# data[].attributes.attachment_caption
นายกานต์ ทิพย์สกุลเดช เลขที่ 3

# data[].attributes.headline
มงคลข้อที่ 3 บูชาบุคคลที่ควรบูชา

# data[].attributes.subject
มงคลข้อที่ 3 บูชาบุคคลที่ควรบูชา

# data[].attributes.body
บุคคลที่ควรบูชา ก็คือ บุคคลที่มีคุณธรรมความดี ที่ควรแก่การนึกถึงและยึดเอาเป็นแบบอย่าง

บุคคลที่ควรบูชา

คือบุคคลที่มีคุณความดีควรค่าแก่การระลึกนึกถึง และยึดถือเป็นแบบอย่างในการปฏิบัติตาม ได้แก่ ผู้มีศีล สมาธิ ปัญญาสูงกว่าเรานั่นเอง ซึ่งประมวล สรุปได้ดังนี้

๑.       พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นบัณฑิตที่ประเสริฐสุดในโลก ทรงไว้ด้วย พระปัญญาคุณ พระบริสุทธิคุณ พระมหากรุณาธิคุณ จัดเป็นบุคคลที่ควรบูชาของพุทธศาสนิกชน

๒.         พระสงฆ์ ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบก่อนแล้วจึงสอนให้ผู้อื่นประพฤติดี ปฏิบัติชอบตามอย่างบ้าง  จัดเป็นบุคคลที่ควรบูชาของพุทธศาสนิกชน

๓.         พระมหากษัตริย์ผู้ตั้งอยู่ในทศพิธราชธรรม เป็นธรรมราชา จัดเป็นบุคคลที่ควรแก่การบูชาของประชาชน

๔.         บิดามารดาและญาติผู้ใหญ่ที่มีความประพฤติดี เป็นบัณฑิตที่อยู่ในฐานะสูงเกินกว่าจะคบ จัดเป็นบุคคลที่ควรแก่การบูชา หรือปูชนียบุคคลของบุตรหลาน

๕.         ครูอาจารย์ที่มีความรู้ความสามารถ ความประพฤติดี เป็นบัณฑิตที่อยู่ในฐานะสูงเกินกว่าศิษย์จะคบหา จัดเป็นบุคคลที่ควรแก่การบูชาของศิษย์

๖.         ผู้บังคับบัญชาที่มีความประพฤติดี ตั้งอยู่ในธรรม จัดเป็นบุคคลที่ควรแก่การบูชาของผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา

# data[].attributes.headline
4 การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม

# data[].attributes.subject
4 การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม

# data[].attributes.body
การอยู่โดยถิ่นที่เหมาะสม นั้นหมายถึง สถานที่ๆ มีสิ่งแวดล้อมดี ไม่เป็นพิษหรือมีภัยต่อสุขภาพกายและสุขภาพใจ เช่น ไม่มีฝุ่นหรือควันพิษ อีกทั้งสถานที่นั้นยังควรจะช่วยให้เราสามารถทำงานได้อย่างสบายใจ
นายกีรบุตร เหล่าบุตรศรี เลขที่ 4

# data[].attributes.headline
5 เคยทำบุญมาก่อน

# data[].attributes.subject
5 เคยทำบุญมาก่อน

# data[].attributes.body
เคยทำบุญมาก่อน หมายถึง  ฝึกชำระล้างจิตใจ สั่งสมอานิสงส์ ความดี ความสุข ทุกการกระทำส่งผลต่อปัจจุบันและอนาคต

บุญนั้น มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้คือ

๑. ทำให้กาย วาจา และใจ สะอาดได้

๒. นำมาซึ่งความสุข

๓. ติดตามไปได้ หมายถึงบุญจะติดตัวเราไปได้ตลอดจนถึงชาติหน้า

๔. เป็นของเฉพาะตน หมายถึงขอยืม หรือแบ่งกันไม่ได้ ทำเองได้เอง

๕. เป็นที่มาของโภคทรัพย์ทั้งหลาย คือว่าผลของบุญจะบันดาลให้เกิดขึ้นได้เองโดยไม่ได้หวังผล

๖. ให้มนุษย์สมบัติ ทิพย์สมบัติ และนิพพานสมบัติแก่เราได้ หมายถึงความสมบูรณ์ตั้งแต่ทางโลก จนถึงนิพพานได้เลย

๗. เป็นปัจจัยให้ถึงซึ่งนิพพาน ก็คือเป็นปัจจัยในการส่งเสริมให้บรรลุถึงนิพพานได้เร็วขึ้นเมื่อปฏิบัติ

๘. เป็นเกราะป้องกันภัยในวัฏสังสาร หมายถึงในวงจรการเกิด แก่ เจ็บ ตาย หรือที่เรียกว่าเวียนว่ายตายเกิดนั้น บุญจะคุ้มครองให้ผู้นั้นเกิดในที่ดี อยู่อย่างมีความสุข หรือตายอย่างไม่ทรมาน ขึ้นอยู่กับกำลังบุญที่สร้างสมมา

# data[].attributes.headline
ข้อที่ 6. การตั้งตนชอบ

# data[].attributes.subject
ข้อที่ 6. การตั้งตนชอบ

# data[].attributes.body
ตั้งตนชอบ หมายถึง การตั้งเป้าหมายชีวิต ทั้งทางโลกและทางธรรมไว้ถูกต้อง แล้วประคับประคองตนให้ดำเนินชีวิตไปตามเป้าหมายนั้น ด้วยความระมัดระวัง

การตั้งตนชอบเป็นสิ่งสำคัญมาก เป็นขั้นตอนแรกในการสร้างความสุข ความเจริญก้าวหน้าแก่ชีวิต เพราะถ้าใครตั้งเป้าหมายชีวิตไว้ผิด เช่น ตั้งเป้าไว้ว่าจะเป็นโจรที่ปล้นเก่งที่สุด หรือจะเป็นนักผลิตเฮโรอีนที่เก่งที่สุด แล้วพยายามดำเนินชีวิตไปตามนั้น  คนๆ นั้นก็ไม่มีทางที่จะมีความสุขความเจริญก้าวหน้าได้ ถึงจะไปเสาะแสวงหาความรู้ความสามารถได้มากเพียงไร  ก็ไม่เกิดประโยชน์ อันใด เพราะความรู้ความสามารถนั้นๆ ล้วนเป็นไปเพื่อยังความพินาศให้เกิดขึ้นแก่ตนเองและผู้อื่นทั้งสิ้น

นายจิณวริศ ศิริธรรม เลขที่ 6

# data[].attributes.attachment_caption
จิรเมฆ อนันตสุข เลขที่ 7

# data[].attributes.headline
7.ความเป็นพหูสูต

# data[].attributes.subject
7.ความเป็นพหูสูต

# data[].attributes.body
ลักษณะความรู้ที่สมบูรณ์ของพหูสูต

๑.        รู้ลึก หมายถึง รู้เรื่องราวสาวไปหาเหตุในอดีตได้ลึกซึ้งถึงความ          เป็นมา เช่น แพทย์เมื่อเห็นอาการคนป่วยก็บอกได้ว่าเป็นโรคอะไร รู้ไปถึงว่าที่เป็นโรคนี้เพราะเหตุใด หรือช่างเมื่อเห็นอาการเครื่องยนต์ที่เสียก็สามารถบอกได้ทันทีว่า  เครื่องนั้นเสียที่ชิ้นส่วนไหน เป็นเพราะอะไร เป็นต้น

๒.        รู้รอบ หมายถึง ช่างสังเกต รู้สิ่งต่างๆ รอบตัว สภาพภูมิประเทศ  ดินฟ้าอากาศ  ผู้คนในชุมชน  ความเป็นไปของเหตุการณ์ต่างๆ รอบตัว  สิ่งที่ควรรู้ต้องรู้

๓.        รู้กว้าง หมายถึง สิ่งรอบตัวแต่ละอย่างที่รู้ก็รู้อย่างละเอียด รู้ถึงความเกี่ยวพันของสิ่งนั้นกับสิ่งอื่นๆ ด้วย  คล้ายรู้รอบแต่เก็บรายละเอียดมากขึ้น

๔.        รู้ไกล หมายถึง มองการณ์ไกล รู้ถึงผลที่จะตามมาในอนาคต เช่น เห็นสภาพดินฟ้าอากาศ ก็รู้ทันทีว่าปีนี้พืชผลชนิดใดจะขาดแคลน เห็นพฤติ-การณ์ของผู้ร่วมงานไม่น่าไว้วางใจ ก็รู้ทันทีว่าเขากำลังจะคิดไม่ซื่อ เห็นตนเองเริ่มย่อหย่อนต่อการปฏิบัติธรรม ก็รู้ทันทีว่าถ้าทิ้งไว้เช่นนี้ต่อไปตนก็จะเสื่อมจากกุศลธรรม ฯลฯ

# data[].attributes.headline
มงคลข้อที่ 8 การรอบรู้ในศิลปะ

# data[].attributes.subject
มงคลข้อที่ 8 การรอบรู้ในศิลปะ

# data[].attributes.body
ศิลปะ แปลว่า การแสดงออกมาให้ปรากฏขึ้นได้อย่างงดงามน่าพึงชม ศิลปะ จึงหมายถึงทั้ง คิดเป็น พูดเป็น ทำเป็น ประกอบด้วยทำด้วย ความประณีตทำให้สิ่งของต่างๆ มีคุณค่าสูงขึ้น ทำแล้วส่งเสริมให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ ทำแล้วไม่ทำให้กามกำเริบ ทำแล้วไม่ทำให้ความคิดพยาบาทกำเริบ ทำแล้วไม่ทำให้ความคิดเบียดเบียนกำเริบ

# data[].attributes.body
วินัย ก็คือข้อกำหนด ข้อบังคับ กฏเกณฑ์เพื่อควบคุมให้มีความเป็นระเบียบนั่นเอง มีทั้งวินัยของสงฆ์และของคนทั่วไป สำหรับของสงฆ์นั้นมีทั้งหมด ๗ อย่างหรือเรียกว่า อนาคาริยวินัย ส่วนของบุคคลทั่วไปก็มี ๑๐ อย่าง คือการละเว้นจากอกุศลกรรม ๑๐ ประการ

อนาคาริยวินัยของพระ

รายละเอียดหาอ่านเองนะgoogleก็มี

# data[].attributes.headline
10.วาจาอันเป็นสุภาษิต

# data[].attributes.subject
10.วาจาอันเป็นสุภาษิต

# data[].attributes.body
วาจาอันเป็นสุภาษิต คำพูดที่ผู้พูดได้กลั่นกรองไว้ดีแล้วด้วยใจที่ผ่องใส มิใช่สักแต่พูด อวัยวะในร่างกายของคนเรานี้ก็แปลก

ตามีหน้าที่ดูอย่างเดียว ธรรมชาติให้มา ๒ ตา

หูมีหน้าที่ฟังอย่างเดียว ธรรมชาติให้มา ๒ หู

แต่ปาก มีหน้าที่ถึง ๒ อย่าง คือทั้งกินและพูด ธรรมชาติกลับให้ มาเพียงปากเดียว แสดงว่าธรรมชาติต้องการให้คนดูให้มาก ฟังให้มาก แต่พูดให้น้อยๆ ให้มีสติคอยระมัดระวังปาก จะกินก็กินให้พอเหมาะ   จะพูดก็พูดให้พอดี  ลักษณะคำพูดที่พอเหมาะพอดี  เป็นคุณทั้งแก่ตัวผู้พูดและผู้ฟังเรียกว่า วาจาสุภาษิต

นายธนกร ศรีพิทักษ์ เลขที่ 10

# data[].attributes.headline
11.บำรุงบิดามารดา

# data[].attributes.subject
11.บำรุงบิดามารดา

# data[].attributes.body
ระหว่างเมื่อท่านยังมีชีวิตอยู่ ก็เลี้ยงดูท่านเป็นการตอบแทน ช่วยเหลือเป็นธุระเรื่องการงานให้ท่าน ดำรงวงศ์ตระกูลให้สืบไปไม่ทำเรื่องเสื่อมเสีย รวมทั้งประพฤติตนให้ควรแก่การเป็นสืบทอดมรดกจากท่าน ครั้นเมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ก็ทำบุญอุทิศกุศลให้ท่าน

# data[].attributes.headline
12การสงเคราะห์บุตร

# data[].attributes.subject
12การสงเคราะห์บุตร

# data[].attributes.body
่
บุตรมีอยู่3ประเภทคือ

๑. อภิชาติบุตร คือบุตรที่มีความดี คุณธรรม และความสามารถเหนือกว่าบิดา มารดา

๒. อนุชาตบุตร คือบุตรที่มีความดี คุณธรรม และความสามารถเสมอบิดา มารดา

๓. อวชาตบุตร คือบุตรที่มีความดี คุณธรรม และความสามารถต่ำกว่าบิดา มารดา

การที่เราเป็นพ่อ เป็นแม่ของบุตรนั้น มีหน้าที่ที่ต้องให้กับลูกของเราคือ

๑. ห้ามไม่ให้ทำความชั่ว

๒. ปลูกฝัง สนับสนุนให้ทำความดี

๓. ให้การศึกษาหาความรู้

๔. ให้ได้คู่ครองที่ดี (ใช้ประสพการณ์ของเราให้คำปรึกษาแก่ลูก ช่วยดูให้)

๕. มอบทรัพย์ให้ในโอกาสอันควร (การทำพินัยกรรม ก็ถือว่าเป็นสิ่งถูกต้อง)

# data[].attributes.headline
13.สงเคราะห์ภรรยา

# data[].attributes.subject
13.สงเคราะห์ภรรยา

# data[].attributes.body
ในการเคี้ยวอาหาร ถ้าลิ้นกับฟันทำงานไม่ประสานกัน

ก็มีหวังขบลิ้นตนเองต้องเจ็บปวดจนน้ำตาร่วง

เช่นกัน ในชีวิตการครองเรือน

ถ้าสามีภรรยาไม่รู้จักสงเคราะห์กันและกัน ไม่มีความเข้าใจกัน

นอกจากจะไม่มีความก้าวหน้าในชีวิตแล้ว

ทั้ง สอง ฝ่ายก็มีหวังช้ำใจจนน้ำตาร่วงได้เหมือนกัน

พรหมมินทร์ บุญญชาลี เลขที่ 13

# data[].attributes.headline
15.การให้ทาน

# data[].attributes.subject
15.การให้ทาน

# data[].attributes.body
การให้ทาน คือการให้ที่ไม่หวังผลตอบแทนโดยหมายให้ผู้ได้รับได้พ้นจากทุกข์ แบ่งออกเป็น ๓ อย่างได้แก่

๑.อามิสทาน คือการให้วัตถุ สิ่งของ หรือเงินเป็นทาน

๒.ธรรมทาน คือการสอนให้ธรรมะเป็นความรู้เป็นทาน

๓.อภัยทาน คือการให้อภัยในสิ่งที่คนอื่นทำไม่ดีกับเรา ไม่จองเวร หรือพยาบาทกัน

นายวชิรวิทย์ เพ่งจินดา เลขที่ 15

# data[].attributes.headline
16. การประพฤติธรรม

# data[].attributes.subject
16. การประพฤติธรรม

# data[].attributes.body
ประพฤติตนให้อยู่ในกรอบของความถูกต้องและความดี

# data[].attributes.headline
18.ทำงานที่ไม่มีโทษ

# data[].attributes.subject
18.ทำงานที่ไม่มีโทษ

# data[].attributes.body
งานที่ไม่มีโทษ ประกอบด้วยลักษณะดังต่อไปนี้

๑.ไม่ผิดกฏหมาย คือทำให้ถูกต้องตามกฏหมายของบ้านเมือง

๒.ไม่ผิดประเพณี คือแบบแผนที่ปฏิบัติกันมาแต่เดิม ควรดำเนินตาม

๓.ไม่ผิดศีล คือข้อห้ามที่บัญญัติไว้ในศีล ๕

๔.ไม่ผิดธรรม คือหลักธรรมทั้งหลายอาทิเช่น การพนัน การหลอกลวง

ส่วนอาชีพต้องห้ามสำหรับพุทธศาสนิกชนได้แก่

๑.การค้าอาวุธ

๒.การค้ามนุษย์

๓.การค้ายาพิษ

๔.การค้ายาเสพย์ติด

๕.การค้าสัตว์เพื่อนำไปฆ่า

เอกภพ 18

# data[].attributes.headline
19.การละเว้นจากบาป

# data[].attributes.subject
19.การละเว้นจากบาป

# data[].attributes.body
งดเว้นจากบาป จึงหมายความว่า การกระทำใดก็ตามทั้ง กาย วาจา ใจ ที่เป็นความชั่ว ความร้ายกาจ ทำให้ใจเศร้าหมอง ถ้าเราเคยทำอยู่ก็จะงดเสียที่ยังไม่เคยทำก็จะเว้นไม่ยอมทำโดยเด็ดขาด สิ่งที่ทำแล้วเป็นบาป คือ อกุศลกรรมบถ 10

# data[].attributes.headline
20.สำรวมจากการดื่มน้ำเมา

# data[].attributes.subject
20.สำรวมจากการดื่มน้ำเมา

# data[].attributes.body
ว่าด้วยเรื่องของน้ำเมานั้น อาจทำมาจากแป้ง ข้าวสุก การปรุงโดยผสมเชื้อ หรืออะไรก็แล้วแต่ที่ดื่มแล้วทำให้มึนเมา เช่นเบียร์ ไวน์ ไม่ใช่แค่เหล้าเท่านั้น ล้วนมีโทษอันได้แก่

ทำให้เสียทรัพย์ เพราะต้องนำเงินไปซื้อหาทั้งๆที่เงินจำนวนเดียวกันนี้สามารถนำเอาไปใช้ในสิ่งที่เป็นประโยชน์อย่างอื่นได้มากกว่า

ทำให้เกิดการทะเลาะวิวาท ซึ่งนำไปสู่ความวุ่นวาย เจ็บตัว หรือถึงแก่ชีวิต และคดีความ เพราะน้ำเมาทำให้ขาดการยับยั้งชั่งใจ

ทำให้เกิดโรค โรคที่เกิดเนื่องมาจากการดื่มสุราล้วนแล้วแต่บั่นทอนสุขภาพกายจนถึงตายได้เช่น โรคตับแข็ง โรคหัวใจ โรคความดัน

ทำให้เสียชื่อเสียง เมื่อคนเมาไปทำเรื่องไม่ดีเข้าเช่นไปลวนลามสตรี ปล่อยตัวปล่อยใจ ก็ทำให้วงศ์ตระกูล และหน้าที่การงานเสี่อมเสีย

ทำให้ลืมตัวไม่รู้จักอาย คนเมาทำสิ่งที่ไม่ควรทำ ทำสิ่งที่คนมีสติจะไม่ทำ เช่นแก้ผ้าเดิน หรือนอนในที่สาธารณะเป็นต้น

ทอนกำลังปัญญา ทานแล้วทำให้เซลล์สมองเริ่มเสื่อมลง ก็จะทำให้สุขภาพและปัญญาเสื่อมถอย ความสามารถโดยรวมก็ด้อยลง

ศุภกิตติ์ ศิริไสยาสน์ เลขที่20

# data[].attributes.headline
มงคลที่ 21 ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย

# data[].attributes.subject
มงคลที่ 21 ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย

# data[].attributes.body
ไม่ประมาทในเหตุ ให้มีสติรอบคอบ  ตั้งใจทำเหตุที่ดีอย่างเต็มที่  เพื่อให้บังเกิดผลดีตามมานั่นเอง ความไม่ประมาท คือการมีสติกำกับตัวอยู่เสมอ ไม่ว่าจะคิด จะพูด จะทำสิ่งใดๆ ไม่ยอมถลำลงไปในทางที่เสื่อม และไม่ยอมพลาดโอกาสในการทำความดี ตระหนักดีถึงสิ่งที่ต้องทำ ถึงกรรมที่ต้องเว้น ใส่ใจสำนึกอยู่เสมอในหน้าที่ ไม่ปล่อยปละละเลย กระทำอย่างจริงจังและดำเนินรุดหน้าตลอดเวลา

นายปภังกร อรัญญกานนท์ เลขที่ 21

# data[].attributes.headline
23. มีความถ่อมตน

# data[].attributes.subject
23. มีความถ่อมตน

# data[].attributes.body
มีมารยาท สงบเสงี่ยม ไม่หยิ่งผยองตน จะทำให้ไม่เสียคน และไม่เสียมิตร
นายชนัฐ เดชกำแหง 23

# data[].attributes.headline
24. มีความสันโดษ

# data[].attributes.subject
24. มีความสันโดษ

# data[].attributes.body
การพอใจในทุกสิ่งที่ตนมีอยู่

นายฐิติ พิทยาพงษ์ เลขที่ 24

# data[].attributes.headline
25.ความกตัญญู

# data[].attributes.subject
25.ความกตัญญู

# data[].attributes.body
กตัญญูต่อบุคคล บุคคลที่ควรกตัญญูก็คือ ใครก็ตามที่มีบุญคุณควรระลึกถึงและตอบแทนพระคุณ เช่น บิดา มารดา อาจารย์ เป็นต้น กตัญญูต่อสัตว์ ได้แก่สัตว์ที่มีคุณต่อเราช่วยทำงานให้เรา เราก็ควรเลี้ยงดูให้ดีเช่นช้าง ม้า วัว ควาย หรือสุนัขที่ช่วยเฝ้าบ้าน

นายธีรภัทร เหล่าทวีสุข เลขที่ 25

# data[].attributes.attachment_caption
ารไม่คบคนพาลจึงเป็นมงคล เพราะการคบคนพาลพาไปหาผิดและพาเราไปทำสิ่งไม่ดีไม่ร้ายกับตัวเรา การไม่คบคนพาลจึงทำให้พ้นจากโอกาสที่จะหลงเข้าสู่ความผิด นำมาซึ่งความสรรเสริ

# data[].attributes.headline
ข้อที่ 1: ไม่คบคนพาล

# data[].attributes.subject
ข้อที่ 1: ไม่คบคนพาล

# data[].attributes.body
นายพงศพัศ สุขสงวนวงศ์ 26

# data[].attributes.headline
27.การมีความอดทน

# data[].attributes.subject
27.การมีความอดทน

# data[].attributes.body
ความอดทน มาจากคำว่า ขันติ
หมายถึงการรักษาปกติภาวะของตนไว้ได้ ไม่ว่าจะถูกกระทบกระทั่งด้วยสิ่งอันเป็นที่พึงปรารถนาหรือไม่พึงปรารถนาก็ตาม มีความมั่นคงหนักแน่นเหมือนแผ่นดิน ซึ่งไม่หวั่นไหว ไม่ว่าจะมีคนเทอะไรลงไป ของเสีย ของสกปรก  หรือของหอม  ของดีงามก็ตาม
สรวิชญ์ ผลประพฤติ เลขที่ 27

# data[].attributes.headline
28.การเป็นผู้ว่าง่าย

# data[].attributes.subject
28.การเป็นผู้ว่าง่าย

# data[].attributes.body
เป็นคนที่ว่านอนสอนง่าย ไม่ทำตัวกลบเกลื่อนความผิดของตน พร้อมปรับปรุงตัว

นายอัครัช วรรณสุข 28

# data[].attributes.headline
29 ได้เห็นสมณะ

# data[].attributes.subject
29 ได้เห็นสมณะ

# data[].attributes.body
คุณสมบัติของสมณะต้องประกอบด้วย 3 อย่างคือ 1. ต้องสงบกาย คือมีความสำรวมในการกระทำทุกอย่าง 2. ต้องสงบวาจา คือการพูดจาให้อยู่ในกรอบของความพอดี 3. ต้องสงบใจ

# data[].attributes.headline
30.การสนทนาธรรมตามกาล

# data[].attributes.subject
30.การสนทนาธรรมตามกาล

# data[].attributes.body
คุยกันแต่เรื่องที่เป็นความถูกต้องดีงามในเวลาอันเหมาะสม
จุดประสงค์ของการสนทนาธรรมที่สำคัญคือ เพื่อให้เกิดความรู้ในสิ่งที่ยังไม่รู้ แล้วนำเอาไปปฏิบัติเพื่อให้เกิดความดีงามแก่ตนและสังคม คู่สนทนาพึงทำหน้าที่เอื้ออำนวยช่วยเหลือกันเพื่อให้บรรลุจุดประสงค์ดังกล่าว
กัณญิกา ชีพสมุทร เลขที่ 30

# data[].attributes.headline
31.การบำเพ็ญตบะ

# data[].attributes.subject
31.การบำเพ็ญตบะ

# data[].attributes.body
ตบะ โดยความหมายแปลว่า ทำให้ร้อน ไม่ว่าด้วยวิธีใด การบำเพ็ญตบะหมายความถึงการทำให้กิเลส ความรุ่มร้อนต่างๆ หมดไป หรือเบาบางลง ลักษณะการบำเพ็ญตบะมีดังนี้

นภัส 31

# data[].attributes.headline
32.การประพฤติพรหมจรรย์

# data[].attributes.subject
32.การประพฤติพรหมจรรย์

# data[].attributes.body
เรามักจะเข้าใจว่า การถือพรหมจรรย์ คือ การไม่ยุ่งเกี่ยวทางกามารมณ์ หรืองดเว้นจากการเสพกามเพียงอย่างเดียว นั่นก็ถูก ไม่ใช่ไม่ถูก แต่การถือพรหมจรรย์มีความหมายกว้างกว่านั้นในคัมภีร์อรรถกถาท่านบอกว่า พรหมจรรย์หมายถึงอะไรต่ออะไรอีกหลายอย่าง เช่น การให้ทาน, การขวนขวายช่วยเหลือกิจการต่างๆ ของส่วนรวม, ศีล 5, การเจริญเมตตาอย่างไม่มีขอบเขต, การงดเว้นจากเมถุน, การยินดีเฉพาะในภรรยาของตน, ความพากเพียร, การถืออุโบสถศีล อริยมรรคมีองค์แปด, หลักคำสอนทางศาสนาทั้งหมด, การแสดงธรรม, อัธยาศัยอันดีงาม, สมณธรรม แต่ละอย่างข้างต้นล้วนเรียกว่า พรหมจรรย์ ทั้งนั้น

นางสาวประกายเพชรรัตน์ ไชยเมืองชื่น 32

# data[].attributes.headline
33.การเห็นอริยสัจ

# data[].attributes.subject
33.การเห็นอริยสัจ

# data[].attributes.body
เมื่อเห็นอย่างหนึ่งก็เป็นอันเห็นทั้งหมด เช่น เมื่อเห็นทุกข์ ก็เห็นสมุทัย เห็นนิโรธ และเห็นมรรคด้วย

นางสาวปาณัสญา อินทะพันธุ์ 33

# data[].attributes.headline
34. ทำให้แจ้งซึี่งนิพพาน

# data[].attributes.subject
34. ทำให้แจ้งซึี่งนิพพาน

# data[].attributes.body
นิพพาน คือ ภาวะของจิตที่ดับกิเลสได้หมดสิ้น หลุดจากอำนาจกรรม และไม่ต้องวนเวียนอยู่ในสังสารวัฏอีก ซึ่งก็คือพ้นจากทุกข์นั่นเอง

ลักษณะของนิพพานมีอยู่ ๒ ระดับ คือ
๑. การดับกิเลสขณะที่ยังมีเบญจขันธ์เหลืออยู่ หรือการเข้าถึงนิพพานขณะที่ยังมีชีวิตอยู่
๒. การดับกิเลสที่ไม่มีเบญจขันธ์เหลืออยู่เลย คือการที่ร่างกายเราแตกดับแล้ว ไปเสวยสุขอันเป็นอมตะในพระนิพพาน

นางสาวรัตติกาญจน์ ก้านแก้ว เลขที่ 34

# data[].attributes.headline
35.มีจิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม

# data[].attributes.subject
35.มีจิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม

# data[].attributes.body
จิตหวั่น  คือความหวั่นหวาดกังวล กลัวว่าจะประสบกับสิ่งที่ไม่ชอบใจ
จิตไหว  คือความปรารถนาอยากได้สิ่งที่รักที่ชอบใจ
โลกธรรม  คือเรื่องราวที่เกิดขึ้นประจำโลก  ใครๆ ก็ต้องพบ  หลีก เลี่ยงไม่ได้

นางสาวศุกลิน อินนก เลขที่ 35

# data[].attributes.headline
ข้อที่ 36: มีจิตไม่เศร้าโศก

# data[].attributes.subject
ข้อที่ 36: มีจิตไม่เศร้าโศก

# data[].attributes.body
บาลี: อโสกํ (อะโสกัง) คราวพลักพราก จากญาติ ขาดชีวิต ถูกพิชิต จองจำ ทำโทษใหญ่ มีสติ คุมจิต เป็นนิตย์ไป ไม่เสียใจ โศกเศร้า เฝ้าประคอง ท่านว่ามีเหตุอยู่ 5 ประการที่ทำให้จิตเราต้องโศกเศร้าคือ

1. ความโศกเศร้าที่เกิดเนื่องมาจากความรัก

2. ความโศกเศร้าที่เกิดจากความใคร่

3. ใช้ปัญญาพิจารณาอยู่เนือง ๆ ถึงความไม่เที่ยงในสิ่งของทั้งหลาย และร่างกายของเรา

4. ไม่ยึดมั่นในตัวตน หรือความจีรังยั่งยืน ในคนหรือสิ่งของว่าเป็นของเรา

5. ทุกอย่างในโลกล้วนเปลี่ยนแปลงอยู่ทุกขณะ แม้ร่างกายเราก็ใช้เป็นที่อาศัยชั่วคราวเท่านั้น

สมิตานันท์ 36