# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O próximo mes de maio nace Xeración Alfa, a primeira revista cultural impresa en galego para público mozo. Por iniciativa de Sermos Galiza S.A., e en colaboración co Concello de Pontevedra, o mes das Letras Galegas énchese de contidos culturais vencellados á música, ás redes, aos podcasts, aos libros, ao deporte, aos videoxogos...

Desde reportaxes sobre sexualidade até saúde mental, pasando polo emprego das novas tecnoloxías nos videoxogos e na intelixencia artificial e até o veganismo e o consumo sostíbel. Con fontes como Laura Veiga (Pingando.gal) ou Iria Veiga (Raíña vermella) para ilustrar estes temas e entrevistas a algunha das figuras máis relevantes do panorama cultural galego como poden ser Fillas de Cassandra, Belén Puime, Meiga-i, Bruno Arias, Olaxonmario e moitas outras voces que se unen á colaboración con este proxecto para achegar á rapazada un contido en galego xuvenil e de calidade.

Así, decenas de persoas dedicadas ás artes e á creación de contidos únense para colaborar nestes catro números especiais nos que tamén queda oco para falar sobre como iniciarse no mundo da música, a artesanía, o audiovisual ou o teatro e nos que en cada número unha recoñecida persoa dentro do panorama das redes sociais encargarase de marcar as recomendacións musicais, audiovisuais e literarias da semana. Así, Pradorrúa ou Gabri Fuertes serán algúns dos encargados dos imperdíbeis deste mes das Letras.

Nas terzas feiras

Ao longo das 16 páxinas de cada número, que sairán cada terza feira de maio acompañando Nós Diario e sen ningún tipo de importe adicional sobre o prezo habitual do xornal, haberá oco tamén para os pasatempos e a axenda cultural máis fresca, chea de concertos, teatro, humor, exposicións...

Así mesmo, a incerteza do futuro agarda esclarecerse nas catro reportaxes especiais nas que se achega parte da oferta educativa nas diferentes ramas do coñecemento. Desde artes até humanidades pasando pola oferta formativa en ciencias sociais e ciclos e FP. Ao mesmo tempo, referentes en música, podcast e redes sociais tamén terán tempo de explicar a situación actual da lingua no seu sector e reflexionar sobre as súas potencialidades.

A revista tamén repara no fenómeno neofalante e en algunhas das súas referencias, como a cineasta vasca Jaione Camborda, gañadora de varios premios Mestre Mateo pola película O Corno, ou o youtuber estadounidense Andy Chichester.

Todos estes contidos irán acompañados de pequenos vídeos que se subirán ás redes para ilustrar algunhas das pezas e pór rostro ás referencias culturais e lingüísticas da xeración alfa (nadas a partir de 2010). Unha xeración que conta agora cunha revista que amosa a variedade e pluralidade de contidos culturais que se están a facer no país, pondo en valor un contido elaborado na súa maior parte pola mocidade e para a mocidade.

Todo isto a través dunha linguaxe fresca e un achegamento próximo que configura un espazo para aprender e entreterse neste mes das Letras Galegas e no que papel e dixital unen forzas na creación dun espazo para a rapazada da casa.

Xuventude, creación e tendencias, número a número

Na primeira entrega, a terza feira 7 de maio, Xeración Alfa afondará en cuestións como as repercusións da pornografía, a creación artesanal, o drag, o fenómeno neofalante ou a formación en artes. A segunda semana de maio será a quenda da saúde mental, a creación de contido, o futuro do audiovisual, as ferramentas para iniciarse na música, a oferta humanística de estudos ou os deportes. Será no terceiro número que veganismo e literatura convivirán coa potencialidade do podcast ou o a creación audiovisual, con información educativa para a área de ciencias. Finalmente, no último número a intelixencia artificial, a industria do videoxogo, os referentes no teatro galego ou os consellos para iniciarse na escritura serán os protagonistas, con información adicional sobre a oferta en formación profesional.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nace 'Xeración Alfa', revista cultural impresa en lingua galega para a mocidade

# data[].attributes.attachment_link.description
'Nós Diario' achegará unha nova publicación todas as terzas feiras de maio.

# data[].attributes.attachment_link.title
Poesía galega de finais do século XX e inicios do XXI (anos 90, 80 e década dos 2000)

# data[].attributes.attachment_link.title
Tema 11. A literatura galega contemporánea: a prosa

# data[].attributes.attachment_link.description
Edpuzzle video lesson. Make any video your lesson. Take a video and crop it, add your voice or embed questions at any point.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tema 12. A literatura galega contemporánea: o teatro de finais do s. XX e comezos do XXI

# data[].attributes.attachment_link.description
Easily create beautiful interactive video lessons for your students you can integrate right into your LMS. Track students' progress with hassle-free analytics as you flip your classroom!

# data[].attributes.attachment_link.title
Tema 10. A literatura galega contemporánea: a poesía de fins do s. XX e comezos do s. XXI

# data[].attributes.attachment_link.description
Easily create beautiful interactive video lessons for your students you can integrate right into your LMS. Track students' progress with hassle-free analytics as you flip your classroom!

# data[].attributes.attachment_link.title
Prosa galega de finais do XX por temáticas

# data[].attributes.attachment_link.description
Clasifica autores por temáticas. Se pinchas en

# data[].attributes.attachment_link.description
Déixovos, aquí , o esquema do tema:A poesía de fins do XX e comezos do XXI. Temas e autores dos 80 e dos 90. Poetas e tendencias actuais m...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

Teatro galego na década de 70 e 80: o Grupo Abrente

1. 1. O "Novo Teatro Galego" Do Grupo Abrente á década de 80

2. 3. Ausencia dunha estrutura profesional que imitar, combater ou ignorar Ausencia dunha estrutura profesional que imitar, combater ou ignorar Carencia de estruturas formativas propias Situación sociocultural, económica e política que determina unha dobre militancia Situación lingüística que incide na elaboración, difusión e recepción dos produtos Falta de políticas culturais orientadas á vertebración teatral do país Características do "Novo Teatro Galego"

3. 4. NOVO TEATRO GALEGO (1965-1995) Teatro independente (1965-1978): Fase de formación Teatro profesional (1978-1984): Fase de desenvolvemento Teatro institucional (1984-1995): Fase de regularización Manuel F.Vieites - Do Novo teatro á nova dramaturxia Cronoloxía e fases

4. 5. Fase de Formación: Teatro independente

5. 6. Fase de Desenvolvemento - Teatro profesional

6. 7. Grupo AbrenteGrupo Abrente

7. 8. Manuel Lourenzo Manuel Lourenzo Euloxio RuibalEuloxio Ruibal Roberto Vidal Bolaño Roberto Vidal Bolaño AutoresAutores

8. 9. MANUEL LOURENZOMANUEL LOURENZO -Polifacético home de teatro -Forte influencia de técnicas da linguaxe cinematográfica -Parábolas contra a violencia, a guerra e a opresión -Obra clasificada en ciclos -Ciclo mítico: -Personaxes e situación tiradas da tradición greco-latina -Obxectivo subversivo -Traxicomedia do vento de Tebas namorado dunha forca -Ciclo da dramática urxente ou do teatro inmediato: - Entre o teatro de circunstancias e a vocación experimental. -Teatro mínimo; Veladas indecentes

9. 10. Euloxio Ruibal (1945)Euloxio Ruibal (1945) - A súa produción arranca desde mediados dos setenta -Caracterízase por conxugar a tradición coas tendencias europeas nun afán por experimentar. - A temática das obras ten unha clara vocación de compromiso coa realidade social e política do país -Obras: -Azos de esguello - A sonada e proveitosa enchenta do Marqués Ruchestinto no derradeiro século da súa vida -O cabodano -Zardigot

10. 11. Fai parte dunha triloxía: - A sonada e proveitosa enchenta do Marqués Ruchestinto no derradeiro século da súa vida -O cabodano Guerra Civil no seo dunha familia confrontada ideoloxicamente 14 secuencias durante os tres anos de guerra ZardigotZardigot

11. 12. Roberto Vidal Bolaño (1950-2002)Roberto Vidal Bolaño (1950-2002) - Tamén comeza a publicar na década de 70 -É figura de referencia no noso teatro -Combinou distintas facetas: autor, actor, director - Obra marcada pola dramaturxia popular -Crítica e ironía social - Obra -A burla do galo -Criaturas -Días sen gloria -Doentes

12. 13. FERNÁNDEZ VELHO, Rosário; SAMBADE SONEIRA, Xesús, Literatura galega da Idade Media ao século XX, Cadernos de Literatura Galega, A Nosa Terra, Vigo 2002. TATO FONTAÍÑA, Laura, Historia do teatro galego. Das orixes a 1936, A Nosa Terra, Vigo 1999. VIDAL GARCÍA, David, Teatro Galego e Construción nacional: Os Cadernos da Escola Dramática Galega (1978-1994), Tese de Doutoramento, Universidade de Birmingham 2009. VILAVEDRA, Dolores, Historia da Literatura Galega, Galaxia, Vigo 1999. BIBLIOGRAFÍA

# data[].attributes.attachment_link.title
Teatro galego na década de 70 e 80: o Grupo Abrente

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on Teatro galego na década de 70 e 80: o Grupo Abrente 1. O "Novo Teatro Galego" Do Grupo Abrente á década de 80 3.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. 1. TEMA 12. O TEATRO DE FINAIS DO SÉCULO XX E PRINCIPIOS DO XXI Lourenço Álvarez LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI

2. 2. Recoméndase realizar o visionado desta presentación estando conectado a Internet. Deste xeito poderá accederse ás ligazóns que ao longo dela se propoñen Clicando sobre estes símbolos obterase a seguinte in- formación, procedente de distintos recursos web ou cargadas na propia presentación: Información sobre un autor citado Información complementaria sobre un determinado asunto ou texto literario Ligazón a un arquivo de vídeo Arquivo de audio: poema musicado, lectura dun texto...

3. 3. CONTEXTO HISTÓRICO

4. 4. ► Coa chegada da democracia, o panorama social e cultural muda radicalmente. Remata a persecución dos usos públicos do galego, que é recoñecido idioma oficial na nosa comunidade pola Constitu- ción de 1978, e iníciase unha progresiva normalización da lingua ► Remata o longo proceso de estandarización do galego, coa publi- cación dunha normativa oficial en 1982, que será referencia para a maior parte das publicacións escritas ► Regularízase o ensino de lingua e literatura galegas no ensino non universitario. Isto supón unha grande revitalización do sector editorial en lingua galega, tanto na publicación de libros de texto como de libros de lectura literaria. Ao mesmo tempo provoca a aparición dunha sorte de subxénero narrativo de temática e expresión especialmente adaptadas aos gustos adolescentes ► Créanse novas editoriais e dispárase o número de vendas do libro en galego. A colaboración institucional, con importantes subven- cións á cultura galega, consolida tamén outros sectores, como o teatro profesional ou o sector audiovisual CONTEXTO HISTÓRICO

5. 5. Panorama do teatro desta época O teatro independente vive a súa época de maior vitalidade coa celebración das Mostras de Teatro Independente de Ribadavia e o Certame Abrente de textos literarios (des-de 1973) Anos 70 O cambio de década marca o inicio do teatro profesional e institucional, o que supón un salto cualitativo na escena galega: en 1980 créase a Asociación Profesional do Teatro Galego e en 1984 o Centro Dramático Galego Anos 80 Conviven os integrantes do grupo Abrente con propostas modernizadoras de novas com-pañías e novos autores, créanse salas alter-nativas e comeza a haber unha maior comuni-cación do teatro galego co do resto de Esta-do e Portugal Anos 90 e actualidade

6. 6. O TEATRO INDEPENDENTE E A MOSTRA DE RIBADAVIA En 1973, a Agrupación Cultural Abrente de Ribadavia convoca a I Mostra de Teatro Galego e o I Certame Abrente. Con esta iniciativa, Ribadavia convértese no principal punto de encontro do mundo do teatro galego. Ao tempo que se fomentan e popularizan as representacións teatrais, estímulase, co premio Abrente, a creación de textos dramáticos. O exemplo de Ribadavia foi segui-do por outras localidades (Vigo, A Coruña, Lugo, Cariño, Fene...)

7. 7. O TEATRO INDEPENDENTE E A MOSTRA DE RIBADAVIA ► Crear unha rede teatral no país que permita o desenvolve- mento dunha dramaturxia galega moderna e comprometida ► Pescudar novos métodos para a creación e a representación cun afán experimental, aberto a todo tipo de influencias ► Romper co concepto de compañía estábel do teatro burgués e apostar pola itinerancia e a creación colectiva ► Rescatar o teatro das salas convencionais para achegalo ao público en todo tipo de locais, tanto urbanos como rurais Obxectivos do teatro independente

8. 8. Manuel Lourenzo Francisco Taxes Euloxio R. Ruibal R. Vidal Bolaño <ul><li>O Grupo Abrente </li></ul><ul><li>Está formado por autores que tiveron unha destacada participación nas mostras e certames de Ribadavia </li></ul><ul><li>Ademais de escritores, son tamén directores, promo- tores de compañías e al- gúns deles mesmo actores </li></ul><ul><li>A pesar de que comezan a publicar antes de 1976 ( Romería ás covas do demo de Manuel Lourenzo ou Zardigot de Euloxio Ruibal) a práctica totalidade das súas obras pertence a este período </li></ul>

9. 9. O NACEMENTO DO TEATRO PROFESIONAL Aparecen as primeiras compañías profesionais En 1984 comeza a funcionar o Centro Dramático Galego En 1980 créase a Asociación Profesional do Teatro Galego Estabelécese unha importante política de sub-vencións por parte da Xunta Antroido Artello Luís Seoane Mari-Galila Autores galegos Obras universais Programación estábel Créanse as primeiras sa-las de teatro estábeis Luís Seoane Nasa Galán Yago

10. 10. MANUEL LOURENZO (Valadouro, 1943) Romería ás covas do demo (1975) Traxicomedia do vento de Tebas namorado dunha forca (1978) Electra (1994) As dunas (2009) Importante director, actor, tradu-tor, profesor e ensaísta ( O teatro galego ), é un dos principais autores do teatro contemporáneo. Destaca polo emprego da mitoloxía clásica (Fedra, Electra) mesturada coa tra-dición popular galega. A * U * T * O * R * E * S

11. 11. As dunas. Free spa (CDG) A larva fu- riosa (CDG)

12. 12. EULOXIO R. RUIBAL (Ordes, 1945) Zardigot (1984) Azos de esguello (1989) O son da buguina (1999) Minimalia (2005) Preocupado polo compromiso coa realidade social e política do país, conxuga nas primeiras obras ten-dencias das vangardas europeas da época coa tradición da época. Pos-teriormente realizará achegamen-tos ao teatro ruralista e á temáti-ca histórica A * U * T * O * R * E * S

13. 13. Zardigot (Es- pello Cóncavo)

14. 14. R. VIDAL BOLAÑO (Santiago de Compos- tela, 1950-2002) Laudamuco,señor de ningures (1976) Agasallo de sombras (1984) Saxo tenor (1991) Días sen gloria (1992) É un dos autores máis polifacéticos da escena galega das últimos décadas, sempre cunha gran dose de crítica (contra os abusos do poder, da Igre-xa, da sociedade de consumo...) e unha importante forza dramática. Ademais de autor, foi actor, director e funda-dor das compañías Antroido, Teatro do Estaribel e Teatro do Aquí A * U * T * O * R * E * S

15. 15. As actas es- curas (CDG) Agasallo de sombras (CDG)

16. 16. A * U * T * O * R * E * S CÁNDIDO PAZÓ QUICO CADAVAL XESÚS PISÓN JO ÃO GUISÁN EDUARDO ALONSO RAÚL DANS FRANCISCO TAXES ROBERTO SALGUEIRO

17. 17. TROULA ANTROIDO O MOUCHO CLERC ARTELLO C * O * M * P * A * Ñ * Í * A * S

18. 18. SARABELA TEATRO DO ATLÁNTICO TEATRO DO NOROESTE C * O * M * P * A * Ñ * Í * A * S TEATRO DO AQUÍ

19. 19. CHÉVERE MATARILE TEATRO DO MORCEGO C * O * M * P * A * Ñ * Í * A * S

20. 20. PANORAMA DO TEATRO DA ÉPOCA ► ANOS 70: O teatro independente vive a súa época de maior vitalidade coa celebración das Mostras de Teatro Independente de Ribadavia e o Certame Abrente de textos literarios (desde 1973) ► ANOS 80 : O cambio de década marca o inicio do teatro profesional e institucional, o que supón un salto cuali- tativo na escena galega: en 1980 créase a Asociación Profesional do Teatro Galego e en 1984 o Centro Dramático Galego ► ANOS 90 E ACTUALIDADE : Conviven os integrantes do grupo Abrente con propostas modernizadoras de novas compañías e novos autores, créanse salas alternativas e comeza a haber unha maior comunicación do teatro galego co do resto de Estado e Portugal O TEATRO INDEPENDENTE E A MOSTRA DE RIBADAVIA ► En 1973, a Agrupación Cultural Abrente de Ribadavia convoca a I Mostra de Teatro Galego e o I Certame Abren- te . Con esta iniciativa, Ribadavia convértese no principal punto de encontro do mundo do teatro galego. Ao tempo que se fomentan e popularizan as representacións teatrais, estímulase, co premio Abrente, a creación de textos dramáticos. O exemplo de Ribadavia foi seguido por outras localidades (Vigo, A Coruña, Lugo, Cariño, Fene...) ► Obxectivos do teatro independente : - Rescatar o teatro das salas convencionais para achegalo ao público en todo tipo de locais - Romper co concepto de compañía estábel do teatro burgués e apostar pola itinerancia e a creación colectiva - Pescudar novos métodos para a creación e a representación cun afán experimental - Crear unha rede teatral que permita o desenvolvemento dunha dramaturxia galega moderna e comprometida TEATRO DE FINAIS DO SÉC. XX E PRINCIPIOS DO XXI ESQUEMA PARA IMPRIMIR O NACEMENTO DO TEATRO PROFESIONAL ► Créanse a Asociación Profesional do Teatro Galego (1980) e o Centro Dramático Galego (1984), que presenta unha programación estábel, tanto de autores galegos como do teatro universal ► Estabelécese unha importante política de subvencións por parte da Xunta aos grupos de teatro galegos

21. 21. ► O GRUPO ABRENTE Está formado por autores que tiveron unha destacada participación nas mostras e certames de Ribadavia. Ademais de escritores, son tamén directores, promotores de compañías e algúns deles mesmo actores - Manuel Lourenzo : Romería ás covas do demo, Traxicomedia do vento de Tebas..., Electra, As dunas... - Euloxio Ruibal : Zardigot, Azos de esguello, O son da buguina, Minimalia... - Francisco Taxes : O velorio, Lenta raigame, Caderno de bitácora... - R. Vidal Bolaño : Laudamuco, señor de ningures, Agasallo de sombras, Saxo tenor, Días sen gloria... ► OUTROS AUTORES : Eduardo Alonso, Xulio Lago, Xesús Pisón, Jo ão Guisán, Raúl Dans, Cándido Pazó, Quico Ca- daval, Roberto Salgueiro... ► PRINCIPAIS COMPAÑÍAS : Antroido, Troula, Artello, Luís Seoane, Mari-Gaila, O Moucho Clerc, Teatro do Aquí, Teatro do Atlántico, Teatro do Noroeste, Matarile, Sarabela, Chévere, Teatro do Morcego... PRINCIPAIS AUTORES E COMPAÑÍAS ► Aparecen as primeiras compañías de teatro profesional: Antroido, Artello, Luís Seoane, Mari-Gaila... ► Créanse as primeiras salas de teatro estábeis: Luís Seoane, Nasa, Galán, Yago...

22. 22. PROCEDENCIA DAS IMAXES EMPREGADAS Colocando o punteiro sobre as imaxes, vense as referencias das páxinas web de onde foron tiradas. Picando nelas, accédese directamente a esas páxinas (1) MANUEL LOURENZO, Viaxe ao país de ningures, ed. Galaxia, Vigo, 1977 (2) MANUEL LOURENZO e PILLADO MAIOR, O teatro galego, ed. do Castro, A Coruña, 1979, páx. 144 bis (1) (2)

# data[].attributes.attachment_link.title
12. o teatro de fins do séc. xx e comezos do xxi

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. TEMA 12. O TEATRO DE FINAIS DO SÉCULO XX E PRINCIPIOS DO XXI Lourenço Álvarez LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI 2. Recoméndase realizar o visionado desta presentación estando conectado a Internet.

# data[].attributes.attachment_link.title
A prosa de fins do seculo XX e comezos do XXI

# data[].attributes.attachment_link.description
1975: FINS DA DITADURA.COMEZO DA DEMOCRACIA.1978: A CONSTITUCIÓNRECOÑECE O GALEGO COMOLINGUA COOFICIAL ENGALICIA.

# data[].attributes.headline
PROSA DE FINAIS DO XX E PRINCIPIOS DO XXI

# data[].attributes.subject
PROSA DE FINAIS DO XX E PRINCIPIOS DO XXI

# data[].attributes.attachment_link.description
A prosa de fins do XX e comezos do XXI. Temas e autores dos 80 e dos 90. Prosistas e tendencias actuais máis relevantes. 404

# data[].attributes.attachment_link.description
Rosa Aneiros Entrevista IES Manuel García Barros A Estrada Literatura Galega do Século XX e da Actualidade Texto: © Cc-by-sa-3.0 Fotos: © Todos os dereitos res...

# data[].attributes.attachment_link.title
10. a poesía de fins do séc. xx e comezos do xxi

# data[].attributes.attachment_link.description
TEMA 10. A POESÍA DE FINAIS DO SÉCULO XX E PRINCIPIOS DO XXI Lourenço Álvarez LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI

# data[].attributes.attachment_link.title
11. a prosa de fins do séc. xx e comezos do xxi

# data[].attributes.attachment_link.description
TEMA 11. A PROSA DE FINAIS DO SÉCULO XX E PRINCIPIOS DO XXI Lourenço Álvarez LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI

# data[].attributes.body
xogo interactivo