# data[].attributes.body
Επιμορφωτικό Σεμινάριο Φιλολόγων στην παιδαγωγική αξιοποίηση ψηφιακών συνεργατικών εργαλείων-«Διδακτικές δοκιμές με αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων συνεργατικής μάθησης».
3-12-2020, ημέρα Πέμπτη και ώρα 18:00-20:30
ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΜΑΙΣΤΡΕΛΛΗ.PNG

# data[].attributes.headline
Ιστορία προσανατολισμού

# data[].attributes.subject
Ιστορία προσανατολισμού

# data[].attributes.body
Το προσφυγικό ζήτημα κατά την ελληνική επανάσταση (ηχογράφηση κειμένου).

# data[].attributes.attachment_link.description
Vocaroo is a quick and easy way to share voice messages over the interwebs.

# data[].attributes.headline
ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

# data[].attributes.subject
ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

# data[].attributes.body
Διδασκαλία Γλώσσας και Λογοτεχνίας με Συνεργατική Αξιοποίηση Εγγράφων on line, Eλ. Μπιλανάκη

Πρόγραμμα περιλήψεων5ο-Συνέδριο-Τόμος-περιλήψεων-1

# data[].attributes.headline
Επεξεργασία βιβλίου<

# data[].attributes.body
Επεξεργασία βιβλίου

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Xodo is powered by proven Apryse document processing technology that enables leading global companies to easily view, edit, convert, and sign documents within their workflows.

Get Xodo Pro today and gain access to secure and innovative document processing tools!

# data[].attributes.attachment_link.title
Xodo | Secure All-in-One PDF Solution for Every Platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Xodo is the ultimate solution for working securely with PDF, Office, and image files on the web, mobile, and desktop. Start free today!

# data[].attributes.headline
Συνεργατική Αξιοποίηση Εγγράφων on line 

# data[].attributes.subject
Συνεργατική Αξιοποίηση Εγγράφων on line 

# data[].attributes.headline
ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο

# data[].attributes.subject
ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο

# data[].attributes.headline
Εσωτερικός μονόλογος

# data[].attributes.body
Εσωτερικός μονόλογος (thing link)

# data[].attributes.headline
Φτιάχνω κολαζ

# data[].attributes.subject
Φτιάχνω κολαζ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Create online photo collages

Add photos without uploading, create your own photo collage and save/share your collages. This tool works on PCs, tablets and smart phones (iOS and Android). Use the site without registration and create Facebook or Twitter covers and header collages. Choose from collage templates or create free form collages.

# data[].attributes.attachment_link.description
Create online photo collages for free. Add photos without uploading. Arrange them into a free-form collage or use one of the many templates. Save and share your collages online, or use them as your Facebook or Twitter header. No registration needed. Works on iOS and Android tablets and phones and in desktop browsers.

# data[].attributes.headline
Παρουσίαση του Ερωτόκριτου

# data[].attributes.subject
Παρουσίαση του Ερωτόκριτου

# data[].attributes.body
sway

# data[].attributes.attachment_link.description
Σύμφωνα με τις τελευταίες θεωρίες:

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ 30 8 2017

# data[].attributes.attachment_link.title
ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
Υλοποίηση: Μπιλανάκη Ελευθερία

# data[].attributes.headline
Γιγαντομαχία-Τιτανομαχία

# data[].attributes.subject
Γιγαντομαχία-Τιτανομαχία

# data[].attributes.body
movie maker-3d painting

# data[].attributes.attachment_link.description
Το βίντεο είναι διαθέσιμο στις ακόλουθες ποιότητες:

# data[].attributes.headline
Το μοιρολόγι της φώκιας

# data[].attributes.subject
Το μοιρολόγι της φώκιας

# data[].attributes.body
Αλ. Παπαδιαμάντης
you tube

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
Το μοιρολόγι της φώκιας

# data[].attributes.headline
Κατάσταση πολιορκίας 

# data[].attributes.subject
Κατάσταση πολιορκίας 

# data[].attributes.body
Ν. Βαλαωρίτη

# data[].attributes.attachment_link.title
Κατάσταση πολιορκίας -Ν.Βαλαωριτης

# data[].attributes.attachment_link.description
Το βίντεο είναι διαθέσιμο στις ακόλουθες ποιότητες:

# data[].attributes.headline
Ερωτήσεις ιστορίας

# data[].attributes.subject
Ερωτήσεις ιστορίας

# data[].attributes.body
live work sheets

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ιστορια β λυκειου (διδασκουσα: μπιλανακη ελευθερια) ενοτητα: βυζαντινη κοινωνια

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορια β λυκειου (διδασκουσα: μπιλανακη ελευθερια) ενοτητα: βυζαντινη κοινωνια worksheet

# data[].attributes.attachment_link.description
Ιστορια online worksheet for Β ΛΥΚΕΙΟΥ. You can do the exercises online or download the worksheet as pdf.

# data[].attributes.headline
Κειμενικά είδη (kahoot)

# data[].attributes.subject
Κειμενικά είδη (kahoot)

# data[].attributes.headline
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

# data[].attributes.subject
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

# data[].attributes.body
wordwall.net

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ - Πολλές φορές οι θεματικές περίοδοι είναι κρίσεως και χρειάζεται να αποδειχτεί η ισχύς τους με...... στηριζόμενη σε επιχειρήματα αξιόπιστα και λογικά, ΟΡΙΣΜΟΣ - Όταν στη θεματική περίοδο μιας παραγράφου καθορίζονται τα κύρια γνωρίσματα και οι ιδιότητες μιας έννοιας, που την κάνουν διακριτή και ξεχωριστή, σε σχέση με τις άλλες, τότε η παράγραφος αναπτύσσεται με τη μέθοδο του, ΔΙΑΙΡΕΣΗ - Στη......αναλύουμε ένα όλο (γένος) στα μέρη του (είδη) με κάποιο βασικό, ουσιώδες γνώρισμα (διαιρετική βάση)., ΑΝΑΛΟΓΙΑ - Με τη μέθοδο αυτή ο συγγραφέας βεβαιώνει μία ομοιότητα ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα πράγματα εντελώς ανόμοια από όλες τις άλλες πλευρές., ΣΥΓΚΡΙΣΗ Και ΑΝΤΙΘΕΣΗ - Όταν η θεματική περίοδος περιέχει δύο αντιθετικά μεταξύ τους δεδομένα, αναπτύσσεται με, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ - Με τη μέθοδο αυτή αναπτύσσεται η θεματική περίοδος αν το περιεχόμενό της χρειάζεται διευκρίνηση, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ - Πολλές φορές για την ανάπτυξη της παραγράφου μπορούν να χρησιμοποιηθούν περισσότερες από μία από τις παραπάνω μεθόδους, προκειμένου να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή πληρότητα.,

# data[].attributes.attachment_link.title
Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφου (Μπιλανάκη Ελευθερία)

# data[].attributes.attachment_link.description
ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ - Πολλές φορές οι θεματικές περίοδοι είναι κρίσεως και χρειάζεται να αποδειχτεί η ισχύς τους με......

# data[].attributes.headline
Τεχνικές αφήγησης

# data[].attributes.subject
Τεχνικές αφήγησης

# data[].attributes.body
wordwall.net

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.title
Τεχνικές αφήγησης

# data[].attributes.attachment_link.description
Teaching resource | Διήγηση - εξιστόρηση γεγονότων,, Περιγραφή - λεπτομερής απόδοση, Διάλογος - Σε αφηγηματικό κείμενο ή θέατρο.

# data[].attributes.headline
Ρηματικά πρόσωπα

# data[].attributes.subject
Ρηματικά πρόσωπα

# data[].attributes.body
wordwall.net

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο - εξασφαλίζει αμεσότητα, Αφήγηση σε δεύτερο πρόσωπο - αποστροφή και προς τον αναγνώστη, Αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο - Δημιουργεί την αίσθηση της αντικειμενικότητας,

# data[].attributes.attachment_link.title
Ρηματικά πρόσωπα (Μπιλανάκη Ελευθερία)

# data[].attributes.attachment_link.description
Αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο - εξασφαλίζει αμεσότητα, Αφήγηση σε δεύτερο πρόσωπο - αποστροφή και προς τον αναγνώστη, Αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο - Δημιουργεί την αίσθηση της αντικειμενικότητας,

# data[].attributes.headline
Κειμενικοί δείκτες

# data[].attributes.subject
Κειμενικοί δείκτες

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σύνδεση προτάσεων - Παρατακτική, υποτακτική σύνδεση, ασύνδετο σχήμα, Σχήματα λόγου - Επαναλήψεις, αντιθέσεις, μεταφορές, προσωποποιήσεις, υπερβολές, Στοιχεία περιεχομένου - τίτλος, χαρακτήρες, συγκρούσεις, αξίες, Μορφικά στοιχεία - Δομή, πλοκή, γλώσσα, ύφος,

# data[].attributes.attachment_link.title
Κειμενικοί δείκτες στη λογοτεχνία (Μπιλανάκη Ελευθερία)

# data[].attributes.attachment_link.description
Σύνδεση προτάσεων - Παρατακτική, υποτακτική σύνδεση, ασύνδετο σχήμα, Σχήματα λόγου - Επαναλήψεις, αντιθέσεις, μεταφορές, προσωποποιήσεις, υπερβολές, Στοιχεία περιεχομένου - τίτλος, χαρακτήρες, συγκρούσεις, αξίες, Μορφικά στοιχεία - Δομή, πλοκή, γλώσσα, ύφος,

# data[].attributes.headline
Αφηγηματικά είδη

# data[].attributes.subject
Αφηγηματικά είδη

# data[].attributes.body
wordwall.net

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.title
Αφηγηματικά είδη (Μπιλανάκη Ελευθερία)

# data[].attributes.attachment_link.description
Teaching resource | Ιστορία - Αφήγηση πραγματικών γεγονότων, Διήγημα - Αφήγηση πλασματικών γεγονότων, Ιστορικό μυθιστόρημα - Μικτή αφήγηση.

# data[].attributes.headline
Σταυρόλεξο για την ιστορία

# data[].attributes.subject
Σταυρόλεξο για την ιστορία

# data[].attributes.attachment_link.title
ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - Crossword Labs

# data[].attributes.attachment_link.description
Make a Crossword Find a Crossword About Login/Sign Up

# data[].attributes.headline
Διδακτικό σενάριο στην εκπαιδευτική πλατφόρμα Μήτιδα

# data[].attributes.subject
Διδακτικό σενάριο στην εκπαιδευτική πλατφόρμα Μήτιδα

# data[].attributes.attachment_link.description
εφόσον ζητηθεί) καθώς καιπλατφόρμα σύγχρονης τηλεδιάσκεψης. Χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο μεικτής διδασκαλίας (σύγχρονης και ασύγχρονης) με τη λογική της αντεστραμμένης τάξης σε στάδια.

# data[].attributes.headline
κατασκευή παζλ

# data[].attributes.subject
κατασκευή παζλ

# data[].attributes.body
jigsaw

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινη ιστορια

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΟΛΗΣ - jigsaw puzzle (35 pieces)

# data[].attributes.headline
Εμπορικός δρόμος μεσαιωνικής πόλης

# data[].attributes.subject
Εμπορικός δρόμος μεσαιωνικής πόλης

# data[].attributes.attachment_link.title
Eμπορικός δρόμος μεσαιωνικής πόλης - jigsaw puzzle (35 pieces)

# data[].attributes.body
teachermade

# data[].attributes.headline
Εφαρμογή επαυξημένης πραγματικότητας

# data[].attributes.subject
Εφαρμογή επαυξημένης πραγματικότητας

# data[].attributes.attachment_link.title
e-periodiko Συμβουλευτική Ψυχολογία , επαγγελματικός προσανατολισμός φιλολογικά " Τα φύλα στη Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.description
e-periodiko Συμβουλευτική Ψυχολογία , επαγγελματικός προσανατολισμός φιλολογικά

# data[].attributes.headline
Ιστορία προσανατολισμού

# data[].attributes.subject
Ιστορία προσανατολισμού

# data[].attributes.body
Student Interactive

Story Map

# data[].attributes.attachment_link.title
Iστορία Προσανατολισμού

# data[].attributes.attachment_link.description
A Boardroom Meeting Suggestion meme. Caption your own images or memes with our Meme Generator.

# data[].attributes.body
Τροποποίηση εικόνα;

# data[].attributes.attachment_link.description
Imgflip Pro GIF Maker Meme Generator Blank Meme Templates User Meme Templates GIF Templates Chart Maker Demotivational Maker Image Cropper About Privacy Terms API Slack App Request Image Removal

# data[].attributes.headline
Αρχαία ελληνικά

# data[].attributes.subject
Αρχαία ελληνικά

# data[].attributes.body
Πρωταγόρας με κόμικ

# data[].attributes.headline
Εικονική τάξη-πίνακας

# data[].attributes.subject
Εικονική τάξη-πίνακας

# data[].attributes.attachment_link.title
Whiteboard.fi - Online whiteboard for teachers and classrooms

# data[].attributes.attachment_link.description
Whiteboard.fi is an instant formative assessment tool for your classroom, providing you with live feedback and immediate overview over your students.

# data[].attributes.body
Add Context to Any YouTube Video Timeline

# data[].attributes.attachment_link.description
Timelinely is the simplest and fastest way to annotate videos. Highlight interesting parts of a video with pictures, links, comments, maps, and other videos.

# data[].attributes.body
https://jamboard.google.com/

# data[].attributes.headline
Tυχαία επιλογή

# data[].attributes.subject
Tυχαία επιλογή

# data[].attributes.body
https://pickerwheel.com/

# data[].attributes.attachment_link.title
Picker Wheel - Spin the Wheel to Decide a Random Choice

# data[].attributes.attachment_link.description
Picker Wheel is a wheel spinner for a random picker. Various functions & customization. Enter choices or names, spin the wheel to decide a random result.

# data[].attributes.body
answergarden

# data[].attributes.attachment_link.description
AnswerGarden is a new minimalistic brainstorm tool for online brainstorming, real time audience participation and classroom feedback.

# data[].attributes.body
Εννοιολογικός χάρτης

# data[].attributes.attachment_link.title
Miro: the collaborative whiteboard platform for distributed teams

# data[].attributes.attachment_link.description
Scalable, secure, cross-device and enterprise-ready team collaboration whiteboard for distributed teams. Join 10M+ users from around the world

# data[].attributes.headline
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

# data[].attributes.subject
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

# data[].attributes.headline
Eννοιολογικός χάρτης 

# data[].attributes.subject
Eννοιολογικός χάρτης 

# data[].attributes.body
bubble-us

# data[].attributes.attachment_link.title
Mind Mapping Online - Bubbl.us - Brainstorming Made Simple!

# data[].attributes.attachment_link.description
Mind map and brainstorm online with Bubbl.us! Create colorful mind maps to print or share with others. Millions of people are using Bubbl.us worldwide to generate ideas, map out processes and create presentations.

# data[].attributes.body
Πολυμεσική εφαρμογή με δυνατότητα ενσωμάτωσης video, παρουσιάσεων κλπ με δραστηριότητες

# data[].attributes.attachment_link.description
No mobile devices in your classroom? No worries! You can enjoy Nearpod from any web browser :) Create, engage, and assess your students in every lesson!

# data[].attributes.headline
Θουκυδίδης και Περικλής

# data[].attributes.subject
Θουκυδίδης και Περικλής

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ομιλία του Περικλή

# data[].attributes.attachment_link.description
Θουκυδίδης και Περικλής.Διασκευή για σχολική χρήση. Μπιλανάκη Ελευθερία | Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.headline
Επιτάφιος κεφ. 37

# data[].attributes.subject
Επιτάφιος κεφ. 37

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΜΠΘΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΤΘΕΡΘΑ

1
ΚΕΦΑΛΑΘΟ 37 ΚΕΘΜΕΝΟ - ΜΕΣΑΦΡΑ΢Η

μερικούς, παξά κηκεηέο άιισλ.

Α2.Καη, σο πξνο ην όνομα, θαιείηαη
[Α1] "Υξώκεζα γὰξ πνιηηείᾳ νὐ δεινύζῃ δεκνθξαηία, επεηδή ε εμνπζία δε
ηνὺο ηῶλ πέιαο λόκνπο, παξάδεηγκα δὲ βξίζθεηαη ζηα ρέξηα ησλ νιηγαξρηθώλ,
κᾶιινλ αὐηνὶ ὄληεο ηηζὶλ ἢ κηκνύκελνη αιιά ηνπ δήκνπ.
ἑηέξνπο. Α3.Όινη έρνπλ ηα ίδηα δηθαηώκαηα
Α2.θαὶ ὄλνκα κὲλ δηὰ ηὸ κὴ ἐο ὀιίγνπο απέλαληη ζηνπο λόκνπο γηα ηις ιδιφηικές
ἀιι' ἐο πιείνλαο νἰθεῖλ δεκνθξαηία ηοσς διαθορές θαη, σο πξνο ην θύξνο,
θέθιεηαη αλάινγα κε ηελ επδνθίκεζε πνπ
Α3.κέηεζηη δὲ θαηὰ κὲλ ηνὺο λόκνπο πξὸο παξνπζηάδεη ν θαζέλαο ζε θάπνην ηνκέα,
ηὰ ἴδηα δηάθνξα πᾶζη ηὸ ἴζνλ, θαηὰ δὲ ηὴλ Α4.δελ εμαξηάηαη ε πξνηίκεζή ηνπ ζηα
ἀμίσζηλ , ὡς ἕκαζηος ἔν ηῳ εὐδοκιμεῖ, δεκόζηα αμηώκαηα από ηη ζειρά, αιιά
Α4. νὐθ ἀπὸ κέξνπο ηὸ πιένλ ἐο ηὰ θνηλὰ από ηην ικανόηηηα,
ἢ ἀπ' ἀξεηῆο πξνηηκᾶηαη, Α5.νύηε αληίζεηα, αλ είλαη θηφτός,
Α5. νὐδ' αὖ θαηὰ πελίαλ, ἔρσλ γέ ηη εθόζνλ κπνξεί λα θάλεη θάηη θαιό γηα ηελ
ἀγαζὸλ δξᾶζαη ηὴλ πόιηλ, ἀμηώκαηνο πόιε, εκπνδίδεηαη εμαηηίαο ηεο
ἀθαλείᾳ θεθώιπηαη. αζημόηηηας ηης κοινφνικής ηοσ θέζης.

[Α.1] Σο πολίηεσμα πνπ έρνπκε δελ

αληηγξάθεη ηνπο λόκνπο ηφν άλλφν θαη
πεξηζζόηεξν είκαζηε νη ίδηνη ππόδεηγκα ζε
Β1 [Β1)Σηο ζρέζεηο καο κε ηελ πνιηηεία ηηο
δηέπεη ε ειεπζεξία θαη είκαζηε
..ἐιεπζέξσο δὲ ηά ηε πξὸο ηὸ θνηλὸλ απαιιαγκέλνη από κατσπουία κεηαμύ καο
πνιηηεύνκελ θαὶ ἐο ηὴλ πξὸο ἀιιήινπο ηῶλ ζηηο καθημερινές μας απαζτολήζεις.
θαζ' ἡκέξαλ ἐπηηεδεπκάησλ ὑπνςίαλ, (Β.2.)Γελ αγαλαθηνύκε με ηον γείηονα
(Β.2.)νὐ δη' ὀξγῆο ηὸλ πέιαο, εἰ καθ' μας, αλ θάλεη θάηη όπσο ηνπ αξέζεη, νύηε
ἡδονήν ηι δρᾷ, ἔρνληεο, νὐδὲ ἀδεκίνπο παίξλνπκε ην ύθος ηοσ πειραγμένοσ, πνπ
κέλ, ιππεξὰο δὲ ηῇ ὄςεη ἀτθηδόνας θπζηθά δελ επηθέξεη πνηλή, είλαη όκσο
πξνζηηζέκελνη. δπζάξεζην.
[Γ.1] Καη, ελώ ζηηο ηδησηηθέο καο ζρέζεηο
δεν ενοτλούμε ν έλαο ηνλ άιιν, ζηε
(Γ.1) ἀλεπαρζῶο δὲ ηὰ ἴδηα δεκόζηα δσή δελ παξαβαίλνπκε ηνπο
πξνζνκηινῦληεο ηὰ δεκόζηα δηὰ δένο λόκνπο πξνπάλησλ από εζφηερικό
κάιηζηα νὐ παξαλνκνῦκελ, ηῶλ ηε αἰεὶ ἐλ ζεβαζμό, σπακούονηας κάθε θορά ζ'
ἀξρῇ ὄλησλ ἀθξνάζεη θαὶ ηῶλ λόκσλ, ασηούς ποσ διοικούν ηελ πόιε θαη ζηνπο
(Γ.2.)θαὶ κάιηζηα αὐηῶλ ὅζοι ηε ἐπ' λόκνπο θαη θπξίσο ζε όζνπο απ' απηνύο
ὠθελίᾳ ηῶν ἀδικοσμένφν κεῖνηαι καὶ ιζτύοσν γηα ηελ πξνζηαζία απηώλ πνπ
ὅζοι ἄγραθοι ὄνηες αἰζτύνην αδηθνύληαη θαη ζε θείλνπο πνπ, αλ θαη
ὁμολογοσμένην θέροσζιν είλαη άγξαθνη, επηθέξνπλ αναμθιζβήηηηη
νηροπή.

2
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ

1. τρήομαι,-ῶμαι< τρή
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: ρξένο, ρξήκα, ρξήζε, ρξεζηηθόο, ρξήζηκνο, ρξεζηόο, άρξεζηνο,
εὐρξεζηνο
Σσνώνσμα α.ε.: κεηαρεηξίδω, -νκαη
 Οξηζη. ελεζη. (ρξή-νκαη) ρξῶκαη, ρξῇ, ρξῆηαη, ρξώκεζα, ρξῆζζε, ρξῶληαη·
 παξαη. (ἐ-ρξε-όκελ) ἐρξώκελ, ἐρξῶ, ἐρξῆην, ἐρξώκεζα, ἐρξῆζζε, ἐρξῶλην.
 Τπνη. ελεζη. (ρξή-ωκαη) ρξῶκαη, ρξῇ, ρξῆηαη θηι.
 Δπθη. ελεζη. (ρξε-νίκελ) ρξῴκελ, ρξῷν, ρξῷην, ρξῴκεζα, ρξῷζζε, ρξῷλην.
 Πξνζη. ελεζη. (ρξή-νπ) ρξῶ, ρξήζζω, ρξῆζζε, ρξήζζωλ ή ρξήζζωζαλ.
 Απαξ. ελεζη. (ρξή-εζζαη) ρξῆζζαη. Μεη. (ρξε-όκελνο) ρξώκελνο θηι.

2. πολιηεία< πολιηεύω
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: πνιίηεο, πόιε, πνιίηεπκα, πνιηηεηαθόο, πνιηηηζκόο, πνιηηηθόο,
πνιηηηζηηθόο

3. ζηλόω,-ῶ< ζῆλος
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: δήιεηα, δειωηήο, δειεπηόο, αμηνδήιεπηνο, δειηάξεο
Σσνώνσμα ν.ε.: ζαπκάδω, επδαηκνλίδω

4. καλέομαι,-οῦμαι
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: θιήζε, θιεηήξαο, πξόζθιεζε, παξάθιεζε, αλάθιεζε,
πξόθιεζε, επίθιεζε, εθθιεζία, ζύγθιεηνο
Σσνώνσμα ν.ε.: ὀλνκάδνκαη, πξνζαγνξεύνκαη, θιεηεύνκαη
 καλέφ(-ῶ), ἐθάινπλ, θαιῶ, ἐθάιεζα, θέθιεθα, ἐθεθιήθεηλ.
 καλοῦμαι, ἐθαινύκελ, θαινῦκαη-θιεζήζνκαη, ἐθαιεζάκελ-ἐθιήζελ, θέθιεκαη,
ἐθεθιήκελ.

5. εὐδοκιμέω,-ῶ< εὖ + δόκιμος
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: επδνθίκεζε, επδνθηκία, αδόθηκνο, δνθηκαζία, δνθηκή,
δνθηκάδω
Σσνώνσμα ν.ε.: ἐπαηλνῦκαη, εὐδνμῶ, δηαπξέπω

6. πενία< πένομαι
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: πέλεο, πεληζρξόο, πόλνο, ιεμηπελία

7. ἀθάνεια< ἀ ζηερ + θαίνομαι

Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: θάζκα, θαλόο, θαλεξόο, αθαλήο, επηθαλήο, πξνθαλήο,
θαεηλόο, ζενθάλεηα

8. ἀνεπατθῶς< ἀ ζηερηη + ἐπί + ἄτθος

Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: αρζνθόξνο, επαρζήο
(ἀρζεδώλ: ιύπε, ζηελαρώξηα)
 ηίθημι, ἐηίζελ, ζήζσ, ἔζεθα, ηέζεθα, ἐηεζήθεηλ
 ηίθεμαι, ἐηηζέκελ, ζήζνκαη -ηεζήζνκαη, ἐζέκελ -ἐηέζελ, ηέζεκαη -θεῖκαη,

3
ἐηεζήκελ -ἐθείκελ

δέος< δείδω > δέδοικα

Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: δεηλόο, δεηιόο, δεηιία, άδεηα, πεξηδεήο

9. ὠθελία ή ὠθέλεια< ὠθελέω-ῶ

Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: ωθέιηκνο, ωθέιεκα, ἀλωθειήο, θνηλνθειήο, ωθειηκηζκόο,
ωθειηκηζηηθόο
Σσνώνσμα: βνεζῶ, παξέρω, εὐεξγεηῶ, ἐπηθνπξῶ
Ανηίθεηα: βιάπηω, δεκηῶ, θζείξω

10. αἰζτύνη< αἰζτύνω

Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: αἰζρνο, αηζρξόο, αηζρξόηεηα, αλαηζρπληία, αλαίζρπληνο

11. ὁμολογέω-ῶ< ὁμοῦ + λέγω

Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: νκνινγία, εμνκνιόγεζε, εμνκνιόγνο, αλνκνιόγεηνο
Σσνώνσμα: ὁκνλνῶ, ὁκνθξνλῶ, ζπγρωξῶ, ζπλᾴδω
Ανηίθεηα: ἀληηιέγω, δηαθωλῶ, ἀξλνῦκαη

12. θέρω
Ομόρριζα-παράγωγα ν.ε.: θέξεηξν, θνξά, θνξείν, θόξνο, απηόθωξνο, αλππόθνξνο,
νίζηξνο, νηζνθάγνο, δηέλεμε, δηελεθήο
Σσνώνσμα: θνκίδω, ἄγω, ἔρω, θαξηεξῶ
Ανηίθεηα: ἐπέρω, ἐῶ, ἀθίεκη
 θέρφ, ἔθεξνλ, νἴζσ, ἤλεγθνλ,ἐλήλνρα,ἐλελόρεηλ.
 θέρομαι, ἐθεξόκελ, νἴζνκαη-νἰζζήζνκαη-ἐλερζήζνκαη, ἠλεγθάκελ- ἠλεγθόκελ-
ἠλέρζελ, ἐλήλεγκαη, ἐλελέγκελ.

4
ΕΠΘΣΑΦΘΟ΢ ΠΕΡΘΚΛΗ

(Μπιλανάκη Ελεσθερία)

ΟΡΘΖΟΝΣΘΑ ΚΑΘΕΣΑ
3. βξέζεθε έλνρνο θαζώο είρε δηαπξάμεη 1. ΢ηα αξραία ειιεληθά ε ιέμε απηή
πνιιά .....(θαιώ) δειώλεη επηηπρία
5. Ζ ζπλνκηιία ηνπο θαηέιεμε ζε.. 2. ηηκσξήζεθε κε ...γηαηί είρε ζηαζκεύζεη
(ζύλζεηε ιέμε από ην ξήκα θέξσ) παξάλνκα
6. πέξαζε από δίθε θαη δε γιύησζε ην 4. δελ είλαη βιαβεξόο
...(ιέμε από ην θέξσ) 9. ....... ην ζύλνιν ησλ πιηθώλ θαη
7. Σν παίξλσ πίζσ, θάλσ... (ιέμε πνπ πλεπκαηηθώλ επηηεπγκάησλ ηνπ
πξνέξρεηαη από ην ξήκα θαινύκαη) αλζξώπνπ (πόιηο)
8. δηάζεκνο θαη γλσζηόο πνιίηεο (από ην
ξήκα θαίλνκαη)
10. κπζηηθά πνπ δελ ιέγνληαη
11. κέξνο ηνπ ζώκαηνο θνληά ζην
ζηνκάρη(ζύλζεηε ιέμε από ην ξήκα
θέξσ)
https://crosswordlabs.com/view/2022-11-26-335

5
ΠΑΡΑΣΗΡΗ΢ΕΘ΢

1. Πνηα είλαη ηα γλσξίζκαηα ηνπ πνιηηεύκαηνο ηεο Αζήλαο, όπσο πξνζδηνξίδνληαη από ηνλ
Πεξηθιή;
2. Με βάζε πνηεο αξρέο πξνζδηνξίδεηαη ε ζπκκεηνρή ησλ πνιηηώλ ζηηο ιεηηνπξγίεο ηνπ
πνιηηεύκαηνο θαη ζηα θξαηηθά αμηώκαηα;
3. Με πνηα επηρεηξήκαηα ν Πεξηθιήο ππνζηεξίδεη όηη νη δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο ησλ
Αζελαίσλ πνιηηώλ ηεο επνρήο ηνπ δηαπλένληαλ από ειεπζεξία
4. Ζ Αζήλα, όπσο παξνπζηάδεηαη από ηνλ Πεξηθιή είλαη ηδαληθή ή εμηδαληθεπκέλε πνιηηεία;
5. Θεσξείηε όηη ε ηζνλνκία θαη ε αμηνθξαηία είλαη ηα βαζηθόηεξα ζηνηρεία ηνπ δεκνθξαηηθνύ
πνιηηεύκαηνο;

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΠΛΑΣΩΝΑ΢ ΠΡΩΣΑΓΟΡΑ΢

Καη επεηδή ν άλζξσπνο θξαηεί από ζετθή κνίξα, πξώηα πξώηα έλεθα ηεο ζπγγέλεηαο πξνο
[ηνλ ζεό], κόλνο από ηα δώα πίζηεςε ζενύο, θαη πξνζπαζνύζε λα ηδξύεη θαη βσκνύο θαη
αγάικαηα ζεώλ· έπεηηα γιήγνξα θαηόξζσζε λα δηαξζξώζεη κε ηε γλσζηή ηέρλε θσλή θαη
ιέμεηο, θαη βξήθε θαηνηθίεο θαη ελδύκαηα θαη ππνδήκαηα θαη ζηξσζίδηα θαη ηηο ηξνθέο από
ηε γε. Έηζη εθνδηαζκέλνη νη άλζξσπνη ζηελ αξρή θαηνηθνύζαλ δηαζθνξπηζκέλνη· δελ
ππήξραλ όκσο πόιεηο. Καηαζηξέθνληαλ ινηπόλ από ηα ζεξία, γηαηί παληνύ θαη πάληα ήηαλ
αζζελέζηεξνη απ' απηά· νη ηερληθέο ηνπο δεμηόηεηεο, θαιόο βνεζόο γηα ηνλ πνξηζκό ηξνθήο,
πζηεξνύζαλ ζηνλ πόιεκν κε ηα ζεξία· γηαηί δελ είραλ αθόκε ηελ πνιηηηθή ηέρλε, πνπ κέξνο
ηεο είλαη ε πνιεκηθή. Δπηδίσθαλ ινηπόλ λα ζπγθεληξσζνύλ πνιινί καδί θαη λα εμαζθαιίζνπλ
ηε ζσηεξία ηνπο ρηίδνληαο πόιεηο· όηαλ όκσο καδεύνληαλ, αδηθνύζαλ έλαο ηνλ άιινλ, γηαηί
δελ είραλ ηελ πνιηηηθή ηέρλε, ώζηε πίζσ πάιη ζθνξπίδνληαλ εδώ θαη θεη θαη
θαηαζηξέθνληαλ. Ο Εεπο ηόηε επεηδή θνβήζεθε γηα ην γέλνο καο, κήπσο νιόηεια
εμαθαληζηή, ζηέιλεη ηνλ Δξκή λα θέξε ζηνπο αλζξώπνπο ηελ αηδώ θαη ηε δηθαηνζύλε, γηα λα
ππάξμε αξκνλία ζηηο πόιεηο θαη δεζκνί θηιίαο δεκηνπξγνί. Ρσηά ινηπόλ ν Δξκήο ην Γία, κε
ηη ηξόπν λα δώζε ηε δηθαηνζύλε θαη ηελ αηδώ ζηνπο αλζξώπνπο· λα ηηο κνηξάζε θη απηέο έηζη
όπσο έρνπλ κνηξαζηή νη ηέρλεο; Σνύηεο έηζη έρνπλ κνηξαζηή· έλαο πνπ μέξεη ηελ ηαηξηθή
είλαη αξθεηόο γηα πνιινύο πνπ δελ ηελ μέξνπλ· έηζη θαη νη άιινη ηερλίηεο. Καη ηε δηθαηνζύλε
ινηπόλ θαη ηε ληξνπή έηζη λα ηηο βάισ κέζα ζηνπο αλζξώπνπο, ή λα ηηο κνηξάζσ ζε όινπο;
΢ε όινπο, είπελ ν Εεπο, θαη όινη λα έρνπλ ην κεξδηθό ηνπο· γηαηί δε ζα κπνξνύζαλ λα
ππάξρνπλ πόιεηο, αλ ιίγνη κόλν κεηείραλ ζ' απηά, όπσο ζηηο άιιεο ηέρλεο· θαη λα βάιεο λόκν
από κέξνπο κνπ όπνηνλ δελ είλαη ηθαλόο λα κεηέρε ζηε δηθαηνζύλε θαη ηελ εληξνπή λα ηνλ
ζθνηώλνπλ σο αξξώζηεηα γηα ηελ πόιε.

1. Ποια προβλιματα αντιμετώπιηαν οι άνκρωποι, όταν ηοφςαν διαςκορπιςμζνοι, και ποια

προβλιματα αντιμετώπιςαν ςτισ πόλεισ αμζςωσ μετά τθν ίδρυςι τουσ; Ποφ οφείλονταν
τα προβλιματα αυτά;
2. Η αἰδώσ και θ δίκθ δεν είναι ζμφυτεσ ςτον άνκρωπο, κατανζμονται ςε όλουσ μεν, αλλά ςε
μεταγενζςτερο ςτάδιο. Ποια ςθμαςία ζχει θ κζςθ αυτι για τθ διδαςκαλία τθσ αρετισ που
επαγγζλλεται ο Πρωταγόρασ;

1
΢ΤΜΠΛΗΡΩΜΑΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ
https://foundation.parliament.gr/VoulhFoundation/VoulhFoundationPortal/images/site_conte
nt/voulhFoundation/file/Ekpaideytika%20New/democracy/1_8democracy.pdf

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΠΘΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΤΘΕΡΘΑ 1ΚΕΦΑΛΑΘΟ 37 ΚΕΘΜΕΝΟ - ΜΕΣΑΦΡΑ΢Η Α2.Καη, σο πξνο ην όνομα, θαιείηαη[Α1] "Υξώκεζα γὰξ πνιηηείᾳ νὐ δεινύζῃ δεκνθξαηία, επεηδή ε εμνπζία δεηνὺο ηῶλ πέιαο λόκνπο, παξάδεηγκα δὲ βξίζθεηαη ζηα ρέξηα ησλ νιηγαξρηθώλ,κᾶιινλ αὐηνὶ ὄληεο ηηζὶλ ἢ κηκνύκελνη αιιά ηνπ δήκνπ.ἑηέξνπο.

# data[].attributes.headline
Επιτάφιος κεφ. 39

# data[].attributes.subject
Επιτάφιος κεφ. 39

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΤΘΕΡΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 39
Η Αθήνα και η ΢πάρτη ςτον πόλεμο: ςύγκριςη τησ αγωγήσ των νέων ςτισ δύο πόλεισ

[2.39.1] "Δηαθέξνκελ δὲ θαὶ ηαῖο ηῶλ [2.39.1] Είκαζηε δηαθνξεηηθνί από ηνπο
πνιεκηθῶλ κειέηαηο ηῶλ ἐλαληίσλ ηνῖζδε. αληηπάινπο καο θαη ζηελ πνιεκηθή
ηήλ ηε γὰξ πόιηλ θνηλὴλ παξέρνκελ, θαὶ εθπαίδεπζε ζηα εμήο: Καη ηελ πόιε καο
νὐθ ἔζηηλ ὅηε μελειαζίαηο ἀπείξγνκέλ ηελ έρνπκε αλνηρηή ζε όινπο θαη ζε θακηά
ηηλα ἢ καζήκαηνο ἢ ζεάκαηνο, ὃ κὴ πεξίπησζε θαλέλα δελ εκπνδίδνπκε, κε
θξπθζὲλ ἄλ ηηο ηῶλ πνιεκίσλ ἰδὼλ απειάζεηο μέλσλ, από ηνπ λα δεη ή λα
ὠθειεζείε, πηζηεύνληεο νὐ ηαῖο κάζεη θάηη πνπ, αλ δελ ην θξύβακε θαη ην
παξαζθεπαῖο ηὸ πιένλ θαὶ ἀπάηαηο ἢ ηῷ έβιεπε θάπνηνο απ' ηνπο ερζξνύο, ζα
ἀθ' ἡκῶλ αὐηῶλ ἐο ηὰ ἔξγα εὐςύρῳ· θαὶ κπνξνύζε λα σθειεζεί, επεηδή έρνπκε
ἐλ ηαῖο παηδείαηο νἱ κὲλ ἐπηπόλῳ ἀζθήζεη πεπνίζεζε όρη πεξηζζόηεξν ζηηο
εὐζὺο λένη ὄληεο ηὸ ἀλδξεῖνλ κεηέξρνληαη, πξνεηνηκαζίεο θαη ζηα ηερλάζκαηα, όζν
ἡκεῖο δὲ ἀλεηκέλσο δηαηηώκελνη νὐδὲλ ζηελ επςπρία καο ηελ ώξα ηεο κάρεο. θαη
ἧζζνλ ἐπὶ ηνὺο ἰζνπαιεῖο θηλδύλνπο ζην εθπαηδεπηηθό ηνπο ζύζηεκα, εθείλνη
ρσξνῦκελ. κε εμαληιεηηθή άζθεζε από ηελ παηδηθή
ηνπο ειηθία επηδηώθνπλ λα γίλνπλ
αλδξείνη. αληίζεηα εκείο, αλ θαη δνύκε
άλεηα, πξνρσξνύκε κε όρη θαηώηεξν
θξόλεκα ζε θηλδύλνπο ην ίδην κεγάινπο.

[2.39.2] ηεθκήξηνλ δέ· νὔηε γὰξ

Λαθεδαηκόληνη θαζ' ἑαπηνύο, κεζ'
ἁπάλησλ δὲ ἐο ηὴλ γῆλ ἡκῶλ ζηξαηεύνπζη, [2.39.2] Καη λα ε απόδεημε: Οη
ηήλ ηε ηῶλ πέιαο αὐηνὶ ἐπειζόληεο νὐ Λαθεδαηκόληνη δελ εθζηξαηεύνπλ ζηε
ραιεπῶο ἐλ ηῇ ἀιινηξίᾳ ηνὺο πεξὶ ηῶλ ρώξα καο κόλν κε ηε δηθή ηνπο δύλακε,
νἰθείσλ ἀκπλνκέλνπο καρόκελνη ηὰ πιείσ αιιά κε όινπο ηνπο ζπκκάρνπο ηνπο, ελώ
θξαηνῦκελ. εκείο θάζε θνξά πνπ εηζβάιινπκε ζηε
1
ρώξα ησλ άιισλ κόλνη καο, ληθνύκε ρσξίο ζηελ μέλε ρώξα, εθείλνπο πνπ ακύλνληαη
δπζθνιία ζηε κάρε ηηο πην πνιιέο θνξέο, γηα ηε ζσηεξία ηεο ρώξαο ηνπο.
[2.39.3] ἁζξόᾳ ηε ηῇ δπλάκεη ἡκῶλ νὐδείο
πσ πνιέκηνο ἐλέηπρε δηὰ ηὴλ ηνῦ λαπηηθνῦ
ηε ἅκα ἐπηκέιεηαλ θαὶ ηὴλ ἐλ ηῇ γῇ ἐπὶ
πνιιὰ ἡκῶλ αὐηῶλ ἐπίπεκςηλ· ἢλ δέ πνπ
κνξίῳ ηηλὶ πξνζκείμσζη, θξαηήζαληέο ηέ [2.39.3] ΢πγθεληξσκέλε νιόθιεξε ηε
ηηλαο ἡκῶλ πάληαο αὐρνῦζηλ ἀπεῶζζαη θαὶ δύλακε καο θαλέλαο ερζξόο σο ηώξα δελ
ληθεζέληεο ὑθ' ἁπάλησλ ἡζζῆζζαη.5 αληηκεηώπηζε, γηαηί εκείο θξνληίδνπκε
ηαπηόρξνλα θαη γηα ην λαπηηθό θαη επεηδή
ζε πνιιά κέξε ηεο ζηεξηάο ζηέιλνπκε
ζηξαηό από καο ηνπο ίδηνπο. θη αλ
ζπγθξνπζηνύλ θάπνπ κε έλα κέξνο από
καο θαη αλ ληθήζνπλ κεξηθνύο από καο,
θαπρηνύληαη όηη καο έρνπλ ηξέςεη όινπο ζε
θπγή, αλ όκσο ληθεζνύλ, δηαηείλνληαη όηη
ληθήζεθαλ απ' όινπο καο.
[2.39.4] θαίηνη εἰ ῥᾳζπκίᾳ κᾶιινλ ἢ πόλσλ [2.39.4] Καη όκσο, αλ ξηρλόκαζηε
κειέηῃ θαὶ κὴ κεηὰ λόκσλ ηὸ πιένλ ἢ πξόζπκνη ζηνλ θίλδπλν πεξηζζόηεξν κε
ηξόπσλ ἀλδξείαο ἐζέινκελ θηλδπλεύεηλ, άλεζε, παξά κε επίπνλε άζθεζε θαη κε
πεξηγίγλεηαη ἡκῖλ ηνῖο ηε κέιινπζηλ αλδξεία πνπ δελ πεγάδεη ηόζν από ηελ
ἀιγεηλνῖο κὴ πξνθάκλεηλ, θαὶ ἐο αὐηὰ επηβνιή ηνπ λόκνπ όζν από ηνλ ηξόπν ηεο
ἐιζνῦζη κὴ ἀηνικνηέξνπο ηῶλ αἰεὶ δσήο καο, καο κέλεη θέξδνο ην όηη δελ
κνρζνύλησλ θαίλεζζαη, θαὶ ἔλ ηε ηνύηνηο θνπξαδόκαζηε πξνθαηαβνιηθά γηα ηηο
ηὴλ πόιηλ ἀμίαλ εἶλαη ζαπκάδεζζαη θαὶ ἔηη δύζθνιεο ζηηγκέο πνπ είλαη λα 'ξζνπλ θαη,
ἐλ ἄιινηο. όηαλ θηάζνπκε ζ' απηέο, όηη δελ δείρλνπκε
ιηγόηεξν ζάξξνο από θείλνπο πνπ
παζρίδνπλ αδηάθνπα ζε όιε ηνπο ηε δσή.
Καη γη απηά θαη γηα πνιιά άιια αθόκα
ηζρπξίδνκαη όηη ε πόιε καο αμίδεη λα
ζαπκάδεηαη
.

΢ΥΟΛΙΑ
Η δηαθνξά Αζελαίσλ θαη ΢παξηηαηώλ ζηνλ ηξόπν κε ηνλ νπνίν πξνεηνηκάδνληαη θαη
αληηκεησπίδνπλ ηνλ πόιεκν.

Γομή κεθαλαίος

Α. Γιαθοπέρ ζηην πολεμική εκπαίδεςζη Αθηναίων-΢παπηιαηών:

1. Οη ΢παξηηάηεο θαηαθεύγνπλ ζε απειάζεηο μέλσλ γηαηί θνβνύληαη κήπσο νη μέλνη δνπλ από
θνληά θαη κάζνπλ ζηνηρεία ζρεηηθά κε ηα πνιεκηθά, ηα νπνία ζα κπνξνύζαλ λα σθειήζνπλ
ηνλ ερζξό. Αληίζεηα, νη Αζελαίνη απέλαληη ζηηο εμνπζελσηηθέο πξνεηνηκαζίεο θαη ηα
ηερλάζκαηα αληηηάζζνπλ ην πςειό αγσληζηηθό ηνπο θξόλεκα (εύςπρνλ)

2
2. Ελώ νη ΢παξηηάηεο κνρζνύλ αδηάθνπα θαη ζπζηάδνπλ ραξέο ηηο δσήο γηα λα εμαζθαιίζνπλ
ηελ αλδξεία, νη Αζελαίνη επηηπγράλνπλ ην ίδην απνηέιεζκα κέζα από κηα άλεηε δσή, κεζηή
από πιηθέο θαη πλεπκαηηθέο απνιαύζεηο.
Β. Σεκμήπια ςπεποσήρ ηων Αθηναίων:
1. Οη ΢παξηηάηεο δελ εθζηξαηεύνπλ ζηελ Αηηηθή κόλνη ηνπο αιιά καδί κε ηνπο ζπκκάρνπο
ηνπο, ελώ νη Αζελαίνη εθζηξαηεύνπλ κόλνη ηνπο ζηε ρώξα άιισλ, κάρνληαη γελλαία θαη ηηο
πεξηζζόηεξεο θνξέο ληθνύλ.
2. Καλείο ερζξόο δελ αληηκεηώπηζε ζπγθεληξσκέλε ηε ζηξαηησηηθή δύλακε ηεο Αζήλαο επεηδή
νη Αζελαίνη θξνληίδνπλ εμίζνπ γηα ην λαπηηθό θαη γηα ηελ απνζηνιή ζηξαηνύ ζε πνιιά κέξε
ηεο ζηεξηάο.
3. Οη Λαθεδαηκόληνη ζε πεξίπησζε λίθεο ελαληίνλ ηκήκαηνο αζελατθνύ ζηξαηνύ επαίξνληαη
πσο λίθεζαλ νιόθιεξν ην αζελατθό ζηξαηό, ελώ ζε πεξίπησζε ήηηαο από κέξνο επίζεο
αζελατθήο δύλακεο ηζρπξίδνληαη πσο ληθήζεθαλ από νιόθιεξε ηεο Αζελατθή δύλακε.

Δηςμολογικά ζσόλια

 δηαθέξνκελ
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: θνξά, εθθνξά, δηαθνξά, αλαθνξά,
πξνθνξά,απηόθωξν, δηελεθήο, νηζνθάγνο

 παξέρω
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: παξνρή, αλνρή, θαηνρή, ελνρή, αλαθωρή,
εθερεηξία, έμνρνο, ζρέζε, ζρήκα, έμηο, ζρεδόλ, ζρνιή, όρεκα
 Σπλώλπκα α.ε.: δίδωκη, δηαλέκω, πξνζθέξω
 Αληίζεηα α.ε.: ἐπέρω, θείδνκαη

 μελειαζία< μέλνο + ἐιαύλω

 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: επέιαζε, παξέιαζε, πξνέιαζε, πνδήιαην,
ακαμειάηεο, ζηξαηειάηεο

 ἀπείξγω
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: εηξθηή (: θπιαθή), θάζεηξμε, έξθνο (: θξάγκα)
 Σπλώλπκα α.ε.: θωιύω, ἐκπνδίδω, ἀληηθόπηω
 Αληίζεηα α.ε.: ἀθίεκη, ἐπηηξέπω, ἐιεπζεξῶ

 ζέακα< ζεάνκαη-ῶκαη
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: ζέα, ζεαζε, ζεαηήο, ζεαηόο, ζέαηξν, ζεωξείν

 ἀλεηκέλνο< ἀλίεκαη
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λε.: άλεζε, ζύλεζε, έλεζε, άθεζε, άλεηνο, θάζεηνο

 δηαηηῶκαη
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: δίαηηα, δηαηηεηήο, θαθνδίαηηνο, ιηηνδίαηηνο,
δηαηηεηηθόο
 Σπλώλπκα α.ε.: βηῶ, δῶ, δηάγω

3
 πξνζκείγλπκη
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: κείγκα, κείμε, κεηθηόο, αλάκεημε, πξόζκεημε,
κηγάο, ακηγήο, επηκεημία, αηκνκεημία
 Σπλώλπκα α.ε.: θεξάλλπκη, ζπγρέω, ἀξκόηηω

 αὔρω
 Οκόξξηδα-παξάγωγα α.ε.: θαύρεκα, θαύρεζε, θαπρεζηνινγία
 Σπλώλπκα α.ε.: θνκπάδω, ὑβξίδω, ἀιαδνλεύνκαη, ἐπαίξνκαη, κέγα θξνλῶ
 Αληίζεηα α.ε.: ηαπεηλνῦκαη, ἧζζνλ θξνλῶ
 ὠζῶ
 Οκόξξηδα-παξάγωγα λ.ε.: ώζεζε, ωζηηθόο, άλωζε, ἐμωζε, άπώζεζε,
ἀπωζεηηθόο
 Σπλώλπκα α.ε.: ἀπνθξνύω, ἐθδηώθω, ἐμειαύλω
 Αληίζεηα α.ε.: ἔιθω, ζύξω, πξνζάγνκαη

 ῥαζπκία < ῥάδηνο + ζπκόο

 Οκόξξηδα-παξάγωγα λε.: ξάζπκνο

 ἀιγεηλόο < ἄιγνο

 Οκόξξηδα-παξάγωγα λε.: άιγνο, αλαιγεζία, αλάιγεηνο, αλαιγεηηθό,
θεθαιαιγία

Δπωηήζειρ ανοικηού ηύπος (ανάπηςξηρ και ζύνηομηρ απάνηηζηρ)

1. Να επηζεκάλεηε ηηο δηαθνξέο Αζελαίσλ θαη ΢παξηηαηώλ ζηα πνιεκηθά θαη ζηελ
εθπαίδεπζε.
2. Η παηδεία ζηελ Αζήλα θαη ηε ΢πάξηε έρνπλ σο θνηλό ζηόρν ηελ αξεηή. Πνηνπο ηξόπνπο
ρξεζηκνπνηεί θαζεκηά από ηηο πόιεηο απηέο γηα λα ηελ επηηύρεη;
3. Να ζρνιηάζεηε ηνλ ηξόπν δσήο ησλ ΢παξηηαηώλ, όπσο πξνζδηνξίδεηαη από ην ξήηνξα.
4. Να επηζεκάλεηε ηνπο αληηζεηηθνύο ζπιινγηζκνύο ηνπ Πεξηθιή θαη λα δηαηππώζεηε ηε
γλώκε ζαο γηα ηε ιεηηνπξγηθόηεηά ηνπο.

5. Ση ήηαλ ε "ξενηλαζία" θαη ηη επηδίσθε κε ηελ εθαξκνγή ηεο ε ΢πάξηε;

6. Να αλαιύζεηε ην πεξηερόκελν ηνπ αληηζεηηθνύ ζπιινγηζκνύ: "νὐ ηαῖο παξαζθεπαῖο ηό

πιένλ θαί ἀπάηαηο", "ἤ ηῷ ἀθ' ἡμῶλ αὐηῶλ ἐο ηά ἔξγα εὐςύρῳ".
7. Η αγσγή ησλ λέσλ ζηελ Αζήλα ζηεξίδεηαη ζην "ἀλεημέλσο δηαηηώμελνη". Πνην είλαη ην
πεξηερόκελν ηεο θξάζεο;

4
ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ

1.ΑΡΙ΢ΣΟΣΔΛΗ΢, ΠΟΛΙΣΙΚΑ

ΑΡΙ΢Σ Πολ 1337a33-1338b8

(ΑΡΙ΢Σ Πολ 1337a33-1340b19: Η αγωγή πος διαμοπθώνει ελεύθεποςρ πολίηερ) Οι

ζηόσοι ηηρ παιδείαρ - ΢κοπόρ ηηρ διδαζκαλίαρ καθενόρ από ηα μαθήμαηα ηων
εγκςκλίων ζποςδώνΜηθπ. Β. Μοζκόβηρ. 1989. Αξηζηνηέινπο Πνιηηηθά. Ι-ΙΙ. Αθήνα:
Νομική Βιβλιοθήκη.

Όηη, ινηπόλ, πξέπεη λα ππάξρεη εηδηθή λνκνζεζία γηα ηελ παηδεία θαη όηη πξέπεη απηή λα είλαη
ε ίδηα γηα όινπο, έγηλε θαλεξό από ηα παξαπάλσ. Αιιά δελ πξέπεη λα δηαθεύγεη ηελ πξνζνρή
καο, (35) πνηα πξέπεη λα είλαη απηή ε παηδεία θαη κε πνην ζύζηεκα πξέπεη λα εθπαηδεύνληαη
νη λένη. Γηαηί ζήκεξα ππάξρεη δηαθσλία σο πξνο ην εθπαηδεπηηθό πξόγξακκα πνπ πξέπεη λα
εθαξκνζζεί, αθνύ δελ παξαδέρνληαη όινη όηη ηα ίδηα πξέπεη λα καζαίλνπλ νη λένη νύηε όηαλ
ηελ αξεηή, νύηε όηαλ ηνλ άξηζην βίν πξόθεηηαη λα επηδηώμνπλ, νύηε είλαη μεθαζαξηζκέλν αλ ε
παηδεία πξέπεη λα έρεη ζηόρν ηεο ηελ αλάπηπμε ηνπ πλεύκαηνο κάιινλ ή ηελ δηάπιαζε ηνπ
ήζνπο ηεο ςπρήο. (40) Από ηηο ζπγθερπκέλεο απηέο γλώκεο παξεκπνδίδεηαη ε αλεύξεζε ηνπ
ζσζηνύ παηδαγσγηθνύ ζπζηήκαηνο θαη δε κπνξνύκε λα μεύξνπκε ηη πξέπεη λα επηδηώθνπκε:
ηα ρξήζηκα γηα ηε δσή, ηα ζρεηηθά κε ηελ απόθηεζε αξεηήο, ή ηα πεξηηηά ζηνιίδηα; Γηαηί ην
θαζέλα απ' απηά έρεη ηνπο ππνζηεξηρηέο θαη ηνπο επηθξηηέο ηνπ. [1337b] Κη νύηε γηα ηα
ζρεηηθά κε ηελ αξεηή ππάξρεη νκνθσλία αθνύ δελ ηηκνύλ όινη ηελ ίδηα αξεηή, αιιά ν
θαζέλαο έρεη δηαθνξεηηθή έλλνηα γη' απηή θη επνκέλσο δηθαηνινγεκέλα δηαθσλνύλ γηα ηνλ
ηξόπν κε ηνλ νπνίν απηή αζθείηαη.

Δελ ππάξρεη, βέβαηα, ακθηζβήηεζε όηη από ηα ρξήζηκα πξέπεη λα δηδάζθνληαη η' αλαγθαία
γηα ηε δσή. (5) Επίζεο είλαη θαλεξό όηη, επεηδή ηα έξγα ρσξίδνληαη ζ' εθείλα πνπ ηαηξηάδνπλ
ζε ειεύζεξνπο θαη ζ' εθείλα πνπ δελ ηαηξηάδνπλ ζ' απηνύο, δελ πξέπεη λα δηδάζθνληαη όια,
αιιά όζα από ηα ρξήζηκα δελ ππάξρεη θόβνο λα θάλνπλ απηόλ πνπ ηα καζαίλεη βάλαπζν. Καη
βάλαπζν έξγν, βάλαπζε ηέρλε θαη βάλαπζε κάζεζε πξέπεη λα ζεσξνύκε (10) όζα θάλνπλ ην
ζώκα ή ηελ ςπρή ή ην λνπ ησλ ειεύζεξσλ αλζξώπσλ άρξεζηα γηα ηηο ρξήζεηο θαη ηηο πξάμεηο
ηεο αξεηήο. Γη' απηό ηηο ηέηνηεο ηέρλεο πνπ ρεηξνηεξεύνπλ ηελ θαηάζηαζε ηνπ ζώκαηνο,
νλνκάδνπκε βάλαπζεο, όπσο θαη ηηο δνπιεηέο πνπ πιεξώλνληαη, επεηδή απαζρνιώληαο ηε
δηάλνηα ηελ θάλνπλ αδξαλή θαη ηαπεηλή. (15) Η ζπνπδή όκσο κεξηθώλ ειεπζέξησλ
επηζηεκώλ σο έλα ζεκείν δελ είλαη αλειεύζεξν έξγν, ελώ αληίζεηα ην λα αθνζησζεί θαλείο ζ'
απηέο γηα ηελ ηέιεηα εθκάζεζή ηνπο γίλεηαη αηηία λα πάζεη ηηο βιάβεο πνπ αλαθέξακε
πξνεγνπκέλσο. Τπάξρεη επίζεο κεγάιε δηαθνξά θαη "ζην γηαηί" θάλεη ή καζαίλεη θάπνηνο
θάηη. Γηαηί, αλ πξάηηεη ή καζαίλεη θάηη γηα ράξε ηνπ εαπηνύ ηνπ ή ησλ θίισλ ηνπ ή ηεο
αξεηήο, δελ είλαη αλειεύζεξν. (20) Εθείλνο όκσο πνπ θαηαγίλεηαη κ' απηό ην ίδην γηα ραηήξη
άιισλ, ζα κπνξνύζε λα λνκηζζεί όηη αζθεί έξγν βάλαπζν θαη άμην δνύινπ.

2. Άξζξν 16: (Παηδεία, ηέρλε, επηζηήκε)

1. H ηέρλε θαη ε επηζηήκε, ε έξεπλα θαη ε δηδαζθαιία είλαη ειεύζεξεο ε αλάπηπμε
θαη ε πξναγσγή ηνπο απνηειεί ππνρξέσζε ηνπ Kξάηνπο. H αθαδεκατθή ειεπζεξία
θαη ε ειεπζεξία ηεο δηδαζθαιίαο δελ απαιιάζζνπλ από ην θαζήθνλ ηεο ππαθνήο
ζην ΢ύληαγκα.

5
2. H παηδεία απνηειεί βαζηθή απνζηνιή ηνπ Kξάηνπο θαη έρεη ζθνπό ηελ εζηθή,
πλεπκαηηθή, επαγγεικαηηθή θαη θπζηθή αγσγή ησλ Eιιήλσλ, ηελ αλάπηπμε ηεο
εζληθήο θαη ζξεζθεπηηθήο ζπλείδεζεο θαη ηε δηάπιαζή ηνπο ζε ειεύζεξνπο θαη
ππεύζπλνπο πνιίηεο.
3. Tα έηε ππνρξεσηηθήο θνίηεζεο δελ κπνξεί λα είλαη ιηγόηεξα από ελλέα.
4. Όινη νη Έιιελεο έρνπλ δηθαίσκα δσξεάλ παηδείαο, ζε όιεο ηηο βαζκίδεο ηεο, ζηα
θξαηηθά εθπαηδεπηήξηα. Tν Kξάηνο εληζρύεη ηνπο ζπνπδαζηέο πνπ δηαθξίλνληαη,
θαζώο θαη απηνύο πνπ έρνπλ αλάγθε από βνήζεηα ή εηδηθή πξνζηαζία, αλάινγα κε
ηηο ηθαλόηεηέο ηνπο.
https://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/To-
Politevma/Syntagma/article-1

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 39-ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΤΘΕΡΙΑΚΕΦΑΛΑΙΟ 39Η Αθήνα και η ΢πάρτη ςτον πόλεμο: ςύγκριςη τησ αγωγήσ των νέων ςτισ δύο πόλεισ [2.39.1] "Δηαθέξνκελ δὲ θαὶ ηαῖο ηῶλ [2.39.1] Είκαζηε δηαθνξεηηθνί από ηνποπνιεκηθῶλ κειέηαηο ηῶλ ἐλαληίσλ ηνῖζδε.

# data[].attributes.headline
Επιτάφιος κεφ.40

# data[].attributes.subject
Επιτάφιος κεφ.40

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
Κεφάλαιο 40.Θουκυδίδη Επιτάφιος Περικλή | PDF

# data[].attributes.attachment_link.description
Μπιλανάκη Ελευθερία

# data[].attributes.headline
Επιτάφιος κεφ. 41

# data[].attributes.subject
Επιτάφιος κεφ. 41

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 41 ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΠΕΡΙΚΛΗ

# data[].attributes.headline
κατασκευή χάρτη

# data[].attributes.subject
κατασκευή χάρτη

# data[].attributes.body
https://maphub.net/elmpilanaki/e-ellenike-oikonomia-meta-ten-epanastase

# data[].attributes.headline
Δημιουργία χρονογραμμής

# data[].attributes.subject
Δημιουργία χρονογραμμής

# data[].attributes.body
preceden

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. Αύξηση αξίας συναλλαγών. ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΑΓΓΛΩΝ - ΓΑΛΛΩΝ. Αύξηση αξίας συναλλαγών. Αύξηση αξίας συναλλαγών. Β....

# data[].attributes.headline
δημιουργία χρονογραμμής

# data[].attributes.subject
δημιουργία χρονογραμμής

# data[].attributes.headline
Eρωτήσεις και κατασκευή παζλ

# data[].attributes.subject
Eρωτήσεις και κατασκευή παζλ

# data[].attributes.body
vimboard

# data[].attributes.headline
Οργάνωση κειμένου 

# data[].attributes.subject
Οργάνωση κειμένου 

# data[].attributes.body
slate box

# data[].attributes.body
Σειρά εργαλείων για εκπαιδευτικούς

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Educational Technology and Mobile Learning

# data[].attributes.attachment_link.description
Free resource of educational web tools, 21st century skills, tips and tutorials on how teachers and students integrate technology into education

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
This is an update to a blog post that I published six years ago on this topic. Some of the tools in the original post are either no longer available or have implemented a subscription-based business model.

Composing a story from scratch comes naturally to some people. For the rest of us, it can be a struggle. Over the years I've found that using pictures helps a lot of students get started on crafting stories. In some cases I've had students create collages to represent elements of a story. In other cases I've had them choose five pictures and write two hundred words about each. Being asked to write two hundred words about five pictures feels a lot less daunting than being asked to write one thousand words in one shot.

Here are some of my favorite tools for students to use to create image-based stories.

Create Collages to Tell Stories
Canva is a great service for creating infographics, slides, and photo collages. On Canva you can create infographics, slides, and photo collages in much the selecting a template then dragging and dropping into place background designs, pictures, clip art, and text boxes. Canva offers a huge library of clip art and photographs to use in your designs (some of the clip art is free, some is not). You can also import your own images to use in your graphics. Your completed Canva projects can be saved as PDF and PNG files. Canva offers a free iPad and Android apps that work in much the same way as the web version of the service. Check out Canva's education page for more ideas about using it in your classroom. And learn lots more about Canva through this collection of tutorial videos.

Google Drawings, Google Jamboard, and Google Slides can both be used to create simple collages. Into each service you can import images from your desktop or your Google Drive account. You can drag and drop images into any placement that you like. The tools include options for cropping images and adding borders. Word art is available to use in each service too. When you're ready to use your collages outside of the Google Workspaces environment, you can download them as image files. Here's a tutorial on using Google Drawings to create collages that can be shared via Google Classroom.

Once your students have finished their collages they can enhance them by using ThingLink to add an interactive element to their collages. A video tutorial for that process can be seen here. Here's a video on how to use Google Drawings as an alternative to Thinglink.

Thread Images Into Stories
Adobe Spark offers a great suite of digital creation tools for students to use. One of those tools is Adobe Spark Page. Adobe Spark Page can be used in your web browser or you can use it as an iPad app. With Adobe Spark Pages your students can create web pages that contain images, text, and videos. Those pages can then be published as stand-alone sites or they can be embedded into blog posts or other existing webpages. A tutorial on using the Pages element of Adobe Spark can be seen here.

Create Talking Pictures
ChatterPix Kids is one of my favorite digital storytelling apps for elementary school students to use. The free app is available in an iPad form and in an Android form. To use the app students simply open it on their iPads or Android devices and then take a picture. Once they've taken a picture students draw a mouth on their pictures. With the mouth in place students then record themselves talking for up to thirty seconds. The recording is then added to the picture and saved as a video on the students' iPads or Android devices. Tutorials on how to use both versions of the app can be seen here.

Create Picture Books
Book Creator is a popular service for creating multimedia ebooks. Book Creator can be used in your web browser or as an iPad app. The web browser-based version of Book Creator can be used for free while the iPad app costs $4.99 (less with volume purchasing). By using Book Creator students can create ebooks that include their own pictures and drawings. Students can use Book Creator's built-in voice recorder to add their voices to their picture books. A complete tutorial on how to use Book Creator can be seen here on my YouTube channel.

WriteReader is a good tool for elementary school students to use to create image-based stories. WriteReader has two distinguishing features that I always point out to new users. First, it provides space for teachers to give feedback to students directly under every word that they write. Second, WriteReader has a huge library of images, including some from popular programs like Sesame Street, that can be used for writing prompts. WriteReader does have a Google Classroom integration that makes it easy to get your students started creating picture-based stories. A series of WriteReader tutorials is available here.

Picture Book Maker allows students to create six page stories by dragging background scenes into a page, dragging in animals and props, and typing text. All of the elements can be sized and positioned to fit the pages. Text is limited to roughly two lines per page. Completed stories are displayed with simple page turning effects. Stories created on Picture Book Maker can be printed and or saved as PDFs.

Create a Comic Book
Make Beliefs Comix is a creative writing platform that I have recommended for years. The core of Make Beliefs Comix is a free set of tools that students can use to create their own comics in multiple languages. Students don't have to be good at drawing in order to make comics because Make Beliefs Comix offers tons of free artwork that they can use in their stories. Here's a video overview of how to use Make Beliefs Comix.

In addition to the comic strip creation tools, Make Beliefs Comix hosts free ebooks that you can use online or download for free. All of the ebooks are full of inspiring drawings and are designed as fillable PDFs that your students can write in.

Picture Yourself in Front of Any Landmark
Remove.bg and PhotoScissors are tools for removing the background from any image that you own. For example, if I have a picture of myself in front of my house, I can use either Remove.bg or PhotoScissors to quickly remove the background and just leave the image of me in front of a white background. Once the background is removed I can take the image of myself and layer it over a new background image by using tools as simple as Google Slides and PowerPoint. That process is outlined in this video. The process of removing image backgrounds can also be accomplished in PowerPoint by following the steps outlined in this video.
This post originally appeared on FreeTech4Teachers.com. If you see it elsewhere, it has been used without permission. Sites that steal my (Richard Byrne's) work include CloudComputin, TodayHeadline, and 711Web. Featured graphic created by Richard Byrne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ten Good Tools for Telling Stories With Pictures

# data[].attributes.attachment_link.description
This is an update to a blog post that I published six years ago on this topic. Some of the tools in the original post are either no longer available or have implemented a subscription-based business model. Composing a story from scratch comes naturally to some people.

# data[].attributes.body
- The concept map: a learning tool for any subject (Teaching Commons).

2- The effect of concept mapping on students’ learning achievements and interests (research paper by Chei-Chang Chiou).

3- Concept maps as a tool for meaningful learning and teaching in chemistry education (research paper by Mustafa KILIÇ and  Murset ÇAKMAK).

4- Why concepts, why meaningful learning, why collaborative activities and why concept maps? (research paper by Marco Moreira).

5- Concept maps (Reading Rockets).

6- Mapping Knowledge: Concept Maps in Early Childhood Education (research paper by Maria Birbili)

7- Concept maps: Are they good for assessment? (Harvard Initiative for Learning and Teaching)

8- Integrating Concept Mapping into Higher Education: A Case study with Physics

Education Students in an Irish University (research paper by Joanne Broggy and George McClelland).

9- Concept maps, a must for the modern teaching-learning progress (research paper by Ionana Stoica, Silvia Morary and Cristina Miron)

10- Ten Good Online Tools for Creating Mind Maps (Free Technology for Teachers)

11- Mind Mapping and Brainstorming Apps and Websites (Common Sense Education)

12. BUBBLE-US

# data[].attributes.headline
Ενίσχυση αναγνωστικών ικανοτήτων

# data[].attributes.subject
Ενίσχυση αναγνωστικών ικανοτήτων

# data[].attributes.body
ReadWriteThink
‘ReadWriteThink is a great platform that provides a wide variety of educational materials covering different literacy areas including reading, writing, listening and speaking. You can use the integrated search functionality to filter resources based on criteria such as grade level, resource type, themes, learning objectives and many more.’2- Reading Rockets
‘Resources to help struggling readers build phonemic awareness, phonics, fluency, vocabulary, and comprehension skills. Online course on teaching reading, classroom strategies, in-classroom video, parent reading tips, interviews with children's book authors, recommended children's books, and more.’3- Reading Bear
‘Reading Bear is a fun way to learn to read. We teach over 1,200 vocabulary items. Our 50 presentations cover all the main phonics rules. All free and nonprofit!’

4- Reading Eggs
Reading Eggs makes learning to read interesting and engaging for kids, with great online reading games and activities.

5- Choosito
‘Browse our digital library of 200,000+ sites, make a standards aligned resource collection, or track students as they search the web with enhanced reading level and subject area filters.’6- Storyline Online
‘Storyline Online, streams videos featuring celebrated actors reading children’s books alongside creatively produced illustrations. Readers include Viola Davis, Chris Pine, Lily Tomlin, Kevin Costner, Annette Bening, James Earl Jones, Betty White and dozens more.’7- CommonLit
‘CommonLit delivers high-quality, free instructional materials to support literacy development for students in grades 3-12.’8- PBS
This section in PBS provides a wide variety of activities and games to help kids develop their reading and literacy skills.

9- Scholastic
Scholastic Parents provides you access  to a diversified collection of reading materials to use with your students and kids. These include a Book Search tool to locate relevant reading materials, book reviews and recommendations, guides, activities, printables and many more.

10- The Children’s Book Review
‘The Children’s Book Review is a resource devoted to children’s literature and literacy. We publish reviews and book lists of the best books for kids of all ages. We also produce author and illustrator interviews and share literacy based articles that help parents, grandparents, caregivers, teachers and librarians to grow readers.’11- Into the Book
‘Into the Book is a reading comprehension resource for elementary students and teachers. We focus on eight research-based strategies: Using Prior Knowledge, Making Connections, Questioning, Visualizing, Inferring, Summarizing, Evaluating and Synthesizing.’12- Read Theory
‘Accompany your students on a journey through our vast library of reading comprehension content. ReadTheory's adaptive approach fosters improvement by automatically meeting learners at their own, individual ability levels. Signup takes seconds and no time is spent vetting assignments. Progress is shown on an intuitive report, replete with actionable, meaningful insights. Our program is completely free.’

13- Starfall
Launched in 2002, Starfall website offers various resources to help kids and young learners develop reading and writing skills through interactive games, activities and phonics.14- ReadWorks
‘ReadWorks provide the largest, highest-quality library of curated nonfiction and literary articles in the country, along with reading comprehension and vocabulary lessons, formative assessments, and teacher guidan

# data[].attributes.body
Σελίδα πολυμεσικών εκπαιδευτικών πόρων για την online μάθηση και διδασκαλία

http://www.merlot.org/merlot/advSearchMaterials.htm

Αναζητήστε με βάση την κατηγορία εδώ

# data[].attributes.headline
ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

# data[].attributes.subject
ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

# data[].attributes.body
Υποστηρικτικό υλικό Webinar

# data[].attributes.attachment_link.title
WEBINAR "ΚΑΤΕΚΤΗΣΕ ΤΗΝ ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ARTutor (ver 3)"

# data[].attributes.attachment_link.description
WEBINAR "ΚΑΤΕΚΤΗΣΕ ΤΗΝ ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ARTutor (ver 3)"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
SlidesMania - Way More than Presentations

While there are several slides template sites, SlidesMania is hands-down the best one for teachers and students. They've embraced the idea that there's a lot more to Google Slides than presentations.

They also have a Templates for Educators by Educators page that's definitely worth a look.

Looking for Inspiration?

Scroll through the Wakelet below.

More Great Google Slides Templates

Don't Miss a Pick - Follow Us

Add your Biographical Info and they will appear here.

# data[].attributes.attachment_link.title
The Best Google Slides Templates for Teachers

# data[].attributes.attachment_link.description
While there are several slides template sites, SlidesMania is hands-down the best one for teachers and students. They've embraced the idea that there's a lot more to Google Slides than presentations. They also have a Templates for Educators by Educators page that's definitely worth a look. Scroll through the Wakelet below.

# data[].attributes.attachment_link.title
Whiteboard.chat - Interactive Online Whiteboard for Teachers and Students

# data[].attributes.attachment_link.description
Whiteboard.chat is a free interactive internet tool that helps you to communicate with your students. Visit our website for a Free interactive online whiteboard.

# data[].attributes.headline
ερωτήσεις με εικόνα

# data[].attributes.subject
ερωτήσεις με εικόνα

# data[].attributes.body
https://www.vimboard.com/play/26A0462C0

Code: 26A0462C0

# data[].attributes.headline
Ιστορία Β Λυκείου

# data[].attributes.subject
Ιστορία Β Λυκείου

# data[].attributes.body
https://www.vimboard.com/play/165BE9666
Οικονομικές μεταβολές στη Δύση

# data[].attributes.body
https://www.educatorstechnology.com/2021/11/digital-art-makers-teachers-students.html

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Educational Technology and Mobile Learning

# data[].attributes.attachment_link.title
6 Great Digital Art Makers for Teachers and Students

# data[].attributes.attachment_link.description
6 Great digital art makers for teachers and students

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
“Tρόποι ανάπτυξης παραγράφων” - Free stories online. Create books for kids | StoryJumper

# data[].attributes.attachment_link.description
Μπιλανακη Ελευθερια Λεπτομέρειες Διακρίνονται σε βασικές και δευτερεύουσες Η ανθ…

# data[].attributes.attachment_link.description
Τα φύλα στη λογοτεχνία | Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Read this free ebook by EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ. Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.headline
ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

# data[].attributes.subject
ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
Γλώσσα Α΄ Λυκείου

# data[].attributes.attachment_link.description
Read this free ebook by EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ. Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΔΛΔΤΘΔΡΙΑ
ΤΠΟ΢ΣΗΡΙΚΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ -ΔΙΑΦΗΜΙ΢Η
ΟΡΙ΢ΜΟ΢
Γηαθήκηζε είλαη ε γλσζηνπνίεζε ζην θαηαλαισηηθό θνηλό, κε έληππα θαη
νπηηθναθνπζηηθά κέζα, ησλ ηδηνηήησλ ή ησλ πιενλεθηεκάησλ, θπξίσο πξντόλησλ ή
ππεξεζηώλ, αιιά θαη πξνζώπσλ ή ηδεώλ, κε ζθνπό ηελ θαηαλάισζε, ην πνιηηηθό όθεινο ή
ηελ πξνώζεζε θνηλσθειώλ κελπκάησλ.
ΒΑ΢ΙΚΑ ΢ΣΟΙΥΔΙΑ ΣΗ΢ ΓΙΑΦΗΜΙ΢Η΢ Ω΢ ΔΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ΢ ΠΡΑΞΗ΢

1
ΜΔ΢Α ΚΑΙ ΣΔΥΝΙΚΔ΢

Η δηαθεκηζηηθή πεηζώ ζπρλά ρξεζηκνπνηεί ηα παξαθάησ κέζα/ηερληθέο:

 ζπλεηξκό ηδεώλ,

 αλαιπηηθή πεξηγξαθή θαη επίδεημε ησλ ηδηνηήησλ ηνπ πξντόληνο,

 επίθιεζε ζηελ απζεληία (ζ' έλαλ εηδηθό, ζ' έλαλ επηζηήκνλα, ζε έλα δεκνθηιέο
πξόζσπν θηι.),

 επίθιεζε ζην ζπλαίζζεκα (θόβν, ελνρή, επζύλε, επραξίζηεζε θηι.),

 επίθιεζε ζηε ινγηθή (επηρεηξήκαηα ππέξ ηνπ πξντόληνο, ζνθηζηηθά ηερλάζκαηα),

 ιαλζάλνληα αμηνινγηθό ραξαθηεξηζκό (ιαλζάλνπζα αμηνιόγεζε πνπ ιεηηνπξγεί

δεζκεπηηθά γηα ην δέθηε, π.ρ. "Οη έμππλνη νδεγνύλ Ρελώ")
 Αμηνπνηεί ζηεξεόηππα

Υξεζηκνπνηεί έληνλε ζπγθηλεζηαθή γιώζζα θαη απεπζύλεηαη ζην ζπλαίζζεκα ηνπ

δέθηε, πξνθαιώληαο ηνπ ζπλαηζζήκαηα θόβνπ, κεηνλεμίαο θαη ελνρήο, επραξίζηεζεο,
επζύλεο θ.ι.π.
ΑΙΣΙΑ ΓΙΑΓΟ΢Η΢ ΣΗ΢ ΓΙΑΦΗΜΙ΢Η΢
Η ππεξπαξαγσγή πξντόλησλ ή ππεξεζηώλ, πνπ νδήγεζε ζηελ αλάγθε θαηαλάισζεο,
ζε ζπλδπαζκό κε ην πιηζηηθό πξόηππν, αύμεζαλ ηελ αλάγθε ηνπ θέξδνπο.
Η επηζηεκνληθή πξόνδνο ζε θάζε ηνκέα, πνπ βνήζεζε ζηνλ εθζπγρξνληζκό ηεο
αηζζεηηθήο θαη ησλ ηερληθώλ πνπ ρξεζηκνπνηεί ζήκεξα ε δηαθήκηζε.
Ο παγθόζκηνο αληαγσληζκόο νκνεηδώλ επηρεηξήζεσλ, πνπ δεκηνύξγεζε ηελ αλάγθε
πξνβνιήο.
Η ηειεηνπνίεζε ηνπ ηύπνπ (έληππνπ θαη ειεθηξνληθνύ) θαη γεληθόηεξα ε ηιηγγηώδεο
εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ησλ Μ.Μ.Δ., κε ζπλέπεηα ηε δηεύξπλζε ηνπ δηαθεκηζηηθνύ
θνηλνύ.
Ο αζηηθόο ηξόπνο δσήο (δηεύξπλζε αλαγθώλ θαη απαηηήζεσλ) θαη γεληθόηεξα ε
άλνδνο ηνπ βηνηηθνύ επηπέδνπ, πνπ επλνεί ηε δηάδνζε ηεο δηαθήκηζεο.

2
Η επηθξάηεζε δεκνθξαηηθήο αληίιεςεο πνπ επηηξέπεη ηελ ειεύζεξε δηαθίλεζε ηδεώλ
(πνιηηηθή δηαθήκηζε), αιιά θαη ε παγθνζκηνπνίεζε ηεο νηθνλνκίαο, πνπ
ρξεζηκνπνηεί σο όπιν ηεο ηε δηαθήκηζε.

ΑΙΣΙΑ ΑΠΟΓΤΝΑΜΩ΢Η΢ ΣΟΤ ΚΟΙΝΟΤ ΔΝΑΝΣΙ ΣΗ΢ ΓΙΑΦΗΜΙ΢Η΢

Ο ζύγσπονορ ηπόπορ δωήρ επλνεί ηε ρεηξαγώγεζε από κέξνπο ηεο δηαθήκηζεο:
 Σν πιηζηηθό πλεύκα ηεο επνρήο θαζηζηά εύθνιε ηελ απνδνρή ηνπ δηαθεκηζηηθνύ
κελύκαηνο.
 Οη γξήγνξνη ξπζκνί δσήο θαη ε εμεηδίθεπζε απνπλεπκαηνπνηνύλ ηνλ άλζξσπν θαη
κεηώλνπλ ηηο πλεπκαηηθέο ηνπ αληηζηάζεηο.
 Η θξίζε ησλ αμηώλ θαη ε παξαθκή ησλ ηδαληθώλ πιάζνπλ έλαλ άλζξσπν ρσξίο
εζσηεξηθόηεηα, επηξξεπή ζηα εύπεπηα θαη ζαγελεπηηθά δηαθεκηζηηθά κελύκαηα.
 Σν άηνκν επζύλεηαη γηα ηελ αδςναμία κπιηικήρ πποζέγγιζερ ησλ δεδνκέλσλ πνπ
αληηκεησπίδεη θαζεκεξηλά. Έηζη, ην θνηλό άγεηαη θαη θέξεηαη ζηα θειεύζκαηα ηεο
δηαθήκηζεο..
Η ΔΠΙΓΡΑ΢Η ΣΗ΢ ΓΙΑΦΗΜΙ΢Η΢ ΚΑΙ ΟΙ ΔΠΙΠΣΩ΢ΔΙ΢ ΣΗ΢

ΘΔΣΙΚΔ΢ ΢ΤΝΔΠΔΙΔ΢
1. ΢πκβάιιεη ζηελ νηθνλνκηθή πξόνδν κηαο ρώξαο κε ηελ αύμεζε παξαγσγήο θαη
θαηαλάισζεο πξντόλησλ, θαζώο θαη κε ηελ αλάπηπμε ηνπ εκπνξίνπ.
2. Η δηαθήκηζε ζπκβάιιεη ζηε δηαθίλεζε ησλ αγαζώλ κε ηελ πξνβνιή θαη ηε
γλσζηνπνίεζή ηνπο θαη πξνηείλεη κέηξα πξόιεςεο (θάπληζκα, AIDS).
3. Δπίζεο, νδεγεί ζηελ αύμεζε ηεο παξαγσγήο, επεηδή απμάλεηαη ε δήηεζε ησλ
πξντόλησλ πνπ δηαθεκίδνληαη.
4. Λόγσ ηνπ αληαγσληζκνύ πνπ αλαπηύζζεηαη αλάκεζα ζηνπο παξαγσγνύο βειηηώλεηαη
ε πνηόηεηα ησλ πξντόλησλ θαη ησλ παξερνκέλσλ ππεξεζηώλ. Έηζη αλεβαίλεη ην

ΑΡΝΗΣΙΚΔ΢ ΢ΤΝΔΠΔΙΔ΢

1. Η αζώα θαηλνκεληθά πξνβνιή ελόο αγαζνύ θξύβεη πνιιέο θνξέο ζνβαξνύο

θηλδύλνπο. Πίζσ από ηε δειεαζηηθή εηθόλα ελόο πξντόληνο θαη πίζσ από ηε θαλεξή
επηζπκία ηνπ δηαθεκηζηή λα θεξδίζεη ηελ πξνηίκεζε ηνπ θαηαλαισηή θξύβνληαη
ζπρλά άιινπ είδνπο ζθνπηκόηεηεο:
2. Η ζπλερήο δηαθήκηζε παξαπιεξνθνξεί θαη απνπξνζαλαηνιίδεη ηνλ θαηαλαισηή γηα
ηελ πνηόηεηα ηνπ δηαθεκηδόκελνπ πξντόληνο. Πξνβάιιεη πξόηππα θαηαλάισζεο θαη
ηειηθά πξόηππα δσήο θαη αμηώλ ηέηνησλ πνπ κεηαβάιινπλ ηνλ πνιίηε ζε εύθνιν ζύκα
ηεο απιεζηίαο ηνπ θεθαιαίνπ.
3. Η νξγαλσκέλε δηαθεκηζηηθή θακπάληα κεγάισλ επηρεηξήζεσλ νδεγεί ζε καξαζκό ηηο
κηθξέο επηρεηξήζεηο, πνπ δελ έρνπλ ηα θεθάιαηα, γηα λα δηαθεκίζνπλ ηα πξντόληα
ηνπο.
4. ΢ηνλ θαηαηγηζκό ησλ δηαθεκηζηηθώλ κελπκάησλ, ζηνλ νπνίν ππνβάιιεηαη ν
ζύγρξνλνο άλζξσπνο, νθείιεηαη θαη ν ππέξκεηξνο θαηαλαισηηζκόο ηνπ. Η δηαθήκηζε
σζεί ην άηνκν ζηελ αγνξά , θάκπηεη ηηο αληηζηάζεηο ηνπ θαη ζηγά-ζηγά ηνλ
ππνδνπιώλεη ζε δηνγθσκέλεο θαη πιαζηέο αλάγθεο. Έηζη, παξαζύξεηαη εμαηηίαο ησλ

5
θαη αιινηώλνπλ ηελ αηζζεηηθή ηνπ θπζηθνύ ηνπίνπ. Με ηε κεγηζηνπνίεζε ηεο
παξαγσγήο εμαληινύληαη νη θπζηθνί πόξνη.
14. Πεηπραίλεη ηνλ εζηζκό ησλ καδώλ, εθηόο από ηελ απνδνρή θαη ππαθνή ζε
δηαθεκηζηηθά κελύκαηα, ζηελ απνδνρή κελπκάησλ πνιηηηθνύ θαη ηδενινγηθνύ
πεξηερνκέλνπ. Έηζη, νη κάδεο απνγπκλώλνληαη έληερλα από ην αλαθαίξεην δηθαίσκα
θαη θαζήθνλ ηνπο λα απνθαζίδνπλ γηα ηελ ηύρε ηνπο.
15. Σν ζπκπέξαζκα είλαη όηη ε δηαθήκηζε απεηιεί λα αιινηξηώζεη ηνλ άλζξσπν, λα ηνλ
ππνβηβάζεη ζε κεραλή θαηαλάισζεο θαη λα ειέγμεη όρη κόλν ηηο αγνξαζηηθέο ηνπ
επηινγέο, αιιά επξύηεξα ην πλεύκα , ηελ ςπρή θαη ηε δσή ηνπ. Γηα λα κε ζπκβεί απηό
, πξέπεη λα γίλεη ζπλείδεζε όισλ πσο ε πξαγκαηηθή επηπρία δελ αγνξάδεηαη απ΄ ηηο
πξνζήθεο ησλ θαηαζηεκάησλ, αιιά βξίζθεηαη θξπκκέλε ζηελ ςπρή καο θαη γηα λα
ηελ θαηαθηήζνπκε πξέπεη λα πινπηίζνπκε, όρη ηόζν κε πιηθά όζν κε πλεπκαηηθά θαη
εζηθά αγαζά ηε δσή καο.

Κείμενο 1 Θ. Λιανού : Η διαφήμιση

1. ΢ηα ιεμηθά, ζηηο εγθπθινπαίδεηεο θαη ζηα 1. Πνηνο είλαη ν νξηζκόο ηεο
βηβιία, ε δηαθήκηζε νξίδεηαη ζαλ ε γνωζηοποίεζε δηαθήκηζεο;
ζην θνηλό, κε δηάθνξα κέζα (δηαιαιεηέο, έληππα,
ξαδηόθσλν, ηειεόξαζε, θιπ.), ησλ ηδηνηήησλ πνπ
ραξαθηεξίδνπλ έλα πξντόλ κε ζθνπό ηελ αύμεζε
ησλ πσιήζεώλ ηνπ. Δληνύηνηο, ν νξηζκόο ηεο 2. Πώο εξκελεύεηαη όηη ν νξηζκόο
δηαθήκηζεο ζαλ γλσζηνπνίεζεο απνηειεί ηεο δηαθήκηζεο απνηειεί
εςθεμιζμό πνπ δελ αληαπνθξίλεηαη νύηε ζην επθεκηζκό;
ειάρηζην ζηε ζεκεξηλή κνξθή ηεο δηαθήκηζεο. Η
δηαθήκηζε μεθίλεζε θαη αλαπηύρζεθε ζαλ
θαηλόκελν ζπλδεδεκέλν ζηελά κε ηεν οικονομική
δωή ησλ επηρεηξήζεσλ. ΢ήκεξα όκσο έρεη θζάζεη 3. Πνηα είλαη ε δηαθνξά ηεο
ζην ζεκείν, ρσξίο λα ράζεη ηνλ νηθνλνκηθό ηεο δηαθήκηζεο ζην παξειζόλ ζε
ραξαθηήξα θαη παξάιιεια κ' απηόλ, λα επηηειεί ζρέζε κε ζήκεξα;
4. Πνηεο ιέμεηο δείρλνπλ ηελ
πξόζζεηεο νπζηαζηηθέο ιεηηνπξγίεο, έκκεζα αιιά
αληηζεζε;
απνηειεζκαηηθά.

2. Η δηάδνζε ηεο δηαθήκηζεο ζηε ζεκεξηλή ηεο 5.Με ηη ζπλδέεηαη ε δηάδνζε ηεο
έθηαζε ζπλδέεηαη κε ηελ αλάπηπμε ησλ δηαθήκηζεο;
κνλνπσιηαθώλ θαη νιηγνπσιηαθώλ εηαηξεηώλ ζηηο
θαπηηαιηζηηθέο νηθνλνκίεο ηεο Γύζεο. Με ηε
δηαθήκηζε επηδηώθεηαη ε δηαηήξεζε ηεο πειαηείαο
ή ε αύμεζε ηεο ζε βάξνο ησλ αληαγσληζηώλ ή ε
απόθηεζε λέαο πειαηείαο. Η δηαθήκηζε είλαη έλαο
6.Από πνην ζηνηρείν αληηιακβαλόκαζηε
από ηνπο ηξόπνπο πνπ ε επηρείξεζε επηδηώθεη ηνλ όηη ε δηαθήκηζε απνδίδεη;
θύξην αληηθεηκεληθό ηεο ζθνπό πνπ είλαη ε
μεγιζηοποίεζε ηος κέπδοςρ θαη κέζσ ηνπ
θέξδνπο ε ζπζζώξεπζε ηνπ θεθαιαίνπ. Αλ

8
ρεηξαγώγεζε ησλ καδώλ.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΔΛΔΤΘΔΡΙΑ ΤΠΟ΢ΣΗΡΙΚΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ -ΔΙΑΦΗΜΙ΢Η ΟΡΙ΢ΜΟ΢ Γηαθήκηζε είλαη ε γλσζηνπνίεζε ζην θαηαλαισηηθό θνηλό, κε έληππα θαηνπηηθναθνπζηηθά κέζα, ησλ ηδηνηήησλ ή ησλ πιενλεθηεκάησλ, θπξίσο πξντόλησλ ήππεξεζηώλ, αιιά θαη πξνζώπσλ ή ηδεώλ, κε ζθνπό ηελ θαηαλάισζε, ην πνιηηηθό όθεινο ήηελ πξνώζεζε θνηλσθειώλ κελπκάησλ.ΒΑ΢ΙΚΑ ΢ΣΟΙΥΔΙΑ ΣΗ΢ ΓΙΑΦΗΜΙ΢Η΢ Ω΢ ΔΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ΢ ΠΡΑΞΗ΢ 1 ΜΔ΢Α ΚΑΙ ΣΔΥΝΙΚΔ΢  ζπλεηξκό ηδεώλ,  επίθιεζε ζηελ απζεληία (ζ' έλαλ εηδηθό, ζ' έλαλ επηζηήκνλα, ζε έλα δεκνθηιέο πξόζσπν θηι.), δεζκεπηηθά γηα ην δέθηε, π.ρ.

# data[].attributes.headline
Αναλφαβητισμός

# data[].attributes.subject
Αναλφαβητισμός

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ) Α΄ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗ΢ΙΟΤ ΚΑΙ Ε΢ΠΕΡΙΝΟΤ ΓΕΛ

ΚΡΘΣΗΡΘΟ 14436
[Αίηηα θαη πνιηηηθέο αληηκεηώπηζεο ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ]

ΘΕΩΡΘΑ ΓΛΩ΢΢Α΢
ΘΕΩΡΘΑ ΛΟΓΟΣΕΧΝΘΑ΢

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 1

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ 14436

Κείμενο 1

[Αίηια και πολιηικές ανηιμεηώπιζης ηοσ αναλθαβηηιζμού]

Τν θείκελν είλαη ειαθξώο δηαζθεπαζκέλν απόζπαζκα από ην άξζξν ηνπ Ν. Φαθηνιά ζην
επιζηημονικό περιοδικό "Επηζεώξεζε Κνηλσληθώλ Εξεπλώλ1" ην 2016 (η. 120, ζει. 169-194)

1.Ο νξηζκόο ηεο UNESCO2 πνπ απνδέρεηαη ε Επξσπατθή Επηηξνπή θαηαηάζζεη σο

"αλαιθάβεηα ηα άηνκα πνπ δελ είλαη ηθαλά λα δηαβάζνπλ θαη λα γξάςνπλ θαηαλνώληαο κηα
απιή θαη ζύληνκε έθζεζε γεγνλόησλ ζρεηηθή κε ηελ θαζεκεξηλή ηνπο δσή". Δελ έρνπλ
δπλαηόηεηα λα γξάςνπλ κία επηζηνιή, λα ζπκπιεξώζνπλ έλα έληππν, λα δηαβάζνπλ έλα
ινγαξηαζκό ή έλαλ ηειεθσληθό θαηάινγν. Μνξθέο αλαιθαβεηηζκνύ είλαη: ν νξγαληθόο, ν
ιεηηνπξγηθόο, ν ηερλνινγηθόο ή ςεθηαθόο, θαη εθείλνο ησλ αηόκσλ πνπ αλήθνπλ ζε επάισηεο
θνηλσληθέο νκάδεο. [...]
2.Οη επηπηώζεηο από ηελ αδπλακία εμάιεηςεο ηνπ νξγαληθνύ θαη ηε δηαηήξεζε ηνπ
ιεηηνπξγηθνύ αλαιθαβεηηζκνύ αθνξνύλ ηελ εθπαηδεπηηθή, θνηλσληθή, νηθνλνκηθή, πνιηηηθή
θαη πνιηηηζηηθή δσή ζηε ρώξα καο. Αληζόηεηεο ζηελ εθπαίδεπζε εληνπίδνληαη κεηαμύ
αλαπηπγκέλσλ θαη ππαλάπηπθησλ ρσξώλ, κεηαμύ δηαθνξεηηθώλ πεξηθεξεηώλ ζηελ ίδηα ρώξα,
κεηαμύ ηνπ αλδξηθνύ θαη γπλαηθείνπ πιεζπζκνύ, κεηαμύ δηαθόξσλ ειηθηαθώλ νκάδσλ,
κεηαμύ εξγαδνκέλσλ θαη αλέξγσλ, κεηαμύ εηδηθεπκέλσλ θαη αλεηδίθεπησλ θαηά θιάδν
απαζρόιεζεο, κεηαμύ δηαθνξνπνηεκέλσλ εηζνδεκαηηθά θνηλσληθώλ ζηξσκάησλ θαη
επαγγεικαηηθώλ νκάδσλ, κεηαμύ δηαθόξσλ νηθνγελεηαθώλ ηύπσλ θαη θνηλσληθώλ
θαηεγνξηώλ ή ηάμεσλ. Οη αληζόηεηεο απηέο επζύλνληαη γηα ηε δηαηώληζε ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ
κε νδπλεξέο επηπηώζεηο ζε άηνκα θαη επξύηεξεο θνηλσληθέο νκάδεο. ΢ηε ζπλέρεηα, ν ίδηνο ν
αλαιθαβεηηζκόο αλαπαξάγεη ηηο εθπαηδεπηηθέο, επαγγεικαηηθέο θαη θνηλσληθέο αληζόηεηεο
θαη ζπρλά θαηαδηθάδεη ηθαλά άηνκα ζην πεξηζώξην ηεο νηθνλνκηθήο θαη θνηλσληθήο δσήο.
[...]
3.Μηα επηιεθηηθή αλαθνξά ζηηο επηπηώζεηο ηνπ νξγαληθνύ θαη ιεηηνπξγηθνύ
αλαιθαβεηηζκνύ κπνξεί λα επηθεληξσζεί ζε πξνβιήκαηα πνπ αλαθύπηνπλ ζηε κόξθσζε,

1
https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/ekke/article/view/9504
2
https://unric.org/el/unesco-%CE%BF%CF%81%CE%B3%CE%B1%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7-
%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B7%CE%B5-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-
%CF%84%CE%B7%CE%BD-
%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7-2/

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 2

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

ηελ εξγαζία θαη ηελ θαζεκεξηλή πξνζσπηθή θαη νηθνγελεηαθή δσή ησλ
ππνεθπαηδεπκέλσλ αηόκσλ. Η απνθπγή αηπρεκάησλ από άγλνηα νδεγηώλ ρξήζεο ζπζθεπώλ
θαη κεραλεκάησλ, ε θξνληίδα ηεο πγείαο θαη ε αζθαιήο ιήςε θαξκάθσλ, νη αζθαιείο
κεηαθηλήζεηο θαη ηα ηαμίδηα, ε ηαθηνπνίεζε εθθξεκνηήησλ κε ππεξεζίεο, ε επηθνηλσλία κε
καθξηλνύο ζπγγελείο,

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 3

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

ε αλαηξνθή θαη ππνζηήξημε ησλ παηδηώλ, ε πιήξεο άζθεζε ησλ πνιηηηθώλ δηθαησκάησλ, ε
εύξεζε, δηαηήξεζε θαη αλαβάζκηζε ηεο εξγαζίαο, νη εθηηκήζεηο θαη ππνινγηζκνί εμόδσλ, ν
έιεγρνο ησλ θαηαλαισηηθώλ πξντόλησλ, ε εθκεηάιιεπζε επθαηξηώλ, ε πλεπκαηηθή
θαιιηέξγεηα, ε απόθηεζε θνηλσληθήο αγσγήο, ε πνιηηηζηηθή δεκηνπξγία θαη πνιιέο άιιεο
δξαζηεξηόηεηεο εκπνδίδνληαη από ηνλ αλαιθαβεηηζκό. Γεληθά, ε έιιεηςε πιεξνθνξηώλ ή
γλώζεσλ θαη ε άγλνηα ηξόπσλ αλαδήηεζεο θαη αμηνπνίεζεο ηνπο απεηιεί κε θνηλσληθό
απνθιεηζκό θάζε άηνκν πνπ δξαζηεξηνπνηείηαη ζηε ζύγρξνλε θνηλσλία ηεο πιεξνθνξίαο.

ΟΡΙ΢ΜΟ΢
ΑΝΑΛΦΑ-
ΒΗΣΙ΢ΜΟΤΤ

ΔΙΑΙΡΕ΢Η:
 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΟ΢
 ΟΡΓΑΝΙΚΟ΢

ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΙ΢
ΜΟΡΦΩ΢Η
ΕΡΓΑ΢ΙΑ-
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

Κείκελν 23
[Ο αηώλαο ησλ Λαβπξίλζσλ]4
3
https://www.eens.org/EENS_congresses/2010/Anagnostopoulou_Diamanti.pdf
Ανδρικζσ και γυναικείεσ ταυτότητεσ
4
΢το τζταρτο μυκιςτόρθμα, Ο Αιώνας των Λαβυρίνθων (τίτλοσ πολφςθμοσ, ο οποίοσ εμπλουτίηεται
ςυνεχϊσ νοθματικά, κατά τθν ανάγνωςθ του ςυγκειμζνου), θ ςυγγραφζασ/ αφθγιτρια αναλαμβάνει,
αυτιν τθν φορά, πλιρωσ τα θνία μιασ τριτοπρόςωπησ αφήγηςησ, θ οποία οργανϊνεται ςε χρονικζσ
ανά εικοςαετία ενότθτεσ (από το 1878 ζωσ το 1978), τεμνόμενθ και πάλι κεματικά (κάτι το ςφνθκεσ
ςτθν εργογραφία τισ Γαλανάκθ) με τα προθγοφμενα μυκιςτοριματα (αλλά και με κάποια από τα
διθγιματα τθσ ςυγγραφζωσ), ενϊ ςτισ αφθγθματικζσ τθσ τεχνικζσ προςτίκεται μία άτυπθ ςυνικεια
χριςθσ τισ "επωδοφ", δθλαδι, μίασ φράςθσ/ θεματικήσ λεπτομζρειασ (leitmotiv) που ςυνδζει
ςυγκεκριμζνα ςθμεία τοφ ςυγκειμζνου μεταξφ τουσ, διευκολφνοντασ τόςο τθν ςυγγραφζα ςτθν ορκι
δόμθςθ του κειμζνου τθσ όςο και τον αναγνϊςτθ ςτθν απρόςκοπτθ παρακολοφκθςι του[3] (ζχουμε
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 4
ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

Τν θείκελν είλαη ειαθξώο δηαζθεπαζκέλν απόζπαζκα από ην νκόηηηιν κπζηζηόξεκα ηεο Ρέαο
Γαιαλάθε 5(1947-) (Εθδόζεηο Καζηαληώηε, 2002, ζει. 46-48). Δηαδξακαηίδεηαη πεξίπνπ ην
1878 ζηελ νζσκαληθή Κξήηε6.

ΚΕΘΜΕΝΟ

Ο δάζθαινο Χξίζηνο Παπανπιάθεο θη ε γπλαίθα ηνπ Αλλέδα ράξεθαλ γη' απηό ην

θζηλνπσξηλό ζηαθύιη, δεύηεξνο γηνο γηα ην όλνκα δελ ήηαλε θαη ιίγν. Πξνπάλησλ ράξεθαλ
γηαηί ηα αληξόγπλα καληεύνπλ πνηα ζα είλαη ε ηειεπηαία ηνπο ζπνξά, γεξλά ε γπλαίθα θαη
βαξαίλεη ν άληξαο, γη' απηό θακηά θνξά ν ηειεπηαίνο θαξπόο είλαη γιπθύηεξνο από ηνλ
πξώην. Σα δε πξώηα ηέθλα αξρίδνπλ λα γελλνβνινύλ ζην κεηαμύ, ε δσή απαηηεί κηα ηάμε, κηα
ζπλέρεηα, λα θεύγεη ην παιηό δίλνληαο ζέζε ζην θαηλνύξγην, αιιηώο ζα έραλε ην λόεκα ηνπ ν

εδϊ μιπωσ μία μορφικι προανάκρουςθ τθσ (και οργανωτικισ) απεφκυνςθσ, θ οποία κα υιοκετθκεί ςτο
αμζςωσ επόμενο ζργο τθσ;) Πάντωσ, θ Γαλανάκθ εξακολουκεί ςτακερά και εδϊ να ςτρζφεται γφρω από
ιςτορικά πρόςωπα, τα οποία επεξεργάηεται, βεβαίωσ, μυκοπλαςτικά, παράλλθλα με τουσ φανταςτικοφσ
ιρωζσ τθσ, εδραιϊνοντασ μία πρακτικι θ οποία τθν χαρακτθρίηει από το πρϊτο ιδθ μυκιςτόρθμά τθσ
(εμφανιηόμενθ εξίςου και ςτα διθγιματα).
5
https://www.greek-
language.gr/digitalResources/literature/education/greek_history/item.html?iid=1736
https://www.greek-
language.gr/digitalResources/literature/education/literature_history/search.html?details=25

Η Ρέα Γαιαλάθε πξνρσξεί ζηελ πεδνγξαθία θαζώο απνκαθξύλεηαη από ηελ πνίεζε,
ζηελ νπνία σζηόζν είρε δώζεη δείγκαηα πεηζηηθήο αθξηβνινγίαο (Πιελ εύραξηο, 1975),
πεξλώληαο έλα κεηαβαηηθό ζηάδην κε ηα πεδά Πνύ δεη ν ιύθνο; (1982). Η απόθαζή ηεο
λα αθνπζηεί θαη ε δηθή ηεο θσλή επνδώζεθε από ην ππόβαζξν ηεο πξνζσπηθήο ηεο
παηδείαο θαη θαηέιεμε άλεηα ζηνλ ζρεδηαζκό ελόο ηύπνπ αθήγεζεο πνπ αλαζύξεη
πξόζσπα ηνπ παξειζόληνο ηα νπνία έρνπλ μεραζηεί. Σα ηξία κπζηζηνξήκαηα γξακκέλα
ζε απηή ηελ θαηεύζπλζε, γηα ηα νπνία ε Γαιαλάθε αξλείηαη ηνλ νξηζκό "ηζηνξηθό
κπζηζηόξεκα", ηεο επεθύιαμαλ ηθαλνπνηεηηθή αληαπόθξηζε από πιεπξάο θξηηηθήο θαη
θνηλνύ. Σν πξώην, θαη πηζαλώο ην επηηπρέζηεξν, ππό ηελ έλλνηα όηη έγηλε δεθηό από ηελ
θξηηηθή κε ιηγόηεξεο επηθπιάμεηο, Ο βίνο ηνπ Ιζκαήι Φεξίθ παζά (1991), ζηέθεηαη ζε
κεξηθέο ζηηγκέο ηεο δσήο ελόο ηζρπξνύ αλζξώπνπ, Έιιελα από ηελ Κξήηε πνπ ηνλ
απήγαγαλ θαη ηνλ εμηζιάκηζαλ όηαλ ήηαλ παηδί, θαη πνπ έγηλε ππνπξγόο θαη
αξρηζηξάηεγνο ηνπ ζνπιηάλνπ ηεο Αηγύπηνπ. Απνηειεί θάηη λέν ε αληηκεηώπηζε ηνπ
Σνύξθνπ δίρσο αηζζήκαηα θζόλνπ πνπ δελ έιεηςαλ θαηά ην παξειζόλ από ηελ ειιεληθή
ινγνηερλία. [...] Αθνινύζεζαλ άιια δύν κπζηζηνξήκαηα κε πξόζσπα πνπ αλαζύξνληαη
από ην παξειζόλ (Θα ππνγξάθσ Λνπί, 1993, Ειέλε ή Ο θαλέλαο, 1998)· κε ην Ο αηώλαο
ησλ ιαβπξίλζσλ, 2002, νη ζηόρνη κεηαηνπίδνληαη.

Mario Vitti, Ιζηνξία ηεο λενειιεληθήο ινγνηερλίαο, Εθδόζεηο Οδπζζέαο, Αζήλα 2003,
581-582.

6
https://www.sansimera.gr/articles/704 Αφιζρωμα

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 5

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

θύθινο ησλ ηεζζάξσλ επνρώλ, ησλ ενξηώλ, αθόκε θαη ησλ κηθξώλ ζπλεζεηώλ πνπ
αλαθπθιώλεη ην εηθνηεηξάσξν.
Πέξπζη, ιόγνπ ράξηλ, αξξαβώληαζε ν δάζθαινο ηελ πξώηε ηνπ θόξε, ηε Ζακπία,
πνπ αθνζηώζεθε ζηελ νινθιήξσζε ηεο πξνίθαο ηεο ξάβνληαο, πθαίλνληαο, θεληώληαο
αζηακάηεηα. Ο δάζθαινο όξηζε λα γίλεη ηνπ ρξόλνπ ν γάκνο, κεηά ηε Λακπξή, γηα λα ΄λαη
όια έηνηκα ζηε ζέζε ηνπο, ηα πξνηθηά ηεο θόξεο θαη ην ζπίηη πνπ ηεο έρηηδε ν κλεζηήξαο
θνληά ζην δηθό ηνπ, κα πάλσ απ' όια γηα λα αγθηζηξσζεί βαζηά κέζα ζηα ζηέθαλα ησλ
ληόπαληξσλ ε άλνημε θαη λα θαξπνθνξήζεη ην δεπγάξη γξήγνξα. Ήηαλ επραξηζηεκέλνο,
έδσζε ηελ θόξε ηνπ Ζακπία ζε έλαλ έκπνξν πνπ ηνπ ηε δήηεζε κε πξνμεληό, αθνύ πξώηα
ξώηεζε ζηελ αγνξά πνιινύο θη έκαζε γηα ηελ νηθνγέλεηα, ηνλ ραξαθηήξα, ηελ θαηάζηαζε θαη
ηνλ ιόγν ηνπ ππνςεθίνπ. Μαθάξη λα είρε ηελ ίδηα ηύρε θαη ε δεύηεξε, ζθέθηεθε - θαζώο ηα
θνπλνύπηα θαη ε δέζηε δελ ηνλ άθελαλ λα θιείζεη κάηη, μπλόηαλ πξνζεθηηθά γηα λα κελ
μππλήζεη ηε ιερώλα, θαη ήηαλ πνιύ κηθξέο νη λύρηεο ηνπ Απγνύζηνπ- πνπ ζαλ γπλαίθα
εηνηκαδόηαλε θη απηή κεο ζην ζρνιεηό ηεο νηθνγέλεηαο από κηθξή γηα γάκν, όρη

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 6

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

κόλν θηηάρλνληαο ηα πξνηθηά ηεο, αιιά καζαίλνληαο ππαθνή, ζησπή, ηάμε, καγείξεκα,
ζπγύξηζκα θαη άιια.
Κακηά θνξά ην είρε βάξνο ζηε ζπλείδεζή ηνπ όηη δίδαμε θξπθά ηηο δπό ηνπ θόξεο
ιίγα γξάκκαηα, όπσο θαη πξηλ από πνιιά ρξόληα είρε δηδάμεη ηε γπλαίθα ηνπ Αλλέδα,
ζηακάηεζε όκσο εγθαίξσο, αθνύ δελ ηνπο ήηαλ απαξαίηεηα ηα παξαπάλσ. Μήπσο θαη νη
αξρόληηζζεο, πνπ μεληηεύνληαλ κηθξέο θαη πεγαίλαλ εζσηεξηθέο ζηα πην θαιά ζρνιεία ηεο
Αζήλαο, δελ ηα μερλνύζαλ όια κόιηο παληξεπόληνπζαλ; Υξήζηκν επίζεο ζηάζεθε γηα ηηο
θόξεο ηνπ ην όηη άξγεζε ν Θεόο λα ηνπ ζηείιεη ηνλ πξώην ηνπ γην ηνλ ΢ήθε -ζα είρε δίρσο
άιιν θαη ε ράξε Σνπ ρηιηάδεο έγλνηεο-, ώζηε λα κάζνπλ ηα θνξίηζηα λα κεγαιώλνπλε από ηα
γελλνθάζθηα ηνπ κσξό παηδί, ηδηαίηεξα ην αγόξη, γηα ην νπνίν απαηηείηαη ε κέγηζηε πξνζνρή.
΢πλδξάκνληαο ινηπόλ ηε κάλα ηνπο, ζα αλέηξεθαλ νη θόξεο θαη ην δεύηεξν αγόξη, πνπ
γελλήζεθε ηνύηεο ηηο κέξεο.

ΠΡΟ΢ΩΠΑ

ΟΜΙΛΟΤΝΣΑ
΢ΙΩΠΗΛΑ

ΑΦΗΓΗ ΢ΤΝΑΙ΢ΘΗΜΑ
ΜΑΣΙΚΟΙ ΣΡΟΠΟΙ ΣΑ
ΑΦΗΓΗΜΑΣΙΚΕ΢ ΢ΚΕΨΕΙ΢
ΣΕΧΝΙΚΕ΢ ΑΝΣΙΛΗΨΕΙ΢
ΤΠΟΘΕ΢Η
ΘΕΜΑ
ΔΟΜΗ
ΚΟΡΤΦΩ΢Η

KEIMENIKOI ΧΡΟΝΟ΢
ΔΕΙΚΣΕ΢ ΣΟΠΟ΢

ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ 1 (κνλάδεο 35)

1ν ππνεξώηεκα (κνλάδεο 10)

Να θαηαγξάςεηο ζε 70 πεξίπνπ ιέμεηο ηηο ζπλέπεηεο πνπ επηθέξεη ν αλαιθαβεηηζκόο,
ζύκθσλα κε ηνλ ζπγγξαθέα ηνπ Κεηκέλνπ 1. Μνλάδεο 10

2ν ππνεξώηεκα (κνλάδεο 10)

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 7

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

 Ο ζπγγξαθέαο ηνπ Κεηκέλνπ 1 ζηελ πξώηε παξάγξαθν αμηνπνηεί ηηο κεζόδνπο ηνπ
νξηζκνύ θαη ηεο δηαίξεζεο. Να εληνπίζεηο ηα ρσξία πνπ εκθαλίδεηαη ε θάζε κέζνδνο
(κνλάδεο 4).

 Ση ζέιεη λα πεηύρεη ν ζπγγξαθέαο επηιέγνληαο ηνλ νξηζκό θαη ηε δηαίξεζε; (κνλάδεο

6)..
Μνλάδεο 10
ν
3 ππνεξώηεκα (κνλάδεο 15)
Να επηιέμεηο θαη λα κεηαθέξεηο ζην απαληεηηθό ζνπ θύιιν ηε ζσζηή απάληεζε ζε θαζεκία
από ηηο παξαθάησ πξνηάζεηο, νη νπνίεο βαζίδνληαη ζην Κείκελν 1. ΢ε θάζε πεξίπησζε, κία
κόλν από ηηο ηέζζεξηο πξνηεηλόκελεο απαληήζεηο είλαη νξζή:
1. Σα εηζαγσγηθά ζηε θξάζε "αλαιθάβεηα ηα άηνκα πνπ δελ είλαη ηθαλά λα
δηαβάζνπλ θαη λα γξάςνπλ θαηαλνώληαο κηα απιή θαη ζύληνκε έθζεζε γεγνλόησλ
ζρεηηθή κε ηελ θαζεκεξηλή ηνπο δσή" (1ε παξάγξαθνο) ρξεζηκνπνηνύληαη από ηνλ
αξζξνγξάθν πξνθεηκέλνπ λα:

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 8

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

α) παξαζέζνπλ απηνύζηα ηα ιόγηα ελόο πξνζώπνπ

β)παξαζέζνπλ ην λνεκαηηθό πεξηερόκελν ελόο όξνπ
γ) πιαηζηώζνπλ κε έκθαζε κία ζεκαληηθή πιεξνθνξία
δ)δειώζνπλ εηξσληθό ζρόιην
2. Ο όξνο "ιεηηνπξγηθόο αλαιθαβεηηζκόο" (2ε παξάγξαθνο) ιεηηνπξγεί ζην πιαίζην
ηνπ θεηκέλνπ σο:
α) ζρήκα ππεξβνιήο
β) εηδηθό ιεμηιόγην
γ) ξεκαηηθό ζύλνιν
δ) θεηκεληθό είδνο
3. Σν ύθνο ηνπ θεηκέλνπ ζα κπνξνύζε λα ραξαθηεξηζηεί, θαηά θύξην ιόγν:
α) ζνβαξό
β) ιόγην
γ) παηγληώδεο
δ)δενληνινγηθό
4. Η ιέμε "θαηαηάζζεη" (1ε παξάγξαθνο) κε θξηηήξην ηε ζεκαζία ηεο ζην
γισζζηθό πεξηβάιινλ ηεο πξόηαζεο, ζηελ νπνία αλήθεη, έρεη σο ζπλώλπκή ηεο ηε ιέμε:
α) πξνηάζζεη
β) εληζρύεη
γ) ραξαθηεξίδεη
δ) δηακνξθώλεη
5. Η ιέμε "πιήξεο" (3επαξάγξαθνο) κε θξηηήξην ηε ζεκαζία ηεο ζην
γισζζηθό πεξηβάιινλ ηεο πξόηαζεο, ζηελ νπνία αλήθεη, έρεη σο αληώλπκή ηεο ηε
ιέμε:
α) νινθιεξσηηθή
β) αλόκνηα
γ) πεξηζηαζηαθή
δ) κεξηθή
Μνλάδεο 15
ΘΕΜΑ 2 (κνλάδεο 30)
Αμηνπνηώληαο δεκηνπξγηθά ηηο πιεξνθνξίεο από ην θείκελν 1 λα αλαπηύμεηε ηηο απόςεηο ζαο
ζρεηηθά κε ηηο επηπηώζεηο ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ ζηελ πνιηηηθή ζπκκεηνρή θαη ζηε ιεηηνπξγία
ηεο δεκνθξαηίαο (άξζξν γηα ηε ζρνιηθή εθεκεξίδα 350-400 ιέμεηο).

ΘΕΜΑ 3 (κνλάδεο 20)

 ΢ηόρνο ηνπ ζπγγξαθέα από το κείμενο 2 είλαη λα επηζεκάλεη ηηο δηαθξίζεηο ζε βάξνο
ησλ γπλαηθώλ. Πνην ξεκαηηθό πξόζσπν επηιέγεη γηα ην ζθνπό απηό; Να ηεθκεξηώζεηε
ηελ απάληεζή ζαο κε παξαδείγκαηα από ην θείκελν.
 Πώο αμηνινγείηε ηελ πξνζπάζεηα απηή ηνπ αθεγεηή;

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 9

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

ΘΕΜΑ 4 (κνλάδεο 15)

Πνηα ζηάζε εθθξάδεη ν παηέξαο ζην θείκελν 2 αλαθνξηθά κε ηνλ ξόιν ησλ θνξηηζηώλ
ζηελ θνηλσλία ηεο επνρήο ηνπ; (κνλάδεο 10)

Πνηεο ζθέςεηο ζνύ δεκηνπξγεί ην γεγνλόο όηη είλαη δάζθαινο ν παηέξαο; (κνλάδεο 5).

Να αλαπηύμεηο ηελ απάληεζή ζνπ κε αλαθνξέο ζην θείκελν ζε 100-150 ιέμεηο.

ΘΕΩΡΙΑ ΓΛΩ΢΢Α΢

OΡΘ΢ΜΟ΢:

Γηα λα ζρεκαηίζεηε έλα νξηζκό πξέπεη λα εληάμεηε ηε ιέμε ζηελ επξύηεξε νηθνγέλεηα
όπνπ αλήθεη θαη λα εληνπίζεηε ηελ αηνκηθή δηαθνξά.

Ο νξηζκόο είλαη αλαιπηηθόο, ζπλζεηηθόο, εηπκνινγηθόο .

Παξάδεηγκα
Ο ηδεαιηζκόο είλαη ε θηινζνθηθή ηάζε ε νπνία ζεσξεί πξσηεύνπζα ηε ζπλείδεζε, ην
πλεύκα θαη αξλείηαη όηη ε ζπλείδεζε είλαη πξντόλ ύιεο.

Α΢ΚΗ΢Η 1Η

Δνθηκάζηε λα δώζεηε έλα νξηζκό γηα ηηο ιέμεηο πνπ παξαηίζεληαη πην θάησ θαη
ύζηεξα παηήζηε ζηε ιέμε γηα λα δείηε ηνλ νξηζκό από ηελ Πύιε ηεο ειιεληθήο
γιώζζαο.7

Άκηιια Ακθηζβήηεζε αλζξσπηζκόο:

αξεηή αζηπθηιία απηνγλσζία:
βνύιεζε γλώζε: δεκνθξαηία:
δηάινγνο δηαθήκηζε: δίθαην
ειεπζεξία επάγγεικα: εξγαζία:
ηδαληθό: θαηαλάισζε ιόγνο:
κέηξν κόξθσζε: νηθνινγία:
νηθνλνκία: παηδεία: παξάδνζε:

7
https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 10

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

πεξηβάιινλ: ζπλεξγαζία: ηέρλε:

ηερλνινγία: ηνπξηζκόο: ηύπνο:
θηιία:

ΔΘΑΘΡΕ΢Η

Είλαη ν ρσξηζκόο ελόο ζπλόινπ ζηα κέξε ηνπ.

Παξάδεηγκα:
Η ειιεληθή θηινζνθηθή ζθέςε πέξαζε ηέζζεξεηο θάζεηο: θπζηνθξαηηθή, ζσθξαηηθή,
ειιεληζηηθή, ξσκατθή.

Α΢ΚΗ΢Η 2Η

Να δηαηξέζεηε ηηο έλλνηεο ζηα κέξε πνπ ηηο απαξηίδνπλ: παιδεία, πολιηιζμός,
ελεσθερία, πολιηεύμαηα.

ΘΕΩΡΙΑ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ΢
Mυθιςτόρημα8
Είναι ζνα από τα τρία είδθ του πεηοφ λόγου. Είναι μια εκτενισ, πολυεπίπεδθ και
πολυπρόςωπθ πολλζσ φορζσ αφιγθςθ. Σο μυκολογικό υλικό είναι εκτεταμζνο και πολφπλοκο
και εξελίςςεται ςε πολλά επίπεδα χρόνου και χϊρου. Ανάλογα με τον ςκοπό του ςυγγραφζα
και το περιεχόμενο του ζργου, το νεοελλθνικό μυκιςτόρθμα μπορεί να διαιρεκεί ςε πολλά
είδθ (ιςτορικό, θκογραφικό, αςτικό κ.λπ.), για τα οποία βλ. ςτουσ ςχετικοφσ όρουσ.
Υφοσ

Ο ιδιαίτεροσ και εξατομικευμζνοσ τρόποσ με τον οποίο ο ςυγγραφζασ εκφράηει τισ ςκζψεισ και
τα ςυναιςκιματά του με το λόγο. Σο φφοσ είναι ςυνιςταμζνθ πολλϊν ςτοιχείων και
προςδιορίηεται κυρίωσ από τθν ιδιαίτερθ επιλογι και ςφνταξθ των λζξεων από το ςυγγραφζα.

Κειμενικοί Δείκτες
 Λνγνηερληθό Γέλνο-είδνο

(ην γέλνο αλάινγα κε ηελ κνξθή: πεδνγξαθία, πνίεζε, ζέαηξν,

ην είδνο αλάινγα κε ηελ δνκή:-π.ρ. ζνλέην-,

ηελ έθηαζε:-π.ρ. λνπβέια-,

8
http://www.potheg.gr/Treasure.aspx?lan=1

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 11

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

ην ζθνπό ή ην απνηέιεζκα: π.ρ. θσκσδία, ηξαγσδία-

ην ζέκα: π.ρ. αζηπλνκηθό, επηζηεκνληθήο θαληαζίαο).

 Ελδηάκεζεο κνξθέο κεηαμύ ινγνηερληθνύ γέλνπο θαη γξακκαηείαο (δνθίκην,

βηνγξαθία, απηνβηνγξαθία, απνκλεκνλεύκαηα, επηζηνιή θ.ά)

 Γισζζηθέο επηινγέο

 (γισζζηθέο πνηθηιίεο, ιεμηιόγην, ιεηηνπξγία ηεο γιώζζαο -αλαθνξηθή/πνηεηηθή-,

ξεκαηηθνί ρξόλνη, θσλέο, δηαζέζεηο, εγθιίζεηο, ηξνπηθόηεηεο-
επηζηεκηθή/δενληηθή-, πξόζσπα, αξηζκόο, πνηόλ ελέξγεηαο, ζηίμε, ζρήκαηα
ιόγνπ, ζύλδεζε ησλ πξνηάζεσλ, νλνκαηνπνίεζε, πξνζσπηθή θαη απξόζσπε
ζύληαμε, επζύο, πιάγηνο ιόγνο θαη ειεύζεξνο πιάγηνο ιόγνο)

 Αθεγεκαηηθνί ηξόπνη (αθήγεζε, πεξηγξαθή, δηάινγνο, εζσηεξηθόο κνλόινγνο,

αθεγεκαηηθό ζρόιην)

 Αθεγεκαηηθέο ηερληθέο (αλάινγα κε ηε ζπκκεηνρή: απηό, νκό, εηεξνδηεγεηηθή,

ηε ρξνληθή ζεηξά: αλάιεςε, πξόιεςε, ηελ αθεγεκαηηθή δηάξθεηα: επηβξάδπλζε,
επηηάρπλζε, ηαύηηζε. ηε ζπρλόηεηα γεγνλόηνο: θαζπζηέξεζε, επηηάρπλζε, ηαύηηζε-
ή ηελ εζηίαζε-κεδεληθή, εζσηεξηθή, εμσηεξηθή-).

 Δνκή θαη Πινθή (ζηξνθέο, ζηίρνο, κέηξν, ξπζκόο, αξρή-κέζε-ηέινο)

 Χαξαθηήξεο/Πξόζσπα (πνηθηιίεο ηεο γιώζζαο, νπηηθέο ηεο γιώζζαο, ζεκαζία

ησλ ιέμεσλ, ήζνο, δηάινγνο, πινθή)

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 12

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

ΕΛΛΗΝΘΚΗ ΓΛΩ΢΢Α (ΝΕΟΕΛΛΗΝΘΚΗ ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΘ ΛΟΓΟΣΕΥΝΘΑ) Α΄ ΣΑΞΗ

ΗΜΕΡΗ΢ΘΟΤ ΚΑΘ Ε΢ΠΕΡΘΝΟΤ ΓΕΛ

ΕΝΔΕΙΚΣΙΚΕ΢ ΑΠΑΝΣΗ΢ΕΙ΢ ΘΕΜΑΣΟ΢ 14436

(Επηζεκαίλεηαη όηη νη απαληήζεηο πνπ πξνηείλνληαη γηα ηα ζέκαηα είλαη ελδεηθηηθέο. Κάζε άιιε
απάληεζε, θαηάιιεια ηεθκεξησκέλε, ζεσξείηαη απνδεθηή)

ΘΕΜΑ 1 (κνλάδεο 35)

1νππνεξώηεκα (κνλάδεο 10)

Οη επηπηώζεηο ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ κπνξνύλ λα εληνπηζηνύλ ζε όινπο ηνπ ηνκείο ηνπ
αλζξώπηλνπ βίνπ, εηδηθόηεξα:
 Αδπλακία ζηελ αζθαιή επηηέιεζε βαζηθώλ θαζεκεξηλώλ δηαδηθαζηώλ θαη
ιεηηνπξγηώλ.
 Δπζρέξεηα ζηελ επηθνηλσλία ζε ζπιινγηθό θαη πξνζσπηθό επίπεδν.
 Μεησκέλε πνιηηηθή θαη θνηλσληθή παξνπζία.
 Εξγαζηαθή ζηαζηκόηεηα ή/θαη απώιεηα δπλαηόηεηαο αλόδνπ.
 Δπζθνιίεο ζηε δηαρείξηζε ησλ νηθνλνκηθώλ.
 Απνκάθξπλζε από ηα πνιηηηζηηθά δξώκελα.

2νππνεξώηεκα (κνλάδεο 10)

 Σν ρσξίν πνπ εληνπίδεηαη ν νξηζκόο είλαη: "Ο νξηζκόο ... θαζεκεξηλή ηνπο δσή".
 Σν ρσξίν πνπ εληνπίδεηαη ε δηαίξεζε είλαη: "Μνξθέο ... επάισηεο θνηλσληθέο
νκάδεο".
Επηιέγνληαο ηνπο δύν παξαπάλσ ηξόπνπο αλάπηπμεο ν ζπγγξαθέαο επηδηώθεη λα:
 νξηνζεηήζεη ηελ έλλνηα ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ, ώζηε λα δηακνξθώζεη, εμ αξρήο,
θνηλό πιαίζην αλαθνξάο κε ηνπο αλαγλώζηεο,
 Καηαγξάςεη ηηο θπξηόηεξεο κνξθέο ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ πιεξνθνξώληαο,
παξάιιεια, ηνπο αλαγλώζηεο γηα απηέο,
 εηζάγεη ζην ζέκα ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ πνπ ζα αλαπηύμεη· κε ηελ δηαίξεζε, ζην
ηέινο ηεο παξαγξάθνπ, πξντδεάδεη γηα ηε δνκή ηνπ θεηκέλνπ πνπ ζα αθνινπζήζεη,
 εληζρύζεη ηε ζαθήλεηα.

3νππνεξώηεκα (κνλάδεο 15)

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 13

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ

 Οπνηαδήπνηε δηαπίζησζε από ηνπο καζεηέο/-ηξηεο ζεσξείηαη απνδεθηή, εθόζνλ

κπνξεί λα ηεθκεξησζεί κε ζηνηρεία/ ρσξία ηνπ θεηκέλνπ, ρσξίο λα δίλεηαη κε ηξόπν
απζαίξεην.
Ελδεηθηηθνί άμνλεο ηεο απάληεζεο:
 Γεληθό πιαίζην: Ο δάζθαινο έρεη πηνζεηήζεη κία ζηάζε δσήο ε νπνία είλαη
ακεηάβιεηε θαη πξνθαζνξηζκέλε "ε δσή απαηηεί κία ηάμε". Εηδηθόηεξα:
o Εθθξάδεηαη κηα δηαθνξεηηθή αληίιεςε γηα ηελ θνηλσληθή ζέζε ησλ δύν
θύισλ: ηνπ αγνξηνύ γηα ηε δηαδνρή/ζπλέρεηα ηεο νηθνγέλεηαο "δεύηεξνο γηνο
γηα ην όλνκα δελ ήηαλε θαη ιίγν" θαη ηνπ θνξηηζηνύ γηα ηε δεκηνπξγία ηεο
"εηνηκαδόηαλε ... από κηθξή γηα γάκν".
o Απηό γίλεηαη νξαηό ήδε από ηε γέλλεζε, θαζώο ηα θνξίηζηα εμαζθνύληαλ
από λσξίο ζηελ αλαηξνθή ησλ κηθξόηεξσλ αδειθώλ "λα κάζνπλ ... παηδί",
εηδηθά όηαλ επξόθεηην γηα αγόξηα γηα ηα νπνία "απαηηείηαη ε κέγηζηε
πξνζνρή".
o Δελ είραλ δηθαίσκα γηα ηελ επηινγή ηνπ ζπδύγνπ "έδσζε ... κε πξνμεληό",
αιιά θαη ησλ δηαδηθαζηώλ ηνπ γάκνπ ηνπο "όξηζε λα γίλεη ηνπ ρξόλνπ ν
γάκνο".
o Τπήξρε απζηεξόο θώδηθαο ζπκπεξηθνξάο, ηνλ νπνίν δηδαζθόηαλ εληόο ηεο
νηθνγελεηαθήο εζηίαο "καζαίλνληαο ππαθνή, ζησπή, ηάμε, καγείξεκα,
ζπγύξηζκα θαη άιια".
o Δελ είραλ δηθαίσκα ζηε κόξθσζε θαη, κάιηζηα, "είρε βάξνο ζηε ζπλείδεζή
ηνπ" ην γεγνλόο όηη δίδαμε θάπνηα "ιίγα γξάκκαηα" ζηηο γπλαίθεο ηνπ
ζπηηηνύ.
o Η νηθνλνκηθή θαηάζηαζε δελ δηαθνξνπνηεί ηελ αληίιεςε γηα ηελ κόξθσζε
ησλ εύπνξσλ θνξηηζηώλ ηα νπνία "πήγαηλαλ εζσηεξηθέο ζηα πην θαιά
ζρνιεία", εθόζνλ κεηά ηνλ γάκν ηνπο "ηα μερλνύζαλ όια".

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΢ελίδα 14

 Οη καζεηέο/ηξηεο, αλάινγα κε ηνλ βαζκό πξόζιεςεο ηνπ θεηκέλνπ, θαινύληαη λα
γξάςνπλ ηηο ζθέςεηο ηνπο πξνθάιεζε ε αλάγλσζε. Ελδεηθηηθά:
o Σν γεγνλόο όηη ν δάζθαινο, αλ θαη κνξθσκέλνο, δελ κπόξεζε λα
δηαθνξνπνηεζεί από ηηο θπξίαξρεο αληηιήςεηο ηνπ 1878 ζηελ Κξήηε.
o Αληηζέησο, θάπνηνη κπνξεί λα αλαθέξνπλ όηη είλαη έλα ζεηηθό πξώην βήκα,
γηα λα κνξθσζνύλ ηα θνξίηζηα, έζησ θαη ζην ζπίηη.

Η επηινγή ηνπ ξεκαηηθνύ πξνζώπνπ είλαη θαζνξηζηηθή θαη ζπλδέεηαη άξξεθηα κε ην

ζθνπό ηεο ζύληαμεο θαη ην είδνο ηνπ θεηκέλνπ πνπ δηαβάδνπκε. Αλαιπηηθόηεξα:

15

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 14436

# data[].attributes.attachment_link.description
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ) Α΄ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗ΢ΙΟΤ ΚΑΙ Ε΢ΠΕΡΙΝΟΤ ΓΕΛ ΚΡΘΣΗΡΘΟ 14436[Αίηηα θαη πνιηηηθέο αληηκεηώπηζεο ηνπ αλαιθαβεηηζκνύ] ΘΕΩΡΘΑ ΓΛΩ΢΢Α΢ ΘΕΩΡΘΑ ΛΟΓΟΣΕΧΝΘΑ΢ ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 14436 Κείμενο 1 Τν θείκελν είλαη ειαθξώο δηαζθεπαζκέλν απόζπαζκα από ην άξζξν ηνπ Ν. Φαθηνιά ζην επιζηημονικό περιοδικό "Επηζεώξεζε Κνηλσληθώλ Εξεπλώλ1" ην 2016 (η.

# data[].attributes.headline
Ψηφιακός αναλφαβητισμός

# data[].attributes.subject
Ψηφιακός αναλφαβητισμός

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Αϋ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗ΢ΙΟΤ ΚΑΙ Ε΢ΠΕΡΙΝΟΤ ΓΕΛ

ΜΡΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕ΢ΙΑ
Κείμενο 1

Ψηφιακόσ αναλφαβητιςμόσ
Το κείμενο είναι απόςπαςμα από τθ διπλωματικι εργαςία τθσ Εφθσ Γκεηίμ Μπουγιάρθ που κατζκεςε ςτισ
31.11.18 ςτο Πανεπιςτιμιο Πειραιά, ςτο τμιμα Οργάνωςθσ και Διοίκθςθσ Επιχειριςεων. Προςπελάςτθκε
διαδικτυακά ςτισ 16.04.2021.(διαςκευι)

ΛΕΞΕΙ΢ ΚΛΕΙΔΙΑ

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ΢ 1 ψθφιακόσ
Με τον όρο ψθφιακόσ αναλφαβθτιςμόσ εννοοφμε τθν ζλλειψθ αναλφαβθτιςμόσ
δεξιοτιτων που χρειάηεται να ζχει κάποιοσ, ϊςτε να ηιςει, να Δεξιότθτεσ
εκπαιδευτεί και να εργαςτεί ςε μια κοινωνία όπου θ επικοινωνία και Αναλφαβθτιςμόσ
θ πρόςβαςθ ςτθν πλθροφορία αυξάνεται ςθμαντικά μζςω Τεχνολογία
ψθφιακϊν τεχνολογιϊν, όπωσ το διαδίκτυο, τα μζςα κοινωνικισ Επικοινωνία
δικτφωςθσ και οι κινθτζσ ςυςκευζσ. πλθροφορία

ψθφιακόσ κοινωνία τθσ

αναλφαβθτιςμόσ πλθροφορίασ

Σαφϊσ θ ψθφιακι γνϊςθ ςυμβάλλει ςτθν ανάπτυξθ τθσ κριτικισ μασ ΛΕΞΕΙ΢ ΚΛΕΙΔΙΑ
ικανότθτα, όταν είμαςτε αντιμζτωποι με πλθκϊρα πλθροφοριϊν, και ψθφιακι γνϊςθ
μπορεί ν' αναπτυχκεί ςε δυο άξονεσ: Ο πρϊτοσ άξονασ είναι θ κριτικι ικανότθτα
επικοινωνία, κακϊσ το να επικοινωνείσ ψθφιακά, να εκφράηεισ απόψεισ πλθκϊρα
και ιδζεσ, να κζτεισ ερωτιματα, να διατθρείσ το ςεβαςμό και να χτίηεισ πλθροφοριϊν
εμπιςτοςφνθ είναι το ίδιο ςθμαντικό με τθν επικοινωνία αυτοπροςϊπωσ. Ο
δεφτεροσ άξονασ αφορά πρακτικζσ ικανότθτεσ ςτθ χριςθ τεχνολογίασ για
τθν πρόςβαςθ, διευκζτθςθ, διαχείριςθ και δθμιουργία πλθροφοριϊν με
ζναν θκικό και βιϊςιμο τρόπο. Και οι δυο άξονεσ προχποκζτουν ςυνεχι
εκμάκθςθ, εξαιτίασ των αςταμάτθτων νζων ενθμερϊςεων-εξελίξεων των
εφαρμογϊν. Πμωσ, ο μελλοντικόσ μασ εαυτόσ κα μασ ευχαριςτιςει, αν
κρατιςουμε τθν ψθφιακι μασ ηωι ςε τάξθ!

ψθφιακι
Κ΢ΙΤΙΚΗ
γνϊςθ ΑΝΑΡΤΥΞΗ
ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΨΗΦΙΑΚΗΣ
ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ

επικοινωνία πλθροφόρθςθ
ΛΕΞΕΙ΢ ΚΛΕΙΔΙΑ

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ΢ 2 Σθμαςία ψθφιακισ

Η ψθφιακι γνϊςθ είναι από τισ αρχζσ τθσ πολφ ςθμαντικι, αν είναι πχ. γνϊςθσ
κάποιοσ ςπουδαςτισ, μακθτισ, όμωσ κα είναι ακόμα ςθμαντικότερθ, όταν Εργαςία
κάποιοσ ειςαχκεί ςτον επαγγελματικό κόςμο. Στον εργαςιακό χϊρο κα Αλλθλεπίδραςθ
ηθτθκεί να υπάρχει αλλθλεπίδραςθ με άτομα ςε ψθφιακι βάςθ, να γίνεται ταυτότθτα
χριςθ πλθροφοριϊν και ανάπτυξθ νζων ιδεϊν και προϊόντων ςυνεργατικά.
Ράνω από όλα κα πρζπει κάποιοσ να διατθριςει τθν ψθφιακι του
ταυτότθτα και ευηωία, κακϊσ το ψθφιακό τοπίο κα ςυνεχίηει να αλλάηει με
γριγορουσ ρυκμοφσ.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ΢ 3
Ο 21οσ αιϊνασ απαιτεί από τουσ ανκρϊπουσ των ςφγχρονων κοινωνιϊν να
αποκτιςουν εμπειρία πάνω ςτθν χριςθ των τεχνολογιϊν πλθροφορίασ. Οι
πλθροφορίεσ αυτζσ ζχουν ςυμβάλλει ςτθ δθμιουργία μιασ ψθφιακισ
κουλτοφρασ. Η ολοζνα αυξανόμενθ κζςθ αυτισ τθσ κουλτοφρασ ςτθν ηωι
των ανκρϊπων ζχει οδθγιςει τουσ ερευνθτζσ ςτθν αποδοχι τθσ ιδζασ ότι
πλζον οι άνκρωποι ηουν μζςα ςε μια κοινωνία τθσ πλθροφορίασ. Οι
τεχνολογίεσ αυτισ τθσ κοινωνίασ ζχουν γίνει αναπόςπαςτο μζροσ των
κακθμερινϊν δραςτθριοτιτων. Ρλζον, θ πλθροφορία δεν είναι διακζςιμθ
ςτο χαρτί, όπωσ ςυνζβαινε ςτο παρελκόν, αλλά διατίκεται ςε ψθφιακι
μορφι και διαδίδεται μζςω του Διαδικτφου με ποικίλουσ τρόπουσ πχ.
Cloud. Διάφορεσ ζρευνεσ που ζχουν προςανατολιςτεί ςτθν μελζτθ του
ψθφιακοφ αναλφαβθτιςμοφ τονίηουν ότι ςθμαςία για τον άνκρωπο δεν
ζχει τόςο να μάκει να διαχειρίηεται τισ τεχνολογίεσ τθσ κοινωνίασ
πλθροφορίασ, όςο να καλλιεργιςει μια κριτικι ςτάςθ απζναντι ςτθ χριςθ
τουσ αλλά και ςτθν πλθροφορία που αυτζσ παρζχουν, ϊςτε θ γνϊςθ που
κα δθμιουργθκεί να είναι ζγκυρθ και να μπορεί να διαμοιραςτεί εφκολα.

Κείμενο 2
Η Μελλοκάνατθ
Το απόςπαςμα προζρχεται από το ομώνυμο διιγθμα του Γρθγόριου Ξενόπουλου, από το βιβλίο "Ο Κακόσ
Δρόμοσ κι άλλα καινοφργια διθγιματα", εκδοτικόσ οίκοσ Γεωργίου Φζξθ, 1912.
Ζτςι επζραςε τθ νφχτα θ Αγγελικι, και τθν άλλθ 'μζρα, και κάμποςεσ ακόμα μζρεσ πικρζσ...
Στο ςτρϊμα, μια πζκαινε και μια ξαναηοφςε... *...+ Το καλλίτερο απ' όλα, το μόνο που μποροφςε να
τθσ δϊςθ τθ ηωι, τθσ το ζκαμε ο Αλεξανδρισ.
Αυτόσ, μάτια μου, εφοφντωςε τα μαλλιά του, ψιλωςε τουσ ϊμουσ του, ηϊςτθκε τάρματά
του, πιρε μαηί κ' ζνα φίλο του μαλλϊδθ, και πιγε να βρθ τον Τάςθ του Ρόφαλου, να του 'πθ "δφο
λογαράκια".
- Κακομοίρθ μου! Ή τθν παίρνεισ ι ςε ςκοτϊνω!...
- Δεν είνε καμία χρεία να με ςκοτϊςθσ, αποκρίκθκε ο Τάςθσ, γιατί κ' εγϊ να τθν πάρω κζλω... Και
να μθ γινόταν εκειό που ζγινε, πάλι κα τθν ζπαιρνα. Πχι πωσ τίποτα κακό, 'παναπι,- γιατί εμείσ, κι
αν ανεβικαμε μια ςτιγμι ςτο καμπαναρείο, μείναμε πάλι ςαν αδζρφια, -μα ζτςι που μασ είδε θ
γειτονειά και τόμακε ο κόςμοσ... Ναι, κα τθν πάρω και ςου δίνω τον λόγο μου. Μα πρζπει να
περιμζνουμε λίγο, ωσ που να καταφζρω τον πατζρα μου.

- Γι' αυτό να μθ ςε γνοιάηθ, και τον πατζρα ςου τον καταφζρνω εγϊ... Και πρϊτα καρραβωνιαςτισ,
πρϊτα κα μπθσ ςτο ςπίτι μασ ςα γαμπρόσ, κι φςτερα κα γνοιαςτοφμε για τον πατζρα ςου. Εκείνο
που ςου λζω εγϊ! Και ποφ είςαι; Να φοβθκισ δεν ζχεισ τίποτα, το παραμικρό. Εδϊ είμαςτε 'μεισ,
για οφλα!

ΘΕΜΑΣΑ

ΘΕΜΑ 1 (μονάδεσ 35)

1ο υποερϊτθμα (μονάδεσ 10)

Τί προςφζρει ςτον άνκρωπο θ ψθφιακι γνϊςθ, ςφμφωνα με το Κείμενο 1 (60 - 70 λζξεισ);
Μονάδεσ 10

2ο υποερϊτθμα (μονάδεσ 10)

Η δεφτερθ (2θ) παράγραφοσ του Κειμζνου 1 αναπτφςςεται με τθ μζκοδο τθσ διαίρεςθσ. Να
αποδείξεισ με δφο αναφορζσ τθν παραπάνω διαπίςτωςθ (μονάδεσ 6) και να ςε απαςχολιςει αν
υπάρχει ςχζςθ ςυμφωνίασ ι διαφωνίασ ανάμεςα ςτο περιεχόμενο τθσ παραγράφου και ςτον τίτλο
του κειμζνου (μονάδεσ 4).
Μονάδεσ 10

3ο υποερϊτθμα (μονάδεσ 15)

Να επιςθμάνεισ τρεισ ειδικοφσ όρουσ ςτο Κείμενο 1 (μονάδεσ 9) και να αιτιολογιςεισ τθ χριςθ τουσ
από τθ ςυγγραφζα. (μονάδεσ 6).
Μονάδεσ 15
ΘΕΜΑ 2

(ΜΟΝΑΔΕ΢ 30)

Αξιοποιϊντασ τισ πλθροφορίεσ του κειμζνου 1 ςε άρκρο ςασ ςτθ ςχολικι εφθμερίδα να
αναφερκείτε: α. ςτισ μορφζσ του αναλφαβθτιςμοφ που γνωρίηετε και β. με ποιουσ τρόπουσ
μπορεί να αντιμετωπιςτεί το πρόβλθμα ςτο ςφνολο του (350 λζξεισ)

ΘΕΜΑ 3 (20μονάδεσ)

Να αναφζρετε δυο αφθγθματικοφσ τρόπουσ που χρθςιμοποιεί ο ςυγγραφζασ ςτο απόςπαςμα του
λογοτεχνικοφ κειμζνου και να δικαιολογιςετε τθ χρθςιμότθτά του; (Να γίνουν αναφορζσ ςε
ςυγκεκριμζνα χωρία του κειμζνου 2).

ΘΕΜΑ 4 (μονάδεσ 15)

Να ερμθνεφςεισ - με ςτοιχεία που δίνονται από τθν αφιγθςθ ςτο Κείμενο 2 και με κριτιριο τισ
κοινωνικζσ αντιλιψεισ που ίςχυαν παλαιότερα - τθ ςτάςθ του Αλεξανδρι και να εκφράςεισ τθ
ςυμφωνία ι τθ διαφωνία ςου με αυτι τθ ςτάςθ. Να αναπτφξεισ τθν απάντθςι ςου ςε 120-150
λζξεισ.
Μονάδεσ 15

Υποςτηρικτικό υλικό

Ψηφιακή Γνώςη: Βαςικό Εφόδιο ςτην Αγορά Εργαςίασ

Η ςεθηαθή γλώζε (Digital Competence) ζηε ζύγρξνλε επνρή απνηειεί ηόζν εθόδην όζν θαη
δηθαίσκα γηα ηνλ θάζε πνιίηε. Ωζηόζν, έρεη απνδεηρζεί όηη ηα άηνκα δύζθνια
εμνηθεηώλνληαη θαη πηνζεηνύλ ηηο ηερλνινγηθέο αιιαγέο.

Η έλλνηα ηεο ςεθηαθήο γλώζεο, ζύκθσλα κε ηελ Επξσπατθή Επηηξνπή (2012), αλαθέξεηαη
ζην ζύλνιν ησλ γλώζεσλ, ησλ δεμηνηήησλ θαη ησλ ζηάζεσλ (ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ
ηθαλνηήησλ θαη ησλ ζηξαηεγηθώλ), νη νπνίεο απαηηνύληαη θαηά ηε ρξήζε ησλ ηερλνινγηώλ
ηεο πιεξνθόξεζεο θαη επηθνηλσλίαο (Information and Communication Technologies, ICT),
θαη ησλ ςεθηαθώλ κέζσλ (digital media) γηα ηελ εθηέιεζε θαζεθόλησλ, ηελ επίιπζε
πξνβιεκάησλ, ηελ επηθνηλσλία, ηε δηαρείξηζε πιεξνθνξηώλ θαη ηε ζπλεξγαζία ζε αηνκηθό
θαη νκαδηθό επίπεδν.
Οη βαζηθέο ηθαλόηεηεο πνπ απαηηνύληαη γηα ηε ρξήζε ησλ ICT πεξηιακβάλνπλ ηε ρξήζε
ππνινγηζηώλ, ηελ αμηνιόγεζε, απνζήθεπζε, δεκηνπξγία θαη αληαιιαγή πιεξνθνξηώλ θαζώο
επίζεο ηε ρξήζε ηνπ δηαδηθηύνπ γηα επηθνηλσλία θαη ζπλεξγαζία κε ηξίηνπο (European
Commission, 2006).

Η ζεκαζία πνπ απνδίδεηαη ζήκεξα ζηελ ςεθηαθή γλώζε είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθή. Πνιιέο
επξσπατθέο ρώξεο επελδύνπλ ζηελ ςεθηαθή κόξθσζε θαζώο ηε ζεσξνύλ κεγάιεο
ζηξαηεγηθήο ζεκαζίαο παξάγνληα γηα ην άηνκν θαη ηελ θνηλσλία. Σε επίπεδν Επξσπατθήο
Έλσζεο ε ςεθηαθή γλώζε αλαγλσξίδεηαη σο κία από ηηο νθηώ βαζηθέο ζπληζηώζεο ηεο δηά
βίνπ εθπαίδεπζεο (European Commission, 2011).

Οη ξαγδαίεο εμειίμεηο ηελ ηειεπηαία δεθαεηία ζην ρώξν ησλ ηερλνινγηώλ θαη ησλ
πιεξνθνξηαθώλ ζπζηεκάησλ είραλ σο απνηέιεζκα ηελ αύμεζε ηεο δήηεζεο εξγαηηθνύ
δπλακηθνύ κε δεμηόηεηεο ζηε ρξήζε ICT (e-skills). Ταπηόρξνλα ε εηζρώξεζε ησλ λέσλ
ηερλνινγηώλ ζην ζύλνιν ησλ επαγγεικαηηθώλ θιάδσλ θαζηζηά επηηαθηηθή ηελ αλάγθε γηα
πξνζαξκνγή ηνπ εξγαηηθνύ δπλακηθνύ ζηηο λέεο ζπλζήθεο. Εδώ, ην πξόβιεκα θαίλεηαη λα
είλαη ζεκαληηθό γηα ηηο κεγαιύηεξεο ειηθηαθέο νκάδεο κε ειάρηζηεο ή θαη θαζόινπ
δεμηόηεηεο ζηε ρξήζε ππνινγηζηώλ, θαζώο βιέπνπλ λα απνθιείνληαη από ηελ ςεθηαθή
θνηλσλία θαη, θαηά ζπλέπεηα, ηηο επαγγεικαηηθέο ηνπο πξννπηηθέο λα πεξηνξίδνληαη.

Σε επξσπατθό επίπεδν ην ζύλνιν ηνπ πιεζπζκνύ ηα ηειεπηαία ρξόληα θαίλεηαη λα είλαη

θαηαξηηζκέλν κε ηηο βαζηθέο γλώζεηο ρξήζεο Η/Υ θαη δηαδηθηύνπ. Τν 2011 ην 73% ησλ
λνηθνθπξηώλ ηεο ΕΕ-27 είρε πξόζβαζε ζην δηαδίθηπν (από 48% ην 2005) κε ηελ Οιιαλδία
λα ζεκεηώλεη ηελ θαιύηεξε επίδνζε (94%) θαη ηε Βνπιγαξία λα βξίζθεηαη ζηελ ηειεπηαία
ζέζε κε κόιηο 45%.

Οη επθαηξίεο ησλ επξσπαίσλ πνιηηώλ γηα ηελ εμάιεηςε ηνπ ςεθηαθνύ αλαιθαβεηηζκνύ
νινέλα θαη πιεζαίλνπλ κε ηελ αλάιεςε δξάζεσλ θαη πξνγξακκάησλ επηκόξθσζεο από
πιεπξάο Επξσπατθήο Επηηξνπήο. Οη δπλαηόηεηεο γηα απόθηεζε δεμηνηήησλ ICT πνηθίιινπλ:
εθκάζεζε κέζσ ηεο εκπεηξίαο, εθπαηδεπηηθώλ ηδξπκάησλ, πξνζσπηθήο κειέηεο, θαζώο θαη
θέληξσλ επαγγεικαηηθήο θαηάξηηζεο ελειίθσλ (Δηάγξακκα 1). Μεγάιν κέξνο ηνπ
πιεζπζκνύ έρεη απνθηήζεη γλώζεηο ρξήζεο Η/Υ κέζσ ηεο εκπεηξίαο, ελώ απμαλόκελνο είλαη
θαη ν αξηζκόο απηώλ πνπ αθνινπζνύλ θάπνην πξόγξακκα ζπνπδώλ από εθπαηδεπηηθά
ηδξύκαηα. Τέινο, κηθξόο είλαη ν αξηζκόο ζπκκεηνρήο ζε πξνγξάκκαηα επηκόξθσζεο
ελειίθσλ.

Δηάγξακκα 1. Τξόπνη απόθηεζεο δεμηνηήησλ ICT, EE-27 (% ηνπ πιεζπζκνύ).

Πεγή: Eurostat, Information Society (isoc_sk_how_i).

Τν 2011 ελώ πεξίπνπ ην 90% ησλ εξγαδόκελσλ ελειίθσλ ζηελ ΕΕ-27 ήηαλ ζε ζέζε λα
εθηειέζεη απιέο εξγαζίεο ζηνλ ππνινγηζηή (όπσο αληηγξαθή ή κεηαθίλεζε αξρείσλ,
ρξεζηκνπνίεζε κεραλήο αλαδήηεζεο, απνζηνιή e-mail), κόλν ην 30-40% ησλ ελειίθσλ
ρακειήο εμεηδίθεπζεο ήηαλ ζε ζέζε λα ην πξάμνπλ.

Η ςεθηαθή γλώζε κπνξεί, επνκέλσο, λα απνηειέζεη βαζηθό εθόδην γηα ηελ εύξεζε εξγαζίαο
θαη ηελ ελίζρπζε ησλ πξννπηηθώλ επαγγεικαηηθήο αλέιημεο ζε έλαλ ηαρέσο κεηαβαιιόκελν
θόζκν, όπνπ νη λέεο ηερλνινγίεο έρνπλ εηζρσξήζεη ζην ζύλνιν ζρεδόλ ησλ επαγγεικάησλ. Η
ζπλερήο θαηάξηηζε ηνπ εξγαηηθνύ δπλακηθνύ κέζσ πξνγξακκάησλ επηκόξθσζεο θαη ε
παξνρή επαγγεικαηηθήο θαζνδήγεζεο (e-mentoring) κπνξνύλ λα απνηειέζνπλ ηα κέζα πξνο
ηελ απόθηεζε ηεο ςεθηαθήο γλώζεο.

Δηνλύζεο Βαιζακήο
Οηθνλνκνιόγνο, MSc
Εξεπλεηήο Edujob

Πεγέο

European Commission (2006) European Recommendation of Key Competences, Official

Journal L 394 of 30.12.2006
European Commission (2011) Transferability of Skills across Economic Sectors: Role and
Importance for Employment at European Level.

European Commission (2012) Digital Competence in Practice: An Analysis of Frameworks

Δθμοςίευμα: http://edujob.gr/node/175220
.......................................
Ραρακολουκιςτε το video για τθ ψθφιακι ικανότθτα εδϊ.
https://www.youtube.com/watch?v=rbbIHZ7xoz0

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΡΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕ΢ΙΑΚείμενο 1 Ψηφιακόσ αναλφαβητιςμόσΤο κείμενο είναι απόςπαςμα από τθ διπλωματικι εργαςία τθσ Εφθσ Γκεηίμ Μπουγιάρθ που κατζκεςε ςτισ31.11.18 ςτο Πανεπιςτιμιο Πειραιά, ςτο τμιμα Οργάνωςθσ και Διοίκθςθσ Επιχειριςεων.

# data[].attributes.headline
Διάλογος και ομαδικές δραστηριότητες

# data[].attributes.subject
Διάλογος και ομαδικές δραστηριότητες

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Κείκελν
[Ο δηάινγνο θαη νη νκαδηθέο δξαζηεξηόηεηεο ζηελ ηάμε]

1.Η ηππηθή δηαδηθαζία θαζεκεξηλήο επηθνηλσλίαο εθπαηδεπηηθνχ-καζεηή ζηελ

ηάμε θαη ζην ζρνιείν δελ αθήλεη πνιιά πεξηζψξηα ζηνλ καζεηή λα εκπιαθεί ζε
δξαζηεξηφηεηεο νη νπνίεο θαιιηεξγνχλ ζε ηθαλνπνηεηηθφ βαζκφ ηνλ δηεξεπλεηηθφ
ιφγν. Γηα λα μεπεξαζηεί απηή ε αδπλακία, ν εθπαηδεπηηθφο κπνξεί λα ρξεζηκνπνηήζεη
θάπνηεο νκαδηθέο δξαζηεξηφηεηεο ζηε ζρνιηθή ηάμε πνπ ζα δψζνπλ ηε δπλαηφηεηα
ζηνπο καζεηέο λα αληαιιάμνπλ απφςεηο, θαιιηεξγψληαο έηζη φρη κφλν ηνλ πξνθνξηθφ
ιφγν αιιά θαη ηελ θνηλσληθή δεμηφηεηα ηεο ζπλεξγαζίαο.
2. Καζψο ηα παηδηά ζπλεξγάδνληαη ζε κηα νκαδηθή δξαζηεξηφηεηα, έρνπλ ηελ
επθαηξία πξψηα απφ φια λα δηαηππψζνπλ θάπνηεο πξνηάζεηο θαη λα δηεξεπλήζνπλ κε
ηα άιια κέιε ηεο νκάδαο αλ κπνξνχλ απηέο λα ηεζνχλ ζε εθαξκνγή. Επεηδή φκσο ηα
παηδηά ζπλεξγάδνληαη ζην πιαίζην ηεο νκάδαο θαη δελ αληαγσλίδνληαη ην έλα ην
άιιν, δελ πηέδνληαη λα δηαηππψζνπλ απφςεηο απφιπηα επεμεξγαζκέλεο. Έηζη, έρνπλ
ηελ επθαηξία λα θαηαζέζνπλ δνθηκαζηηθά κηα ηδέα, πνπ κπνξεί ηα άιια παηδηά λα ηε
ζπδεηήζνπλ, λα ηελ πηνζεηήζνπλ ή λα ηελ ηξνπνπνηήζνπλ. Με απηφλ ηνλ ηξφπν δελ
θαιιηεξγνχλ κφλν ηνλ ιφγν αιιά αλαπηχζζνπλ παξάιιεια ηελ θνηλσληθή δεμηφηεηα
ηεο ζπλεξγαζίαο. Όπσο είλαη γλσζηφ, ζην ζρνιείν ηα παηδηά απνθηνχλ θπξίσο ηελ
εκπεηξία ηνπ αληαγσληζκνύ παξά ηεο ζπλεξγαζίαο, γη' απηφ πνιιέο θνξέο
δπζθνιεχνληαη λα ζπλεξγαζηνχλ. Ωζηφζν, κηα ζχγρξνλε θνηλσλία ρξεηάδεηαη πνιίηεο
πνπ κπνξνχλ λα ιεηηνπξγήζνπλ σο κέιε κηαο νκάδαο θαη ε νκαδηθή εξγαζία απνηειεί
ην πξψην βήκα πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε.
3. Η ζπκκεηνρή ηνπ παηδηνχ ζε κηα ηέηνηα δξαζηεξηφηεηα, πνπ ην ππνρξεψλεη
λα ππνζηεξίμεη ηηο απόςεηο ηνπ κπξνζηά ζε άιινπο, ην θάλεη λα απνθηήζεη βαζκηαία
εκπηζηνζχλε ζηνλ εαπηφ ηνπ θαη ζηηο ηδέεο ηνπ. Αιιά θαη ε ζπλεξγαζία ελφο παηδηνχ
κε ζπκκαζεηέο ηνπ, πνπ βιέπνπλ ηα πξάγκαηα απφ δηαθνξεηηθέο νπηηθέο γσλίεο θαη

1
έρνπλ πνιιέο δηαθνξεηηθέο εκπεηξίεο θαη πνιηηηζηηθφ ππφβαζξν, ην εμαλαγθάδεη λα
ιάβεη ππφςε ηνπ ηελ ψξα πνπ κηιάεη θαη ηηο αλάγθεο ησλ αθξναηψλ ηνπ. Έηζη, είλαη
επφκελν λα κεησζεί ν εγσθεληξηζκφο ηνπ, αθνχ είλαη ππνρξεσκέλν λα ζπλππνινγίζεη
ηηο ηδέεο ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ.
Τέινο, ε ζπκκεηνρή ζε ζπδήηεζε θαιιηεξγεί φρη κφλν ηελ νκηιία αιιά θαη
ηελ αθξφαζε, αθνχ ην παηδί, γηα λα εθπιεξψζεη ηνλ ξφιν ηνπ, ζα πξέπεη λα αθνχεη
πξνζεθηηθά ηηο απφςεηο ησλ κειψλ ηεο παξέαο, γηα λα κπνξέζεη λα αληηδξάζεη
θαηάιιεια. Κη απηφ απνηειεί ζεκαληηθφ ζηνηρείν γηα κηα επηηπρεκέλε ζπλεξγαζία.

[γ] Γηαηί, ζχκθσλα κε ην θείκελν, ν πξνθνξηθφο ιφγνο θαιιηεξγείηαη ζην πιαίζην κηαο
νκαδηθήο δξαζηεξηφηεηαο; (60 έσο 80 ιέμεηο)
(κνλάδεο 15)

Α2. (Μνλάδεο 10)Να δψζεηε απφ έλαλ πιαγηφηηηιν ζηελ ηξίηε παξάγξαθν (Η
ζπκκεηνρή...ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ) θαη ηελ ηέηαξηε παξάγξαθν (Τέινο...ζέκαηα) ηνπ θεηκέλνπ.
(κνλάδεο 10)
β] Να επηζεκάλεηε δχν απφ ηηο διαπθπωηικέρ λέξειρ κε ηηο νπνίεο εμαζθαιίδεηαη ε ζπλν-
ρή ζηε δεχηεξε παξάγξαθν ("Καζψο ... θαηεχζπλζε") ηνπ θεηκέλνπ θαη λα αηηηνινγήζεηε
ηε ρξήζε θαζεκηάο απφ απηέο.
[γ] Να θαηαγξάςεηε ηα δνκηθά κέξε θαη δχν απφ ηνπο ηξφπνπο νξγάλσζεο ηεο β' παξα-
γξάθνπ ("Καζψο ηα παηδηά ... θαηεχζπλζε") ηνπ θεηκέλν

Β1. (Μνλάδεο 10)Να ζπληάμεηε κία παξάγξαθν 50-60 ιέμεσλ, ρξεζηκνπνηψληαο ηηο
ιέμεηο/θξάζεηοκε έληνλε γξαθή, κε βάζε ηε ζεκαζία ηνπο ζην θείκελν: ζπλεξγαζίαο,
αληαγσληζκνύ, απόςεηο, δηαθνξεηηθέο εκπεηξίεο, ζπκκεηνρή ζε ζπδήηεζε.(κνλάδεο
10)
[β] Να ζπληάμεηε κία παξάγξαθν 50 έσο 60 ιέμεσλ, ρξεζηκνπνηψληαο ηηο ιέμεηο θαη
θξάζεηο ηνπ θεηκέλνπ κε έληνλε γξαθή: "νκαδηθέο δξαζηεξηόηεηεο",
"δηεξεπλήζνπλ",
"θνηλσληθή δεμηόηεηα ηεο ζπλεξγαζίαο", "εκπηζηνζύλε", "εγσθεληξηζκόο".

[γ] "ηππηθή", "νκαδηθή", "πηνζεηήζνπλ", "βαζκηαία", "κεησζεί": Με ην αληψλπκν

θαζεκηάο απφ ηηο ππνγξακκηζκέλεο ιέμεηο ηνπ θεηκέλνπ λα γξάςεηο κία πξφηαζε πνπ λα
αλαδεηθλχεη ηε ζεκαζία ηνπ.
[δ] Κχξην ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ αθαδεκατθνχ ιφγνπ είλαη ε επξεία ρξήζε ηεο ππφηαμεο.
Να δηθαηνινγήζεηε ηελ παξαηήξεζε απηή, αληιψληαο δχν παξαδείγκαηα απφ ην
θείκελν.

Β2. (Μνλάδεο 15) Σηηο παξαθάησ πξνηάζεηο ηνπ θεηκέλνπ πνηεο απφ ηηο ιέμεηο κε ηελ
έληνλε γξαθή ρξεζηκνπνηνχληαη θπξηνιεθηηθά/δεισηηθά θαη πνηεο
κεηαθνξηθά/ζπλππνδεισηηθά;

1. "Έηζη, έρνπλ ηελ επθαηξία λα πηνζεηήζνπλ κηα ηδέα ή λα ηελ

ηξνπνπνηήζνπλ".
(κνλάδεο 5)
2. "Με απηφλ ηνλ ηξφπν δελ θαιιηεξγνύλ κφλν ηνλ ιφγν".
3
(κνλάδεο 5)
3. "Η ζπκκεηνρή ηνπ παηδηνχ ζε κηα ηέηνηα δξαζηεξηφηεηα [...] ην θάλεη λα
απνθηήζεη βαζκηαία εκπηζηνζύλε ζηνλ εαπηφ ηνπ θαη ζηηο ηδέεο ηνπ".
(κνλάδεο 5)

ΘΔΜΑ Γ. (κνλάδεο 50)

[α] Με αθνξκή ηελ επηθείκελε γεληθή ζπλέιεπζε ηεο καζεηηθήο θνηλφηεηαο ηνπ ζρνιείνπ
ζαο δεκνζηεύεηε άξζξν1 ζηε ζρνιηθή εθεκεξίδα (πεξίπνπ 450 ιέμεσλ), ζην νπνίν
αλαιχεηε ηε ζεκαζία ηνπ δηαιφγνπ ζηνλ αηνκηθφ θαη δεκφζην βίν θαη θαηαγξάθεηε ηηο
πξνυπνζέζεηο, ψζηε απηφο λα είλαη γφληκνο θαη επνηθνδνκεηηθφο.
[β] Σην πιαίζην ηνπ δηαιφγνπ πνπ δηεμάγεηαη ζην ζρνιείν ζαο κεηαμχ ηεο καζεηηθήο θνη-
λφηεηαο θαη ηνπ Σπιιφγνπ ησλ Δηδαζθφλησλ γηα ηε βειηίσζε ηεο νξγάλσζεο θαη ιεηηνπξ-
γίαο ηνπ δεκνζηεχεηε έλα θείκελν ζηε ζρνιηθή εθεκεξίδα (πεξίπνπ 450 ιέμεηο), ζην νπνίν
αλαιχεηε ηε ζεκαζία ηνπ εθπαηδεπηηθνύ δηαιόγνπ ζηελ επηηπρία ηνπ ζηφρνπ απηνχ θαη
πξνζδηνξίδεηε ηηο πξνϋπνζέζεηο ώζηε λα είλαη γφληκνο θαη επνηθνδνκεηηθφο

1
http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2678/Ekfrasi-Ekthesi_G-Lykeiou_html-empl/indexd_00.html

4
ΛΔΞΙΛΟΓΙΟ

αληαγσληζκόο:
 Η ελέξγεηα ή ην απνηέιεζκα ηνπ αληαγσλίδνκαη· (πξβ. ζπλαγωληζκόο, άκηιια)·
 νη επηδηψμεηο θαη νη ελέξγεηεο εθείλσλ πνπ αληαγσλίδνληαη, νη ζρέζεηο θαη ε θαηάζηαζε
πνπ δηακνξθψλνληαη, φηαλ θάπνηνη αληαγσλίδνληαη:
Ο ~ ηωλ κεγάιωλ δπλάκεωλ.
Σθιεξόο / νηθνλνκηθόο / εκπνξηθόο / πνιηηηθόο / βιαβεξόο / ωθέιηκνο / δηαξθήο / νμύο ~.
|| (νηθνλ.): Πιήξεο ή ηέιεηνο ~. Aηειήο ~. Ειεύζεξνο ~. Aζέκηηνο ~.
εκπεηξία:
1.ε γλψζε πνπ πξνέξρεηαη απφ ηελ πξαθηηθή ελαζρφιεζε κε θη., απφ ηελ άζθεζε έξγνπ ή απφ ηελ
αληηκεηψπηζε θαηαζηάζεσλ θαη πξνβιεκάησλ, ζε αληηδηαζηνιή πξνο ηε γλψζε απφ ζεσξεηηθή
ζπνπδή, απφ κειέηε: Οη εκπεηξίεο ηεο δωήο.
2. (θηινζ.) ε γλψζε πνπ ζηεξίδεηαη ζηελ άκεζε αληίιεςε ησλ πξαγκάησλ, ηελ νπνία πξνζθέξνπλ
νη αηζζήζεηο καο, ζε αληηδηαζηνιή πξνο ηε γλψζε πνπ ζηεξίδεηαη ζηε λφεζε, ζην δηαινγηζκφ.
Σπδήηεζε :

1α.πξνθνξηθή θπξίσο αληαιιαγή απφςεσλ γηα έλα νξηζκέλν ζέκα:

Οη εθπξόζωπνη ηωλ δύν ρωξώλ είραλ μία μακπά και εποικοδομηηική ~.
Tν ζέκα θα έπθει ππορ ~ ζηε ζπλεδξίαζε ηνπ δηνη θεηηθνύ ζπκβνπιίνπ.
Θα γίλεη ~ ζηε βνπιή επί ηος νομοζσεδίος.
Οπγανώθηκε δημόζια ~ κε ζέκα ηα λαξθωηηθά.
Σςνηονιζηήρ κηαο ηειενπηηθήο / δεκόζηαο ζπδήηεζεο, ζηελ νπνία ζα ζπκκεηάζρεη θαη ην
θνηλό.
Οη πνιηηηθέο ζπδεηήζεηο ζπρλά είλαη ένηονερ.
Γόνιμη θηινινγηθή ~ από ηηο ζηήιεο πεξηνδηθνύ / εθεκεξίδαο. (λνκ.) ~ ζην αθξναηήξην / επ΄
αθξναηεξίω.
|| θνπβέληα:
Έπηαζε / άξρηζε ηε ~ θαη πέξαζε ε ώξα.
Mελ θάλεηο ~ γηα όζα είπακε.
Aιιάδω ηε ~, παχσ λα ζπδεηψ γηα έλα δπζάξεζην ζέκα θαη ιέσ θη. άιιν.
Φέξλω ηε ~ ζε θάπνην ζέκα, κε ηνλ θαηάιιειν ηξφπν ζηξέ θσ ηε ζπδήηεζε ζε θη. πνπ κε
ελδηαθέξεη. (έθθξ.) ην έθεξε* ε ~.
5
β. ζθέ ςε, κειέηε:
Aπηό ζέιεη / ζεθώλεη πνιιή ~. (έθθξ.)
δε γίλεηαη ~, γηα θη. πνπ ην απνθιείνπκε εληειώο.
ρωξίο ~, γηα θη. πνπ δερόκαζηε αλεπηθύιαθηα.
απηόο / απηό δελ είλαη γηα ~, γηα θπ. ή γηα θη. πνπ απνξξίπηνπκε θαηεγνξεκαηηθά.
|| αληίξξεζε, δηαθσλία:
Aπηό δε ζεθώλεη ~. Δε ζέιω ζπδεηήζεηο!
2. ζεηηθά ή αξλεηηθά ζρφιηα:
H ρηεζηλή πξώηε παξάζηαζε ηνπ Εζληθνύ Θεάηξνπ πξνθάιεζε πνιιέο ζπδεηήζεηο.
Ο γάκνο ηνπο έγηλε ζέκα ζπδεηήζεωο.
1. Γεληθό ζέκα ζπδεηήζεωο απηέο ηηο κέξεο είλαη νη εθινγέο.
2. || αξλεηηθά ζρφιηα, θνπηζνκπνιηά:
Πξόζεμε ηε ζπκπεξηθνξά ζνπ, γηα λα κελ αξρίζνπλ πάιη νη ζπδεηήζεηο.

Σπλεξγαζία

ε ελέξγεηα ή ην απνηέιεζκα ηνπ ζπλεξγάδνκαη.

1α. ε εξγαζία δχν ή πεξηζζφηεξσλ εξγαδνκέλσλ ζηνλ ίδην ηνκέα ή θαη ζηνλ ίδην ρψξν:
 H ~ ηνπ κε γλωζηνύο αξρηηέθηνλεο ήηαλ πολύ σπήζιμη.
 H ~ κε ηνπο ζπλαδέιθνπο κνπ είλαη πολύ αποδοηική.
 || H ~ ηωλ νξγάλωλ ηνπ ζώκαηνο είλαη απαπαίηηηη γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δωήο.
β. ζπκκεηνρή ζε έλα ζπιινγηθφ έξγν, π.ρ. επηζηεκνληθφ, δεκνζηνγξαθηθφ, θαιιηηερληθφ θηι.:
o Πνιύηνκε ηζηνξία πνπ είλαη απνηέιεζκα ζπλεξγαζίαο πνιιώλ ηζηνξηθώλ.
o H εθεκεξίδα εμαζθάιηζε ηε ~ γλωζηώλ δεκνζηνγξάθωλ.
|| ην ζπγθεθξηκέλν έξγν πνπ απνηειεί ηε ζπκβνιή ελφο ζπλεξγά ηε:
Έζηεηιε ηε ~ ηνπ ζηελ εθεκεξίδα, άξζξν, θξηηηθή, γεινηνγξαθία θηι.
2. αληαιιαγή βνήζεηαο θαη ππνζηήξημεο κεηαμχ αηφκσλ ή νκάδσλ πνπ έρνπλ θνηλνχο ή ζπλαθείο
ζθνπνχο:
 H ~ ηωλ θξαηώλ εμαζθαιίδεη ηελ εηξήλε.
 Tα εζληθά δεηήκαηα ιύλνληαη κε ηελ αγαζηή ~ ηωλ θνκκάηωλ.
 H ~ δαζθάινπ θαη καζεηώλ / γηαηξνύ θαη αξξώζηνπ είλαη απαξαίηεηε.
 H ζρνιηθή εθνξεία ζε ~ κε ην δήκν νξγάλωζαλ παηδηθέο θαηαζθελώζεηο.
 || ~ κε ηνλ ερζξό, ζπλεξγαζία πνπ έρεη σο απνηέιεζκα ηε βιάβε ησλ ζπκθεξφλησλ ηεο
παηξίδαο ηνπ ζπλεξγάηε.

2
https://grammatikakis.gr/gr/tou-sumpantos-kai-tis-zois/item/352-i-xora-tou-dialogou

Δ. Π. Παπαλνύηζνο "Τν δίθαην ηεο ππγκήο"

Η αμία ηνπ δηαιφγνπ

Με φιν πνπ ν δηάινγνο είλαη ζηνλ άλζξσπν κηα θπζηθή αλάγθε, ηεο ίδηαο δσηηθήο
ζεκαζίαο γηα ην πλεχκα φπσο ε αλαπλνή γηα ην ζψκα, ππάξρνπλ πεξηπηψζεηο φπνπ ε
ζχλεζε επηβάιιεη ηελ νξηζηηθή δηαθνπή, ην ηέινο ηνπ. Τφηε αηζζαλφκαζηε φηη έρνκε
θηάζεη ζην απξνρψξεην θαη πξέπεη ακέζσο λ' αιιάμνκε ζέκα ή λα αλαδεηήζνκε άιιν
ζπλνκηιεηή. Γηαηί; - Οινθάλεξα γηαηί θαηαιαβαίλνκε φηη ν ηξφπνο λα ζπλελλνεζνχκε, λα
ζπλαληεζνχκε κε ηνλ αληηιέγνληα δελ ππάξρεη, θαη εάλ ζπλερίζνκε ηελ αληηδηθία, ν δηά-
ινγνο καο ζα κεηαηξαπεί ζε δηέλεμε κε απξφβιεπηεο ζπλέπεηεο.
Τν θαηλφκελν αμίδεη κεγαιχηεξε δηεξεχλεζε.
Τν "δηαιέγεζζαη" (θαηά κηαλ σξαία αλαθάιπςε θνξπθαίσλ ζνθψλ ηεο ειιεληθήο
αξραηφηεηαο) είλαη αξρή ηνπ ζχκπαληνο, ζεκειησκέλε ζηε ζχζηαζε ηνπ θφζκνπ, θαη
ηαπηφρξνλα λφκνο ηνπ πλεχκαηνο πνπ θαζξεθηίδεη ηε δνκή ηνπ. Σηε Φχζε ηα ελαληία: ην
πιήξεο θαη ην θελφ, ε θίλεζε θαη ε αθηλεζία, ην θσο θαη ην ζθνηάδη θ.ν.θ. αλαδεηνχληαη
θαη έιθνληαη ακνηβαία γηα λα ζκίμνπλ, θαη πάιη λα δηαρσξηζηνχλ θαη λα ζπγθξνπ-ζηνχλ.
Απηφο ν δπλακηθφο δηραζκφο πνπ ηείλεη πξνο ηε ζπλαίξεζε θαη φηαλ ηε θηάζεη ηελ
εγθαηαιείπεη γηα λα ζπλερηζηεί ε δεκηνπξγηθή δηακάρε, είλαη θαη ηεο δνκήο ηνπ πλεχκαηνο
εηθφλα. Όηαλ ςειαθνχκε ηελ επηθάλεηα ελφο δεηήκαηνο ή φηαλ πξνζπαζνχκε λα
εηζρσξήζνκε ζην βάζνο ηνπ, "θνπβεληηάδνκε" κε ηνλ εαπηφ καο αλαιχνληαο έλα-έλα ηα
επξήκαηά καο, θαη πφηε ζηεθφκαζηε ζε κηαλ εξκελεία, πφηε ηελ απφζχξνκε γηα λα ηελ
αληηθαηαζηήζνκε κε κηαλ άιιε πηζαλφηεξε, πιεξέζηεξε, ηζρπξφηεξε. Αλ κάιηζηα ε
"θνπβέληα" καο γίλεηαη κ' έλαλ νκφηερλν πνπ έρεη ηα ίδηα κε καο δηαθέξνληα θαη ηελ ίδηα
επηκνλή λα θηάζεη ζηελ άθξε ηνπ ζέκαηνο, ν δηάινγνο καδί ηνπ είλαη αλεθηίκεηνο· αλνίγεη
πεξηζζφηεξν θαη θσηίδεη ην δξφκν ηεο έξεπλαο θαη επηζεκαίλνληαο ηηο δπζρέξεηεο κάο
νδεγεί ηαρχηεξα θαη αζθαιέζηεξα ζηε δεηνχκελε ιχζε, φπνπ κφλνη καο ζα θηάλακε πνιχ
αξγά ή δελ ζα θηά-λακε πνηέ.
Έηζη κεζνδεχεηαη ζηηο επηζηήκεο ε πξνζπέιαζε ηεο αιήζεηαο: κε ηνλ
πνιιαπιαζηαζκφ θαη ηελ αλάθιεμε ησλ απνξηψλ, κε ηε δηαξθή αλαλέσζε ηνπ πξν-
βιήκαηνο. Αλ θαινεμεηάζνκε ηα πξάγκαηα, ζα βεβαησζνχκε φηη γηα ην ελ εγξεγφξζεη
πλεχκα δελ ππάξρνπλ ιχζεηο αλέθθιεηεο,1 ηειηθέο, παξά κφλν πξνζσξηλέο αλαπαχζεηο,
κηθξά δηαιείκκαηα ζε κηα πνξεία πνπ πξν-ρσξεί φρη ίζηα θαη νκαιά, αιιά πεξίπινθα θαη
αλψ-καια, κε "ζέζεηο" θαη "αληηζέζεηο", "θαηαθάζεηο" θαη "αξλήζεηο", "παξαδνρέο" θαη
"απνξξίςεηο" - πξνο έλα ηδεαηφ ηέξκα, απνκαθξπζκέλν φζν ην πιεζηάδνκε, ζαλ ηηο
ςεπδαηζζεηηθέο παξαζηάζεηο ησλ νδνηπφξσλ ηεο εξήκνπ. ...
Πξνυπφζεζε ηνπ δηαιφγνπ είλαη ε θνηλή γιψζζα· ρσξίο απηήλ, ην θάζε πξφζσπν
κνλνινγεί - αθνχεη, αιιά δελ θαηαιαβαίλεη ην άιιν. Δελ θηάλεη φκσο λα κηινχκε θαη νη
δχν ειιεληθά ή αγγιηθά, γηα λα ζπλελλνεζνχκε απάλσ ζε έλα ζέκα πνπ απαηηεί ζνβαξήλ
αληηκεηψπηζε. Πξέπεη, κέζα ζηε γιψζζα πνπ κηινχκε, λα έρνκε παξαδερηεί θαη λα
κεηαρεηξηδφκαζηε ζηαζεξά ηελ ίδηα "ζπκβνιηθή", λα δίλνκε δειαδή ζηηο ιέμεηο-έλλνηεο
ην ίδην πεξηερφκελν θαη λα ηηο ζπληάζζνκε γξακκαηηθά-ινγηθά ζχκθσλα κε ηνπο ίδηνπο
απαξάβαηνπο λφκνπο.
Δηαθνξεηηθά, δελ θαηαιαβαίλεη ν έλαο ηνλ άιιν θαη καηαηνπνλνχκε, εάλ επηκέλνκε
κε ηε ζπδήηεζε λα αλαθαιχςνκε πνχ ζπκθσλνχκε θαη πνχ δηαθσλνχκε. Εάλ ι.ρ. είκαζηε
θαη νη δχν επηζηήκνλεο θαη πξφθεηηαη, ζε ηδησηηθφ ή δεκφζην δηάινγν, λα μεθαζαξίζνκε
ηηο ηδέεο καο απάλσ ζ' έλα επίκαρν ζέκα, φπσο είλαη ε έλλνηα ηεο θπζηθήο λνκνηέιεηαο
έπεηηα απφ ηε ζεσξία ησλ Κβάληα, πξέπεη λα έρνκε θαη νη δχν εθπαηδεπηεί ζηελ νξνινγία
θαη ζηνπο θξαζηηθνχο θαλφλεο ηεο ζχγρξνλεο Φπζηθήο θαη φηαλ ζηε ζπδήηεζή καο
κεηαρεηξηδφκαζηε ηα θαζηεξσκέλα ζην "Λεμηθφ" θαη ζηε "Γξακκαηηθή" ηεο ζχκβνια, λα
7
ελλννχκε θαη λα εθθξάδνκε πάληνηε ηηο ίδηεο θαη νη δχν καο ζθέςεηο. Εάλ θαηά ηελ
αλάπηπμε ησλ απφςεψλ καο αλαθαιχςνκε (θαη απηφ δελ ζπκβαίλεη ηφζν ζπάληα φζν
λνκίδνκε) φηη ζηνπ θαζελφο ηε "γιψζζα" νη ιέμεηο: ζπλερέο θαη αζπλέρεηα, ρξφλνο θαη
θίλεζε, λφκνο θαη ζηαηηζηηθφο ινγηζκφο, απξνζδηνξηζηία θαη ζπκπιεξσκαηηθφηεηα
θ.ν.θ.νχηε ην ίδην πξάγκα ζεκαίλνπλ νχηε ζπληάζζνληαη θαηά ηνλ ίδην ινγηθφ θψδηθα,
επνκέλσο ηξφπνο λα ζπλελλνεζνχκε δελ ππάξρεη, πξέπεη λα δηαθφςνκε ην γξεγνξψηεξν
ην δηάινγν δηαθνξεηηθά ζα πέζνκε ζε πιήξε ζχγρπζε.

Δ. Π. Παπαλνύηζνο
"Τν δίθαην ηεο ππγκήο"

1. Πώο κεζνδεύεηαη ζηηο επηζηήκεο ε δηεξεύλεζε ηεο αιήζεηαο;

2. Πνηεο είλαη νη πξνϋπνζέζεηο γηα ηε δηεμαγσγή ηνπ δηαιόγνπ ζύκθσλα κε ην
ζπγγξαθέα;
3. Πσο ζα ραξαθηεξίδαηε ην ύθνο ηνπ θεηκέλνπ;

ΚΕΙΜΕΝΟ 3

1. Μπνξείηε λα πεξηγξάςεηε απηό πνπ βιέπεηε;

2. Πνηεο ζθέςεηο θαη ζπλαηζζήκαηα ζαο πξνθαιεί απηή ε γεινηνγξαθία;
3. Πνηνπο πξνβιεκαηηζκνύο ζαο δεκηνπξγεί ε εηθόλα;

8
ΚΕΙΜΕΝΟ 4. Νίθνο Γήκνπ, Ακθηβνιίαο Δγθώκηνλ
3

'Οηαλ ήκνπλ παηδί ε κεηέξα κνπ κε απνθαινχζε ζπρλά "αληηξξεζία" ή "πλεχκα

αληηινγίαο". 'Οηαλ είρα επάιιειεο ελζηάζεηο ή πηεζηηθά εξσηήκαηα, κνπ έθαλε
παξαηήξεζε ιέγνληαο: "Τα παηδηά δελ πξέπεη λα θέξλνπλ ζπλερψο αληηξξήζεηο ζηνπο
κεγάινπο. Οη κεγάινη μέξνπλ."

Με ηα κπαιά απηά είρα πξνβιήκαηα θαη ζην ζρνιείν. Αδχλαην λα αξθεζζψ ζηελ απζεληία
ηνπ δαζθάινπ. "Αλαηδήο", "είξσλ", "απζάδεο", "αληηξξεζίαο", "ακθηζβεηίαο", ήηαλ
κεξηθά απφ ηα επίζεηα πνπ ζπλφδεπαλ ηα θαιά ιφγηα γηα ηνπο βαζκνχο κνπ. "Ε! είλαη
παηδί αθφκα!" έιεγαλ ηα πξψηα ρξφληα. "Είλαη λένο αθφκα!" έιεγαλ αξγφηεξα, φζνη
πξνζπαζνχζαλ λα κε δηθαηνινγήζνπλ.

Δπζηπρψο - ε ςπρνινγία ην έρεη απνδείμεη - νη άλζξσπνη πηζηεχνπλ φρη απηφ πνπ είλαη πην
θνληά ζηα πξάγκαηα αιιά απηφ πνπ ηνπο ρξεηάδεηαη ζπλαηζζεκαηηθά. Τα θάζε είδνπο
δφγκαηα - ηδενινγίεο, ζξεζθείεο, θνζκνζεσξίεο δελ βαζίδνληαη (φπσο ε επηζηήκε) ζε έλα
πιέγκα ππνζέζεσλ θαη πεηξακάησλ, αιιά ζηελ ζπλαηζζεκαηηθή αλαπιήξσζε θαη ζηελ
ςπρνινγηθή παξεγνξηά πνπ παξέρνπλ. Πνιιέο θνξέο γίλνληαη ηα παξαηζζεζηνγφλα πνπ
βνεζάλε ηνλ άλζξσπν λα μεπεξλάεη ηελ πξαγκαηηθφηεηα. Κη επεηδή ν νπαδφο ηνπο
εμαξηάηαη απφ απηά, δελ είλαη ςχρξαηκνο θαη λεθάιηνο φπσο ν επηζηήκσλ, αιιά
κηζαιιφδνμνο θαη θαλαηηθφο.
Απφ φια απηά θαίλεηαη πσο είλαη αξθεηά δχζθνιν λα αληηζηαζείο ζην ηξαγνχδη ησλ
Σεηξήλσλ - ηδηαίηεξα ζε ζηηγκέο πνπ ε δσή ζνπ δείρλεη ηελ θαθή ηεο φςε. (Τα παηδηά
κπνξνχλε πην εχθνια λα ακθηζβεηνχλ - γηαηί έρνπλ γχξσ ηνπο ηελ ζηγνπξηά ηεο
νηθνγέλεηαο θαη δελ έρνπλ αθφκα ληψζεη ην άγρνο ηνπ ρξφλνπ θαη ηνπ ζαλάηνπ).

Αλαγλσξίδσ ινηπφλ πσο είλαη πνιχ θνπξαζηηθφ λα δεηο ζε δηαξθή αλαδήηεζε θαη
ακθηζβήηεζε - θαη δελ ην πεξηκέλσ απφ φινπο. Αιιά πηζηεχσ πσο είλαη ε κφλε ζηάζε

3
https://e-keimena.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=531:amfivolias-
egkomion&catid=151:amfivolia&Itemid=27

Σην ζεκείν απηφ, ζα έπξεπε λα δηαζαθελίζνπκε κεξηθέο έλλνηεο: Ακθηζβήηεζε δελ είλαη
βέβαηα ε θαηαλαγθαζηηθή ηάζε γηα απφξξηςε. (Απηή κπνξεί λα είλαη κία αξξσζηεκέλε
ηεο κνξθή). Ακθηζβήηεζε είλαη ε έθθξαζε ηνπ ειεχζεξνπ, ηνπ δσληαλνχ, ηνπ αλνηθηνχ
πλεχκαηνο πνπ δελ δέρεηαη ηίπνηα σο δεδνκέλν, απφιπην, ηειεζίδηθν - αιιά θξίλεη,
εμεηάδεη, αλαζεσξεί, ειέγρεη δηαξθψο θαη δελ επαλαπαχεηαη ζε δφγκαηα.

Η ακθηζβήηεζε π.ρ. είλαη ην θχξην γλψξηζκα ηνπ επηζηήκνλα εξεπλεηή. Σηελ επηζηήκε,
φπσο μέξεηε, δελ ππάξρνπλ δφγκαηα. (Κη φπνηε ππήξμαλ - θαζπζηέξεζαλ ηελ γλψζε γηα
αηψλεο!) Ο θάζε εξεπλεηήο μεθηλάεη απφ ηελ ακθηζβήηεζε κίαο ζεσξίαο (γηαηί αλ ηελ
απνδερφηαλ, ηη ζα είρε λα εξεπλήζεη;) θαη πξνζπαζεί λα ηελ ππνθαηαζηήζεη κε κία
πιεξέζηεξε. Η ηζηνξία ηεο επηζηήκεο είλαη κία ηζηνξία δηαςεχζεσλ - φρη επαιεζεχζεσλ -
δηφηη ηίπνηα δελ κπνξεί λα επαιεζεπζεί ηειηθά. Κάζε ζεηξά θαηλνκέλσλ είλαη άπεηξε - θαη
ε ζηαηηζηηθή πηζαλφηεηα, δελ είλαη βεβαηφηεηα. Μία ζεσξία παξακέλεη πάληα ππφζεζε.
Ιζρχεη κέρξη φηνπ δηαςεπζζεί.

Αληίζεηα κάιηζηα ν ζθεπηηθφο (αο ηνλ νλνκάζσ έηζη, ζε αληίζεζε κε ηνλ δνγκαηηθφ)
επεηδή δελ πάζρεη απφ ηδενινγηθέο ε δνγκαηηθέο αγθπιψζεηο, βξίζθεηαη πνιχ πην θνληά
ζηελ νκνξθηά θαη ην κπζηήξην ηεο δσήο. Δελ έρεη νχηε κηζαιιφδνμα ζπκπιέγκαηα, νχηε
πνπξηηαληθέο αλαζηνιέο. Μπνξεί λα δήζεη ηελ έθζηαζε ηεο πίζηεο, ηελ έμαξζε ηνπ
έξσηα, ηελ απφιαπζε ηεο Τέρλεο πην έληνλα θαη πην άκεζα. Οη ηδέεο θαη ηα δφγκαηα δελ
πινπηίδνπλ - θησραίλνπλ ηε δσή. Μπαίλνπλ αλάκεζα ζηνπο αλζξψπνπο θαη ηε
πξαγκαηηθφηεηα. "Εη γαξ ηνηνχηνο απαηεψλ έζηηλ ν ιφγνο ψζηε θαη ηα θαηλφκελα κφλνλ
ησλ νθζαικψλ εκψλ πθαξπάδεηλ" έιεγαλ νη αξραίνη ζθεπηηθνί.......
Η ακθηζβήηεζε είλαη ε πξνυπφζεζε ηεο ειεπζεξίαο - θαη ε ειεπζεξία ε πξνυπφζεζε ηεο
νινθιήξσζεο ζε θάζε επίπεδν. (Φπζηθά ελλνψ ηελ "ειεπζεξία φισλ" θη φρη ηελ ειεπζεξία
ηνπ ελφο εηο βάξνο ησλ άιισλ).

1. Πνηνλ νξηζκφ δίλεη ν ζπγγξαθέαο ζηελ ακθηζβήηεζε;

2. Γηα πνην ιφγν ε ακθηζβήηεζε ηαηξηάδεη ζηελ επηζηήκε;
3. Με πνηεο ιέμεηο ν ζπγγξαθέαο ζπλελψλεη ηα πεδία ζηα νπνία κπνξεί λα
ζπλεηζθέξεη ε ακθηζβήηεζε;

10

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
Κείκελν [Ο δηάινγνο θαη νη νκαδηθέο δξαζηεξηόηεηεο ζηελ ηάμε] ηάμε θαη ζην ζρνιείν δελ αθήλεη πνιιά πεξηζψξηα ζηνλ καζεηή λα εκπιαθεί ζε δξαζηεξηφηεηεο νη νπνίεο θαιιηεξγνχλ ζε ηθαλνπνηεηηθφ βαζκφ ηνλ δηεξεπλεηηθφ ιφγν.

# data[].attributes.headline
Εθισμός στην τηλεόραση

# data[].attributes.subject
Εθισμός στην τηλεόραση

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΔΛΔΤΘΔΡΙΑ

Κείκελν
[Ο εζηζκόο ζηελ ηειεόξαζε]
1.Μπαίλνπκε ζην ζπίηη θαη ε πξψηε καο θίλεζε είλαη λα παηήζνπκε ην θνπκπί
ηνπ ηειεθνληξφι. ΢πδεηνχκε κε θίινπο, αιιά ην κάηη φιν μεγιηζηξά πξνο ηελ
πνιύρξσκε νζφλε, δελ κπνξνχκε λα ζπγθεληξσζνχκε ζηε ζπδήηεζε, αιιά δελ
θιείλνπκε θαη ηελ ηειεφξαζε. Καηεγνξνχκε έληνλα ην πεξηερφκελν ησλ ηειενπηηθψλ
πξνγξακκάησλ, αιιά δελ παξαιείπνπκε λα ηα παξαθνινπζνχκε.
2.Οη πεξηζζφηεξνη, ινηπφλ, έρνπλ κε ηελ ηειεφξαζε κηα ζρέζε αγάπεο-κίζνπο.
Υαδνθνχηη απφ ηε κηα, αιιά απαξαίηεηνο ζχληξνθνο ζηελ θαζεκεξηλφηεηα.
Σνπιάρηζηνλ ηξεηο ψξεο ηελ εκέξα πεξλνχλ θαηά κέζν φξν νη θάηνηθνη ησλ
αλαπηπγκέλσλ ρσξψλ κπξνζηά ζηηο ηειενξάζεηο. Όηαλ έλα άηνκν θηάζεη ζηελ
ειηθία ησλ 75 εηώλ, ζα έρεη πεξάζεη ηα ελληά ρξόληα ηεο δσήο ηνπ βιέπνληαο
ηειεφξαζε. Πξφθεηηαη πηα γηα ηελ ηξίηε αλζξψπηλε δξαζηεξηφηεηα κεηά ηελ εξγαζία
θαη ηνλ ύπλν. Πνιινί άλζξσπνη ζπκπεξηθέξνληαη ζαλ λα είλαη εμαξηεκέλνη απφ ηε
κηθξή νζφλε. ΄H κήπσο είλαη; Σειηθά ε ηειεφξαζε πξνθαιεί εζηζκό θιηληθνχ ηχπνπ;
Μηα ηέηνηα ππφζεζε δελ είρε απαζρνιήζεη κέρξη ηψξα ηνπο εξεπλεηέο, παξά κφλν κε
ηε κεηαθνξηθή ηεο έλλνηα.
3.Όκσο, έλα πξφζθαην άξζξν ζην πεξηνδηθφ "Scientific American" ζέηεη μαλά
ην εξψηεκα. Όζνη βιέπνπλ ππεξβνιηθά πνιχ ηειεφξαζε εκθαλίδνπλ ζπκπηψκαηα
εζηζκνχ, ζεκεηψλεη. Μάιηζηα, νη ζπγθεθξηκέλνη επηζηήκνλεο ππνζηεξίδνπλ φηη
ππάξρεη κηα ελζηηθηψδεο βηνινγηθή αληίδξαζε ηνπ αλζξψπνπ, ε "αληίδξαζε
πξνζαλαηνιηζκνχ", πνπ δεκηνπξγεί κηα έιμε πξνο κηα ζπζθεπή, φπσο ε ηειεφξαζε,
πνπ εθπέκπεη έληνλα ρξψκαηα θαη ήρνπο, κε απφηνκεο ελαιιαγέο ζθελψλ θαη
αθνπζκάησλ. Θεκειησηήο ηεο αληίδξαζεο πξνζαλαηνιηζκνχ είλαη ν Ιβάλ Παβιφθ, ν
νπνίνο ρξεζηκνπνηνχζε ζηα πεηξάκαηά ηνπ ζθπιάθηα. Γπζηπρψο, ν άλζξσπνο-
ηειεζεαηήο κέζσ ηεο ππεξβνιηθήο θαηαλάισζεο ηειενπηηθψλ πξντφλησλ κνηάδεη λα
ζπλαγσλίδεηαη ζε ππνηαγή θαη αβνπιία ηα κηθξά ζθπιάθηα, κε ηα νπνία
πεηξακαηηδφηαλ ν Παβιφθ

1
4.Ίζσο, βέβαηα, δελ είλαη αλαγθαίν λα αλαδεηήζνπκε ηηο αηηίεο ηεο ηειενπηηθήο
γνεηείαο ζε βηνινγηθνχο παξάγνληεο. "Έγρξσκε ηειεφξαζε, αζπξφκαπξε δσή",
έγξαθε έλα ζχλζεκα ζηνπο ηνίρνπο. Ίζσο, ινηπφλ, πξηλ θαηαδηθάζνπκε ηελ ηειεφξαζε,
πνπ θάησ απφ άιιεο ζπλζήθεο ζα κπνξνχζε λα είλαη έλα κέζν ςπραγσγηθφ θαη
εθπνιηηηζηηθφ, αο πξνβιεκαηηζηνχκε γηα ηε κνπληή θαη άραξε δσή, ε νπνία ζπρλά
κνηάδεη αθφκα πην αληαξή θαη ρπδαία απφ ην θάζε "κπηγθ κπξάδεξ"2. Αο αληηδξάζνπκε
γηα ηνπο θνηλσληθνχο φξνπο ηεο εξγαζηαθήο εμνπζέλσζεο θαη ηεο δηαπξνζσπηθήο
απνκφλσζεο, πνπ κεηαηξέπεη θαη ηα ζθνππίδηα ηεο ηειεφξαζεο ζε δηακάληηα ζε ηηκή

επθαηξίαο....
5.Γηα δεθαεηίεο νη επηζηήκνλεο έρνπλ κειεηήζεη ηελ επίδξαζε πνπ έρεη ε
ηειεζέαζε ζηελ αλζξψπηλε ζπκπεξηθνξά, φπσο γηα παξάδεηγκα νη ζπρλέο ζηηγκέο
βίαο. Ληγφηεξν, φκσο, έρεη κειεηεζεί ε ίδηα ε ζαγήλε ηνπ κέζνπ ζηνλ άλζξσπν,
δειαδή ην ίδην ην κέζν θαη φρη ην κήλπκα. ΄H κήπσο αληίζηνηρα κε ηελ πεξίθεκε
ξήζε "ην κέζν είλαη ην κήλπκα", ηζρχεη φηη "ην κέζν είλαη ην πξφβιεκα"!
Γ. Διαθξφο, εθ. Η Καζεκεξηλή, 17.3.2002 (δηαζθεπή).
Αθνχζηε εδψ: https://voca.ro/12Y1MhInq4rf
ΘΔΜΑΣΑ
Α.
Να απνδψζεηε πεξηιεπηηθά ην θείκελν ζχκθσλα κε ηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί (80 -
100 ιέμεηο).

Ο ζπγγξαθέαο ζηνλ πξόινγν...

Σν θείκελν αξρίδεη κε κηα εηζαγσγή...

Σν πξώην ζέκα πνπ αλαπηύζζεη αθνξά / δηαπξαγκαηεύεηαη...

΢ηε ζπλέρεηα παξνπζηάδεη θαη ηελ άπνςε όηη...

Γελ παξαιείπεη, βέβαηα, λα ηνλίζεη / λα αλαθέξεη...

Σέινο, ν ζπγγξαθέαο θαηαιήγεη...

2
Σνπνζεηείηαη ηειηθά / ζπκπεξαζκαηηθά ιέγνληαο... θαη άιιεο παξόκνηεο.

Β.
1. Πψο ιεηηνπξγεί, ζχκθσλα κε ην θείκελν, ε "αληίδξαζε πξνζαλαηνιηζκνύ" γηα
ηνπο ηειεζεαηέο; Να απαληήζεηε ζε κία παξάγξαθν 60-80 ιέμεσλ.

2. Να ζπκπιεξψζεηε ηα θελά:
Όζνη βιέπνπλ ππεξβνιηθά πνιύ ηειεόξαζε εκθαλίδνπλ ζπκπηώκαηα ......., ζεκεηώλεη.
Μάιηζηα, νη ζπγθεθξηκέλνη επηζηήκνλεο ππνζηεξίδνπλ όηη ππάξρεη κηα ελζηηθηώδεο ......
αληίδξαζε ηνπ αλζξώπνπ, ε "αληίδξαζε πξνζαλαηνιηζκνύ", πνπ δεκηνπξγεί κηα έιμε
πξνο κηα ζπζθεπή, όπωο ε ηειεόξαζε, πνπ εθπέκπεη ...... ρξώκαηα θαη ήρνπο, κε .......
ελαιιαγέο ζθελώλ θαη αθνπζκάηωλ.
3. ΢ε κία παξάγξαθν 60-80 ιέμεσλ λα αλαπηχμεηε ην ζχλζεκα ησλ ηνίρσλ πνπ
παξαηίζεηαη ζην θείκελν: "Έγρξσκε ηειεφξαζε, αζπξφκαπξε δσή".
4. Πνηεο είλαη, ζχκθσλα κε ην θείκελν, νη αηηίεο γηα ηνλ εζηζκό ηνπ ζύγρξνλνπ
αλζξώπνπ ζηελ ηειενπηηθή γνεηεία; Να απαληήζεηε ζε κία παξάγξαθν (60-80
ιέμεσλ).
Β2.
1. Με πνηεο δηαξζξσηηθέο ιέμεηο επηηπγράλεηαη ε ζπλνρή αλάκεζα ζηελ πξψηε
θαη ηε δεχηεξε παξάγξαθν, θαζψο θαη αλάκεζα ζηε δεχηεξε θαη ηελ ηξίηε
παξάγξαθν ηνπ θεηκέλνπ;

2. Πνηα είλαη ηα δνκηθά ζηνηρεία ηεο ηξίηεο παξαγξάθνπ (Όκσο... ν Παβιφθ)

ηνπ θεηκέλνπ; (κνλάδεο 2)
3. Πνηα ζρέζε ζπλνρήο ζεκαηνδνηεί ε θαζεκηά απφ ηηο δηαξζξσηηθέο ιέμεηο;

Σν αίηην - απνηέιεζκα,
Η αληίζεζε - ελαληίσζε
Η ρξνληθή ζρέζε
Όξνο, πξνυπφζεζε
Η επεμήγεζε
Η έκθαζε
Σν παξάδεηγκα
Σν ζπκπέξαζκα

4. Να γξάςεηε έλαλ πιαγηόηηηιν γηα ηελ ηέηαξηε παξάγξαθν (Ίζσο... επθαηξίαο)

3
ηνπ θεηκέλνπ.
Γ1
1. Να γξάςεηε απφ κία πξφηαζε κε θαζεκηά απφ ηηο αθφινπζεο ιέμεηο/θξάζεηο ηνπ
θεηκέλνπ κε έληνλε γξαθή: αλαπηπγκέλσλ, εμαξηεκέλνη, εζηζκό, εξγαζηαθήο
εμνπζέλσζεο, ζαγήλε.

Γ2

Η ηειεφξαζε ζε κηθξφ ή θαηαιπηηθφ βαζκφ επεξεάδεη ηνλ ηξφπν ζθέςεο θαη ηε

γεληθφηεξε ζπκπεξηθνξά καο. ΢ε έλα θείκελν πνπ ζα εθθσλήζεηε (νκηιία1) ζε ζρεηηθή
εκεξίδα σο κέινο ηνπ ζπκβνπιίνπ ηεο ξαδηνηειεφξαζεο2, λα αλαθεξζείηε ζηνπο ιφγνπο
πνπ ελνρνπνηνχλ ηελ ηειεφξαζε, λα πξνηείλεηε ηξφπνπο πξνζηαζίαο ηνπ θνηλνχ, θαη λα
επηζεκάλεηε ηξφπνπο κε ηνπο νπνίνπο ζα πξέπεη λα δξάζεη ε εθπαίδεπζε αιιά θαη νη
λένη σο δέθηεο πιεξνθνξηψλ θαη πξνηχπσλ ψζηε λα αληηζηαζνχλ ζηελ ηειενπηηθή
ππνθνπιηνχξα (350-400 ιέμεηο)

Πξνζθώλεζε (Δπηιέμηε έλα):

Πξόινγνο: Ο νκηιεηήο παξνπζηάδεη επηγξακκαηηθά ην ζέκα......

Κύξην κέξνο: Ο νκηιεηήο έρεη ηε δπλαηφηεηα λα ρξεζηκνπνηήζεη

αλάινγα κε ην ζέκα:
 Αθήγεζε: Πιεξνθνξίεο ζρεηηθέο κε ηελ ηζηνξηθή δηαδξνκή ηνπ
ζέκαηνο ή αλαδξνκή ζην παξειζφλ.
 Βεβαίσζε: Απνδεηθηηθφ θαη ηεθκεξησηηθφ πιηθφ ππέξ ηεο
ππνζηεξηδφκελεο ζέζεο. Παξαηίζεληαη επηρεηξήκαηα κε παξνπζίαζε
ζηνηρείσλ, δεδνκέλσλ, καξηπξηψλ, απφςεσλ εηδηθψλ, έηζη πνπ λα
θαιχπηεηαη ζθαηξηθά ην ζέκα θαη λα αλαδεηθλχεηαη ε νξζφηεηα ησλ
ζέζεσλ ηνπ πνκπνχ.
 Αλαζθεπή: Δθ ηνπ αληηζέηνπ απφδεημε. Παξνπζηάδεηαη ε άιιε άπνςε
θαη αληηθξνχεηαη, γεγνλφο πνπ ηζρπξνπνηεί ηε ζέζε ηνπ νκηιεηή.
Πξνβάιινληαη νη θίλδπλνη πνπ ηπρφλ ζα πξνθχςνπλ απφ ηελ
επηθξάηεζε ηνπ αληηζέηνπ.
 Δπίινγνο: ΢χληνκε αλαθεθαιαίσζε, επρή, πξνηξνπή,
επηβεβαίσζε ησλ επηρεηξεκάησλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα
ηελ ππνζηήξημε ηεο ζέζεο.
 Δπηθώλεζε: Σππνπνηεκέλε θξάζε πνπ ηνπνζεηείηαη
πάληνηε αλεμάξηεηα απφ ην θείκελν ζην θάησ δεμηφ κέξνο
ηεο γξαπηήο δηαηχπσζήο ηνπ, κε ηελ νπνία ν πνκπφο
1
http://www.efivoi.gr/
Βνπιή εθήβσλ
2
https://www.esr.gr/

4
εθθξάδεη ηηο επραξηζηίεο πξνο ηηο/ηνπο δέθηεο.

ΤΠΟ΢ΣΗΡΙΚΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ
Εθιζμένοι ζηα διαδικηςακά παισνίδια αποδείσηηκαν, ζε ποζοζηό 95% οι έθηβοι, πος επιζκέθθηκαν ηο
ιαηπείο για ηον εθιζμό ζηο διαδίκηςο ηος Ιπποκπαηείος Νοζοκομείος Θεζζαλονίκηρ, από ηον Οκηώβπιο
ηος 2008 έυρ ηον Αππίλιο ηος 2010. Παπάλληλα, διαπιζηώθηκε όηι 50% ηος δείγμαηορ παποςζίαζαν
ζςννοζηπόηηηα με τςσικέρ διαηαπασέρ.

Τα ζηοισεία αςηά παποςζιάζηηκαν ζηο ζςνέδπιο από ηον τςσίαηπο παίδυν, Κυνζηανηίνο Σιώμο, και
αθοπούν μικπό δείγμα 43 εθήβυν (39 αγόπια και 4 κοπίηζια). Οι έξι από ηοςρ εθήβοςρ με διαηαπασή
εθιζμού ζηο διαδίκηςο και ζςννοζηπόηηηα με άλλη τςσική διαηαπασή ςποβλήθηκαν ζε ενδονοκομειακή
θεπαπεία. Οι ςπόλοιποι 37 ακολούθηζαν θεπαπεία εκηόρ νοζοκομείος.

"Ο εθιζμόρ ζηο διαδίκηςο αποηελεί ζοβαπή τςσική διαηαπασή, η οποία ζςνοδεύεηαι, ζε ςτηλό
ποζοζηό, από άλλερ τςσικέρ διαηαπασέρ και αναδεικνύεηαι μεγάλη ανάγκη εκπαίδεςζηρ ηυν ειδικών
τςσικήρ ςγείαρ ζηην αναγνώπιζη ηηρ διαηαπασήρ, με ηη σπήζη πιζηοποιημένυν κλιμάκυν και
δομημένυν κλινικών ζςνενηεύξευν. Η δημιοςπγία εξειδικεςμένυν θεπαπεςηικών δομών θιλικών ππορ
ηοςρ εθήβοςρ, οι οποίερ θα παπέσοςν αποηελεζμαηική θεπαπεία ζηη ζςγκεκπιμένη διαηαπασή, κπίνεηαι
απαπαίηηηη", ανέθεπε, μεηαξύ άλλυν, ζηην ανακοίνυζή ηος ο κ. Σιώμορ.

https://www.newsit.gr/ellada/sygklonistika-stoixeia-gia-ton-ethismo-ton-ellinopoylon-
sto-diadiktyo/1979317/
Τα ςυμπτώματα του εθιςμού ςτην τηλεόραςη
Όηαλ ν εζηζκφο ζηελ ηειεφξαζε κειεηήζεθε ζηε δεθαεηία ηνπ '70, πεξηγξάθεθε
παξάιιεια κε πέληε απφ ηα επηά θξηηήξηα DSM πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηε
δηάγλσζε ηεο εμάξηεζεο απφ νπζίεο. Οη άλζξσπνη πνπ ήηαλ εζηζκέλνη ζηελ ηειεφξαζε
πέξαζαλ ηα κεγάια πνζά ηνπ ρξφλνπ ηνπο παξαθνινπζψληαο. παξαθνινπζνχζαλ ηελ
ηειεφξαζε πεξηζζφηεξν ή πεξηζζφηεξν απφ ηελ επηζπκία ηνπο. έθαλαλ επαλεηιεκκέλεο
αλεπηηπρείο πξνζπάζεηεο γηα λα πεξηνξίζνπλ ηελ παξαθνινχζεζε ηεο ηειεφξαζήο ηνπο.
απνζχξζεθαλ απφ ή παξαηηήζεθαλ απφ ζεκαληηθέο θνηλσληθέο, νηθνγελεηαθέο ή
επαγγεικαηηθέο δξαζηεξηφηεηεο πξνθεηκέλνπ λα παξαθνινπζήζνπλ ηειεφξαζε · θαη
αλέθεξαλ ζπκπηψκαηα ππνθεηκεληθήο ελφριεζεο "απφζπξζεο" φηαλ ζηεξήζεθαλ ηελ
ηειεφξαζε.

Οη κειέηεο πνπ δηεμήρζεζαλ κε απηνπξνζδηνξηδφκελνπο ηειεζεαηέο έδεημαλ φηη φζνη

ζεσξνχλ ηνπο εαπηνχο ηνπο εζηζκέλνπο ζηελ ηειεφξαζε ήηαλ γεληθφηεξα
δπζαξεζηεκέλνη, αλήζπρνη θαη απνζπξκέλνη απφ ηνπο άιινπο πνπ παξαθνινπζνχζαλ
ηειεφξαζε θαη ρξεζηκνπνίεζαλ ηελ ηειεφξαζε γηα λα απνζπάζνπλ ηελ πξνζνρή ηνπο
απφ αξλεηηθέο δηαζέζεηο, αλεζπρίεο θαη θφβνπο. αλία.

Μπνξεί λα είλαη θάπσο πην πηζαλφ λα είλαη κνλαρηθνί, ερζξηθνί θαη λα κελ έρνπλ
ηθαλφηεηα ή ελδηαθέξνλ γηα θνηλσληθέο ζρέζεηο κε άιινπο, αλ θαη δελ είλαη ζαθέο εάλ
ππάξρεη αηηηψδεο ζπλάθεηα κεηαμχ απηψλ ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ πξνζσπηθφηεηαο θαη
ηνπ εζηζκνχ ζηελ ηειεφξαζε.

Άιια ραξαθηεξηζηηθά πνπ έρνπλ ζπζρεηηζηεί κε ηνλ απηνπξνζδηνξηζκφ ηεο εζηζκέλεο

ηειεφξαζεο είλαη ε επαηζζεζία ζηελ πιήμε θαη ε ρξήζε ηεο ηειεφξαζεο γηα λα γεκίζεη
ρξφλν.

Η ηειεφξαζε ρξεζηκνπνηείηαη σο έλαο ηξφπνο γηα λα απνθχγεηε κάιινλ λα αλαδεηήζεηε

δηέγεξζε. Δπηπιένλ, νη άλζξσπνη πνπ γίλνληαη εζηζκέλνη ζηελ ηειεφξαζε έρνπλ θαθφ

5
έιεγρν ειέγρνπ, ελνρέο θαη είλαη επηξξεπείο ζε νλεηξνπνιήζεηο πνπ εκπεξηέρνπλ θφβν
απνηπρίαο.

Οι κίνδυνοι του εθιςμού ςτην τηλεόραςη

Η έξεπλα απνθάιπςε αλεζπρεηηθέο ελδείμεηο φηη ε ππεξβνιηθή παξαθνινχζεζε ηεο
ηειεφξαζεο ζπλδέεηαη κε κηθξφηεξε δηάξθεηα δσήο. Όζνη βξίζθνληαλ ζηελ πςειφηεξε
θαηεγνξία θηλδχλνπ παξαθνινπζνχζαλ θαηά κέζν φξν 6 ψξεο ηειεφξαζεο ηελ εκέξα
θαη είραλ δηάξθεηα δσήο πεξίπνπ 5 ρξφληα κηθξφηεξε απφ φ, ηη νη άλζξσπνη πνπ δελ
έβιεπαλ ηειεφξαζε.

https://el.reoveme.com/%CF%84%CE%B1-
%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%80%CF%84%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF%8
4%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF%CE%B9-
%CE%BA%CE%AF%CE%BD%CE%B4%CF%85%CE%BD%CE%BF%CE%B9-
%CF%84%CE%BF%CF%85/

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

# data[].attributes.attachment_link.description
ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΔΛΔΤΘΔΡΙΑ Κείκελν [Ο εζηζκόο ζηελ ηειεόξαζε] 1.Μπαίλνπκε ζην ζπίηη θαη ε πξψηε καο θίλεζε είλαη λα παηήζνπκε ην θνπκπί ηνπ ηειεθνληξφι. ΢πδεηνχκε κε θίινπο, αιιά ην κάηη φιν μεγιηζηξά πξνο ηελ πνιύρξσκε νζφλε, δελ κπνξνχκε λα ζπγθεληξσζνχκε ζηε ζπδήηεζε, αιιά δελ θιείλνπκε θαη ηελ ηειεφξαζε.

# data[].attributes.headline
Η άλλη δημοσιογραφία

# data[].attributes.subject
Η άλλη δημοσιογραφία

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Γενικοφ Λυκείου

ΚΡΙΣΗΡΙΟ 14545 (Από Σράπεηα κεμάτων)

Ελλθνικι Γλϊςςα (Νεοελλθνικι Γλϊςςα και Λογοτεχνία)

Βϋ Σάξθ Ημεριςιου και Εςπερινοφ Γενικοφ Λυκείου

ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΤΘΕΡΙΑ

Κείμενο 1

Η άλλθ δθμοςιογραφία
Άρκρο του Ηλία Βεργίτςθ, αρχιςυντάκτθ ςτο ειδθςεογραφικό τμιμα τθσ διαδικτυακισ πφλθσ in.gr, το
οποίο δθμοςιεφτθκε ςτισ 24.11.2008 ςτθν ψθφιακι ζκδοςθ τθσ εφθμερίδασ Το Βιμα. Το κείμενο
τροποποιικθκε κατάλλθλα για τισ ανάγκεσ τθσ αξιολόγθςθσ.

Θα μποροφςε να ειπωκεί - με αρκετι δόςθ ιςτορικισ αυκαιρεςίασ, είναι αλικεια -

ότι ο Θουκυδίδθσ υπιρξε ο πρϊτοσ δθμοςιογράφοσ τθσ Ιςτορίασ, διότι κατζγραψε γεγονότα
απογυμνωμζνα από τα μυκολογικά τουσ ςτοιχεία, ςε μια γλϊςςα λαϊκι και κατανοθτι από
όλουσ. *...+ ΢τουσ 26 αιϊνεσ που μεςολάβθςαν από τότε θ είδθςθ πλζον μεταδίδεται ςε
κλάςματα του δευτερολζπτου και τα περικϊρια για ταυτόχρονθ ανάλυςι τθσ ολοζνα
ςτενεφουν. Σα παραδοςιακά μζςα ενθμζρωςθσ αναηθτοφν νζεσ διεξόδουσ μπροςτά ςτισ
αυξθμζνεσ απαιτιςεισ ενόσ νζου είδουσ κοινοφ, που απαιτεί γριγορθ, ζγκυρθ, ςαφι και
κυρίωσ "ζξυπνθ" ενθμζρωςθ. Μπορεί άραγε το διαδίκτυο - αν και βρίςκεται ακόμθ ςτθν
εφθβικι θλικία - να εκφράςει το εξελιςςόμενο αυτό αίτθμα; Σι είναι τελικά αυτό που
διαφοροποιεί ςιμερα τα ιντερνετικά μζςα ενθμζρωςθσ από τα παραδοςιακά;
Σο πρϊτο ςτοιχείο είναι το κοινό τουσ. Γνωρίηουμε, λίγο ωσ πολφ, το target group1
των εφθμερίδων, τθσ τθλεόραςθσ και του ραδιοφϊνου: το ςφνολο του πλθκυςμοφ ςτον
χϊρο εμβζλειάσ τουσ, ο οποίοσ κατά κφριο λόγο περιορίηεται εντόσ εκνικϊν ςυνόρων. ΢τθν
περίπτωςθ των διαδικτυακϊν μζςων τα πράγματα είναι διαφορετικά: καταναλωτζσ του
1
προϊόντοσ είναι αναγκαςτικά όςοι διακζτουν τθν τεχνικι δυνατότθτα να αποκτιςουν
πρόςβαςθ ςε αυτό. Δεφτερο ςτοιχείο διαφοροποίθςθσ είναι το προφίλ του μζςου
"αναγνϊςτθ". Σο προφίλ του αναγνϊςτθ εφθμερίδασ διαφοροποιείται ςε πολλά ςθμεία
από αυτό του ακροατι ραδιοφϊνου και του τθλεκεατι, αλλά ςτθ ςκλθρι ουςία του
πράγματοσ υπάρχει ζνα ενοποιθτικό χαρακτθριςτικό: θ μαηικότθτα. Και τα τρία
παραδοςιακά μζςα ενθμζρωςθσ απευκφνονται ςε όλουσ. Από τθ νοικοκυρά, τον οδθγό
ταξί, τον δθμόςιο υπάλλθλο ωσ τον πανεπιςτθμιακό λειτουργό, τον φοιτθτι και τον
ςυνταξιοφχο. Όλοι είναι δυνάμει "πελάτεσ". ΢το διαδίκτυο τα πράγματα είναι διαφορετικά.
Σα ιντερνετικά μζςα ενθμζρωςθσ απευκφνονται - ακόμθ - ςε μια "ελίτ" πολιτϊν.
Πρόκειται για ανκρϊπουσ 20-40 ετϊν, μζςου ωσ ανϊτερου βιοτικοφ επιπζδου, ςυνικωσ
μορφωμζνουσ και πολφγλωςςουσ. Για τον λόγο αυτόν το κοινό των διαδικτυακϊν μζςων
1
νκάδα-ζηόρνο

2
είναι πιο απαιτθτικό και πιο ενθμερωμζνο.
Οι διαφορζσ όμωσ γίνονται ςαφζςτερεσ ςε ό,τι αφορά τθν αμεςότθτα και τθ
διειςδυτικότθτα τθσ είδθςθσ. Ο Σφποσ - είναι ςαφζσ - ενθμερϊνει για τα γεγονότα με μια
κακυςτζρθςθ τουλάχιςτον ζξι ωρϊν, δίνοντασ όμωσ τθ δυνατότθτα ςτον αναγνϊςτθ να
εμβακφνει ςτθν είδθςθ, προςφζροντασ τθν ανάλυςι τθσ ςε ζναν πεπεραςμζνο χϊρο
χαρτιοφ. Σο ραδιόφωνο είναι ευζλικτο και ενθμερϊνει άμεςα για γεγονότα που μόλισ
ςυνζβθςαν, χωρίσ όμωσ να ζχει τθ δυνατότθτα να ςυνδζςει με τα προθγοφμενα που
οδιγθςαν ςε αυτά και χωρίσ να δίνει ςτον ακροατι μια ςφαιρικι εικόνα τθσ κατάςταςθσ,
όπωσ κα ζκανε μια εφθμερίδα. Η δε τθλεόραςθ είναι άμεςθ όςο και το ραδιόφωνο αλλά
παραμζνει δζςμια τθσ εικόνασ, δθλαδι του εντυπωςιαςμοφ: γεγονότα με καλι εικόνα
γίνονται βαςικζσ και ουςιαςτικζσ ειδιςεισ. Ειδιςεισ χωρίσ εικόνα "κάβονται" ςε μερικά
δευτερόλεπτα ςτο τζλοσ των δελτίων. Σο ίντερνετ είναι το μοναδικό μζςο που λειτουργεί με
όλα τα πλεονεκτιματα των υπολοίπων και με τα επιπλζον που του δίνουν τα τεχνικά
χαρακτθριςτικά του. Ο αναγνϊςτθσ ενθμερϊνεται άμεςα - μζςα ςε ελάχιςτα λεπτά - για
τθν είδθςθ που αυτόσ επικυμεί, πλθροφορείται για προθγοφμενα γεγονότα, ζχει ςτθ
διάκεςι του απεριόριςτο οπτικοακουςτικό υλικό, αναλφςεισ από άπειρεσ πθγζσ,
αρκρογραφία και, κυρίωσ, όλα αυτά παραμζνουν ςτθ διάκεςι του κεωρθτικά για πάντα,
αποκθκευμζνα κάπου ςτο Διαδίκτυο.

Κείμενο 2
Παλιζσ φωτογραφίεσ
1 2
Ποίθμα του Τίτου Πατρίκιου (1928-) από τθ ςυλλογι, ΢υγκατοίκθςθ με το παρόν , Κζδροσ, 2011.

Πάλι κοιτάηω παλιζσ φωτογραφίεσ

από διαδθλϊςεισ, πορείεσ, ςυγκεντρϊςεισ
ςε δρόμουσ, ςε γιπεδα, ςε πλατείεσ
φωτογραφίεσ του '65, του '68, του '74, του '81.
Μζςα ςε ομοιόμορφα πλικθ
προςπακϊ να μεγεκφνω τισ φυςιογνωμίεσ
να ξεχωρίςω τθν ζκφραςθ του κάκε ανκρϊπου
τθ κελθματικι, τθν ανυποχϊρθτθ, τθν εξεγερμζνθ
τθν αιματοβαμμζνθ, τθ χαροφμενθ
όμωσ τα πρόςωπα δείχνουν ξεκωριαςμζνα

1
Αφιζρωμα τθσ ΕΡΣ
2
Δθμοςίευμα Κακθμερινισ
3
όπωσ το χαρτί των παλιϊν εφθμερίδων
όπωσ οι περςινζσ και οι προπζρςινεσ ειδιςεισ.

4
Άραγε απ' όλουσ ποιοι πζκαναν και ξεχαςτικαν
ποιοι από τότε κιόλασ ιςαν αγνοθμζνοι
ποιοι βρίςκονται και ςιμερα μαηί
ποιοι ονειρεφονται από κοινοφ το ίδιο όνειρο
ποιοι ακόμα μιλάνε μεταξφ τουσ
ποιοι μζνουν χωμζνοι χϊρια ςτθ γωνιά τουσ
ποιοι βρίςκουν καταφφγιο ςτθν αβεβαιότθτα
ποιοι ςτθν ατράνταχτθ ςιγουριά;
Όςο κοιτάηω τισ παλιζσ φωτογραφίεσ
τόςο πιο κακαρά το βλζπω
περιςςότερο κι από το παρελκόν
το μζλλον είναι που δεςμεφει.

ΘΕΜΑΣΑ

ΘΕΜΑ 1

1ο υποερϊτθμα (μονάδεσ 10)

Να αποδϊςεισ ςυνοπτικά ςε 60 - 70 λζξεισ τισ διαφορζσ ανάμεςα ςτα παραδοςιακά μζςα
ενθμζρωςθσ και το διαδίκτυο, ςφμφωνα με το Κείμενο 1.
Μονάδεσ 10

2ο υποερϊτθμα (μονάδεσ 10)

΢τθν πρϊτθ παράγραφο του Κειμζνου 1 ο Ηλίασ Βεργίτςθσ κάνει χριςθ του ερωτιματοσ "Τι
είναι τελικά αυτό που διαφοροποιεί ςιμερα τα ιντερνετικά μζςα ενθμζρωςθσ από τα
παραδοςιακά;"
Να αιτιολογιςεισ τον ρόλο του ερωτιματοσ αυτοφ ςτθν οργάνωςθ του κειμζνου.
Μονάδεσ 10

3ο υποερϊτθμα (μονάδεσ 15)

Να αποδϊςεισ τον ρόλο των ακόλουκων ςθμείων ςτίξθσ ςτο νόθμα του κειμζνου 1:
α. τθσ διπλισ παφλασ και του ερωτθματικοφ ςτο χωρίο: "Μπορεί άραγε το διαδίκτυο - αν
και βρίςκεται ακόμθ ςτθν εφθβικι θλικία - να εκφράςει το εξελιςςόμενο αυτό αίτθμα;" (1θ
παράγραφοσ+

5
β. τθσ άνω και κάτω τελείασ ςτο χωρίο: "Στθν περίπτωςθ των διαδικτυακϊν μζςων τα
πράγματα είναι διαφορετικά: καταναλωτζσ του προϊόντοσ είναι αναγκαςτικά ..." (2θ
παράγραφοσ+
γ. των ειςαγωγικϊν ςτο χωρίο: "Ειδιςεισ χωρίσ εικόνα "κάβονται" ςε μερικά δευτερόλεπτα
ςτο τζλοσ των δελτίων" (3θ παράγραφοσ]
δ. των κομμάτων ςτο χωρίο: "Ο αναγνϊςτθσ ενθμερϊνεται άμεςα - μζςα ςε ελάχιςτα
λεπτά - για τθν είδθςθ που αυτόσ επικυμεί, πλθροφορείται για προθγοφμενα γεγονότα,
ζχει ςτθ διάκεςι του απεριόριςτο οπτικοακουςτικό υλικό, αναλφςεισ από άπειρεσ πθγζσ,
αρκρογραφία..." (3θ παράγραφοσ+
Μονάδεσ 15

ΘΕΜΑ 2 (μονάδεσ 30)

Ο ςυντάκτθσ του κειμζνου 1 υποςτθρίηει ότι τα "παραδοςιακά μζςα ενθμζρωςθσ

αναηθτοφν νζεσ διεξόδουσ μπροςτά ςτισ αυξθμζνεσ απαιτιςεισ ενόσ νζου κοινοφ που
απαιτεί γριγορθ, ζγκυρθ, ςαφι και κυρίωσ "ζξυπνθ" ενθμζρωςθ".

΢ε ζνα άρκρο ςασ για το ςχολικό περιοδικό να επιςθμάνετε τα αρνθτικά ςθμεία των
ΜΜΕ, που κατά τθ γνϊμθ ςασ πρζπει να αλλάξουν (350 λζξεισ).

Μονάδεσ 30

ΘΕΜΑ 3 (μονάδεσ 15)

Ποιο κεωρείτε πωσ αποτελεί το βαςικό κζμα του ποιιματοσ, κατά τθ γνϊμθ ςασ;
Αξιοποιϊντασ τρεισ κατάλλθλουσ κειμενικοφσ δείκτεσ του ποιιματοσ να τεκμθριϊςετε
τθν απάντθςι ςασ, παρακζτοντασ και τθν προςωπικι ςασ άποψθ.

Μονάδεσ 20

ΘΕΜΑ 4 (μονάδεσ 15)

Να ςχολιάςεισ τθ ςτάςθ του ποιθτι απζναντι ςτο παρελκόν και το μζλλον, εςτιάηοντασ ςτο
περιεχόμενο των τεςςάρων τελευταίων ςτίχων του ποιιματοσ (80-200 λζξεισ).
Μονάδεσ 15

6
Βϋ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗ΢ΙΟΤ ΚΑΙ Ε΢ΠΕΡΙΝΟΤ ΓΕΛ
Κείμενο 1 ΜΗ ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΚΟ

Η άλλθ δθμοςιογραφία
Άρκρο του Ηλία Βεργίτςθ, αρχιςυντάκτθ ςτο ειδθςεογραφικό τμιμα τθσ διαδικτυακισ πφλθσ in.gr, το
οποίο δθμοςιεφτθκε ςτισ 24.11.2008 ςτθν ψθφιακι ζκδοςθ τθσ εφθμερίδασ Το Βιμα. Το κείμενο
τροποποιικθκε κατάλλθλα για τισ ανάγκεσ τθσ αξιολόγθςθσ.

2η ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ΢

Σο πρϊτο ςτοιχείο είναι το κοινό τουσ. Σο ςφνολο του κοινοφ των εφθμερίδων,

Γνωρίηουμε, λίγο ωσ πολφ, το target group τθλεόραςθσ και ραδιοφϊνου

των εφθμερίδων, τθσ τθλεόραςθσ και του περιορίηεται εντόσ εκνικϊν ςυνόρων.

ραδιοφϊνου: το ςφνολο του πλθκυςμοφ ςτον Λεξιλόγιο

χϊρο εμβζλειάσ τουσ, ο οποίοσ κατά κφριο Εμβζλεια= ακτίνα αποτελεςματικισ
λόγο περιορίηεται εντόσ εκνικϊν ςυνόρων. δράςθσ:
΢τθν περίπτωςθ των διαδικτυακϊν μζςων τα (μτφ.) ζκταςθ επίδραςθσ, επιρροισ ι
πράγματα είναι διαφορετικά: καταναλωτζσ απιχθςθσ ςτθν κοινωνία:

του προϊόντοσ είναι αναγκαςτικά όςοι H ~ μιασ άποψθσ. Πολιτικόσ / επιςτιμονασ

διακζτουν τθν τεχνικι δυνατότθτα να με μεγάλθ ~ και διεκνζσ κφροσ.

αποκτιςουν πρόςβαςθ ςε αυτό Οι καταναλωτζσ των διαδικτυακϊν

μζςων είναι όςοι διακζτουν τεχνικζσ
.
ικανότθτεσ.

Λεξιλόγιο

Καταναλωτζσ=αυτόσ που

προμθκεφεται ι που χρθςιμοποιεί

καταναλωτικά αγακά:

Παραγωγοί και καταναλωτζσ, αγοραςτζσ.

Ι.Οι Ζλλθνεσ είναι καταναλωτζσ φυτικϊν

λιπϊν. Δείκτθσ τιμϊν καταναλωτι, δείκτθσ
που παρουςιάηει τισ μεταβολζσ ςτισ τιμζσ
οριςμζνων οικονομικϊν αγακϊν. Iνςτιτοφτο
Προςταςίασ Kαταναλωτϊν.

|| Οι καταναλωτζσ θλεκτρικοφ ρεφματοσ.

Οδθγίεσ του Οργανιςμοφ Yδρεφςεωσ προσ

7
τουσ καταναλωτζσ.

Δεφτερο ςτοιχείο διαφοροποίθςθσ είναι το Σο προφίλ του μζςου αναγνϊςττθ

προφίλ του μζςου "αναγνϊςτθ".Σο προφίλ του 1.διαφζρει από το αντίςτοιχο προφίλ
αναγνϊςτθ εφθμερίδασ διαφοροποιείται ςε του ακροατι ραδιοφϊνου
πολλά ςθμεία από αυτό του ακροατι ΢τα παραδοςιακά μζςα ενθμζρωςθσ
ραδιοφϊνου και του τθλεκεατι, αλλά ςτθ κυριαρχεί θ μαηικότθτα.
ςκλθρι ουςία του πράγματοσ υπάρχει ζνα
ενοποιθτικό χαρακτθριςτικό: θ μαηικότθτα. Και
τα τρία παραδοςιακά μζςα ενθμζρωςθσ
απευκφνονται ςε όλουσ. Από τθ νοικοκυρά, τον
οδθγό ταξί, τον δθμόςιο υπάλλθλο ωσ τον
πανεπιςτθμιακό λειτουργό, τον φοιτθτι και τον
ςυνταξιοφχο. Όλοι είναι δυνάμει "πελάτεσ". ΢το Σα ιντερνετικά μζςα ενθμζρωςθσ
διαδίκτυο τα πράγματα είναι διαφορετικά. Σα απευκφνονται - ακόμθ - ςε μια "ελίτ"
ιντερνετικά μζςα ενθμζρωςθσ απευκφνονται - πολιτϊν.
ακόμθ - ςε μια "ελίτ" πολιτϊν. Πρόκειται για
ανκρϊπουσ 20-40 ετϊν, μζςου ωσ ανϊτερου Λεξιλόγιο
βιοτικοφ επιπζδου, ςυνικωσ μορφωμζνουσ και Διαφοροποίθςθ
πολφγλωςςουσ. Για τον λόγο αυτόν το κοινό μαηικότθτα
των διαδικτυακϊν μζςων

3η ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ΢

Οι διαφορζσ όμωσ γίνονται ςαφζςτερεσ ςε Σφποσ

ό,τι αφορά τθν αμεςότθτα και τθ  Ενθμερϊνει με κακυςτζρθςθ

διειςδυτικότθτα τθσ είδθςθσ. Ο Σφποσ - είναι
 Δίνει τθ δυνατότθτα εμβάκυνςθσ
ςαφζσ - ενθμερϊνει για τα γεγονότα με μια
Ραδιόφωνο
8
κακυςτζρθςθ τουλάχιςτον ζξι ωρϊν, δίνοντασ  Δε ςυνδζει με τα προθγοφμενα
όμωσ τθ δυνατότθτα ςτον αναγνϊςτθ να
 Ενθμερϊνει άμεςα
εμβακφνει ςτθν είδθςθ, προςφζροντασ τθν
ανάλυςι τθσ ςε ζναν πεπεραςμζνο χϊρο Σθλεόραςθ
χαρτιοφ. Σο ραδιόφωνο είναι ευζλικτο και
 Άμεςθ ενθμζρωςθ
ενθμερϊνει άμεςα για γεγονότα που μόλισ
 Παραμζνει δζςμια τθσ εικόνασ
ςυνζβθςαν, χωρίσ όμωσ να ζχει τθ
Λεξιλόγιο
δυνατότθτα να ςυνδζςει με τα προθγοφμενα
που οδιγθςαν ςε αυτά και χωρίσ να δίνει Εμβάκυνςθ=
ςτον ακροατι μια ςφαιρικι εικόνα τθσ
εξζταςθ και κατανόθςθ μιασ ςκζψθσ,
κατάςταςθσ, όπωσ κα ζκανε μια εφθμερίδα. Η
ενόσ διανοιματοσ κτλ. ςε βάκοσ: Aπό
δε τθλεόραςθ είναι άμεςθ όςο και το
τθν ~ ςτο νόθμα του πρωτοτφπου
ραδιόφωνο αλλά παραμζνει δζςμια τθσ
εξαρτάται θ ποιότθτα τθσ μετάφραςθσ.
εικόνασ, δθλαδι του εντυπωςιαςμοφ:
Εντυπωςιαςμόσ= θ πρόκλθςθ ζντονων
γεγονότα με καλι εικόνα γίνονται βαςικζσ και
εντυπϊςεων: Yπερζβαλε για λόγουσ
ουςιαςτικζσ ειδιςεισ. Ειδιςεισ χωρίσ εικόνα
εντυπωςιαςμοφ. Ο ~ τθσ κοινισ γνϊμθσ.
"κάβονται" ςε μερικά δευτερόλεπτα ςτο
τζλοσ των δελτίων

Σο ίντερνετ είναι το μοναδικό μζςο που Διαδίκτυο

λειτουργεί με όλα τα πλεονεκτιματα των Διακζτει τα πλεονεκτιματα των

υπολοίπων και με τα επιπλζον που του παραδοςιακϊν μζςων
δίνουν τα τεχνικά χαρακτθριςτικά του. Ο
Και επιπλζον
αναγνϊςτθσ ενθμερϊνεται άμεςα - μζςα ςε
ελάχιςτα λεπτά - για τθν είδθςθ που αυτόσ  Αμεςότθτα

επικυμεί, πλθροφορείται για προθγοφμενα  Απεριόριςτο υλικό

γεγονότα, ζχει ςτθ διάκεςι του απεριόριςτο
 Διακζςιμο υλικό κάκε ςτιγμι
οπτικοακουςτικό υλικό, αναλφςεισ από
άπειρεσ πθγζσ, αρκρογραφία και, κυρίωσ, όλα
αυτά παραμζνουν ςτθ διάκεςι του κεωρθτικά
για πάντα, αποκθκευμζνα κάπου ςτο
Διαδίκτυο.
 Σύνθετες λέξεις
 Λέξεις από την ξένη γλώσσα στην ελληνική

9
΢ΤΝΘΕ΢Η ΚΕΙΜΕΝΟΤ- ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ΢

Σο διαδίκτυο, αντίκετα με τα παραδοςιακά μζςα ενθμζρωςθσ, δεν απευκφνεται ςε όλουσ

αλλά ςε ζνα περιοριςμζνο, μορφωμζνο, ευκατάςτατο και νεανικό κυρίωσ κοινό. ΢υνδυάηει
τα κετικά των παραδοςιακϊν μζςων, δθλαδι τθν άμεςθ ενθμζρωςθ, τον ςυςχετιςμό με
προθγοφμενα γεγονότα, τθν οπτικοποίθςθ και ανάλυςθ τθσ πλθροφορίασ. Παράλλθλα,
αξιοποιεί τισ νζεσ τεχνικζσ δυνατότθτεσ και οι πλθροφορίεσ που μεταφζρει είναι πάντοτε
προςβάςιμεσ ςτον χριςτθ τουσ.

Κείμενο 2 ΛΟΓΟΣΕΧΝΙΚΟ
Παλιζσ φωτογραφίεσ3
4 5
Ποίθμα του Τίτου Πατρίκιου (1928-) από τθ ςυλλογι, ΢υγκατοίκθςθ με το παρόν , Κζδροσ, 2011.

Αθόπμηζη: Αλαδήηεζε παιηώλ θσηνγξαθηώλ από ην Ιζηνξηθό Αξρείν ΕΛΙΑ 6

1η ομάδα

Α΄ εληθό πξόζσπν: ύθνο εμνκνινγεηηθό

Πάιη θνηηάδσ παιηέο θσηνγξαθίεο από Υώξνη θνηλσληθώλ θαη πνιηηηθώλ

δηαδειώζεηο, πνξείεο, ζπγθεληξώζεηο δξάζεσλ

ζε δξόκνπο, ζε γήπεδα, ζε πιαηείεο

θσηνγξαθίεο ηνπ '65, ηος '68, ηος '74, ηος '81. Επηζήκαλζε ηζηνξηθώλ γεγνλόησλ

2η ομάδα

Μέζα ζε ομοιόμοπθα πιήζε Από ην ζύλνιν πεξλάεη ζην άηνκν

πξνζπαζώ λα κεγεζύλσ ηηο θπζηνγλσκίεο

λα μερσξίζσ ηελ έθθξαζε ηνπ κάθε ανθπώπος

ηε θεληματική, την ανυποχώπητη, την εξεγεπμένη Η ζεκαζία ηνπ επηζέηνπ θαη ηεο
κεηνρήο

33
Παλιζσ φωτογραφίεσ, μια πρόταςθ ανάγνωςθσ
https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/bitstream/123456789/6403/1/6.%20%CE%A0%CE%B1%CE%BB%CE%B9
%CE%AC%20%CF%86%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1%20%
CE%BC%CE%AF%CE%B1%20%CF%80%CF%81%CF%8C%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20%CE%B1%CE
%BD%CE%AC%CE%B3%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%AE%CF%82%20%CF%84%CE%B7%CF%82.pdf
4
Αφιζρωμα τθσ ΕΡΣ
5
Δθμοςίευμα Κακθμερινισ
6
http://www.elia.org.gr/digitized-collections/collections-tour/

10
Η επηζπκία αληίζηαζεο, ε εμέγεξζε

την αιματοβαμμένη, τη χαπούμενη

3η ομάδα

Ανηίθεζη μεηαξύ πποζδοκιών και ππαγμαηικόηηηαρ

όμυρ ηα πξόζσπα δείρλνπλ μεζσξηαζκέλα Αληηζεηηθόο ζύλδεζκνο

όπσο ην ραξηί ησλ παιηώλ εθεκεξίδσλ παξνκνίσζε

όπσο νη πεξζηλέο θαη νη πξνπέξζηλεο εηδήζεηο. παξνκνίσζε

4η ομάδα

Άξαγε απ' όινπο πνηνη πέζαλαλ θαη μεραζηήθαλ Επώηημα: Σκέτειρ,

πποβλημαηιζμοί, ζςναιζθήμαηα

πνηνη από ηόηε θηόιαο ήζαλ αγλνεκέλνη επαλάιεςε

πνηνη βξίζθνληαη θαη ζήκεξα καδί επαλάιεςε

πνηνη νλεηξεύνληαη από θνηλνύ ην ίδην όλεηξν επαλάιεςε

πνηνη αθόκα κηιάλε κεηαμύ ηνπο

πνηνη κέλνπλ ρσκέλνη ρώξηα ζηε γσληά ηνπο

πνηνη βξίζθνπλ θαηαθύγην ζηελ αβεβαηόηεηα

πνηνη ζηελ αηξάληαρηε ζηγνπξηά; επαλάιεςε

5η ομάδα

Όζν θνηηάδσ ηηο παιηέο θσηνγξαθίεο Αληίζεζε παξειζόληνο-παξόληνο-

ηόζν πην καθαπά ην βιέπσ Η θαηάιεμε ησλ ζπιινγηζκώλ ηνπ

πεξηζζόηεξν θη από ην παξειζόλ

ηο μέλλον είναι πος δεζμεύει. Η δηηηή ζεκαζία ηεο ιέμεο δεζμεύει

11
ΕΠΙΠΡΟ΢ΘΕΣΟ ΤΛΙΚΟ

Η πνηεηηθή ζπιινγή "Σςγκαηοίκηζη με ηο παπόν" ηνπ Τίηος Παηπίκιος θηλείηαη κε

βάζε ηα πηζαλά πξνζδόθηκα δσήο ηνπ αλζξώπνπ θαη ηεο θαηνηθίαο ηνπ. Η ζύγθξηζε ησλ
πηζαλώλ απηώλ ρξνληθώλ νξίσλ είλαη πνπ ηξνθνδνηεί ηα πεξηζζόηεξα από ηα πνηήκαηα
ηεο ζπιινγήο.

Εηδηθά ζηα πξώηα πνηήκαηα γίλεηαη κηα ζαθήο δηάθξηζε κεηαμύ ηεο θσλήο ηνπ αθεγεηή
πνπ αθνύκε ζε όια ηα πνηήκαηα θαη ελόο άιινπ, ζρεδόλ παληνγλώζηε, πνπ αθνξκάηαη
από ηα πεξηερόκελα γηα λα δώζεη πην θηινζνθηθέο πξνεθηάζεηο. Η δηαθνξνπνίεζε ησλ
θσλώλ γίλεηαη εκπξνζέησο αθνύ ν πνηεηήο πιαγηάδεη ηε γξακκαηνζεηξά όηαλ ζέηεη ηνλ
παληνγλώζηε αθεγεηή ζε ιεηηνπξγία. Καη ελώ ν απηνδηεγεηηθόο αθεγεηήο παξνπζηάδεη
κε πξνθνξηθή ξνή ιόγνπ ηα θαηά βάζε απηνβηνγξαθηθά γεγνλόηα ("Βέβαηα δελ ήηαλε
δηθό καο, ε πνιπθαηνηθία/ αλήθε νιόθιεξε ζ' έλαλ εηζαγσγέα ράξηνπ/όκσο εκείο ην
ιέγακε "ην ζπίηη καο"/δίρσο θαζόινπ λα καο λνηάδεη."), ν εμσ-δηεγεηηθόο αθεγεηήο
απνζηαζηνπνηείηαη, εθθξάδεηαη πην θνθηά θαη απνθζεγκαηηθά ("Οη άλζξσπνη αλ δελ
ζθνησζνύλ ζηνπο πνιέκνπο.../δνύλε πεξηζζόηεξεο δσέο από ηα ζπίηηα"), αιιά θαη
θάπνηεο θνξέο θαηαιήγεη λα ινμνδξνκεί επηζηξέθνληαο ζηε θσλή πνπ κπνξεί λα
εθθξάζεη ςπρηθό πάζνο ("θαη ηα πνιιά ιόγηα ζηελ πνίεζε δελ ρξεηάδνληαη/κα ηώξα
νύηε θη απηό κε λνηάδεη.").

Η πνηεηηθή ηνπ βαζίδεηαη ζε ανηιθεηικά μοηίβα, όπσο νη ήσοι θαη νη ζιυπέρ, ην παπελθόν κε ηηο
νδπλεξέο αλακλήζεηο θαη ην παπόν, ε θθοπά ηνπ ζώμαηορ θαη ηα αειθαλή ζςναιζθήμαηα. Η ειπυνεία
δηαβξώλεη ηελ αθήγεζε ε νπνία ζπρλά γίλεηαη αιιεγνξηθή. Παξόιν πνπ ν πνηεηήο δελ ηξέθεη απηαπάηεο
γηα ηε ζέζε ηεο πνίεζεο ζην ζεκεξηλό θόζκν, ζεκεηώλεη. "Επηζθνπώληαο ηα πξάγκαηα πνπ έρνπλ ήδε
γίλεη
Η πνίεζε ςάρλεη γηα απαληήζεηο
ζ' εξσηήκαηα πνπ δελ έρνπλ αθόκα ηεζεί".

Πετροπούλου Ναυςικά, "Εννέα ποιήματα. Παλιέσ φωτογραφίεσ", Διαγώνιος, τχ. 2

(Ιούλιοσ-Δεκέμβριοσ 1961), ς. 74
ΘΕΜΑ 4

Ερμθνευτικό ςχόλιο

Σο ποιθτικό υποκείμενο νοςταλγεί το παρελκόν κοιτάηοντασ τισ παλιζσ φωτογραφίεσ, οι

οποίεσ δθλϊνουν μια αγωνιςτικι διάκεςθ των ανκρϊπων (διαδθλϊςεισ, πορείεσ) κακϊσ
και μια κατάςταςθ πάνδθμθσ ςυμμετοχισ ςε πολιτικά γεγονότα (ςυγκεντρϊςεισ ςε
δρόμουσ, ςε γιπεδα, ςε πλατείεσ). Από τθν άλλθ φαίνεται να προβλθματίηεται περιςςότερο
για το μζλλον, να δεςμεφεται από τθν ευκφνθ που ζχει απζναντι ςτισ επόμενεσ γενιζσ, να
τισ ευαιςκθτοποιιςει και να ενιςχφςει τθν αγωνιςτικι τουσ ςτάςθ.

Θα μποροφςε κάποιοσ να πει ότι δθλϊνει τθν απογοιτευςι του από τθν ζλλειψθ

12
αγωνιςτικότθτασ που χαρακτθρίηει τουσ ανκρϊπουσ τθσ ςφγχρονθσ εποχισ και ότι
εκφράηει, πζρα από τθν απογοιτευςθ, και το δικό του χρζοσ να δράςει κοινωνικά και να
μθν μείνει ςε μια νοςταλγικι αναπόλθςθ του παρελκόντοσ του.

13

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
14545- Η ΑΛΛΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ

# data[].attributes.attachment_link.description
Γενικοφ Λυκείου Βϋ Σάξθ Ημεριςιου και Εςπερινοφ Γενικοφ Λυκείου ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΤΘΕΡΙΑ Κείμενο 1 Η άλλθ δθμοςιογραφία Άρκρο του Ηλία Βεργίτςθ, αρχιςυντάκτθ ςτο ειδθςεογραφικό τμιμα τθσ διαδικτυακισ πφλθσ in.gr, το οποίο δθμοςιεφτθκε ςτισ 24.11.2008 ςτθν ψθφιακι ζκδοςθ τθσ εφθμερίδασ Το Βιμα. Το κείμενο τροποποιικθκε κατάλλθλα για τισ ανάγκεσ τθσ αξιολόγθςθσ.

# data[].attributes.headline
Διαβάζουμε εφημερίδες;

# data[].attributes.subject
Διαβάζουμε εφημερίδες;

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
EΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ 20237 | PDF

# data[].attributes.attachment_link.description
Μπιλανάκη Ελευθερία

# data[].attributes.attachment_link.title
Μελέτη περίπτωσης: πρόγραμμα αγωγής υγείας σε Γενικό Λύκειο

# data[].attributes.attachment_link.description
Μπιλανάκη Ελευθερία 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ειδικής Αγωγής με διεθνή συμμετοχή, με τίτλο: Η Ειδική Αγωγή Αφετηρία εξελίξεων στην Επιστήμη και στην Πράξη Ημερομηνία διεξαγωγής: 15,16,17,18 Απριλίου 2010 Χώρος διεξαγωγής: Φιλοσοφική Αθηνών, Πανεπιστημιόπολη, Ιλίσια

# data[].attributes.headline
Καταπολεμώντας τους φόβους των παιδιών

# data[].attributes.subject
Καταπολεμώντας τους φόβους των παιδιών