# data[].attributes.body
Wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla.

# data[].attributes.headline
Nagrody Nobla 2019: pełna lista laureatów

# data[].attributes.subject
Nagrody Nobla 2019: pełna lista laureatów

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kto został tegorocznym laureatem Nagrody Nobla 2019? Wśród zwycięzców jest również Polka. Olga Tokarczuk otrzymała literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Kandydatów z Polski było jednak więcej. Zobacz, kto jeszcze znalazł się na liście laureatów.

Nagroda Nobla przyznawana jest od 1901 roku i do 2018 roku zostały przyznane 590 razy, trafiając w sumie do 935 osób i organizacji. Poniżej prezentujemy listę wszystkich laureatów Nagrody Nobla 2019.

Nagroda Nobla 2019 w dziedzinie fizyki

Nagroda została przyznana "za wkład w nasze rozumienie ewolucji wszechświata i miejsca Ziemi w kosmosie", jak wyjaśniła komisja, kiedy 8 października podawała nazwiska laureatów:

James Peebles - "za odkrycia teoretyczne w kosmologii fizycznej"

Michel Mayor i Didier Queloz - "za odkrycie egzoplanety krążącej wokół gwiazdy typu słonecznego"

Nagroda Nobla 2019 w dziedzinie chemii

Wśród laureatów znalazły się trzy osoby:

John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham i Akira Yoshino wyróżnione "za rozwój akumulatorów litowo-jonowych"

Nagroda Nobla 2019 w dziedzinie medycyny i fizjologii

Nagroda została przyznana 3 naukowcom, którzy odkryli sposób, w jaki komórki wykrywają stężenie tlenu i dostosowują się do jego zmiennego poziomu.

William G. Kaelin Jr, Sir Peter J. Ratcliffe i Gregg L. Semenza otrzymali wyróżnienie "za odkrycia, w jaki sposób komórki wyczuwają i dostosowują się do dostępności tlenu"

Nagroda Nobla 2019 w literaturze

Literacka Nagroda Nobla 2019 trafiła do Polki.

Olga Tokarczuk została nagrodzona "za narracyjną wyobraźnię, która wraz z encyklopedyczną pasją reprezentuje przekraczanie granic, jako formę życia"
Zobacz też: Nagroda Nobla dla Olgi Tokarczuk. Podróżnik Marek Kamiński komentuje
Polacy odpowiedzieli na sukces Tokarczuk - niedługo po ogłoszeniu laureata Nagrody Nobla, książki autorki wyprzedały się z księgarni. Większym zainteresowaniem cieszył się także film, który powstał na podstawie jej powieści.

Pokojowa Nagroda Nobla 2019

Wśród faworytów do tegorocznej nagrody znalazł się ponownie Polak - Jerzy Owsiak. Wśród innych kandydatów wymieniano także Gretę Thunberg i Papieża Franciszka. Pokojowa Nagroda Nobla trafiła ostatecznie do innej osoby.

Abiy Ahmed Ali został wyróżniony "za pracę na rzecz pojednania, solidarności i sprawiedliwości społecznej".

Nagroda Sveriges Riksbank w dziedzinie nauk ekonomicznych ku pamięci Alfreda Nobla 2019

Zostanie przyznana 14 października o godzi. 11:45.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nagrody Nobla 2019: pełna lista laureatów

# data[].attributes.attachment_link.description
Kto został tegorocznym laureatem Nagrody Nobla 2019? Wśród zwycięzców jest również Polka. Olga Tokarczuk otrzymała literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Kandydatów z Polski było jednak więcej. Zobacz, kto jeszcze znalazł się na liście laureatów. Nagroda Nobla przyznawana jest od 1901 roku i do 2018 roku zostały przyznane 590 razy, trafiając w sumie do 935 osób i organizacji.

# data[].attributes.body
Pierwsza uroczystość wręczenia tej nagrody odbyła się w Królewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w 1901 – Pokojową Nagrodę Nobla otrzymali wtedy Jean Henri Dunant, założyciel Czerwonego Krzyża i Frederic Passy. Od 1902 nagrody są wręczane przez króla Szwecji. Uroczystość odbywa się zawsze 10 grudnia.

# data[].attributes.body
Każdy z laureatów otrzymuje złoty medal i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma także wymiar finansowy: znaczną kwotę pieniężną (do 2012 było to dziesięć milionów koron szwedzkich, czyli około 4,5 miliona złotych[a], od 2012 osiem milionów koron, czyli około 3,6 miliona złotych[3], zaś w 2017 dziewięć milionów koron, czyli około 4 mln złotych[4]), aby mógł kontynuować swoje badania lub prace bez konieczności zabiegania o fundusze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Laureatami Nagrody Nobla 2019 w dziedzinie fizyki zostali odkrywcy pierwszej planety pozasłonecznej krążącej wokół normalnej gwiazdy, Michel Mayor oraz Didier Queloz, a także naukowiec mający wielki wkład w odkrycia kosmologiczne - James Peebles.
Oto krótkie uzasadnienie od Komitetu Noblowskiego: nagroda została przyznana za wkład w nasze zrozumienie ewolucji Wszechświata i miejsca Ziemi w kosmosie. James Peebles otrzymał ją za teoretyczne odkrycia w kosmologii fizycznej, a Michel Mayor i Didier Queloz za odkrycie egzoplanety okrążającej gwiazdę typu słonecznego.

Wysokość nagrody wyniosła 9 milionów koron szwedzkich, czyli około 3,5 miliona złotych. Połowę tej kwoty otrzymał James Peebles, a drugą połowę wspólnie Michel Mayor oraz Didier Queloz.

James Peebles wniósł istotny wkład w badania kosmologiczne. Jest uznawany za jednego z głównych kosmologów drugiej połowy XX wieku. Jego teoretyczne prace pozwoliły przekształcić kosmologię w ciągu ostatnich 50 lat ze sfery spekulacji do naukowo rozwiniętej dyscypliny i stanowią podstawę dla naszego obecnego zrozumienia Wszechświata jako całości i jego ewolucji. Peebles jako jeden z pierwszych postulował istnienie tzw. mikrofalowego promieniowania tła (co zostało potem potwierdzone). Zajmował się kwestiami związanymi z Wielkim Wybuchem, pierwotną nukleosyntezą, zagadką ciemnej materii, czy powstawaniem struktur we Wszechświecie.
Wskazanie pozycji na niebie, w jakiej znajduje się układ planetarny 51 Pegasi. Michel Mayor oraz Didier Queloz odłosili w 1995 roku odkrycie w nim pierwszej planety krążącej wokół gwiazdy podobnej do Słońca. Źródło: Joahn Jarnestad/The Royal Swedish Academy of Sciences.
Z kolei odkrycie, którego dokonali Michel Mayor oraz Didier Queloz, wpływa na zrozumienie naszego miejsca we Wszechświecie w nieco innej skali niż kosmologiczna. Chodzi tutaj o potwierdzenie, że inne gwiazdy podobne do Słońca, także mają swoje planety. Obecnie naukowcy znają już ponad 4000 takich egzoplanet.

Warto tutaj wskazać, że Mayor i Queloz nie byli pierwszymi odkrywcami planet pozasłonecznych. Pierwsze egzoplanety odkrył kilka lat wcześniej polski astronom Aleksander Wolszczan (oraz Dale Frail). Co prawda są to planety okrążające pulsara, a nie "normalną" gwiazdę, jednak w kontekście uzasadnienia dla przyznania nagrody opulikowanego przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk, dziwi pominięcie Wolszczana wśród nagrodzonych.

Sylwetki laureatów:

James Peebles, urodzony w 1935 r. w Winnipeg, Kanada. Doktorat w 1962 r. na Princeton University, USA. Obecnie Albert Einstein Professor of Science na Princeton University, USA.

Michel Mayor, urodzony w 1942 r. w Lausanne, Szwajcaria. Doktorat w 1971 r. na University of Geneva, Szwajcaria. Obecnie Professor na University of Geneva, Szwajcaria.

Didier Queloz, uroczony w 1966 r. Doktorat w 1995 r. na University of Geneva, Szwajcaria.Obecnie profesor na University of Geneva, Szwacjaria oraz University of Cambridge, Wielka Brytania

Więcej informacji:

Opracowanie: Krzysztof Czart

Źródło: Królewska Szwedzka Akademia Nauk
Na ilustracji: Od lewej: James Peebles, Michel Mayor, Didier Queloz. Źródło: Niklas Elmedhed / Nobel Media.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nagroda Nobla 2019 z fizyki za egzoplanety i kosmologię

# data[].attributes.attachment_link.description
Laureatami Nagrody Nobla 2019 w dziedzinie fizyki zostali odkrywcy pierwszej planety pozasłonecznej krążącej wokół normalnej gwiazdy, Michel Mayor oraz Didier Queloz, a także naukowiec mający wielki wkład w odkrycia kosmologiczne - James Peebles. Oto krótkie uzasadnienie od Komitetu Noblowskiego: nagroda została przyznana za wkład w nasze zrozumienie ewolucji Wszechświata i miejsca Ziemi w kosmosie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za rok 2019 otrzymali John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham i Akira Yoshino za "rozwój baterii litowo-jonowych" - ogłosił Komitet Noblowski w Sztokholmie.

Trzej laureaci podzielą się po równo nagrodą w wysokości 9 milionów koron szwedzkich (ok. 830 tys euro).

Opracowanie i rozwój baterii litowo-jonowych przez tegorocznych noblistów z chemii zrewolucjonizowało ludzkie życie - obecnie wykorzystuje się je m.in. w telefonach komórkowych, laptopach, samochodach elektrycznych - podkreślił w Sztokholmie Komitet Noblowski.

Brytyjczyk M. Stanley Whittingham opracował na początku lat 70. XX wieku pierwszą baterię litowo-jonową. Dzięki badaniom Amerykanina Johna B. Goodenougha udało się podwoić jej moc, zaś Japończyk Akira Yoshino zwiększył bezpieczeństwo tych baterii, wprowadzając elektrodę nasyconą jonami litu - zamiast wykonywać ją z czystego pierwiastka.

"Dzięki swoim pracom tegoroczni laureaci stworzyli fundamenty społeczeństwa bezprzewodowego, wolnego od paliw kopalnych" - zaznaczyli członkowie Komitetu Noblowskiego.

W poniedziałek rozpoczął się tydzień, podczas którego poznajemy laureatów Nagrody Nobla w sześciu dziedzinach. W tym roku wyjątkowo przyznane zostaną dwa literackie Noble, w tym zaległa nagroda za 2018 rok, nieogłoszona z powodu skandalu obyczajowego, jaki wybuchł w Akademii Szwedzkiej, gdy jej współpracownik najpierw został oskarżony o gwałty, a potem skazany.

W poniedziałek poznaliśmy laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii, we wtorek dowiedzieliśmy się, kto otrzymał wyróżnienie z fizyki, a w środę poinformowano, kto z chemii. W czwartek uwaga świata skierowana będzie na salę Domu Giełdy na Starym Mieście w Sztokholmie, gdzie nazwiska dwóch noblistów w dziedzinie literatury ogłosi nowy sekretarz Akademii Szwedzkiej Mats Malm.

W piątek w Instytucie Nobla w Oslo ogłoszony zostanie laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Zgodnie z wolą fundatora to jedyna nagroda jego imienia przyznawana w Norwegii, a nie w Szwecji. Pokojowego Nobla przyznaje pięcioosobowy komitet wybierany przez norweski parlament spośród nominacji zgłoszonych przez m.in. członków parlamentów narodowych. Jak ujawnił na początku marca norweski komitet noblowski, w tym roku napłynęło 301 kandydatur, wskazano 223 osoby oraz 78 organizacji.

W kolejny poniedziałek, 14 października, w Sztokholmie poznamy laureata Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. To dodatkowa nagroda, o której nie wspomina w swoim testamencie Nobel. Z tego powodu formalnie nazywana jest Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla.

Autor: mtom / Źródło: reuters, pap

Źródło zdjęcia głównego: PAP/EPA/Naina Helen Jama/TT

# data[].attributes.attachment_link.title
Nagroda Nobla z chemii przyznana za baterie

# data[].attributes.attachment_link.description
Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za rok 2019 otrzymali John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham i Akira Yoshino za "rozwój baterii litowo-jonowych" - ogłosił Komitet Noblowski w Sztokholmie. Trzej laureaci podzielą się po równo nagrodą w wysokości 9 milionów koron szwedzkich (ok. 830 tys euro).

# data[].attributes.headline
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii.

# data[].attributes.subject
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nagroda Nobla 2019 w dziedzinie medycyny i fizjologii trafiła do Brytyjczyka Petera J. Ratcliffa i dwóch Amerykanów - Williama G. Kaelina Jr. i Gregga L. Semenzy za odkrycie procesów wyczuwania przez komórki stężenia tlenu w środowisku i adaptowania się do jego zmian. Nagrodzeni naukowcy zidentyfikowali maszynerię molekularną, która reguluje aktywność genów w odpowiedzi na różne poziomy tlenu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Brytyjczyk Peter J. Ratcliffe (Oxford University) i dwóch Amerykanów: William G. Kaelin Jr (Harvard University) oraz Gregg L. Semenza (John Hopkins University) zostali laureatami Nagrody Nobla 2019 w dziedzinie medycyny i fizjologii za zidentyfikowanie molekularnych mechanizmów, które regulują w komórkach aktywność genów w odpowiedzi na zmieniające się stężenie tlenu w otoczeniu - poinformował 7 października w Sztokholmie Komitet Noblowski.

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny przyznawana jest corocznie przez Instytut Karolinska. iStock

Tegoroczna Nagroda Nobla została przyznana za odkrycie ze styku trzech dziedzin: fizjologii, onkologii i patofizjologii, które - jak uzasadnił Komitet Noblowski - "utorowało drogę dla nowych obiecujących strategii walki z anemią, nowotworami i wieloma innymi chorobami".

„Dzięki przełomowej pracy laureatów wiemy znacznie więcej o tym, jak różne poziomy tlenu regulują podstawowe procesy fizjologiczne. Wykrywanie tlenu pozwala komórkom dostosować metabolizm do jego niskiego poziomu, np. w mięśniach, podczas intensywnych ćwiczeń. Inne przykłady procesów adaptacyjnych, kontrolowanych przez procesy wykrywania tlenu, obejmują wytwarzanie nowych naczyń krwionośnych i wytwarzanie czerwonych krwinek. Wykrywanie tlenu ma kluczowe znaczenie dla wielu chorób, np. nowotworowych. Intensywne wysiłki, podejmowane w laboratoriach akademickich i firmach farmaceutycznych, koncentrują się obecnie na opracowywaniu leków, które mogą zakłócać różne procesy chorobowe poprzez aktywację lub blokowanie mechanizmów wykrywających tlen" - napisano w uzasadnieniu Komitetu Noblowskiego.

„Nagroda dotyczy znanych faktów fizjologicznych związanych z hipoksją, czyli niedotlenieniem komórek i tego, jak komórki reagują na ten stan. A reagują w różny sposób: zmianą metabolizmu, zmianą w zakresie angiogenezy. I właśnie na zdolność do tworzenia nowych naczyń zwróciłbym szczególną uwagę. Jestem kardiologiem i angiogeneza jest bardzo ważna w przypadku niedokrwienia mięśnia sercowego. Gdybym jednak był onkologiem, to walczyłbym z angiogenezą, bo tworzenie nowych naczyń to nowe ukrwienie dla guza nowotworowego. Leki i sposoby modulacji angiogenezy mają istotne znaczenie zarówno w kardiologii, jak i w onkologii. Piękno tegorocznej Nagrody Nobla tkwi w tym, że jest to nagroda ewidentnie z zakresu nauk podstawowych, które jednak przekładają się w medycynie na nauki kliniczne" - komentował tuż po ogłoszeniu wyników prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak z Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Trzej laureaci podzielą się po równo nagrodą w wysokości 9 mln koron szwedzkich (ok. 830 tys. euro).

Polacy bez medycznego Nobla

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny była trzecim wyróżnieniem wymienionym w testamencie Alfreda Nobla. Nagroda jest wręczana od początku trwania konkursu, czyli od 1901 roku. Za wybór laureata odpowiada Zgromadzenie Noblowskie, działające przy Królewskim Karolińskim Instytucie Medyczno-Chirurgicznym, złożone z 50 członków. Choć z Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny są łączone nazwiska naukowców, którzy pochodzą z Polski, to dotąd nie mieliśmy swojego laureata. Dane z ujawnionych archiwów dowodzą, że najczęściej zgłaszanym do tego wyróżnienia polskim naukowcem był Rudolf Weigl (75 nominacji w ciągu niespełna 10 lat!). Ten bakteriolog i zoolog niemieckiego pochodzenia zasłynął głównie jako wynalazca pierwszej na świecie skutecznej szczepionki przeciwko tyfusowi plamistemu.
ZOBACZ TAKŻE: Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii z ostatnich 10 lat

# data[].attributes.attachment_link.title
Znamy laureatów Nagrody Nobla 2019 w dziedzinie medycyny i fizjologii

# data[].attributes.attachment_link.description
Nagroda Nobla 2019 w dziedzinie medycyny i fizjologii trafiła do Brytyjczyka Petera J. Ratcliffa i dwóch Amerykanów - Williama G. Kaelina Jr. i Gregga L. Semenzy za odkrycie procesów wyczuwania przez komórki stężenia tlenu w środowisku i adaptowania się do jego zmian. Nagrodzeni naukowcy zidentyfikowali maszynerię molekularną, która reguluje aktywność genów w odpowiedzi na różne poziomy tlenu.

# data[].attributes.body
Polka laureatką

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W tym roku literacką Nagrodą Nobla uhonorowano dwie osoby. Wszystko za sprawą skandalu, który skompromitował Akademię Szwedzką. Dotyczył przecieku informacji na temat przyszłych laureatów nagrody, a także molestowania i gwałtu za który ostatecznie skazano Jean-Claude'a Arnaulta.

Olga Tokarczuk z literacką Nagrodą Nobla

Wśród wygranych jest Olga Tokarczuk. Została nagrodzona za "wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją reprezentuje przekraczanie granic jako formę życia".

Tokarczuk jest pisarką, poetką, eseistką, a także autorką licznych scenariuszy i psychologiem. W 2018 roku otrzymała prestiżową nagrodę Bookera za powieść "Bieguni". Była dwukrotną laureatką Nagrody Literackiej "Nike" - za wspomnianą powieść "Bieguni" oraz "Księgi Jakubowe".

Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury przyznano również Peterowi Handke'owi „za wpływową pracę, która dzięki pomysłowości językowej zbadała peryferie i specyfikę ludzkiego doświadczenia". Jest on austriackim pisarzem i tłumaczem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Literackie Nagrody Nobla 2019. Wśród wygranych Polka - Olga Tokarczuk

# data[].attributes.attachment_link.description
W tym roku literacką Nagrodą Nobla uhonorowano dwie osoby. Wszystko za sprawą skandalu, który skompromitował Akademię Szwedzką. Dotyczył przecieku informacji na temat przyszłych laureatów nagrody, a także molestowania i gwałtu za który ostatecznie skazano Jean-Claude'a Arnaulta. Olga Tokarczuk z literacką Nagrodą Nobla Wśród wygranych jest Olga Tokarczuk.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Premier Etiopii Abiy Ahmed został tegorocznym laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w uznaniu za zasługi na rzecz procesu pokojowego z sąsiednią Erytreą - ogłosił w piątek w Oslo Norweski Komitet Noblowski.

"Jesteśmy dumni jako cały naród" z Nobla dla etiopskiego polityka - napisało w krótkim oświadczeniu tuż po ogłoszeniu nazwiska laureata biuro premiera w stolicy kraju Addis Abebie.

"Odkąd Abiy Ahmed objął polityczne przywództwo w kwietniu 2018 roku, z pokoju, wybaczenia i pojednania uczynił kluczowe elementy polityki realizowanej przez swój rząd" - dodano w komunikacie.

Wskazano, że na szczeblu krajowym Abiy nakazał "uwolnienie z więzień dziesiątek tysięcy więźniów politycznych, ogłosił amnestię dla mediów i partii politycznych oskarżonych na mocy ustawy antyterrorystycznej, aby mogły one powrócić z uchodźstwa i pokojowo włączyć się (w życie publiczne w kraju - red.)", a także "poszerzył przestrzeń (działania - red.) partii politycznych, przyczynił się do pojednania między rywalizującymi grupami, w tym między grupami wyznaniowymi, oraz utworzył komisję pokoju i pojednania".

Wśród dokonań laureata na szczeblu regionalnym kancelaria premiera wymienia przełamanie wieloletniego impasu w relacjach z sąsiednią Erytreą i "zaprzestanie aktów wrogości", które umożliwiło połączenie rodzin i bliskich rozdzielonych przez granicę między państwami.

Postęp w tej dziedzinie przełożył się na wzmocnienie stabilności w regionie, zwłaszcza w Rogu Afryki, oraz na pokojowe przekazanie władzy w Sudanie - zaznaczono.

Nagrodę odbierze 10 grudnia

Abiy Ahmed dostanie wyróżnienie w czasie ceremonii w stolicy Norwegii Oslo 10 grudnia.

Pokojowy Nobel dla premiera Etiopii to wyraz uznania dla jego starań o doprowadzenie do pokoju po wojnie z Erytreą w latach 1998-2000.

Dopiero w 2018 roku oba kraje, po latach wzajemnej, nieustającej wrogości, wznowiły kontakty dyplomatyczne.

Abiy Ahmed otrzyma wraz z wyróżnieniem 900 tysięcy koron szwedzkich, równowartość od 3,6 miliona złotych.

Kim jest Abiy Ahmed Ali?

Urodzony w 1976 roku Abiy Ahmed Ali na czele rządu Etiopii stanął w kwietniu 2018 roku i jako wówczas 43-latek został najmłodszym przywódcą w Afryce.

Od czasu objęcia stanowiska ogłosił amnestię dla więźniów politycznych, rozpoczął dialog z organizacjami uważanymi wcześniej za terrorystyczne, a także obiecał przeprowadzenie w przyszłym roku wolnych wyborów. Największym jego sukcesem jest jednak podpisanie w lipcu 2018 roku porozumienia pokojowego z Erytreą po niemal trwającym 20 lat konflikcie.

Na jego mocy oba kraje uznały przebieg granic, umożliwiając ich przekraczanie. Wznowiono połączenia lotnicze oraz zdecydowano o wspólnym wykorzystywaniu portów na erytrejskim wybrzeżu Morza Czerwonego. Ponadto Etiopia i Erytrea zadeklarowały współpracę polityczną i gospodarczą oraz w dziedzinie bezpieczeństwa. Mają także działać na rzecz pokoju w regionie.

To właśnie wejście w życie tego porozumienia sprawiło, że Abiy był wymieniany jako kandydat do tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla.

Polityk wywodzi się z grupy plemion Oromo, jest zielonoświątkowcem, ale w jego rodzinie są także muzułmanie. Ma żonę oraz czworo dzieci, w tym jedno adoptowane. Mówi biegle w kilku językach, w tym po angielsku oraz arabsku. Jest fanem fitnessu i zdrowego stylu życia.

Abiy Ahmed Ali służył w wojsku, ale także był naukowcem, specjalizował się w filozofii, a tematem jego pracy doktorskiej było "rozwiązywanie konfliktów na przykładzie Etiopii".

Karierę polityczną zaczynał od działalności w lewicowej Demokratycznej Organizacji Ludu Oromskiego, której później został przewodniczącym. W lutym 2018 roku stanął na czele partii Etiopski Ludowy Front Rewolucyjno-Demokratyczny (EPRDF).

W swoim kraju Abiy Ahmed Ali zdobył ogromną popularność, w czym mu pomaga umiejętność łatwego nawiązywania kontaktów. Z tego powodu jest porównywany do byłego prezydenta USA Baracka Obamy. Uważa się, że mimo że jest postacią charyzmatyczną, nie przeprowadziłby reform, gdy nie protesty i wsparcie tysięcy młodych ludzi, którzy wychodzili na ulice i domagali się zmian.

Z drugiej strony wciąż jest częścią reżimu, który pozwolił mu rządzić krajem i nadal ma przeciwników. Abiy obiecał wprawdzie, że w przyszłym roku przeprowadzone zostaną wolne, demokratyczne wybory, ale ich wynik może zdestabilizować kraj. Według krytyków polityk skoncentrowany na sprawach międzynarodowych zapomina o sprawach wewnętrznych. Etiopia to kraj, w którym jest do rozwiązania wiele problemów socjalnych, w tym najpoważniejsze - głód oraz niedożywienie.

Abiy, choć cieszy się poparciem, nie może być pewny swojej pozycji. W czerwcu 2018 roku miała miejsce nieudana próba obalenia premiera podczas wiecu z udziałem dziesiątek tysięcy ludzi w Addis Abebie. W wyniku eksplozji śmierć poniosły dwie osoby, a 150 zostało rannych.

Według prokuratury za zamachem stali działacze Frontu Wyzwolenia Oromo (OLF), grupy rebelianckiej, którą obecny rząd usunął z oficjalnej listy organizacji terrorystycznych. OLF uważa, że to ich przedstawiciel powinien rządzić krajem.

W Etiopii, którą zamieszkuje kilkanaście grup etnicznych, nadal dochodzi do zamieszek na tle etnicznym. Ich eskalacja ma związek z powrotem do kraju po wprowadzeniu amnestii działaczy organizacji uznanych wcześniej jako terrorystyczne.

Autor: adso / Źródło: Reuters

# data[].attributes.attachment_link.title
Premier Etiopii z Pokojową Nagrodą Nobla

# data[].attributes.attachment_link.description
Premier Etiopii Abiy Ahmed został tegorocznym laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w uznaniu za zasługi na rzecz procesu pokojowego z sąsiednią Erytreą - ogłosił w piątek w Oslo Norweski Komitet Noblowski. "Jesteśmy dumni jako cały naród" z Nobla dla etiopskiego polityka - napisało w krótkim oświadczeniu tuż po ogłoszeniu nazwiska laureata biuro premiera w stolicy kraju Addis Abebie.