# data[].attributes.attachment_link.description
"Heel veel mensen moeten vandaag in krotten wonen. Dat is anno 2018 echt niet meer menswaardig." Caro Bridts, ervaringsdeskundige bij Welzijnszorg, roept dan ook op om de laagste inkomens boven de...

# data[].attributes.attachment_link.title
De Aanstokerij (tot voor kort Centrum Informatieve Spelen of C.I.S.)

# data[].attributes.attachment_link.description
De Aanstokerij vzw zet je in beweging via spel! Al meer dan 40 jaar zetten we alles op het spel. Tot voor kort als Centrum Informatieve Spelen (C.I.S.), vanaf 25 januari 2016 als De Aanstokerij.

# data[].attributes.attachment_link.title
Weg uit dat (armoede)web | De Aanstokerij

# data[].attributes.attachment_link.description
Overslaan en naar de inhoud gaan Skip to navigation

# data[].attributes.attachment_link.description
Onze campagne 2018 is nog niet achter de rug, maar we kijken toch al terug op een succesvolle editie. Op dit ogenblik komt opnieuw het bedrag van 5,5 miljoen euro in zicht. Dat is minstens een evenaring van het bedrag dat we vorig jaar ophaalden.

# data[].attributes.body
Als de rijkdom stijgt waarom daalt de armoede dan niet?

# data[].attributes.attachment_link.description
Onze eerste animatievideo: als de rijkdom stijgt in ons land, waarom daalt de armoede dan niet? Omdat armoede een verhaal is van ongelijkheid! 
1 op 6 mensen leeft in België onder de armoedegrens,...

# data[].attributes.attachment_link.description
Supergoeie actie van Ecover Belgium. En jongens, wanneer bij ons in Nederland?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ouders die aan de schoolpoort actievoeren om propere lucht te eisen, een burgerplatform dat transmigranten uit het Maximiliaanpark onderdak probeert te bieden of Ringland in Antwerpen. De laatste jaren zien we steeds vaker burgerinitiatieven aan het werk, waarbij mensen zich engageren rond een initiatief waar zij menen dat de overheid tekort schiet.

"We zien inderdaad een bepaalde dynamiek van onderuit ontstaan door mensen die zichzelf organiseren op een aantal thema's die zij belangrijk vinden", zegt Elke Plovie, die onderzoek deed naar het fenomeen. Topthema's blijken ontmoeting, armoede en duurzaamheid. "Allemaal thema's waarvan burgers voelen dat er een nood is, en die nood daagt hen uit om zelf activiteiten op te zetten om daar verandering in te brengen."

In tegenstelling tot het klassieke vrijwilligerswerk of de traditionele politieke partijen, trekken de burgerinitiatieven kennelijk wel meer en meer mensen aan. "80 procent van de initiatieven geeft aan dat ze groeien, op vlak van activiteiten die ze organiseren, op vlak van mensen die ze bereiken, op vlak van leden. En dat is opvallend omdat je vooral geluiden hoort dat er een tekort is aan vrijwilligers, dat mensen zich niet meer engageren, dat mensen ook niet geïnteresseerd zijn."

"Vanuit die burgerinitiatieven zien we dat mensen daadwerkelijk wel nog engagement opnemen zolang ze voelen dat het voor hen relevant is en dat ze een verschil kunnen maken", aldus onderzoekster Plovie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Burgerinitiatieven boomen: "Mensen engageren zich nog wel degelijk als ze voelen dat ze het verschil kunnen maken"

# data[].attributes.attachment_link.description
Bijna 80 procent van de burgerinitiatieven - waarbij mensen zich scharen achter een gezamenlijk initiatief - rapporteert groei op het aantal activiteiten en betrokken burgers.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je hebt geen auto maar je eet wel vlees? Wat?! Je eet geen vlees maar draagt wel lederen schoenen? Oei, je draagt geen lederen schoenen maar reist wel met het vliegtuig?

Weinig zo dodelijk voor goede bedoelingen als de dwang om consequent te moeten zijn.

Alexia Leysen eert met Dagen Zonder Vlees elk klein stapje richting een duurzamere wereld. Met ongeziene resultaten. Meer dan 114.000 mensen deden met haar mee.

Als wij vraag hebben naar iets, dan gaat het aanbod veranderen. - Alexia Leysen Click To Tweet

# data[].attributes.attachment_link.title
"Je moet geloven in het onderdeeltje dat je bent" - Zwijgen is geen optie

# data[].attributes.attachment_link.description
Je hebt geen auto maar je eet wel vlees? Wat?! Je eet geen vlees maar draagt wel lederen schoenen? Oei, je draagt geen lederen schoenen maar reist wel met het vliegtuig?Weinig zo dodelijk voor goede bedoelingen als de dwang om consequent te moeten zijn.Alexia Leysen eert met Dagen Zonder Vlees elk klein stapje richting een duurzamere wereld.

# data[].attributes.attachment_link.description
Discarded crayons become waxy landfill.

This non-profit, The Crayon Initiative, collects old crayons and melts them down to give them new life, minimising harm to the environment.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vorige week liet de scholengroep Sint-Michiel Roeselare Ardooie weten dat ze haar 10 middelbare scholen wil samenbrengen op 5 campussen, gegroepeerd per richting. Vorig jaar stelde diezelfde scholengroep nog voor om alle scholen in 4 campussen onder te brengen. Maar die plannen zijn na hevig protest afgevoerd. Maar ook in de nieuwe plannen kunnen heel wat leerkrachten zich dus niet vinden. 52% stemde tegen.

# data[].attributes.attachment_link.title
1.500 leerlingen protesteren tegen scholenhervorming in Roeselare

# data[].attributes.attachment_link.description
Vorige week liet de scholengroep Sint-Michiel Roeselare Ardooie weten dat ze haar 10 middelbare scholen wil samenbrengen op 5 campussen, gegroepeerd per richting. Vorig jaar stelde diezelfde scholengroep nog voor om alle scholen in 4 campussen onder te brengen. Maar die plannen zijn na hevig protest afgevoerd.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gelieve Javascript te activeren om deze video te bekijken. U wordt tevens aangeraden om een recentere browser te gebruiken.

Meer dan 25 keer vertraging op 2 maanden tijd of in totaal bijna 10 uur. Zoveel geduld hebben de Geelse pendelaars deze zomervakantie moeten hebben om van en naar Brussel te sporen. Naar de oorzaken voor de vertragingen is het vaak gissen. Al zouden nieuwe treinstellen al veel kunnen helpen, zeggen de pendelaars. De NMBS wijt de problemen dan weer vooral aan verschillende incidenten die op de lijn zijn gebeurd.

Meer nieuws

Pagina's

# data[].attributes.attachment_link.title
Geelse pendelaars zijn het beu: "10 uur vertraging in 2 maanden"

# data[].attributes.attachment_link.description
Gelieve Javascript te activeren om deze video te bekijken. U wordt tevens aangeraden om een recentere browser te gebruiken. Meer dan 25 keer vertraging op 2 maanden tijd of in totaal bijna 10 uur. Zoveel geduld hebben de Geelse pendelaars deze zomervakantie moeten hebben om van en naar Brussel te sporen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Don't Kill Our Future Heroes! | Make Belgium Great Again

# data[].attributes.headline
theatervoorstelling: De Moeder en de drie soldaten

# data[].attributes.subject
theatervoorstelling: De Moeder en de drie soldaten

# data[].attributes.body
5 vluchtelingen van Afghanistan vertellen hun verhaal over oorlog d.m.v. theater.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najaar 1917. Een weduwe krijgt van de veldwachter de boodschap dat drie Duitse soldaten in de schuur komen logeren. Dat zint haar niet. Ze vreest voor haar jonge dochter. Maar nog lastiger om dragen is dat twee van haar eigen zonen dagelijks gevaar lopen aan de IJzer, waar ze tegenover 'zulk' volk liggen. Ernest Claes schreef deze novelle in 1939 en Stefan Perceval groeide op met het verhaal. Hij brengt het nu op de planken en legt de link met de vluchtelingen van nu.

Stefan Perceval in de Klarastudio

De moeder en de drie soldaten is van 11 tot en met 20 oktober te zien in HETGEVOLG in Turnhout. Daarna is de voorstelling nog op verschillende plaatsen in Vlaanderen te zien. Alle data en meer informatie vindt u op de website van HETGEVOLG.

# data[].attributes.attachment_link.description
Najaar 1917. Een weduwe krijgt van de veldwachter de boodschap dat drie Duitse soldaten in de schuur komen logeren. Dat zint haar niet. Ze vreest voor haar jonge dochter. Maar nog lastiger om dragen is dat twee van haar eigen zonen dagelijks gevaar lopen aan de IJzer, waar ze tegenover 'zulk' volk liggen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vlaams Belang heeft een quiz gelanceerd, 'de grote immigratiequiz', waarmee ze naar eigen zeggen de bevolking op een interactieve manier willen confronteren met de cijfers die het falende migratiebeleid pijnlijk blootleggen. "Het fake news omtrent immigratie mag nu wel eens stoppen. Als we het probleem willen aanpakken, moeten we eerst de cijfers onder ogen durven zien en daarna de juiste stappen ondernemen om het probleem in te dijken."
Een week voor de nakende gemeenteraadsverkiezingen wil Vlaams Belang nog eens de puntjes op de i zetten wat betreft het thema migratie. 'Francken faalt' was de titel van het boek dat Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken vorige week voorstelde, het is ook de kernboodschap van 'de grote immigratiequiz' die Vlaams Belang voorstelt. De huidige regeringspartijen - waaronder N-VA - krijgen het migratievraagstuk niet opgelost, klinkt het.

"Cijfers onder ogen durven zien"

De stijgende immigratiedruk, het falende uitwijzingsbeleid, het stijgend aantal asielzoekers, enzoverder. Deze quiz behandelt alle verschillende aspecten van het volgens Vlaams Belang totaal falende migratiebeleid. "De cijfers die in de quiz worden gebruikt, liegen er dan ook niet om", stelt Tom Van Grieken in een mededeling aan SCEPTR. "In de quiz gebruiken we onbetwistbare cijfers die zwart op wit aantonen dat wat het Vlaams Belang zegt, klopt.

ADVERTENTIE

Vlaams Belang wijst naar de huidige regering en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) voor dit falen. "Er is weldegelijk een verschil tussen de Theo-rie en de Theo-praktijk. Ik vermoed dat een aantal mensen die de quiz invullen wel eens voor een grote verrassing kunnen komen te staan...", aldus Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken.

Van Grieken: "Het fakenews omtrent immigratie mag nu wel eens stoppen. Als we het probleem willen aanpakken, moeten we eerst de cijfers onder ogen durven zien en daarna de juiste stappen ondernemen om het probleem in te dijken. Deze regering doet noch het ene, noch het andere. Ze spuit bewust eerst een mistgordijn omtrent de omvang van de immigratiecrisis in dit land en laat nadien na de nodige stappen te ondernemen om het probleem op te lossen. Zo kan het niet langer."

Doe hier zelf de test:

Inhoud niet beschikbaar. b>
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken small>

Tom Lallemand (°1997, Keerbergen) is redacteur Migratie & Integratie bij SCEPTR. Hij is student Handelswetenschappen aan de KU Leuven en heeft een grote interesse in politiek, cultuur, ondernemerschap en economie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Vlaams Belang lanceert immigratiequiz: "Cijfers onder ogen zien"

# data[].attributes.attachment_link.description
Vlaams Belang heeft een quiz gelanceerd, 'de grote immigratiequiz', waarmee ze naar eigen zeggen de bevolking op een interactieve manier willen confronteren met de cijfers die het falende migratiebeleid pijnlijk blootleggen. "Het fake news omtrent immigratie mag nu wel eens stoppen. Als we het probleem willen aanpakken, moeten we eerst de cijfers onder ogen durven zien ...

# data[].attributes.body
Bart Somers
Liesbeth Homans
Barbara Pas
Sammy Mahdi

# data[].attributes.attachment_link.description
Met immunotherapie is een belangrijke stap gezet in de strijd tegen kanker. De Nobelprijs voor de Geneeskunde gaat dit jaar dan ook naar twee onderzoekers die baanbrekend werk verrichtten op dat terrein: Tasuku Honjo en James Allison. Terzake gaat live naar Paul Stoffels, chief scientific officer bij Johnson & Johnson, die dr. Allison en zijn werk goed kent.

# data[].attributes.body
Video met leerlingen uit de OKAN klas in Geel.

# data[].attributes.attachment_link.title
Herken mij! Ik ben niet anders dan jij! OKAN Geel

# data[].attributes.body
Test om je eens in te leven in de situatie van mensen in armoede!

# data[].attributes.attachment_link.description
Kun jij kiezen? Mensen in armoede moeten dagelijks harde keuzes maken. Met dit spel stel je jezelf in hun plaats en kom je te weten hoe politici in jouw gemeente naar je keuzes kijken. Doe de test hier 👇

# data[].attributes.body
Over de realiteit in de jeugdzorg

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het gaat niet goed met de jeugdzorg in Vlaanderen. Dit verdient een sterker en breder maatschappelijk debat. Een grondige analyse om tot een goede nieuwe aanpak te komen kan niet wachten. De jongeren zitten nu in de zorg, niet morgen.

Geen fraai beeld

De tussentijdse verslagen van de Commissie van Toezicht in Vlaanderen, waar De Morgen over berichtte, schetsen geen fraai beeld van een de gesloten jeugdhulpverlening. Die vertrekt te veel vanuit sancties. Regels worden er met een zekere willekeur toegepast.

Regels zijn soms nodig, maar we zien dat er problemen komen bij instellingen die er een wildgroei van kennen. Het gaat niet meer om regels die een goed samenleven mogelijk maken, maar om de regel om de regel.

Regels lijken een gevoel van controle te geven, maar onderzoek toont aan dat zowel jongeren als begeleiders zich er uiteindelijk slechter bij voelen. Het leidt tot meer escalatie en crisis en dus tot meer eenzame afzondering. Long, N.J., Wood, M.M., Fescer, F.A. (2003), Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties, LannooCampus

"Deze hulpverlening vertrekt vaak van sancties."

Jongeren worstelen jaren na zo'n hulpverlening vaak nog met opgebouwde frustratie tegenover een systeem dat hen monddood maakte. Het rigide toepassen van regels kan ervoor zorgen dat zij afhaken en geen vertrouwen meer hebben in hulpverlening.

Te streng

Na de dood van Jordy Brouillard zeiden jongeren precies dat: ze begrepen waarom Jordy hulp weigerde, want begeleiders luisteren te weinig en zijn te streng. Veel jongeren hebben op hun achttiende inderdaad 'genoeg' van al die goede bedoelingen en de hulp, die ze nochtans nog goed hadden kunnen gebruiken.

"Regels en structuur zijn uiteraard nodig."

Regels en structuur zijn uiteraard nodig om groepsleven te organiseren. Maar goede voorbeelden tonen dat een doordacht evenwicht tussen structuur en vrijheid betere resultaten oplevert op lange termijn. Zo leiden minder regels tot minder agressie en tot meer vertrouwen in begeleiders.

Ook voor begeleiders is een systeem dat eenzijdig inzet op regels en repressie er een dat faalt en onzeker maakt. Zij botsen op jongeren die de aangeboden hulp niet (meer) willen. Ze krijgen verwijten in plaats van een mandaat. Hun goedbedoelde interventies komen niet langer aan, wat hen teleurstelt en demotiveert.

Open dialoog

Deze dynamieken moeten we tegengaan door middel van een open dialoog met de mensen op de werkvloer. Samen met hen moeten we op zoek naar alternatieven.

Onderzoek vanuit jongerenperspectief toont dat hulpverlening best inzet op betrokkenheid. Naert, J., Roets, G., Roose, R. en Vanderplasschen, W. 'Youngsters' perspectives on continuity in their contacts with youth care services', British Journal of Social Work Geef jongeren keuzes in hun traject. Maak hen mede-eigenaar van hun behandeling in plaats van hen de behandeling louter te laten ondergaan.

"Geef jongeren keuzes in hun traject."

Dit kan bijvoorbeeld door regels minder strikt toe te passen of hun aantal drastisch te verminderen. Of door jongerenvergaderingen bijeen te roepen waarin zij de afdelingsstructuur mee bepalen. Of door geen jargon te gebruiken, maar een taal die aansluit bij de leefwereld van jongeren. Of door te investeren in de therapeutische band.

Voorzieningen die vertrekken van een onderhandelingslogica met en in de leefwereld van jongeren, openen vaker nieuwe toekomstmogelijkheden. Het gevecht maakt dan plaats voor het traject.

Paradigmashift

Zo'n evolutie vindt nu al plaats onder impuls van geëngageerd personeel. Deze evolutie vraagt een paradigmashift. Een nieuwe manier van kijken naar hulpverlening en de context waarin die zit ingebed.

We zijn er met het Kollectief Zonder Dwang van overtuigd dat ook de wetgever verandering moet stutten. We vragen dan ook, in het belang van zowel het personeel als de jongeren, een verbod op eenzame opsluiting van kinderen onder de zestien jaar.

"Verbied eenzame opsluiting van kinderen."

De situatie in Noorwegen toont aan dat zo'n verbod vruchten afwerpt. Zie hiervoor het werk van Einar Heiervang. Er wordt naar alternatieven voor eenzame opsluiting gezocht, naar manieren om agressie te voorkomen of te verminderen, naar een andere manier van samenleven.

Tegelijkertijd blijft de mogelijkheid tot afzondering behouden, maar vindt ze plaats in de aanwezigheid van goed opgeleid personeel en in ruimtes die veraf staan van de kille, klinische plekken waar tijd en ruimte vervagen, zoals we die vandaag in Vlaanderen nog altijd kennen én gebruiken.

Humaan bestaan

Zorg gaat over een plaats om te mogen zijn en te leven, een plaats die voldoet aan de basisvereisten voor een humaan bestaan. Vereisten in verband met de ruimte, maar ook in verband met de anderen waarmee we in contact komen. De toets van het beleid ligt in hoe die dagelijkse realiteit, waarin jongeren in de hulpverlening leven, wordt georganiseerd.

"We moeten vandaag beginnen."

We mogen ons dan ook niet langer tevreden stellen met: "We zijn ermee bezig". We moeten vandaag beginnen met de paradigmashift. We moeten nu een haalbare datum prikken voor het verbod op eenzame opsluiting van jongeren.

Dan hoeven instellingen binnenkort niet louter een huis te zijn waar je als jongere willens nillens naartoe moet. Dan kunnen ze een thuis worden voor wie er voor even, of langer, één nodig heeft.

# data[].attributes.attachment_link.title
'We zijn ermee bezig' is niet goed genoeg

# data[].attributes.attachment_link.description
Het gaat niet goed met de jeugdzorg in Vlaanderen. Dit verdient een sterker en breder maatschappelijk debat. Een grondige analyse om tot een goede nieuwe aanpak te komen kan niet wachten. De jongeren zitten nu in de zorg, niet morgen.

# data[].attributes.headline
BH's zijn belangrijker dan we denken! :)

# data[].attributes.subject
BH's zijn belangrijker dan we denken! :)

# data[].attributes.attachment_link.description
This week's 1 NEWS Good Sorts is Pauline who collects and sends on Kiwi women's surplus bras to people who desperately need them in the Pacific Islands, as part of the Uplift Project.

# data[].attributes.body
Allemaal mensen

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
11.11.11 - Koepel van Internationale Solidariteit

# data[].attributes.attachment_link.title
Wij zijN mensen - documentaire Nic Balthazar

# data[].attributes.body
De alternatieven van Tamara

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op 20 februari 2018 werd in Turnhout Tamara voorgesteld door Sociaal Forum Kempen. Tamara is het antwoord op Tina (There is no alternative) en staat voor 'There are many alternatives ready and available'. En alternatieven zijn er: kijk maar!

Tamara staat voor kansen, mogelijkheden en een geloof in een meer solidaire, duurzame en rechtvaardige samenleving. Met de knop hierboven vind je een overzicht van boeiende en lovenswaardige initiatieven in Vlaanderen en in de Kempen, op verschillende terreinen. Het gaat zowel over initiatieven die te maken hebben met belangenverdediging, als over individuele of collectieve keuzes.

Het overzicht past niet op je scherm. Door naar rechts te scrollen krijg je een volledig beeld. Per thema/kolom kan je naar beneden scrollen om meerdere initiatieven te ontdekken die bij dat thema horen. Door de klikken op een initiatief kom je op de betreffende website met meer informatie.

SFK hoopt met dit overzicht inspiratie te bieden aan burgers en beleidsmakers die ook geloven dat onze samenleving nog heel wat socialere keuzes kan maken

Tamara is zeker niet volledig en/of perfect. Ze is zoekende en beseft dat soms duurzame keuzes ook duurder (en daardoor niet altijd vanzelfsprekend) zijn. Toch denken we dat het goed is om haar te leren kennen en ons door haar te laten inspireren. Want onze samenleving heeft er nood aan.

Heb je het gevoel dat er nog iets belangrijk mist in dit overzicht? Dan kan je zelf initiatieven toevoegen, op voorwaarde dat ze passen binnen de doelstelling en politiek onafhankelijk zijn.

Meer informatie, foto's en verslagen van de avond volgen snel.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tamara doet het anders - Sociaal Forum Kempen

# data[].attributes.attachment_link.description
Op 20 februari 2018 werd in Turnhout Tamara voorgesteld door Sociaal Forum Kempen. Tamara is het antwoord op Tina (There is no alternative) en staat voor 'There are many alternatives ready and available'. En alternatieven zijn er: kijk maar! Tamara staat voor kansen, mogelijkheden en een geloof in een meer solidaire, duurzame en rechtvaardige samenleving.

# data[].attributes.body
In strijd tegen plastic afval

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Duitse milieuactiviste Clara Bütow is Brussel binnengereden met haar haar fiets en haar plastic flamingo. Ze heeft de flamingo gemaakt met afval dat ze in Parijs op straat heeft gevonden. Met de afvaltocht van Parijs naar Berlijn wil de jonge vrouw mensen bewust maken van de enorme hoeveelheid plastic en ander rondslingerend afval.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Trashmingo" rijdt van Parijs naar Berlijn voor strijd tegen plastic afval

# data[].attributes.attachment_link.description
De Duitse milieuactiviste Clara Bütow is Brussel binnengereden met haar haar fiets en haar plastic flamingo. Ze heeft de flamingo gemaakt met afval dat ze in Parijs op straat heeft gevonden. Met de afvaltocht van Parijs naar Berlijn wil de jonge vrouw mensen bewust maken van de enorme hoeveelheid plastic en ander rondslingerend afval.

# data[].attributes.body
Arm Vlaanderen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
5 jaar geleden maakte "Panorama" een portret van gezinnen met kinderen die onder de armoedegrens leven. Het leverde een beklijvende reportage op die in scholen nog vaak gebruikt wordt en met uitspraken die blijven nazinderen, zoals Mika die opkeek tegen de eerste schooldag omdat klasgenootjes dan vertellen over al die mooie reizen die ze gemaakt hebben en hij enkel kan zeggen: "Ik ben gaan zwemmen." Drie gezinnen hebben we, 5 jaar later, opnieuw opgezocht. Hoe is het met Mika, Akira, Sean en Jason?

Lees ook

Pano

# data[].attributes.attachment_link.description
Herbekijk hier "Pano" van woensdag 12 september.

# data[].attributes.body
Speech tegen het oprukkende populisme

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In zijn speech naar aanleiding van het in ontvangst nemen van de Carnegie Wateler Vredesprijs, heeft VRT-conflictjournalist Rudi Vranckx gewaarschuwd voor het oprukkende populisme. "Angstzaaierij is hét bestsellerproduct van de 21e-eeuwse politieke markt. Maar zij die angst verspreiden, leggen de fundamenten voor de oorlogsmisdaden van morgen." Lees hier zijn integrale speech.

Eerst en vooral wil ik mijn team bedanken. Zonder hen zou ik dit niet kunnen.

"Oorlogscorrespondent": het klinkt exotisch, maar in feite is het eenvoudig. Wij vertellen het verhaal van gewone mensen in ongewone omstandigheden. We geven een gezicht en een stem aan hen die er anders geen zouden hebben. In de dertig jaar dat ik dit doe, heb ik geleerd dat oorlog soms wel een onvermijdelijke natuurwet kan lijken, maar dat vrede makkelijk te bereiken is.

Vrede wordt niet geboren uit grote conferenties, en al helemaal niet uit de sociale media met hun hatelijke tweets. Nee, het wordt hier en overal tegelijk geboren, uit de vezels van de maatschappij. Onderwijzers, advocaten, dokters, mensenrechtenactivisten, de familieleden van slachtoffers... zij zijn het die uiteindelijk het verschil maken. Na al die jaren voel ik me nog steeds geprivilegieerd wanneer ik het verhaal van die mensen mag vertellen. Zij zijn de kleine helden van onze tijd.

Recentelijk heb ik ook vaak gedacht aan hen die gestorven zijn bij het uitoefenen van dit beroep - deze roeping, eigenlijk. De voorbije 25 jaar zijn zo'n tweeduizend van mijn collega's overleden. Dit jaar gebeurde dat aan het duizelingwekkende tempo van twee gesneuvelde collega's per week. Ze hadden hun leven ervoor over om een verhaal te vertellen. Letterlijk. We mogen dat niet vergeten. Wanneer zij sterven, sterft ook dat verhaal. De slachtoffers van oorlog en geweld sterven dan een tweede keer. In stilte.

Over stilte gesproken. Het doet me denken aan de mensen van Mosul die onder het zogenaamde kalifaat hebben moeten leven. De grootste wreedheden en geweld, religieuze onverdraagzaamheid: ze hebben het overleefd. Zes maanden na de val van Mosul moest ik me een weg banen door honderden, misschien zelfs duizenden lichamen die zomaar bijeengegooid lagen in kelders, onderaan rotsen, in rolstoelen... Sommigen waren kinderen, hun primitieve speelgoed aan hun zijde.

Vae victis! Wee zij die overwonnen zijn. Zo moet Dante zich zijn inferno voorgesteld hebben. En toch, op hetzelfde moment en te midden van die verpletterende stilte, vond ik de menselijkheid waar ik zo'n nood aan heb. Waar we allemaal nood aan hebben.

Laat me het verhaal vertellen van echte moed. Imagine. Buiten in het duister galmen enkel schoten, de ontploffingen van granaten, het geschreeuw van folteringen. Jij zit in je kelder en je neemt je gitaar of je viool, en je begint stilletjes te spelen. Je neemt het op... en je post het op Facebook, in het volle besef dat je bestraft kunt worden met de dood. Muziek is immers verboden, net als elke uitdrukking van menselijk plezier.

Gitaarsnaren worden gebruikt om je vrienden te wurgen of om boobytraps te maken. In zo'n wereld wordt het geluid van muziek een tegengif tegen intolerantie.

Toen we de vernielde muziekacademie van Mosul bezochten, hoorde ik "Imagine". Dat wat naïeve liedje uit mijn jeugd werd te midden van al die vernieling een geluid van hoop. Daarom besloten we muziekinstrumenten naar Mosul te brengen, een hoopvol project dat we "Imagine Mosul" noemden. Duizenden Belgen reageerden, vol enthousiasme. We hadden een gevoelige zenuw in onze samenleving geraakt, een verlangen naar hoop en actie, tegen de polarisering en de haat in. Ik heb er kracht uit geput. Zelfs als journalist, te midden van de duisternis, heb je al eens een glimp hoop nodig.

Eerst en vooral moet de journalistiek accurate berichtgeving verzorgen, maar het kan ook meer zijn dan dat. De journalistiek kan ook een hulpmiddel zijn om een eerlijke en rechtvaardige maatschappij te bouwen, zonder geweld of haat, door vanuit het hart naar de geesten te reiken. We hebben allemaal wat tegengif nodig.

Het eerste slachtoffer van oorlog is de waarheid. Dat is het motto van veel journalisten, maar het is maar een deel van het verhaal. De mensenrechten - de rechten die we allemaal delen, als de mensen die we zijn - liggen vlak naast de waarheid begraven. Ja, het is gemakkelijk om verslag uit te brengen van iets waar je niet zelf rechtstreeks bij betrokken bent, wanneer de oorlog ver van huis is. Maar wat als de dreiging dichterbij sluipt? Hoe betrokkener we zijn, hoe dikker de oorlogsmist wordt. De voorbije twee decennia zijn die grenzen opgeschoven, beetje bij beetje.

Chemische wapens, de horror van IS, oorlogspropaganda in de vorm van fake news, blinde terreur op eigen bodem... De gevaren zijn gigantisch, net als de uitdagingen, en daarmee groeit ook de verleiding om de gemakkelijke weg te kiezen. Zo komen de mensenrechten onder druk te staan, net als de westerse rechtsstaat. Die weg leidt naar ontmenselijking.

De voorbije jaren zijn er te veel rapporten verschenen van Amnesty International, Human Rights Watch, Dokters Zonder Grenzen... noem ze maar op, de organisaties die overal ter wereld getuige zijn van de horror van de oorlog en van misdaden tegen de menselijkheid. De bewijzen, de zaken die zij naar boven spitten: het zijn er nu te veel geworden om nog te ontkennen. De oorlogen van de voorbije jaren hebben ons moreel kompas onder druk gezet.

Zo kom ik bij mijn eigen maatschappij uit. Om te beginnen wil ik een citaat aanhalen dat maar door mijn hoofd blijft spoken. Hij komt van Amin Maalouf, een Arabier, Libanees en Fransman, een oosterse christen die in spreidstand staat tussen het Oosten en het Westen.

"We zijn zonder kompas in een nieuw tijdperk beland. Mijn zorgen zijn die van een volgeling van de Verlichting die het licht ziet flakkeren, zwakker ziet worden en in sommige landen zelfs uit ziet gaan. Het zijn de zorgen van iemand die de vrijheid koestert." Dagelijks maak ik me dezelfde bedenkingen, tijdens mijn werk als oorlogscorrespondent in deze eeuw. En dus ben ik bezorgd.

We leven in een wereld waarin mensen langer leven, waarin de mogelijkheden groeien en waarin de mensen gelukkiger zouden kunnen zijn. Tegelijk is dit ook de wereld waarin er om de twee seconden iemand vluchteling wordt. Ze zijn met tientallen miljoenen wereldwijd, meer dan op gelijk welk moment sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. In die wereld zie ik hoe de spoken uit het verleden ons opnieuw op de hielen zitten. Het zijn die van angst en de haat jegens de andere. Het lijkt wel een wiel dat maar blijft draaien en steeds opnieuw op hetzelfde punt halt houdt.

Sommigen herinneren ons aan de jaren dertig, maar de geschiedenis herhaalt zich niet. Het mechanisme van uitsluiting en menselijk gedrag in tijden van angst blijft wel hetzelfde.

We leven in het tijdperk van de polarisatie. Wij tegen zij. De "ander" is terug en domineert elk debat en elke verkiezing. Oorlogsvluchtelingen worden gezien als profiteurs, hun lijden is ondergeschikt aan ons ongemak. Gelukzoekers, als we de minachtende tweets mogen geloven. Natuurlijk zijn sommigen van hen gelukzoekers. Ze zijn op de vlucht voor oorlog, de droogte die de klimaatverandering brengt, armoede.

Maar mogen we nog nuanceren? Mogen we nog naar een menselijke oplossing zoeken? Help je een drenkeling, dan ben je een handlanger van mensensmokkelaars. Wil je het internationaal recht respecteren, dan ben je een rechter die de voeling met de realiteit kwijt is. Journalisten worden geïntimideerd. Wat er nog over is van nuance, verdwijnt.

Angstzaaierij tegenover de andere is hét bestsellerproduct van de 21ste-eeuwse politieke markt. Feiten en oplossingen worden geliquideerd. Ook in Europa, in onze eigen samenleving. Als historicus en oorlogscorrespondent begrijp ik maar al te goed dat er elke dag oorlog gevoerd wordt met twee wapens: haat en angst. De boodschap is simpel. We worden bedreigd, omsingeld, overweldigd. De "ander" krijgt de schuld, wordt minder mens, vervolgens onmenselijk, om uiteindelijk...

Zij die angst verspreiden en haat zaaien, leggen de fundamenten voor de oorlogsmisdaden van morgen.

"Nooit meer opnieuw", dat was het mantra van hen die de vrede naar Europa hielpen te brengen. De strijd had hen uitgeput. Nu overstemt een nieuwe generatie, die nog geen flauw idee hebben van wat oorlog écht betekent, de rest. Maar wie de buik van het beest voedt, zal het uiteindelijk nooit meer terug in z'n kooi krijgen. Als de geschiedenis ons één ding leert, dan wel dat populisme nooit goed eindigt, of het nu links- dan wel rechtsgeoriënteerd is. Het biedt enkel simplistische oplossingen voor complexe problemen.

Heb ik het recht om daarover te spreken? Dertig jaar oorlogsverslaggeving zitten ingesleten in mijn ziel. Ik heb gezien hoe het begint, hoe het groeit en wat voor een beest het wordt. Rwanda, Congo, Somalië, Irak, Syrië... de lijst is lang. Conflict breng het beste en het slechtste in mensen naar boven.

Het is natuurlijk gemakkelijk om te oordelen over de geschiedenis met de kennis van vandaag. Maar kiezen we deze keer de juiste weg, in onze tijd? Wat is ons moreel kompas? De Franse filosoof Sartre zei: "Elk woord heeft zijn consequenties. Elke stilte ook."

Wij staan voor de keuze. Elk van ons. En ik heb mijn keuze gemaakt. Want stilte is geen optie.

Volg VRT NWS ook via Instagram:

Expert Rudi Vranckx

# data[].attributes.attachment_link.title
"Angstzaaierij is hét bestsellerproduct van de 21e-eeuwse politieke markt": Lees integraal de speech van Vranckx

# data[].attributes.attachment_link.description
In zijn speech naar aanleiding van het in ontvangst nemen van de Carnegie Wateler Vredesprijs, heeft VRT-conflictjournalist Rudi Vranckx gewaarschuwd voor het oprukkende populisme. "Angstzaaierij is hét bestseller­product van de 21e-eeuwse politieke markt. Maar zij die angst verspreiden, leggen de fundamenten voor de oorlogs­misdaden van morgen." Lees hier zijn integrale speech.