# data[].attributes.body
De instrumenten zijn uitgevoerd. Er is antwoord gegeven op de stellingen die ik heb gemaakt voor:
- één docent van de onder- en middenbouw
- één docent van de midden- en bovenbouw
- mijn eigen observatie
- één leerling uit groep 3
- één leerling uit groep 7
De uitwerkingen staan onder nummer twee bij de sectie Bijlagen
---------------------------------------------
Conclusie:
Ik heb naast de checklist die ik heb afgenomen ook nog veel gesprekjes gevoerd met leerlingen en docenten over een rijke leesomgeving, jeugdboeken en jeugdliteratuur en hun kijk erop. Deze gesprekjes zijn niet opgenomen in het format, omdat deze gesprekjes spontaan ontstonden, wat ik ook van veel waarde vind. Na mijn observatie, de ingevulde en beantwoordde formulieren en de gesprekken, kan ik concluderen dat mijn stageschool wel degelijk beschikt over een rijke leesomgeving. Er is een rijk aanbod aan boeken in iedere klas en daarnaast bevindt zich ook nog eens een schoolbibliotheek in de school. Elke klas heeft een eigen leeshoek en krijgen iedere dag een moment om even vrij te lezen of stil te lezen (uitzonderingen daar gelaten).

De sfeer en de meningen die de leerlingen hebben over de boeken en het leren lezen en de eventuele extra momenten dat er gelezen wordt met kinderen (wat nog niet benoemd is, maar wat ook zeker het geval ik, aangezien ik zelf ook heb geholpen met extra 20 minuten lezen) laten ook zien dat er een positieve ervaring wordt opgedaan op deze school wat betreft jeugdliteratuur en boeken. Ik ben heel blij dat ik stage heb mogen lopen op een school waar het aanbod zo breed is en waar iedere leerling zijn of haar leeskwaliteiten kan ontwikkelen op zijn/haar eigen tempo.

Mijn stageschool? Absoluut een rijke (lees)omgeving! ;-)

# data[].attributes.headline
Wat heb je nodig voor een rijke leesomgeving?

# data[].attributes.subject
Wat heb je nodig voor een rijke leesomgeving?

# data[].attributes.body
Eerdere bevindingen
In deze sectie van de padlet ga ik omschrijven wat er belangrijk is bij een rijke leesomgeving. Hierbij gebruik ik soms mijn eigen ervaring en dus geen literatuur, andere aspecten die ik van belang vind, ben ik tegengekomen in de literatuur en hier verwijs ik dan ook naar. Ik baseer mijn aspecten op de leesomgevingen in verschillende bouwen die Paus et al. (2018) heeft benoemd. Bovenstaande afbeelding is het leeshoekje bij mijn stagegroep van afgelopen jaar. Hier werd veel in gelezen.

Een rijke leesomgeving
Ik wil beginnen met het herhalen van het kerndoel. Dit is kerndoel 9: ''De leerlingen krijgen plezier in het lezen en schrijven van voor hen bestemde verhalen, gedichten en informatieve teksten'' (Paus et al., 2018, 380).
Voor een rijke leesomgeving moeten we het kerndoel in ons achterhoofd houden. Het is namelijk zo belangrijk om kinderen plezier te laten beleven aan lezen. Wanneer er geen positieve ervaringen zijn met het lezen, kan er ook met minder plezier gelezen worden. Als er met plezier gelezen gaat worden, is het van belang dat er een rijk en breed aanbod is van boeken. Dit betekent dat er boeken moeten zijn met verschillende thema's en genres, zodat kinderen een boek kunnen kiezen waar ze interesse in hebben, of waar ze misschien benieuwd naar zijn. Daar komt nog bij dat er per klas verschillende leesniveaus zijn onder de leerlingen. Om plezier te kunnen beleven aan het lezen, moet het niet te moeilijk worden. Daarom is het nodig dat er boeken zijn met de juiste leesniveaus.
Paus et al. (2018) heeft per bouw verschillende kenmerken van een leesomgeving benoemd en deze wil ik ook graag toevoegen aan dit hoofdstuk. Ook is in dit boek benoemd dat boeken uitnodigend moeten zijn opgesteld in de klas en dat er naast verhalende prentenboeken ook informatieve prentenboeken, verhalende boeken, gedichten, sprookjes en luisterboeken aanwezig moeten zijn voor een rijke leesomgeving (p. 395).

Groep 1 en 2
Hier wordt benoemd dat een leeshoek een vast onderdeel hoort te zijn in een lokaal. In zo'n leeshoek zijn verschillende boeken te vinden die leerling zelf kunnen kiezen en pakken. Gelegenheden om te zitten, zoals een zitzak of een bankje, zorgen voor ontspanning om te lezen, te kijken of te bladeren in boeken. Dan over naar themaboeken. Er moeten teksten te vinden zijn over dat thema en naast verhalende prentenboeken is de aanwezigheid van informatieve boeken en functionele teksten ook van belang. Een leuke toevoeging voor een interessante en uitnodigende leesomgeving in de onderbouw is een lettermuur of een verteltafel met materiaal voor de verhalen en boeken die aanwezig zijn. Zo kan een verhaal worden naverteld als het is voorgelezen (Paus et al., 2018, p. 181).

Dan de aspecten die worden benoemd als het gaat om de rol van de leraar voor een rijke leesomgeving:
- De docent heeft de taak om belangstelling te wekken voor geschreven taal bij de leerlingen. Een leraar kan laten zien dat hij zelf leest, redeneren waarom hij leest en wat er nou precies zou leuk aan is. Zo wordt het plezier in lezen doorgegeven en motiveert dit wellicht de leerlingen om ook meer te lezen.
- Een docent kan laten zien aan de leerlingen wat hij doet om een boek te kiezen (welke strategie hij gebruikt).
- De docent gaat regelmatig gesprekjes aan in de klas over boeken en teksten.
- De docent kan leerlingen motiveren om zelf te vertellen over boeken of andere teksten die kinderen thuis hebben en leuk vinden.
(Paus et al., 2018, p. 182).

Groep 3 en 4
Naast de leeshoek, die ook in groep 3 en 4 heel goed gebruikt kunnen worden voor een rijke leesomgeving, kan er ook een ontdek- en onderzoekshoek ingericht worden. Hier kunnen vragen opgesteld en gevraagd worden over de (lees)thema's om zo hun kennis te verbreden en woordenschat uit te breiden. In groep vier is er voor het eerst sprake van zaakvakmethode. De rol van de leraar is om te zorgen voor informatieve boeken en/of teksten die aansluiten bij de thema's die in deze zaakvakmethoden aan bod komen (Paus et al., 2018, p. 183-184).
Dan nog een taak van de leerkracht: leerlingen gemotiveerd krijgen om te lezen, ook wel leesmotivatie genoemd. Maar wat voor factoren zijn er van belang om leerlingen te kunnen motiveren om (meer) te lezen en ook aan het lezen te houden? In een van de bovenstaande stukken is er iets verteld over het ruime aanbod dat een school moet hebben, zodat er keuze is in thema's en genres, zodat elke leerling een boek kan lezen waar hij/zij in is geïnteresseerd. Het is dan echter wel de bedoeling dat kinderen zelf een keuze kunnen maken van het lezen van boeken. Er moet dus een vrije keuze van boeken zijn voor de leerlingen (Paus et al., p. 184).

Groep 5 t/m 8
Wanneer er vanaf groep 2/3 zelfstandig en vrij gelezen wordt en dit wordt wekelijks herhaald, krijgen kinderen hier een routine in. Wanneer de kinderen in de bovenbouw komen, kan er al beter zelfstandig gelezen worden en weten de meeste kinderen welke thema's of genres zij het leukste vinden. Er komt dus ook steeds meer zelfstandigheid én verantwoordelijkheid voor een leesomgeving, zowel materieel als immaterieel. Paus et al. (2018) noemt een aantal suggesties die leerlingen in de bovenbouw kunnen uitvoeren voor een rijke leesomgeving.
- Er kan onderzoek gedaan worden voor de voorkeuren van boeken die wellicht in de klassen- of schoolbieb kunnen komen.
- Leerlingen in de bovenbouw kunnen samen onderzoeken en bekijken wat zij belangrijk vinden voor een fijne plek/sfeer om te lezen, bijvoorbeeld een leeshoek, net als in de onderbouw, of posters van boeken om je interesse te wekken, etc.
- Leerlingen kunnen overleggen met hun leraar of lerares wat ze doen met dat wat ze lezen. Er wordt eigenlijk gekeken naar eventuele werkvormen om de informatie van de boeken te verwerven.
- Leerlingen kunnen ideeën bedenken hoe zij het meest gemotiveerd raken en blijven om te lezen of bezig te zijn met lezen.
(p. 195)

Wat ik nog wil toevoegen aan het motiveren om te (blijven) lezen, is een werkvorm die ik zelf 'chill lezen' noem. Dit is een vrij lees moment en de leerlingen mogen zelf een boek naar keuze gaan lezen. Vervolgens mogen zij zelf een plek uitzoeken waar zij willen zitten in het lokaal. Op de grond en tegen de muur, liggend op de tafel, etc. Zo kunnen de kinderen in een positie zitten die zij gemakkelijk vinden waardoor er geconcentreerder wordt gelezen.

Rijke leesomgeving het jonge kind
Paus et al. (2018) benoemd in zijn tiende hoofdstuk vier kenmerken die van belang zijn voor de boeken voor een rijke leesomgeving bij het jonge kind. De eerste gaat over verteltijd. Bij kleuters is het van belang dat de boeken die worden voorgelezen in het begin vrij kort zijn. Dit omdat het soms moeilijk is voor kleuters om zich lang te moeten concentreren op een langer verhaal. Geleidelijk kan dit worden opgevoerd naar een langere voorleestijd (Paus et al., 2018, p. 394). Als tweede kenmerk wordt er gesproken over tijd, perspectief en ruimte. Deze spelen namelijk een rol bij het begrijpen van de verhaalinhoud. Een verhaal kan zich dus het beste afspelen op maar één plek, er moet één duidelijke verhaallijn zijn en de vertelde tijd moet niet vooruitlopen of in het verleden liggen. Als je je aan deze principes houdt, is het voor jonge kinderen die moeten luisteren helder (p. 394). Dan het derde kenmerk wat een boek moet hebben: de eigen leefwereld. Het is belangrijk, om het begrijpelijk voor het jonge kind te houden, dat de onderwerpen die aan bod komen, dicht bij de eigen leefwereld en omgeving liggen van het kind. Zo kan het jonge kind zich makkelijker identificeren (p. 394-395). Ten slotte is er nog het vierde kenmerk en dat is de inhoud. Deze moet namelijk zo gelijk mogelijk zijn aan de werkelijkheid van alledag. Zo zijn de verhalen herkenbaar en interessant voor kinderen (p. 395). Hier moet wel bij gezegd worden dat fantasie verhalen natuurlijk ook heel goed gebruikt kunnen worden. In de belevingswereld van een kleuter komt namelijk ook heel veel fantasie naar voren en kan dit dus als normaal worden ervaren.

Leesplezier
Voor een rijke leesomgeving is het dus ook van belang dat er plezier wordt beleefd in het lezen (kerndoel 9). Maar hoe kan je dat leesplezier nou optimaal stimuleren? Paus et al. (2018) gebruikt een beleidsplan uit 2013 tot 2016 van Stichting Lezen. In dit beleidsplan komen acht factoren terug die bevorderlijk zijn voor het leesplezier.
- zorgen voor een rijk en divers aanbod van boeken;
- de leerkracht moet een ondersteunende rol kunnen bieden aan de leerlingen om het leesplezier te blijven stimuleren;
- het gezin dat een ondersteuning kan bieden voor het lezen. Het is dan wellicht handig dat school de ouders of het gezin hier weer mee kan helpen;
- een rustige plek om te lezen in combinatie met een rustig moment om te lezen.
- veel voorlezen;
- een moment vrij lezen met leerlingen. Zij mogen dan zelf een boek kiezen en gewoon een moment lezen. Verder niks;
- praten over boeken in de klas;
- differentiëren
(Paus et al., 2018, p. 398-399)

Rijke leesomgeving het oudere kind
De leeshoek voor de onderbouw is genoemd, maar het is net zo belangrijk dat de leerlingen in de bovenbouw (het oudere kind) ook ongestoord kunnen lezen. Hierbij hoort een ruime sortering aan boeken die af en toe ook ververst worden met nieuwe boeken, anders zit er niet veel variatie in (Paus et al., 2018, p. 403).

---------------------------------------------
Dit zijn voor mij de meest belangrijke aspecten die ik wil meenemen voor een rijke leesomgeving. Een aantal van deze aspecten zullen ook terugkomen in mijn instrumenten.

# data[].attributes.body
Dit jaar heb ik vijf kinderboeken gelezen. De boeken komen uit vijf verschillende genres en hebben ook allemaal een ander thema. Per boek vertel ik een korte samenvatting, onder welk genre deze valt en van welk niveau het boek is. Ten slotte wil ik nog een aantal werkvormen uit leggen die ik zou gebruiken voor een rijke leesomgeving.

Er zijn meerdere manieren om de genres in te delen. Je hebt de traditionele manier, maar ook de manier die de bibliotheek nastreeft. Verder zijn er verschillende niveauaanduidingen van de boeken, bijvoorbeeld met AVI niveaus, maar ook de A-, B-, C boeken.

Voor een rijke leesomgeving is het voordelig om boeken te kiezen die bij de actualiteit van een klas past, dus dat wat er zich afspeelt in de klas of in het leven van de leerlingen. Over deze onderwerpen is er altijd wel een boek te vinden (Paus et al., 2018, p. 382).

# data[].attributes.body
Waar gaat het boek over?
Op een dag heeft Kikker in één keer een raar gevoel in zijn maag. Hij weet niet precies wat het is. Is hij misselijk, voelt hij zich een beetje vreemd? Wat is het nou precies. Kikker heeft een idee en gaat naar zijn vriendjes toe om hulp te vragen. Ieder vriendje heeft een andere oplossing. Dan ziet Kikker Eend, en hij weet het; hij is verliefd! Maar hoe laat hij nou aan Eend zien dat hij verliefd op haar is...?

Onder welk genre valt dit boek?
Ik wil zowel de traditionele indeling gebruiken als de indeling die de bibliotheek gebruikt. In de traditionele indeling valt Kikker is verliefd onder fictie, want hij is niet gebaseerd op de waarheid (dieren die praten en in huizen wonen), maar het valt ook onder een prentenboek. In de andere indeling van de genres, kan het onder twee genres vallen, namelijk onder dieren, maar het verhaal gaat altijd over dieren en in dit specifieke verhaal van Kikker gaat het echt om liefde, dus vind ik dit boek meer neigen naar een romantisch verhaal.

Welk niveau is dit boek?
Wanneer je gaat zoeken naar het niveau van dit boek komen er verschillende antwoorden. Soms staat er van 3 -6 jaar, soms staat er van groep 2 tot groep 5, dus dit is heel erg verschillend. Een prentenboek kan voorgelezen worden of zelf gelezen worden. Ik heb gekozen voor de leeftijd vanaf 3 jaar. Dit zou dus vallen onder een A-boek (= boeken tot negen jaar) of een AVI start en die heeft de volgende criteria:
1. Tekst bestaat uit korte woorden die je precies zo schrijft zoals je ze uitspreekt. Voorbeelden hiervan zijn maan, bos, man, roos.
2. De zinnen zijn kort.
3. Elke zin begint op een nieuwe regel.

4. Er komen geen hoofdletters voor.

# data[].attributes.body
''Boeken moeten uitnodigend zijn opgesteld in de klas en er moeten naast de verhalende prentenboeken ook informatieve prentenboeken, verhalende boeken, gedichten, sprookjes en luisterboeken aanwezig zijn'' (Paus et al., 2018, p. 395).

# data[].attributes.body
Finn Teters
S1112831
EN-PREP-NED1.XX.20
Karin Haar
14 februari 2022

# data[].attributes.body
Hee hoi!
Ik ben Finn en welkom bij mijn padlet voor het vak Nederlands1. Ik heb een verslag gemaakt van de rijke leesomgeving. Ik heb hiervoor hoorcolleges gevolgd, in mijn eigen tijd zelf gestudeerd en gelezen in de literatuur en de jeugdboeken die ik zelf mocht kiezen. Samen met deze taken heb ik geprobeerd een juiste rijke leesomgeving te omschrijven. Ik vertel het een en ander over wat ik heb gelezen, maar ik geef ook mijn eigen mening.

Ik heb het verslag opgebouwd aan de hand van de opdrachten van een rijke leesomgeving. Ik heb, met bijbehorende literatuur, informatie gelezen en bestudeerd. Ik heb deze informatie geprobeerd samen te vatten of op te sommen waar ik mij ook in kan vinden.

Ik hoop dat het een overzichtelijke padlet is en ik wens u natuurlijk heel veel leesplezier.

Groetjes, Finn

# data[].attributes.body
Helaas kunnen de regels niet inspringen in de padlet dus is de literatuurlijst niet ingesprongen. Verder zijn deze uitgewerkt volgens de APA-richtlijnen.

Literatuurlijst

Jetten, G. (2019). Visje het visje. Kluitman

Mooren, P., Ghonem-Woets, K., Van Koeven, E., Kurvers, J., & Verschuren, H. (2012). Verborgen talenten: Jeugdliteratuur op school. Bussum: Coutinho.

Oomen, F. (2002). Hoe overleef ik mezelf? Van Holkema & Warendorf.

Paus, H., Van den Brand, A., Bacchini, S., Dekkers, R., Hofstede, D., Markesteijn, C., Meijer, H. & Pullens, T. (2018). Portaal: Praktische taaldidactiek voor het basisonderwijs. Bussum: Coutinho.

Raad voor Cultuur & Onderwijsraad. (2019). ‘Lees! Een oproep tot een leesoffensief’. Geraadpleegd op 3 februari 2022, van https://www.onderwijsraad.nl/publicaties/adviezen/2019/06/24/leesadvies

Schotveld, J. (2011). Superjuffie! Van Holkema & Warenhof.

Van Dingenen, M. (2017). Werken met boeken in de klas. Geraadpleegd op 4 februari 2022, van https://s3-eu-central1.amazonaws.com/zapdrupalfilesprod/iedereenleest/inlinefiles/IL_WERKEN_MET_BOEKEN_IN%20DE%20KLAS.pdf

Van der Donk & Van Lanen. (2016). Praktijkonderzoek in de school. Bussum: Couthino

Van Loon, P. (1996) Dolfje Weerwolfje. Leopold.

Velthuijs, M. (2006). Kikker is verliefd. Leopold.

# data[].attributes.body
Er wordt altijd wel gelezen en dit zou ook nooit verdwijnen, maar volgens sommige wordt er nu juist meer gelezen dan eerder. Er wordt dan niet gesproken van ‘diepe lezen’. Dat is het langdurig en onafgebroken lezen. Tegenwoordig worden de ondertitels bij films en series gelezen, de berichtjes op sociale media gelezen en ontstaat er een combinatie van beeld, kijken en lezen. Het diepe lezen heeft een verandering doorgemaakt die we nu ook wel ‘skimmen’ noemen. De lezer neemt een tekst snel in zich op en probeert zo de hoofdboodschap te analyseren. Het skimmen is niet per sé een slechte handeling. Het diepe lezen heb je echter nodig voor het consumeren van boeken en lange artikelen. Het is een stuk complexer en het vraagt veel meer en langere concentratie (Raad voor Cultuur & Onderwijsraad, 2019, p. 9-10). De concentratie en complexiteit om lange artikelen en verhalen te lezen is nog steeds belangrijk om te hebben en om te kunnen, omdat het hoort bij het functioneren van mensen in de samenleving. Ook kan een lezer nieuwe ideeën opdoen of kan het diep lezen een positief effect hebben op de verbeelding van iemand.

Helaas is het lezen onder de jongeren niet zo populair. Zij vinden lezen niet leuk en halen er geen plezier uit of zien de voordelen niet van lezen. Gelukkig zijn er el degelijk nog jongeren die wel plezier beleven aan lezen en zijn er leraren die hun lessen verrijken en daardoor leerlingen in laten zien dat er wel degelijk plezier valt te beleven aan het lezen van boeken (Raad voor Cultuur & Onderwijsraad, 2019, p. 10-11). Het is heel belangrijk dat dit blijft gebeuren. Lezen kan zo leuk zijn, maar als jongeren geen positieve ervaringen hebben of beleven met het lezen van boeken of hier niet veel mee in aanraking zijn, is het niet zo gek dat er minder wordt gelezen, of wordt gelezen op een andere manier. Daarom is het ook van belang dat evenementen zoals kinderboeken week, voorleeswedstrijden, etc. blijven bestaan.

# data[].attributes.headline
Bijlage: uitslagen checklist rijke leesomgeving

# data[].attributes.subject
Bijlage: uitslagen checklist rijke leesomgeving

# data[].attributes.body
Waar gaat het boek over?
Visje is niet zoals andere vissen. Anderen vinden hem lelijk, omdat de andere vissen mooie kleuren en namen hebben. De baas van het aquarium wil ook zo snel mogelijk van Visje af. Maar dan komt er een jongetje die een vis mag uitkiezen uit het aquarium; Jop. Visje denkt dat Jop hem niet kiest, omdat hij anders is dan andere vissen. Of zal Jop toch wel voor Visje kiezen? Visje komt tot de ontdekking in dit verhaal dat hij misschien helemaal niet zo lelijk is, maar juist heel speciaal.

Onder welk genre valt dit boek?
In de traditionele indeling valt dit boek onder het genre fictie, want een vis die kan praten is niet gebaseerd op iets wat echt waar is. Volgens de indeling van de bibliotheek komt dit verhaal het dichtst in de buurt bij het genre dieren.

Welk niveau is dit boek?
Bij Kikker is verliefd hadden we het over een prentenboek, dit boek heeft een AVI E3 niveau. De kenmerken die hierbij horen zijn:
1. Tekst bestaat uit een- en tweelettergrepige woorden zonder leesmoeilijkheden.

2. De zinnen zijn kort. Elke zin begint op een nieuwe regel.

3. Er woorden ook hoofdletters gebruikt.

# data[].attributes.body
Taal zorgt voor expressie en contact, dus we kunnen onszelf uiten en je kan je verbinden met anderen. Via taal kan er ook kennis vergaard worden en kan men zich ontwikkelen (Paus et al., 2018, p. 24).

Kernfuncties van het onderwijs
- kwalificatie: kennis, vaardigheden eigen maken, houdingen die leerlingen kwalificeren voor het leven in de rijke multiculturele maatschappij en/of het uitoefenen van een beroep.
- socialisatie: voorbereid worden op het leven in de maatschappij/gemeenschap met eigen gewoontes, tradities, praktijken, etc. Het bewust en onbewust overnemen van cultuurkenmerken.
- subjectivering: persoonsvorming (Paus et al., 2018, p. 25)

Taalonderwijs
Er zijn acht verschillende visies op het geven van taalonderwijs, maar eigenlijk geeft geen enkele leraar taalonderwijs aan de hand van één visie. Wat betreft het taalonderwijs zijn er volgens Paul et al. (2018) negen uitgangspunten. Goed taalonderwijs...
1. is bedoeld voor iedereen en is kindgericht.
2. sprankelt.
3. is doel én middel.
4. heeft een balans van aandacht voor deelvaardigheden en voor het geheel.
5. is doelgericht.
6. is betekenisvol en functioneel.
7. is taalontwikkelend.
8. is gericht op bedoeling, proces en effect.
9. is interactief.
Met het maken van dit verslag over een rijke leesomgeving denk ik dat wij deze uitgangspunten heel goed moeten onthouden, omdat dit de punten zijn waardoor kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen en dat op hun eigen tempo, eigen manier en eigen niveau.

# data[].attributes.body
Waar gaat het boek over?

Juf Josje is een juf. Ze lijkt een hele normale juf, alleen dit is alles behalve waar. Juf Josje kan namelijk dieren horen wanneer zij in nood zijn. Naast juf red ze dus ook nog dieren en kan ze vliegen, maar dat kan alleen als ze iets heel geks doet... namelijk bijten op een schoolkrijtje. Alleen gebeuren deze reddingsacties ook tijdens de les. De kinderen en juf Josje houden dit geheim voor de strenge directeur, want eigenlijk kan ze niet zomaar weg, maar ze kan de dieren ook niet laten zitten. Op een gegeven moment gebeuren er rare dingen in de Stadsdierentuin, lukt het superjuffie om ook dit probleem op te lossen?

Onder welk genre valt dit boek?
Traditioneel gezien valt dit boek natuurlijk onder fictie, wat dit is niet gebaseerd op een waargebeurd verhaal, maar als we kijken naar de andere indeling (die van de bibliotheek) zijn er veel verschillende. Het gaat namelijk over school, maar er is ook spanning en avontuur te beleven in dit boek en het boek heeft ook nog eens humor, want er worden hele leuke grapjes gemaakt in dit verhaal.

Welk niveau is dit boek?

Dit boek valt onder het AVI M5 niveau. Het is ook een heel leuk boek om voor te lezen in de klas. Uit eigen ervaring luisteren kinderen graag naar dit verhaal. Maar vanaf AVI M5 niveau is het dus ook heel leuk om zelf te kunnen en te mogen lezen. De volgende kenmerken horen bij AVI M5:
1. Geen beperking in lengte woorden. Elke nieuwe zin begint op een nieuwe regel. Maar de zinnen mogen over de volgende regel doorlopen.

2. Eenvoudige leesmoeilijkheden van leenwoorden komen voor: i en y uitgesproken als ie; c uitgesproken als k of als s.

# data[].attributes.body
Mooren et al. (2012) hebben dit boek ingedeeld in drie rode draden.
Ontwikkelingsperspectief
1. Jonge kind: er wordt aangetoond dat kinderrijmen en prentenboeken kunnen worden gebruikt in de ''vroegere literaire socialisatie'' in de peuter- en kleuterklas.
2. Oudere kinderen: er wordt gebruik gemaakt van boeken die het leren lezen en het leesonderwijs kunnen verrijken. Obstakels of problemen die kunnen herkend worden in boeken of boeken kunnen hierbij helpen.
Wanneer een kind het lezen onder de knie krijgt, wat na een volgorde van peuter naar kleuter naar ouder kind ontstaat, dan is het belangrijk dat de kinderen worden begeleid om:

kinderen te leren dat je met lezen zelf toegang kan krijgen tot nieuwe kennis (de cognitieve functie van jeugdboeken).

kinderen te leren dat het lezen van (jeugd)boeken ontspanning kan bieden of je kunnen ontroeren (de esthetische functie).

kinderen te leren dat je aan de hand van verhalen leert reflecteren over verschillende zaken, zoals wat rechtvaardig is of niet of wat goed of kwaad (de ethische functie) (Mooren et al., 2012, p. 25).

Verbreding
De aandacht voor het kinderboek moet verbreed worden, het liefst naar gebruik bij alle vakken van het onderwijs. Het belangrijkste is dat het gaat over de functies van jeugdboeken in de ontwikkeling van jonge kinderen en wat die functies voor rol kunnen spelen in het geheel van o.a. alle vak- en vormingsgebieden (Mooren et al., 2012, p. 25). Het is dus voordelig als de jeugdboeken aan de eisen kunnen voldoen, zodat de functie van jeugdboeken in de ontwikkeling van het kind naar voren komen en een kind ook daadwerkelijk helpen.

Diversiteit
Alle kinderen zijn uniek en dit geldt ook voor de ervaring en niveaus met lezen. Sommige kinderen komen veel in aanraking met lezen, literatuur en sommigen ook helemaal niet. De één beleeft wel plezier aan lezen, de ander niet. De één vind boeken over monsters leuk, de ander over piraten of eenhoorns. Zo kan je nog uren doorgaan, de smaken in boeken zijn heel variërend. Het is een belangrijke taak van school om kinderen te stimuleren om te lezen, maar ook om een positieve ervaring aan het lezen te brengen. Er moeten dus jeugdboeken zijn met verschillende genres, verschillende niveaus en verschillende thema's/onderwerpen, zodat er iets is voor ieder.

# data[].attributes.body
Het is van belang dat de juiste soort boeken gebruikt worden voor een rijke leesomgeving. Dit betekent dat er gebruik gemaakt moet worden van kinder boeken. Dat zijn boeken die bedoeld zijn voor lezers tot en met de basisschoolleeftijd. Tussen kinderboeken en boeken voor volwassenen zitten nog een aantal categorieën, namelijk jeugdboeken, deze zijn bedoeld voor kinderen die niet meer op de basisschool zitten en bijvoorbeeld op het voortgezet onderwijs zitten. Jeugdboeken en kinderboeken worden soms ook omschreven als jeugdliteratuur, dit  zijn alle boeken tot aan de grens van de overgang naar volwassen boeken (Paus et al., 2018, p. 370) Dan zijn er ook nog de adolescentenromans, alleen hier ga ik niet diep op in. We hebben het tenslotte over het basisonderwijs.

Er zijn ook kerndoelen en referentie niveaus. Als er een rijke leesomgeving is, is het belangrijk dat deze kerndoelen en referentie niveaus in acht worden genomen om dit als streefniveau te gebruiken. Zo weet een docent wat een leerling nog moet leren of als extra uitdaging kan doen.
Kerndoel 9 luidt: De leerlingen krijgen plezier in het lezen en schrijven van voor hen bestemde verhalen, gedichten en informatieve teksten.
Doelformulering - lezen van fictie - niveau 1F luidt: Kan jeugdliteratuur belevend lezen (Paus et al., 2018, p. 380).
Wat in beide doelen/niveaus wordt herhaald is het beleven van plezier. Het is zo belangrijk dat kinderen plezier ervaren aan lezen, zodat het in de toekomst nog steeds leuk is om te lezen. Voor een rijke leesomgeving vind ik een plezierig lees/lesklimaat heel belangrijk. Daarom moet het leesplezier gestimuleerd worden. Daarbij is het belangrijk dat er een divers en breed aanbod is in boeken, dat de leerkracht een ondersteunde rol kan aannemen, dat er plekken zijn om in alle rust te kunnen lezen en dat er wordt voorgelezen. Ook is stimulering vanuit thuis heel belangrijk. School kan ouders hierbij helpen die dit minder stimuleren (Paus et al., p. 398).

# data[].attributes.body
Waar gaat het boek over?
Dolfje is een jongen die bij kennissen thuis woont. Zijn ouders en familie kent hij niet, want hij is als baby op de grond gelegd voor het huis. Dolfje heeft een broertje, die heet Timmie. Wanneer Dolfje 7 jaar oud wordt, veranderd hij bij volle maan in een Weerwolf! Zijn broertje Timmie komt hier ook achter en samen gaan ze op avontuur en beleven ze veel. Maar dan is er nog het OZDM, dit is het Opvang Centrum voor Zeldzame Dieren en Mensen. En Dolfje is natuurlijk en een zeldzaam dier, maar ook een zeldzaam mens. Dolfje wil hier alleen echt niet naar toe. Gaat het Dolfje lukken om daar uit de buurt te blijven? Wat zullen zijn ouders ervan vinden dat hij een weerwolf is?

Onder welk genre valt dit boek?
Dit boek valt traditioneel gezien onder fictie. Onder de indeling van de bibliotheek valt het onder spanning en avontuur, dieren, maar eigenlijk zijn de verhalen soms ook best eng, dus valt het ook een klein beetje onder een griezelverhaal naar mijn mening. Vooral voor kinderen. Ook is het echt een leuke fantasie, wat het ook weer deels laat lijken op een sprookje.

Welk niveau is dit boek?

Dit boek valt onder zowel een A-boek (tot negen jaar) als een B-boek (van 9 tot 13 jaar) en heeft het AVI niveau M6. Hierbij horen de volgende kenmerken:
1. Langere zinnen, ook samengestelde zinnen.

2. Zinnen beginnen niet meer op een nieuwe regel.

3. Lastig te lezen leenwoorden en leestekens komen meer voor, zoals gamen, ideeën, ruïne.

4. Steeds minder wit op een pagina.

# data[].attributes.body
De volgende scores en de daarbij behorende uitslagen zijn als volgt.

1.      Leesmotivatie 4,50 | > 3,5 je bent gemotiveerd voor lezen

2.      Leeshoeveelheid 3,80 | > 3,5 je leest thuis regelmatig

3.      Betrokkenheid 3,20 | > 3,5 je kunt echt betrokken raken bij een boek (transportation)

4.      Lezenvakdidscore 2,43 | > 3,5 je leest regelmatig over vakdidactiek

5.      Mediavoorkeuren 2,75 | > 3,5 je verkiest digitale media boven boeken

6.      Audio 2,33 | > 3,5 je houdt van voorlezen/audio-boeken

Ik kan mij goed vinden in deze bevindingen. Ik heb vroeger heel veel gelezen en wil het nu eigenlijk vaker doen dan dat ik daadwerkelijk doe in het dagelijks leven. Ik heb er nu minder tijd voor dan dat ik had, omdat school ook een prioriteit is. Ik heb het echter wel weer opgepakt. Ik ben een gemotiveerde lezer, ik vind het heel fijn om thuis lekker een boek te lezen. Ik vind het echter wel leuker om in fictie of non-fictie boeken te lezen dan wetenschappelijke artikelen. Ik vind voorlezen echter wel heel leuk om te doen, ondanks dat deze score een minder hoog resultaat aangeeft.

# data[].attributes.body
Waar gaat het boek over?
Dit boek gaat over Rosa. Rosa is een verlegen meisje. Alleen eigenlijk wil ze juist heel stoer zijn en daarom verandert ze haar naam in Rooz. Ze gaat steeds negatiever naar zichzelf kijken en wil dunner worden. Helaas gaat dit wel heel ver en wordt ze ziek. Ze kan heel goed tekenen en wil dit ook blijven doen, maar ze wil stoer zijn, daarom begint ze met graffiti spuiten en hier leert zij Neuz kennen (zijn echte naam is Vincent). Samen beleven ze heel veel avonturen en komt Rooz er achter wie ze is en wie ze wil zijn. Oh, dan is er ook nog een klein puntje over de tekendocent van Rooz; Rooz vindt hem namelijk een beetje leuk...

Onder welk genre valt dit boek?
Het verhaal is niet gebaseerd op een waargebeurd verhaal, dus eigenlijk is het fictie. Het gene wat zo mooi aan dit verhaal is, is dat het wel een herkenbaar verhaal kan zijn bij sommige tieners, want het is wel een verhaal wat in de werkelijkheid kan voorkomen en dan spreken we van non-fictie. Verder zitten er meerdere genres in dit boek, namelijk romantiek (dus romantisch verhaal, maar er speelt zich ook veel af op school en er gebeuren veel spannende en avontuurlijke dingen.

Welk niveau is dit boek?
Dit boek heeft een AVI niveau van M7 en AVI-plus. Dit is ongeveer van leeftijd 10 tot 13 jaar, maar deze boeken kunnen zeker nog na 13 jaar gelezen worden. De bijbehorende kenmerken bij dit niveau:

1. Geen beperkingen meer in lengte zinnen, opbouw zinnen en soorten woorden.

2. Lange woorden komen relatief veel voor.

3. Steeds minder wit op een pagina. Steeds minder illustraties in een boek.

4. Hoofdstuklengte is over het algemeen nog beperkt.

# data[].attributes.body
Aan de hand van mijn gekozen boeken, heb ik geprobeerd te laten zien dat er veel diversiteit kan zijn en moet zijn in een rijke leesomgeving. Ik heb geprobeerd te kijken naar de verschillende leeftijden en naar verschillende genres. Maar dit is natuurlijk ook een selectie van mijn interesses. Daarom is het wel heel belangrijk dat je je als docent goed kan oriënteren op verschillende interesses, genres, etc. Zodat er voor iedere leerling een boek ligt die voldoet aan de interesses.

Werkvormen voor een rijke leesomgeving
Van Dingen (2017) heeft in een artikel een aantal werkvormen weergegeven. Deze selectie is breed inzetbaar en hebben weinig voorbereidingstijd nodig. De werkvormen kunnen ingezet worden bij bijna elk boek of elke tekst en ze wijken nooit te ver af van wat je hebt gelezen (p. 9). De werkvormen zijn in dit artikel te verdelen onder 7 verschillende vormen:
1. Praten over boeken
2. Algemene werkvormen
3. Prenten kijken
4. Technologie in de klas
5. Personages onderzoeken
6. Creatief/Actief met boeken
7. Auteur in de kijker (p. 1-2)
Er staan zo'n 40 verschillende activiteiten die je kan toepassen en deze ga ik natuurlijk niet allemaal uitleggen, maar wat ik wel belangrijk vind om aan te geven, is dat het verstandig is om te variëren per werkvorm 'thema'. Zo zit er niet alleen variatie in de activiteiten maar ook in de thema's van de activiteiten.
Er kan ook afgewisseld worden in individuele activiteiten en groepsactiviteiten of zelfs klassikale activiteiten.

Er kan bijvoorbeeld een boekpromotie gegeven worden in de klas, dus kinderen gaan hun klasgenoten zo goed mogelijk vertellen waar het boek over ging en waarom je het moet lezen. Wat mij persoonlijk leuk lijkt zijn activiteiten die bijvoorbeeld niet zo vaak voorkomen, bijvoorbeeld een boekdate, waarin je je boek moet promoten aan één partner en uiteindelijk mag je kiezen met welk boek je ''op date gaat'' (Van Dingen, 2017, p. 11).

Dit is een klein voorbeeld van twee werkvormen, maar het is het belangrijkste dat er plezier wordt beleefd bij de kinderen en dat de werkvormen die je toepast, aanslaan op de leerlingen waardoor zij nieuwsgierig worden naar andere boeken/genres.

# data[].attributes.body
Om te kijken of er sprake is van een rijke leesomgeving, heb ik a.d.h.v. een instrument, onderzoek gedaan op mijn stageschool. Ik heb een eigen checklist gemaakt, waarin ik mijn bevindingen voor een rijke leesomgeving heb toegepast. Ik bovenstaande opdracht heb ik zelf onderzocht en bestudeerd wat er nodig is voor een correcte rijke leesomgeving. De punten neem ik op in een checklist en deze checklist neem ik mee naar school om te inventariseren of de stage school voldoet aan de punten die ik heb uitgewerkt. Alle punten die ik heb beschreven komen uit Paus et al. (2018). Ik heb een eigen checklist gemaakt met behulp van de voorbeeld instrumenten uit de reader (Van der Donk & Van Lanen (2016) van Nederlands1. De checklist die ik gebruik, wil ik ook in laten vullen door één docent van de onderbouw/middenbouw en door één docent van de middenbouw/bovenbouw. Ook heb ik nog twee kinderen gevraagd of zij een andere checklist in willen vullen (samen met mij) met meer eenvoudige vragen. In opdracht 4 komt de conclusie te staan.

# data[].attributes.headline
Bijlage: format checklist rijke leesomgeving

# data[].attributes.subject
Bijlage: format checklist rijke leesomgeving

# data[].attributes.body
Alle kinderen zijn dus uniek zoals net is gezegd. Elk kind heeft iets waar hij/zij goed in is, maar dit kan natuurlijk heel erg verschillend zijn. Dit heeft ook te maken met interesses, omgeving en/of ervaringen van vroeger. De één is beter in rekenen, de ander in talen. Ondanks deze verschillen, is het belangrijk dat ieder kind een goede identiteitsontwikkeling kan maken in het onderwijs. Er is in het onderwijs dan ook aandacht voor een veelzijdige ontwikkeling. Mooren et al. (2012) heeft het volgende geschreven: ''Volgens Howard Gardner (1983) heeft ieder mens zijn eigen unieke samenstel van intelligenties'' (Mooren et al., 2012, p. 38). Elk mens beschikt over de acht intelligenties, maar het onderwijs speelt maar in op twee van deze intelligenties, namelijk van taal en rekenen). Het zou beter zijn als het onderwijs in zou kunnen spelen op alle acht de intelligenties, zodat het passend onderwijs, echt passend wordt voor elk kind. Zodat ieder kind echt een brede ontwikkeling kan ondergaan (Mooren et al., 2012). De acht intelligenties ga ik kort toelichten.

1. De linguïstische intelligentie
Gevoeligheid voor taal.
2. De logisch-wiskundige intelligentie
Het logisch analyseren van problemen en het maken van wiskundige opgaven.
3. Visueel-ruimtelijke intelligentie
Goed zijn in het waarnemen van ruimte en patronen.
4. Muzikale intelligentie
Gevoel hebben voor melodie, ritme en timbre.
5. Lichamelijk-kinetische intelligentie
Motorisch goed; goed gevoel voor wat het eigen lichaam wel en niet kan.
6. De naturalistische intelligentie
Het herkennen en classificeren van talrijke soorten planten en dieren.
7. De interpersoonlijke intelligentie
Het vermogen hebben om de bedoelingen, motieven en verlangens van anderen te begrijpen.
8. De intrapersoonlijke intelligentie
Het hebben van een fijnzinnig inzicht in hun eigen gevoelens, angsten en herinneringen. Kunnen ook goed alleen zijn. (Mooren et al., 2012, p. 38-43).