# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzięki temu dostaniesz formalne potwierdzenie, że jesteś osobą niepełnosprawną. Na jego podstawie Możesz starać się o różne świadczenia, ulgi i uprawnienia, na przykład możesz:

uzyskać odpowiednie zatrudnienie w zakładzie aktywności zawodowej albo zakładzie pracy chronionej,

skorzystać z przywilejów pracowniczych, między innymi z prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dłuższej przerwy w pracy lub krótszego czasu pracy,

uzyskać świadczenia opiekuńcze, dodatek mieszkaniowy, kartę parkingową,

dostać dofinansowanie do:

turnusu rehabilitacyjnego,

sprzętu rehabilitacyjnego,

przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych,

likwidacji barier architektonicznych (na przykład montażu pochylni, usunięcia progów w budynku),

likwidacji barier w komunikowaniu się (na przykład zakupu komputera),

likwidacji barier technicznych (na przykład zakupu urządzenia, które umożliwia wjazd wózka inwalidzkiego z napędem elektrycznym do samochodu),

działalności gospodarczej albo rolniczej,

Możesz skorzystać z usług:

socjalnych i opiekuńczych (na przykład pomoc przy robieniu zakupów i załatwianiu spraw urzędowych, sprzątanie, gotowanie),

terapeutycznych,

rehabilitacyjnych, które są oferowane przez instytucje pomocy społecznej czy organizacje pozarządowe,

pocztowych,

Możesz skorzystać z ulg:

podatkowych (na przykład z odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne),

na przejazdy środkami transportu publicznego,

w placówkach kulturalnych i sportowych.

Jeśli uzyskasz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności - pamiętaj, że nie dostaniesz świadczeń, ulg i uprawnień automatycznie. Często musisz spełnić dodatkowe warunki. Dowiedz się więcej na przykład:

w ośrodku pomocy społecznej,

w centrum pomocy rodzinie,

w urzędzie pracy,

w urzędzie miasta albo starostwie powiatowym,

w urzędzie skarbowym,

na poczcie.

Każdy, kto spełni poniższe warunki:

ma więcej niż 16 lat,

ma naruszoną sprawność organizmu.,

przez swoje ograniczenia:

jest osobą niezdolną do pracy zarobkowej albo potrzebuje przystosowania stanowiska pracy do jej schorzenia,

wymaga opieki lub pomocy od innych,

ma problemy z codziennymi czynnościami i potrzebuje urządzeń, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu - na przykład protezy, implantu ślimakowego, osobistej pompy insulinowej.

To, że spełniasz te warunki, nie oznacza, że automatycznie dostaniesz orzeczenie. Skład orzekający musi zbadać zakres twoich ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu.

Są trzy stopnie niepełnosprawności:

Znaczny. Możesz go dostać, jeśli spełnisz poniższe warunki:

przez swój stan zdrowia jesteś osobą niezdolną do pracy zarobkowej albo potrzebujesz przystosowania stanowiska pracy do swojego schorzenia,

nie możesz samodzielnie funkcjonować i jesteś osobą całkowicie zależną od opieki innych osób przez więcej niż 12 miesięcy (na przykład wymagasz pielęgnacji, karmienia, mycia).

Umiarkowany. Możesz go dostać, jeśli spełnisz poniższe warunki:

przez swój stan zdrowia jesteś osobą niezdolną do pracy zarobkowej albo potrzebujesz przystosowania stanowiska pracy do swojego schorzenia,

potrzebujesz czasowej albo częściowej pomocy innych osób przez więcej niż 12 miesięcy.

Lekki. Możesz go dostać, jeśli spełnisz poniższe warunki:

przez swój stan zdrowia masz duże ograniczenia w funkcjonowaniu i możesz pracować tylko częściowo, na przykład na pół etatu,

masz problemy w codziennych czynnościach i potrzebujesz urządzeń, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu - na przykład protezy, implantu ślimakowego, osobistej pompy insulinowej.

osoba niepełnosprawna - jeśli ma więcej niż 18 lat,

rodzic, opiekun prawny albo kurator - jeśli osoba niepełnosprawna ma mniej niż 18 lat albo jest ubezwłasnowolniona,

kierownik ośrodka pomocy społecznej - jeśli zgodzi się na to osoba niepełnosprawna, jej rodzic, opiekun prawny albo kurator.

w dowolnym momencie - jeśli składasz wniosek pierwszy raz,

najwcześniej 30 dni przed końcem ważności orzeczenia - jeśli masz już orzeczenie i kończy się czas, na jaki zostało wydane.

1. Przygotuj wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i druk zaświadczenia lekarskiego.

2. Idź na wizytę do lekarza, u którego się leczysz. Poproś, żeby wypełnił zaświadczenie o twoim stanie zdrowia.

3. Wypełnij wniosek.

4. Zbierz pozostałe dokumenty.

5. Złóż wniosek i dokumenty w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Pamiętaj, że zaświadczenie lekarskie jest ważne tylko 30 dni od dnia wystawienia.

6. Czekaj na pismo z informacją o terminie posiedzenia składu orzekającego. Udział w posiedzeniu jest obowiązkowy.

7. Idź na posiedzenie w wyznaczonym terminie. Skład orzekający zbada cię i ustali zakres twoich ograniczeń oraz stopień niepełnosprawności.

8. Czekaj na orzeczenie. Dostaniesz orzeczenie o:

lekkim, umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, lub niezaliczeniu do żadnego ze stopni niepełnosprawności.

Możesz je dostać na stałe albo na określony czas (skład orzekający oceni, czy może się poprawić twoja zdolność do prawidłowego funkcjonowania).

Jeśli dostaniesz ostateczne orzeczenie - możesz złożyć wniosek o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej. Dzięki takiej legitymacji możesz korzystać z ulg i uprawnień.

Ostateczne orzeczenie to orzeczenie wydane przez:

powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności - jeśli przez 14 dni osoba, która dostała to orzeczenie, nie złożyła odwołania do wojewódzkiego zespołu, czyli od 15. dnia orzeczenie staje się ostateczne,

wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności - w dniu jego wydania orzeczenie staje się ostateczne.

W powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności w twoim miejscu:

stałego pobytu (zameldowania),

Pobytu - jeśli jesteś:

poza miejscem zameldowania dłużej niż 2 miesiące (na przykład w szpitalu albo u rodziny),

osobą bezdomną,

w zakładzie karnym albo poprawczym,

w domu pomocy społecznej albo ośrodku wsparcia.

wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - weź w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności albo pobierz ze strony internetowej zespołu - jeśli go udostępnia,

zaświadczenie lekarskie o twoim stanie zdrowia - weź w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności albo pobierz ze strony internetowej zespołu - jeśli go udostępnia. Zanieś zaświadczenie do lekarza, u którego się leczysz i poproś, żeby je wypełnił. Jest ono ważne 30 dni kalendarzowych od dnia, kiedy lekarz je wypełni,

dokumenty, które potwierdzają twój stan zdrowia:

dokumentację medyczną - na przykład karty informacyjne leczenia szpitalnego, dokumentację z przebiegu leczenia ambulatoryjnego, wyniki dodatkowych badań diagnostycznych, konsultacji specjalistycznych,

inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności - jeśli takie masz. Na przykład opinia psychologiczno-pedagogiczna.

wniosek o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej - weź w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności albo pobierz ze strony internetowej zespołu - jeśli go udostępnia,

orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,

twoje aktualne zdjęcie o wymiarach 35 mm × 45 mm.

Jeśli chcesz wziąć ksero dokumentów - weź też ze sobą oryginały do wglądu.

Pismo z informacją o terminie posiedzenia dostaniesz:

do miesiąca od złożenia kompletnego wniosku,

do 2 miesięcy od złożenia kompletnego wniosku - jeśli okaże się, że twoja sprawa jest skomplikowana i zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności będzie potrzebował więcej czasu na jej rozpatrzenie.

Jeśli tak się stanie - zespół uprzedzi cię, że termin będzie dłuższy i wyjaśni dlaczego.

Jeśli nie możesz przyjść na posiedzenie, na przykład przez nagłą chorobę albo wypadek, i jeśli:

wyjaśnisz swoją nieobecność do 14 dni od dnia, kiedy miało być posiedzenie - zespół wyznaczy nowy termin posiedzenia,

nie usprawiedliwisz swojej nieobecności - zespół nie rozpatrzy twojej sprawy.

Może okazać się, że przez swój stan zdrowia nie możesz przyjść na posiedzenie przez dłuższy czas. Poproś wtedy swojego lekarza o zaświadczenie, które to potwierdzi, i przekaż je do zespołu. Jeśli okaże się, że dokumenty, które potwierdzają twój stan zdrowia, są wystarczające - wtedy zespół wyda orzeczenie bez badania (zaocznie). Jeśli okaże się, że badanie jest niezbędne - zespół poinformuje cię o tym. W takiej sytuacji napisz i złóż do zespołu wniosek o przeprowadzenie badania w miejscu, w którym przebywasz.

Orzeczenie dostaniesz do 14 dni kalendarzowych od posiedzenia. Możesz je dostać:

pocztą na adres, który wpiszesz we wniosku,

w zespole - jeśli chcesz odebrać osobiście. Poinformuj o tym zespół zanim wyśle orzeczenie pocztą, na przykład w dniu posiedzenia.

Zespół zapozna się z całą dokumentacją. Jeśli okaże się, że brakuje jakiegoś dokumentu - pisemnie poprosi cię o uzupełnienie i poda termin, do którego musisz to zrobić. Jeśli nie uzupełnisz dokumentacji - zespół nie wyda orzeczenia (pozostawi sprawę bez rozpoznania). Jeśli w dokumentach będą sprzeczne informacje - możesz dodatkowo dostać skierowanie na specjalistyczne badania do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Takie badania są bezpłatne. Może cię też poprosić o wykonanie innych badań we własnym zakresie i dostarczenie wyników.

Możesz odwołać się do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Odwołanie zaadresuj do wojewódzkiego zespołu, ale złóż w powiatowym zespole. Masz na to 14 dni kalendarzowych od otrzymania orzeczenia.

Jeśli nie zgodzisz się też z orzeczeniem wojewódzkiego zespołu - możesz odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie zaadresuj do sądu, ale złóż w wojewódzkim zespole. Masz na to miesiąc od otrzymania orzeczenia wojewódzkiego zespołu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzięki temu dostaniesz formalne potwierdzenie, że jesteś osobą niepełnosprawną.

# data[].attributes.body
Pojęcie ewoluujące - wynika z interakcji między osobami z dysfunkcjami a barierami wynikającymi z postaw ludzkich i środowiskowych, które utrudniają pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadach równości

# data[].attributes.body
TOMASZ KNOPIK

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy nowoczesnym portalem pedagogicznym, ze szczególnym uwzględnieniem pedagogiki specjalnej. Podpowiadamy, jak pracować z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych. U nas znajdziecie wiele pomysłów i inspiracji do pracy.

# data[].attributes.body
TOMASZ KNOPIK

# data[].attributes.body
Okres przejściowy od stycznia 2022- 31 sierpnia 2024

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
I. CZYM JEST NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I KTO O NIEJ ORZEKA?

Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy.

Niepełnosprawność, zgodnie z kryterium ustawowym, to niemożność efektywnego pełnienia ról społecznych tj. wypełniania zobowiązania wynikającego z zajmowanej pozycji społecznej przy korzystaniu przez osobę z przysługujących jej przywilejów i praw według bardziej lub mniej określonego wzoru, a więc niemożność bądź trudności w codziennej aktywności i uczestnictwie wynikające z naruszenia sprawności organizmu.

Ważne: Zgodnie z obowiązującym prawem ocena stanu zdrowia nie jest jedynym wyznacznikiem niepełnosprawności, bowiem orzecznictwo o niepełnosprawności uwzględnia zarówno fizyczne, psychiczne jak i społeczne aspekty funkcjonowania człowieka. Wystąpienie tylko jednego z elementów np. naruszenia sprawności organizmu (potocznie utożsamianego z chorobą) nie musi zatem oznaczać, że mamy do czynienia z niepełnosprawnością. Natomiast intensywność tego czynnika nie wpływa bezpośrednio na ustaloną niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności, jeżeli w następstwie jego występowania nie dochodzi do istotnych ograniczeń w sferze społecznej lub zawodowej.

II. O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI ORZEKAJĄ:

Powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja;

Wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja;

Postępowanie orzecznicze, służące ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, co do zasady jest zespołowe i dwuinstancyjne. Oznacza to, że w posiedzeniu składu orzekającego zespołu powiatowego i wojewódzkiego uczestniczy co najmniej dwóch specjalistów - członków zespołu orzekającego, z których co najmniej jednym jest lekarz sprawujący jednocześnie funkcję przewodniczącego składu orzekającego. Drugim członkiem składu orzekającego może być pedagog, psycholog, pracownik socjalny, doradca zawodowy albo inny lekarz.

Rejonowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych jako organ odwoławczy dokonujący kontroli prawidłowości orzekania przez organy administracji publicznej.

Prawo strony postępowania orzeczniczego do złożenia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności jest wyrazem realizacji prawa zawartego w Konstytucji RP, które stanowi, iż każdy obywatel ma prawo
do rozstrzygnięcia swojej sprawy przez niezawisły sąd. Rejonowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują sprawy z odwołania od orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności poprzez poddanie oceny ustalonej przez składy orzekające pod ocenę biegłych lekarzy sądowych oraz innych biegłych, których przewodniczący składu orzekającego powołuje w zależności od problematyki indywidualnej sprawy.

Uwaga: Postępowanie orzecznicze w zakresie ulg i uprawnień jest jednoosobowe (orzeka lekarz) i jednoinstancyjne (nie przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności).

III. O CZYM ORZEKAJĄ POWIATOWE ZESPOŁY

Powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają orzeczenia o:

Przedmiotowe orzeczenia poza ustaleniem statusu osoby orzeczonej jako osoby niepełnosprawnej, stanowią również podstawę do przyznania różnego rodzaju ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.

W przypadku ubiegania się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności zespół powiatowy, jeżeli uzna, że spełnione są przesłanki do uzyskania przez wnioskodawcę statusu osoby niepełnosprawnej, wyda orzeczenie o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych lub odpowiedniego stopnia niepełnosprawności, natomiast jeżeli ustali, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej wyda orzeczenie o nie zaliczeniu do niepełnosprawności lub nie zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności. Przedmiotowe rozstrzygnięcia mają charakter merytoryczny. Obok rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym zespoły powiatowe wydają również rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Orzeczenia wydawane w postępowaniu przed powiatowymi i wojewódzkimi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności są decyzjami w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (potwierdza to postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2001 r.).

IV. ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Podstawą uznania osoby, która nie ukończyła 16 roku życia za niepełnosprawną jest ustalenie, że:

Uwaga: Wszystkie wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie.

Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia. Decyduje ocena możliwości poprawy funkcjonowania dziecka. Orzeczenie o niepełnosprawności wydaje się na wniosek złożony do powiatowego/miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności przez przedstawiciela ustawowego dziecka (pdf 99 kb).

Ważne: W świetle przepisów regulujących postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności - dzieckiem jest osoba, która nie ukończyła 16 roku życia.

V. ORZECZENIE O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

W przypadku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (pdf 97 kb) przepisy w/w ustawy przewidują gradację niepełnosprawności poprzez określenie jej stopni. Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności:

Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony lub na stałe. Decyduje ocena możliwości poprawy funkcjonowania osoby zainteresowanej.
Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia.

Znaczny stopień niepełnosprawności

Do znacznego stopnia niepełnosprawności (pdf 86 kb) zalicza się osoby:

1. niezdolne do pracy i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki (pdf 85 kb) i pomocy (pdf 81 kb) innych osób w celu pełnienia ról społecznych, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

2. zdolne do pracy w warunkach pracy chronionej i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Uwaga: Zarówno osoby z pierwszej jak i drugiej grupy muszą jednocześnie wymagać stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Zatem zaliczenie do znacznego stopnia niepełnosprawności możliwe jest tylko wówczas, gdy u osoby zainteresowanej występują jednocześnie ograniczenia w wykonywaniu zatrudnienia i konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy.

Uwaga: Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

Ważne: zaliczenie do znacznego stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej w przypadkach:

przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;

zatrudnienia w formie telepracy.

Umiarkowany stopień niepełnosprawności

Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (pdf 86 kb) mogą być zaliczone trzy grupy osób z naruszoną sprawnością organizmu tj.:

1. niezdolne do pracy,

2. zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej,

3. wymagające czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

Ważne: zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej w przypadkach:

przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej,

zatrudnienia w formie telepracy.

Ważne: W odniesieniu do ograniczeń w zatrudnieniu definicja umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie różni się od definicji stopnia znacznego. W obu przypadkach występuje kryterium niezdolności do pracy lub zdolności do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Kolejnym kryterium kwalifikującym do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest konieczność czasowej lub częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Użyty w definicji umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wyraz „lub" oznacza, że w przeciwieństwie do znacznego stopnia niepełnosprawności, każda z przesłanek stanowi samodzielną podstawę do zaliczenia do tego stopnia niepełnosprawności.

Lekki stopień niepełnosprawności

Do lekkiego stopnia niepełnosprawności (pdf 86 kb) zalicza się osoby:

1. o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną;

2. o naruszonej sprawności organizmu, mające ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Uwaga: nie ma wymogu, aby przesłanki powyższe (w pkt 1 i 2) występowały łącznie.

Ważne: Obowiązujące w polskim systemie orzecznictwa o niepełnosprawności kryteria i standardy postępowania orzeczniczego zawarte w definicjach stopni niepełnosprawności oraz niepełnosprawności budowane są na konstrukcji określającej zachowane, mimo naruszonej sprawności organizmu, możliwości osoby w zakresie:

Pojęcie niepełnosprawność / stopień niepełnosprawności obejmuje więc kategorię zdolności do pełnienia przez człowieka ról społecznych. Zachodzi bowiem zależność pomiędzy ograniczeniem zdolności do realizacji oczekiwań, funkcji, zachowań i postaw wynikających z zajmowanej pozycji społecznej w różnych grupach społecznych a niepełnosprawnością.

Niepełnosprawność, zgodnie z kryterium ustawowym, to niemożność efektywnego pełnienia ról społecznych tj. wypełniania zobowiązania wynikającego z zajmowanej pozycji społecznej przy korzystaniu przez osobę z przysługujących jej przywilejów i praw według bardziej lub mniej określonego wzoru, a więc niemożność bądź trudności w codziennej aktywności i uczestnictwie.

Rola społeczna jest zatem konsekwencją określonej pozycji jednostki w grupie, choć jej realizacja zależy od wielu innych czynników m.in. od zespołów norm i oczekiwań. Rola społeczna nie jest jednak jedynie odzwierciedleniem pozycji już posiadanej. Bywa ona czasem odzwierciedleniem pozycji, do której jednostka dopiero aspiruje.

VI. ORZECZENIE O WSKAZANIACH DO ULG I UPRAWNIEŃ

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia i posiada jedno z następujących orzeczeń:

ważne orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:

całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji,

niezdolności do samodzielnej egzystencji,

całkowitej niezdolności do pracy,

częściowej niezdolności do pracy oraz celowości przekwalifikowania;

ważne orzeczenie organu rentowego (ZUS, MSWiA, MON), wydane przed dniem 1 stycznia 1998 r. o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów;

ważne orzeczenie KRUS o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane przed 1 stycznia 1998 r.

W postępowaniu o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych ważnych orzeczeń organów rentowych, wskazanych powyżej. Natomiast zawarte w orzeczeniu wskazania lekarz ustala stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie bezpośredniego badania osoby zainteresowanej. Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się do czasu upływu ważności orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy.

Uwaga: W postępowaniu o wydanie tego rodzaju orzeczenia uczestniczy wyłącznie lekarz-członek powiatowego/miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ponieważ orzeczenie wydawane jest w oparciu o inną prawomocną i ostateczną decyzję administracyjną, to od tego rodzaju orzeczenia nie przysługuje odwołanie. Orzeczenie jest ostateczne i niezaskarżalne.

VII. KTO I GDZIE SKŁADA WNIOSEK O WYDANIE ORZECZENIA I JAK PRZEBIEGA ORZEKANIE

Wydanie orzeczenia następuje na wniosek.

Druk wniosku o wydanie orzeczenia osoba zainteresowana otrzymuje w siedzibie właściwego miejscowo powiatowego zespołu. W zależności od przyjętego przez powiatowy zespół sposobu organizacji pracy możliwe jest także uzyskanie wniosku drogą pocztową lub pobranie go ze strony internetowej zespołu.

Wniosek o wydanie orzeczenia może złożyć:

Wniosek składa się w powiatowym/miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwym dla miejsca stałego pobytu osoby zainteresowanej lub właściwym dla miejsca pobytu w przypadku osób:

bezdomnych;

przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych lub rodzinnych;

przebywających w zakładach karnych i poprawczych;

przebywających w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

Miejscem stałego pobytu jest miejscowość, w której wnioskodawca zamieszkuje pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Uwaga: W przypadku osób przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych lub rodzinnych nie jest wymagane przebywanie w miejscowości, w której się nie zamieszkuje co najmniej dwa miesiące, ale przebywanie poza miejscowością w której się zamieszkuje ponad dwa miesiące - znaczenie ma zatem okres przebywania poza miejscowością w której się zamieszkuje oraz fakt przebywania przez cały ten okres ze względów zdrowotnych lub rodzinnych. Ciężar dowodu w zakresie długości okresu przebywania poza miejscem stałego pobytu oraz przyczyn tego przebywania obciąża wnioskodawcę.

Wniosek zwiera:

imię i nazwisko dziecka, przedstawiciela ustawowego dziecka lub osoby zainteresowanej;

datę i miejsce urodzenia dziecka lub osoby zainteresowanej;

adres zamieszkania lub pobytu dziecka albo osoby zainteresowanej;

numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego ich tożsamość oraz numer PESEL;

określenie celu, dla którego niezbędne jest uzyskanie orzeczenia;

dane dotyczące sytuacji społecznej i zawodowej dziecka lub osoby zainteresowanej - w przypadku wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności;

oświadczenie osoby zainteresowanej lub przedstawiciela ustawowego dziecka o prawdziwości danych zawartych we wniosku.

Do wniosku dołącza się:
W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności:

dokumentację medyczną (karty informacyjne leczenia szpitalnego, dokumentację medyczną z przebiegu leczenia ambulatoryjnego, wyniki dodatkowych badań diagnostycznych, konsultacje specjalistyczne itp.);

zaświadczenie lekarskie - zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się dziecko - zaświadczenie takie ważne jest miesiąc od daty wydania i w tym czasie należy złożyć wniosek (dotyczy osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności);

zaświadczenie lekarskie - zawierające opis stanu zdrowia, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących potwierdzone aktualnymi wynikami badań diagnostycznych, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba zainteresowana - zaświadczenie takie ważne jest miesiąc od daty wydania i w tym czasie należy złożyć wniosek (dotyczy osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności);

inne dokumenty mające wpływ na ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W przypadku wydania orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień:

Uwaga: Jeżeli dołączona do wniosku dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, przewodniczący powiatowego zespołu zawiadamia na piśmie osobę zainteresowaną lub przedstawiciela ustawowego o konieczności jej uzupełnienia oraz wyznacza termin złożenia brakującej dokumentacji z pouczeniem, że nieuzupełnienie jej w określonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Ważne: Ocena kompletności dokumentacji medycznej należy wyłącznie do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Dokumentacja medyczna dostarczona przez wnioskodawcę stanowi materiał dowodowy poddawany, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, weryfikacji przez lekarzy członków zespołu orzekającego. Znaczenie posiada zatem zawartość merytoryczna dokumentacji wskazująca na naruszenie sprawności organizmu a nie np. jej obszerność.

Uwaga: Zaświadczenie lekarskie dołączane do wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności wydawane jest wnioskodawcy nieodpłatnie. Natomiast w przypadku konieczności uzupełnienia dokumentacji medycznej i wykonania w tym celu określonych badań, koszty tych badań nie są finansowane przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności z wyjątkiem badań specjalistycznych przeprowadzanych w zespołach wojewódzkich.

Ważne: Osoby ubiegające się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności mogą zostać skierowane na badania specjalistyczne do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w przypadku, gdy dokumentacja medyczna dołączona do wniosku jest np. wewnętrznie niespójna. W wojewódzkim zespole przeprowadza się badania pulmonologiczne, okulistyczne, elektromiograficzne, ultrasonograficzne i psychologiczne. Badania specjalistyczne mogą również zostać przeprowadzone w trakcie postępowania odwoławczego przed zespołem wojewódzkim. Odmowa przeprowadzenia badań specjalistycznych przez osobę zainteresowaną lub dziecko może skutkować pozostawieniem wniosku o wydanie orzeczenia lub odwołanie bez rozpoznania.

Do czasu wydania orzeczenia osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy dziecka może wycofać wniosek o wydanie orzeczenia. Wycofanie wniosku nie wymaga żadnego uzasadnienia.

Wnioskodawca bierze udział w posiedzeniu składu orzekającego. Podczas posiedzenia przeprowadza się badanie - ocenę stanu zdrowia osoby zainteresowanej lub dziecka oraz dokonuje się oceny funkcjonowania osoby przede wszystkim w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej. O terminie rozpatrzenia wniosku zawiadamia się zainteresowanego lub jego przedstawiciela ustawowego nie później niż na 7 dni przed jego rozpatrzeniem. Niestawienie się osoby zainteresowanej na posiedzenie powoduje pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia. Jeżeli jednak okoliczność niestawienia się jest usprawiedliwiona ważnymi przyczynami lub zdarzeniami losowymi (nagła choroba, wypadek itp.), przewodniczący zespołu na wniosek osoby zainteresowanej wyznacza nowy termin rozpatrzenia sprawy.

Uwaga: Ocena wystąpienia okoliczności uzasadniających wyznaczenie powtórnego terminu posiedzenia należy do przewodniczącego zespołu orzekającego o niepełnosprawności i ma charakter zindywidualizowany. Przewodniczący zespołu nie ma zatem obowiązku uwzględnić wniosku strony.

Wyjątek! Jeżeli osoba zainteresowana lub dziecko nie mogą uczestniczyć w posiedzeniu składu orzekającego z powodu długotrwałej i nierokującej poprawy choroby uniemożliwiającej osobiste stawiennictwo (potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim), a lekarz - przewodniczący składu orzekającego uzna posiadaną dokumentację medyczną za wystarczającą do wydania oceny stanu zdrowia, może być ona przeprowadzona bez badania, a orzeczenie wydane bez stawiennictwa osoby zainteresowanej lub dziecka. Oceny kompletności dokumentacji oraz przyczyn uzasadniających brak osobistego stawiennictwa dokonuje lekarz - przewodniczący składu orzekającego w sposób zindywidualizowany.

Uwaga: W przypadku oceny przesłanek braku stawiennictwa lekarz - przewodniczący składu orzekającego nie jest związany treścią dołączonego przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarskiego.

Natomiast jeżeli osoba zainteresowana lub dziecko nie mogą uczestniczyć w posiedzeniu składu orzekającego z powodu długotrwałej i nierokującej poprawy choroby uniemożliwiającej osobiste stawiennictwo (potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim), a załączona dokumentacja medyczna jest niewystarczająca, badanie może być przeprowadzone w miejscu pobytu osoby zainteresowanej lub dziecka.

Termin rozpatrzenia wniosku

Wniosek powinien być rozpatrzony nie później niż w ciągu 1 miesiąca od dnia jego złożenia. W przypadkach bardziej skomplikowanych spraw wniosek powinien być rozpatrzony nie później niż w ciągu 2 miesięcy od daty jego złożenia. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w wyżej wymienionych terminach powiatowy zespół obowiązany jest zawiadomić wnioskodawcę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Do terminów nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Uwaga: W przypadku wniosków składanych po raz pierwszy o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, wniosków składanych po upływie ważności przedmiotowych orzeczeń albo wniosków składanych w związku z zmianą stanu zdrowia osoby posiadającej orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, wszczęcie postępowania następuje z chwilą złożenia wniosku, natomiast do terminu rozpatrzenia wniosku nie wlicza się okresów opóźnienia spowodowanych przez działanie lub zaniechanie strony (np. okresu oczekiwania na uzupełnienie wniosku przez osobę zainteresowaną, okresu oczekiwania na uzupełnienie dokumentacji medycznej przez wnioskodawcę).

Natomiast w przypadku złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności w okresie ważności posiadanego orzeczenia, wniosek powinien być składany nie wcześniej niż na 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia. Należy jednocześnie wyraźnie podkreślić, iż w świetle przepisów prawa niedopuszczalne jest wydanie nowego orzeczenia w okresie ważności dotychczasowego orzeczenia, stąd powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności może przyjąć wniosek o wydanie orzeczenia osoby posiadającej ważne orzeczenie wydane na czas określony, składany ze względu na upływ terminu jego ważności, jednakże nie może rozpatrzyć tego wniosku, tj. wydać kolejnego orzeczenia na posiedzeniu składu orzekającego przed upływem terminu ważności wydanego wcześniej orzeczenia. Orzeczenie powinno być jednak wydane niezwłocznie po upływie terminu ważności posiadanego orzeczenia. Pozwoli to osobie orzekanej zachować ciągłość statusu osoby niepełnosprawnej, co jest istotne dla realizacji jej ulg i uprawnień.

Ważne: Przedłużenie terminu postępowania orzeczniczego nie wpływa na ważność wydanego orzeczenia tj. nie powoduje jego nieważności!

VIII. CO ZAWIERA ORZECZENIE

Orzeczenie o niepełnosprawności zawiera:

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera:

oznaczenie zespołu, który wydał orzeczenie;

datę wydania orzeczenia;

datę złożenia wniosku;

podstawę prawną wydania orzeczenia;

imię i nazwisko osoby zainteresowanej;

datę i miejsce urodzenia osoby zainteresowanej oraz adres zamieszkania lub pobytu;

numer PESEL

numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;

ustalenie lub odmowę ustalenia stopnia niepełnosprawności;

symbol przyczyny niepełnosprawności;

okres, na jaki orzeczono stopień niepełnosprawności;

datę lub okres powstania niepełnosprawności;

datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności (pdf 72 kb);

wskazania określone przez skład orzekający;

uzasadnienie;

pouczenie o przysługującym odwołaniu;

podpis z podaniem imienia i nazwiska przewodniczącego składu orzekającego oraz pozostałych członków tego składu.

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień zawiera:

oznaczenie zespołu, który wydał orzeczenie;

datę wydania orzeczenia;

datę złożenia wniosku;

podstawę prawną wydania orzeczenia;

imię i nazwisko osoby zainteresowanej;

datę i miejsce urodzenia osoby zainteresowanej oraz adres zamieszkania lub pobytu;

numer PESEL

numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;

stopień niepełnosprawności;

symbol przyczyny niepełnosprawności;

datę lub okres powstania niepełnosprawności;

okres, na jaki wydano orzeczenie;

wskazania określone przez lekarza - członka powiatowego zespołu (pdf 96 kb);

uzasadnienie;

pouczenie o nieprzysługującym odwołaniu;

podpis z podaniem imienia i nazwiska lekarza - członka zespołu orzekającego.

IX. JAK ODWOŁAĆ SIĘ OD WYDANEGO ORZECZENIA

Jeżeli orzeczenie wydane przez powiatowy zespół nie spełnia oczekiwań wnioskodawcy - powinien on w ciągu 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niezaliczeniu do niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, złożyć odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Powiatowy zespół przesyła takie odwołanie wraz z aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. W ciągu tego terminu powiatowy zespół ma prawo do samokontroli wydanych i zaskarżonych orzeczeń. Realizacja tego uprawnienia polega na tym, że jeżeli powiatowy zespół uzna, iż odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie to wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie.

Uwaga: Odwołanie od orzeczenia zespołu powiatowego do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności należy przesłać lub złożyć w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydał zaskarżane orzeczenie. Odwołania nie należy kierować bezpośrednio do zespołu wojewódzkiego, ponieważ wydłuży to przebieg procesu odwoławczego ze względu na konieczność jego przekazania do zespołu powiatowego celem uprzedniego przeprowadzenia samokontroli.
Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności służy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie wnosi się w trybie analogicznym za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który orzeczenie wydał. Należy pamiętać, że w postępowaniu odwoławczym wojewódzki zespół, podobnie jak powiatowy zespół, ma prawo skorzystać z instytucji samokontroli.

Uwaga: Odwołanie od orzeczenia zespołu wojewódzkiego należy przesłać lub złożyć w wojewódzkim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydał zaskarżane orzeczenie. Odwołania nie należy kierować bezpośrednio do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ wydłuży to przebieg procesu odwoławczego ze względu na konieczność jego przekazania do zespołu wojewódzkiego celem uprzedniego przeprowadzenia samokontroli.

Wyjątek! Od orzeczeń o wskazaniach do ulg i uprawnień nie przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, to postępowanie jest jednoinstancyjne.

X. LEGITYMACJA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ

Orzeczenie jest podstawą do korzystania z systemu ulg i uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym. Potwierdzeniem posiadania orzeczenia jest legitymacja osoby niepełnosprawnej.

Organem uprawnionym do jej wydania jest właściwy miejscowo powiatowy/miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Legitymacja zawiera imię i nazwisko osoby niepełnosprawnej, jej numer PESEL (co zapobiega konieczności wymiany legitymacji w sytuacji zmiany nazwiska), termin ważności oraz symbol przyczyny i stopień niepełnosprawności wpisywane odpowiednio do legitymacji na wniosek osoby zainteresowanej lub przedstawiciela ustawowego tej osoby. Zarówno symbol przyczyny jak i stopień niepełnosprawności są wpisywane do legitymacji pod postacią QR kodu, co gwarantuje pełną ochronę tych danych jako szczególnie wrażliwych.

Ważne: Stopień niepełnosprawności wpisuje się w legitymacji wyłącznie na wniosek osoby niepełnosprawnej. Jest to rozwiązanie nowe, do dnia 31 sierpnia 2017 r. stopień niepełnosprawności wpisywany był z urzędu.
Symbol przyczyny niepełnosprawności wpisuje się w legitymacji wyłącznie na wniosek osoby niepełnosprawnej. Jest to rozwiązanie analogiczne do dotychczasowego.

Uwaga: Powiatowy zespół wystawia legitymację dokumentującą niepełnosprawność wyłącznie na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia wydawanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ta sama zasada dotyczy wystawiania legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności, którą powiatowy zespół wystawia wyłącznie na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, wydawanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Orzeczenia organów orzecznictwa rentowego (ZUS, KRUS, MON, MSWiA) nie stanowią podstawy do wydania przedmiotowych legitymacji.

Ważne: Podstawą wydania każdej z legitymacji jest ostatnie prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności albo o wskazaniach do ulg i uprawnień. Orzeczeniem prawomocnym jest orzeczenie od którego nie wniesiono odwołania albo co do którego strona zrzekła się prawa do wniesienia odwołania i wreszcie wyroku sądu, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia.

Z dniem 1 września 2017 r. zmianie uległ wzór blankietu legitymacji. Od dnia 1 września br. nie jest zatem możliwe wystawienie legitymacji na wzorze obowiązującym do dnia 31 sierpnia br. co oznacza, że realizacja wszystkich wniosków złożonych do dnia 31 sierpnia powinna zostać do tego dnia zakończona. Nowy wzór blankietu legitymacji w sposób bezpośredni wskazuje na charakter dokumentu i osobę, której przysługuje. Legitymacja ma dwie strony zawierające elementy zabezpieczające dokument przed sfałszowaniem i podrobieniem. Na awersie legitymacji znajduje się m.in. napis: „LEGITYMACJA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ" (w jęz. francuskim CARTE D'IDENTITÉ D'UNE PERSONNE HANDICAPÉE oraz w jęz. angielskim DISABLED PERSON IDENTIFICATION CARD), jak też piktogramy oznaczające niepełnosprawności. Na rewersie legitymacji znajduje się m.in. dziewięciocyfrowy indywidualny numer nadany legitymacji, oddzielony ukośnikiem prawym od czterocyfrowego numeru, oznaczającego kod powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wystawił legitymację a także wpisywany za pomocą fotokodu (kod QR): Nr PESEL, nr legitymacji oraz na wniosek stopień lub symbol przyczyny niepełnosprawności.
Ważne: Legitymacje wystawione przed dniem 1 września br. zachowują ważność na czas w nich określony. Co istotne, nie trzeba wymieniać tych legitymacji do czasu upływu terminu ich ważności.
Zatem jeżeli osoba niepełnosprawna występuje z wnioskiem o wydanie legitymacji wg wzoru obowiązującego od 1 września 2017 r. posiadając już legitymację wydana do dnia 31 sierpnia br. to powiatowy zespół wystawia jej taką legitymację na podstawie ostatniego prawomocnego orzeczenia. Brak jest w takiej sytuacji prawa do żądania od strony zwrotu dotychczas posiadanej/posiadanych legitymacji. Wydanie legitymacji w takim przypadku nie jest też traktowane jako wydanie duplikatu. Ponieważ od 1 września br. obowiązuje nowy wzór legitymacji, to duplikat legitymacji może być wystawiony wyłącznie do legitymacji wystawionej od 1 września br. Za wydanie takiego duplikatu powiatowy zespół pobiera opłatę w kwocie 15 zł. Jeżeli zatem strona występuje o wydanie duplikatu legitymacji wystawionej do 31 sierpnia br. to wniosek taki należy traktować jako wniosek o wydanie legitymacji wg zasad obowiązujących od 1 września br. (wydawana jest legitymacja na podstawie ostatniego prawomocnego orzeczenia) Nie można zatem wydać jako duplikatu - legitymacji wg wzoru obowiązującego od 1 września 2017 r, jeżeli wniosek o duplikat odnosi się do legitymacji wystawionej przed 1 września br. Natomiast jeżeli strona występuje o wydanie legitymacji wg. wzoru obowiązującego od 1 września br. a została już tej osobie wystawiona legitymacja wg tego wzoru na podstawie takiego samego orzeczenia, to taki wniosek jest de facto wnioskiem o wystawienie duplikatu.

Uwaga: Legitymacje wydawane są na okres ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż na okres:

1. 5 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących niepełnosprawność;

2. 10 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących stopień niepełnosprawności wystawionych osobom, które nie ukończyły 60 roku życia.

Ważne: W przypadku osób, które ukończyły 60 rok życia legitymację wydaje się na okres ważności orzeczenia stanowiącego podstawę do wydania legitymacji bez ograniczeń czasowych, takich jak w przypadku legitymacji dokumentujących niepełnosprawność oraz stopień niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 60 roku życia. W przypadku tych osób niepełnosprawnych możliwe jest wydanie legitymacji na stałe.

Ważne: Na rewersie aktualnego wzoru legitymacji umieszczany będzie QR kod, który zawierać będzie obligatoryjnie numer PESEL, numer legitymacji oraz odpowiednio jedynie na wniosek osoby zainteresowanej bądź przedstawiciela ustawowego dziecka dane dotyczące stopnia niepełnosprawności oraz symbolu/symboli przyczyny niepełnosprawności. Powyższe dane zapisywane będą w postaci tekstowej (PESEL, symbol przyczyny niepełnosprawności, stopień niepełnosprawności, numer legitymacji) według następujących wzorów (wzór dla jednego symbolu przyczyny):

00000000000;01-U;lekki;000000000/0001,

00000000000;01-U;;000000000/0001,

00000000000;;lekki;000000000/0001,

00000000000;;;000000000/0001.

W przypadku braku wniosku osoby zainteresowanej lub przedstawiciela ustawowego dziecka o wpisanie na legitymacji symbolu przyczyny i stopnia niepełnosprawności wolne pole w zapisie QR kodu będzie przedzielone średnikiem (przykłady zapisu danych powyżej).

Specyfikacja QR kodu jest następująca:

Specyfikacja QRcode:

Specyfikacja czytników:

Dowolny czytnik kodów QR obsługujący kody w wersji 10.

Do odczytania QR kodu można użyć darmowych programów komputerowych, aplikacji na smartfony oraz czytników QR kodów opartych na technologii CMOS.

Przykładowy wzór kodu QR

Wzór legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności

Wzór legitymacji dokumentującej niepełnosprawność

XI. PPRZEKŁADANIE ORZECZEŃ INNYCH ORGANÓW

Orzeczenia o inwalidztwie, niezdolności do pracy i/lub niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym podlegają przełożeniu, według określonych zasad (pdf 85 kb) na orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Ważne! Przełożeniu podlegają wyłącznie orzeczenia wydane przez organ rentowy na orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, natomiast zasada ta nie pozwala na przekładanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na orzeczenia organu rentowego. Jednokierunkowość przekładania orzeczeń (określone orzeczenia organów rentowych przekłada się na orzeczenia zespołów do spaw orzekania o niepełnosprawności) jest zasadą, od której nie ma żadnych wyjątków.

Pojęcia niepełnosprawności, które zawiera art. 4 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie można utożsamiać z pojęciem niezdolności do pracy, określonym w art. 12 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie są one tożsame, a różnice między nimi występują zarówno w płaszczyźnie definicyjnej, jak i w zakresie orzekania o każdym z tych stanów, które z kolei stanowią przesłankę do przyznania innego rodzaju świadczeń bądź uprawnień (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2005 r.).

Orzeczenie stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem lekarza orzecznika organu rentowego o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r.).

Orzeczenia o niezdolności do pracy

Wydane przez lekarza orzecznika ZUS:
Orzeczenia o inwalidztwie (pdf 78 kb)
Orzeczenia o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym

Osoby o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (pdf 78 kb), którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny:

traktowane są na równi z osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności,

pozostałe osoby traktowane są na równi z osobami zaliczonymi do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Uwaga! Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest wyłącznie ważne orzeczenie o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wydane przed 1 stycznia 1998 r.

Orzeczenia służb mundurowych (MON, MSWiA)

Ważne orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidztwa, wydane przez komisje lekarskie podległe MON lub MSWiA (pdf 107 kb), przed 1 stycznia 1998 r., na podstawie odrębnych przepisów dotyczących niezdolności do służby, przekłada się na następujące stopnie niepełnosprawności:

XII. WYROKI SĄDOWE

Wyroki sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wydane w postępowaniu odwoławczym od:

Uwaga! W przypadku uzyskania wyroku sądowego, który w części modyfikuje orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dokumentami potwierdzającymi status osoby niepełnosprawnej są wyrok sądu oraz orzeczenie zespołu w części nie objętej rozstrzygnięciem sądu zawartym w wyroku. Dzieje się tak dlatego, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest procedury „wpisywania" wyroków sądowych w orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.

Ważne: W przypadku braku wewnętrznej spójności wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych i orzeczenia zespołu wojewódzkiego w części nie zaskarżonej zespoły wojewódzkie nie są uprawnione zarówno do zmiany orzeczenia w części niezaskarżonej, jak też zmiany wyroku sądu celem zapewnienia wewnętrznej spójności takiego rozstrzygnięcia. Zespoły wojewódzkie są związane rozstrzygnięciem zawartym w wyroku sądu.

XIII. DO CZEGO SŁUŻY ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień w pierwszej kolejności określa status osoby nim dysponującej jako osoby niepełnosprawnej w sensie prawnym. Ponadto pozwala korzystać (po spełnieniu określonych warunków) z szeregu form pomocy, do których należą m. in.:

w zakresie rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia - możliwość uzyskania odpowiedniego zatrudnienia (w tym w zakładach aktywności zawodowej i zakładach pracy chronionej), możliwość uczestnictwa w szkoleniach (w tym specjalistycznych), korzystania ze ściśle określonych przywilejów pracowniczych (m. in.: prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dłuższej przerwy w pracy, krótszego wymiaru czasu pracy), możliwość wsparcia działalności gospodarczej lub rolniczej;

w zakresie rehabilitacji społecznej - możliwość uczestniczenia w terapii zajęciowej realizowanej w warsztatach terapii zajęciowej oraz możliwość uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych;

dofinansowanie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;

ulgi w podatkach, zniżki w komunikacji, zwolnienie z opłat radiowo - telewizyjnych (abonamentu);

usługi socjalne, opiekuńcze, terapeutyczne i rehabilitacyjne świadczone przez instytucje pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki;

uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego i innych świadczeń rodzinnych (np. dodatków do zasiłku rodzinnego związanych z niepełnosprawnością) oraz do zasiłku stałego z pomocy społecznej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Instytucje Orzekające - procedury orzekania, tryb i zasady - Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Niepełnosprawność, zgodnie z kryterium ustawowym, to niemożność efektywnego pełnienia ról społecznych tj.

# data[].attributes.body
do 30 dni od wpłynięcia orzeczenia, opinii z PPP zespół specjalistów opracowuje IPET na podstawie WOPF. W zespole uczestniczą wszyscy uczący bez wyjątku

# data[].attributes.headline
ORZECZENIE O POTRZEBIE KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO

# data[].attributes.subject
ORZECZENIE O POTRZEBIE KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO

# data[].attributes.body
Wydaje zespół orzekający przy PPP.
Rodzic składa: wniosek, zaświadczenia lekarskie, opinie ze szkoły, badania psychologiczno-pedagogiczne.
W składzie zespołu musi być lekarz danej specjalności (psychiatra, okulista, neurolog).
Orzeczenie - jest tam sugestia do jakiej szkoły uczeń ma pójść

# data[].attributes.body
Na jej podstawie opracowuje się IPET.
Polega na zebraniu informacji od lekarzy, rodziców, nauczycieli- koordynuje wychowawca klasy

# data[].attributes.body
to dokument, który przedstawia stanowisko poradni – wraz z uzasadnieniem – w sprawie zgłoszonej przez rodziców dziecka/ucznia we wniosku. Warto pamiętać, że poradnia może wydać opinię w każdej sprawie, o którą zawnioskuje rodzic, o ile dotyczy ona edukacji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W polskim systemie oświaty każdy uczeń realizujący obowiązek szkolny w publicznej i niepublicznej szkole ma prawo do uzyskania pomocy i wsparcia wtedy, gdy ma trudności w sprostaniu wymaganiom edukacyjnym. Dotyczy to uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Zwykle na podstawie opinii lub orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej są oni objęci stosowną pomocą. Jakie zadania ma szkoła w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a jakie prawa ma rodzic? Poznaj regulacje prawne w tym zakresie.

Na podstawie rozporządzenia MEN w sprawie organizacji udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej z 9 sierpnia 2017 roku (Dz. U. 2017, poz. 1591 ze zm.), szkoła na podstawie opinii z poradni ma obowiązek zapewnić uczniowi dostęp do pomocy psychologiczno-pedagogicznej, która ma charakter powszechny, a korzystanie z niej jest dobrowolne i nieodpłatne.

Poradnie psychologiczno-pedagogiczne są wyspecjalizowanymi instytucjami, których zadaniem jest rozpoznanie indywidualnych potrzeb rozwojowych ucznia oraz wskazanie kierunków dalszej pracy edukacyjnej. Efektem tego procesu diagnostycznego jest wydanie dokumentów postdiagnostycznych, takich jak opinia i orzeczenie. Warto tutaj nadmienić, że orzeczenie i opinia poradni nie są jedynymi przesłankami, aby objąć ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną.

Opinia a orzeczenie - różnice

Opinia to dokument, który przedstawia stanowisko poradni wraz z uzasadnieniem w sprawie zgłoszonej przez rodziców lub opiekunów prawnych ucznia, a także pełnoletniego ucznia. Poradnia wydaje opinie w różnych sprawach. Do szkoły najczęściej trafiają opinie dotyczące:

objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną, np. ucznia zdolnego czy z trudnościami w uczeniu się o charakterze trudności niespecyficznych.

dostosowania wymagań do indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia,

specyficznych trudności w uczeniu się, w tym o ryzyku dysleksji,

objęcia ucznia zindywidualizowaną ścieżką kształcenia.

Orzeczenie to dokument w sprawie ucznia z decyzją administracyjną pierwszej instancji, który wydaje zespół orzekający działający w poradni. Rodzice mają prawo uczestniczyć w posiedzeniu zespołu, kiedy rozmawia się o ich dziecku, o czym niewielu z rodziców wie. Mają też prawo poprosić, aby w spotkaniu zespołu brali udział inni specjaliści znający dziecko, np. lekarz. Wykonanie decyzji wynikającej z orzeczenia jest dla szkoły obligatoryjne. Oznacza to, że szkoła jest zobowiązana do realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu, są one bezdyskusyjne.
Do szkoły najczęściej trafiają orzeczenia o:

potrzebie kształcenia specjalnego, wydawane dla uczniów z niepełnosprawnością, zagrożonych niedostosowaniem społecznymi i niedostosowanych społecznie (wydawane na etap edukacyjny),

potrzebie objęcia ucznia indywidualnym nauczaniem (wydawane na czas wskazany w zaświadczeniu lekarskim, nie dłużej jednak niż na rok szkolny).

Rozporządzenia MEN oraz Ustawa o Systemie Oświaty bardzo wyraźnie wskazują na zadania szkoły dotyczące respektowania wskazań w opiniach oraz zaleceń w orzeczeniach.
Opinia i orzeczenie - wskazówki

Kolejne kroki po odebraniu opinii z poradni - zadania dla rodzica i nauczyciela

1. Przedstawienie dokumentu w szkole - najczęściej przekazuje się go wychowawcy, choć zdarza się, że może to być też pedagog szkolny (to prawo rodzica, może tego nie robić i zachować opinie dla siebie).

2. Wychowawca lub pedagog szkolny zapoznaje się opinią, szczególnie ze wskazaniami dla nauczyciela dot. pracy z uczniem, a następnie przedstawia dokument wszystkim nauczycielom uczącym dane dziecko.

3. Zespół ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej opracowuje arkusz z dostosowaniami wymagań do indywidulnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia wraz z zalecanymi formami pomocy.

4. Opracowany arkusz jest przedstawiany rodzicowi lub prawnemu opiekunowi ucznia, który powinien się z nim zapoznać i podpisać, wyrażając w ten sposób zgodę na udzielenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Co daje opinia?

Nauczyciele opierając się o wskazania zawarte w opinii mają za zadanie np.

zapewnić uczniowi wskazane formy pomocy np. zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, zajęcia logopedyczne, wyrównawcze, rozwijające umiejętności uczenia się, rozwijające kompetencje społeczno-emocjonalne,

dostosować wymagania z poszczególnych przedmiotów do indywidualnych możliwości ucznia,

dostosować warunki zdawania egzaminów i sprawdzianów kończących dany etap edukacyjny, zgodnie z wytycznymi CKE.

Wszystko zależy od tego, co znalazło się w opinii wystawionej dla dziecka.
Kolejne kroki po odebraniu orzeczenia z poradni - zadania dla rodzica i nauczyciela

1. Rodzic może (jest to jego decyzja) przedstawić orzeczenie w wydziale oświaty gminy lub miasta oraz w szkole.

2. Wszyscy nauczyciele i specjaliści uczący ucznia mają obowiązek zapoznać się z diagnozą i zaleceniami z orzeczenia.

3. Zespół nauczycieli i specjalistów uczących dziecko na podstawie orzeczenia oraz wcześniej przeprowadzanej WOPFU (wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia), opracowuje IPET, czyli Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny.

4. Nauczyciele mają obowiązek uczestniczyć w spotkaniach zespołu nie rzadziej niż 2 razy w roku.

5. Rodzice mają prawo uczestniczyć w opracowywaniu i modyfikacji IPET-u oraz WOPFU.

6. Obowiązkiem dyrektora jest pisemne zawiadomienie rodzica o terminie każdego spotkania zespołu i umożliwienie rodzicowi uczestnictwa w nim.

7. Dyrektor jest odpowiedzialny za przekazanie rodzicowi kopii IPET-U oraz WOPFU.

Co daje orzeczenie?

Prawo do specjalnej organizacji kształcenia w szkole z uwagi na niepełnosprawność.

Realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu - obligatoryjne zadanie dla szkoły.

Zapewnienie warunków do nauki np. sprzęt rehabilitacyjny, odpowiednie środki dydaktyczne z uwagi na niepełnosprawność ucznia.

Zajęcia specjalistyczne (rewalidacja, socjoterapia, zajęcia resocjalizacyjne).

Integrację niepełnosprawnego ucznia z pełnosprawnymi rówieśnikami.

Akty prawne

Rodzicu, w tych aktach prawnych znajdziesz informacje dotyczące wydawania opinii i orzeczeń.

1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 roku w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2017, poz. 1591 ze zm).

2. Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 roku w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, niedostosowanej społecznie i zagrożonej niedostosowaniem społecznym. (Dz. U. 2017, poz.1578)

3. Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 roku w sprawie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. (Dz. U. 2019, poz. 373)
§ 2. wymagania edukacyjne, o których mowa w art. 44b. ust. 8. pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(...), dostosowuje się do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychicznych ucznia:1) Posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego...2) Posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania.3) Posiadającego opinię poradni psych-ped., w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub inną opinię poradni psych-ped. w tym poradni specjalistycznej, wskazującą na potrzebę takiego dostosowania - na podstawie tej opinii.

4. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991. Tekst jednolity Dz.U. z 2015, poz. 2156, z póżn. zmian.
Art. 44c. 1. nauczyciel jest obowiązany indywidualizować pracę z uczniem na zajęciach edukacyjnych odpowiednio do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychicznych ucznia.2. Nauczyciel jest obowiązany dostosować wymagania edukacyjne, o których mowa w art. 44b. ust. 8. pkt 1, do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychicznych i fizycznych ucznia, w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 44zb

Rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ustawa o Systemie Oświaty bardzo wyraźnie wskazują na zadania szkoły dot. respektowania wskazań w opiniach oraz zaleceń w orzeczeniach.
Warto pamiętać, że szkoła ma obowiązek dokumentowania przebiegu organizacji udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej wraz z dokumentacją z badań i czynności uzupełniających prowadzonych przez poszczególnych nauczycieli i specjalistów.

Marzena Jasińska
Trener, dyplomowany coach, doradca rodzinny. Od lat wspiera rodziców w konsultacjach indywidualnych oraz warsztatach psychoedukacyjnych. Swoją pracę opiera na filozofii Jespera Juula, założeniach Rodzicielstwa Bliskości oraz Porozumienia Bez Przemocy. Specjalizuje się w zakresie neurodydaktyki oraz uczenia się uczniów. Ekspert rozwoju osobistego, komunikacji, negocjacji. W swojej pracy zajmuje się także tematyką mediacji szkolnych, procesów grupowych, zarządzania zmianą w organizacji i zarządzania zespołem. Prywatnie mama dwóch dorosłych synów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Orzeczenie, opinia z poradni - prawa rodzica, zadania szkoły

# data[].attributes.attachment_link.description
W polskim systemie oświaty każdy uczeń realizujący obowiązek szkolny w publicznej i niepublicznej szkole ma prawo do uzyskania pomocy i wsparcia wtedy, gdy ma trudności w sprostaniu wymaganiom edukacyjnym. Dotyczy to uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Zwykle na podstawie opinii lub orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej są oni objęci stosowną pomocą.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pobierz wzór indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego (stan prawny 2021).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

z dnia 15 lutego 2019 r.

w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego

(Dz. U. poz. 316, z 2020 r. poz. 82 i 1459 oraz z 2021 r. poz. 211 i 1036)

ogłoszono dnia 19 lutego 2019 r.
obowiązuje od dnia 1 września 2019 r.

Na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe zarządza się, co następuje:

§ 1. Określa się:

1) ogólne cele i zadania kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego, które stanowią załącznik nr 1 do rozporządzenia;

2) klasyfikację zawodów szkolnictwa branżowego, która stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 2. Przepisy rozporządzenia stosuje się począwszy od:

1) roku szkolnego 2019/2020 w:

b) semestrze I szkoły policealnej,

2) roku szkolnego 2020/2021 w semestrze I branżowej szkoły II stopnia

- a w latach następnych również w kolejnych klasach lub semestrach tych szkół.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2019 r.

OGÓLNE CELE I ZADANIA KSZTAŁCENIA W ZAWODACH SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO

Kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego jest realizowane w szkołach ponadpodstawowych: branżowej szkole I stopnia, technikum, branżowej szkole II stopnia oraz szkole policealnej.

Kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego jest realizowane również na kwalifikacyjnych kursach zawodowych prowadzonych przez podmioty, o których mowa w art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oraz na kursach umiejętności zawodowych prowadzonych przez podmioty, o których mowa w art. 117 ust. 2a tej ustawy.

Celem kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego jest przygotowanie uczących się do wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy. Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe powinien legitymować się pełnymi kwalifikacjami zawodowymi, a także być przygotowany do uzyskania niezbędnych uprawnień zawodowych.

Szkoła prowadząca kształcenie zawodowe może również zaoferować uczniowi przygotowanie do nabycia dodatkowych uprawnień zawodowych w zakresie wybranych zawodów, dodatkowych umiejętności zawodowych lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. W szkole prowadzącej kształcenie zawodowe przygotowanie do uzyskania dodatkowych umiejętności zawodowych, podobnie jak przygotowanie do uzyskania dodatkowych uprawnień zawodowych lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, jest realizowane w wymiarze wynikającym z różnicy między sumą godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego, określoną w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, a minimalną liczbą godzin kształcenia zawodowego dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie szkolnictwa branżowego określoną w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego.

Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają w szczególności: nowe techniki i technologie, idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych, rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.

Bliska współpraca szkół prowadzących kształcenie zawodowe z pracodawcami stanowi istotny element nowoczesnego kształcenia, odpowiadającego potrzebom współczesnej gospodarki.

Szkoła prowadząca kształcenie zawodowe powinna realizować to kształcenie w oparciu o współpracę z pracodawcami, a praktyczna nauka zawodu powinna odbywać się w jak największym wymiarze w rzeczywistych warunkach pracy u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych, a także w centrach kształcenia zawodowego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych i placówkach kształcenia ustawicznego.

W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego, z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.

W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się, stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania przedwczesnemu kończeniu nauki.

Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie kwalifikacji w poszczególnych zawodach szkolnictwa branżowego oraz stworzenie uczniom warunków do uzyskiwania dodatkowych umiejętności zawodowych, dodatkowych uprawnień zawodowych lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, pod koniec nauki w szkole.

Zawody szkolnictwa branżowego są określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, która stanowi usystematyzowany układ tabelaryczny obejmujący:

2) poziomy Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) dla kwalifikacji pełnych, o których mowa w art. 8 pkt 3a, 4a, 5a i 7a ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (oznaczono cyfrą rzymską);

3) ministrów właściwych dla zawodów, na wnioski których wprowadzono te zawody do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, wyznaczonych ze względu na odpowiedni dział administracji rządowej określony w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 762, z późn. zm.);

4) typy szkół ponadpodstawowych, w których może odbywać się kształcenie w danym zawodzie: trzyletnią branżową szkołę I stopnia (BS I), dwuletnią branżową szkołę II stopnia (BS II), pięcioletnie technikum (T) oraz szkołę policealną o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku (SP); typ szkoły ponadpodstawowej, w którym może odbywać się kształcenie w danym zawodzie, w przypadku branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły II stopnia oraz technikum oznaczono znakiem „X", a w przypadku szkoły policealnej wskazano cyfrą arabską długość okresu kształcenia w latach;

5) symbole i nazwy kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie;

6) poziomy Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) dla kwalifikacji cząstkowych wyodrębnionych w zawodach (oznaczono cyfrą arabską);

7) możliwość prowadzenia kształcenia w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub na kursach umiejętności zawodowych (oznaczono znakiem „X");

8) szczególne uwarunkowania związane z kształceniem w zawodzie lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w szczególności związane z formą kształcenia lub kształceniem osób niepełnosprawnych, wynikające z opisu zawodu zawartego we wnioskach ministrów właściwych dla zawodów.

Zawody szkolnictwa branżowego przyporządkowano do branż, uwzględniając specyfikę umiejętności zawodowych lub zakres, w jakim umiejętności te są wykorzystywane podczas wykonywania zadań zawodowych. Branże uporządkowano według kolejności alfabetycznej:

1) branża audiowizualna (AUD);

2) branża budowlana (BUD);

3) branża ceramiczno-szklarska (CES);

4) branża chemiczna (CHM);

5) branża drzewno-meblarska (DRM);

6) branża ekonomiczno-administracyjna (EKA);

7) branża elektroenergetyczna (ELE);

8) branża elektroniczno-mechatroniczna (ELM);

9) branża fryzjersko-kosmetyczna (FRK);

10) branża górniczo-wiertnicza (GIW);

11) branża handlowa (HAN);

12) branża hotelarsko-gastronomiczno-turystyczna (HGT);

14) branża mechaniczna (MEC);

15) branża mechaniki precyzyjnej (MEP);

16) branża metalurgiczna (MTL);

17) branża motoryzacyjna (MOT);

18) branża ochrony i bezpieczeństwa osób i mienia (BPO);

19) branża ogrodnicza (OGR);

20) branża opieki zdrowotnej (MED);

21) branża poligraficzna (PGF);

22) branża pomocy społecznej (SPO);

23) branża przemysłu mody (MOD);

24) branża rolno-hodowlana (ROL);

25) branża rybacka (RYB);

26) branża spedycyjno-logistyczna (SPL);

27) branża spożywcza (SPC);

28) branża teleinformatyczna (INF);

29) branża transportu drogowego (TDR);

30) branża transportu kolejowego (TKO);

31) branża transportu lotniczego (TLO);

32) branża transportu wodnego (TWO).

Zawody szkolnictwa branżowego określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego są zawodami jednokwalifikacyjnymi lub dwukwalifikacyjnymi.

Zawody jednokwalifikacyjne są przede wszystkim zawodami nauczanymi w branżowej szkole I stopnia. Wśród zawodów nauczanych w technikum dominują zawody dwukwalifikacyjne. W zawodach nauczanych w technikum pierwszą kwalifikacją jest w wielu przypadkach kwalifikacja wyodrębniona w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I stopnia, stanowiąca merytoryczną i programową podbudowę do uzyskiwania kolejnych - wyższych - kwalifikacji w innym zawodzie w ramach tej samej branży.

W niektórych zawodach, dla których podbudowę merytoryczną i programową stanowi więcej niż jeden zawód nauczany w branżowej szkole I stopnia, przewidziano możliwość alternatywnego wyboru kwalifikacji stanowiących pierwszą kwalifikację wyodrębnioną w zawodzie nauczanym na poziomie technika.

Kształcenie w branżowej szkole II stopnia odbywa się w zawodach, dla których przewidziano kształcenie w tym typie szkoły. Są to zawody nauczane na poziomie technika, które posiadają kwalifikację wspólną z kwalifikacją wyodrębnioną w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I stopnia. W branżowej szkole II stopnia kształcenie jest prowadzone wyłącznie w tych zawodach, które stanowią kontynuację kształcenia w branżowej szkole I stopnia, ponieważ w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I i II stopnia wyodrębniono wspólną pierwszą kwalifikację. W branżowej szkole II stopnia jest realizowana jedynie druga kwalifikacja cząstkowa wyodrębniona w danym zawodzie nauczanym na poziomie technika.

Kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, jest prowadzone w oparciu o podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego, opisane w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy, umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych.

Zestaw oczekiwanych efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie jest podzielony na części efektów kształcenia określone w podstawach programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego jako „jednostki efektów kształcenia", z których każda może być nauczana na kursach umiejętności zawodowych, o których mowa w art. 4 pkt 35a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, chyba że w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego nie przewidziano możliwości prowadzenia kursów umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.

W podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego wskazano jednostki efektów kształcenia obejmujące:

1) bezpieczeństwo i higienę pracy;

2) jednostki efektów kształcenia typowe dla danej kwalifikacji;

4) kompetencje personalne i społeczne;

5) organizację pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika).

Kwalifikacje wyodrębnione w zawodzie oznaczono kodem składającym się z trzech wielkich liter, wskazujących na przyporządkowanie do branży, oraz kolejną liczbą o charakterze porządkowym.

Jednostki efektów kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie oznaczono kodem właściwym dla kwalifikacji oraz kolejną liczbą o charakterze porządkowym.

Podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego obejmuje również warunki realizacji kształcenia w zawodzie, w tym wyposażenie i sprzęt niezbędne do jego realizacji, oraz minimalną liczbę godzin kształcenia w zawodzie, a także przewiduje możliwość podnoszenia kwalifikacji w zawodzie w ramach danej branży.

Szkoła prowadząca kształcenie zawodowe posiada lub zapewnia dostęp do pomieszczeń dydaktycznych z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewniać osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych.

Podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego dotyczy zarówno uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, jak i słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy realizują kształcenie w danym zawodzie na odrębnych kursach dotyczących poszczególnych kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie.

Działalność edukacyjna szkoły w zakresie kształcenia w danym zawodzie szkolnictwa branżowego jest określona w programie nauczania tego zawodu, dopuszczonym do użytku w szkole. Program nauczania zawodu realizowany w szkole uwzględnia wszystkie elementy podstawy programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, przy czym treści nauczania wynikające z efektów kształcenia realizowanych w pierwszej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, które są tożsame z treściami nauczania wynikającymi z efektów kształcenia realizowanych w drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w tym samym zawodzie, nie są powtarzane, z wyjątkiem efektów kształcenia dotyczących języka obcego zawodowego oraz kompetencji personalnych i społecznych, które powinny być dostosowane do zakresu drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. Program nauczania zawodu może również wykraczać poza treści nauczania ustalone dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego. Program nauczania jest opracowywany przez nauczyciela lub zespół nauczycieli kształcenia zawodowego, przy czym wskazane jest, aby był on opracowywany w konsultacji z pracodawcami lub organizacjami pracodawców.

Szkoły i inne podmioty prowadzące kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego dokonują bieżącej oceny stopnia osiągnięcia przez uczących się oczekiwanych efektów kształcenia oraz ich przygotowania do potwierdzania kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach. System egzaminów zawodowych umożliwia oddzielne potwierdzanie w toku kształcenia każdej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie szkolnictwa branżowego.

KLASYFIKACJA ZAWODÓW SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO

Nazwa zawodu

Symbol cyfrowy zawodu ustalony w klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy

Poziom PRK dla kwalifikacji pełnej

Minister właściwy dla zawodu - minister właściwy do spraw:

Typy szkół ponadpodstawowych

Symbole i nazwy kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie

Poziom PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie

Możliwość prowadzenia kształcenia na kwalifikacyj
nych kursach zawodowych lub na kursach umiejętności zawodowych

Szczególne uwarunkowania związane z kształceniem w zawodzie lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie

BS I

T

SP
(okres naucz
ania)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

BUD.15. Organizacja robót
związanych z budową
i utrzymaniem dróg i obiektów
inżynierskich oraz sporządzanie
kosztorysów

4

X

BUD.27.
Organizacja i kontrola
wykonywania pokryć dachowych oraz
sporządzanie
kosztorysów

4

X

BUD.19. Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami

4

Zdobnik ceramiki

731609

III

gospodarki

X

3

X

EKA.07. Prowadzenie rachunkowości

4

X

Technik spawalnictwa

311516

V

gospodarki,
gospodarki morskiej

X

X

3

X

MEC.08.
Wykonywanie i naprawa elementów maszyn, urządzeń i narzędzi
albo

3

X

MOT.05. Obsługa,
diagnozowanie
oraz naprawa pojazdów
samochodowych

3

X

albo

3

X

BRANŻA TRANSPORTU DROGOWEGO (TDR)

Mechanik pojazdów kolejowych

723318

III

transportu

X

3

X

Technik pojazdów kolejowych

311518

IV

transportu

X

X

3

X

TWO.09. Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych

5

UWAGI
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 211), które weszło w życie z dniem 1 września 2021 r.:
1. W przypadku zawodu „Opiekun medyczny", w którym wyodrębniono kwalifikację „MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej", do słuchaczy lub uczestników, którzy przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia rozpoczęli naukę odpowiednio w szkołach policealnych, na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych, stosuje się przepisy rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, do zakończenia cyklu kształcenia.
2. Od roku szkolnego 2021/2022 w szkołach policealnych nie prowadzi się rekrutacji kandydatów do klasy pierwszej (na semestr pierwszy), w której realizuje się kształcenie w zawodzie „Opiekun medyczny", w którym wyodrębniono kwalifikację „MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej". Kształcenie w tym zawodzie prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 4 czerwca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 1036), które weszło w życie z dniem 1 września 2021 r.:
1. Kształcenie w zawodzie technik gazownictwa, w którym wyodrębniono kwalifikacje „BUD.16. Wykonywanie robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych" oraz „BUD.17. Organizacja i dokumentacja robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych", rozpoczęte przed dniem 1 września 2021 r. w technikum, na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych, prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego.
2. Od dnia 1 września 2021 r. w klasie I technikum, na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik gazownictwa, w którym wyodrębniono kwalifikacje „BUD.16. Wykonywanie robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych" oraz „BUD.17. Organizacja i dokumentacja robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych".
KOMENTARZE
Informacja na temat rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego

W Dzienniku Ustaw RP opublikowane zostało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Zaproponowane tam zmiany mają na celu zapewnienie wysokiej jakości kształcenia zawodowego oraz lepsze dostosowanie oferty szkół prowadzących kształcenie zawodowe do potrzeb rynku pracy. Wejdzie ono w życie 1 września 2019 r.

W rozporządzeniu podkreśliliśmy, że celem kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego jest przygotowanie uczących się do wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy. Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe powinien legitymować się pełnymi kwalifikacjami zawodowymi i być przygotowany do uzyskania niezbędnych uprawnień zawodowych.

Wyodrębnienie kwalifikacji w poszczególnych zawodach szkolnictwa branżowego oraz stworzenie uczniom warunków do uzyskiwania dodatkowych umiejętności zawodowych, a także dodatkowych uprawnień zawodowych lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, pod koniec nauki w szkole - to główne elementy służące elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów

Rozporządzenie określa również zawody przyporządkowane do branż, w których kształcenie będzie mogło być prowadzone w klasach I i semestrach I szkół ponadpodstawowych prowadzących kształcenie zawodowe począwszy od 1 września 2019 r. W dokumencie uwzględniliśmy zarówno zawody wcześniej wprowadzone do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, jak również nowe, określone na wnioski ministrów właściwych dla tych zawodów. Wzięliśmy również pod uwagę zmiany w dotychczasowych zawodach uzgodnione przez ministra edukacji z ministrami właściwymi dla zawodów.

Przepisy rozporządzenia stosowane będą od:

a) roku szkolnego 2019/2020 w klasie I branżowej szkoły I stopnia, która rozpoczyna się z dniem 1 września 2019 r. lub z dniem 1 lutego 2020 r.; semestrze I szkoły policealnej; klasie I dotychczasowego czteroletniego technikum oraz klasie I pięcioletniego technikum;

b) roku szkolnego 2020/2021 w semestrze I branżowej szkoły II stopnia - a w latach następnych również w kolejnych klasach lub semestrach tych szkół.

(Komentarz z dnia 20 lutego 2019 r.) Departament Informacji i Promocji
Ministerstwa Edukacji Narodowej
Projektowane rozporządzenie stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zwanej dalej „ustawą - Prawo oświatowe", zgodnie z którym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, określi w drodze rozporządzenia:

1) ogólne cele i zadania kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego,

2) klasyfikację zawodów szkolnictwa branżowego,

3) podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego,

4) dodatkowe umiejętności zawodowe w zakresie wybranych zawodów oraz zestawy celów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy, umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych w odniesieniu do tych umiejętności.

Projektowane rozporządzenie uwzględnia zawody dotychczas wprowadzone do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, wprowadza zmiany w zakresie niektórych zawodów, a także określa nowe zawody wprowadzone do kształcenia w systemie oświaty - na podstawie wniosków właściwych ministrów - wraz z wyodrębnionymi w nich kwalifikacjami.

Zgodnie z wnioskami właściwych ministrów, do kształcenia w systemie oświaty wprowadzone zostaną nowe zawody wraz z wyodrębnionymi w nich kwalifikacjami:

1) operator maszyn i urządzeń przeróbczych - z kwalifikacją wspólną dla zawodu technik przeróbki kopalin stałych,

3) pracownik pomocniczy gastronomii - kształcenie wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim,

4) kelner - z kwalifikacją wspólną dla zawodu technik usług kelnerskich.

W związku z realizacją projektu Partnerstwo na rzecz kształcenia zawodowego, realizowanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie zostały wypracowane zmiany w zakresie poszczególnych zawodów.

W celu jak najlepszego dostosowania wiedzy, umiejętności oraz kompetencji określonych w podstawach programowych kształcenia w zawodach do potrzeb polskiej gospodarki, w okresie od października 2017 r. do końca stycznia 2018 r. odbyły się seminaria branżowe, podczas których Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji prowadziło szerokie konsultacje z pracodawcami, przedstawicielami ministrów właściwych dla zawodów, przedstawicielami branż oraz innych zainteresowanych środowisk. Ostateczne konsultacje dotyczące zmian w zakresie zawodów miały miejsce podczas spotkań, które odbyły się w Ministerstwie Edukacji Narodowej w IV kwartale 2018 r.

W efekcie przeprowadzonych uzgodnień i konsultacji wypracowano podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego w nowej strukturze, określające efekty kształcenia oraz kryteria weryfikacji tych efektów, stanowiące podstawę do przygotowania zadań egzaminacyjnych. Podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego zostały opracowane przy udziale szerokiego grona ekspertów, pracodawców, partnerów społecznych, co w znaczący sposób je uwiarygadnia i daje rękojmię zasadności procesu kształcenia i egzaminowania.

W wyniku modyfikacji dotychczasowych zawodów powstały nowe zawody, którym zostały nadane nowe symbole cyfrowe:

1) zawód monter izolacji przemysłowych powstał w wyniku grupowania i zintegrowania zawodów blacharz izolacji przemysłowych oraz monter izolacji przemysłowych,

2) zawód drukarz fleksograficzny powstał w wyniku wyodrębnienia z dotychczasowego zawodu drukarz,

3) zawód pracownik obsługi hotelowej powstał w wyniku wyodrębnienia z dotychczasowego zawodu technik hotelarstwa - kwalifikacja wspólna z zawodem technik hotelarstwa,

4) zawód technik budowy fortepianów i pianin zostaje zastąpiony zawodem technik budowy i strojenia fortepianów i pianin,

5) zawód technik realizacji dźwięku zostaje zastąpiony zawodem technik realizacji nagrań,

6) zawód technik realizacji nagrań i nagłośnień zostaje zastąpiony zawodem technik realizacji nagłośnień,

7) zawód mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych zostaje zastąpiony zawodem automatyk,

8) zawód technik organizacji reklamy zostaje zastąpiony zawodem technik reklamy.

Projektowane rozporządzenie określa również zawody, które otrzymały nowe nazwy i w konsekwencji nowe symbole cyfrowe, jednakże ich kształcenie nie uległo zasadniczym zmianom:

1) zawód asystent kierownika produkcji filmowej/telewizyjnej zostaje zastąpiony zawodem asystent kierownika produkcji filmowej i telewizyjnej,

2) zawód asystent fryzjera zostaje zastąpiony zawodem pracownik pomocniczy fryzjera,

3) zawód technik usług fryzjerskich zostaje zastąpiony zawodem technik fryzjer,

4) zawód technik usług kosmetycznych zostaje zastąpiony zawodem technik kosmetyki,

5) zawód kelner zostanie zastąpiony zawodem technik usług kelnerskich,

6) zawód technik obsługi turystycznej zostaje zastąpiony zawodem technik organizacji turystyki,

7) zawód technik turystyki wiejskiej zostaje zastąpiony zawodem technik organizacji turystyki na obszarach wiejskich,

8) zawód operator maszyn i urządzeń hutniczych zostaje zastąpiony zawodem operator maszyn i urządzeń metalurgicznych,

9) zawód technik hutnik zostaje zastąpiony zawodem technik przemysłu metalurgicznego,

10) zawód lakiernik zostaje zastąpiony zawodem lakiernik samochodowy,

11) zawód drukarz zostaje zastąpiony zawodem drukarz offsetowy,

12) zawód introligator zostaje zastąpiony zawodem operator procesów introligatorskich,

13) zawód wędliniarz zostaje zastąpiony zawodem przetwórca mięsa,

14) zawód technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych zostaje zastąpiony zawodem technik budownictwa kolejowego,

15) zawód szkutnik zostaje zastąpiony zawodem monter jachtów i łodzi.

Proponowane zmiany nazw zawodów są konsekwencją pogłębionej analizy uwag zgłoszonych przez pracodawców, ekspertów i inne podmioty właściwe dla zawodu lub branży. Z punktu widzenia rynku pracy zmiana nazewnictwa zawodów powinna przyczynić się do lepszej rozpoznawalności danego zawodu oraz podniesienia jego atrakcyjności.

Ponadto, w wyniku modyfikacji zawodów technik górnictwa podziemnego oraz górnik eksploatacji podziemnej, zostały wyodrębnione dwa zawody uwzględniające specyfikę wydobywania rud:

1) górnik podziemnej eksploatacji rud - z kwalifikacją wspólną dla zawodu technik górnictwa podziemnego rud,

2) technik górnictwa podziemnego rud.

Projektowane rozporządzenie wprowadza zmiany w zakresie liczby lub nazw kwalifikacji wyodrębnionych w następujących zawodach:

1) technik fotografii multimediów,

2) monter izolacji przemysłowych,

4) technik robót wykończeniowych w budownictwie,

5) technik chłodnictwa i klimatyzacji,

7) operator urządzeń przemysłu ceramicznego,

8) operator urządzeń przemysłu szklarskiego,

10) technik technologii szkła,

11) operator urządzeń przemysłu chemicznego,

12) technik technologii chemicznej,

13) technik ochrony środowiska,

14) pracownik pomocniczy stolarza,

16) technik technologii drewna,

18) technik rachunkowości,

19) technik usług pocztowych i finansowych,

21) technik urządzeń dźwigowych,

22) technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej,

25) górnik eksploatacji podziemnej,

26) technik górnictwa podziemnego,

27) technik przeróbki kopalin stałych,

31) operator maszyn leśnych,

34) pracownik pomocniczy mechanika,

35) pracownik pomocniczy ślusarza,

36) operator maszyn i urządzeń odlewniczych,

38) blacharz samochodowy,

39) elektromechanik pojazdów samochodowych,

40) mechanik motocyklowy,

41) mechanik pojazdów samochodowych,

42) technik pojazdów samochodowych,

43) higienistka stomatologiczna,

46) technik sterylizacji medycznej,

47) technik procesów drukowania,

48) technik procesów introligatorskich,

49) asystent osoby niepełnosprawnej,

52) operator maszyn w przemyśle włókienniczym,

53) pracownik pomocniczy krawca,

55) technik technologii wyrobów skórzanych,

60) technik rybactwa śródlądowego,

61) technik eksploatacji portów i terminali,

62) monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych,

64) technik teleinformatyk,

65) technik telekomunikacji,

67) technik lotniskowych służb operacyjnych,

68) technik mechanik lotniczy,

69) technik budowy jednostek pływających.

W związku z przyjęciem zasady, że zawody kształcone w szkole policealnej będą przypisane co do zasady do V poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji, a zawody kształcone w technikum będą co do zasady przypisane do IV poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji, projektowane rozporządzenie wprowadza zmiany w zakresie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) dla kwalifikacji pełnej lub kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie oraz typów szkół ponadpodstawowych, w których będą kształcone następujące zawody:

1) technik geodeta - kształcenie wyłącznie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

2) technik administracji - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

3) technik archiwista - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla drugiej kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

4) technik rachunkowości - kształcenie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

5) technik usług pocztowych i finansowych - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz określenie poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie na poziomie 5,

6) technik geolog - kształcenie wyłącznie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

7) technik przeróbki kopalin stałych -w związku z wprowadzeniem nowego zawodu - operator maszyn i urządzeń przeróbczych, stanowiącego podbudowę dla zawodu technik przeróbki kopalin stałych, nastąpiła zmiana nazwy i poziomu PRK dla pierwszej kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 3 oraz wprowadzono możliwość kształcenia również w branżowej szkole II stopnia,

8) technik wiertnik - zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej oraz wprowadzenie możliwości prowadzenia kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub na kursach umiejętności zawodowych,

9) technik bezpieczeństwa i higieny pracy - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

10) higienistka stomatologiczna - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz określenie poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie na poziomie 5,

11) ortoptystka - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

12) protetyk słuchu - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

13) technik dentystyczny - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

14) technik elektroradiolog - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

15) opiekun w domu pomocy społecznej - zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji pełnej z IV poziomu na V poziom oraz zmiana poziomu PRK dla kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 4 na poziom 5,

16) technik weterynarii - kształcenie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

17) technik rybołówstwa morskiego - kształcenie wyłącznie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

18) technik eksploatacji portów i terminali - zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej oraz wprowadzenie możliwości prowadzenia kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub na kursach umiejętności zawodowych,

19) technik informatyk - kształcenie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

20) technik teleinformatyk - kształcenie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

21) technik telekomunikacji - kształcenie w branżowej szkole II stopnia lub w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej,

22) technik transportu drogowego - wprowadzenie kształcenia w branżowej szkole II stopnia lub w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej oraz zmiana poziomu PRK dla drugiej kwalifikacji cząstkowej wyodrębnionej w zawodzie z poziomu 5 na poziom 4,

23) technik awionik - zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej oraz wprowadzenie możliwości prowadzenia kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub na kursach umiejętności zawodowych,

24) technik lotniskowych służ operacyjnych - kształcenie wyłącznie w technikum, zaprzestanie kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych,

25) technik mechanik lotniczy - kształcenie wyłącznie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej oraz na kwalifikacyjnych kursach zawodowych,

26) technik żeglugi śródlądowej - kształcenie wyłącznie w technikum, zaprzestanie kształcenia w szkole policealnej.

Ponadto, w związku z nowym ujęciem pojęcia „szkoły dla dorosłych" oraz wprowadzeniem zmian w organizacji kształcenia w branżowej szkole II stopnia oraz w szkole policealnej, zostały dostosowane sformułowania dotyczące szczególnych uwarunkowań związanych z kształceniem w danym zawodzie lub w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.

W projektowanym rozporządzeniu nie uwzględniono niektórych dotychczasowych zawodów, dla których ministrem właściwym jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, tj.:

1) zawodu stroiciel fortepianów i pianin - zawód wykreślono na wniosek ministra właściwego dla zawodu - Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w związku z brakiem zainteresowania kształceniem w tym zawodzie,

2) zawodów szkolnictwa artystycznego, które zgodnie z art. 46a ustawy - Prawo oświatowe, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, zostaną określone w drodze odrębnego rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania:

c) aktor scen muzycznych,

Projektowane rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 1 września 2019 r., bowiem z tym dniem wchodzi w życie art. 46 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, który stanowi podstawę do wydania niniejszego rozporządzenia.

Jednocześnie, stosownie do przepisów przejściowych zawartych w art. 94 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw:

1) w odniesieniu do uczniów branżowych szkół I stopnia, dotychczasowego czteroletniego technikum, pięcioletniego technikum oraz słuchaczy szkół policealnych, którzy rozpoczną kształcenie począwszy od roku szkolnego 2019/2020 będzie miała zastosowanie klasyfikacja zawodów szkolnictwa branżowego oraz podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego wydane na podstawie zmienionego art. 46 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe,

2) w odniesieniu do uczniów branżowych szkół I stopnia, dotychczasowego czteroletniego technikum oraz słuchaczy szkół policealnych, którzy rozpoczęli kształcenie przed rokiem szkolnym 2019/2020 będzie miała zastosowanie dotychczasowa klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego oraz dotychczasowa podstawa programowa kształcenia w zawodach wydane na podstawie odpowiednio dotychczasowych art. 46 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe,

3) w odniesieniu do słuchaczy branżowej szkoły II stopnia, którzy rozpoczęli kształcenie w semestrze I począwszy od roku szkolnego 2020/2021, będzie miała zastosowanie klasyfikacja zawodów szkolnictwa branżowego oraz podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego wydane na podstawie zmienionego art. 46 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.

W związku z tym, że w roku szkolnym 2019/2020 po raz ostatni jest przeprowadzana rekrutacja uczniów do klas I dotychczasowego czteroletniego technikum oraz do klas I branżowej szkoły I stopnia do oddziałów dla uczniów będących absolwentami dotychczasowego gimnazjum, a uczniowie ci będą realizowali inną podstawę programową kształcenia ogólnego niż uczniowie pięcioletniego technikum oraz branżowej szkoły I stopnia w oddziałach dla uczniów będących absolwentami ośmioletniej szkoły podstawowej, projektowane rozporządzenie wyłącznie dla tego jednego rocznika uczniów wprowadza regulację zapewniającą tym uczniom realizację efektów kształcenia z zakresu podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej (PDG), zawartych w dotychczasowej podstawie programowej kształcenia w zawodach, wydanej na podstawie dotychczasowego art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Uczniowie pięcioletniego technikum oraz branżowej szkoły I stopnia będący absolwentami ośmioletniej szkoły podstawowej, którzy rozpoczną naukę w klasach I tych szkół w roku szkolnym 2019/2020, będą realizowali wiedzę, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne ujęte dotychczas w ramach efektów kształcenia PDG już w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu podstawy programowej kształcenia ogólnego, w szczególności w ramach przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości. W związku z powyższym to rozwiązanie ma zagwarantować obu grupom uczniów, którzy rozpoczną naukę w roku szkolnym 2019/2020 w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe (niezależnie od jej typu) możliwość realizacji efektów kształcenia dotyczących kwestii podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na jednakowym poziomie.

Projekt rozporządzenia zostanie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248) oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2016 r. poz. 1006 i 1204 oraz z 2018 r. poz. 114 i 278).

Rozporządzenie nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597) i w związku z tym nie podlega notyfikacji.

Projekt rozporządzenia nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej.

Projekt rozporządzenia nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Rozporządzenie będzie miało wpływ na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców, z uwagi na to, że podmioty prowadzące działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców będą miały możliwość prowadzenia kształcenia w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych dla osób dorosłych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w nowych zawodach, co z kolei wpłynie pozytywnie na poszerzenie oferty świadczonych przez te podmioty usług.

Jednocześnie należy wskazać, że nie ma możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do projektowanego rozporządzenia środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu.

Rozporządzenie dotyczące zawodów szkolnictwa branżowego będzie miało zastosowanie od roku szkolnego 2019/2020 w klasie I branżowej szkoły I stopnia, lub z dniem 1 lutego 2020 r. w semestrze pierwszym szkoły policealnej, w klasie I dotychczasowego czteroletniego technikum oraz w klasie pierwszej pięcioletniego technikum. Natomiast od roku szkolnego 2021/2022 nowe rozporządzenie obejmie semestr pierwszy branżowej szkoły II stopnia i w następnych latach w kolejnych klasach lub semestrach w ww. typach szkół.

Nowy akt wykonawczy uwzględnia dotychczasowe zawody szkolnictwa branżowego modyfikując zakres niektórych zawodów, czy też określa zupełnie nowe, o których wprowadzenie do systemu oświaty wnosili poszczególni ministrowie. Na uwagę zasługuje ujęcie w systemie zawodu technika farmaceutycznego. O reaktywację kształcenia w tym zawodzie, w szkole policealnej w cyklu 2,5 rocznym, wystąpił resort zdrowia.

Modyfikacji poddano szereg dotychczasowych zawodów, którym jako nowym nadano nowe symbole cyfrowe (np. dawny technik organizacji reklamy, to technik reklamy, czy też dawny technik hutnik - obecnie technik przemysłu metalurgicznego, a szkutnik po zmianie - monter jachtów i łodzi). W przypadku kształcenia w nowych zawodach dyrektorzy szkół powinni wystąpić o opinię do właściwej wojewódzkiej rady rynku pracy o ocenę zasadności kształcenia w danym zawodzie, a także do organów prowadzących o możliwość kształcenia w tym zawodzie.
(Komentarz z dnia 11 marca 2019 r.)
Alicja Witkowska

Zmiana rozporządzenia jest efektem realizacji wniosków ministrów resortowych. Dodane zostały zawody w branży ceramicznej, mechanicznej, opieki zdrowotnej, branży teleinformatycznej, transportu kolejowego i wodnego.
(Komentarz z dnia 23 marca 2020 r.)
Lidia Satkowska

Zmiana rozporządzenia stanowi realizację wniosku Ministra Infrastruktury, zgodnie z którym kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym w zakresie kwalifikacji „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego" (wyodrębnionej w zawodach kierowca mechanik oraz technik transportu drogowego, przyporządkowanych do branży transportu drogowego) powinno być prowadzone wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej.
(Komentarz z dnia 28 sierpnia 2020 r.)
Michał Łętowski

Informacja na temat rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego

Z propozycją wprowadzenia nowego zawodu Technik dekarstwa do ministra właściwego do spraw gospodarki wystąpiło „Polskie Stowarzyszenie Dekarzy" wskazując na niedobór pracowników w branży dekarskiej, w tym wykwalifikowanej kadry średniego szczebla technicznego na poziomie kierowniczym. Zwracano również uwagę na zamknięcie ścieżki edukacyjnej po zakończeniu kształcenia w zawodzie Dekarz. Kształcenie w zawodzie Technik dekarstwa, przypisanym do branży budowlanej, będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia - na „podbudowie" zawodu Dekarz.

Wprowadzenie zawodu Technik stylista jest odpowiedzią na znaczący deficyt wykwalifikowanej kadry o interdyscyplinarnych umiejętnościach w branży przemysłu mody. Wpisanie nowego zawodu poparte zostało pozytywną opinią organizacji pracodawców „Pracodawcy Pomorza" oraz „Sektorowej Rady do spraw Kompetencji Sektora Przemysłu Mody i Innowacyjnych Tekstyliów". W zawodzie tym będzie można kształcić się w technikum oraz branżowej szkole II stopnia - na „podbudowie" zawodu Krawiec.

Wprowadzenie zawodu Technik robotyk, przypisanego do branży elektroniczno-mechatronicznej, w którym kształcenie będzie odbywało się w technikum, jest wynikiem oczekiwań szerokiej grupy pracodawców w związku z informatyzacją, automatyzacją i robotyzacją procesów produkcyjnych. Takie zapotrzebowanie potwierdziła również opinia organizacji pracodawców „Konfederacja Lewiatan".

W kwalifikacjach wyodrębnionych w zawodach Technik dekarstwa, Technik stylista oraz Technik robotyk możliwe będzie prowadzenie kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz kursów umiejętności zawodowych.

Natomiast wprowadzenie do systemu oświaty zawodu Podolog (pozytywnie zaopiniowane przez organizację pracodawców „Konfederacja Lewiatan") wynika z braku wykwalifikowanej kadry na potrzeby usług podologicznych. Zapotrzebowanie na usługi podologa jest bardzo duże, co wynika m.in. z rozwoju chorób cywilizacyjnych np.: cukrzycy, otyłości oraz zmian demograficznych - starzenie się społeczeństwa przy jednoczesnym wydłużaniu się ludzkiego życia.

Zawód Podolog w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego został przyporządkowany do branży fryzjersko-kosmetycznej. Nauka w tym zawodzie będzie możliwa wyłącznie w dwuletniej szkole policealnej prowadzącej kształcenie w formie dziennej lub stacjonarnej, bez możliwości kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych.

Dodatkowe zmiany

Na wniosek Ministra Zdrowia, wprowadzone zostały zmiany w zawodzie Opiekun medyczny, a także, w związku z wnioskiem Ministra Aktywów Państwowych, uwzględniając stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska, wprowadzono zmiany w zakresie ministra właściwego dla części zawodów przyporządkowanych do branży górniczo-wiertniczej. Jako minister właściwy dla poszczególnych zawodów został wskazany minister właściwy do spraw gospodarki złożami kopalin. Wyjątkiem jest tu zawód Technik geolog, dla którego ministrem właściwym pozostaje minister właściwy do spraw środowiska, oraz zawód Wiertacz i Technik wiertnik, dla których minister właściwy do spraw gospodarki złożami kopalin jest jednym z dwóch ministrów właściwych dla tych zawodów obok ministra właściwego do spraw środowiska.

Wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia w sprawie wprowadzenia zmian w zawodzie Opiekun medyczny wynika z potrzeby wykształcenia odpowiednio przygotowanego personelu w systemie ochrony zdrowia, wspierającego w zadaniach zawodowych pielęgniarki i lekarzy. Wniosek ten uzyskał pozytywną opinię organizacji pracodawców „Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej".

Warto podkreślić, że następuje zmiana wyodrębnionej w tym zawodzie kwalifikacji z:"MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej" na: „MED.14. Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej", wydłużenie okresu kształcenia z jednego roku do półtora roku oraz zmiana formy kształcenia w zawodzie. Będzie ono możliwe jedynie w szkole policealnej prowadzącej kształcenie w formie dziennej lub stacjonarnej (bez możliwości prowadzenia kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych).

Ostatni nabór do szkół policealnych kształcących w zawodzie Opiekun medyczny, w którym wyodrębniono kwalifikację „MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej" jest jeszcze możliwy w roku szkolnym 2020/2021. Słuchacze szkół policealnych i kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz uczestnicy kursów umiejętności zawodowych, którzy przed dniem wejścia w życie rozporządzenia rozpoczęli naukę w zawodzie Opiekun medyczny (w którym wyodrębniono kwalifikację „MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej"), będą kształcić się na dotychczasowych zasadach do zakończenia cyklu kształcenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r.
(Komentarz z dnia 4 lutego 2021 r.) Ministerstwo Edukacji Narodowej
Minister Edukacji i Nauki, odpowiadając na potrzeby rynku pracy, rozporządzeniem zmieniającym z dnia 27 stycznia 2021 r. wprowadził do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego nowe zawody. W branży budowlanej zawód jest to zawód technik dekarstwa, w branży elektroniczno-mechatronicznej - technik robotyk, w branży fryzjersko-kosmetycznej - podolog, w branży zdrowotnej - opiekun medyczny oraz w branży przemysłu mody - technik stylista.
(Komentarz z dnia 27 kwietnia 2021 r.)
Lidia Satkowska

Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie dodało w branży budowlanej zawód-technik gazownictwa, a w branży mechanicznej - technik spawalnictwa. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r. i zawiera przepis przejściowy dotyczące kształcenia w zawodzie technik gazownictwa.
(Komentarz z dnia 29 czerwca 2021 r.)
Lidia Satkowska

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego

# data[].attributes.attachment_link.description
ROZPORZĄDZENIEMINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 316, z 2020 r. poz. 82 i 1459 oraz z 2021 r. poz. 211 i 1036) ogłoszono dnia 19 lutego 2019 r.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego obowiązuje od 1 września 2019 r. Nowa struktura klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego uwzględnia przyporządkowanie poszczególnych zawodów do jednej z 32 branż, uwzględniając specyfikę umiejętności zawodowych lub zakres, w jakim umiejętności te są wykorzystywane podczas wykonywania zadań zawodowych.

Branże uporządkowano według kolejności alfabetycznej:

1. branża audiowizualna (AUD),

2. branża budowlana (BUD),

3. branża ceramiczno-szklarska (CES),

4. branża chemiczna (CHM),

5. branża drzewno-meblarska (DRM),

6. branża ekonomiczno-administracyjna (EKA),

7. branża elektroenergetyczna (ELE),

8. branża elektroniczno-mechatroniczna (ELM),

9. branża fryzjersko-kosmetyczna (FRK),

10. branża górniczo-wiertnicza (GIW),

11. branża handlowa (HAN),

12. branża hotelarsko-gastronomiczno-turystyczna (HGT),

13. branża leśna (LES),

14. branża mechaniczna (MEC),

15. branża mechaniki precyzyjnej (MEP),

16. branża metalurgiczna (MTL),

17. branża motoryzacyjna (MOT),

18. branża ochrony i bezpieczeństwa osób i mienia (BPO),

19. branża ogrodnicza (OGR),

20. branża opieki zdrowotnej (MED),

21. branża poligraficzna (PGF),

22. branża pomocy społecznej (SPO),

23. branża przemysłu mody (MOD),

24. branża rolno-hodowlana (ROL),

25. branża rybacka (RYB),

26. branża spedycyjno-logistyczna (SPL),

27. branża spożywcza (SPC),

28. branża teleinformatyczna (INF),

29. branża transportu drogowego (TDR),

30. branża transportu kolejowego (TKO),

31. branża transportu lotniczego (TLO),

32. branża transportu wodnego (TWO).

Rozporządzenie uwzględnia zawody dotychczas ujęte w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, wprowadza zmiany w zakresie niektórych zawodów, a także określa nowe zawody wprowadzone do kształcenia w systemie oświaty - na podstawie wniosków właściwych ministrów.

Zgodnie z wnioskami właściwych ministrów do kształcenia w systemie oświaty od roku szkolnego 2019/2020 wprowadzone zostały nowe zawody:

1. operator maszyn i urządzeń przeróbczych - z kwalifikacją wspólną dla zawodu technik przeróbki kopalin stałych,

2. technik programista,

3. pracownik pomocniczy gastronomii - kształcenie wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim,

4. kelner (na poziomie branżowej szkoły I stopnia) - z kwalifikacją wspólną dla zawodu technik usług kelnerskich (na poziomie technikum).

Ponadto, na wniosek Ministra Zdrowia, przywrócone zostało kształcenie w zawodzie technik farmaceutyczny, w szkole policealnej o okresie nauczania 2,5 roku.

W wyniku modyfikacji dotychczasowych zawodów powstały nowe zawody, którym zostały nadane nowe symbole cyfrowe:

1. zawód monter izolacji przemysłowych powstał w wyniku grupowania i zintegrowania zawodów blacharz izolacji przemysłowych oraz monter izolacji przemysłowych,

2. zawód drukarz został zastąpiony dwoma odrębnymi zawodami: drukarz offsetowy i drukarz fleksograficzny,

3. zawód pracownik obsługi hotelowej został wyodrębniony z dotychczasowego zawodu technik hotelarstwa i będzie posiadał kwalifikację wspólną z zawodem technik hotelarstwa,

4. zawód technik budowy fortepianów i pianin został zastąpiony zawodem technik budowy i strojenia fortepianów i pianin,

5. zawód technik realizacji dźwięku został zastąpiony zawodem technik realizacji nagrań,

6. zawód technik realizacji nagrań i nagłośnień został zastąpiony zawodem technik realizacji nagłośnień,

7. zawód mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych został zastąpiony zawodem automatyk,

8. zawód technik organizacji reklamy został zastąpiony zawodem technik reklamy,

9. zawód asystent fryzjera został zastąpiony zawodem pracownik pomocniczy fryzjera,

10. zawód kelner (na poziomie technikum) został zastąpiony zawodem technik usług kelnerskich,

11. zawód technik obsługi turystycznej został zastąpiony zawodem technik organizacji turystyki,

12. zawód technik turystyki wiejskiej został zastąpiony zawodem technik turystyki na obszarach wiejskich,

13. zawód operator maszyn i urządzeń hutniczych został zastąpiony zawodem operator maszyn i urządzeń przemysłu metalurgicznego,

14. zawód technik hutnik został zastąpiony zawodem technik przemysłu metalurgicznego,

15. zawód lakiernik został zastąpiony zawodem lakiernik samochodowy,

16. zawód introligator został zastąpiony zawodem operator procesów introligatorskich,

17. zawód wędliniarz został zastąpiony zawodem przetwórca mięsa,

18. zawód technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych został zastąpiony zawodem technik budownictwa kolejowego,

19. zawód szkutnik został zastąpiony zawodem monter jachtów i łodzi.

Powyższe zmiany są konsekwencją pogłębionej analizy uwag zgłoszonych przez pracodawców, ekspertów i inne podmioty właściwe dla zawodu lub branży.

W nazwie zawodu asystent kierownika produkcji filmowej/telewizyjnej dokonano korekty polegającej na zastąpieniu znaku „/" literą „i", co nie powoduje konieczności nadania nowego symbolu cyfrowego zawodu.

W wyniku modyfikacji zawodów technik górnictwa podziemnego oraz górnik eksploatacji podziemnej zostały wyodrębnione dwa dodatkowe zawody uwzględniające specyfikę wydobywania kopalin innych niż węgiel kamienny:

1. górnik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny - z kwalifikacją wspólną dla zawodu technik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny,

2. technik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny.

Kształcenie w zawodzie technik rachunkowości może być prowadzone wyłącznie w technikum, a nie tak jak dotychczas - w szkole policealnej.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
Od 1 września 2020 r. szkoły mogą również prowadzić kształcenie w 4 nowych zawodach, które zostały wprowadzone do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 82), tj.:

1. zdobnik ceramiki - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w branżowej szkole I stopnia, a zawód ten stanowi „podbudowę" do kształcenia w zawodzie technik ceramik;

2. technik spawalnictwa - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz w branżowej szkole II stopnia,

3. technik pojazdów kolejowych - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz w branżowej szkole II stopnia,

4. mechanik pojazdów kolejowych - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w branżowej szkole I stopnia, a zawód ten stanowi „podbudowę" do kształcenia w zawodzie technik pojazdów kolejowych.

Zawód zdobnik ceramiki został przyporządkowany do branży ceramiczno-szklarskiej. Ponieważ kwalifikacja wyodrębniona w tym zawodzie jest kwalifikacją wspólną z zawodem technik ceramik, uczniowie, którzy ukończą naukę w zawodzie zdobnik ceramiki będą mogli kontynuować naukę w branżowej szkole II stopnia w celu uzyskania kwalifikacji w zawodzie technik ceramik.

Zawód technik spawalnictwa został przyporządkowany do branży mechanicznej. Pierwsza kwalifikacja wyodrębniona w tym zawodzie jest wspólna z kwalifikacją wyodrębnioną w zawodzie mechanik-monter maszyn i urządzeń, albo w zawodzie ślusarz albo w zawodzie monter kadłubów jednostek pływających, co oznacza, że uczniowie, którzy ukończą naukę w jednym z tych trzech zawodów będą mogli kontynuować naukę w branżowej szkole II stopnia w celu uzyskania kwalifikacji w zawodzie technik spawalnictwa.

Zawody mechanik pojazdów kolejowych oraz technik pojazdów kolejowych zostały przyporządkowane do branży transportu kolejowego. Kwalifikacja wyodrębniona w zawodzie mechanik pojazdów kolejowych jest wspólna z pierwszą kwalifikacją wyodrębnioną w zawodzie technik pojazdów kolejowych, zatem uczniowie, którzy ukończą naukę w zawodzie mechanik pojazdów kolejowych będą mogli kontynuować naukę w branżowej szkole II stopnia w celu uzyskania kwalifikacji w zawodzie technik pojazdów kolejowych.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
Od 1 września 2020 r., na wniosek Ministra Infrastruktury, do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego została wprowadzona zmiana dotycząca kształcenia na kwalifikacyjnym kursie zawodowym w zakresie kwalifikacji TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego (wyodrębnionej w zawodach kierowca mechanik oraz technik transportu drogowego przyporządkowanych do branży transportu drogowego) lub na kursie umiejętności zawodowych w zakresie jednej z części efektów kształcenia wyodrębnionych w ramach tej kwalifikacji. Zgodnie z obecnie obowiązującym zapisem, podmioty które będą chciały prowadzić kształcenie w zakresie wyżej wymienionej kwalifikacji, będą mogły prowadzić je wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej.

Należy przy tym podkreślić, że zarówno zajęcia z zakresu nauki jazdy pojazdem silnikowym, jak i zajęcia przygotowujące do testu kwalifikacyjnego w zakresie kwalifikacji wstępnej, muszą być zrealizowane zgodnie z odrębnymi przepisami.

Przygotowanie do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy odpowiedniej kategorii musi odbywać się zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami.

Natomiast przygotowanie do testu kwalifikacyjnego w zakresie kwalifikacji wstępnej, o której mowa w przepisach dotyczących transportu drogowego, musi odbywać się zgodnie z przepisami w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
Od 1 września 2021 r. szkoły mogą również prowadzić kształcenie w 4 nowych zawodach, które zostały wprowadzone do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 211), tj.:

1. technik dekarstwa (branża budowlana) - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia, na „podbudowie" zawodu dekarz;

2. technik robotyk (branża elektroniczno-mechatroniczna) - kształcenie będzie odbywało się w technikum;

3. technik stylista (branża przemysłu mody) - kształcenie w tym zawodzie będzie odbywało się w technikum oraz branżowej szkole II stopnia, na „podbudowie" zawodu krawiec;

4. podolog (branża fryzjersko-kosmetyczna) - kształcenie będzie odbywało się w dwuletniej szkole policealnej, w formie dziennej lub stacjonarnej.

Ponadto, dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach technik dekarstwa, technik robotyk i technik stylista będzie możliwe prowadzenie kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz kursów umiejętności zawodowych. W zawodzie podolog kształcenie będzie możliwe wyłącznie w szkole policealnej, bez możliwości prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych lub kursów umiejętności zawodowych.

Dodatkowo, od roku szkolnego 2021/2022 wprowadzone zostały także zmiany w kształceniu w zawodzie opiekun medyczny. Zgodnie z wnioskiem Ministra Zdrowia nastąpiła zmiana kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie z: MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej na: MED.14. Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej, wydłużenie okresu kształcenia z jednego roku do półtora roku oraz zmiana formy kształcenia w zawodzie, które będzie możliwe jedynie w szkole policealnej w formie dziennej lub stacjonarnej, bez możliwości prowadzenia kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych.

Ostatni nabór do szkół policealnych kształcących w zawodzie opiekun medyczny, w którym wyodrębniono kwalifikację MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej jest w roku szkolnym 2020/2021. Słuchacze szkół policealnych i kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz uczestnicy kursów umiejętności zawodowych, którzy przed dniem wejścia w życie rozporządzenia rozpoczęli naukę w zawodzie opiekun medyczny, w którym wyodrębniono kwalifikację MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej, będą kształcić się na dotychczasowych zasadach do zakończenia cyklu kształcenia.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
Od 1 września 2021 r. następują również zmiany w kształceniu w zawodach technik gazownictwa (branża budowlana) oraz technik spawalnictwa (branża mechaniczna), wprowadzone rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 4 czerwca 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 1036)

Zmiana w zawodzie technik gazownictwa, wprowadzona na wniosek ministra ds. energii, obejmuje zarówno symbole jak i nazwy obu kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie. Dotychczasowe kwalifikacje BUD.16. Wykonywanie robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych oraz BUD.17. Organizacja i dokumentacja robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych nie odpowiadały bowiem specyfice wykonywanych zadań zawodowych przez pracowników budowy sieci gazowych oraz instalacji gazowych. Dlatego też zostały zastąpione kwalifikacjami BUD.28. Organizacja i wykonywanie robót związanych z budową i eksploatacją sieci gazowych oraz BUD.29. Organizacja i wykonywanie robót związanych z budową i eksploatacją instalacji gazowych, które uwzględniają rozdzielenie umiejętności związanych z budową i eksploatacją sieci gazowych od umiejętności związanych z budową i eksploatacją instalacji gazowych.

Ostatni nabór do techników kształcących w zawodzie technik gazownictwa, w którym wyodrębniono dotychczasowe kwalifikacje BUD.16. Wykonywanie robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych oraz BUD.17. Organizacja i dokumentacja robót związanych z budową, montażem oraz eksploatacją sieci i instalacji gazowych, odbywał się w roku szkolnym 2020/2021. Uczniowie techników i słuchacze kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz uczestnicy kursów umiejętności zawodowych, którzy rozpoczęli naukę w zawodzie technik gazownictwa przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, będą kształcić się na dotychczasowych zasadach do zakończenia cyklu kształcenia.

Zmiana w kształceniu w zawodzie technik spawalnictwa, wprowadzona na wniosek ministra właściwego ds. gospodarki, polega na dodaniu kolejnej „podbudowy" dla tego zawodu, którą jest kwalifikacja MEC.04. Montaż systemów rurociągowych, wyodrębniona w zawodzie monter systemów rurociągowych. Umożliwi to absolwentom branżowych szkół I stopnia, którzy kształcili się w zawodzie monter systemów rurociągowych, kontynuowanie nauki w branżowej szkole II stopnia i uzyskanie dyplomu zawodowego w zawodzie technik spawalnictwa.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 4 czerwca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
Od 1 września 2022 r. będzie możliwe kształcenie w 6. nowych zawodach, które zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 26 stycznia 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 204). Są to:

1. cztery nowe zawody w branży budowlanej:

monter konstrukcji targowo-wystawienniczych - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w branżowej szkole I stopnia,

technik obsługi przemysłu targowo-wystawienniczego - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia (na „podbudowie" zawodu monter konstrukcji targowo-wystawienniczych),

technik izolacji przemysłowych - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia (na „podbudowie" zawodu monter izolacji przemysłowych),

technik montażu i automatyki stolarki budowlanej - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz w branżowej szkole II stopnia (na „podbudowie" zawodu monter stolarki budowlanej),

2. dwa nowe zawody w branży transportu wodnego:

technik elektroautomatyk okrętowy - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz w dwuletniej szkole policealnej,

technik przemysłu jachtowego - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia (na „podbudowie" zawodu monter jachtów i łodzi).

W kwalifikacjach wyodrębnionych w nowo wprowadzonych zawodach, z wyjątkiem zawodu technik automatyki okrętowej, możliwe będzie prowadzenie kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz kursów umiejętności zawodowych.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 26 stycznia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
Od 1 września 2023 r. będzie możliwe kształcenie w 9. nowych zawodach, które zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 stycznia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 183). Są to:

1. dwa nowe zawody w branży audiowizualnej:

administrator produkcji filmowej i telewizyjnej - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w rocznej szkole policealnej,

technik animacji filmowej - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w dwuletniej szkole policealnej,

2. nowy zawód w branży budowlanej:
technik aranżacji wnętrz - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum,

3. trzy nowe zawody w branży chemicznej i ochrony środowiska:

operator maszyn i urządzeń w gospodarce odpadami - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w branżowej szkole I stopnia,

pracownik pomocniczy w gospodarce odpadami - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w branżowej szkole I stopnia, wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim,

technik gospodarki odpadami - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia (na „podbudowie" zawodu operator maszyn i urządzeń w gospodarce odpadami),

4. dwa nowe zawody w branży drzewno-meblarskiej:

operator maszyn i urządzeń przemysłu drzewnego - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w branżowej szkole I stopnia,

technik przemysłu drzewnego - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w technikum oraz branżowej szkole II stopnia (na „podbudowie" zawodu operator maszyn i urządzeń przemysłu drzewnego),

5. nowy zawód w branży poligraficzno-księgarskiej:
animator rynku książki - kształcenie w tym zawodzie będzie realizowane w dwuletniej szkole policealnej.

W kwalifikacjach wyodrębnionych w nowo wprowadzonych zawodach możliwe będzie prowadzenie kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz kursów umiejętności zawodowych.
Na wniosek ministra właściwego do spraw klimatu dotychczasowa „branża chemiczna" otrzymała nazwę „branża chemiczna i ochrony środowiska", natomiast zgodnie z wnioskiem ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego dotychczasowa „branża poligraficzna" otrzymała nazwę „branża poligraficzno-księgarska", a co za tym idzie zawód technik księgarstwa został przeniesiony z „branży handlowej" do „branży poligraficzno-księgarskiej", a symbol drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie został zmieniony z HAN.03. na PGF.10.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 stycznia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawody szkolnictwa branżowego - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego obowiązuje od 1 września 2019 r. Nowa struktura klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego uwzględnia przyporządkowanie poszczególnych zawodów do jednej z 32 branż, uwzględniając specyfikę umiejętności zawodowych lub zakres, w jakim umiejętności te są wykorzystywane podczas wykonywania zadań zawodowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Doradztwo zawodowe w szkole | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj bezpłatną bazę kilkuset zawodów, scenariusze lekcji, materiały pomocnicze na zajęcia doradztwa zawodowego w szkole - od przedszkola do matury.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Technik prac biurowych wykonuje prace biurowe; sporządza i prowadzi korespondencję biurową; obsługuje biuro organizacyjnie i administracyjnie; gromadzi, rejestruje i przetwarza informacje niezbędne do wykonywania zadań jednostki organizacyjnej; sporządza, przechowuje i archiwizuje dokumenty związane z funkcjonowaniem jednostki organizacyjnej; obsługuje sprzęt biurowy.

Zadania zawodowe:

sporządzanie oraz prowadzenie korespondencji biurowej, m.in. sporządzanie różnego rodzaju pism (w tym pism urzędowych) z zastosowaniem techniki komputerowej i oprogramowania do edycji tekstu;

wykonywanie obliczeń oraz tworzenie baz danych;

obsługiwanie programów oraz urządzeń biurowych (faksu, kserokopiarki, skanera itp.), w tym dla niewidomych i słabowidzących;

opracowywanie instrukcji kancelaryjnych;

sporządzanie rzeczowego wykazu akt, porządkowanie i przechowywanie akt;

organizowanie pracy biura lub sekretariatu, w tym kompletowanie materiałów i aktów prawnych niezbędnych do pracy;

wykonywanie czynności kancelaryjnych, w tym przyjmowanie i znakowanie korespondencji, rozdzielanie pism itp.;

przygotowywanie korespondencji do wysłania pocztą tradycyjną i pocztą elektroniczną;

udzielanie informacji telefonicznych;

przygotowywanie zebrań, narad, konferencji itp.;

stosowanie przepisów prawa dotyczących tajemnicy służbowej oraz ochrony danych osobowych;

przestrzeganie zasad etyki, ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosowanie przepisów prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.

Warunki podjęcia pracy w zawodzie:

Kształcenie w zawodzie regulują następujące przepisy: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 roku o systemie oświaty (Dz. U. 2017, poz. 60), Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. 2017, poz. 860), Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 13 marca 2017 roku w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowej (Dz. U. 2017, poz. 622). Określają one, że zawód technika prac biurowych można zdobyć w technikum oraz kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie, tj. K1 Wykonywanie prac biurowych. To kształcenie specjalne adresowane wyłącznie do osób niewidomych i słabowidzących.

Wymagania psychofizyczne:

Od specjalisty w tym zawodzie oczekuje się:

odpowiedzialności,

kultury osobistej, taktu i uprzejmości,

umiejętności obsługi urządzeń biurowych,

rzetelności w wykonywaniu obowiązków,

koncentracji uwagi i dobrej pamięci,

komunikatywności.

Przeciwwskazania do wykonywania zawodu:

Istotnymi przeciwwskazaniami do podjęcia tej pracy są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, niedosłuch, ograniczona sprawność rąk, zaburzenia psychiczne, uzależnienia, wady wymowy.

Możliwości i szanse zatrudnienia:

Technicy prac biurowych zatrudniani są w administracji rządowej, specjalnej, jednostkach samorządu terytorialnego (urzędy marszałkowskie, powiatowe, gminne), organizacjach społecznych i zakładach usługowych.

Szkoły:

Kształcenie w zawodzie technik prac biurowych adresowane jest wyłącznie do osób niewidomych i słabowidzących.

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej w Chorzowie
Technikum Administracyjne
kierunek: technik prac biurowych
ul. Hajducka 22, 41-500 Chorzów
tel. 32 241 49 62
e-mail: sekretariat@soswchorzow.pl
www.soswchorzow.pl

Dane kontaktowe:

WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI
Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Łodzi
Oddział w Skierniewicach
ul. Senatorska 10, 96-100 Skierniewice
tel. 46 833 39 74, 833 36 50
e-mail: centrumsk@wup.lodz.pl

Ulotka w wersji do wydruku dostępna w załączniku poniżej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Technik prac biurowych wykonuje prace biurowe; sporządza i prowadzi korespondencję biurową; obsługuje biuro organizacyjnie i administracyjnie; gromadzi, rejestruje i przetwarza informacje niezbędne do wykonywania zadań jednostki organizacyjnej; sporządza, przechowuje i archiwizuje dokumenty związane z funkcjonowaniem jednostki organizacyjnej; obsługuje sprzęt biurowy. sporządzanie oraz prowadzenie korespondencji biurowej, m.in.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedyś grupa żółta i niebieska byłyby zaznaczone jednym kolorem. Po prostu jako osoby niesłyszące. Jednak Głusi przez wielkie „G" to osoby, które chcą zaznaczyć swoją odmienność, wyróżnić się i dać jasno do zrozumienia, że są dumni ze swojej głuchoty. Przedstawiają się jako odrębna grupa o własnym języku i kulturze. Określenie „Głuchy" wskazuje przede wszystkim na przynależność kulturową a nie na wadę słuchu.

Czy to znaczy że osoby z części fioletowej, różowej i żółtej nie są odrębną kulturowo społecznością przez duże „G"?

Nie są. Ale nie do końca jest to kwestia wyboru. Aby przynależeć do danej grupy należy spełniać pewne kryteria. W tym przypadku są to: identyfikacja, udział w różnych działaniach tej społeczności a przede wszystkim całkowita głuchota oraz posługiwanie się językiem migowym.

Co w takim razie, ma wpływ na poczucie przynależności do Głuchych?

Jednym z czynników jest przyczyna utraty słuchu, czyli: czy ktoś urodził się bez tego zmysłu czy stracił go na pewnym etapie życia. Jak słyszący rodzice dziecka głuchego (co stanowi 95% przypadków) pokierowało jego edukacją? Czy dziecko uczyło się polskiego języka migowego, czy ma implant ślimakowy lub aparat słuchowy, jaki jest jego stopień umiejętności komunikacji z osobami słyszącymi. Słyszący rodzice, głuchych bądź słabo słyszących dzieci dokonują wszelkich starań aby dziecko dostosować do świata słyszących. Często unikając socjalizacji z innymi głuchymi, przez co dziecko nie ma szans wyrobić w sobie poczucia przynależności w grupie Głuchych przez duże „G". Z kolei Ci Głusi dyskryminują osoby, które nie posługują się językiem migowym, mieszają go z fonicznym, posiadają implant bądź aparat słuchowy.

Nie ma tu intencji złej woli - Głusi przez duże „G", a przynajmniej ich ogromna większość - czują się o wiele bardziej komfortowo we własnym towarzystwie niż w towarzystwie słyszących.

Ale jak to się stało, że powstała potrzeba odrębności?

Niestety to efekt złych decyzji słyszących. Do połowy lat 90. XX wieku w polskich szkołach dla głuchych, stosowano wyłącznie metodę oralną. W skrócie, metoda ta miała na celu, nauczenie dzieci z ograniczonym słuchem jak ćwiczyć mowę, kontrolę i usprawnianie jej. Ta metodologia w przypadku dzieci głuchych była i jest nieskuteczna. Ponieważ w szkole zabraniano używać języka migowego - dzieci robiły to po kryjomu lub w czasie prywatnym. Ale pamiętajmy, że 95% to dzieci głuche, rodziców słyszących czyli takich którzy języka migowego nie znają. Stąd poczucie wykluczenia dziecka głuchego było ogromne. Zrozumienie i interakcje mogli znaleźć wśród osób sobie podobnym - czyli kompletnie Głuchym. Polski Język Migowy który się wykształcił nie jest językiem przetłumaczalnym na polski język foniczny. Rezultatem tego jest brak możliwości komunikacji niesłyszących i słyszących np. za pomocą pisania.

Czy to ważne aby odróżniać małe „g" od wielkiego „G"?

Głusi identyfikujący się z wielkim „G" uważają, że to szalenie ważne. To dobrze, że budują społeczność, w której mogą na sobie polegać.

Jednak my, słyszący powinniśmy w końcu spojrzeć na brak słuchu oczami Głuchego. Skoro Głusi przez wielkie „G" nie uważają tego za niepełnosprawność to teraz nasza kolej na zmianę. To my słyszący pozwalamy głuchym i słabosłyszącym czuć się wykluczonymi, wytworzyliśmy w nich potrzebę izolacji. A powinno być kompletnie na odwrót. Powinniśmy z pełnym szacunkiem stworzyć warunki do tego aby czuli się częścią całego społeczeństwa.

Dlaczego zjawisko wielkiego „G" jest niebezpieczne?

Bo pogłębia społeczne wykluczenie. Często prowadzi do alienacji, niechęci do nauki a nawet pogłębiającego się analfabetyzmu. Głusi jako jedyna grupa z oznaczeniem o niepełnosprawności wytworzyła podgrupę dopuszczających tylko „wybrańców", tworząc tym samym wykluczenie u osób z tym samym problemem.

„Głusi" i „głusi" w internecie

Tym czasem jak to wygląda chociażby w Internecie?

Wikipedia - wolna encyklopedia. Słowo „ głuchy " opisane jako osoba z głuchotą, napisane jest małą literą. Podczas gdy klikniemy aby dodać opis do słowa głuchy - pokazuje się rozróżnienie na osobę głuchą pisane małą i wielką literą.

Ale to tylko wierzchołek góry lodowej. Strony poświęcone kulturze, wiadomości, blogi, artykułu, nawet strona rządowa - pogłębiają zjawisko używając w tekstach wielkiego „G". Dajemy przyzwolenie na to aby dzielić głuchych na wielkie i małe „G", na lepszych i gorszych, na bardziej i mniej potrzebujących pomocy. Podczas gdy problemy które musimy rozwiązać my - słyszący - dotyczą całej populacji głuchych przez małe „g".

Dlatego Fundacja Świat Głuchych traktuje każdego głuchego i słabosłyszącego tak samo. I do tego będziemy namawiać każdego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Niesłyszący czyli głusi czy Głusi? Co Ty wiesz o głuchych? #2 - Świat Głuchych

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedyś grupa żółta i niebieska byłyby zaznaczone jednym kolorem. Po prostu jako osoby niesłyszące. Jednak Głusi przez wielkie „G" to osoby, które chcą zaznaczyć swoją odmienność, wyróżnić się i dać jasno do zrozumienia, że są dumni ze swojej głuchoty. Przedstawiają się jako odrębna grupa o własnym języku i kulturze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aby w sposób wiarygodny pisać o społeczności Głuchych, należy najpierw poznać kilka istotnych faktów o osobach Głuchych oraz rozprawić się z pewnymi rozpowszechnionymi mitami.

1. Mitem jest, że wszyscy Głusi potrafią czytać z ruchu warg, w rzeczywistości część z nich posiadło tę cenną umiejętność, ale nie wszyscy. Jeśli natomiast Głuchy faktycznie potrafi to robić, to pamiętajmy, by patrzeć w jego/jej stronę i w miarę wyraźnie mówić.

2. Aparaty słuchowe i implanty czasami pomagają słyszeć, ale nie przywracają słuchu w stu procentach, nie wystarczy więc osoby Głuchej zaimplantować, by zaczęła słyszeć.

3. Kolejnym mitem jest, że osoby nie(do)słyszące należy traktować ulgowo, ponieważ mają obniżoną sprawność intelektualną, w związku z czym są niesamodzielne i bezradne.

4. Głuchy nie równa się „głupi" lub „upośledzony umysłowo", jak uważa część osób. Trudność w kontakcie wynika z barier komunikacyjnych, językowych i kulturowych, a nie z poziomu czyjejś inteligencji lub złej woli. Czasami Głusi wydają też pewne nieskładne dźwięki, ale ma to związek z tym, że nie mają pełnej kontroli nad instrumentami głosowymi, których po prostu nie słyszą! Ciężko jest stroić gitarę, gdy nie słyszy się dźwięku strun.

5. Niektóre osoby niesłyszące potrafią dobrze mówić, lecz trzeba pamiętać, że często jest to komunikacja jednostronna, czyli mogą nie rozumieć tego, co druga osoba im odpowiada.

6. Osoby nie(do)słyszące w najmniejszym stopniu nie różnią się od słyszących poziomem inteligencji i należy im stawiać takie same wymagania jak innym.

7. Często nieprawdą jest, że Głuchy nic nie słyszy. Wśród niesłyszących zaledwie 2‒4% osób rzeczywiście nie słyszy wcale. Pozostali, chociaż nie słyszą mowy innych, to mogą odbierać wiele innych dźwięków z otoczenia, np. odgłos stukania młotkiem czy też warkot silnika w aucie. W związku z tym nieprawdą jest też to, że nie przeszkadza im hałas, tym bardziej że nawet jeśli nie słyszą dźwięku, to odczuwają drgania i wibracje, np. podłogi czy mebli, co może ich dekoncentrować. Nieprawdą jest również to, że do osoby nie(do)słyszącej należy mówić możliwie najgłośniej.

8. Ze względu na brak naturalnego przyswajania mowy, jedynym problemem w komunikacji jest jej ograniczony wymiar, a nie całkowity brak. Głusi posługujący się językiem migowym mają problem z komunikowaniem podobnie jak cudzoziemcy - język polski jest dla nich często językiem obcym. Wielu Głuchych potrafi przeczytać lub napisać informację po polsku, ale - jak każdy użytkownik języka obcego - mogą łatwo popełnić błędy, np. gramatyczne czy stylistyczne.

9. Głusi posługują się polskim językiem migowym (PJM), który jest dla nich językiem naturalnym, ale posiada swoistą gramatykę o charakterze wizualno-przestrzennym, odmienną od polskiej.

10. Pisownia Głusi od dużej litery ma podkreślać, że chodzi o grupę kulturową, a nie o osoby z niepełnosprawnościami. Głusi mają swój język, swoją historię, swój system znaczeń, wartości i norm, podobnie jak Łemkowie, Kaszubi czy Ślązacy.

Tekstem autorstwa Anny Butkiewicz rozpoczynamy cykl artykułów dotyczących kultury Głuchych, które będą ukazywały się regularnie na stronie Kultury Wrażliwej we współpracy z Fundacją Między Uszami. Lektor: Barbara Cholewa

# data[].attributes.attachment_link.title
Mity i fakty o Głuchych - Małopolska. Kultura wrażliwa

# data[].attributes.attachment_link.description
Aby w sposób wiarygodny pisać o społeczności Głuchych, należy najpierw poznać kilka istotnych faktów o osobach Głuchych oraz rozprawić się z pewnymi rozpowszechnionymi mitami. Mitem jest, że wszyscy Głusi potrafią czytać z ruchu warg, w rzeczywistości część z nich posiadło tę cenną umiejętność, ale nie wszyscy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Osoby niepełnosprawne, w tym niewidome i słabowidzące mają więcej trudności w życiu codziennym od w pełni zdrowych osób. To jednak nie oznacza, że nie mogą one np. podjąć się pracy biurowej. Obecnie dostępne są rozmaite kursy i szkolenia, które uczą osoby z dysfunkcją wzroku, jak korzystać z komputera i konkretnych oprogramowań oraz aplikacji. Zobacz, czego konkretnie możemy nauczyć się na szkoleniach tylfoinformatycznych.

Tyfloinformatyka - co to?

Tyfloinformatyka to jedna z dziedzin informatyki. Obejmuje ona swoim obszarem sprzęt komputerowy oraz oprogramowanie przeznaczone dla osób słabowidzących i niewidomych. Głównym celem tyfloinformatyki jest tworzenie i dopasowywanie oprogramowania, urządzeń oraz stanowisk pracy do potrzeb osób mających dysfunkcje wzroku. Firma Tyflokom z Radomia w województwie mazowieckim oferuje rozmaite szkolenia z ogólnej obsługi komputera, które są kierowane właśnie do osób niewidomych i słabowidzących.

Celem tego typu szkoleń i kursów jest pomoc osobom zmagającym się z dysfunkcją wzroku na drodze do niezależności. Szkolenia kierowane są zarówno dla osób indywidualnych, jak i grup, a zajęcia odbywają się stacjonarnie lub mobilnie. Kursy tyfloinformatyczne dotyczą m.in. ogólnego szkolenia z zakresu obsługi komputera oraz użytkowego oprogramowania, wykorzystywanie programów udźwiękawiających i powiększających, czy też bezwzrokowej obsługi komputera oraz aplikacji komputerowych.

Co obejmuje szkolenie tylfoinformatyczne z zakresu obsługi komputera?

Osoby niewidome i słabowidzące również mogą korzystać z komputera. Jednym ze sposobów na zdobycie tej umiejętności, jest zapisanie się na specjalny kurs. Szkolenie z zakresu ogólnej obsługi komputera dla osób mających problemy ze wzrokiem ma na celu nauczenie takich osób, jak korzystać z komputera oraz z narzędzi systemowych, urządzeń peryferyjnych, pakietów biurowych i komunikowania się za pośrednictwem Internetu.

Osoby mające problemy ze wzrokiem mogą nauczyć się także korzystać ze specjalnych oprogramowań udźwiękawiających i powiększających. W trakcie szkolenia kursanci uczą się posługiwania programem, a w przypadku tego pierwszego oprogramowania pracy ze scream readerem. Kurs obejmuje również naukę oprogramowania OCR/OBR, które dotyczy skanowania i zamiany formatów dokumentów.

By przygotować osoby niewidome np. do pracy biurowej, szkolenia tyfloinformatyczne obejmują też m.in. bezwzrokowej obsługi komputera oraz pakietu MS Office. Podczas kursu przekazywana jest wiedza na temat systemu operacyjnego Windows, a także korzystanie z tylfoinformatycznych aplikacji. Kursanci nauczą się rozmieszczenia poszczególnych klawiszy na klawiaturze, nawigacji po poszczególnych elementach systemu oraz innych niezbędnych czynności do normalnego korzystania z komputera.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czym są i jaki jest cel szkoleń tylfoinformatycznych?

# data[].attributes.attachment_link.description
Osoby niepełnosprawne, w tym niewidome i słabowidzące mają więcej trudności w życiu codziennym od w pełni zdrowych osób. To jednak nie oznacza, że nie mogą one np. podjąć się pracy biurowej. Obecnie dostępne są rozmaite kursy i szkolenia, które uczą osoby z dysfunkcją wzroku, jak korzystać z komputera i konkretnych oprogramowań oraz aplikacji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tacy Jak Wy - Autyzm - Polish Translation -Just Like You - Autism

# data[].attributes.attachment_link.title
Niepełnosprawność jest ludzka | Katarzyna Bierzanowska | TEDxLublin

# data[].attributes.attachment_link.title
Diverse Education for a student in the Education System | Elijah Jones | TEDxYouth@Wilmington

# data[].attributes.attachment_link.title
Aneta Zatwarnicka - straciła ręce i nogi przez toczeń

# data[].attributes.attachment_link.title
01.02.2022 - webinarium Edukacja włączająca. Czym jest i dlaczego jest nam potrzebna?

# data[].attributes.attachment_link.title
Inclusive Education in public schools | Pooja Joshi Samant | TEDxGodaPark

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak nie robić prezentacji, które mogłyby być mailem? | Kamil Kozieł | TEDxKatowice

# data[].attributes.attachment_link.title
Nowy Model Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dzieci i Wsparcia Rodzin

# data[].attributes.headline
Filmy o niepełnosprawności, które pedagog specjalny zobaczyć powinien

# data[].attributes.subject
Filmy o niepełnosprawności, które pedagog specjalny zobaczyć powinien

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat niepełnosprawności można spotkać w szeroko pojętej sztuce, także filmowej. Warto sięgać po te filmy, by zobaczyć i zrozumieć, jak wygląda życie osób z niepełnosprawnością - ich codzienność, potrzeby, problemy, kontakty międzyludzkie, przyjaźnie, miłości.

Będąc pedagogami specjalnymi/terapeutami, pracujemy przecież na co dzień z dziećmi i osobami o ograniczonej sprawności - uczymy, przywracamy do możliwie największej sprawności, kształtujemy życiowe postawy. Jako osoby wyposażone w odpowiednią wiedzę i doświadczenie, mamy także wpływ na to, jak ludzie z niepełnosprawnością są odbierani przez otoczenie. To do nas w dużym stopniu należy edukowanie i przełamywanie barier mentalnych w społeczeństwie, a także kreowanie normalizacji życia osób z niepełnosprawnościami.
Polecamy filmy o niepełnosprawności, które warto obejrzeć:
Nietykalni (2011) - niepełnosprawność ruchowa, paraliż

Sztuka latania (1998) - zanik mięśni

Radio (2003) - niepełnosprawność intelektualna

Frankie (2004) - problemy ze słuchem

Mój biegun (2011) - niepełnosprawność ruchowa

Zaklęte serca (2005) - Zespół Aspergera

Cudotwórczyni (1962) - osoba niewidoma i głuchoniema

Czarny balonik (2008) - autyzm, niepełnosprawność intelektualna

Chce się żyć (2013) - niepełnosprawność ruchowa

Zwyczajna historia (2009) - niepełnosprawność ruchowa, paraliż

Jak zostać królem (2010) - zaburzenia mowy

Co gryzie Gilberta Grape' a (1993) - autyzm

Zapach kobiety (1992) - brak wzroku

Człowiek słoń (1980) - deformacje ciała

W stronę morza (2004) - niepełnosprawność ruchowa, paraliż

Ja też (2009) - zespół Downa

Moja lewa stopa (1989) - niepełnosprawność ruchowa, paraliż

Z krwi i kości (2012) - niepełnosprawność, wypadek

Teoria wszystkiego (2014) - niepełnosprawność ruchowa, stwardnienie zanikowe boczne

Pająk (2002) - schorzenie psychiatryczne

Temple Grandin (2010) - autyzm

Vincent chce nad morze (2010) - zespół Tourett'a

Człowiek bez twarzy (1993) - wypadek, oszpecenia twarzy

Piękny umysł (2001) - choroba psychiczna, schizofrenia

Motyl i skafander (2007) - niepełnosprawność ruchowa, paraliż

Rain man (1988) - autyzm

Nazywam się Khan (2010) - Zespół Aspergera

Ósmy dzień (1996) - zespół Downa

Jestem Sam (2001) - autyzm

Potężny i szlachetny (1998) - deformacje fizyczne

Adam (2009) - autyzm

Maska (1985) - deformacje twarzy

Ben X (2007) - Zespół Aspergera

Śniegowe ciastko (2006) - autyzm

Imagine (2012) - niepełnosprawność narządu wzroku

Kochankowie (2009) - dokument o miłości, seksualności osób niepełnosprawnych

Przełamując fale (1996)- wypadek, paraliż
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Filmy o niepełnosprawności, które pedagog specjalny zobaczyć powinien

# data[].attributes.attachment_link.description
Warto sięgać po filmy o niepełnosprawności, by zobaczyć i zrozumieć, jak wygląda życie osób z niepełnosprawnością - ich codzienność, potrzeby, problemy, kontakty międzyludzkie, przyjaźnie, miłości.

# data[].attributes.headline
Spis pozytywnych filmów o niepełnosprawności

# data[].attributes.subject
Spis pozytywnych filmów o niepełnosprawności

# data[].attributes.headline
3 najlepsze filmy z niepełnosprawnością w roli głównej

# data[].attributes.subject
3 najlepsze filmy z niepełnosprawnością w roli głównej

# data[].attributes.body
3 najlepsze filmy z niepełnosprawnością w roli głównej

# data[].attributes.headline
Filmy, które pomagają oswoić niepełnosprawność

# data[].attributes.subject
Filmy, które pomagają oswoić niepełnosprawność

# data[].attributes.attachment_link.title
Filmy, które pomagają oswoić niepełnosprawność

# data[].attributes.attachment_link.description
8 filmów o niepełnosprawności, które pomagają ją oswoić. Pozytywne, dające nadzieję, wnoszące dużo wzruszeń, ale i radości. Koniecznie je zobacz!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
witam:) bardzo zależy mi na filmach o wyżej wymienionej tematyce.. wpisujcie:) pewnie sa jeszcze jakies, ktorych nie widzialam:)
Filmy o niepełnoisprawności intelektulanej czy fizycznej..
wpisujcie:]
z góry dziekuje
pozdrawiam

# data[].attributes.attachment_link.description
witam:) bardzo zależy mi na filmach o wyżej wymienionej tematyce.. wpisujcie:) pewnie sa jeszcze jakies, ktorych nie widzialam:) Filmy o niepełnoisprawności intelektulanej czy fizycznej.. wpisujcie:]...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak można zabronić niepełnosprawnemu chłopcu korzystania z wózka?

Niepełnosprawny Antek nie może jeździć po szkole na wózku inwalidzkim. Zdaniem dyrekcji wózek jest „za duży, niebezpieczny i brudny"!

9-letni Antek cierpi na postępujący zanik mięśni , porusza się na wózku inwalidzkim. Dyrektorka szkoły w Jaźwinie w rozmowie z mamą chłopca oznajmiła, że Antek może jeździć na wózku na zewnątrz szkoły po boisku czy na wycieczkę, ale nie po klasie czy korytarzach. Według niej wózek jest „za duży, niebezpieczny i brudny". Oczekuje także od rodziców chłopca certyfikatu bezpieczeństwa. Choć Antek ma trudności z pisaniem, bez problemu obsługuje swój wózek. Niestety podczas lekcji chłopiec skazany jest na pomoc drugiej osoby, teraz musi uczyć się w specjalnym foteliku rehabilitacyjnym, którego nie jest w stanie sam obsłużyć (musi przesadzać go opiekunka). - Jest mi smutno, strasznie mi smutno, bo chciałbym jeździć po klasie tym wózkiem. - powiedział Antek w „Faktach". Szkoła została przystosowana do osób jeżdżących na wózkach inwalidzkich , mimo to dyrekcja nie zgadza się na poruszanie chłopca po szkole na wózku. Rodzice nie przestaną walczyć, złożą oficjalną skargę do kuratorium. Źródło: Fakty tvn Zobacz też: Potwór dopadł moje dzieci, więc walczę! Nie spędzę życia na żałobie - prawdziwe historie

# data[].attributes.attachment_link.title
Film, który poruszył miliony serc - musisz go zobaczyć!

# data[].attributes.attachment_link.description
Czasem nic nie jest takie, na jakie wygląda. Ten film to lekcja pokory dla każdego z nas. Zobaczcie go i przyznajcie, wzruszył was równie mocno, co nas?

# data[].attributes.attachment_link.description
czyli jak lęk przed matematyką wpływa na rozwiązywanie prostych zadań arytmetycznych? :) Biegłość w prostych zadaniach arytmetycznych osiągamy zazwyczaj we wczesnych etapach szkoły podsta...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opinia o uczniu

Jan - uczeń Zespołu Szkół Nr .........., klasy z rozszerzonym programem nauczania: historii, języka polskiego i języka niemieckiego podczas trzech lat nauki dał się poznać jako uczeń, który zawsze wzorowo wypełniał obowiązki wynikające ze Statutu Szkoły.
Jan prezentował wysoką kulturę osobistą w szkole i poza nią, nigdy nie uległ szkodliwym wpływom i nałogom, reprezentował klasę, szkołę w konkursach i olimpiadach, aktywnie uczestniczył w pracach na rzecz szkoły, klasy, miasta, środowiska-godnie reprezentował szkołę na zewnątrz.
Zawsze służył pomocą kolegom, szanował poglądy innych, dbał o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób. Godnie, kulturalnie zachowywał się w szkole i poza nią, okazywał szacunek innym osobom. Regularnie uczęszczał do szkoły, nie spóźniał się na zajęcia, nieliczne nieobecności natychmiast usprawiedliwiał. Jan przykładnie spełniał wszystkie obowiązki szkolne, samodzielnie rozwijał swoje zainteresowania i uzdolnienia (szczególnie z historii). Potrafił korzystać ze wszystkich dostępnych źródeł informacji i samodzielnie, systematycznie wzbogacał swoją wiedzę. Potrafił uzasadnić swoje zdanie używając odpowiedniej argumentacji, będącej skutkiem nabytej samodzielnie wiedzy. Wiedza Jana znacznie wykraczała poza zakres materiału programowego, co wynikało z jego samodzielnych poszukiwań i przemyśleń.
Szanował i rozwijał dobre tradycje szkoły, dbał o kulturę życia codziennego, przejawiał troskę o mienie szkoły, własność społeczną, indywidualną. Zawsze punktualny i zdyscyplinowany, o wysokiej kulturze osobistej, odpowiedzialny za powierzone obowiązki jest przykładem wzorowego traktowania obowiązków szkolnych. Jan stał się wzorem do naśladowania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przykładowa opinia o uczniu zdolnym - szkoła ponadgimnazjalna

# data[].attributes.attachment_link.description
Opinia o uczniu Jan - uczeń Zespołu Szkół Nr .........., klasy z rozszerzonym programem nauczania: historii, języka polskiego i języka niemieckiego podczas trzech lat nauki dał się poznać jako uczeń, który zawsze wzorowo wypełniał obowiązki wynikające ze Statutu Szkoły.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Centrum Diagnozy i Terapii ENGRAM w Kielcach

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Drodzy Rodzice i Nauczyciele, zapewne niektórzy z Was doświadczyli w procesie wychowawczym/ swojej pracy kontaktu z dzieckiem zdolnym. Warto wiedzieć, że do pełnego rozwoju wybitnych uzdolnień konieczna jest równowaga między zdolnościami poznawczymi, twórczymi i motywacyjnymi. Często obserwuje się brak takiej równowagi, stąd na przykład duża popularność warsztatów kreatywności dla dzieci zdolnych. Badania pokazują, że wysokiemu poziomowi inteligencji ogólnej nie zawsze towarzyszy wysoki poziom zdolności twórczych. Nierównowaga pomiędzy czynnikami poznawczymi, twórczymi i motywacyjnymi (zaangażowanie), często jest przyczyną braku osiągnięć u osób, które jako dzieci były uważane za wybitnie zdolne. Pamiętajmy, że sama inteligencja w popularnym rozumieniu nie wystarcza do przekucia umiejętności w sukces. Okazuje się, że istnieją pewne cechy, które - skompilowane z wysokim poziomem inteligencji, mogą uprawdopodabniać osiągnięcia w jakiejś dziedzinie. Są to: wytrwałość w dążeniu do celu, potrzeba osiągnięć, zaufanie do własnych możliwości i wolność od poczucia niższości. Brak wyżej wymienionych może pozbawić osiągnięć dzieci wyjątkowo zdolne.

Poniżej zamieszczam dziesięć cech wybitnie zdolnego dziecka (na podstawie opracowania E. Nęcka):

1. Ciekawość poznawcza - jest to cecha każdego dziecka, jednak dzieci wybitnie zdolne są zazwyczaj szczególnie dociekliwe. Są żywo zainteresowane zagadnieniami „globalnymi", abstrakcyjnymi, np. pochodzeniem świata, naturą człowieka.

2. Spostrzegawczość - dziecko zdolne ma tendencję do zauważania najdrobniejszych szczegółów, ale dostrzega też bardzo subtelne różnice między obiektami, ideami.

3. Zainteresowania - są bardzo szerokie, w wybranych dziedzinach niezwykle pogłębione. Dotyczą zwykle poważnych i „dorosłych" spraw oraz problemów.

4. Słownictwo - dziecko wybitnie zdolne bardzo szybko uczy się nowych słów, zazwyczaj bezbłędnie je rozumie, nie popełnia błędów, dobrze różnicuje znaczenie pojęć.

5. „Połykanie lektur" - dziecko wybitnie zdolne czyta zazwyczaj bardzo szybko, co przekłada się na dużą liczbę przeczytanych lektur. Dziecko zdolne czyta nie tylko szybko, ale też ze zrozumieniem. Potrafi zreferować czytane treści.

6. Wyobraźnia- dzieci wybitnie zdolne mają dużą łatwość uruchamiania wyobrażeń. Dotyczy to wyobraźni odtwórczej, powielającej poprzednie spostrzeżenia, ale zwłaszcza wyobraźni twórczej, prowadzącej do powstawania nowych pomysłów.

7. Koncentracja i wytrwałość - uwaga zdolnego dziecka działa bardzo skutecznie, co ułatwia długotrwałą koncentrację i zwiększa odporność na zmęczenie.

8. Samokrytycyzm - wybitnie zdolne dziecko stawia sobie bardzo wysokie wymagania. Jest samokrytyczne i ciągle niezadowolone z własnych osiągnięć.

9. Dojrzałość - dzieci zdolne często dorównują dorosłym poziomem prowadzonej rozmowy. Wysławiają się w sposób typowy dla dorosłych, nie zadowalając się w dyskusji argumentami nieuzasadnionymi.

10. Żwawość intelektualna - dziecko zdolne popada szybko w stan ekscytacji nowym problemem, czerpiąc przyjemność z jego rozwiązywania. Nie zna stanu apatii w sferze poznawczej.

Bibliografia:

Nęcka E., 2002, Geneza, struktura, funkcje. GWP

Magdalena Krzyżak

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziesięć cech wybitnie zdolnego dziecka - Centrum Diagnozy i Terapii ENGRAM w Kielcach

# data[].attributes.attachment_link.description
Drodzy Rodzice i Nauczyciele, zapewne niektórzy z Was doświadczyli w procesie wychowawczym/ swojej pracy kontaktu z dzieckiem zdolnym. Warto wiedzieć, że do pełnego rozwoju wybitnych uzdolnień konieczna jest równowaga między zdolnościami poznawczymi, twórczymi i motywacyjnymi. Często obserwuje się brak takiej równowagi, stąd na przykład duża popularność warsztatów kreatywności dla dzieci zdolnych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Uczeń zdolny - definicja

Uczeń zdolny to taki, który wyróżnia się w klasie szkolnej łatwością przyswajania wiedzy oraz rozwiązywania zadań, a także problemów stawianych przez nauczyciela.

Ma umiejętność selekcjonowania danych na etapie ich odbioru. Łatwo posługuje się symbolami. Jest biegły w dostrzeganiu zależności oraz wykorzystywaniu ich w swoich działaniach.

Czasami przeszkadza na lekcjach, gdyż zbyt szybko (na tle klasy) podaje dobry wynik, trafnie ocenia, czy też skutecznie działa. Otwarta na rozwój i potrzeby ucznia szkoła, odkryje i rozwinie różnorodne uzdolnienia umysłowe, społeczne i praktyczne.

Cechy charakteryzujące ucznia zdolnego

Ucznia zdolnego charakteryzują następujące cechy:

W zakresie możliwości intelektualnych:

dobra koncentracja

szybkie tempo pracy

efektywne przyswajanie złożonych i trudnych treści

logiczne myślenie w sytuacjach problemowych

trafność selekcjonowania danych, uwag, sugestii na etapie ich odbioru

W zakresie wiedzy i umiejętności:

wytrwałość w dążeniu do zamierzonego celu

umiejętność dostosowywania metod do rozwiązywanych zadań i problemów

swoboda i przejrzystość w komunikowaniu się z innymi osobami

samodzielność w uczeniu się

umiejętność dostrzegania prostych i jasnych rozwiązań

W zakresie osobowości, charakteru:

solidność i odpowiedzialność w realizacji zadań

silna motywacja w dążeniu do podejmowania nowych wyzwań

łatwość adaptacji w nowych warunkach

elastyczność myślenia i zachowania w grupie społecznej

samoakceptacja i poczucie własnej wartości

Nauczyciel a uczeń uzdolniony

Zadaniem nauczyciela i szkoły jest równomierny rozwój wszystkich dziedzin życia dziecka. Uczeń oczekuje wymagań na miarę swoich możliwości. Jest gotowy do pracy tylko wtedy gdy jest na bieżąco i nie przytłacza go strach, wstyd wobec grupy. Nauczyciel musi rozeznać możliwości każdego dziecka, aby nie przyczyniać się świadomie lub też nie do buntu, agresji lub zniechęcenia młodego człowieka do przedmiotu i uczestniczenia w lekcji.

Jak ma uczestniczyć, gdy szarpie nim strach i własna słabość. Nauczyciel, który nie ma wiedzy o predyspozycjach każdego ucznia, musi być bardzo wyrozumiały, tolerancyjny i bardzo łagodny w negatywnych ocenach. Tylko takim postępowaniem zniweluje własną słabość w autentycznym wychowaniu i nauczaniu.

Jeżeli masz do czynienia z bardzo delikatną materią, jaką jest osobowość dziecka, szczególnie w szkole podstawowej, to masz obowiązek przynajmniej nie szkodzić.

Pedagog, który staje przed uczniami i bije od niego sama teoretyczna „mądrość" z danego przedmiotu, nie odkryje możliwości oraz uzdolnień ucznia. Mądrość mechaniczna wykuta, powtarzana rokrocznie jest głupotą. Uczniowie do takiej wiedzy bez duszy mogą dotrzeć, np. włączając komputer.
Praktyka szkolna pokazuje, że szkoła z gronem otwartych, myślących nauczycieli jest tym miejscem, gdzie można odkryć zainteresowania i mocne strony dziecka.
Bezpieczne w klasie szkolnej dziecko, uzewnętrznia słowami i działaniami swoje uzdolnienia.

Mogą to być możliwości matematyczne, językowe, muzyczne, przyrodnicze, sportowe i wiele innych.

Jak nauczyciel rozwija uzdolnione dziecko?

Mądry nauczyciel wzmacnia mocne strony dziecka, gdyż stanowią podstawę budowania w nim siły wewnętrznej, a także własnej wartości. Pozwala upewnić się, że różnimy się w grupie, ale ja jestem mocny w mojej ulubionej dziedzinie. To pozwala też zauważyć swoje słabsze strony, które można i trzeba rozwijać na możliwy wyższy poziom.

Każdy uczeń może odnieść sukces, jeśli będzie zachęcany, motywowany i doceniany, gdyż to jest źródłem intensywniejszej pracy. Szkoła twórcza ma możliwości i sposoby, aby indywidualne uzdolnienia dziecka wzmacniać i prowadzić do sukcesu.

Edukacja wczesnoszkolna jest tym etapem nauczania, w którym mądry nauczyciel podejmuje różnorodne działania, często niestandardowe, aby odkryć i rozwijać indywidualne zdolności dziecka.

Jak szkoła wspiera uzdolnionych uczniów?

Każdy uczeń ma potrzebę zaistnienia w grupie. Szkoła twórcza poprzez swoich nauczycieli organizuje innowacje przedmiotowe, pozalekcyjne koła zainteresowań, aby każdy uczeń mógł odkrywać i rozwijać swoje indywidualne uzdolnienia.

Mamy pasjonatów, to organizujemy konkursy klasowe, czy też ogólnoszkolne, bazujące na odkrytych zainteresowaniach i pasjach swoich uczniów. Do udziału w konkursach powinni zachęcać nauczyciele i dyrekcja poprzez np. szkolny radiowęzeł. Będzie to sygnałem podkreślającym rangę wydarzenia, a tym samym zachętą, że warto.

Podsumowanie wyników powinno być podziękowaniem wszystkim za udział i wyróżnieniem tych, którzy tym razem wypadli najlepiej. Wyjątkowym podziękowaniem i wyróżnieniem jest zorganizowanie Święta Laureata. Uroczystego spotkania, na które szkoła zaprasza swoich uczniów (laureatów, finalistów) różnych konkursów międzyszkolnych, wojewódzkich, krajowych i międzynarodowych. Wręcza im podziękowania, nagrody w obecności zaproszonych rodziców i władz miasta.

Doświadczenie szkolne uczy, że odkryte, rozbudzone i zauważone zainteresowania oraz uzdolnienia motywują do jeszcze większego wysiłku w rozwijaniu swoich mocnych stron i chęci kolejnego sprawdzenia siebie w konkursach, olimpiadach przedmiotowych, artystycznych, czy sportowych.

Podsumowanie

Wychowanie, kształcenie i opieka w szkole są ukierunkowane na stymulowanie rozwoju we wszystkich sferach ludzkiej aktywności. Tak, aby dążyć do wszechstronnego rozwoju osobowości każdej jednostki. W strategii celów nadrzędnych jest konieczność odkrywania i promowania indywidualnych zdolności uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Uczeń zdolny w szkole, definicja i charakterystyka

# data[].attributes.attachment_link.description
Uczeń zdolny to taki, który wyróżnia się w klasie szkolnej łatwością przyswajania wiedzy oraz rozwiązywania zadań, a także problemów stawianych przez nauczyciela. Ma umiejętność selekcjonowania danych na etapie ich odbioru. Łatwo posługuje się symbolami. Jest biegły w dostrzeganiu zależności oraz wykorzystywaniu ich w swoich działaniach.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ośrodek Rozwoju Edukacji realizuje projekty dofinansowane z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój oraz Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa

Zamknij Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ośrodek Rozwoju Edukacji jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji Narodowej.

# data[].attributes.headline
KARTY ZAWODÓW DOSTOSOWANYCH DO POTRZEB OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

# data[].attributes.subject
KARTY ZAWODÓW DOSTOSOWANYCH DO POTRZEB OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ADMINISTRATOR STRON INTERNETOWYCH
1. Informacje ogólne
Administrator stron internetowych dba o serwer strony i zapewnia jego prawidłowe działanie, wykonuje czynności związane z funkcjonowaniem strony internetowej (należą do nich m.in.: aktualizacja treści, modyfikacja i rozbudowa strony, dbałość o bezpieczeństwo informacji, monitorowanie błędów występujących na stronie) oraz dostosowuje stronę do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Wykonuje też następujące czynności: zadania związane z funkcjonowaniem stron (archiwizacja plików, weryfikacja przestrzeni dyskowej, nadzór nad bezpieczeństwem systemu), obsługa użytkowników (rejestracja, odblokowywanie i usuwanie kont).

Administrator stron internetowych może pracować w pomieszczeniach biurowych firm i instytucji, które go zatrudniają lub wykonywać swoje obowiązki zdalnie. Narzędziem pracy administratora jest komputer z dostępem do Internetu. Dominującą czynnością motoryczną jest siedzenie. Osoby wykonujące ten zawód narażone są na problemy z kręgosłupem, narządem wzroku i zmianami w układzie kostno-stawowym. Jest to praca o niskim obciążeniu fizycznym.

Administrator stron internetowych wykonuje swoje obowiązki samodzielnie, w różnych godzinach (na ogół pracuje od 6 do 9 godzin). Jest to praca mająca charakter zrutynizowany ze względu na powtarzające się cyklicznie czynności. Administrator stron internetowych jest nadzorowany okresowo, a nadzór dotyczy realizacji konkretnych zadań i celów.
2. Wymagania
Przedstawiciel tego zawodu powinien mieć zdolności analityczne oraz umiejętność zaplanowania i zorganizowania własnej pracy. Potrzebne są inicjatywa i umiejętność perspektywicznego oraz twórczego myślenia.

Od administratora stron internetowych wymaga się: spostrzegawczości, cierpliwości, wytrwałości, opanowania, dokładności, staranności, umiejętności analizy sytuacji, zdolności koncentracji, podzielności uwagi i zapamiętywania dużej ilości różnorodnego materiału. Wskazane są uzdolnienia techniczne. Konieczne są elastyczność i umiejętność pracy w szybkim tempie.

Praca w tym zawodzie wymaga ciągłego uczenia się i rozwijania kompetencji zawodowych. Administrator stron internetowych musi znać język angielski, przynajmniej w stopniu podstawowym, z uwzględnieniem słownictwa branżowego.

Osoba wykonująca ten zawód nie musi spełniać szczególnych wymagań fizycznych i zdrowotnych, ponieważ praca wymaga niewielkiego obciążenia fizycznego. Powinien jednak odznaczać się sprawnością narządu wzroku w zakresie: zdolności ostrego widzenia, prawidłowego rozróżniania barw i małych szczegółów pracy wzrokowej oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej. Potrzebna (do obsługi komputera) jest zręczność rąk i palców. Ze względu na stały kontakt ze współpracownikami i klientami wymagany jest dobry słuch pozwalający na swobodną komunikację.
3. Czynniki utrudniające zatrudnienie w zawodzie
Przeciwwskazaniami względnymi do wykonywania zawodu są zaburzenia znacznego stopnia sprawności kończyn górnych w zakresie zręczności palców i rąk.

Czynnikami utrudniającymi pracę w zawodzie są wady i dysfunkcje narządu wzroku, które nie mogą być skorygowane szkłami optycznymi lub soczewkami kontaktowymi oraz zaburzenia dużego stopnia w zakresie rozróżniania barw i koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Z uwagi na potencjalną konieczność podejmowania kontaktów z klientami ograniczeniem jest niepełnosprawność narządu słuchu, która nie może być skorygowana aparatem słuchowym w przypadku co najmniej jednego ucha, tak aby możliwa była komunikacja werbalna.
4. Możliwość zatrudnienia w zawodzie osób z niepełnosprawnością 4.1. Osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu Osoby z dysfunkcją kończyn górnych
Osoby z dysfunkcją kończyn górnych mają możliwość wykonywania zawodu warunkowo, po identyfikacji indywidualnych barier i racjonalnym przystosowaniu technicznych i organizacyjnych warunków środowiska oraz stanowiska pracy.
Osoby z dysfunkcją kończyn dolnych
W zawodzie mogą znaleźć zatrudnienie osoby z dysfunkcją kończyn dolnych, gdyż praca wykonywana jest głównie w pozycji siedzącej. Osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich również mogą pracować w tym zawodzie pod warunkiem zapewnienia odpowiednich technicznych i organizacyjnych warunków stanowiska i środowiska pracy.
4.2. Osoby z dysfunkcją narządu wzroku
Istnieje możliwość zatrudnienia osób widzących obuocznie, o prawidłowym lub nieznacznie ograniczonym zakresie pola widzenia oraz z nieznaczną dysfunkcją narządu wzroku, jeśli jest skorygowana przez odpowiednie szkła optyczne lub soczewki kontaktowe.
4.3. Osoby z dysfunkcją narządu słuchu
Zawód mogą wykonywać osoby słabosłyszące pod warunkiem zapewnienia im odpowiednich pomocy technicznych - aparatów słuchowych, jeśli dysfunkcja po skorygowaniu nie ogranicza komunikacji werbalnej ze współpracownikami i klientami. Konieczne jest odpowiednie przystosowanie środowiska i stanowiska pracy.

Osoby głuche i głuchonieme również mogą być zatrudnione na wybranych stanowiskach, zależnie od indywidualnej sytuacji i rodzaju zleceń. Warunkiem jest właściwa organizacja pracy i przygotowanie środowiska i stanowiska pracy.
4.4. Osoby z dysfunkcją sfery psychicznej
Osoby z chorobami psychicznymi mogą pracować w zawodzie pod warunkiem, że praca, poza wyjątkowymi sytuacjami (takimi jak wyjazdy czy sytuacje kryzysowe w firmie), nie zaburza rytmu dnia i nocy pracownika i zachowana jest zasada równego traktowania pracowników.

Osoby z autyzmem i z zespołem Aspergera mogą wykonywać zawód, jeśli obowiązki służbowe nie wymagają zarządzania zespołem ludzi. Konieczne jest jednak zbadanie, czy nie cierpią one na schorzenia układu trawiennego lub immunologicznego, by szkodliwe warunki pracy nie wpływały negatywnie na ich stan zdrowia. Osoby z nadwrażliwością słuchową lub dotykową nie powinny wykonywać tego zawodu.
4.5. Osoby z epilepsją
Osoby chorujące na padaczkę mogą wykonywać zawód na wybranych stanowiskach, pod warunkiem że napady padaczkowe występują sporadycznie i są sygnalizowane przez aurę, występują głównie wieczorem lub w nocy, nie powodują zbytniego zmęczenia i stosunkowo szybko następuje regeneracja sił po ich wystąpieniu a przebieg choroby nie prowadzi do charakteropatii padaczkowej.

Mogą być one zatrudnione warunkowo, po racjonalnym ograniczeniu zakresu zadań do sytuacji w których możliwy jest stały nadzór i ewentualna szybka pomoc, a stanowisko pracy nie jest źródłem potencjalnych zagrożeń w przypadku emisji choroby.
5. Potrzeba przystosowania stanowiska pracy do potrzeb i możliwości osób z niepełnosprawnością 5.1. Osoby z dysfunkcją narządu ruchu Osoby z dysfunkcją kończyn górnych
Osoby z niewielką dysfunkcją kończyn górnych mogą potrzebować ograniczenia lub eliminacji zadań wymagających dużej sprawności rąk i palców oraz zastosowania indywidualnych pomocy technicznych, które usprawniają pracę przy komputerze i biurową czy obsługę urządzeń. Osoby z dysfunkcją jednej kończyny górnej mogą potrzebować pomocy technicznych (takich jak ortezy, protezy) ułatwiających lub umożliwiających im pracę, w tym obsługę komputera.

Obecny stan technologiczny sprzętu komputerowego dostosowanego do potrzeb osób ze znacznymi dysfunkcjami kończyn górnych pozwala na korzystanie z niego osobom z porażeniami i przykurczami. Dostosowanie może dotyczyć obsługi klawiatury komputerowej (z nakładką ograniczającą, z dużymi klawiszami czy dotykowej) czy myszy z dużymi trackballami.
Osoby z dysfunkcją kończyn dolnych
Osobom z niewielką dysfunkcją kończyn dolnych należy, jeżeli jest to możliwe, tak zorganizować pracę oraz ograniczyć zakres zadań, aby praca mogła być wykonywana w pozycji siedzącej.

Osoby poruszające się o kulach mogą potrzebować zainstalowania uchwytów i poręczy ułatwiających wstawanie i podpieranie się w czasie stania. Kolejna możliwa adaptacja to dostosowanie przestrzeni stanowiska pracy i wysokości położenia blatów biurka do indywidualnych potrzeb oraz umieszczenie wykorzystywanych urządzeń w zasięgu rąk pracownika. Siedzisko należy przystosować do indywidualnych potrzeb: zapewnić jego regulowaną wysokość, uchylne siedzisko, regulowany podnóżek, blokadę kół, regulowane lub indywidualnie profilowane oparcie, regulowane i odchylane podłokietniki.

Osoby ze znacznym nawet uszkodzeniem kończyn dolnych, w tym po amputacjach nóg, mogą być zatrudnione, ponieważ praca może być wykonywana w pozycji siedzącej lub stojącej z podparciem bioder i pleców.

Osoby ze znaczną dysfunkcją kończyn dolnych, poruszające się na wózkach inwalidzkich, potrzebują likwidacji barier architektonicznych w miejscu i środowisku pracy oraz w drodze do zakładu pracy. W miejscu pracy istnieje potrzeba powiększenia przestrzeni manewrowej na stanowisku pracy oraz dostosowania przestrzeni stanowiska pracy i wysokości położenia blatu stołu do indywidualnych potrzeb. Należy zapewnić dostępność szaf, szafek czy regałów bez konieczności manewrowania wózkiem. Konieczne jest usunięcie lub zniwelowanie barier architektonicznych w obrębie toalet, parkingów, chodników, podjazdów, drzwi wejściowych i podłóg wewnątrz budynku.

Często potrzebne jest zainstalowanie w odpowiednich miejscach uchwytów, aby ułatwić przesiadanie się osoby niepełnosprawnej z wózka i na wózek.

Z uwagi na ograniczoną mobilność tych osób wykonywanie obowiązków wymaga właściwej organizacji pracy.
5.2. Osoby z dysfunkcją narządu wzroku
Osoby z dysfunkcją narządu wzroku powinny stosować odpowiednie pomoce optyczne korygujące wadę wzroku (soczewki kontaktowe, szkła korekcyjne).

Pomocne może być odpowiednie oświetlenie miejsca i stanowiska pracy, zastosowanie dodatkowych powiększających przyrządów optycznych (takich jak lupy, lunety, monookulary) oraz przygotowanie kontrastowego (ciemnego) tła biurka i eliminacja potencjalnych źródeł olśnienia (matowanie powierzchni). Istotne jest wprowadzenie kontrastowej kolorystyki urządzeń i ścian pomieszczeń oraz elementów architektonicznych, a także dublowanie sygnalizacji optycznej dźwiękiem.

Osoby z zaburzeniami widzenia po zmroku powinny mieć zapewnione odpowiednie doświetlenie światłem elektrycznym pomieszczenia i stanowiska pracy.

Osoby nadwrażliwe na światło powinny mieć odpowiednio oświetlone stanowisko pracy, tak aby ograniczyć olśnienie bezpośrednie i odbiciowe, a stosowane oprawy powinny być o możliwie najmniejszej jaskrawości.

Dla osób pracujących przy komputerze pomocne jest specjalne oprogramowanie (np. edytory tekstu powiększające litery i grafikę). Dodatkową opcją wspomagającą pracę osoby słabowidzącej jest wprowadzenie dźwięku towarzyszącego wykonywaniu poszczególnych czynności na komputerze.

Pomocna jest stała lokalizacja przedmiotów i urządzeń.
5.3. Osoby z dysfunkcją narządu słuchu Osoby słabosłyszące
Osoby te powinny stosować aparaty słuchowe korygujące słuch (zwłaszcza w częstotliwościach pasma mowy) w stopniu umożliwiającym swobodne, werbalne komunikowanie się, czyli mieć słuch wydolny socjalnie.

W stałym miejscu pracy zaleca się ograniczenie hałasu tła (w tym np. ograniczenie hałasu pochodzącego z sąsiednich stanowisk pracy) oraz, w celu poprawy warunków percepcji dźwięku i komunikacji werbalnej, pogłosu. Zaleca się również, w stałym miejscu pracy, rozszerzenie sygnalizacji ostrzegawczej o sygnalizację świetlną lub wizyjną uzupełniającą dźwiękowe sygnały bezpieczeństwa w miejscach potencjalnego przebywania pracownika (takich jak pomieszczenie przeznaczone do pracy, toaleta, pokój socjalny) lub sygnalizację wibracyjną, informującą o ewentualnym niebezpieczeństwie.

Zaleca się, aby urządzenia teleinformatyczne, takie jak telefon czy komputer, były, w miarę możliwości, dostosowane do aparatów słuchowych (np. mogą być wyposażone w systemy pętli indukcyjnej lub systemy FM). Urządzenia komunikacyjne mogą być również wyposażone w sygnalizację wizyjną, drganiową lub wykorzystującą przewodnictwo kostne.

Pomocny jest wewnętrzny system komunikacji z osobami słyszącymi.
Osoby głuche i głuchonieme
Istnieje możliwość zatrudnienia na wybranych stanowiskach osób głuchych, zwłaszcza gdy potrafią odczytywać mowę z ust i ich mowa jest wyraźna, mimo ograniczeń ze względu na częste kontakty z ludźmi.

Zawód mogą wykonywać także osoby głuchonieme po odpowiednim dostosowaniu zadań.

Osoby głuche, w tym głuchonieme, powinny pracować samodzielnie lub w zespołach, gdzie nie ma konieczności kontaktowania się z osobami z zewnątrz. Jest to możliwe, gdy praca wykonywana jest przez zespół osób, które dzielą się zadaniami. Wymaga to właściwej organizacji pracy, ewentualnie współpracy tłumacza języka migowego oraz wprowadzenia wewnętrznego systemu komunikacji z osobami słyszącymi w zespole pracowniczym. Komunikowanie się z zespołem ułatwiają znaki bądź symbole ułatwiające szybkie porozumiewanie się w trakcie pracy.

Niezbędne jest zapewnienie bezpieczeństwa pracy, np. poprzez zainstalowanie sygnalizacji świetlnej informującej o ewentualnym niebezpieczeństwie. Napisy, tablice informacyjne i znaki ostrzegawcze powinny być umieszczone w miejscach, w których mogą wystąpić sytuacje szczególnie niebezpieczne: przy schodach, przy drzwiach wyjściowych, na drogach komunikacyjnych wewnątrz budynku, itp. Zaleca się zastąpienie wszelkiego rodzaju ostrzeżeń dźwiękowych wyraźnymi i łatwo zauważalnymi informacjami wizualnymi lub sygnałami wibracyjnymi.
5.4. Osoby z dysfunkcją sfery psychicznej
Pracownik podejmujący pracę w tym zawodzie powinien być w przyjazny sposób zapoznawany ze strukturą i kulturą organizacyjną firmy. Powinien także otrzymać jasne i niedwuznaczne informacje oraz instrukcje dotyczące podejmowanych zadań.

W firmie należy wprowadzić przyjazny tryb informowania o jego problemach zdrowotnych czy społecznych, najlepiej gdy wie o nich „osoba zaufania". Można wypracować obyczaj interesowania się przez członków zespołu pracowniczego sytuacją społeczną i zdrowotną pracownika i brania go pod uwagę we współpracy. Współpracownicy mogą się przy tym uczyć podmiotowego traktowania pracownika z niepełnosprawnością: pozyskiwać wiedzę o jego sytuacji przede wszystkim od niego samego lub - za jego wiedzą i aprobatą - z innych źródeł.

W sytuacji kłopotów z psychiczną i społeczną stroną swojej pracy pracownik może korzystać ze wsparcia asystenta zawodowego lub trenera pracy. Trener pracy może wywodzić się spośród współpracowników lub być zatrudniony specjalnie na to stanowisko. Może też wspierać pracownika z ramienia upoważnionej do tego organizacji. Możliwości wsparcia trenera pracy są jednak ograniczone tylko do sfery emocji i relacji z innymi, nie obejmują zaś kompetencji zawodowych. Wsparcie powinno trwać tylko pewien, niedługi czas. Na co dzień pracownik powinien pracować samodzielnie, zgodnie z charakterem stanowiska pracy.

Zatrudniona osoba powinna mieć możliwość korzystania z elastycznych: czasu pracy i zakresu obowiązków. Zatem w wyjątkowej sytuacji (związanej z chorobą czy niepełnosprawnością osoby) zakres obowiązków może być zmodyfikowany w sposób możliwy do zaakceptowania przez pracodawcę. Powinna istnieć także możliwość okresowego zastąpienia pracownika przez inną osobę.

Osoby z autyzmem i z zespołem Aspergera powinny pracować w małym zespole, w cichym miejscu, bez narażania ich na liczne bodźce sensoryczne, uciążliwy ruch i hałas. Niezalecane jest zatrudnienie w tzw. „open space". Osoby te powinny mieć dokładnie określone obowiązki i zależności służbowe. Niezbędne są: dobra organizacja pracy, wysoka przewidywalność zdarzeń, precyzyjne i klarowne przekazywanie poleceń. Praca nie może prowadzić do przeciążenia i stresu. Nie powinna polegać na zarządzaniu pracą innych osób ani wymagać licznych kontaktów z różnymi osobami, w tym z klientami. W niektórych przypadkach potrzebny może być trener pracy lub mentor, by osoba z zespołem autyzmem/ Aspergera mogła dopytać o różne rzeczy.
5.5. Osoby z epilepsją
Osoby chore na padaczkę, które uzyskały akceptację lekarza specjalisty, powinny pracować na wybranych stanowiskach, w zespole, pod nadzorem. Praca powinna być spokojna, nie wywołująca stresów i napięć, które mogłyby przyczyniać się do napadów.

Wykonująca ten zawód osoba z epilepsją powinna dobrze znać swoja chorobę i umieć szybko rozpoznawać aurę poprzedzającą napad.

Współpracownicy powinni być poinformowani o tym, w jaki sposób, w razie wystąpienia napadu, mogą prawidłowo udzielić pomocy.

Uwaga. Każdy przypadek zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością oraz przystosowania stanowiska pracy do potrzeb i możliwości tej osoby należy rozpatrywać indywidualnie.

# data[].attributes.attachment_link.description
ADMINISTRATOR STRON INTERNETOWYCH 1. Informacje ogólne Administrator stron internetowych dba o serwer strony i zapewnia jego prawidłowe działanie, wykonuje czynności związane z funkcjonowaniem strony internetowej (należą do nich m.in.: aktualizacja treści, modyfikacja i rozbudowa strony, dbałość o bezpieczeństwo informacji, monitorowanie błędów występujących na stronie) oraz dostosowuje stronę do potrzeb osób z niepełnosprawnością.

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykła prawniczka Woo | Serial | 2022

# data[].attributes.attachment_link.description
Niezwykła prawniczka Woo (2022) - Znakomita prawniczka Woo Young-woo stawia czoła wyzwaniom na sali sądowej i poza nią jako nowicjuszka w uznanej kancelarii adwokackiej i kobieta…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Please click here if you are not redirected within a few seconds.

PG · 2007 ‧ Documentary/Drama ‧ 1h 35m

The 11th hour is considered the final moment when change is possible. Former Soviet leader Mikhail Gorbachev, theoretical physicist Stephen Hawking and former CIA director R. James Woolsey along with more than 50 other scientists, scholars, and...

Release date : August 17, 2007 ( USA )

Co to znaczy za pięć dwunasta?

Environmental issues movies

# data[].attributes.attachment_link.description
Please click here if you are not redirected within a few seconds. PG · 2007 ‧ Documentary/Drama ‧ 1h 35m The 11th hour is considered the final moment when change is possible. Former Soviet leader Mikhail Gorbachev, theoretical physicist Stephen Hawking and former CIA director R.

# data[].attributes.attachment_link.title
Johnny - film online, Oglądaj na Player.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Oparta na prawdziwej historii opowieść o miłości do świata i drugiego człowieka oraz o tym, że każdy zasługuje na drugą szansę. Gdy Patryk dostaje ją od ks.

# data[].attributes.attachment_link.description
Skazany na bluesa (2005) - Historia życia Ryszarda Riedla, jednego z najwybitniejszych polskich muzyków, który szukał wolności poprzez swoje utwory.

# data[].attributes.attachment_link.description
Najlepszy (2017) - Historia życia Jerzego Górskiego, który mimo wielu przeciwności został mistrzem świata w podwójnym triatlonie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Santiago mieszka w ubogiej dzielnicy Los Angeles i kocha piłkę nożną. Kiedy dostrzega go angielski selekcjoner, Glen Foy, proponuje mu wyjazd do Anglii oraz możliwość gry dla Newcastle United. więcej mniej

Gdy dziesięcioletni Santiago Munez wraz z ojcem przekracza nielegalnie granicę USA, ma przy sobie jedyną cenną rzecz - piłkę. W biednej emigranckiej dzielnicy we wschodnim Los Angeles, rodzina osiąga wreszcie stabilizację. Chłopak nie porzuca jednak futbolu - gra w lokalnym, amatorskim zespole. Podczas jednego z meczów dostrzega go Glen Gdy dziesięcioletni Santiago Munez wraz z ojcem przekracza nielegalnie granicę USA, ma przy sobie jedyną cenną rzecz - piłkę. W biednej emigranckiej dzielnicy we wschodnim Los Angeles, rodzina osiąga wreszcie stabilizację. Chłopak nie porzuca jednak futbolu - gra w lokalnym, amatorskim zespole. Podczas jednego z meczów dostrzega go Glen Foy, dawny słynny angielski piłkarz i selekcjoner. Jest przekonany, że Santiago ma wielki talent. Proponuje mu grę w pierwszoligowej angielskiej drużynie Newcastle United. Santiago, choć musi pokonać upór ojca, wierzy, że spełnia się marzenie jego życia. Wyrusza w nieznane do Anglii, gdzie okazuje się, że nie tak łatwo dostać się do znanego zespołu. Nie zamierza jednak się poddać.

Początkowo reżyserem filmu był Michael Winterbottom, który zrezygnował z udziału w produkcji już po rozpoczęciu zdjęć.

Gael Garcia Bernal, wielka gwiazda meksykańskiego kina, był brany pod uwagę przy obsadzaniu roli Santiago Muneza.

Prezent dla kibiców, ale i przyjemna niespodzianka dla niewtajemniczonych. Kino sportowe w swej najczystszej, niczym niezaskakującej formie, co wcale nie przeszkadza, by dać się puścić z nurtem tej wartko i sympatycznie opowiedzianej historii. Żeby widz amerykański miał do tematu bliżej i mógł utożsamić się z bohaterem, na główną postać filmu... więcej

Filmów, w których głównymi bohaterami są piłkarze, jest jak na lekarstwo. Pamiętam "Shaolin Soccer" - świetną azjatycką komedię, polski "Piłkarski poker" i "Podkręć jak Beckham" z Keirą Knightley. Po głowie chodzi mi także "Ucieczka do zwycięstwa" z Sylvestrem Stallone i Michaelem Cainem, w którym epizod zagrał Kazimierz Deyna. Wprawdzie ostatnimi... więcej

Jeden z najlepszych filmów "piłkarskich"

Dla takiego pasjonata piłki nożnej jak ja to naprawdę wciągający i fajny film. Jedyne co razi to poruszanie się Santiago Muneza po boisku oraz lot piłki- Becker bardzo nienaturalnie biega, robi sztucznie zwody itp. Szczególnie widać to jak jest puszczana gra prawdziwych piłkarzy. Wiadomo, to nie...

Uwaga Spoiler! Ten temat może zawierać treści zdradzające fabułę.

Zizou ocenił(a) film na 9

Jeden z najlepszych filmów sportowych jakie widziałem. W kategorii film o futbolu, jednak przegrywa z "Ucieczka do zwycięstwa".

# data[].attributes.attachment_link.description
Gol (2005) - Santiago mieszka w ubogiej dzielnicy Los Angeles i kocha piłkę nożną. Kiedy dostrzega go angielski selekcjoner, Glen Foy, proponuje mu wyjazd do Anglii oraz możliwość gry dla Newcastle...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Trójka rodzeństwa znajduje krzesło spełniające życzenia. Korzystając z właściwości przedmiotu, dzieci rozpoczynają poszukiwania swoich rodziców. Zobacz pełny opis

Gwałtowna burza powala olbrzymi, stary dąb - Magiczne Drzewo. Ludzie tną go na kawałki i robią z nich przedmioty codziennego użytku. Kiedy trafiają one do sklepów, na całym świecie dzieją się niezwykłe rzeczy, ponieważ cząstka niezwykłej, magicznej mocy dębu pozostała we wszystkim, co zostało z niego zrobione. Pewnego dnia trójka dzieci Gwałtowna burza powala olbrzymi, stary dąb - Magiczne Drzewo. Ludzie tną go na kawałki i robią z nich przedmioty codziennego użytku. Kiedy trafiają one do sklepów, na całym świecie dzieją się niezwykłe rzeczy, ponieważ cząstka niezwykłej, magicznej mocy dębu pozostała we wszystkim, co zostało z niego zrobione. Pewnego dnia trójka dzieci - Tosia, Filip i Kuki - odnajduje krzesło, które spełnia życzenia. Ich rodzice wyjechali za granicę do pracy i pozostawili je pod opieką znienawidzonej ciotki. Dzieci wyruszają na wyprawę w poszukiwaniu rodziców, a dzięki magicznemu zaklęciu zabierają ciotkę ze sobą. Podróż nie jest jednak łatwa, gdyż ich śladem podąża ktoś, kto za wszelką cenę pragnie zdobyć niezwykłe krzesło.

Zdjęcia do filmu zrealizowano w Bydgoszczy, Gdańsku, Gdyni, Warszawie i na Kaszubach (Polska).

Okres zdjęciowy trwał od 1 sierpnia do listopada 2007 roku.

ocenił(a) film na 7

Siema, kto marudzi niech zapamięta jedno - to jest film dla dzieci, a te siedzą wpatrzone i
się nie nudzą. Słabe aktorstwo? Nie rozśmieszajcie mnie nawet to ma się podobać
dzieciakom, a nie wam !

To co mi się nie podoba to to ze gwiazdę tego filmu zrobiono Adama Szczegółę podczas gdy grał najsłabiej ze wszystkich dziecięcych aktorów.

Natomiast zupełnie pominięto (nie ma jej nawet na plakacie promującym film) Joannę Zientarską czyli mała ciotkę, a szkoda bo to ona miała najtrudniejsza rolę do zagrnia (musiała...
więcej

ocenił(a) film na 8

mój ośmioletni syn był zachwycony , mnie tez się bardzo podobał. W Polsce nie kreci sie filmów dla dzieci , uważam że ten zrobiony z rozmachem , zabawny i świetny scenariusz.

ocenił(a) film na 8

-film jakby wprost z głowy dziecka z jego fantazją nie do okiełznania. Dość dobra gra dzieci (choć mogłaby być ciut lepsza), ciekawe zdjęcia, nie było poczucia sztuczności efektów specjalnych - one zresztą utrzymane w normie - nie za dużo i dostosowane do akcji.
I wreszcie pewien rozmach w filmie dla dzieci - jakże...
więcej

użytkownik usunięty

Zwróćcie uwagę, że to jest film dla dzieci, a nie dorosłych. Wiadomo, że dla nas będzie to banalne, ale maluchom na pewno się spodoba.
W ogóle fajnie, że Polacy biorą się za takie produkcje, nie jest to może film wysokich lotów i do tego ta gra aktorów - strasznie sztuczna (mam na myśli tego małego w okularach i małą...
więcej

# data[].attributes.attachment_link.description
Magiczne drzewo (2008) - Trójka rodzeństwa znajduje krzesło spełniające życzenia. Korzystając z właściwości przedmiotu, dzieci rozpoczynają poszukiwania swoich rodziców.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Frank samotnie wychowuje swoją niezwykle uzdolnioną siostrzenicę Mary. Gdy talent dziewczynki ujawnia się, musi zawalczyć o prawa rodzicielskie z babcią dziewczynki. więcej mniej

Frank Adler to samotny mężczyzna, który mieszka w małym miasteczku na Florydzie i wychowuje „genialne dziecko" - swą wybitnie uzdolnioną siostrzenicę Mary. Frank pragnie, aby Mary uczyła się w zwykłej szkole, ale jego bogata i wpływowa matka Evelyn ma inne plany - chce wziąć edukację wnuczki w swoje ręce, rozdzielając tym samym Franka i Frank Adler to samotny mężczyzna, który mieszka w małym miasteczku na Florydzie i wychowuje „genialne dziecko" - swą wybitnie uzdolnioną siostrzenicę Mary. Frank pragnie, aby Mary uczyła się w zwykłej szkole, ale jego bogata i wpływowa matka Evelyn ma inne plany - chce wziąć edukację wnuczki w swoje ręce, rozdzielając tym samym Franka i Mary. Evelyn ma po swej stronie całą armię prawników, podczas gdy Frank może liczyć tylko na dwie osoby: życzliwą mu gospodynię, Robertę i nauczycielkę Mary, Bonnie, z którą zaczyna łączyć go uczucie. Wkrótce uświadamia sobie, że podobnie, jak wybitne zdolności są darem losu dla Mary, tak pojawienie się dziewczynki w jego życiu jest darem dla niego samego.

# data[].attributes.attachment_link.description
Obdarowani (2017) - Frank samotnie wychowuje swoją niezwykle uzdolnioną siostrzenicę Mary. Gdy talent dziewczynki ujawnia się, musi zawalczyć o prawa rodzicielskie z babcią dziewczynki.

# data[].attributes.attachment_link.title
alegoria "długie łyżki"- pożywienie dla wszystkich.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Halina, pracownica sieci handlowej "Motylek", awansuje na kierowniczkę sklepu. Kiedy korporacja przekroczy wszelkie granice, kobieta stanie z nią do walki. więcej mniej

Bardzo mi się podobał te film, jest genialny opowiedziany i zagrany. Nie ma w tym filmie złej rzeczy, nie jest "przesadzony" - jest bardzo realistyczny - naprawdę tak się traktuje pracowników w marketach (a nawet i gorzej, mam znajomą, która kiedyś pracowała "za kasą"). Postać...

Ten film powinien powstać dwadzieścia lat temu to może korporacje tak bardzo by nie zmanipulowały naszych umysłów by napędzać konsumpcjonizm.

Film ogólnie mi się podobał. W sumie jestem zaskoczona Kasią Kwiatkowską-oczywiście na plus. Kojarzyłam ją tylko i wyłącznie z parodii/komedii, a tu miłe zaskoczenie. Ale mimo wszystko w całym filmie urzekła mnie Pani Dorota Kolak. Po prostu kradła każdą scenę, w której się pojawiała. Brawa!!!!

Polski obraz poruszający (chyba) najważniejszy temat obecnych czasów czyli pracę. Po raz kolejny potwierdziło się, iż samo życie pisze „najlepsze" scenariusze. Brawo dla twórców, iż tego nie zepsuli i tak wyszedł naprawdę dobry, poruszający film o wyzysku ludzi przez ludzi. Przykre, acz prawdziwe.... więcej

dobra gra aktorów, ciekawie opowiedziany

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzień kobiet (2012) - Halina, pracownica sieci handlowej "Motylek", awansuje na kierowniczkę sklepu. Kiedy korporacja przekroczy wszelkie granice, kobieta stanie z nią do walki.

# data[].attributes.attachment_link.title
zatrzymaj samobójstwo - Życie warte jest rozmowy

# data[].attributes.attachment_link.description
Miejsce, gdzie pomoc uzyskają zarówno osoby w kryzysie samobójczym, jak i szukające wsparcia dla kogoś, kto przeżywa trudności psychiczne czy żałobę po samobójczej śmierci bliskiego.

# data[].attributes.body
Jak dostosowywać wymagania do możliwości ucznia z rozpoznaną depresją, zaburzeniami lękowymi, dolegliwościami psychosomatycznymi oraz problemami emocjonalnymi?
Dostosowanie powinno polegać przede wszystkim na uwzględnieniu trudności ucznia oraz jego zmiennego samopoczucia w organizowaniu nauki podczas pobytu w szkole. Można to osiągnąć poprzez:
wydłużenie czasu na wykonywanie zadań sprawiających trudność, dzielenie pracy na etapy, zmniejszanie ilości materiału zadawanego do pracy samodzielnej,
wyrażenie zgody na częstsze zgłaszanie nieprzygotowania do lekcji, przy jednoczesnym ustalaniu terminu zaliczenia, przy czym konsekwentnie egzekwować ustalone zasady,
nie obciążanie w okresach sygnalizowanego pogorszenia się nastroju dodatkowymi klasówkami, kartkówkami,
unikanie niezapowiedzianych kartkówek, nagłego „wyrywania do odpowiedzi”, w miarę możliwości uprzedzenie ucznia na przerwie lub na początku lekcji, że będzie o coś zapytany (umożliwi mu to przypomnienie wiadomości, skoncentrowanie się, a także opanowanie napięcia emocjonalnego, często blokującego wypowiedź),
umożliwienie przesuwania terminu sprawdzianów, odpowiedzi ustnych lub umożliwienie zaliczenia z informacją, że jeśli ocena będzie negatywna, to nie zostanie wpisana do dziennika, a może być poprawiona,
umożliwienie zaliczenia sprawdzianów zakończonych niepowodzeniem indywidualnie w wybranej przez ucznia formie,
pomoc w nadrabianiu ewentualnych zaległości programowych, poprawianiu negatywnych ocen,
budowanie pozytywnej samooceny ucznia w oparciu o jego dobre możliwości intelektualne,
udzielanie dodatkowych wyjaśnień w sytuacjach niezrozumienia omawianych treści,
zadawanie pytań naprowadzających,
stwarzanie atmosfery akceptacji i bezpieczeństwa w celu obniżenia poziomu napięcia emocjonalnego, zauważanie i docenianie czynionych postępów , wzmacnianie ich poprzez pochwały.
budowanie w uczniach wiary we własne możliwości i kompetencje ,
kształtowanie umiejętności radzenia sobie z porażka, przekazywanie uczniom, że popełniane błędy są okazja do wyciągania pozytywnych wniosków i poszerzania własnych umiejętności,
wspieranie uczniów w nawiązywaniu i podtrzymywaniu satysfakcjonujących relacji rówieśniczych poprzez m.in. modelowanie pozytywnych postaw wobec uczniów, angażowanie uczniów w zajęcia grupowe.

Istotne jest również wprowadzenie pewnych zmian w sytuacjach oceniania i sprawdzania wiedzy. Podczas odpowiedzi ustnych – wydłużenie czasu na zastanowienie się i udzielenie odpowiedzi, unikanie ponaglania, stosowanie pytań naprowadzających, wyrażanie zgody na odpowiedzi bez obecności klasy (na przerwie, po zakończeniu lekcji).
Podczas sprawdzianów pisemnych – zwiększenie limitów czasowych na wykonanie zadań lub zmniejszenie ilości zadań do wykonania w przewidzianym dla całej klasy czasie. Sprawdza się także umożliwienie pisania sprawdzianów, kartkówek w odpowiednich warunkach, raczej na pierwszych godzinach lekcyjnych, przy ograniczenie bodźców rozpraszających (np. zaplecze pracowni). Niekiedy łatwiejsze są sprawdziany w postaci  testów wyboru, zdań niedokończonych, tekstów z lukami.

# data[].attributes.body
CZY ISTNIEJE MATEMATYCZNY WZÓR NA SMUTEK

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Please click here if you are not redirected within a few seconds.

Jan 9, 2023 · Czy istnieje matematyczny wzór na smutek? O życiu z chorobą psychiczną | Janina Bąk ...
Duration: 22:01
Posted: Jan 9, 2023

Na co jest chora Janina Daily?

# data[].attributes.attachment_link.title
janina bąk czy istnieje matematyczny wzór na smutek - Google Search

# data[].attributes.attachment_link.description
Please click here if you are not redirected within a few seconds. Jan 9, 2023 · Czy istnieje matematyczny wzór na smutek? O życiu z chorobą psychiczną | Janina Bąk ...Duration: 22:01 Posted: Jan 9, 2023 Na co jest chora Janina Daily?

# data[].attributes.body
20,51 min

# data[].attributes.attachment_link.title
Sukces napędzany wiarą | Bartek Ostałowski | TEDxSGH