowie, gdzie pisarz został prezesem Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich oraz kierownikiem literackim Teatru Polskiego.

Po zakończeniu wojny w 1918 Makuszyńscy zamieszkali w Warszawie. Właśnie w Warszawie bardzo dynamicznie rozwinęła się jego literacka kariera. Kilka miesięcy w roku spędzali w Zakopanem. Podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 współpracował w kierowanym przez ppłk. Mariana Dienstla-Dąbrowę Wydziale Propagandy Armii Ochotniczej (służył wtedy w mundurze).

W latach 1922-1925 Makuszyńscy bywali w Burbiszkach, ponieważ Emilia miała w sąsiedztwie folwark Pojule, który dzierżawił, a później kupił brat Michał. Emilia zmarła w 1926 na gruźlicę. Pochowano ją na Powązkach obok grobu Władysława Stanisława Reymonta, jej przyjaciela. Po śmierci żony Kornel Makuszyński zerwał związki z Litwą, nigdy więcej już tam nie pojechał. 30 sierpnia 1927 Makuszyński ożenił się powtórnie ze śpiewaczką Janiną Gluzińską (ur. 1896, córką profesora medycyny Uniwersytetu Lwowskiego Antoniego Gluzińskiego). W marcu 1931 zostało mu przyznane honorowe obywatelstwo Zakopanego. Był osobą towarzyską oraz zamożną; zbierał dzieła sztuki. Na początku czerwca 1937 został członkiem Polskiej Akademii Literatury.

W latach 1935-1944 mieszkał w Domu Spółki Terenowej Budowy Tanich Mieszkań przy ul. Grottgera 7/9/9A.

Po wybuchu II wojny światowej, podczas oblężenia Warszawy w 1939 niemiecka bomba trafiła w budynek, w którym mieszkał, i zniszczyła jego rękopisy oraz zbiory sztuki. Sam Makuszyński ocalał cudem, jednak stracił wszystko, między innymi rękopis Drugich wakacji szatana, planowanych do wydania w grudniu 1939. Okupację niemiecką przeżył w Warszawie, podczas powstania warszawskiego współpracował z prasą powstańczą, potem przez obóz w Pruszkowie dotarł do Krakowa i w listopadzie 1944 zamieszkał na stałe w Zakopanem.

Po 1945 objęty został zakazem publikacji i poddany szykanom, co - jak sam sądził - związane było ze sprawą jego przyjęcia w 1937 do PAL (na miejsce usuniętego w atmosferze skandalu, po oskarżeniach o plagiat Wincentego Rzymowskiego, który bezpośrednio po wojnie pełnił funkcję ministra kultury). W 1948 został zadekretowany w polskiej literaturze socrealizm. Makuszyńskiemu udało się już wydać tylko jedną nową książkę List z tamtego świata, jedynie dzięki istnieniu ostatnich prywatnych wydawnictw. W Zakopanem żył w zapomnieniu; był jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci minionej epoki - dwudziestolecia międzywojennego. Zajmował niewielkie mieszkanie i żył niedostatnio; żona udzielała lekcji muzyki. Człowiek sukcesu, jeden z najweselszych i najbardziej optymistycznych pisarzy dwudziestolecia międzywojennego zderzył się z nową, nieprzyjazną rzeczywistością. Był odsuwany, ponieważ - jak twierdzili ówcześni prominenci - miał, lub mógł mieć zły wpływ na powojenną młodzież. Zmarł 31 lipca 1953. Został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

Gromadząca po nim pamiątki żona, Janina Makuszyńska zmarła w Zakopanem w sierpniu 1972. Z zasobów jej kolekcji w 1966 powstało Muzeum Kornela Makuszyńskiego w Zakopanem. Kornel Makuszyński jest patronem wielu szkół. Od 1994 przyznawana jest Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego.

Ważniejsze prace

1908 Połów gwiazd - zbiór wierszy, pierwsza wydana książka

1910 Romantyczne historie

1910 Rzeczy wesołe (Anioł, Rajska opowieść, Twórcy, Frazes, Filantropia, Miss Śmierć, Stary mąż, Ludzie tragiczni, Kobieta z sercem) - zbiór humoresek

1910 Dusze z papieru - zbiór felietonów obrazujących dorobek artystyczny teatru lwowskiego za przeciąg lat kilku

1911 Zabawa w szczęście

1912 Szewc Kopytko i kaczor Kwak

1913 Awantury arabskie (Ósma podróż żeglarza Sindbada, O szlachetnej dziewicy i koniu, Morderstwo Harun ar Raszyda, Hassan i jego pięć żon, Mędrzec zza morza) - zbiór 5 opowiadań humorystycznych, czerpiących pełnymi garściami z legend i baśni Bliskiego Wschodu

1914 Straszliwe przygody

1915 Perły i wieprze - powieść humorystyczna

1916 Bardzo dziwne bajki (Bajka o królewnie Marysi, o czarnym łabędziu i o lodowej górze, Szewc Kopytko i kaczor Kwak, O tym jak krawiec Niteczka został królem, Dzielny Janek i jego pies)

1917 Po mlecznej drodze

1919 Piosenki żołnierskie

1920 Radosne i smutne - zbiór opowiadań

1925 Wycinanki - zbiór felietonów

1927 Ponure Igraszki - nakład Gebethnera i Wolffa, niewydana po wojnie

1928 Król Azis - opowiadanie

1933 Skrzydlaty chłopiec - powieść dla młodzieży

1937 Nowe bajki tego roku

1939 Za króla Piasta Polska wyrasta

1939 Kartki z kalendarza - zbiór felietonów

1946 List z tamtego świata - powieść dla młodzieży

1933 Druga księga przygód Koziołka Matołka

1934 Trzecia księga przygód Koziołka Matołka

1934 Czwarta księga przygód Koziołka Matołka

1935 Awantury i wybryki małej małpki Fiki-Miki

1936 Fiki-Miki dalsze dzieje, kto to czyta, ten się śmieje

1938 Wanda leży w naszej ziemi

1938 Na nic płacze, na nic krzyki, koniec przygód Fiki-Miki

1960 Legendy krakowskie (łączne wydanie O wawelskim smoku i Wandzie)

1964 Wydanie łączne Awantury i wybryki małej małpki Fiki-Miki (zawierające Fiki-Miki dalsze dzieje... oraz Na nic płacze, na nic krzyki...)

1969 Wydanie łączne Przygody Koziołka Matołka

Odznaczenia i nagrody

Ekranizacje

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Kornel Makuszyński (ur. 8 stycznia 1884 w Stryju, zm. 31 lipca 1953 w Zakopanem) - polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta, członek Polskiej Akademii Literatury. Przed II wojną światową był jednym z najpoczytniejszych, najbardziej popularnych i najbardziej płodnych literacko polskich pisarzy. Urodził się 8 stycznia 1884 w Stryju, pod zaborem austriackim.

# data[].attributes.headline
Temat: Świat przedstawiony w powieści Kornela Makuszyńskiego.

# data[].attributes.subject
Temat: Świat przedstawiony w powieści Kornela Makuszyńskiego.

# data[].attributes.body
Wydrukuj lub narysuj oraz uzupełnij tabelę. Uporządkuj plan wydarzeń.
Załącznik poniżej:

# data[].attributes.body
Przygotuj jak najwięcej fragmentów opisujących Adama Cisowskiego.

# data[].attributes.body
Wykonajcie szczegółową notatkę o bohaterze. Oto plan:
1. Informacje o młodym Cisowskim: wiek, rodzina, umiejętności, dokonania, itd.
2. Wygląd.
3. Cechy, jakimi odznacza się bohater: wypisujemy cechę i zdarzenie/zdarzenia, które potwierdzają postępowanie bohatera.
4. Co sądzę o bohaterze: tworzymy dwa, trzy własne przemyślenia na temat postaci.

# data[].attributes.headline
Zadanie domowe (do następnego czwartku termin przesyłania) - napisz w zeszycie i zrób zdjęcie

# data[].attributes.subject
Zadanie domowe (do następnego czwartku termin przesyłania) - napisz w zeszycie i zrób zdjęcie

# data[].attributes.body
Temat zadania: Scharakteryzuj Adama Cisowskiego.

# data[].attributes.headline
Temat: Oglądamy ekranizację powieści K. Makuszyńskiego.

# data[].attributes.subject
Temat: Oglądamy ekranizację powieści K. Makuszyńskiego.

# data[].attributes.body
Obejrzyj jedną z ekranizacji: starszą (pierwszy link) lub nowszą (drugi link - film muzyczny)

# data[].attributes.attachment_link.title
"Szatan z siódmej klasy" (1960) - Po rekonstrukcji

# data[].attributes.attachment_link.description
Siedemnastoletni Adaś spędza wakacje w starym pałacu, gdzie wpada na trop napoleońskiego skarbu.

# data[].attributes.headline
Temat: Detektyw na tropie... Piszemy opowiadanie.

# data[].attributes.subject
Temat: Detektyw na tropie... Piszemy opowiadanie.

# data[].attributes.body
Instrukcja:
1. Przypomnij sobie znanych detektywów i wybierz tego, o którym będziesz pisał opowiadanie.
2. Zastanów się, kto będzie opowiadał: niezależny od bohaterów narrator czy jeden z bohaterów; wybierz więc odpowiedniego narratora.
3. Zapisz plan najważniejszych wydarzeń twojego opowiadania.
4. Przemyśl, w jakich sytuacjach mogłyby się pojawić dialogi i na jaki temat bohaterowie rozmawialiby?
5. Przystąp do pisania: zacznij np. od przedstawienia głównego bohatera. Następnie zapisz to, co udało ci się wcześniej ustalić i podsumuj opowieść.
Powodzenia! Detektyw na tropie... Termin realizacji do 28 IV - piszemy w zeszycie, robimy zdjęcie i przesyłamy do oceny.

# data[].attributes.body
Wydrukuj i wklej do zeszytu załącznik lub przepisz do zeszytu humorystyczne cytaty autora lektury.

# data[].attributes.body
Obejrzyj program (kliknij na poniższy link).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Co to za kolor - bury? Kim chciał zostać prof. Jan Miodek, gdy był dzieckiem?...

Moja lista Usuń z mojej listy

Co to za kolor - bury? Kim chciał zostać prof. Jan Miodek, gdy był dzieckiem?... ROZWIŃ

Co to za kolor - bury? Kim chciał zostać prof. Jan Miodek, gdy był dzieckiem? Jego jedną z ukochanych książek była „Jak Wojtek został strażakiem", a nieco później zamarzył o pracy dziennikarza. Czym jest chciejstwo? To słowo wymyślił Melchior Wańkowicz, a zaczęło się od angielskiego „wishful thinking" czyli myślenia życzeniowego... Czy zamiast zszedł może być zeszedł? Czy prezydium może być wysokie? ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.description
Co to za kolor - bury? Kim chciał zostać prof. Jan Miodek, gdy był dzieckiem? Jego jedną z ukochanych książek była „Jak Wojtek został strażakiem", a nieco później zamarzył o pracy dziennikarza. Czym jest chciejstwo? To słowo wymyślił Melchior Wańkowicz, a zaczęło się od angielskiego „wishful thinking" czyli myślenia życzeniowego...

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z informacjami i rozwiąż 5 wybranych zadań na 10 podanych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podstawowa wiedza o języku pojawia się w słownikach, podręcznikach do gramatyki i wielu publikacjach popularyzujących kulturę języka, czyli zasady poprawności językowej i stylistycznej. O języku można się również wiele dowiedzieć z audycji telewizyjnych i programów radiowych (prowadzonych przez wybitnych językoznawców, m.in. Jerzego Bralczyka, Jana Miodka czy Andrzej Markowskiego). Wiedza o języku pojawia się również w internecie - przykładem są pogadanki i wykłady oraz blogi/wideoblogi znanych badaczy, którzy w przystępny i ciekawy sposób opowiadają o języku i wyjaśniają najtrudniejsze problemy poprawnościowe.

1) Wyjaśnij, po co ludzie piszą blogi. Wskaż, czym różnią się one od tradycyjnych form pamiętnikarskich (dzienników i pamiętników).
2) Wymień najważniejsze rodzaje współczesnych witryn internetowych o charakterze bloga.
3) Znajdź w dostępnych źródłach informacje na temat stylu popularnonaukowego. Podaj, czym się charakteryzuje.

Jeszcze przed „erą internetu", przez cały XX wiek, pojawiały się różne ciekawe pogadanki, audycje telewizyjne i radiowe, w których językoznawcy popularyzowali trudną wiedzę gramatyczną. Dzięki tej działalności powstały słowniki poprawności językowej (pod redakcją Witolda Doroszewskiego i Haliny Kurkowskiej oraz Andrzeja Markowskiego). Wielką popularnością cieszyły się wykłady przywołanych autorów słowników oraz Jana Miodka (telewizyjna Ojczyzna polszczyzna). Na temat języka felietony pisali również wybitni publicyści. Współcześnie możesz również skorzystać z wielu audycji, w których uzyskasz ważne informacje o języku i upewnisz się, jak używać poprawnych (czyli normatywnych) form językowych. Popularnością wśród telewidzów i słuchaczy radia cieszą się na przykład:

Czym się te audycje odznaczają? Autorami programów są językoznawcy, którzy w przystępny sposób piszą i opowiadają o sprawach naukowych. Posługują się więc stylem popularnonaukowym. W ich wystąpieniach znajdziesz wiele interesujących i barwnych przykładów, zabawnych anegdot i ciekawych ilustracji. Zamiast skomplikowanych terminów pojawiają się słowa powszechnie zrozumiałe, trudne odniesienia do fachowej literatury są zastąpione ciekawymi przykładami użycia form językowych zaczerpniętymi z mowy współczesnych Polaków. Najważniejszą cechą wszystkich tych programów jest to, że „uczą, doradzając" - a więc możesz się przekonać, jakie problemy związane na przykład z oceną tego, co jest normą, a co błędem, mają użytkownicy polszczyzny.

Inną formą popularyzowania wiedzy na temat języka są internetowe i telefoniczne poradnie językowe, w których zawsze możesz skorzystać z wyjaśnień ekspertów. Poradnie internetowe przeważnie mają postać podobną do blogów - w różnych zbiorach znajdziesz katalogi/archiwa „pytań i odpowiedzi". Pojawiają się w nich najważniejsze działy nauki o języku, np. pisownia (o ortografii), interpunkcja, stylistyka (komentarze o użyciu wypowiedzi zgodnej z przeznaczeniem i sytuacją komunikacyjną), frazeologia (wskazówki co do poprawnego użycia zwrotów frazeologicznych), znaczenie (o znaczeniach wyrazowych, synonimach, antonimach itd.).

Największą współczesną witryną internetową poruszającą zagadnienia poprawności jest Poradnia Językowa PWN (w której porad udzielają m.in. prof. Mirosław Bańko i prof. Jerzy Bralczyk). Możesz już w tej chwili sprawdzić na stronie poradni, jaka jest poprawna forma dopełniacza wyrazu blog: bloga czy blogu?

Jak widzisz, witryna, którą odwiedzasz, to blog, na którym znani naukowcy udzielają porad językowych swoim czytelnikom, posługując się przy tym stylem popularnonaukowym. Jeśli dobrze poszukasz w archiwach poradni, pewnie znajdziesz inne ciekawe odpowiedzi.

Przykładem bloga‑poradni jest również Obcy język polski prowadzony przez Macieja Malinowskiego, mistrza ortografii polskiej.

Innym sposobem na propagowanie poprawnej polszczyzny i rozwiewanie wątpliwości językowych są cykle wideo na różnych portalach internetowych. Przekonaj się, co prof. Jerzy Bralczyk sądzi o googlaniu i lajkowaniu.

Możesz też włączyć się w dyskusję na portalach społecznościowych poświęconych poradom językowym - o ważnych i trudnych sprawach rozmawiają tam zarówno naukowcy, jak i internauci.

O blogach i historii blogów przeczytaj w felietonie Bartka Chacińskiego.

Blogerzy. Największe i najbardziej nieoczekiwane masowe szaleństwa świata internetu Bartek Chaciński

Dawno, dawno temu, czyli jeszcze w połowie lat 90., kiedy internet dostępny był dla nielicznych, a wiedza, gdzie można znaleźć daną informację, była jeszcze cenniejsza niż teraz - bo samo połączenie było na wagę złota, a jego czas odmierzany zwykle słonymi opłatami - narodziły się logi ( log to po angielsku rejestr). Czy raczej weblogi - ale nikomu nie chciało się nigdy używać pełnej nazwy. Zalogowani, połączeni z internetem użytkownicy przygotowali zestawy ciekawych linków do odwiedzanych w ciągu dnia stron i informacji, które udało im się odnaleźć w czasie cennej sesji (niektóre z tych pionierskich weblogów działają i wciąż są dostępne [...]).
Z czasem weblogi skrócono - tak że został z tego blog. Jednocześnie forma uległa mocnemu udoskonaleniu i nabrała cech wyjątkowej twórczości internetowej, a zarazem stała się rodzajem pamiętnika człowieka ery Web 2.0.
[...]
Blogi stały się krzyżówką trzech rzeczy: dziennika, formy działalności dziennikarskiej/publicystycznej i osobistej strony, wizytówki internetowej. Bardzo szybko strony domowe, które zakładali sobie poszczególni internauci jeszcze w latach 90., ustąpiły miejsca łatwiejszym w redagowaniu i bardziej użytecznym prywatnym stronom blogowym [...].
Charakterystyczną cechą blogów - w stosunku do pamiętników - jest odwrócona chronologia, w jakiej dostajemy treści. Nie jak w kronice Jana Długosza, gdzie pierwsze było pierwsze, a ostatnie na ostatku, tylko tak jak wszystko w internecie: najnowsze na początku. Zakłada się bowiem, że inni śledzą nasz blog na bieżąco. Sama czynność tworzenia wpisów (wpis, inaczej notka, to podstawowa jednostka blogowa) w połączeniu z odpowiadaniem na pojawiające się pod wpisem komentarze (komenty, komcie) internautów nazywa się blogowaniem. A ponieważ blogi są zlinkowane z podobnymi tematycznie blogami (świadczy o tym lista ulubionych zamieszczana na blogu) albo pamiętnikami znajomych osób i mają stałych odbiorców, poszczególne notki są dodatkowo podzielone na kategorie i opatrzone tagami (czyli powiązane ze słowami kluczowymi, dzięki którym łatwiej znaleźć informacje na dany temat), całość tworzy mocno splątaną sieć zależności, internet w internecie, który opisuje się mianem blogosfery.

Napisz krótkie pogadanki (50-70 słów), które można by było umieścić na blogu o tematyce językowej.

Nie każde słowo znaczy to samo...

Co reklama, to nowe powiedzonko w języku...

Słowa mogą mieć skrzydła. Oczywiście - to taka metafora. Chodzi o znane powiedzenia, cytaty, złote myśli...

Zmienia się komunikacja, zmienia się grzeczność językowa...

Rozstrzygnij, czy tekst Bartka Chacińskiego jest napisany stylem popularnonaukowym. Odpowiedź uzasadnij.

Stwórzcie w grupie projekt własnego bloga, na którym będziecie pisać o ciekawych problemach językowych. Pomocny w tym może być felieton Bartka Chacińskiego (dziennikarza i również autora blogów), gdzie pojawiają się ważne terminy:

Przedstawcie innym grupom przykład jednego wpisu.

Wysłuchaj wypowiedzi prof. Jerzego Bralczyka. Wynotuj poruszone w niej najważniejsze problemy związane z odmianą wyrazów.

Porozmawiaj ze swoimi koleżankami i kolegami o ich problemach językowych. Wyjaśnij samodzielnie dwa problemy językowe, które pojawiły się w trakcie rozmów.

Wysłuchaj felietonu prof. Katarzyny Kłosińskiej Co w mowie piszczy? (Polskie Radio, Program Trzeci) o odmianie i akcentowaniu wyrazu Rzeczpospolita.

Następnie poszukaj wyrazu podobnie zbudowanego jak „Rzeczpospolita" i wyjaśnij, w formie porady językowej, jak należy go odmieniać.

Zrób w formie mapy myśli krótką notkę pt. „Zmieniła się grzeczność językowa Polaków", przeznaczoną do wysłania na blog. Możesz skorzystać na przykład z następujących haseł:

Dawne formy grzecznościowe

Współczesne formy grzecznościowe

Jakich form używać, aby nie popełnić błędów?

Gafy językowe współczesnych Polaków

Dobre/złe formy językowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Podstawowa wiedza o języku pojawia się w słownikach, podręcznikach do gramatyki i wielu publikacjach popularyzujących kulturę języka, czyli zasady poprawności językowej i stylistycznej. O języku można się również wiele dowiedzieć z audycji telewizyjnych i programów radiowych (prowadzonych przez wybitnych językoznawców, m.in. Jerzego Bralczyka, Jana Miodka czy Andrzej Markowskiego).

# data[].attributes.body
Bardzo proszę o przesłanie sfotografowanych lekcji związanych z lekturą zapisywanych w zeszytach do piątku 24IV. Zadania domowe proszę wysyłać osobno, bo są dłuższe terminy na ich realizację.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z wiadomościami podanymi w linku i rozwiąż zadania 1-7. Pozostałe zadania możesz również rozwiązać i przesłać do oceny (ocena za dodatkową pracę).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Film, podobnie jak spektakl teatralny, jest dziełem sztuki tworzonym przez cały zespół współpracujących ze sobą ludzi, nad których pracą czuwa reżyser. Jego rola polega głównie na stworzeniu koncepcji filmu, czyli przemyśleniu, w jaki sposób przełożyć na obrazy wymyśloną wcześniej historię. Reżyser ma jednak przed sobą trudniejsze zadanie niż choćby malarz, używający pędzla i farb, by za ich pomocą namalować obraz. Twórca filmu obok kamery i wielu innych urządzeń technicznych potrzebuje także aktorów i rozmaitych specjalistów, bez których pomocy nie byłby w stanie zbyt wiele zrobić. [...]
Gdybyśmy chcieli nakręcić film o powstawaniu filmu, mógłby się on składać z trzech odcinków. [...]

1. Etap przedzdjęciowy
Tematem pierwszego odcinka jest okres przedzdjęciowy, kiedy twórcy zastanawiają się, o czym chcieliby zrobić swój film. Najpierw reżyser lub producent filmowy, który zatrudnia reżysera do nakręcenia filmu, wybiera scenariusz.
Scenariusz - jest po prostu opowieścią podzieloną na role, poszczególne sceny i dialogi, na podstawie której ma powstać film. Tekst scenariusza przypomina trochę dramat, obok dialogów znajdują się tam ogólne wskazówki dotyczące gry aktorskiej, podobne do didaskaliów w dramacie, nie ma w nim jednak żadnych szczegółów technicznych bezpośrednio związanych z realizacją filmu. Autora scenariuszy nazywa się scenarzystą i często się zdarza, że współpracuje on z jednym reżyserem przy wielu filmach. [...]
Zdarza się jednak, że sam reżyser tworzy scenariusz do swego filmu, który w takim przypadku nazywa się filmem autorskim. Czasem scenariusz powstaje na podstawie powieści. Mamy wówczas do czynienia z adaptacją, która zazwyczaj jest znacznie skróconą wersją pierwowzoru.
Obok skrótów, scenarzysta może zmienić zakończenie i bohaterów przedstawionej w powieści historii, a także czas i miejsce wydarzeń, lub po prostu przedstawić wszystko z własnego punktu widzenia. [...] Film nakręcony na podstawie powieści wcale nie musi dokładnie opowiadać zawartej w niej historii. Zdarzają się jednak dość wierne ekranizacje utworów literackich [...]. Mam choćby na myśli filmy o Harrym Potterze, nakręcone na podstawie powieści J.K. Rowling [...].
Kolejny etap pracy nad filmem to stworzenie scenopisu. Zajmuje się tym reżyser i operator, a niekiedy także scenograf. Scenopis jest po prostu przygotowanym do realizacji filmu scenariuszem, którego tekst został podzielony na kolejne sceny i ujęcia z dokładnym określeniem miejsc, w jakich będą one kręcone, oraz czasem trwania i ilością zdjęć realizowanych w studiu i w plenerze. W scenopisie znajdują się również uwagi dotyczące pojawiających się w danym ujęciu dźwięków, na przykład różnych szumów i hałasów dochodzących z ulicy, oraz specjalnie skomponowanej do filmu muzyki. Według scenopisu realizuje się cały film, projektując scenografię, dobierając rekwizyty, a także dokonując montażu. [...]
Przed rozpoczęciem zdjęć reżyser ma jeszcze jedno ważne zadanie - musi ustalić obsadę, czyli dobrać odpowiednich aktorów do ról, które znajdują się w scenariuszu. Zazwyczaj, żeby znaleźć właściwych artystów, organizuje się tzw. . Casting to przegląd kandydatów spełniających określone warunki, których wymaga dana postać. Reżyser wraz ze swoimi asystentami decyduje o tym, kto posiada odpowiednie cechy i umiejętności, by zagrać wymaganą rolę. Oprócz aktorów wcielających się w konkretnych bohaterów potrzebni są w filmie liczni epizodyści i statyści. Epizodystą nazywany jest aktor mający do zagrania małą rolę, zwaną epizodem, i zazwyczaj krótką kwestię do wypowiedzenia. [...]
Statyści zaś to ludzie, którzy nie mają żadnych kwestii do wypowiedzenia, a stanowią jedynie „tło" dla gry aktorów. Często występują oni jako tłum, choćby w scenach bitewnych lub po prostu jako zwykli przechodnie czy klienci sklepów i restauracji. Obok statystów pojawiają się także specjaliści do zadań specjalnych, czyli kaskaderzy. Ich rola polega na zastępowaniu aktorów w sytuacjach niebezpiecznych, w scenach, wymagających szczególnych umiejętności. [...]

2. Etap zdjęciowy
[...] Chodzi tu po prostu o kręcenie filmu, czyli pracę z użyciem kamery. Na planie wykonuje się także zdjęcia aktorów, zwane fotosami, ale zajmuje się tym specjalnie zatrudniony fotograf. [...]
Plan filmowy to [...] miejsce, w którym odbywają się zdjęcia, czyli kręcony jest film. Pracuje tam cały zespół ludzi, bez których reżyser nie mógłby zrealizować swojej koncepcji. Każdy członek ekipy filmowej ma swój wkład w powstawanie dzieła, do najważniejszych osób na planie należy jednak bez wątpienia operator. [...]
Operator nie jest pracownikiem technicznym, ale artystą, podobnie jak fotograf. Żeby zarejestrować odpowiednie ujęcie nie wystarczy bowiem ustawić aktorów na planie i włączyć kamerę. Wszystko, co jest filmowane, musi być wcześniej przemyślane przez reżysera i odpowiednio przygotowane przez artystów i technicznych pracowników planu. Operator nagrywa za pomocą kamery tylko odpowiednio skomponowane obrazy, czyli kadry.
Bezpośrednią obsługą kamery zajmuje się zazwyczaj drugi operator, czyli szwenkier. Pomagają mu w tym oświetleniowcy i asystent operatora, dbający o dobór obiektywów i dokonujący pomiarów światła, które pozwalają ustawić właściwą ostrość i przesłonę. Kamera daje twórcom filmu bardzo wiele możliwości rejestrowania poszczególnych kadrów. [...]
Kiedy w danym ujęciu aktor lub jakiś obiekt, na przykład samochód, poruszają się, kamera musi śledzić ich ruchy, przemieszczając się na wózku, w innym samochodzie lub na przykład w samolocie. Taki ruch kamery w stosunku do obiektu filmowcy nazywają jazdą.
Z pewnością widzieliście w filmach sceny, w których przedmiot nagle się oddala, na przykład można pokazać człowieka z bliska, a w następnej chwili z bardzo daleka, tak że ginie w tłumie - jest to tak zwany odjazd. Kiedy dzieje się na odwrót, mówimy o najeździe.
[...] Plan filmowy to miejsce, w którym kręci się film, słowo „plan" ma jednak jeszcze jedno ważne znaczenie. Używa się go na określenie wielkości rejestrowanego przez kamerę obrazu, czyli tego, co mieści się w kadrze.
[...] Wielkość planów filmowych określa się w odniesieniu do ludzkiego ciała. Kiedy plan ukazuje postać z bliska, a w kadrze mieści się popiersie aktora - mówimy o półzbliżeniu, kiedy obraz filmowy ukazuje na przykład twarz, rękę lub jakiś większy przedmiot, nazywa się to zbliżeniem. Natomiast kiedy z bardzo bliska, w powiększeniu widzimy jakiś szczegół twarzy, na przykład oko, usta lub pierścionek na palcu, plan taki nazywamy planem wielkim lub detalem. Wyróżnia się też plan średni, zwany amerykańskim, który ukazuje ludzką postać do kolan lub do pasa. Istnieją również plany filmowe, które pokazują więcej elementów z większej odległości. Należy do nich: plan pełny, gdy na ekranie widzimy całą sylwetkę ludzką, ogólny, gdy człowiek znajduje się w jakimś pomieszczeniu lub na tle budynku, oraz plan daleki, obejmujący krajobraz lub panoramę miasta. Każdy z tych planów ma swoje znaczenie, dostarczając widzowi innych informacji o miejscu akcji i bohaterach.
[...] Plan filmowy może znajdować się na przykład we wnętrzu jakiegoś budynku, w studiu lub na otwartej przestrzeni, czyli w plenerze. Miejsce to zawsze jest dokładnie określone w scenopisie. [...]
Zazwyczaj [...] plan znajduje się w jakimś konkretnym miejscu, na przykład we wnętrzu pałacu, w górach, na morzu czy na zatłoczonej ulicy. Ważną postacią na planie jest scenograf - w filmie, podobnie jak w teatrze, tworzy on świat, w którym żyją bohaterowie danej opowieści. Scenografia w filmie wygląda jednak nieco inaczej niż na scenie teatralnej, ponieważ tutaj na to, co zobaczymy, największy wpływ ma kamera. [...]
Dzięki kamerze można w filmie pokazać na całym ekranie zarówno widok wielkiego miasta, jak i jeden maleńki przedmiot, czyli rekwizyt. Ze scenografem współpracuje kostiumolog, dbający o to, by wszyscy mieli odpowiednie kostiumy, a także rekwizytor. Jego zadaniem jest dopilnowanie, żeby każdy z aktorów i statystów otrzymał właściwy rekwizyt, a odpowiednie przedmioty znalazły się na swoim miejscu. Jak już może wiecie - choćby z filmu *Władca Pierścieni -*rekwizyt nie jest tylko częścią dekoracji, ale może „grać" rolę nie mniej ważną niż aktorzy, stając się przedmiotem, wokół którego toczy się akcja filmu. Szczególnie dużo pracy mają dekoratorzy wnętrz, kostiumolodzy i rekwizytorzy w filmach kostiumowych i historycznych, gdzie trzeba starannie odtworzyć wygląd dawnych ulic, wnętrz domów i ubiorów.
Na planie pracuje również akustyk, który zajmuje się nagrywaniem dialogów postaci i rozmaitych dźwięków, na przykład odgłosów jadącego samochodu, śpiewu ptaków itp. Później wraz z reżyserem i montażystą pracuje on nad zsynchronizowaniem, czyli odpowiednim połączeniem nagranego przez siebie materiału z obrazem w czasie montażu. W filmie zazwyczaj pojawia się też specjalnie skomponowana muzyka, która ma oddawać nastrój poszczególnych scen. [...]
Zanim będzie można usłyszeć efekt pracy akustyków i kompozytorów, trzeba dokończyć pracę na planie. Porządku pilnuje tutaj kierownik planu, który wraz ze swoimi pomocnikami dba o to, aby wszystko było odpowiednio przygotowane i aby nikt nie przeszkadzał w pracy aktorom, reżyserowi i operatorom. [...]
Każdy dzień pracy na planie wygląda podobnie, jeśli chodzi o rozkład zajęć - każde ujęcie kręci się po kilka razy, by uzyskać efekt, który zamierzył reżyser, nawet kiedy jest ono udane, powtarza się jeszcze raz lub kilka razy, taka powtórka to w języku filmowców dubel. [...]
Dubel robi się po to, by mieć większe możliwości przy montażu filmu, który polega na wyborze i łączeniu wielu nakręconych wcześniej ujęć.
Czasem po zakończeniu zdjęć kręci się jeszcze kilka ujęć, które nie były ujęte w scenopisie, bowiem w czasie pracy reżyser często zmienia trochę koncepcję filmu albo chce wypróbować nowe pomysły. W języku filmowców takie dodatkowe zdjęcia noszą nazwę dokrętki. Długa praca na planie wreszcie dobiegła końca - czas na ostatni odcinek opowieści o powstawaniu filmu.

3. Montaż
[...] Po zakończeniu zdjęć reżyser wybiera ujęcia, które, jego zdaniem, są najlepsze, by następnie połączyć je razem, tak by tworzyły scenę. Scena w filmie oznacza kilka ujęć, które są ze sobą powiązane, na przykład występują w nich ci sami bohaterowie lub dzieją się one w tym samym miejscu i czasie. Kilka scen tworzy sekwencję (łacińskie *seąuentia -*następstwo) - czyli fragment filmu złożony z układających się w całość scen, w których występują ci sami bohaterowie. Jak widzicie, poszczególne ujęcia są najmniejszymi elementami, z których układa się film. Po zakończeniu zdjęć, w czasie montażu zostaną one połączone według planu, czyli scenopisu, i zsynchronizowane ze ścieżką dźwiękową. Zanim to nastąpi, zdjęcia trzeba wywołać i poddać odpowiedniej obróbce technicznej. Obecnie dużą część pracy wykonuje się za pomocą komputerów, dotyczy to szczególnie efektów specjalnych. Powstają również filmy wykonane w całości techniką cyfrową.
Montaż jest już ostatnim etapem powstawania filmu. Z wielogodzinnego materiału, który zazwyczaj powstaje, reżyser wybiera najlepsze, jego zdaniem, fragmenty i wspólnie z montażystą łączy je razem, dodając do nich dźwięk - dialogi bohaterów, różne hałasy i muzykę. Połączone w ten sposób elementy filmu tworzą historię, którą później oglądamy w kinie lub w telewizji. [...]
Tak naprawdę montaż to nie tylko technika, ale także wielka sztuka. [...] Reżyser musi połączyć w jedną sensowną całość ujęcia robione w różnych planach i przy różnych ustawieniach kamery. Poszczególne kadry można łączyć na wiele różnych sposobów, zależy to przede wszystkim od pomysłowości reżysera i przyjętej przez niego koncepcji filmu. [...]
Montaż to nie tylko sklejanie taśmy, ale sposób opowiadania historii za pomocą odpowiedniego łączenia ze sobą nagranych przez kamerę obrazów, które na ekranie „ożywają", przyciągając uwagę widzów.
Kiedy montaż jest zakończony, wykonuje się wzorcową kopię filmu, która jest następnie powielana. Po wyprodukowaniu film trafia do dystrybucji (czyli rozpowszechniania) za pośrednictwem zajmujących się tym firm i jest pokazywany w różnych kinach, a po jakimś czasie można go też obejrzeć w telewizji, na taśmie wideo lub płycie DVD. Istnieją też interaktywne płyty, które dają możliwość zmiany zakończenia filmu, a nawet ułożenia własnej wersji wydarzeń.

Na podstawie tekstu „Jak powstaje film" oraz wypowiedzi reżyserów sporządź listę osób potrzebnych do realizacji filmu. Zapisz ją tutaj lub w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Film, podobnie jak spektakl teatralny, jest dziełem sztuki tworzonym przez cały zespół współpracujących ze sobą ludzi, nad których pracą czuwa reżyser. Jego rola polega głównie na stworzeniu koncepcji filmu, czyli przemyśleniu, w jaki sposób przełożyć na obrazy wymyśloną wcześniej historię. Reżyser ma jednak przed sobą trudniejsze zadanie niż choćby malarz, używający pędzla i farb, by za ich pomocą namalować obraz.

# data[].attributes.body
Poniżej znajduje się link do internetowego słownika frazeologicznego. Możesz korzystać, robiąc ćwiczenia.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z linkiem i rozwiąż zamieszczone tam ćwiczenia 1, 2, 4 i 5 w zeszycie lub internecie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Teksty kultury (a więc m.in. dzieła literackie, naukowe, artystyczne) nie żyją w próżni, lecz pojawiają się w różnych odsłonach w innych tekstach lub nawiązaniach. Do utworów, które powstały w przeszłości, powracają nie tylko artyści i ludzie pióra, estrady, sztuki, ale także wszyscy użytkownicy języka. Nie musimy szczegółowo znać dzieł kultury, by zrozumieć sentencje wywodzące się ze świata literatury, kultury antycznej czy biblijnej. Niektóre fragmenty wybitnych dzieł kultury (np. autorstwa Horacego, Wiliama Szekspira, Adama Mickiewicza, Stanisława Wyspiańskiego) są tak bardzo utrwalone w języku potocznym, że powtarzamy je w ich metaforycznym lub wieloznacznym sensie. Takie powiedzenia nazywamy skrzydlatymi słowami.

Znajdź w dostępnych źródłach następujące powiedzenia i zapisz w punktach, z jakimi sytuacjami komunikacyjnymi ci się kojarzą. Wyjaśnij, skąd się te powiedzenia wywodzą.

Lekcja pokazuje źródła kulturowo‑literackie skrzydlatych słów i ich przekształcenia oraz adaptacje w różnych tekstach kultury. Warto pracę nad zadaniami rozpocząć od krótkiego omówienia leksykonu Skrzydlatych słów Henryka Markiewicza i Andrzeja Romanowskiego. Dla dobrego przebiegu lekcji konieczne wydaje się przygotowanie kilku egzemplarzy tego słownika lub przygotowanie skserowanych stron z omawianymi przykładami skrzydlatych słów.

Skrzydlate słowa Skrzydlate słowa to metaforyczna nazwa cytatów, powiedzeń, aforyzmów i wypisów z tekstów kultury, które pojawiają się zarówno w języku oficjalnym i literackim, jak i w języku potocznym. Mają one swe źródło w tekstach literatury (spopularyzowane cytaty z arcydzieł i poczytnych w danej epoce utworów), a także w innych tekstach kultury (np. w piosenkach estradowych i kabaretowych, dziełach filmowych, nawet w reklamie i polityce).

Wielka wartość stylistyczna skrzydlatych słów polega na tym, że nie tylko wywołują one skojarzenia ze źródłami, ale mogą również pojawiać się w zwykłym użyciu jako utrwalone związki wyrazowe (frazeologizmy) i przekształcenia, nawiązania, które są znakiem gry stylistycznej.

Kiedy i dlaczego używamy skrzydlatych słów?

nawiązujemy do dzieł, z których skrzydlate słowa się wywodzą - są wówczas znakiem znajomości tekstów i wysokiej kompetencji humanistycznej,

szukamy potwierdzenia dla naszych sądów (myśli, interpretacji) w słowach ważnych dla kultury i cywilizacji - to bardzo przydatna umiejętność w rozważaniach naukowych, ale również w tekstach o charakterze argumentacyjnym, jak np. rozprawka,

szukamy skojarzeń lub oparcia dla treści wieloznacznych, aluzyjnych, gier komunikacyjnych - wówczas skrzydlate słowa są źródłem licznych przekształceń i parafraz, np. w nagłówkach, tytułach tekstów i w hasłach,

tosujemy je jako dedykacje lub motta.

Skrzydlatych słów używamy wtedy, gdy:

Skąd się wywodzą skrzydlate słowa?

Przykładowe źródła skrzydlatych słów

Przydatność skrzydlatych słów

aforyzmy i przysłowia,

sentencje, maksymy, złote myśli,

frazeologizmy i utarte połączenia słowne,

hasła i slogany (reklamowe, polityczne),

tytuły, śródtytuły tekstów,

cytaty i ich przekształcenia,

terminy naukowe.

Skrzydlate słowa mogą się pojawiać jako:

# data[].attributes.attachment_link.description
Teksty kultury (a więc m.in. dzieła literackie, naukowe, artystyczne) nie żyją w próżni, lecz pojawiają się w różnych odsłonach w innych tekstach lub nawiązaniach. Do utworów, które powstały w przeszłości, powracają nie tylko artyści i ludzie pióra, estrady, sztuki, ale także wszyscy użytkownicy języka.

# data[].attributes.headline
Temat: Święto Konstytucji 3 Maja, czyli o ojczyźnie.

# data[].attributes.subject
Temat: Święto Konstytucji 3 Maja, czyli o ojczyźnie.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z linkiem, wysłuchaj nagrań i rozwiąż 4 zamieszczone ćwiczenia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

1. Znaczenie słowa ojczyzna

2. Wolna Polska

3. Polska walcząca

PRACA DOMOWA

Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak włączyć materiały multimedialne w tok lekcji.

RjUWCgcgcewy1 1

W prostokątnym polu znajduje się strzałka skierowana w dół (symbol pobierania pliku) i napis „Pobierz załącznik". Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji.

W przypadku braku możliwości rozwiązania zadania z klawiatury lub trudności z odczytem przez czytnik ekranu skorzystaj z innej wersji zadania.

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/132535/v/latest/t/student-canon

Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 1. zatytułowane „Ojczyzna w języku zapisana". Poniżej znajduje się polecenie o treści: „W jakim znaczeniu użyte zostało pojęcie ojczyzny w cytatach?". Pod poleceniem znajdują się dwie kolumny, każda z nich ma cztery zdania. Należy dopasować znaczenie do cytatu. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

W jakim znaczeniu użyte zostało pojęcie ojczyzny w cytatach?

dziedzictwo, tradycja, system wartości, miejsce, pejzaż, przeszłość, historia, terytorium i wspólnota duchowa, kolebka, początek, źródło

Jest u mnie kraj, ojczyzna myśli mojej,

Wpadam do Soplicowa jak w centrum polszczyzny:Tam się człowiek napije, nadysze Ojczyzny!

Kto mi powiada, że moja ojczyzna:Pola, zieloność, okopy,Chaty i kwiaty, i sioła - niech wyzna,Że - to jej stopy.

Słodko i zaszczytnie jest ginąć za ojczyznę

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/132535/v/latest/t/student-canon/m/j0000000G8B3v20

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania pierwszego. Ćwiczenie ma tytuł: „Ojczyzna w języku zapisana". Polecenie ćwiczenia brzmi: „W jakim znaczeniu użyte zostało pojęcie ojczyzny w cytatach?". Poniżej znajdują się cztery cytaty. Pod każdym cytatem zamieszczona jest rozwijana lista. Na rozwijanej liście należy zaznaczyć znaczenie cytatu. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

W jakim znaczeniu użyte zostało pojęcie ojczyzny w cytatach?

miejsce, pejzaż, przeszłość, historia, miejsce, pejzaż, przeszłość, historia, dziedzictwo, tradycja, system wartości, terytorium i wspólnota duchowa, terytorium i wspólnota duchowa, dziedzictwo, tradycja, system wartości, kolebka, początek, źródło, kolebka, początek, źródło, terytorium i wspólnota duchowa, dziedzictwo, tradycja, system wartości, miejsce, pejzaż, przeszłość, historia, miejsce, pejzaż, przeszłość, historia, kolebka, początek, źródło, kolebka, początek, źródło, terytorium i wspólnota duchowa, dziedzictwo, tradycja, system wartości

„Jest u mnie kraj, ojczyzna myśli mojej,"
..................................................................................
„Wpadam do Soplicowa jak w centrum polszczyzny:
Tam się człowiek napije, nadysze Ojczyzny!"
..................................................................................
„Kto mi powiada, że moja ojczyzna:
Pola, zieloność, okopy,
Chaty i kwiaty, i sioła - niech wyzna,
Że - to jej stopy."
..................................................................................
„Słodko i zaszczytnie jest ginąć za ojczyznę"
..................................................................................

Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 2. zatytułowane „Gwarancje wolności ojczyzny". Poniżej znajduje się polecenie o treści: „Co, zdaniem poetów jest gwarancją wolności ojczyzny? Dla każdego cytatu wskaż autora oraz właściwe rozpoznanie". Pod spodem znajdują się cztery cytaty, przy których znajdują się pola: „Autor" oraz „Rozpoznanie", które mają rozwijaną listę odpowiedzi do wyboru. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Co, zdaniem poetów jest gwarancją wolności ojczyzny? Dla każdego cytatu wskaż autora oraz właściwe rozpoznanie.

wyzbycie się przesadnej dumy, odnalezienie własnej drogi, dążenie do odzyskania wolności, odwaga, poczucie tożsamości narodowej, Juliusz Słowacki, duchowa przemiana Polaków, Juliusz Słowacki, Juliusz Słowacki, wyzbycie się przesadnej dumy, odnalezienie własnej drogi, wyzbycie się przesadnej dumy, odnalezienie własnej drogi, duchowa przemiana Polaków, Adam Asnyk, Adam Asnyk, wyzbycie się przesadnej dumy, odnalezienie własnej drogi, dążenie do odzyskania wolności, odwaga, poczucie tożsamości narodowej, dążenie do odzyskania wolności, odwaga, poczucie tożsamości narodowej, duchowa przemiana Polaków, Adam Asnyk, niepopadanie w stan apatii i zobojętnienia, Juliusz Słowacki, duchowa przemiana Polaków, Adam Asnyk, dążenie do odzyskania wolności, odwaga, poczucie tożsamości narodowej

1. O, Polsko! póki ty duszę anielską Będziesz więziła w czerepie rubasznym; Póty kat będzie rąbał twoje cielsko Autor: .................................................................................................................................................... Rozpoznanie: ....................................................................................................................................................
2. Póki w narodzie myśl swobody żyje, Wola i godność, i męstwo człowiecze, Póki sam w ręce nie odda się czyje I praw się swoich do życia nie zrzecze Autor: .................................................................................................................................................... Rozpoznanie: ....................................................................................................................................................
3. Zginąć on może z własnej tylko ręki: Gdy nim owładnie rozpacz senna, głucha Autor: .................................................................................................................................................... Rozpoznanie: ....................................................................................................................................................
4. Polsko! lecz ciebie błyskotkami łudzą! Pawiem narodów byłaś i papugą Autor: .................................................................................................................................................... Rozpoznanie: ....................................................................................................................................................

Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 3. zatytułowane „Walka o wolną Polskę". Poniżej znajduje się polecenie o treści: „Wybierz z wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego cytaty, które odnoszą się do wskazanych wydarzeń historycznych oraz przypisz właściwe daty tych wydarzeń." Pod spodem umieszczone są cztery wiersze, do których należy przyporządkować daty i cytaty umieszczone w formie puzzli. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Wybierz z wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego cytaty, które odnoszą się do wskazanych wydarzeń historycznych oraz przypisz właściwe daty tych wydarzeń.

1939, <i>Zda mi się, stoi tu jeszcze szereg,mur granatowy. Strzały jak baty.Czwartego pułku czapy i gweryi jak obłoki - dymią armaty.</i>, 1918, <i>Piasku, pamiętasz? Ziemio, pamiętasz?Rzemień od broni ramię przecinał,twarze, mundury jak popiół święty.Wnuków pamiętasz? Światła godzinę?</i>, 1863, 1831, <i>A potem kraju runęło niebo.Tłumy obdarte z serca i ciała,i dymi ogniem każdy kęs chleba,i śmierć się stała.</i>, <i>Wisło, pamiętasz? Lesie, w twych kartachwidzę ich, stoją - synowie powstańw rozdartych bluzach - ziemio uparta -jak drzewa prości.</i>

powstanie listopadowe

powstanie styczniowe

odzyskanie niepodległości po 123 latach niewoli

wybuch II wojny światowej

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania drugiego. Ćwiczenie ma tytuł: „Walka o wolną Polskę". Polecenie ćwiczenia brzmi: „Wybierz z wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego cytaty, które odnoszą się do wskazanych wydarzeń historycznych oraz przypisz właściwe daty tych wydarzeń". Poniżej znajduje się osiem opisów wydarzeń historycznych. Pod każdym wydarzeniem zamieszczona jest rozwijana lista. Na rozwijanej liście należy wybrać daty wydarzeń. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Wysłuchaj uważnie tekstów poetyckich poświęconych ojczyźnie i zwróć uwagę, jak poeci rozumieją pojęcie ojczyzny.

R14uZNoA1Wm5F mea5e47f86aac738f_1536754759706_0 1

Na ekranie pokazany jest panel sterowania z aktywnymi klawiszami do odtwarzania zawartości audiobooka. W części górnej części znajdują się trzy klawisze. Pierwszy od lewej „Widok" umożliwia przełączenie między odtwarzaczem dźwiękowym audiobooka oznaczonym jako „Odtwarzacz" na liście wyboru a podglądem treści audiobooka oznaczonym jako „Tekst". Odtwarzacz dźwiękowy oznaczony jako „Odtwarzacz" przedstawia żółty pasek, na którym podczas odtwarzania pojawia się tekst. Widok „Tekst" prezentuje pełny tekst pojawiający się w nagraniu. Widok „Dynamiczny" stanowi połączenie widoku „Odtwarzacz" i „Tekst". Klawisz środkowy „Książka" umożliwia nawigację po treści audiobooka. Klawisz trzeci od lewej „Więcej" - zawiera informacje o programie. Poniżej oddzielony linią znajduje się panel sterowania odtwarzacza nagrania. Poniżej panelu sterowania znajduje się żółty pasek, na którym w trakcie odtwarzania pokazywany jest tekst nagrania.

Wersja tekstowa z wyróżnieniem pojęć

Ojczyzna w poezji
Rozdział 1
Znaczenie słowa ojczyzna

W nagraniu omówione jest słownikowe pojęcie ojczyzny oraz przykładowe funkcjonowania słowa w różnych związkach językowych.

Ojczyzna jest pojęciem posiadającym bardzo starą historię.

W Słowniku etymologicznym języka polskiego Aleksandra Brücknera znajdujemy następujące wyjaśnienie pochodzenia słowa ojczyzna - Od ojciec: ojczyzna, co pierwotnie "ojcowiznę" znaczyło, także Orzechowski, a za nim i inni w XVI wieku dla "ojczyzny" łacińskiego terminu "patria" używali. Brückner zauważa, że słowo ojciec jest zdrobnieniem, które wyrugowało zupełnie pranazwę pater pochodzenia łacińskiego. Pierwotne znaczenie ojczyzny oznaczało majątek odziedziczony po ojcu, ojcowiznę. Pojęcia ojczyzna możemy używać w odniesieniu do sfery materialnej związanej z terytorium, ziemią lub duchowej odnoszącej się do tradycji, systemu wartości. Słowo to może również oznaczać miejsce powstania czegoś, na przykład w zdaniu: Grecja jest ojczyzną filozofii. Socjologia definiuje ojczyznę jako określoną zbiorowość ludzką, terytorium historyczne należące do danego narodu, tradycję wyznaczoną wspólnotą losów historycznych, a także określony stopień rozwoju świadomości narodowej.

Stanisław Ossowski, czołowa postać polskiej myśli społecznej, w swojej pracy O ojczyźnie i narodzie pisze: Ojczyzna to nie pojęcie geograficzne, które można scharakteryzować bez odwołania do postaw psychicznych jakiejś zbiorowości. Jakiś obszar staje się ojczyzną o tyle tylko, o ile istnieje zespół ludzki, który odnosi się doń w pewien sposób i w pewien sposób kształtuje jego obraz.

Dokonując analizy pojęcia ojczyzna, wskazuje na dziedzictwo po ojcach, czyli przeszłych pokoleniach, jak również plemionach, protoplastach, prywatnych przodkach w łonie rodziny. Ponadto wskazuje na znaczenie więzi duchowej, ziemskiej i ideowej w ojczyźnie. Definiuje prywatną ojczyznę, która jest różnorodna i ojczyznę ideologiczną, jednakową dla wszystkich. W ojczyźnie prywatnej dominują przeżycia bardzo intymne, osobiste, szacunek do ziemi i okolic, z których wywodzi się jednostka. W przypadku ojczyzny ideologicznej są to pewne przekonania i nawyki.

Nasz język obfituje w liczne związki frazeologiczne, wyrażenia i zwroty z wyrazem ojczyzna. Możemy mówić o niepodległej, wyzwolonej, wolnej ojczyźnie. Obywatele często poświęcają/składają coś na ołtarzu ojczyzny; nieraz po wielu latach wracają na łono ojczyzny, by dla niej pracować, służyć jej, bronić jej lub zginąć za nią.

Synonimy pojęcia ojczyzna to: kraj narodzin, prakolebka, pramatka, macierz, ziemia ojców, ojczyste progi, ojczyste strony, ziemia rodzinna, państwo, rzeczpospolita.

Swoją miłość do ojczyzny opisywało wielu, stąd piękne aforyzmy i złote myśli.
Jan Kochanowski: A jeśli komu droga otwarta do nieba, tym co służą ojczyźnie.
Ignacy Krasicki: Kto ojczyźnie służy, sam sobie służy.
Cyprian Kamil Norwid: Ojczyzna to wielki zbiorowy obowiązek.
Adam Mickiewicz: W ojczyźnie serce me zostało.
Bolesław Prus: Prawdziwy patriotyzm nie tylko polega na tym, ażeby kochać jakąś idealną ojczyznę, ale - ażeby kochać, badać i pracować dla realnych składników tej ojczyzny, którymi są ziemia, społeczeństwo, ludzie i wszelkie ich bogactwa.
Stefan Wyszyński: Musicie ducha hartować, aby móc jak orły przelatywać w przyszłość Ojczyzny!
Pojęcie ojczyzny utrwalone zostało również w przysłowiach:
Miłe blizny dla ojczyzny.
Gdzie dobrze, tam ojczyzna.
Ojczyzna swoja każdemu najmilsza.

Rozdział 2
Wolna Polska

Nagranie zawiera dwa utwory poetyckie: fragment Grobu Agamemnona Juliusza Słowackiego i wiersz Adama Asnyka pt. Póki w narodzie myśl swobody żyje.

Juliusz Słowacki, Grób Agamemnona

O, Polsko! póki ty duszę anielską
Będziesz więziła w czerepie rubasznym;
Póty kat będzie rąbał twoje cielsko,
Póty nie będzie twój miecz zemsty strasznym!
Póty mieć będziesz hienę na sobie -
I grób - i oczy otworzone w grobie.
Zruć do ostatka te płachty ohydne,
Tę - Dejaniry palącą koszulę:
A wstań jak wielkie posągi bezwstydne,

Naga - w styksowym wykąpana mule!
Nowa - nagością żelazną bezczelna -
Niezawstydzona niczem - nieśmiertelna!
Niech ku północy z cichej się mogiły
Podniesie naród - i ludy przelęknie

Polsko! lecz ciebie błyskotkami łudzą!
Pawiem narodów byłaś i papugą;
A teraz jesteś służebnicą cudzą -
Choć wiem, że słowa te nie zadrżą długo
W sercu - gdzie nie trwa myśl nawet godziny:
Mówię - bom smutny - i sam pełen winy!

Przeklnij! - lecz ciebie przepędzi ma dusza,

Sięgnę do wnętrza twych trzew - i zatargam.
Szczęknij z boleści i przeklinaj syna!
Lecz wiedz - że ręka przekleństw, wyciągnięta
Nade mną - zwinie się w łęk jak gadzina,
I z ramion ci się odkruszy zeschnięta!

I w proch ją czarne szatany rozchwycą;
Bo nie masz władzy przekląć - niewolnico!!!

Adam Asnyk, Póki w narodzie myśl swobody żyje

Zginąć on może z własnej tylko ręki:
Gdy nim owładnie rozpacz senna, głucha,
Co mu spoczynek wskaże w grobie miękki

I to zwątpienie, co szepcze do ucha:
Że jednym tylko lekarstwem na męki
Jest dobrowolne samobójstwo ducha.

Rozdział 3
Polska walcząca

Nagranie zawiera wiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pt. Mazowsze.

Mazowsze. Piasek, Wisła i las.
Mazowsze moje. Płasko, daleko -
pod potokami szumiących gwiazd,
pod sosen rzeką.
Jeszcze tu wczoraj słyszałem trzask:
salwa jak poklask wielkiej dłoni.
Był las. Pochłonął znowu las
kaski wysokie, kości i konie.

Znowu odetchniesz, grzywo zieleni,
piasek przesypie się w misach pól
i usta znowu przylgną do ziemi,
będą całować długi świst kul.
Wisło, pamiętasz? Lesie, w twych kartach
widzę ich, stoją - synowie powstań
w rozdartych bluzach - ziemio uparta -
jak drzewa prości.

A potem kraju runęło niebo.
Tłumy obdarte z serca i ciała,
i dymi ogniem każdy kęs chleba,
i śmierć się stała.
Piasku, pamiętasz? Krew czarna w supły
związana - ciekła w wielkie mogiły,
jak złe gałęzie wiły się trupy
dzieci - i batów skręcone żyły.
Piasku, po tobie szeptali leżąc,
wracając w ciebie krwi nicią wąską,
dzieci, kobiety, chłopi, żołnierze:
Polsko, odezwij się, Polsko.
Piasku, pamiętasz? Wisło, przepłyniesz
szorstkim swym suknem, po płaszczu plemion.
Gdy w boju padnę - o, daj mi imię,
moja ty twarda, żołnierska ziemio.

Uporządkuj w formie mapy mentalnej wiadomości dotyczące słownikowego znaczenia pojęcia ojczyzny oraz jego występowania w różnych związkach językowych.

Co o wolności i niewoli ojczyzny mówią Juliusz Słowacki i Adam Asnyk?

Czym jest ojczyzna dla reprezentanta pokolenia Kolumbów?

1. rozwija umiejętność słuchania i czytania utworów literackich;

2. odnajduje wspólne motywy tekstów literackich;

3. identyfikuje emocje wyrażone przez postacie mówiącą w utworze;

4. rozpoznaje środki stylistyczne i ich funkcje;

5. analizuje kompozycję utworu;

6. rozwija umiejętność tworzenia wypowiedzi inspirowanych utworem poetyckim;

7. poznaje motyw ojczyzny w literaturze.

Zadanie 1.

Które z zaprezentowanych spojrzeń na ojczyznę jest ci najbliższe? Swoje stanowisko uzasadnij.
Zadanie 2.
Co oznacza dla ciebie patriotyzm i czym się przejawia w czasach współczesnych?

2.2.1.1. Kiedy pacyfista musi być militarystą

# data[].attributes.attachment_link.description
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia Znaczenie słowa ojczyzna Wolna Polska Polska walcząca PRACA DOMOWA Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak włączyć materiały multimedialne w tok lekcji. RjUWCgcgcewy1 1 W przypadku braku możliwości rozwiązania zadania z klawiatury lub trudności z odczytem przez czytnik ekranu skorzystaj z innej wersji zadania.

# data[].attributes.headline
Temat: Jak mówimy o uczuciach? (2 nr lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: Jak mówimy o uczuciach? (2 nr lekcji)

# data[].attributes.body
Otwórz link. Wysłuchaj nagrania. Następnie przeczytaj pod nagraniem tekst. Rozwiąż w zeszycie zadania: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
JPOL_E3_E4_Tekstykultury

Powieść Pozłacana rybka (2007) otrzymała nagrodę literacką Książka Roku 2007, przyznawaną przez Polską Sekcję , i pierwszą nagrodę w Konkursie Literackim im. .

LISTY DO SAMEJ SIEBIE
Na początku byłam Bardzo Rozpieszczoną Jedynaczką. Nawet mama i tata zwracali się do mnie słowami: Bardzo Rozpieszczona Jedynaczko, czy mogłabyś ściszyć ten rozwrzeszczany zespół? Zmyć po sobie naczynia? Zakręcać tubkę pasty do zębów? Nie wrzucać brudnych skarpetek bezpośrednio do pralki? Nie buszować po naszym gabinecie i nie przekładać fiszek na biurku?
Tak było na początku. I choć wówczas uważałam, że żyję w świecie bezpodstawnych oskarżeń, szybko się okazało, jak ciepły i bezpieczny był tamten świat.
Przestałam być Bardzo Rozpieszczoną Jedynaczką w dniu, kiedy mama zdjęła z drzwi starą wizytówkę i zastąpiła ją nową. Z tej wizytówki jasno wynikało, kto już z nami nie mieszka. Imię taty powędrowało razem z nim na inną ulicę. Niby nic takiego. Pół naszej kamienicy zmieniało wizytówki, a tatusiowie przestawali mieszkać ze swoimi żonami i Bardzo Rozpieszczonymi Jedynaczkami. Tata zaczął po prostu dzwonić do drzwi własnego mieszkania i częściej się ze mną spotykać niż przedtem. Dziwne, bo wcześniej miał więcej sposobności. Ale pewnie tak już jest, że dorośli lubią komplikować wszystkim życie i trzeba być dorosłym, żeby to pojąć.
Do tego, że tata dzwoni jak pan Kawka, który wypożycza od nas książki, zdążyłam się już przyzwyczaić. Chciałabym tylko, żeby mnie nie traktował jak nową powieść skandynawską. Albo jak paczkę, którą trzeba przewieźć swoim audi pod wskazany adres. A już w żadnym wypadku jak córkę po rozwodzie, bo ja się z nim przecież nie rozwiodłam. I żeby mnie gdzieś nie zapodział, co mu się przytrafiło z miłością do mamy. Bo z tą miłością rodziców stała się rzecz dziwna. Topniała jak lody i stygła niczym nikomu niepotrzebna herbata. A także milkła. Jakby już nic nie miała do powiedzenia. Jakby jej nie zależało, żeby w naszym domu znowu krążyły pod lampą kolorowe rozmowy i dobre słowa. Ale najbardziej zdziwiło mnie w tym wszystkim jedno: że rodzice rozwiedli się dla mnie! Uwierzyłby kto? Zrobili to dla mojego dobra! Co za wielkoduszność! Ciekawe, jak by się czuli, gdybym to ja ich porzuciła. Dla ich dobra ma się rozumieć. Po to, by byli jeszcze szczęśliwsi i bardziej ze mnie zadowoleni. Nie porzucę. Nie znoszę roztopionych lodów. Nie pijam zimnej herbaty. Lubię, kiedy moje uczucia mają pokojową temperaturę, a ja - dużo cierpliwości. Pewnie dlatego czasami odnoszę wrażenie, że jestem dużo starsza od własnych rodziców. Na szczęście gołym okiem wcale tego nie widać [...].
MISS LATA
Miss Lata ojciec przyprowadził do mieszkania Alicji w jakiś lipcowy poranek. [...] Rodzice Alicji, choć już szczęśliwie rozwiedzeni, spotykali się często i prowadzili ze sobą całkiem przyjemne rozmowy. Mama uśmiechała się do taty czarująco, a on potrafił przyznać, że w nowej fryzurze jego była żona wygląda lepiej niż świeżo po ślubie. [...] Więc gdy Alicja była niemal pewna, że następnego wieczoru ojciec pojawi się w przedpokoju z walizką pełną osobistych rzeczy, on stanął w drzwiach z Miss Lata.
Miss Lata nie wyglądała jak walizka ojca, tylko jak droga zawartość babskiej torby podróżnej. Uśmiechała się głupawo [...] i wyglądała okropnie atrakcyjnie. Wiekowo na kogoś zawieszonego pomiędzy Alicją i mamą, choć pewnie bliżej jej było do Alicji. Mama też musiała to zauważyć, bo biegnąc w jej stronę z serdecznie otwartymi ramionami, wciągnęła brzuch. Alicja niczego nie wciągała ani nie wyciągała. Nawet ręki. Dopiero gdy mama z uśmiechem nalegała, aby przedstawiła się miłej pani, szepnęła, że ma na imię, jak ma. [...]
Miss ziewnęła, że ma na imię Klaudia, może być Alicji kumpelką. Alicja odparowała, że ma już kumpelkę Sarę i nowej nie potrzebuje. Ojciec spochmurniał i córka dostrzegła głębsze bruzdy na jego czole. A mama dalej udawała równą babkę, mówiąc tysiąc niepotrzebnych nikomu słów. [...]
Niechęć do Klaudii powróciła po pół roku, gdy w centrum handlowym Alicja dowiedziała się, że zostanie siostrą [...].
- Nie chcę nikogo takiego - powiedziała zbyt cicho, bo łzy, zamiast napełniać oczy, pozostały w gardle.
- E tam - zignorowała problem Miss. - Jeszcze nawet nie wiadomo, czy trafi ci się brat, czy siostra. A może ten nasz wspólny dzieciak będzie całkiem fajny?
- To będzie wasz, a nie nasz dzieciak - podkreśliła gniewnie Alicja. - Nie mam z nim nic wspólnego - dodała, nie kryjąc łez.
- Owszem. Tatę - powiedziała na odczepnego Miss, bo właśnie grzebała w szklance z wodą mineralną, żeby wyjąć cytrynę. [...]
OGÓRKI I MIŁOŚĆ
- Ani razu nie zapytałaś o Roberta - odezwała się babcia z udaną naganą, gdy zmywały z talerzy resztki syropu malinowego. Dziadek zdążył zająć swój ulubiony fotel i rozpoczął codzienne udawanie, że czyta gazetę. Tymczasem czasopismo już dawno wypadło mu z rąk, a okulary niebezpiecznie zwisały na końcu nosa.
- Ciekawe, dlaczego nie pytasz? Myślałam, że się przyjaźnicie. - Babcia drążyła przykry temat wcale niezrażona milczeniem Alicji.
- Wie, gdzie mnie szukać, a jakoś nie szuka - Alicja wzruszyła ramionami. Chciała, aby to zdanie zabrzmiało obojętnie, ale nawet głuchy usłyszałby irytację w jej głosie.
- Nie szuka, bo go wciąż tu nie ma - babcia przetarła ostatni talerz ścierką w maki. - Wyjechał za granicę do pracy.
- Pewnie zalicza trasę koncertową i przez rozdawanie autografów spóźnił się na pociąg - prychnęła złośliwie Alicja. - Jak to Janko Muzykant - dokończyła kąśliwie.
- Przecież go lubisz - babcia spojrzała na wnuczkę ze zdziwieniem. - A on na pewno wolałby chodzić z tobą nad jezioro, niż zbierać u obcego rolnika ogórki.
- Mógł zostać - nareszcie gniew Alicji stawał się czytelny. - Albo pojechać w innym terminie - dodała z rozgoryczeniem. - Przecież doskonale wiedział, kiedy przyjeżdżam.
- Rzeczywiście, mógł tu zostać i czekać na moją wnuczkę. I zostałby już pewnie na zawsze w tej sypiącej się chałupie Puchałów. A musi kupić instrument, jeśli chce się uczyć w liceum muzycznym...
- Mówiłaś, że obiecali mu jakieś stypendium! - Babcia otworzyła w Alicji jakąś niewidzialną furtkę, przez którą z kopyta ruszyły pretensje i długo zbierane urazy.
- Ależ to stypendium wystarczy tylko na codzienne skromne życie! - Babcia aż potrząsnęła głową na tę bezmyślność wnuczki. - Przecież wiesz, że ojciec mu nie pomoże. Ech, szkoda gadać! - wzdychała do siebie, przecierając po raz kolejny ceratę na kuchennym stole. - Biedny chłopiec... I serce ma dobre, i talent pierwszej wody, a pół życia na noszeniu piwa mu minęło. Na szczęście nie dla siebie je nosił...
Siwa głowa babci ugięła się pod ciężarem tej niesprawiedliwości, a Alicja poczuła niemal zazdrość o babcine uczucia do Roberta.
- Może ty go lubisz bardziej niż mnie? - mruknęła gniewnie [...].
ZŁOTA RYBKA
Mówi Robert:
- Kiedy umarła mama, myślałem, że już nigdy nie będę szczęśliwy. Rozstałem się z nią na zawsze, ale tak naprawdę wcale się nie rozstałem. Często sobie gadamy. Mówię jej nawet rzeczy, jakich nie powiedziałbym ojcu. O tacie też jej mówię. Zawsze jak jestem na niego wściekły, dzielę się tym z mamą. Może kiedyś, gdy dorosnę, to zacznę ją oszczędzać, ale nie teraz. Teraz sam nie wytrzymałbym z tym wszystkim...
- Gdybyś miał jedno życzenie do jakiejś złotej rybki, to pewnie takie, żeby znowu była mama.
- Tego najbardziej bym chciał - Robert spoważniał i utkwił wzrok w deskach pomostu. - Jednak wolałbym, żeby moje życzenie było realne. Tylko takie może się spełnić.
- Więc jakie by było?
- Żeby ojciec przestał pić. Zbyt zwyczajne, co? - uśmiechnął się smętnie. - A twoje życzenie? - Jeśli ma być realne, to nie może dotyczyć rodziców. Prędzej dziadków. Chciałabym u nich zamieszkać. - Eee, to nie jest życzenie, tylko zwyczajna ucieczka z domu.
- Ciekawe, o czym byś marzył, będąc na moim miejscu - naburmuszyła się Alicja. Znad jeziora nadszedł zimny podmuch wiatru, więc szczelniej otuliła ramiona swetrem.
- Czy ja wiem? - Robert zamyślił się, spoglądając ukradkiem na Alicję. - Może chciałbym mieć taką moc, która sprawiałaby, że dorośli odzyskiwaliby przy mnie wzrok i rozum? I żeby jeszcze sami się połapali, jaki nam robią obciach. Ile przynoszą wstydu! Fajne marzenie, co?
- Sama nie wymyśliłabym lepiej - szepnęła z zazdrością Alicja.
- Przyniosłam coś dla ciebie - sięgnęła do torby ze strojem kąpielowym. Wyjęła zgrabną paczkę, starannie zawiniętą w ekologiczny papier.
- Całe wakacje czekałam, żeby ci to dać - powiedziała z lekkim wyrzutem, bo jakoś nie umiała inaczej wręczyć Robertowi upominku.
Rozwijał sznurek w milczeniu.
- - ucieszył się jak dzieciak. - Biografia! Skąd wiedziałaś? - W jego głosie podziw mieszał się z radością. Alicja próbowała ustalić, czego było więcej. I doszła do wniosku, że wszystkiego dokładnie tyle, ile potrzeba, aby i ona poczuła się szczęśliwa.
A kiedy przytuleni wracali znad jeziora i Alicja opowiadała mu ze śmiechem o radzie rodziców, która wystąpiła z pismem w sprawie uśmiercenia w szkolnej bibliotece Harry'ego Pottera, Robert zamiast zaśmiewać się do łez, mocniej ścisnął jej ramię. Pomyślała nawet, że może i on jest zwolennikiem spalenia Pottera na stosie, ale w ostatniej chwili zauważyła ojca Roberta, z trudem pokonującego ścieżkę prowadzącą do domu Puchałów. Był tak pijany, że zamiast omijać kępki zarośli przy drodze, wpadał w nie jak bezwładna piłka.
JABŁECZNIK Z OKRUCHAMI
Alicja nie mogła zebrać w rozsądną całość słów taty. Bo zrozumiała, że stało się coś złego, kiedy nie chciał wypić kawy. Ale miała nadzieję, że to coś złego dotyczy Miss Lata, która spakowała walizkę ojca i wystawiła ją wraz z właścicielem na korytarz. Mogło też się zdarzyć, że tata przestał być szefem w wydawnictwie. I dla niego byłby to koniec świata, ponieważ rodzice Alicji swoją pracę traktowali jak członka rodziny. Ale nie Fryderyk! Nic złego nie miało prawa dotknąć Fryderyka, bo on ze złem nie miał nic wspólnego. Nigdy. Można mu było zarzucić, że sepleni i przekręca wyrazy, że jest zbyt filozoficzny na swoje pięć lat. Można było się nawet obrazić na Fryderyka za to, że interesował się, czym kwiaty piją wodę, i powyjmował całą kolekcję storczyków z doniczek. Jednak nie było takiej opcji, aby cokolwiek złego mogło mu się przydarzyć.
I właśnie z tego powodu Alicja płakała, zaciskając dłonie w dwie drżące pięści.
- Dlaczego nikt mi o tym nie powiedział? Dlaczego dopiero dzisiaj?...
- Chcieliśmy, abyś chociaż ty miała spokojne wakacje. - Ojciec nie patrzył na córkę, jakby chciał uniknąć jej pełnych oskarżeń oczu. - Na początku sami nie wiedzieliśmy, co się dzieje. Wyniki badań znamy dopiero od trzech dni. I tak, jak ci mówiłem, są fatalne [...].
LISTY DO SAMEJ SIEBIE
Mnie wprawdzie pytania Frycka serdecznie bolą, ale nad każdym staram się zastanowić i nie wciskam mu jakiejś lipy z nadzieją, że zmieni płytę. Bo on już nigdy płyty nie zmieni, dopóki tam będzie. Dzisiaj to zrozumiałam. Szpital rządzi się własnymi prawami i miłościami. Szpital ma też własne tematy, zastrzeżone dla tych, którzy w nich są. I myślę, że kiedy wszyscy zdrowi opuszczają sale i korytarze, to chorzy zaczynają nareszcie ze sobą rozmawiać i wzajemnie się rozumieć [...].
- Moze będę konduktorem? - zamyślił się smętnie. - Wies co? - zdecydował nagle. - Jak nie umrę, to będę. [...]
- Więc ja ci powiem, że pewnie będziesz konduktorem - siliła się na normalny głos, ściągając włosy gumką. - Jak chcesz wiedzieć - dodała z mocnym przekonaniem - to w szpitalu ludzie nie umierają, tylko się leczą.
- A Patryk mówi, ze umierają. Jak umarł Tobias z nasej sali, to wsyscy płakali. Ja tez - pochwalił się [...]
- Cy w niebie tez są snikersy? - zapytał Fryderyk, wkładając niemal całego batonika do buzi.
Poczuła nieprzyjemne mrowienie na karku.
- Alicja, pytam się! - wbił w nią swe granatowe jak atrament oczy.
- A dlaczego pytasz? Przecież na razie jesteśmy na ziemi, a tu masz tyle snikersów, że zdążysz zepsuć sobie nimi wszystkie zęby...
- Wiem - mruknął. - Powiedz, cy w niebie tez je spsedają i za ile - patrzył na Alicję badawczo.
- Pewnie też - jej głos niepokojąco zadrżał [...].
- A cy Pan Bóg ma brodę? Bo Patryk mówił, ze ma taką jak jego tata. A tata Patryka wcale nie wygląda jak z nieba, tylko jak z kawiarni, bo był w białej kosuli i krawacie. Pan Bóg ma krawat? ...
- Myślę, że ma. On ma wszystko - szepnęła Alicja [...].
Obraz Matki i jej gabinetu, w którym wisi wielki portret Astrid Lindgren, który otrzymała od Szwedów. Był to prezent za popularyzowanie twórczości pisarki. Alicja długo nie mogła pojąć, po co mama popularyzuje to, co wszyscy świetnie znają.
Lubiła przyglądać się obco brzmiącej dedykacji, dyskretnie umieszczonej w dolnym rogu portretu. Uważała, że rzeczywiście taki dar mamie się ze wszech miar należał, skoro Astrid Lindgren zajmowała jej więcej czasu niż własna córka [...].
Alicja dotarła późno do domu. Mama zdążyła już na dobre zamieszkać w gabinecie. Roztargniona, zagubiona w powikłanych ścieżkach życia Astrid Lindgren, z trudem oderwała się od komputera, aby wysłuchać krótkiej relacji córki.
- Wpadła tu Sara - rzuciła znad klawiatury. - Czekała chwilę, ale gdzieś się śpieszyła. Chyba na jakiś koncert.
- Jutro się z nią zobaczę - odpowiedziała mechanicznie Alicja. - Byłam z Miss Lata na kawie - dodała niepewnie, ciekawa reakcji, ale mamy już nie było. Powróciła do wtrącania się w prywatne życie ulubionej pisarki i mocno wystukiwała palcami opowieść czyjejś intymności.

Po zapoznaniu się z cytowanymi fragmentami powieści Barbary Kosmowskiej odpowiedz na pytania i wykonaj polecenia:

W jaki sposób i w których momentach Alicja ujawnia swoje emocje i uczucia? Wynotuj z przytoczonych fragmentów dwa rodzaje słów i wyrażeń:
a) słowa/wyrażenia, które świadczą o tym, że opis Alicji jest obiektywny,
b) słowa/wyrażenia, które świadczą o tym, że Alicja jest zaangażowana i emocjonalna.

Wykonaj poniższe polecenia dotyczące cytowanych fragmentów powieści Pozłacana rybka.

# data[].attributes.attachment_link.description
JPOL_E3_E4_Tekstykultury Powieść Pozłacana rybka (2007) otrzymała nagrodę literacką Książka Roku 2007, przyznawaną przez Polską Sekcję , i pierwszą nagrodę w Konkursie Literackim im. . LISTY DO SAMEJ SIEBIE Na początku byłam Bardzo Rozpieszczoną Jedynaczką. Nawet mama i tata zwracali się do mnie słowami: Bardzo Rozpieszczona Jedynaczko, czy mogłabyś ściszyć ten rozwrzeszczany zespół?

# data[].attributes.body
Wejdź w podany link. zapoznaj się z informacjami. Rozwiąż zadania interaktywne na komputerze oraz jedno wybrane w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Logiczne i poprawne budowanie wypowiedzi jest sztuką, której trzeba się nauczyć. Nie wystarczy po prostu tylko mówić, by inni nas właściwie rozumieli. Cudzoziemcy, którzy zaczynają uczyć się języka polskiego, na początku popełniają wiele błędów. Ich pomyłki często utrudniają nam dotarcie do sensu wypowiedzi. Zabawne stają się też komplementy typu Na twarzy ci ta sukienka (co oznacza: Do twarzy ci w tej sukience). Czy jednak sami zawsze mówimy poprawnie?

Wybierz audycję radiową lub ulubiony program telewizyjny i zwróć uwagę na wypowiedzi dziennikarzy oraz uczestników. Zanotuj przykłady sformułowań nielogicznych lub niepoprawnych gramatycznie. Podaj przyczynę popełniania tego typu błędów.

Czy wiesz, że nielogiczne wypowiedzi często układa się dla rozrywki? Przykładem są łamańce językowe, które mają śmieszyć ze względu na trudności w ich przeczytaniu. Nie zawsze są zrozumiałe i sensowne. Dzięki nim jednak ćwiczymy poprawną wymowę i przy okazji dobrze się bawimy.

Masło maślane

W języku polskim mamy wiele nielogicznych połączeń wyrazowych, których często nieświadomie używamy. Czy mówisz na przykład schodzę po schodach w dół, cofam się do tyłu, biegam szybko i prędko? Jeśli tak, to znaczy, że popełniasz błąd logiczno‑językowy, który nazywa się , a potocznie określany jest jako tzw. masło maślane. Te konstrukcje językowe często niepotrzebnie wydłużają nasze wypowiedzi. Pamiętaj jednak, że wiele jest sformułowań, które są poprawne, choć nie do końca .

Przyczyn może być wiele. Czasem mówiący jest zmęczony lub rozkojarzony, a czasem ma za małą wiedzę o języku. Niekiedy się spieszy albo nie dba o dobór słów. Co ciekawe, małe dzieci tworzą wiele nielogicznych - według dorosłych - wypowiedzi, ale w rzeczywistości testują w ten sposób poznawane reguły językowe. Sprzyja to rozwojowi ich . Osoby uczące się języka polskiego jako obcego tworzą wiele niepoprawnych pod względem gramatycznym wypowiedzi. Nie znają bowiem wszystkich reguł języka polskiego, więc często się mylą.
Kiedy mówimy szybko, chaotycznie, pod wpływem silnych emocji, najczęściej nie zastanawiamy się nad treścią i budową swojej wypowiedzi. Formułujemy wówczas zdania, które zwykle są nielogicznie zbudowane.

są czasami trudne do uchwycenia, trzeba już sporo wiedzieć o języku, by je zauważyć. Bardzo często nieświadomie zmieniamy szyk w zdaniu, tworząc wypowiedzi niepoprawne, np. Całą noc pracowałem prawie (zamiast Prawie całą noc pracowałem), Jak masz się*?* (zamiast Jak się masz?). Zapominamy, że po niektórych czasownikach pojawia się dopełniacz, a nie biernik (jak w zdaniach: używam pastę do zębów, szukam klasę B). Niekiedy między wyrazami brakuje powiązania, przy czym mogą nie pasować do siebie z różnych . Przykładowo, rzeczownik „nie zgadza się" z czasownikiem ( Dzieci szli do szkoły w pośpiechu) lub przymiotnik „nie słucha" rzeczownika ( Ale fajny szkoła*!*). Kiedy łączymy ze sobą dwa zdania za pomocą niewłaściwych spójników lub zaimków, możemy również stworzyć niepoprawną składniowo wypowiedź (np. Masz ochotę na frytki albo na ryż?, Odzież jest ładna, wygodna i stosowna zarówno do pory letniej, jak i zimowej, czyli sporządza ją sobie każda rodzina).

Błędy logiczne i składniowe

Przeczytaj w szybkim tempie poniższą bajkę i podaj wyjaśnienie, w jakim celu została napisana.

Byli żyli trzej Japoni: Jach, Jachcendrach, Jachcendrachcendroni.
Były żyły trzy Japonki: Sipi, Sipidripi, Sipidripilampoponi.
Ożenili się: Jach - Sipi, Jachcendrach - Sipidripi, Jachcendrachcendroni - Sipidripilampomponi.
Jach miał córkę Szach, Jachcendrach miał córkę Szachszarach, Jachcendrachcendroni miał córkę Szachszarachszaroni Fudżi Fajkę. Kto powtórzy całą bajkę?

Sformułuj wniosek dotyczący stopnia zrozumiałości bajki w trakcie szybkiego czytania.

Przeczytaj wyraźnie łamańce językowe. Czy według ciebie są one sensowne?

I cóż, że się cieszysz, że się czeszesz w Szczebrzeszynie?
Trzy wszy, zaszywszy się w szwy, szły w szyku po trzy wszy.
Czarny dzięcioł z chęcią pień ciął.

Cudzoziemcy mają spore trudności z przeczytaniem polskich łamańców językowych. Posłuchaj lekcji nr 3 języka niemieckiego prowadzonej przez Steffena Möllera, niemieckiego kabareciarza i aktora. Czy niemieckie łamańce językowe wydają ci się łatwiejsze, czy trudniejsze od polskich? Uzasadnij swoją odpowiedź.

zadanie interaktywne

Uporządkuj poniższe zdania w taki sposób, by powstała logiczna i spójna historyjka.

Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych

Nie tylko w Pana Boga - i w upiory wierzył.

Przyszła słabość, aż mędrzec, co firmament mierzył,

Nie wierzył w Pana Boga, śmiał się z wszystkich świętych.

Przeczytaj dialog dziecka z rodzicem i powiedz, o czym rozmawiają. Wyjaśnij, dlaczego trudno zrozumieć tę rozmowę.

Dziecko: Cę tlabanek.
Tata: Co chcesz?
Dziecko: Tlabanek.
Tata: Co to jest tlabanek?
Dziecko: Tato, zlobimy pociąga?
Tata: Jakiego pociąga?
Dziecko: No innego, mojego.

zadanie interaktywne

Oto autentyczne wypowiedzi cudzoziemców uczących się języka polskiego. Przeczytaj je uważnie. Wskaż wypowiedzi poprawne pod względem logicznym i składniowym.

Od dawien dawna marzyłam zwiedzić Polskę.

Amerykanie ogólnie nie martwią się o tym, że muszą zachować się kulturalnie. Mówią to, co mają na myśli, robią to, co im się podoba.

Moim zdaniem, Polacy ogólnie są mili i zachowują się bardzo kulturalnie.

Uważam, że praca jako nauczycielka chińskiego jest bardzo interesująca, można poznać ciekawych ludzi i nauczyć się innymi kulturami.

Jeżeli chodzi o otwartość i nawiązywanie stosunków, Polacy są bardzo podobni do Czechów.

Na podstawie podanych przykładów napisz w punktach, co w języku polskim sprawia cudzoziemcom najwięcej problemów.

Przeczytaj zdania i wytłumacz, dlaczego są nielogiczne. Wyjaśnij, jaki efekt wywołuje brak logiki w tych wypowiedziach.

1) Marek nie wiesza się w szatni.
2) Pisała ławką po piórze.
3) Uderzył kolegę po dzwonku.
4) Przyszła w butach do szkoły.
5) Wojtek samodzielnie chodzi po klasie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy zawsze mówimy logicznie i bez błędów?

# data[].attributes.attachment_link.description
Logiczne i poprawne budowanie wypowiedzi jest sztuką, której trzeba się nauczyć. Nie wystarczy po prostu tylko mówić, by inni nas właściwie rozumieli. Cudzoziemcy, którzy zaczynają uczyć się języka polskiego, na początku popełniają wiele błędów. Ich pomyłki często utrudniają nam dotarcie do sensu wypowiedzi.

# data[].attributes.headline
Temat: W teatrze telewizji - "Bajki robotów".

# data[].attributes.subject
Temat: W teatrze telewizji - "Bajki robotów".

# data[].attributes.body
Obejrzyj poniższy załączony spektakl.

# data[].attributes.headline
Temat: Czy wszystko jest na sprzedaż? (2 nr lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: Czy wszystko jest na sprzedaż? (2 nr lekcji)

# data[].attributes.body
Wejdź na załączoną stronę. Rozwiąż w zeszycie przedmiotowym ćwiczenia 1-3. Następnie przeczytaj informacje o autorze i jego tekst. Rozwiąż pozostałe ćwiczenia w zeszycie lub na komputerze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sławomir Mrożek

światowej sławy polski dramaturg, pisarz, rysownik i . Znaczną część swojego życia spędził na emigracji. Na świecie znany jest przede wszystkim jako twórca dramatów. Do najbardziej znanych należą m.in. „Tango" (1964), „Emigranci" (1974), „Miłość na Krymie" (1993).

Jestem starym i widziałem w swoim życiu wiele towarów niechodliwych, ale żeby aż tak... Gdy otwieraliśmy paczki z ostatniego transportu - błysk metalu pozwalał przypuszczać, że są to aluminiowe garnki. Tymczasem - diabli wiedzą, co się stało w czy planowaniu. Nasz Dom Towarowy otrzymał czterysta nowych półpancerzy, model XVI wiek używany swego czasu przez . Zdaje się, że były one przeznaczone do rekwizytorni jakiegoś teatru, ale nawet gdyby tak było, to po co jednemu teatrowi tyle półpancerzy?
Nie było jednak rady. Towar jest towarem i musi być sprzedany. Kolega nasz, Eugeniusz, którego uważaliśmy za specjalistę od reklamy, umieścił kilka półpancerzy na wystawie, zaopatrując je sloganami:

„Półpancerz w każdym domu"

„Jeśliś harcerz - kup półpancerz"

„Nie pomoże koń ni wieża - jeśli nie masz
Półpancerza" (Hasło dla szachistów)

Na razie jednak nikt nie żądał półpancerzy. Przeciwnie - klienci odnosili się do półpancerzy z lekceważeniem, a nawet z wesołością. Nie pomogły dalsze pociągnięcia kolegi Eugeniusza, który ogłosił, że co dziesiąty półpancerz, nabyty w naszym Domu - wygrywa w charakterze premii czapeczkę krakowską z pawim piórem, a co dwunasty - piórnik z napisem: „Pamiątka z Zakopanego". Tymczasem zbliżał się okres remanentów i sytuacja stawała się poważna.
Wtedy właśnie zgłosił się do nas staruszek, który w zamian za udostępnienie mu kupna czajniczka do herbaty podjął się sprzedać cały zapas półpancerzy. Propozycja została przyjęta.
Staruszek zaczął od tajnej konferencji z panem Eugeniuszem, a nazajutrz, w godzinach największego ruchu, zjawił się w , podszedł do lady i rzekł do kolegi Genia:
- Proszę o dwadzieścia półpancerzy.
- Niestety, sprzedajemy tylko po dwie sztuki.
- Ale ja potrzebuję dwadzieścia sztuk.
- Niestety, wykluczone.
Jako pierwszy zwrócił na nich uwagę posępny blondyn ze złamanym nosem. Zatrzymał się obok i słuchał ciekawie.
- Panie, chociaż piętnaście sztuk, ja mam dzieci - błagał staruszek.
- Nie mogę, łaskawy panie, nie mogę - bił się w piersi sprzedawca.
Już po chwili otaczał ich mały tłumek. Pośrodku klęczał staruszek i ze łzami w oczach prosił o pięć sztuk półpancerzy. Eugeniusz zasłaniał oczy rękoma, lecz nie ustępował.
- Gdzie się pani pcha?! - zawołał nagle posępny blondyn.
Na drugi dzień, gdy przechodziłem koło , zauważyłem posępnego blondyna, który wołał monotonnie:
- Plastyczne, elastyczne, półpancerze praktyczne!!!
W czasie przerwy obiadowej przybiegł do mnie kolega Eugeniusz, zadyszany, w przekręconym krawacie i prosił o pomocnika. Sprzedano pierwsze partie półpancerzy. Niektórzy wychodzili od nas błyszcząc kadłubami odzianymi w stal, z wyrazem zadowolenia na twarzach, inni natomiast, tylko w marynarkach, wymykali się upokorzeni, obiecując sobie jednak przyjść nazajutrz.
Zapas był na wyczerpaniu. W parku, na ulicach, zaczęli pojawiać się młodzi ludzie w eleganckich półpancerzach, którzy spotkawszy znajomych mrużyli jedno oko i mówili niedbale:
- Gdzie kupiłem? Prywatnie. Kosztowało? Nooo, naturalnie...
Staruszek został moim przyjacielem i chętnie spędzaliśmy czas na pogawędkach. I pewnego razu, kiedy łowiliśmy ryby w Wiśle, usłyszeliśmy taką rozmowę:
- Dokąd to pani idzie, pani Modrzejewska?
- Do PeDeTu!
- Po co! Tam nic nima! Byłam wczoraj, pytałam się o te półpancerze. Nima, słyszała pani? Nima, nima!

# data[].attributes.attachment_link.description
światowej sławy polski dramaturg, pisarz, rysownik i . Znaczną część swojego życia spędził na emigracji. Na świecie znany jest przede wszystkim jako twórca dramatów. Do najbardziej znanych należą m.in. „Tango" (1964), „Emigranci" (1974), „Miłość na Krymie" (1993). Jestem starym i widziałem w swoim życiu wiele towarów niechodliwych, ale żeby aż tak...

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z informacjami w dołączonej stronie internetowej. Następnie rozwiąż zadania 1-4.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podobnie jak trudno jest na świecie znaleźć osoby o identycznym wyglądzie, tak też niemal niemożliwe jest, by dwie osoby miały dokładnie takie same poglądy na wszystkie sprawy tego świata. Mimo że ludzie tak bardzo różnią się między sobą, znajdują porozumienie. Z tej walki na słowa wszyscy mogą wyjść zwycięsko.

1) Określ, w jakich sytuacjach użyjesz metafor: „pojedynek na słowa", „walka na słowa", „słowna batalia", „toczyć wojnę słowną", „atakować słowami"?

2) Korzystając z dostępnych ci źródeł drukowanych lub internetowych, zgromadź jak najwięcej wyrazów tworzących wspólną rodzinę ze słowem polemika.

Umiejętność dyskutowania jest niezwykle potrzebna w różnych dziedzinach życia. Przydaje się wówczas, gdy bronimy swojego zdania, wyrażamy poglądy odmienne od stanowiska naszych przeciwników, chcemy przekonać kogoś do określonych postaw lub zachowań, pragniemy znaleźć kompromis w jakiejś spornej sprawie. Sztuka dyskutowania wiąże się z kulturą osobistą wobec rozmówców, umiejętnością dobierania i prezentowania argumentów (dowodów), a także przedstawiania własnych sądów. Uczestnik dyskusji powinien umieć bronić swoich racji i jednocześnie szanować przeciwników. Ważne jest, by potrafić ich słuchać i błyskawicznie reagować na ich słowa.

Krótki kodeks uczestnika dyskusji Mirosław Bańko

1. Pamiętaj zawsze o grzeczności i szacunku dla swoich rozmówców. Wysłuchaj ich racji, nie przerywaj im i zachowaj kolejność wypowiadania się.

2. Trzymaj się tematu, który jest przedmiotem dyskusji.

3. Nie bądź gołosłowny, uzasadniaj każdą sformułowaną przez siebie tezę. Przytocz odpowiednie argumenty, które powinny być przekonujące.

4. Dbaj o poprawność swoich wypowiedzi i o właściwy dobór środków językowych (np. w oficjalnej dyskusji unikaj wyrazów i wyrażeń potocznych, posługuj się polszczyzną ogólną).

5. Wyrażaj się jasno, zwięźle i w sposób uporządkowany. Unikaj gadulstwa, rozwlekłości, chaotyczności wypowiedzi.

6. Staraj się przekonać drugich, gdyż istotą dyskusji jest spór, przekonywanie do głoszonych przez siebie racji. Jeśli Ci się to nie powiedzie, uszanuj opinię innych.

7. Wypowiadając swoją opinię, nie skupiaj się tylko na sądach negatywnych. Pamiętaj, że prawdziwa krytyka polega na wskazaniu zarówno tego, co złe, jak i tego, co dobre.

Gdy chcemy zaprezentować własne zdanie, możemy poprzedzić je następującymi wyrażeniami: „sądzę, że...", „uważam, że...", „w moim przekonaniu", „w mojej opinii", „według mnie". Opinie polemiczne zawsze sygnalizujemy w sposób kulturalny i nieobrażający naszego rozmówcy. Warto wtedy użyć takich sformułowań, jak: „Nie mogę zgodzić się z opinią przedmówcy, ponieważ..."; „Szanuję zdanie X‑a, ale..."; „W omawianej sprawie mam inne zdanie, a mianowicie..."; „Okoliczności zmuszają mnie do polemiki ze zdaniem mojego przedmówcy". Niedopuszczalne w kulturalnej rozmowie są sformułowania typu: „Opowiadasz bzdury"; „To kompletne banialuki. Chyba jesteś niedouczony".

Przyjrzyj się poniższej ilustracji i powiedz, jakim wyrażeniem określamy dyskusję, w której udział biorą przedstawiciele władzy i opozycji, dążąc do zawarcia kompromisu w jakiejś bardzo ważnej dla całego społeczeństwa sprawie.

zadanie interaktywne

Połącz wyrazy oznaczające różne rodzaje dyskusji z właściwą definicją.

Dyskusja z udziałem autorytetów i publiczności., Dyskusja, w której uczestnicy wypowiadają dłuższe monologi na ważne tematy., Dyskusja prowadzona przez specjalistów, której przysłuchuje się audytorium., Dyskusja, której celem jest osiągnięcie kompromisu.

Zaprzecz poniższym poglądom. Swoją opinię uzasadnij. Pamiętaj, by odmienne zdanie wyrazić w grzecznej formie.

a) Wakacje powinny trwać nie dłużej niż 4 tygodnie.
b) Klapsy jeszcze nigdy nikomu nie zaszkodziły.
c) Nastolatkom powinno się zabronić dostępu do internetu.
d) Dorośli mają prawo czytać pamiętniki swoich dzieci bez ich pozwolenia.

Przeprowadźcie w klasie dyskusję na następujący temat: „Czy i kiedy możemy czuć się bezpieczni w cyberprzestrzeni?"

Zgromadź jak najwięcej wyrażeń służących kulturalnemu i grzecznemu zasygnalizowaniu opinii przeciwnej zdaniu rozmówcy. Twoją listę mogą rozpoczynać sformułowania wymienione w wykładzie na początku lekcji. Więcej tego typu połączeń językowych wypisz z artykułu Anny Dąbrowskiej pt. Akty etykiety językowej wyrażające brak zgody z opinią rozmówcy, dostępnego m.in. pod adresem: link.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pojedynki na słowa i dyskusja o dyskusji

# data[].attributes.attachment_link.description
Podobnie jak trudno jest na świecie znaleźć osoby o identycznym wyglądzie, tak też niemal niemożliwe jest, by dwie osoby miały dokładnie takie same poglądy na wszystkie sprawy tego świata. Mimo że ludzie tak bardzo różnią się między sobą, znajdują porozumienie. Z tej walki na słowa wszyscy mogą wyjść zwycięsko.

# data[].attributes.body
Otwórzcie podręczniki do gramatyki na s. 284 i zapoznajcie się z ramka do zapamiętania.
Zanotujcie w zeszytach:
W zakończeniach rzeczowników piszemy:
-dztwo, jeśli w formach pokrewnych temat kończy się na d, dz, dź, np. przywództwo-przywódca, śledztwo-śledzić itd.
-stwo lub -ctwo zgodnie z wymową, np. zwierzchnictwo, królestwo.
W zakończeniach rzeczowników przed końcówką -ca zachowujemy literę oznaczającą spółgłoskę dźwięczną, np. zwycięzca.
W zakończeniach przymiotników piszemy:
-dzki, jeśli w formach pokrewnych temat kończy się na d, dz, dź, np. wojewoda-wojewódzki, Łódź-łódzki itd.
-cki lub -ski zgodnie z wymową, np. epicki, bohaterski (wyjątek: niekiedy piszemy zakończenie -wski, np. królewski)

# data[].attributes.body
Rozwiąż zadanie 4 s. 285. w razie trudności skorzystaj ze słownika.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szanowni Profesorowie,
Przy tłumaczeniu autobiografii Carlo Caretto, "Zakochany w Bogu", borykam się z pewną trudnością natury terminologicznej. Rozwiązałem ją samodzielnie, lecz zwracam się do Was, jako ekspertów w języku polskim, o przypieczętowanie Waszym autorytetem mych rozwiązań bądź też ich zakwestionowanie. Ostateczny wybór uzależniam od Waszego stanowiska. Moją i Waszą wypowiedź zamierzam umieścić we wstępie książki.

Zgromadzenie Małych Braci, powstałe w roku 1933 z duchowej inspiracji Karola de Foucald, zatwierdzone przez Stolicę Apostolską w 1967, w Polsce istnieje od roku 1977. I dość wiele jest u nas publikacji na ich temat (mam przed sobą na biurku 10 książek), lecz jeszcze więcej terminologicznego bałaganu.
W oficjalnym "Leksykonie Zakonów w Polsce", wydanym przez KAI, są oni objęci terminem zgromadzenie, tak jak wszystkie inne zgromadzenia, jednakże już w ich konstytucji, jak i w wielu innych polskich tekstach gromadzą się pod słowem Fraternité, zachowanym we francuskiej formie graficznej, np. "Rozprzestrzenianie Fraternité na całym świecie..." lub "Zwierzęta miały swoje miejsce we Fraternité...". Ci zakonnicy zdecydowanie różnią się od wszystkich innych występujących w "Leksykonie", mieszkają bowiem nie w klasztorach, ale po dwóch, trzech w blokach , pracują w fabrykach, w sklepach, ubierają się po cywilnemu, dlatego uzasadnione wydaje się to terminologiczne wyodrębnienie.
Fraternité dosłownie znaczy 'braterstwo' i najlepszym polskim odpowiednikiem byłoby, moim zdaniem, wyciągnięte z lamusa słowo fraternia ('braterski stosunek, zbratanie, przyjaźń' - według słownika Doroszewskiego). Jestem bardzo wyczulony na ekspansję obcych wyrazów do polszczyzny, jednakże obecnie to przede wszystkim kupieckie words nas po chamsku atakują, zaśmiecają media, dlatego wobec eleganckiej francuszczyzny, sromotnie wypartej znad Wisły, byłbym tolerancyjny, a nawet przyjazny. Zwłaszcza, że to zgromadzenie jest jakoś szczególnie związanie nie tyle z samą Francją, co z językiem francuskim, traktowanym jako język misyjny wśród krajów arabskich. Przyjmuję zatem do mojego tłumaczenia termin Fraternité (zawsze z dużej litery), w znaczeniu Zgromadzenia Małych Braci (lub Sióstr).
A jak nazywać poszczególne wspólnoty? Prócz neutralnego słowa wspólnota, używane są dwa inne, francuskie i jego dosłowne tłumaczenie: fraternité i braterstwo. "Kroniki poszczególnych fraternité, chociaż...", "Żadnemu Braterstwu [całkowicie nieuzasadniona duża litera - mój przypis] nie wolno..." . I tu się całkowicie nie zgadzam z tłumaczami, którzy mnie poprzedzili. Braterstwo w znaczeniu jakiejś konkretnej wspólnoty jest dość niezręczne, a fraternité trochę dziwaczne i aż się prosi, aby je spolszczyć na fraternię, co też czynię w mym przekładzie. Zdumiewające jest niezwykle częste traktowanie z dużej litery braterstwa czy fraternité, co niewątpliwie bierze swe źródło z oryginalnych tekstów. Mój Carlo Caretto pisze: "Questa Fraternità di Spello dovrebbe...", ale przecież nie napiszę w tłumaczeniu: "Ta Fraternia (czy Wspólnota) ze Spello powinna...", a tylko: "Ta fraternia (czy wspólnota) ze Spello...". Nie znajduję żadnego uzasadnienia, aby w języku polskim zastosować dużą literę (we włoskim również).
Natomiast już nie tylko zdumiewają mnie, lecz wręcz gorszą bardzo nagminne w wielu publikacjach zdania, jak na przykład: "Żaden Mały Brat nie powinien..." czy "Idąc ulicą spotkałem dwie Małe Siostry, które...". Mały brat jest tu użyty w znaczeniu pospolitym, jak franciszkanin, czy jezuita i zgodnie z regułami powinien być mały, tym bardziej, że podstawową zasadą duchowości małych braci (tu mógłbym już chyba napisać Małych Braci, w znaczeniu Zgromadzenia, Fraternité, co kładzie nieco inny akcent) jest życie w ukryciu, na wzór Jezusa z Nazaretu. I faktycznie, w życiu, w bloku mieszkalnym czy w zakładzie pracy, sąsiedzi, koledzy często nawet nie wiedzą, że rozmawiają z małym bratem, z prawdziwym zakonnikiem. Czemuż więc chcą się wyróżnić w piśmie?

# data[].attributes.attachment_link.title
braterstwo - definicja, synonimy, przykłady użycia

# data[].attributes.attachment_link.description
Szanowni Profesorowie, Przy tłumaczeniu autobiografii Carlo Caretto, "Zakochany w Bogu", borykam się z pewną trudnością natury terminologicznej. Rozwiązałem ją samodzielnie, lecz zwracam się do Was, jako ekspertów w języku polskim, o przypieczętowanie Waszym autorytetem mych rozwiązań bądź też ich zakwestionowanie. Ostateczny wybór uzależniam od Waszego stanowiska.

# data[].attributes.body
Uzupełnij w zeszycie wyrazy z zad 7 s.286 odpowiednimi literkami i je podkreśl. Możesz skorzystać z tradycyjnego lub internetowego słownika ortograficznego w razie trudności.

# data[].attributes.body
Rozwiąż ćwiczenia z zeszytu ćwiczeń do tej lekcji. Możesz je przesłać sfotografowane do oceny z aktywności.

# data[].attributes.body
Na początek przypominam adres mailowy: 1zadaniezpolskiego@gmail.com
Otwórz link. Zapoznaj się z informacjami i rozwiąż w zeszycie lub na komputerze zamieszczone ćwiczenia. Lekcja będzie sprawdzana w późniejszym terminie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W grupach porównajcie swoje notatki. Stwórzcie listę najbardziej popularnych życzeń.

Przeczytaj opowieść o mądrym królu Salomonie. Zwróć uwagę na to, jakie były pragnienia władcy.

Tysiąc dymów ofiarnych poszło w niebo i zasnuło widnokrąg. A usnął w namiocie przy trzasku ognia, w dymnym zapachu palonego mięsa. (...)
I wtedy ukazał mu się Bóg. Jasność przemawiająca.
- Proś, o co tylko chcesz, dam ci.
Przez głowę Salomona przebiegło w jednej chwili wszystko, czego pragnął w swoim krótkim życiu. Dziecinna zabawka. Miodowe ciastko. Pierwszy mieczyk i sztylet. Pierwszy koń. Piękna dziewczyna egipska o stu warkoczach. Królewska korona. Wszystko to zdobył i otrzymał w darze. A teraz mały i bezradny - on tylko sam w głębi duszy wie, jak bezradny - stoi pośrodku wielkiego ludu, którym ma władać i który ma sądzić.
- Panie! Panie Boże! - rzekł Salomon. - Dałeś mi wszystko, czego pragnąłem. A teraz tylko o jedno proszę, daj mi serce rozumne, aby miało rozeznanie, co jest złe, a co dobre. Serce rozumne, abym mógł sądzić Twój wielki lud.
- O dobrą rzecz prosisz. Nie żądasz dla siebie bogactw ani zwycięstw, ani krwi nieprzyjaciół, ale prosisz o mądrość, bo będzie ci potrzebna dla sądzenia ludu. Daję więc mądrość twemu sercu. Ale dlatego, żeś żądał dobrej rzeczy, dam ci także bogactwa i sławę, i potęgę.
Zbudził się Salomon. Blask dnia uderzył w jego oczy. Wspomnienie snu nie odchodziło. Przymknął powieki, ale pod powiekami widział jeszcze ten inny blask, który wypełniał sen. (...)
Wszyscy siedzieli jeszcze przy wieczerzy, gdy oznajmiono królowi, że przyszły do niego z miasta dwie kobiety.
Chcieliśmy je odprawić - skarżą się słudzy. - Ale wdarły się aż tutaj, a kłócą się i jazgoczą.
- Czego chcą? - pyta Salomon.
- Aby król je rozsądził.
Kazał je wprowadzić Salomon. Królewska to rzecz sądzić. Królewski obowiązek. Wieczerza może poczekać.
Stanęły przed królem. Obie zaczerwienione od gniewu, obie z płonącymi oczami, z rękami gadatliwymi jak ich usta. Ledwie skłoniły się do ziemi, już pierwsza napadła na króla:
- Panie mój, królu. Ja i ona mieszkałyśmy w jednym domu. U niej w izbie urodziłam dziecko. A po trzech dniach i na nią przyszło rozwiązanie i ona też urodziła. Byłyśmy razem i nie było w domu nikogo oprócz nas dwóch. Obie miałyśmy synów. Syn tamtej kobiety umarł w nocy. Przygniotła go we śnie. Wstała o północy, wzięła moje dziecko, kiedy spałam, i położyła je koło siebie, a swojego syna umarłego położyła przy mnie. Podnoszę się rano i chcę dać pierś mojemu synkowi, a on nie żyje. Ale gdy mu się przyjrzałam, poznałam, że to nie mój, nie ten, którego urodziłam.
- To nieprawda! Kłamiesz! - zawołała druga kobieta. - To twój syn umarł, a mój żyje.
- Nie! - wrzeszczała pierwsza. - To mój żyje, a twój umarł.
- Nieprawda! - i porwały się obie za włosy.
Król kazał je rozdzielić.
- Jakże to jest? Ta mówi: mój syn żyje, a twój umarł. A tamta powiada: Twój umarł, a mój żyje.
- Panie! - rzekł jeden ze sług. - Nie rozsądzisz tej sprawy. Kto im dowiedzie kłamstwa? Trzeba je obie ukarać.
- Gdzie jest dziecko?
- Tu jest, panie.- Przynieś mi miecz.
- Masz, podziel dziecko na dwie części. Niech połowę dostanie jedna, a połowę druga.
Wtedy jedna z kobiet padła królowi do nóg i objęła jego stopy.
- Proszę, panie, dajcie już jej dziecię, tylko nie zabijajcie go.
- A ty, co powiesz? - zwrócił się król do drugiej.
- Niech je rozdzielą, niech nie ma ani jedna, ani druga.
- Dajcie dziecko żywe tej, która przy mnie klęczy, bo jest matką - rzekł Salomon.
Cisza zaległa królewską salę. Wielka cisza, jak ukaże się coś ze spraw Bożych. A to zdumiała ludzi mądrość króla Salomona.

Przygotujcie notatkę, w której uwzględnicie:

założenie, jakie przyjął król Salomon, by rozstrzygnąć spór między kobietami;

rozkaz, jaki wydał podwładnym;

decyzję, jaką podjął władca.

# data[].attributes.attachment_link.description
W grupach porównajcie swoje notatki. Stwórzcie listę najbardziej popularnych życzeń. Przeczytaj opowieść o mądrym królu Salomonie. Zwróć uwagę na to, jakie były pragnienia władcy. Tysiąc dymów ofiarnych poszło w niebo i zasnuło widnokrąg. A usnął w namiocie przy trzasku ognia, w dymnym zapachu palonego mięsa. (...)I wtedy ukazał mu się Bóg.

# data[].attributes.headline
Temat: Ciemna i jasna strona mocy. (2 nr lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: Ciemna i jasna strona mocy. (2 nr lekcji)

# data[].attributes.body
Zapisz temat, otwórz podręcznik do literatury na s. 264 i zapoznaj się z informacjami o "Gwiezdnych wojnach". W formie tabeli wypisz przedstawicieli ciemnej i jasnej strony mocy.

# data[].attributes.body
Przeczytaj tekst na s. 265-269. Na jego podstawie rozwiąż zad. 1 i 2 s. 269.

# data[].attributes.body
W formie tabeli wypisz, jakie stroje potrzebne byłyby aktorom wcielającym się w role Czarnego Lorda i rycerzy Jedi.

# data[].attributes.body
zad. 7 s. 270, czyli sceny bitwy statków kosmicznych lub inny pomysł, np. walka Lorda Vadera z rycerzem Jedi. (szczegóły w poleceniu w podręczniku)

# data[].attributes.headline
Temat: Pisownia "nie" z różnymi częściami mowy - utrwalenie.

# data[].attributes.subject
Temat: Pisownia "nie" z różnymi częściami mowy - utrwalenie.

# data[].attributes.body
Otwórz podręcznik do gramatyki na s. 234. Zapisz pod tematem, z jakimi częściami mowy partykułę "nie" piszemy łącznie, a z jakimi rozdzielnie (skorzystaj z ramek s. 235-237), np.
"Nie" piszemy łącznie z...(wymień od pauzy "od brzegu")
"Nie" piszemy rozdzielnie z... (wymień)

# data[].attributes.body
Wybierz dowolne cztery zadania ze stron 234-238 i rozwiąż w zeszycie.

# data[].attributes.body
Możesz dodatkowo rozwiązać ten temat w zeszycie ćwiczeń na ocenę dodatkową, ale w takim wypadku prześlij również to, co było do wykonania w zeszycie.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się bardzo dokładnie z informacjami dotyczącymi instrukcji. Dowiesz się bardzo dokładnie o tym, co to jest instrukcja i w jaki sposób się ją tworzy.
Spróbuj napisać krótką, humorystyczną instrukcję na dowolny temat, pamiętając oczywiście o "granicach dobrego smaku". Możesz do instrukcji dołączyć odpowiednie obrazki.
Na napisanie i wysłanie do oceny masz czas do najbliższego wtorku włącznie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
RbGM1KspYVI4X 1

W życiu codziennym bardzo często spotykamy się z tekstami użytkowymi. Jednym z nich jest instrukcja, która spokrewniona jest z takimi gatunkami, jak wskazówka, zalecenie, polecenie. Wszystkie te formy mają w bardzo prosty i jednoznaczny sposób opisać zasady postępowania i działania w konkretnych sytuacjach. Nie zawsze instrukcje są łatwe w odbiorze - są jednak bardzo przydatne, zwłaszcza wtedy, gdy chcemy coś sprawnie wykonać lub załatwić.

Instrukcja to gatunek, w którym najważniejszy jest odbiorca. To także tekst użytkowy. Trzeba w nim w prostych słowach komunikować, kto i jak ma postępować, jak należy coś właściwie używać. Bardzo ważna w instrukcji jest zwięzła, ale przemyślana kompozycja. Jak więc pisać instrukcję?

1) Po pierwsze, wyróżniamy dwie odmiany:

instrukcja obsługi, użytkowania, np. jakiegoś przedmiotu, urządzenia;

instrukcja działania, czynności, np. szybkiego, doraźnego postępowania w sprawach zagrażających naszemu bezpieczeństwu („instrukcja przeciwpożarowa"), a także dłuższego działania, złożonego nawet z wieloetapowych czynności („instrukcja wypełniania dokumentu").

2) Po drugie, ważne jest, by treść instrukcji była ułożona chronologicznie (czyli każda opisana czynność powinna poprzedzać następną). Trzeba przede wszystkim przewidzieć, jak będzie odczytywał instrukcję odbiorca i co zrobi (to warunek, który musi być spełniony nawet przy redagowaniu takich gatunków spokrewnionych z instrukcją, jak „przepis kulinarny").

Jakich form używać?

Czasowników w 2. osobie trybu rozkazującego („przygotuj", „przejdź", „zamień", „użyj").

Zwrotów komunikujących, że coś jest 'dozwolone - zakazane' („uważaj", „pamiętaj", „nie rób czegoś") - są one ważne w opisie urządzeń, np. elektronicznych. Ostrzegają przed niebezpieczeństwem.

Zwrotów, które mówią o kolejnych etapach czynności (np. „najpierw", „następnie", „potem", „teraz", „zaraz po tym") - warto je skojarzyć ze stylistyką przepisu kulinarnego.

Przed napisaniem instrukcji należy przemyśleć jej etapy - powinny być one graficznie wyróżnione. Coraz częściej pojawiają się instrukcje, w których słowom towarzyszą obrazki, np. instrukcje sprawnej ewakuacji w środkach transportu. Każdy, kto kiedykolwiek leciał samolotem, mógł (i musiał!) przed startem wysłuchać takiej instrukcji.

Poniższa tabela przedstawia ogólny wzór instrukcji.

Ra5ku3Pus6OIp 1

Instrukcje spotykane są również w zwykłych sytuacjach życia codziennego. Przykładem jest poniższa instrukcja, opisująca, jak zamawiać i wypożyczyć książki w bibliotece, której zbiory są skatalogowane w systemie komputerowym.

INSTRUKCJA ZAMAWIANIA I WYPOŻYCZANIA KSIĄŻEK W BIBLIOTECE MIEJSKIEJ

I. Ze zbiorów bibliotecznych mogą korzystać wyłącznie czytelnicy, którzy mają konto elektroniczne i kartę czytelnika.
II. Aby uzyskać kartę czytelnika i aktywne konto, wypełnij formularz i przekaż go bibliotekarzowi.
III. Bibliotekarz sprawdzi Twoje dane, a następnie założy Ci konto czytelnika i wyda ważną kartę.

Szczegółowe zasady postępowania - wyliczenie

I. Aby znaleźć odpowiednią książkę lub odpowiednie czasopismo, skorzystaj z katalogu bibliotecznego.
II. Musisz się do niego zalogować:
- Wpisz numer karty („login") i hasło, które przekazuje Ci pracownik biblioteki.
- Kliknij ikonkę DALEJ.
III. Następnie wpisz do wyszukiwarki właściwe informacje o książce:
- Podaj słowa kluczowe („autor, tytuł, typ publikacji").
- Naciśnij ikonkę OK.
IV. Gdy wyświetli się właściwy tytuł oraz numer biblioteczny (sygnatura), wybierz polecenie ZAMAWIAM.
V. Jeśli publikacja jest niedostępna, otrzymasz komunikat WYPOŻYCZONE.
VI. Jeśli publikacja jest dostępna, po półgodzinie możesz ją odebrać ze stolika z zamawianymi książkami.

Szczegółowe zasady do części II
Wyliczenia główne i podpunkty

I. Możesz wypożyczyć nie więcej niż 4 książki na 3 tygodnie.
II. Możesz wypożyczyć książki tylko wtedy, gdy oddasz wcześniej wypożyczone.
III. Czytelnicy wybierają książki i zgłaszają je bibliotekarzowi.
IV.Bibliotekarz wprowadza dane do komputera.
V. Następnie można książkę wypożyczyć.

Szczegółowe zasady do części III

IV. DODATKOWE WSKAZÓWKI

I. Biblioteka nie wypożycza: czasopism, wydawnictw encyklopedycznych i słownikowych. Można z nich korzystać jedynie w czytelni.
II. Książki należy oddać w terminie.
III. Z wypożyczalni mogą korzystać czytelnicy, którzy w terminie oddali wcześniej wypożyczone wydawnictwa.

Nagłówek do części IV - dodatkowe UWAGI, OSTRZEŻENIA, ZASADY itp.

Wybierzcie jedną osobę, która będzie robiła figurki przestrzenne z papieru (np. modele samolotu, statku lub czapki malarskiej). Obserwując jej czynności, wpiszcie je do tabeli z zeszycie lub na planszy. Na koniec w grupie zredagujcie instrukcję. Przedstawcie ją innej grupie. Jeśli instrukcja została dobrze przygotowana, reprezentanci drugiej grupy na pewno nie będą mieli trudności w zrobieniu tej samej figurki.

Skorzystaj z poniższego szablonu gatunkowego i przygotuj własną instrukcję. Może to być np. instrukcja zatytułowana: Jak opowiedzieć śmieszny dowcip?

W instrukcjach ważny jest precyzyjny opis. Istotne jest również, aby język, którym jest napisana był czytelny i zrozumiały. Spróbuj więc przeredagować poniższe instrukcje według podanego wzoru. Zamień formy na prostsze - typowe dla instrukcji.

Wzór: Przed przejściem przez ulicę należy zwrócić uwagę, czy z prawej lub z lewej strony nie nadjeżdża samochód. → Zanim przejdziesz przez ulicę...

1) Można przejść przez ulicę wyłącznie wtedy, gdy zapali się zielone światło. Przechodzenie na czerwonym świetle jest niedozwolone.

2) W razie zauważenia niebezpiecznej sytuacji należy niezwłocznie powiadomić straż miejską.

3) Każdy, kto dostrzeże wypadek, powinien jak najszybciej powiadomić o tym policję. Należy wybrać numer 112 i przekazać informację o wypadku.

4) Wypożyczanie książek w naszej bibliotece nie nastręcza trudności.

5) Przed wypożyczeniem kolejnych książek należy oddać poprzednie.

6) W razie nieoddania książek w terminie nie będzie można wypożyczyć kolejnych.

# data[].attributes.attachment_link.description
RbGM1KspYVI4X 1 W życiu codziennym bardzo często spotykamy się z tekstami użytkowymi. Jednym z nich jest instrukcja, która spokrewniona jest z takimi gatunkami, jak wskazówka, zalecenie, polecenie. Wszystkie te formy mają w bardzo prosty i jednoznaczny sposób opisać zasady postępowania i działania w konkretnych sytuacjach.

# data[].attributes.headline
Temat: Co odpowie ci wiatr? Piosenka Boba Dylana.

# data[].attributes.subject
Temat: Co odpowie ci wiatr? Piosenka Boba Dylana.

# data[].attributes.body
Wysłuchaj piosenki wykonywanej przez Boba Dylana

# data[].attributes.attachment_link.title
Blowing In The Wind (Live On TV, March 1963)

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z tekstem po polsku (link) i rozwiąż zamieszczone ćwiczenia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przyjrzyj się fotografiom, określ ich nastrój i stwórz na ich podstawie krótką opowieść, którą mogłyby ilustrować. Możesz wykorzystać je w innej kolejności. Przedstaw opowiadanie innym uczniom i posłuchaj ich historii.

Przeczytaj tekst piosenki Boba Dylana, amerykańskiego muzyka i poety. Zwróć uwagę na obrazy przedstawione w utworze.

Przez ile dróg musi przejść każdy z nas,
By mógł człowiekiem się stać?
Przez ile mórz lecieć ma biały ptak.
Nim w końcu upadnie na piach?
Przez ile lat będzie ten kanion trwał,
Nim w końcu rozkruszy go czas?

Ref. Odpowie ci wiatr
Wiejący przez świat,
Odpowie ci, bracie, tylko wiatr.

Przez ile lat będzie trwał góry szczyt,
Nim deszcz go na mórz zniesie dno?
Przez ile ksiąg pisze się ludzki byt,
Nim wolność w nim wpisze kto?
Przez ile lat nie odważy się nikt
Zawołać, że czas zmienić świat?

Ref. Odpowie ci wiatr...

Przez ile lat ludzie giąć będą kark,
Nie widząc, że niebo jest tuż?
Przez ile łez, ile bólu i skarg
Przejść trzeba i przeszło się już?
Jak blisko śmierć musi przejść obok nas,
By człowiek zrozumiał swój los?

Ref. Odpowie ci wiatr...

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyjrzyj się fotografiom, określ ich nastrój i stwórz na ich podstawie krótką opowieść, którą mogłyby ilustrować. Możesz wykorzystać je w innej kolejności. Przedstaw opowiadanie innym uczniom i posłuchaj ich historii. Przeczytaj tekst piosenki Boba Dylana, amerykańskiego muzyka i poety. Zwróć uwagę na obrazy przedstawione w utworze.

# data[].attributes.body
Wynotuj najważniejsze nagrody otrzymane przez Boba Dylana. Skorzystaj z internetu. Jeśli chcesz otrzymać ocenę za aktywność, prześlij tę lekcję.

# data[].attributes.body
Dziś - obiecywany jeszcze, kiedy były zajęcia w szkole - film na podstawie lektury. Na razie cz. I. Miłego oglądania.

# data[].attributes.headline
Temat: Utrwalenie zasad ortografii i interpunkcji.

# data[].attributes.subject
Temat: Utrwalenie zasad ortografii i interpunkcji.

# data[].attributes.body
Zapisz temat w zeszycie. Dziś i jutro trening pisowni. Będziemy pracować z zeszytem ćwiczeń.
Otwórz zeszyt ćwiczeń s. 164 i zapoznaj się z wierszem pozbawionym niektórych głosek. Rozwiąż 8 ćwiczeń. Pozostałe osiem dokończ w piątek, dopisując nr lekcji i datę w zeszycie.

# data[].attributes.headline
Temat: Sztuka pisania wierszy w dwóch odsłonach.

# data[].attributes.subject
Temat: Sztuka pisania wierszy w dwóch odsłonach.

# data[].attributes.body
Lekcja będzie dotyczyć wierszy – ich budowy i charakterystyki.

# data[].attributes.body
Wysłuchaj nagrań wierszy.

# data[].attributes.body
Tadeusz Różewicz

Kto jest poetą

Poetą jest ten który pisze wiersze

I ten który wierszy nie pisze

Poetą jest ten który zrzuca więzy

I ten który więzy sobie nakłada

Poetą jest ten który wierzy

I ten który uwierzyć nie może

Poetą jest ten który kłamał

I ten którego okłamano

Ten który upadł

I ten który się podnosi

Poetą jest ten który odchodzi

I ten który odejść nie może

Jarosław Iwaszkiewicz

Do czytelnika

Chciałbym napisać, jak pies biegnie,

Wóz cały w słońcu jedzie laskiem,

Baba rowerem skręca jezdnią

I bańki lśnią blaszanym blaskiem.

Czerwony pociąg mija domy,

A z elektrowni czarne dymy,

Spłoszony kasztan szarpie brony,

Topola składa liść jak rymy.

Żeby to wszystko w słońcu błysło

I żeby było tak jak żywe –

I żebyś ty to widział wszystko,

I żebyś był, jak ja – szczęśliwy.

# data[].attributes.headline
Na podstawie tekstów odpowiedz wyczerpująco na pytania w zeszycie

# data[].attributes.subject
Na podstawie tekstów odpowiedz wyczerpująco na pytania w zeszycie

# data[].attributes.body
Kto jest poetą według tekstu Różewicza?

Do jakich uczuć, emocji odwołuje się podmiot liryczny, opisując cechy poety?

Jakie cechy ma ten utwór?

O czym chce pisać poeta w wierszu Iwaszkiewicza?

W czym poeta widzi swoje natchnienie?

Jakie emocje chce odczuwać poeta?

# data[].attributes.body
Zbadaj budowę wierszy. Podaj liczbę wersów, sprawdź obecność rymów, znaków interpunkcyjnych.
Na tej podstawie określ, który z wierszy nazwiemy wierszem białym, a który stroficznym. Wytłumacz pisemnie w zeszycie, co znaczą te pojęcia. Możesz skorzystać z wiadomości dostępnych w swoim podręczniku do literatury lub w internecie.

# data[].attributes.body
Dzisiaj kolej na cz. II filmu. Miłego oglądania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hobbit: Pustkowie Smauga (2013) Lektor PL - HD 720p

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z materiałami w linku. Na początek obejrzyj film pod ćw. 1.
Następnie rozwiąż pozostałe ćwiczenia. Odpowiedzi do ćwiczeń 5, 6 i 7 zapisz w zeszycie, a pozostałe wykonaj na komputerze. Ćwiczenia nie są trudne i wszyscy powinni sobie poradzić ;)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
R9YiwJqRXW6hY 1 1

Zapoznaj się z samouczkiem dotyczącym korzystania ze słowników i encyklopedii internetowych.

Wypisz synonimy słowa „egoista". Możesz posłużyć się słownikami: języka polskiego lub synonimów.

Sprawdź, z jakiego języka pochodzi wyraz „narcyz" i do jakiej opowieści się odnosi. Kogo określamy takim słowem?

Ze słownika frazeologicznego wypisz związki wyrazowe ze słowem „kwiat". Z trzema wybranymi ułóż zdania. Zapisz je w zeszycie.

Pierwszy słownik języka polskiego (sześciotomowy) został wydany w Warszawie w latach 1807-1814 przez Samuela Bogumiła Lindego.

# data[].attributes.attachment_link.description
R9YiwJqRXW6hY 1 1 Zapoznaj się z samouczkiem dotyczącym korzystania ze słowników i encyklopedii internetowych. Wypisz synonimy słowa „egoista". Możesz posłużyć się słownikami: języka polskiego lub synonimów. Sprawdź, z jakiego języka pochodzi wyraz „narcyz" i do jakiej opowieści się odnosi. Kogo określamy takim słowem? Ze słownika frazeologicznego wypisz związki wyrazowe ze słowem „kwiat".

# data[].attributes.body
W dołączonym linku znajdziesz tekst, który będziemy czytać i instrukcję do lekcji.
Na początek pod tematem wykonaj zadania 1 i 2. Następnie przeczytaj tekst. Po przeczytaniu wykonaj pozostałe zadania. Odpowiadaj pełnymi zdaniami. Wykonuj w zeszycie, oprócz zadania 7 (zaznacz na komputerze). Zadania możesz wykonać na komputerze pod warunkiem, że je wydrukujesz i wkleisz do zeszytu. Zadania 16 i 17 nie są obowiązkowe.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapoznaj się z mapą starożytnego Egiptu i odpowiedz na pytania pełnymi zdaniami:

W jakich miejscach znajdują się egipskie miasta, oazy i pola uprawne?

Gdzie zbudowane są piramidy?

Gdzie jest położona Dolina Królów?

Bolesław Prus

Naprawdę nazywał się Aleksander Głowacki. Wybitny polski pisarz, autor powieści (m.in. „Lalka", „Faraon") i nowel (najbardziej znane: „Katarynka", „Kamizelka", „Antek", „Z legend dawnego Egiptu").

Przeczytaj tekst „Modlitwa Psujaczka" Bolesława Prusa. Zwróć uwagę na fragmenty, w których narrator opisuje miejsce akcji.

W tej chwili na twarzy faraona ukazał się spokojny uśmiech.
- Zdaje mi się - rzekł pan - że widzę Egipt... Cały Egipt... Tak, to jest Nil... pustynia... Tu Memfis, tam Teby...
Istotnie widział Egipt, cały Egipt, ale nie większy od alei, która ciągnęła się przez ogród jego pałacu. Dziwny obraz miał jednak tę własność, że gdy faraon skierował na jaki punkt baczniejszą uwagę, punkt ten rozrastał się w okolicę prawie naturalnej wielkości.
Słońce już zachodziło, oblewając ziemię złotawopurpurowym światłem. Dzienne ptaki zasiadały do snu, nocne - budziły się w kryjówkach. W pustyni ziewały hieny i szakale, a drzemiący lew przeciągał potężne cielsko, gotując się do pościgów za łupem.
Nilowy rybak śpiesznie wywłóczył sieci, wielkie statki transportowe przybijały do brzegów. Znużony rolnik odejmował od kubeł, którym przez cały dzień czerpał wodę; inny powoli wracał z pługiem do swej . W miastach zapalano światła, w świątyniach kapłani zbierali się na nabożeństwo wieczorne. Na gościńcach opadał kurz i milknęły skrzypiące koła wozów. Ze szczytu odezwały się jękliwe głosy wzywające naród do modlitwy.
W chwilę później faraon spostrzegł ze zdziwieniem niby stado srebrzystych ptaków unoszących się nad ziemią. Wylatywały one ze świątyń, pałaców, ulic, fabryk, statków nilowych, chat wieśniaczych, nawet z kopalń. Z początku każdy z nich pędził w górę jak strzała, lecz wnet spotykał pod niebem innego srebrnopiórego ptaka, który zabiegał mu drogę, uderzał go z całej siły i - obaj martwi upadali na ziemię.
Były to niezgodne modlitwy ludzkie, które nawzajem przeszkadzały sobie wzbić się do tronu Przedwiecznego...
Faraon wytężył słuch... Z początku dolatywał go tylko szelest skrzydeł; niebawem jednak mógł odróżnić wyrazy.
I oto słyszał chorego, który modlił się o powrót do zdrowia, ale jednocześnie lekarza, który błagał, ażeby jego pacjent chorował jak najdłużej. Gospodarz prosił o czuwanie nad jego i oborą; złodziej wyciągał ręce do nieba, ażeby bez przeszkody mógł wyprowadzić cudzą krowę i napełnić wory cudzym ziarnem.
Modlitwy ich roztrącały się jak kamienie wyrzucone z procy.
Wędrowiec w pustyni upadał na piasek, żebrząc o wiatr północny, który by mu przyniósł kroplę wody; morski żeglarz bił czołem o pokład, ażeby jeszcze przez tydzień wiały wiatry ze wschodu. Rolnik chciał, aby prędzej wysychały bagna po wylewie; ubogi rybak żądał, by bagna nie wysychały nigdy.
I ich modły rozbijały się wzajemnie i nie dosięgły boskich uszu Amona.
Największy zgiełk panował nad kamieniołomami, gdzie przestępcy, skuci w łańcuchy, za pomocą klinów moczonych wodą rozsadzali ogromne skały. Tam partia robotników dziennych błagała o noc, aby spać się położyć, podczas gdy budzeni przez dozorców robotnicy partii nocnej bili się w piersi, aby nigdy nie zachodziło słońce. Tam kupcy, którzy nabywali odłupane i obrobione kamienie, modlili się, ażeby jak najwięcej było w kopalni przestępców, podczas gdy dostawcy żywności leżeli na brzuchach wzdychając, ażeby pomór tępił robotników i umożliwił dostawcom większe zyski.
Więc i modły ludzi z kopalń nie dolatywały do nieba.
Na zachodniej granicy ujrzał faraon dwie armie do boju. Obie leżały na piaskach wzywając Amona o wytępienie nieprzyjaciół. Libijczycy życzyli hańby i śmierci Egipcjanom; Egipcjanie miotali przekleństwa na Libijczyków.
Modły tych i tamtych, jak dwa stada jastrzębi, starły się nad ziemią i spadły na pustynię. Amon nawet ich nie dojrzał.
I gdziekolwiek zwrócił faraon umęczoną źrenicę, wszędzie było to samo. Chłopi modlili się o wypoczynek i zniżenie podatków; pisarze - aby rosły podatki i nigdy nie kończyła się praca. Kapłani błagali Amona o długie życie dla i wytępienie , którzy psuli im operacje pieniężne; wzywali bóstwa, aby zachowało Fenicjan i prędzej pozwoliło wejść na tron , gdyż ten ukróci samowolę kapłanów. Lwy, szakale i hieny dyszały głodem i pożądaniem świeżej krwi; jelenie, sarny i zające z trwogą opuszczały kryjówki, myśląc o zachowaniu nędznego życia jeszcze przez jedną dobę, choć mówiło doświadczenie, że i tej nocy kilkunaścioro ich musi zginąć, ażeby nie pomarły drapieżniki.
I tak na całym świecie panowała rozterka. Każdy chciał tego, co lękiem napełniało innych; każdy prosił o własne dobro, nie pytając, czy nie zrobi szkody bliźniemu.
Przeto modlitwy ich, chociaż były jak srebrzyste ptaki wzbijające się ku niebu, nie dosięgły przeznaczenia. I boski Amon, którego nie dochodził żaden głos z ziemi, oparłszy ręce na kolanach, coraz więcej zagłębiał się w rozpatrywaniu swojej własnej boskości, a na świecie coraz częściej rządziła ślepa moc i przypadek.
Wtem faraon usłyszał głos kobiecy:
- Psujak!... Psujaczek!... wracaj, zbytniku, do chaty, bo już pora na modlitwę...
- Zaraz... zaraz!... - odpowiedział głos dziecięcy.
Władca spojrzał w tamtym kierunku i zobaczył ubogą lepiankę pisarza od bydła. Właściciel jej przy blaskach zachodzącego słońca kończył pisać swój rejestr, jego żona rozbijała kamieniem pszenicę na placki, a przed domem, jak młody koziołek, biegał i skakał sześcioletni chłopczyna, śmiejąc się nie wiadomo z czego.
Widać upajało go pełne woni powietrze wieczorne.
- Psujak!... Psujaczek!... chodź tu na modlitwę... - powtarzała kobieta.
- Zaraz!... zaraz!...
I znowu biegał, i cieszył się jak szalony.
Nareszcie matka, widząc, że słońce zaczyna pogrążać się w piaskach pustyni, odłożyła swój kamień i wyszedłszy na dziedziniec, schwyciła biegającego chłopca jak źrebaka. Opierał się, lecz w końcu uległ przemocy. Matka zaś, wciągnąwszy go do lepianki, czym prędzej posadziła go na podłodze i przytrzymała ręką, ażeby jej znowu nie uciekł.
- Nie kręć się - mówiła - podwiń nogi i siedź prosto, a ręce złóż i podnieś do góry... A niedobre dziecko!...
Chłopak wiedział, że już nie wykręci się od modlitwy, więc aby jak najprędzej wyrwać się znowu na podwórze, wzniósł pobożnie oczy i ręce do nieba i cieniutkim a krzykliwym głosem prawił zadyszany:
- Dziękuję ci, dobry boży Amonie, żeś tatkę chronił dzisiaj od przygód, a mamie dał pszenicy na placki... I jeszcze co?... Żeś stworzył niebo i ziemię i zesłał jej Nil, który nam chleb przynosi... I jeszcze co?... Aha, już wiem!... I jeszcze dziękuję ci, że tak pięknie na dworze, że rosną kwiaty, śpiewają ptaki i że palma rodzi słodkie daktyle. A za te dobre rzeczy, które nam darowałeś, niechaj wszyscy kochają cię jak ja i chwalą lepiej ode mnie, bom jeszcze mały i nie uczyli mnie mądrości. No, już dosyć...
- Złe dziecko! - mruknął pisarz od bydła, schylony nad swoim rejestrem. - Złe dziecko, niedbale oddaje cześć Amonowi...
Ale faraon w czarodziejskiej kuli dostrzegł zupełnie co innego. Oto modlitwa rozzbytkowanego chłopczyny jak skowronek wzbiła się ku niebu i trzepocząc skrzydłami, wznosiła się coraz wyżej i wyżej, aż do tronu, gdzie wiekuisty Amon, z rękoma na kolanach, zagłębiał się w rozpatrywaniu swojej własnej wszechmocy.
Potem wzniosła się jeszcze wyżej, aż na wysokość głowy bóstwa, i śpiewała mu cienkim dziecięcym głosikiem:
- A za te dobre rzeczy, które nam darowałeś, niechaj wszyscy kochają cię jak ja...
Na te słowa pogrążone w sobie bóstwo otworzyło oczy i padł z nich na świat promień szczęścia. Od nieba do ziemi zaległa niezmierna cisza. Ustał wszelki ból, wszelki strach, wszelka krzywda. Świszczący pocisk zawisnął w powietrzu, lew zatrzymał się w skoku na łanię, podniesiony kij nie spadł na plecy niewolnika. Chory zapomniał o cierpieniu, zbłąkany w pustyni o głodzie, więzień o łańcuchach. Ucichła burza i stanęła fala morska gotowa zatopić okręt. I na całej ziemi zapanował taki spokój, że słońce, już ukryte pod widnokręgiem, znowu podniosło promieniejącą głowę.
Faraon ocknął się. Zobaczył przed sobą mały stolik, na nim czarną kulę, a obok Beroesa.
- Mer‑amen‑Ramzesie - spytał kapłan - znalazłżeś człowieka, którego modły trafią do podnóżka Przedwiecznego?
- Tak - odparł faraon.
- Jestże on księciem, rycerzem, prorokiem czy może tylko zwyczajnym pustelnikiem?
- Jest to mały, sześcioletni chłopczyk, który o nic Amona nie prosił, lecz za wszystko dziękował.
- A wiesz, gdzie on mieszka? - pytał Chaldejczyk.- Wiem, ale nie chcę wykradać dla siebie potęgi jego modlitwy. Świat, Beroesie, jest to olbrzymi wir, w którym ludzie miotają się jak piasek, a rzuca nimi nieszczęście. Zaś dziecko swoją modlitwą daje ludziom to, czego ja nie potrafię: krótką chwilę zapomnienia i spokoju. Zapomnienie i spokój... rozumiesz, Chaldejczyku?
Beroes milczał.

Jak myślisz, co chciał zobaczyć faraon w czarnej kuli?

Opisz, co zobaczył.

zadanie interaktywne

W podanym opisie zaznacz wszystkie epitety.

fioletowy

Słońce już zachodziło, oblewając ziemię złotawopurpurowym światłem. Dzienne ptaki zasiadały do snu, nocne - budziły się w kryjówkach. W pustyni ziewały hieny i szakale, a drzemiący lew przeciągał potężne cielsko, gotując się do pościgów za łupem.

Nilowy rybak śpiesznie wywłóczył sieci, wielkie statki transportowe przybijały do brzegów. Znużony rolnik odejmował od żurawia kubeł, którym przez cały dzień czerpał wodę; inny powoli wracał z pługiem do swej lepianki. W miastach zapalano światła, w świątyniach kapłani zbierali się na nabożeństwo wieczorne. Na gościńcach opadał kurz i milknęły skrzypiące koła wozów. Ze szczytu pylonów odezwały się jękliwe głosy wzywające naród do modlitwy.

W chwilę później faraon spostrzegł ze zdziwieniem niby stado srebrzystych ptaków unoszących się nad ziemią. Wylatywały one ze świątyń, pałaców, ulic, fabryk, statków nilowych, chat wieśniaczych, nawet z kopalń. Z początku każdy z nich pędził w górę jak strzała, lecz wnet spotykał pod niebem innego srebrnopiórego ptaka, który zabiegał mu drogę, uderzał go z całej siły i - obaj martwi upadali na ziemię.

Narysujcie w grupach wybrane obrazy, które faraon ujrzał w czarnej kuli.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapoznaj się z mapą starożytnego Egiptu i odpowiedz na pytania pełnymi zdaniami: W jakich miejscach znajdują się egipskie miasta, oazy i pola uprawne? Gdzie zbudowane są piramidy? Gdzie jest położona Dolina Królów? Naprawdę nazywał się Aleksander Głowacki. Wybitny polski pisarz, autor powieści (m.in. „Lalka", „Faraon") i nowel (najbardziej znane: „Katarynka", „Kamizelka", „Antek", „Z legend dawnego Egiptu").

# data[].attributes.headline
Temat: Z „człowiekiem ze złotym parasolem” wędrujemy po świecie poezji.

# data[].attributes.subject
Temat: Z „człowiekiem ze złotym parasolem” wędrujemy po świecie poezji.

# data[].attributes.body
Utrwalisz wiadomości o środkach poetyckich (porównanie, przenośnia, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy), udoskonalisz umiejętność dostrzegania różnic między językiem prozy i poezji.

# data[].attributes.body
Na początek:
Zapisz w zeszycie nazwy pojęć wraz z ich wyjaśnieniem.

Wyraz określający cechy i właściwości rzeczownika, najczęściej jest przymiotnikiem (EPITET).

Wyrażenie lub zwrot, w którym poszczególne wyrazy występują w nowym znaczeniu (PRZENOŚNIA POETYCKA (METAFORA)).

Zestawienie ze sobą podobnych cech osób, przedmiotów, zjawisk. Charakteryzują je słówka: jak, jakby, jakoby, niby, niczym, na kształt (PORÓWNANIE).

Wyraz naśladujący różne dźwięki (WYRAZ DŹWIĘKONAŚLADOWCZY, ONOMATOPEJA).

# data[].attributes.body
Danuta Wawiłow
Człowiek ze złotym parasolem

Żółtą drogą, zielonym polem
szedł raz człowiek pod parasolem
i uśmiechał się mimo słoty,
bo parasol był cały złoty,
coś mu śpiewał, bzykał jak mucha,
śmieszne bajki plótł mu do ucha...

I ten deszcz tak padał i padał,
a parasol gadał i gadał,
a ten człowiek mu odpowiadał.
I oboje byli weseli,
choć się wcale nie rozumieli,
bo ten człowiek gadał po polsku,
a parasol - po parasolsku...

# data[].attributes.headline
Przepisz do zeszytu przykłady z wiersza, wstawiając w miejsce kropek odpowiednie nazwy środków poetyckich podanych na początku lekcji.

# data[].attributes.subject
Przepisz do zeszytu przykłady z wiersza, wstawiając w miejsce kropek odpowiednie nazwy środków poetyckich podanych na początku lekcji.

# data[].attributes.body
..............., np. żółtą drogą, zielonym polem, parasol złoty, śmieszne bajki, oboje weseli.

..............., np. parasol był cały złoty, coś mu śpiewał, śmieszne bajki plótł mu do ucha...

................., np. parasol bzykał jak mucha.

...................., np. bzykał.

# data[].attributes.body
Dowiedz się więcej na temat onomatopei. obejrzyj krótki, ciekawy film.

# data[].attributes.body
Prezentowane dzisiaj środki poetyckie mogą występować nie tylko w poezji, ale również w prozie, czyli np. w opowiadaniach czy powieściach. W prozie jednak nie będą tak częste, jak w poezji - wyjątkiem będzie tzw. proza poetycka. Przykładem może być poniższy fragment opowiadania Brunona Schulza.

# data[].attributes.body
"Przez ciemne mieszkanie na pierwszym piętrze kamienicy w rynku przechoǳiło co ǳień na wskroś całe wielkie lato: cisza drgających słojów powietrznych, kwadraty blasku, śniące żarliwy swój sen na podłoǳe; melodia katarynki, dobyta z najgłębszej złotej żyły dnia; dwa, trzy takty refrenu, granego gǳieś na fortepianie wciąż na nowo, mdlejące w słońcu na białych trotuarach, zagubione w ogniu dnia głębokiego".

# data[].attributes.body
Zajrzyjcie na stronę internetową szkoły w sprawie konsultacji, jeśli ich potrzebujecie - umówimy się ewentualnie online lub w szkole.

# data[].attributes.headline
Temat: Jak to jest być człowiekiem? (2 nr lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: Jak to jest być człowiekiem? (2 nr lekcji)

# data[].attributes.body
Pod tematem zapisz tytuły do zamieszczonych fotografii i obrazów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tak pięknie wkoło a myśli czarne. - Anka Fi-D (anfid) - VariArt.org - internetowa galeria sztuki

# data[].attributes.attachment_link.description
VariArt.org - internetowa galeria sztuki

# data[].attributes.attachment_link.title
odkrywanie rozchwianych barw morza - Ignacy Augustyn Langa (august) - VariArt.org - internetowa galeria sztuki

# data[].attributes.attachment_link.description
VariArt.org - internetowa galeria sztuki

# data[].attributes.attachment_link.title
... - Kamil (tulifi) - VariArt.org - internetowa galeria sztuki

# data[].attributes.attachment_link.description
VariArt.org - internetowa galeria sztuki

# data[].attributes.body
Anna Kamieńska
Śmieszne

Jak to jest być człowiekiem
spytał ptak
Sama nie wiem
Być więźniem swojej skóry
a sięgać nieskończoności
być jeńcem drobiny czasu
a dotykać wieczności
być beznadziejnie niepewnym
i szaleńcem nadziei
być igłą szronu
i garścią upału
wdychać powietrze
dusić się bez słowa
płonąć
i gniazdo mieć z popiołu
jeść chleb
lecz głodem się nasycać
umierać bez miłości
a kochać przez śmierć
To śmieszne odrzekł ptak
wzlatując w przestrzeń lekko

# data[].attributes.body
Przepisz do zeszytu lub wydrukuj schemat (tabelkę) i dokończ w oparciu o tekst, wypisując odpowiednie przeciwieństwa z wiersza

# data[].attributes.body
Ułóż trzy zdania, w których odpowiesz na pytanie zawarte w temacie lekcji.

# data[].attributes.headline
Zadanie do wysłania na ocenę - wyślij do piątku 5. czerwca

# data[].attributes.subject
Zadanie do wysłania na ocenę - wyślij do piątku 5. czerwca

# data[].attributes.body
Opisz jedno ze zdjęć zamieszczonych do tej lekcji. W zakończeniu napisz też, jaki nadałeś (nadałaś) mu tytuł.

# data[].attributes.body
Na początek ogłoszenia:

# data[].attributes.body
Przy wejściu do szkoły zostawiłem Wasze "domowniczki", które oceniłem już jakiś czas temu. Dotyczy to tylko tych osób, które składały te zeszyty, kiedy jeszcze chodziliśmy do szkoły. Są do odebrania w czasie, kiedy szkoła jest otwarta, a więc w godz. 7.00-16.00. Proszę sobie odebrać w dogodnym dla siebie momencie.
Ogłoszenie 2
Z tego, co wiem, nie wszyscy na wczorajszej lekcji mogli otworzyć tabelkę. Dokonałem wczoraj drobnych zmian, dzięki czemu powinno się już wszystko otwierać. Proszę pisać w przyszłości, gdyby jakieś problemy techniczne występowały. Nie jest to zależne ode mnie, po prostu - nie każdy komputer obsługuje niektóre formaty plików.

# data[].attributes.body
Dowiesz się na dzisiejszej lekcji, dlaczego warto czytać książki i jakie korzyści mogą z tego płynąć.

# data[].attributes.body
Otwórz link i przeczytaj dwa początkowe zadania. Zapisz w zeszycie prawidłowe rozwiązanie zadania nr 2.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zaznacz na zielono co drugą sylabę. Odczytaj niepokolorowane sylaby i odkryj tytuł opowiadania, które poznasz. Zapisz go tutaj, a potem przepisz do zeszytu. Pamiętaj o wielkiej literze i użyciu cudzysłowu.
NIE BO KOŃ MI CZĄ BER CA ŁA SIĘ GA HI PEK STO PA RIA

Michael Ende

Pisarz niemiecki, znany przede wszystkim z opowieści „Nie kończąca się historia" oraz „Momo". Był również aktorem, scenarzystą oraz dyrektorem teatru.

Przeczytajcie fragment książki pt. „Nie kończąca się historia". O czym opowiada?

- Pewnie z ciebie nielichy kujon, co? Prymus z samymi piątkami, ulubieniec wszystkich nauczycieli, prawda?
- Nie - odrzekł Bastian, nadal nie podnosząc wzroku - w zeszłym roku zimowałem.
- O Boże! - zawołał pan Koreander. - Więc niewypał na całej linii!
Bastian nic nie powiedział. Stał sobie po prostu, zwiesiwszy ręce, z płaszcza kapało.
- A co oni takiego krzyczą, kiedy cię wyśmiewają? - dopytywał się pan Koreander.
- Ach, co im ślina na język przyniesie.
- Na przykład?
- Gruba beka, tłuste sadło, na sedesie ciężko siadło, sedes trzeszczy, sadło wrzeszczy, potem łomot, potem plusk, no i nie ma sadła już.
- Niezbyt dowcipne - zauważył pan Koreander. - Co jeszcze?
Bastian z ociąganiem zaczął wyliczać:
- Fioł, cymbał, blagier, szachraj...
- Fioł? Dlaczego?
- Gadam czasami sam ze sobą.
- O czym na przykład?
- Wymyślam sobie historyjki, wynajduję słowa i nazwy, których jeszcze nie ma, i różne takie.
- I sam to sobie opowiadasz? Dlaczego?
- No bo nikogo innego to nie interesuje.
Pan Koreander milczał chwilę w zamyśleniu.
- Co na to mówią twoi rodzice?
Bastian nie od razu odpowiedział. Dopiero po jakimś czasie bąknął:
- Ojciec nic nie mówi. Zawsze tak jest. Jemu wszystko jedno.
- A matka?
- Ona... jej już nie ma.
- Rodzice się rozwiedli?
- Nie - powiedział Bastian - ona umarła.
W tym momencie zadzwonił telefon. Pan Koreander z pewnym wysiłkiem dźwignął się z fotela i poczłapał do małego pokoiku [...].
Bastian stał jak odrętwiały i nie bardzo wiedział, co się z nim takiego stało, że zdobył się na powiedzenie tego wszystkiego. Nie znosił takiego wypytywania. Gorąco mu się zrobiło, gdy nagle pomyślał, że grubo spóźni się do szkoły, tak, to jasne, musi się pośpieszyć, musi biec - ale nie ruszał się z miejsca i nie mógł się zdecydować. Coś go tu trzymało, nie wiedział co. [...]
Bastian uprzytomnił sobie, że przez cały czas wpatruje się w książkę, którą przedtem miał w ręku pan Koreander i która teraz leżała na skórzanym fotelu. Nie mógł po prostu oderwać od niej oczu. Zdawało mu się, że tchnie ona jakąś magiczną siłą, która przyciąga go nieodparcie.
Zbliżył się do fotela, pomału wyciągnął rękę, dotknął książki - i w tej samej chwili coś w nim zabrzęczało, tak jakby zatrzasnęła się pułapka. Bastian miał niejasne wrażenie, że wraz z tym dotknięciem zaczęło się coś nieodwołalnego i odtąd potoczy się swoim biegiem.
Podniósł książkę i oglądał ją ze wszystkich stron. Była oprawna w jedwab koloru miedzi, który połyskiwał przy każdym poruszeniu. Pobieżnie przerzucając kartki zobaczył, że tekst był drukowany dwiema różnymi barwami. Nie miała chyba ilustracji, za to wspaniałe, wielkie inicjały. Gdy uważniej przyjrzał się okładce, dostrzegł na niej dwa węże - jeden był jasny, drugi ciemny - które połykały się nawzajem od ogona, tworząc w ten sposób owal. A w tym owalu znajdował się tytuł wypisany osobliwie splątanymi literami:
NIE KOŃCZĄCA SIĘ HISTORIA
Ludzkie namiętności stanowią nie lada zagadkę, a dzieci ulegają im w nie mniejszym stopniu niż dorośli. Ci, którymi zawładnęła namiętność, nie potrafią jej wytłumaczyć, a ci, którzy czegoś takiego nigdy nie zaznali, nie potrafią jej pojąć. Bywają ludzie, którzy ryzykują życiem, aby zdobyć górski szczyt. Nikt, nawet oni sami, nie umiałby naprawdę wyjaśnić, dlaczego to robią. Inni doprowadzają się do ruiny, aby pozyskać serce określonej osoby, która nie chce o nich słyszeć. [...] Nie brak takich, co sądzą, że mogą być szczęśliwi tylko tam, gdzie ich nie ma, i przez całe życie jeżdżą po świecie. A niekiedy ktoś nie zaznaje spokoju dopóty, dopóki nie obejmie władzy. Krótko mówiąc, tyle jest różnych namiętności, ilu jest różnych ludzi.
Dla Bastiana Baltazara Buksa były nią książki.
Kto nigdy z płonącymi uszami i potarganym włosem nie przesiadywał nad książką całych popołudni, czytając, czytając i czytając, zapominając o świecie, nie zauważając już, że chce mu się jeść albo że jest mu zimno -
Kto nigdy nie czytał ukradkiem pod kołdrą przy blasku latarki, bo ojciec lub matka, a może jeszcze ktoś inny, troskliwy, zgasił mu światło, uważając nie bez racji, że czas już spać, bo jutro rano tak wcześnie trzeba zerwać się z łóżka -
Kto nigdy, jawnie czy skrycie, nie wylewał gorzkich łez, bo wspaniała opowieść dobiegła końca i trzeba było się rozstać z postaciami, z którymi przeżyło się razem tyle przygód, które kochało się i podziwiało, śledząc ich losy to z lękiem, to z nadzieją, i bez których towarzystwa życie wydawało się puste i pozbawione sensu -
Kto czegoś takiego nie zna z własnego doświadczenia, cóż, ten prawdopodobnie nie zdoła pojąć, co teraz zrobił Bastian.
Wlepił wzrok w tytuł książki i na przemian robiło mu się gorąco i zimno. O tym, właśnie o tym, często już marzył i tego, odkąd opanowała go namiętność, pragnął: Historia, która nie kończyła się nigdy! Książka nad książkami! [...]
- Ciekaw jestem - powiedział do siebie - co właściwie dzieje się w książce, póki jest zamknięta. Naturalnie są w niej tylko litery wydrukowane na papierze, ale mimo to - coś jednak musi się dziać, bo kiedy ją otwieram, to nagle jest tam już cała historia. Są osoby, których jeszcze nie znam, są najróżniejsze przygody, wyczyny i walki - czasem zdarzają się burze morskie, a czasem przybywa się do obcych krajów i miast. Wszystko to w jakiś sposób tkwi w książce. Trzeba ją czytać, żeby to przeżywać, jasne. Ale w niej tkwi to już przedtem. Ciekaw jestem, jak?
I raptem ogarnął go nieomal uroczysty nastrój. Usiadł jak należy, sięgnął po książkę, otworzył na pierwszej stronie i zaczął czytać
NIE KOŃCZĄCĄ SIĘ HISTORIĘ

# data[].attributes.attachment_link.description
Zaznacz na zielono co drugą sylabę. Odczytaj niepokolorowane sylaby i odkryj tytuł opowiadania, które poznasz. Zapisz go tutaj, a potem przepisz do zeszytu. Pamiętaj o wielkiej literze i użyciu cudzysłowu. NIE BO KOŃ MI CZĄ BER CA ŁA SIĘ GA HI PEK STO PA RIA Pisarz niemiecki, znany przede wszystkim z opowieści „Nie kończąca się historia" oraz „Momo".

# data[].attributes.headline
Pod zapisanym zadaniem 2 napisz co najmniej trzy najważniejsze wg Ciebie powody, odpowiadając w punktach na poniższe pytanie.

# data[].attributes.subject
Pod zapisanym zadaniem 2 napisz co najmniej trzy najważniejsze wg Ciebie powody, odpowiadając w punktach na poniższe pytanie.

# data[].attributes.body
Jakie korzyści płyną z czytania?

# data[].attributes.body
Przeczytaj fragment znanej książki znajdujący się pod zad. 6.

# data[].attributes.body
Odpowiedz w zeszycie na polecenia 7 i 9 znajdujące się pod tekstem.

# data[].attributes.body
Rozwiąż zagadkę (polecenie 15)

# data[].attributes.headline
Trzecią część filmu "Hobbit" będziemy oglądać w późniejszym terminie.

# data[].attributes.subject
Trzecią część filmu "Hobbit" będziemy oglądać w późniejszym terminie.

# data[].attributes.body
Poznasz i zinterpretujesz fragment powieści „Alicja w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla.

# data[].attributes.body
Wejdź na poniższą stronę i zapoznaj się z ćw. 1. Obejrzyj film instruktażowy. Ułóż prostą krzyżówkę w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- Kiedy byliśmy mali - podjął wreszcie Fałszywy Żółw, trochę uspokoiwszy się, choć pochlipując jeszcze od czasu do czasu - chodziliśmy do szkoły w morzu. Naszym wychowawcą był pewien stary już Rekin, nazywaliśmy go Piła.
- Dlaczego nazywaliście go Piła, skoro to był Rekin? - zapytała Alicja.
- Bo nas tak piłował - odrzekł z irytacją Fałszywy Żółw. - Ależ ty jesteś tępa!
- Wstydziłabyś się zadawać takie głupie pytania! - zawtórował mu Gryfon, a potem siedli obaj w milczeniu i tak wytrzeszczyli się na Alicję, że biedaczka mało pod ziemię się nie zapadła. Wreszcie Gryfon przemówił do Fałszywego Żółwia: - Wal dalej, stary! Nie wałkuj tego cały dzień! - i tamten znów podjął:
- Tak... więc chodziliśmy w morzu do szkoły, choć wydaje ci się to nieprawdopodobne.
- Tego nie powiedziałam! - przerwała mu Alicja.
- Powiedziałaś - rzekł Fałszywy Żółw.
- Ugryź się w język! - zawtórował mu Gryfon, nim Alicja zdążyła się odezwać. Fałszywy Żółw mówił dalej:
- Mieliśmy tam wykształcenie na świetnym poziomie: wystarczy powiedzieć, że nauka odbywała się codziennie.
- Ja też chodziłam do codziennej szkoły - rzekła Alicja. - I czym się tu chwalić?
- Z przedmiotami nadliczbowymi? - spytał z lekkim niepokojem Fałszywy Żółw.
- Tak - odpowiedziała Alicja. - Mieliśmy osobno francuski i muzykę.
- I pranie też? - zapytał Fałszywy Żółw.
- Oczywiście, że nie! - oburzyła się Alicja.
- A! Więc ta twoja szkoła nie należała do najlepszych - rzekł z widoczną ulgą Fałszywy Żółw. - Bo w naszej szkole na końcu rachunku było napisane: francuski, muzyka i pranie; osobno.
- Po co wam to było - rzekła Alicja - skoro i tak mieszkaliście na dnie morza?
- Ja nie mogłem sobie na to pozwolić - westchnął Fałszywy Żółw. - Miałem tylko przedmioty obowiązkowe.
- To znaczy jakie? - zapytała Alicja.
- Przede wszystkim czyhanie i zwisanie, rzecz jasna - odpowiedział Fałszywy Żółw - a następnie różne rodzaje arytmetyki: wodowanie, obejmowanie, mrożenie i obrzydzielenie.
- Co to jest obrzydzielenie? - odważyła się spytać Alicja. - Nigdy o czymś takim nie słyszałam.
Gryfon aż podniósł obie łapy ze zdumienia. - Nie słyszałaś, co znaczy obrzydzielić! - wykrzyknął. - Ale co to jest wypiękniać, mam nadzieję, słyszałaś?
- Tak - odpowiedziała niepewnie Alicja - wypiękniać to znaczy... starać się... żeby coś było... ładniejsze.
- Więc jeżeli nie wiesz - podchwycił Gryfon - co znaczy obrzydzielić, to jesteś naprawdę tępa.
Nie zachęciło to Alicji do dalszych pytań, więc zwróciła się do Fałszywego Żółwia:
- I czego was jeszcze uczyli?
- No, na przykład histerii - odrzekł Fałszywy Żółw, wyliczając te przedmioty na płetwach - więc histerii starożytnej i nowożytnej z wodografią, poza tym rybunków. Nauczycielem rybunku był pewien stary żarłacz, przypływający raz na tydzień. Ten dopiero nas uczył rybunku i falowania!
- A to na czym polegało? - spytała Alicja.
- No cóż, nie potrafię ci tego pokazać - odpowiedział jej Fałszywy Żółw - bo już zbytnio zaskorupiałem. A Gryfon nigdy się tego nie uczył.
- Nie miałem na to czasu - rzekł Gryfon. - Ja chodziłem na przedmioty klasyczne. Ten profesor, uch, to było raczysko!
- Ja go raczej unikałem - westchnął Fałszywy Żółw. - Mówili, że u niego się nabywa tylko łysiny i grdyki.
- A był taki, był! - powiedział Gryfon i z kolei on westchnął; po czym obaj ukryli paszcze w łapskach.
- A ile mieliście jednego dnia lekcji? - spytała Alicja, żeby prędzej zmienić temat.
- Pierwszego dnia dziesięć - odpowiedział Fałszywy Żółw - a następnego dnia dziewięć i tak dalej.
- Jaki to dziwny plan zajęć! - wykrzyknęła Alicja.
- Dlatego to się nazywa lekcje - wyjaśnił Gryfon - bo codziennie jest lekcej i lekcej.
Ta myśl była dla Alicji zupełnym zaskoczeniem i trochę to rozważyła, zanim się znowu odezwała.

- W takim razie jedenasty musiał być wolny?
- Oczywiście! - rzekł Fałszywy Żółw.
- A co robiliście dwunastego? - dopytywała się w dalszym ciągu Alicja.
- Już dość o tych lekcjach - stanowczo uciął rozmowę Gryfon. - Teraz powiedz jej coś o zabawach.

W każdym zadaniu zaznacz poprawną odpowiedź. Pamiętaj, że odpowiedź jest tylko jedna. Do tekstu możesz zaglądać przez cały czas. Jeśli się pomylisz, spróbuj jeszcze raz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy w szkole uczą czyhania i obrzydzielenia?

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy byliśmy mali - podjął wreszcie Fałszywy Żółw, trochę uspokoiwszy się, choć pochlipując jeszcze od czasu do czasu - chodziliśmy do szkoły w morzu. Naszym wychowawcą był pewien stary już Rekin, nazywaliśmy go Piła.- Dlaczego nazywaliście go Piła, skoro to był Rekin? - zapytała Alicja.- Bo nas tak piłował - odrzekł z irytacją Fałszywy Żółw.

# data[].attributes.body
Przeczytaj informacje o autorze oraz fragment "Alicji w krainie czarów". Rozwiąż na komputerze ćw. 3 (przesuwaj przycisk "Dalej" po każdej odpowiedzi - ćw. 3 zawiera kilka pytań, w których tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa)

# data[].attributes.body
Zapisz prawidłową odpowiedź (ćw. 4).

# data[].attributes.body
Na jego podstawie wypisz, jakich przedmiotów uczono w opisywanej szkole.

# data[].attributes.body
Zapisz w zeszycie odpowiedzi do ćw. 6 (sprawdź najpierw poprawność na komputerze).

# data[].attributes.headline
Temat: Utrwalenie wiadomości o czasowniku.

# data[].attributes.subject
Temat: Utrwalenie wiadomości o czasowniku.

# data[].attributes.body
Ogłoszenie:
Jeśli ktoś nie oddał lektur do biblioteki szkolnej, proszony jest o składanie ich w szkole w pudełku koło biblioteki. Szkoła czynna jest od 7.00-16.00.

# data[].attributes.body
Przeczytaj krótkie wiadomości o czasowniku. Następnie, zaczynając od ćwiczenia nr 4, rozwiąż wszystkie następne ćwiczenia. Dwa wybrane zanotuj w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
RxmZ0cR8TELb0 1

zadanie interaktywne

Skaczesz, biegasz, robisz tyle rzeczy codziennie. Znajdujesz się też w różnych stanach, np. śpisz. Wszystkie te czynności są określane przez czasowniki.

Przypomnijcie sobie, co robicie każdego ranka. Odpowiadajcie na przemian na pytanie: „Co robisz rano?" i za każdym razem udzielajcie innej odpowiedzi. Oto przykład:

Przyjrzyj się ilustracji i odpowiedz na pytania. Odpowiedzi wpisz tutaj lub w zeszycie.

Co się z nią dzieje?

Podzielcie się na dwie grupy. Pierwsza grupa za pomocą scenek pantomimicznych przedstawia różne czasowniki odpowiadające na pytania: co robi?, co się z nim dzieje?. Druga grupa zgaduje i zapisuje na tablicy odgadnięte czasowniki.

Na przykład:

Po dziesięciu scenkach zamieńcie się rolami.

Wybierz dwa powiedzenia z poprzedniego zadania - takie, które najbardziej ci się podobają - i ułóż z nimi krótką historyjkę.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ryczą w klasie, dokazują, czyli czasownik w akcji

# data[].attributes.attachment_link.description
RxmZ0cR8TELb0 1 Skaczesz, biegasz, robisz tyle rzeczy codziennie. Znajdujesz się też w różnych stanach, np. śpisz. Wszystkie te czynności są określane przez czasowniki. Przypomnijcie sobie, co robicie każdego ranka. Odpowiadajcie na przemian na pytanie: „Co robisz rano?" i za każdym razem udzielajcie innej odpowiedzi. Oto przykład: Przyjrzyj się ilustracji i odpowiedz na pytania.

# data[].attributes.headline
Temat: Ekranizacja powieści Tolkiena - "Hobbit". (2 nr)

# data[].attributes.subject
Temat: Ekranizacja powieści Tolkiena - "Hobbit". (2 nr)

# data[].attributes.body
Obejrzyj trzecią część filmu na podstawie omawianej lektury. Wersja z dubbingiem.

# data[].attributes.body
Dzień wolny od zajęć.

# data[].attributes.body
Kontynuuj oglądanie filmu z środy.

# data[].attributes.body
Obejrzyj film na podstawie lektury.

# data[].attributes.attachment_link.title
Opowieści z Narnii Lew Czarownica i Stara szafa

# data[].attributes.body
Bardzo proszę podczas wakacji przeczytać powieść Henryka Sienkiewicza "Quo vadis". Będziemy omawiać już we wrześniu, a jest to dość długa lektura i żeby wszyscy zdążyli się zapoznać. W rozkładzie klasy siódmej jest bardzo dużo lektur, dlatego potem będzie wszystkim lżej, jeśli przeczytacie na wakacjach.

# data[].attributes.headline
Temat: Filmowe spotkanie z Anią Shirley.

# data[].attributes.subject
Temat: Filmowe spotkanie z Anią Shirley.

# data[].attributes.body
Obejrzyj ciekawą, inną ekranizację powieści L. M. Montgomery. Zauważ znaczące różnice między książkową a filmową wersją.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Matthew i Marilla Cuthbert decydują się zaadoptować chłopca, by pomagał w pracy przy farmie zwanej Zielonym Wzgórzem. Jednakże gdy mężczyzna przyjeżdża po podopiecznego na stację, nie zastaje tam nikogo, z wyjątkiem rudowłosej dziewczynki Anne Shirley.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ania z Zielonego Wzgórza (Anne of Green Gables)

# data[].attributes.attachment_link.description
Matthew i Marilla Cuthbert decydują się zaadoptować chłopca, by pomagał w pracy przy farmie zwanej Zielonym Wzgórzem. Jednakże gdy mężczyzna przyjeżdża po podopiecznego na stację, nie zastaje tam nikogo, z wyjątkiem rudowłosej dziewczynki Anne Shirley.

# data[].attributes.headline
Temat: Filmowe spotkanie z bohaterami literackimi. Powtórzenie wiadomości.

# data[].attributes.subject
Temat: Filmowe spotkanie z bohaterami literackimi. Powtórzenie wiadomości.

# data[].attributes.body
Obejrzyj film.