# data[].attributes.body
Warme gevulde handschoenen bieden troost aan patiënt - Uitblinkers in de zorg

# data[].attributes.headline
smelloflowers om afdeling terug te vinden bij dementie

# data[].attributes.subject
smelloflowers om afdeling terug te vinden bij dementie

# data[].attributes.body
Peter de Cupere, Artintegration, Sensire Den Ooiman, Arhnem, NL
Inhaling Memories: Smell and Taste Memories in Art, Science, and Practice: The Senses and Society: Vol 8, No 2 (tandfonline.com)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de nieuwe situatie is verpleeghuis Sensire Den Ooiman te Doetinchem uitgebreid met drie paviljoens die in directe verbinding staan met de centrale ingangshal. In de paviljoens zijn de demente bejaarden gehuisvest. De vraag aan Peter de Cupere was om een aantal oriëntatiepunten te ontwerpen die aansluiten bij de belevingswereld van de cliënten. De Cupere stelde de Smelloflowers voor.

Geuren zijn niet weg te denken uit ons dagelijks leven. Peter de Cupere maakt geur zelfs tot een belangrijke basis van zijn werk. Hij verwerkt geur in installaties, performances en instrumenten, zoals de Smelloflowers.
In het centrum van de hal van het verzorgingstehuis staat een verzameling bloemen, die zijn geconstrueerd uit roestvrij metaal met rondom polyesters en epoxy. De verzameling bestaat uit drie verschillende bloemen: de "Hyacgreenints", de "Tulorangeips" en de "Magbluenolias".
Iedere bloemsoort verschilt van vorm, kleur en structuur en correspondeert met één van de drie afdelingen. Op de afdelingen staan nog twee trossen Smelloflowers van verschillend formaat, een kleine en een middelgrote, maar van dezelfde bloemsoort. Elk paviljoen heeft zo zijn eigen 'afdelingsbloem', bijvoorbeeld de 'Hyacgreenints', die ook terugkomt in de vertrekken door ingekaderde prints waarop de 'afdelingsbloem' is afgebeeld. Zo ontstaan de oranje, de groene en de blauwe afdeling.

Elke bloemsoort heeft zijn eigen geur, die vanuit het binnenste van de voet van de bloem omhoog dwarrelt, langs de gebogen stengels en geurfilters. Naar gelang het seizoen of vanwege bepaalde gebeurtenissen kan de geur worden aangepast. De Cupere heeft een aromatherapeut gevraagd te kiezen voor specifieke geuren. Dennengeur, eucalyptus en wilde bloemen liggen voor de hand, maar de geur van stoofvlees of pannenkoeken kan even goed een aangename herinnering oproepen.

De Smelloflowers ondersteunen de oriëntatie in de fysieke omgeving, prikkelen de zintuigen en appelleren aan de gevoelens en herinneringen van de bewoners.

'Magbluenolias'. Ontwerpschets van 'Smelloflowers' door Peter de Cupere

# data[].attributes.attachment_link.description
In de nieuwe situatie is verpleeghuis Sensire Den Ooiman te Doetinchem uitgebreid met drie paviljoens die in directe verbinding staan met de centrale ingangshal. In de paviljoens zijn de demente bejaarden gehuisvest. De vraag aan Peter de Cupere was om een aantal oriëntatiepunten te ontwerpen die aansluiten bij de belevingswereld van de cliënten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
'Dit is echt het leukste spel ever.'
Seyar, 11 jaar

'Ik was meteen verkocht. Het spel brengt het gesprek op gang, dwingt je kritisch je wensen en mogelijkheden te bekijken en daagt je uit je in een ander te verplaatsen. Precies die vaardigheden die de samenleving ook van ons vraagt.'
- Marjolein Steffens-van de Water, wethouder Jeugd en Participatie Haarlemmermeer. Bron

'Dit is de kracht van Terra Nova: op een speelse manier denken de leerlingen na over onderwerpen als macht, leiding en inspraak. Dit is dan ook een prachtige opstap naar een klassengesprek. Hoe is in de wereld de macht verdeeld? Hoe vertaalt zich dat naar jouw eiland? Hoe denk jij hierover?' - Rudger Minnee, leerkracht groep 8 S.O. Mulock Houwerschool en oprichter Toekomstklas.nl, over Eilandvragen 1, 'Aan de Macht'. Bron

"Terra Nova is een burgerschapsspel dat de kinderen van Wittering.nl met veel betrokkenheid en plezier hebben gespeeld. Het spel past goed in onze kernconcepten macht en binding.
Met andere woorden, een spel met vele mogelijkheden waarbij de kinderen op een goede manier met elkaar leren overleggen en discussiëren. Als Terra Nova op de markt wordt gebracht zal Wittering.nl dit zeker willen aanschaffen!" - Marita van den Heuvel, regisseur basisschool Wittering.nl Rosmalen

"Wij geloven in Terra Nova. Dit is een goed doordacht concept dat echt iets kan beteken voor kinderen en hun omgeving. We willen Lisa ondersteunen om dit project verder te brengen." - The Beach, studio voor sociaal en duurzaam ontwerp

" Zoiets bijzonders kom je niet gauw tegen op een basisschool. De kinderen hebben zelf bijna niet door hoeveel ze aan het leren zijn! Elke keer als ik in mijn stageklas kom, vragen de kinderen of we weer Terra Nova gaan spelen." - Danny Wolfert, student Pabo Den Bosch

"Met Terra Nova kan je als docent ook veel uit de vragen halen om te koppelen aan de realiteit, aan dingen die interessant zijn voor jouw klas. Bij het thema 'Nieuwelingen' zou je bijvoorbeeld de vakinhoudelijke link kunnen maken met immigratie, of een meer pedagogische benadering voor als er een nieuwe leerling in de klas komt." - Imke Lucius, studente Pabo Den Bosch

Anton Bakker, Hogeschooldocent Aardrijkskunde Katholieke Pabo Zwolle, beveelt Terra Nova aan als methode voor het domein 'Oriëntatie op Jezelf en de Wereld', waar burgerschap onder valt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Burgerschapsspel Terra Nova Minimaatschappij - Lisa Hu

# data[].attributes.attachment_link.description
'Dit is echt het leukste spel ever.' Seyar, 11 jaar 'Ik was meteen verkocht. Het spel brengt het gesprek op gang, dwingt je kritisch je wensen en mogelijkheden te bekijken en daagt je uit je in een ander te verplaatsen. Precies die vaardigheden die de samenleving ook van ons vraagt.'

# data[].attributes.body
wijkontbijt om zorgverleners een gezocht te geven in de wijk

# data[].attributes.body
wijkontbijt
bij Turkse dansschool El-Elle

# data[].attributes.body
speelgoed ombouwen tot electrische rolstoel voor gehandicapte kinderen

# data[].attributes.attachment_link.title
How One Man's Trip to Toys 'R' Us Brought Mobility to Hundreds of Disabled Kids

# data[].attributes.headline
Docu over het ideaalbeeld op social media

# data[].attributes.subject
Docu over het ideaalbeeld op social media

# data[].attributes.body
https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2020-2021/perfect-me.html

# data[].attributes.headline
''Kinderen leren positief over zichzelf te denken door wat je als ouder tegen hen zegt.'' 

# data[].attributes.subject
''Kinderen leren positief over zichzelf te denken door wat je als ouder tegen hen zegt.'' 

# data[].attributes.body
https://www.cjgborsele.nl/actueel/zelfbeeld-bij-kinderen

Over zelfbeeld kinderen door te beginnen bij de ouders met het probleem aan pakken

# data[].attributes.body
https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/artikelen/2021/body-positivity-in-de-strijd-tegen-obesitas.html

# data[].attributes.headline
Studiegerichte vooroordelen de rest vs MBO

# data[].attributes.subject
Studiegerichte vooroordelen de rest vs MBO

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=vS_sqrTuW0M

# data[].attributes.headline
"Vrouwen gebruiken elkaar als ideaalbeeld".

# data[].attributes.subject
"Vrouwen gebruiken elkaar als ideaalbeeld".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
'Als je de hele dag in je joggingbroek rondloopt, moet je niet gek opkijken als je man je niet meer aantrekkelijk vindt', predikte tv-psycholoog dr. Phil onlangs. „Doe wat aan je haar, val wat af en kleed je sexy als je weer wat passie in je relatie wil hebben."

Tien jaar geleden zouden zulke teksten een storm aan kritiek hebben opgeleverd. Alle middelen inzetten om je echtgenoot te verleiden? Dat zou een knieval betekenen voor de machtspositie van de man. Een vernedering voor de vrouw. Hij moest je maar gewoon aantrekkelijk vinden zoals je bent. Zonder poespas.

Nu staan de damesbladen vol schaamteloze tips om je weer aantrekkelijk te maken voor je man. Glossy's zoals Linda. zijn het met dr. Phil eens. Doe moeite voor je man, zeggen ook zij. Loop er niet bij als een huissloof. Leg je borsten eens in een push-up beha. Niets zo libidododend als comfortabele Crocs en een corrigerende slip. Paradeer liever op stiletto's, en hijs je in een string en een paar jarretels voor je lief.

„Er is een zekere terugkeer van de ouderwetse behaagziekte van vrouwen", merkt ook socioloog Cas Wouters. Hij schreef het boek 'Seks & de seksen' over veranderingen in de omgangsvormen tussen mannen en vrouwen. „Maar eigenlijk is de gedachte dat vrouwen hun man moeten behagen nooit echt weggeweest. Je mocht het de laatste jaren alleen niet hardop zeggen."

Doe stout, propageren ook ondergoedmagnaat Marlies Dekkers en schrijfster Heleen van Rooyen al enige tijd. Dekkers hoopt er natuurlijk meer lingeriesetjes door te verkopen, Van Rooyen meer exemplaren van haar boeken en tijdschriften. Hun boodschap valt in vruchtbare aarde. 'Stout!', de gezamenlijke uitgave van de dames over 'flirten, succes, macht, lingerie en erotiek', ging meer dan 100.000 keer over de toonbank. De cursussen paaldansen voor huisvrouwen lopen ondertussen ook vol.

Het is wel duidelijk: wij vrouwen moeten weer moeite doen voor onze man, zo luidt de consensus. Alhoewel er natuurlijk nog massa's vrouwen zijn die zich daar niets van aantrekken en gewoon wél die Crocs en dat flanellen pyjama aantrekken, rijst toch de vraag of wij vrouwen ons mooi maken voor de andere sekse. Doen wij die pijnlijke pumps, dat oncomfortabel ondergoed, die plakkerige lipgloss en strakke rokjes die bij elke beweging opkruipen, echt aan voor de mannen?

„Ach, nee", zegt stylist Maik de Boer, bekend van tv-programma 'Looking Good'. „Vrouwen maken zich vooral mooi voor andere vrouwen. Deden ze het maar voor hun partner! Natuurlijk speelt het ook een rol dat ze begeerlijk willen zijn voor mannen, maar uiteindelijk doen ze daar ze al die moeite niet voor."

Flirtcoach Esther Popeliers is het met De Boer eens. Samen met Judith Reinsma runt zij het bedrijf Eigenwijze Coaching, dat cursussen geeft in zowel zakelijk als amoureus flirten. „Vrouwen maken zich vaak ook mooi voor zichzelf. Dat hebben wij nodig, die boost. Een bijkomend effect is dat je er aandacht van mannen door krijgt én dat je er andere vrouwen mee aftroeft."

Lingerie bijvoorbeeld wordt niet enkel gebruikt om mannen te verleiden of op te winden, maar ook om andere vrouwen te imponeren, zo blijkt uit een onderzoek van Per üstergaard. De Deense socioloog verbonden aan de universiteit van Aalburg kwam erachter dat wanneer lingerie uitgezocht wordt, de hiërarchie van de pashokjes - wie heeft de mooiste beha?- een even zo grote rol speelt als het seksleven van de vrouw die de lingerie koopt. Volgens üstergaard zouden vrouwen in publieke ruimtes het niet kunnen laten om te kijken naar het ondergoed van hun seksegenotes. Het soort lingerie dat een vrouw kiest, bepaalt bij welke sociale groep ze hoort.

„Vrouwen gebruiken elkaar als ideaalbeeld", weet ook filosofe Stine Jensen. „In vrouwenbladen staan alleen maar andere vrouwen, nooit mannen. Er staan plaatjes in van vrouwen, interviews met vrouwen, artikelen over vrouwenzaken. Dat heet de sandwichtheorie. Als twee vrouwen samen zijn, zit daar bijna altijd een andere vrouw tussen. Dat wil zeggen dat ze het over een andere vrouw - hetzij een vriendin, zus of moeder - zullen hebben. Twee mannen praten vaak helemaal niet over een andere man - zij hebben het over vrouwen. Ook, wordt wel eens gedacht, om het gevaar op homo-erotiek af te wenden."

Vrouwen zijn constant bezig met naar zichzelf en hun soortgenoten te kijken. „Ik had vroeger geen poster van een man boven mijn bed hangen", zegt Jensen, „maar een poster van Olivia Newton John. De feministe Germaine Greer was een paar jaar geleden met haar boek 'De Jongen' een van de eersten die een poging deed om vrouwen eens met begeerte naar mannen te laten kijken." Daar kreeg ze vervolgens heel veel kritiek op.

Jensen: „De psychologische verklaring waarom wij vrouwen ons zo op elkaar fixeren, zou onzekerheid kunnen zijn. De darwinistische verklaring zou kunnen zijn dat wij dat doen omdat we een partner aan de haak willen slaan of willen behouden, en dus op die manier de concurrentie goed in de gaten moeten houden."

Maar dat laatste verliezen vrouwen uit het oog, denkt socioloog Wouters: „Vrouwen slaan vaak door in hun doel een man voor zich te winnen. In het boek 'Meisjes' van Mieke de Waal staat een voorbeeld van twee vriendinnen die in hun strijd om een jongen, er op een gegeven moment precies hetzelfde uitzien. Daardoor kon de jongen om wie het ging, niet eens meer het verschil zien tussen de twee."

Stylist De Boer: „Ik heb voor een aantal televisieseries zoals 'Zeg 's Aaa' en 'Oppassen' gewerkt, en daar wilden twee vrouwen met een hoofdrol altijd aan wat de ander aanhad. Vrouwen spiegelen zich enorm aan elkaar." Eind jaren negentig verzon kapper en visagist Leco van Zadelhoff een look voor Caroline Tensen: blond, donkere ogen en lichte lippen. „Toen wilde iedereen er zo uitzien. Elke vrouw in Nederland liep er zo bij. Dat is typisch voor vrouwen om zo massaal op elkaar te willen lijken. Terwijl ik zeg: onderscheid je door jezelf te zijn."

Soms is vastigheid wel goed, vindt flirtcoach Esther Popeliers. „Vaste rolpatronen zijn heel handig bij het verleiden van de ander. Er komen bij ons steeds meer mannen én vrouwen die in de war zijn. We weten duidelijk niet meer welke rol we als man of vrouw op ons moeten nemen. Nu zijn we meer mens dan man of vrouw. Dat is enerzijds een vrijheid en anderzijds een belemmering in de liefde. Je vrouwelijkheid benadrukken en je sexy kleden, heeft voordelen."

Valt het mannen wel op dat vrouwen zoveel moeite doen? „Lingerie en andere parafernalia zijn natuurlijk randverschijnselen, versiersels", zegt socioloog Wouters. „Daarmee win je een man niet voor je en je kunt ook doorslaan in doorkijkondergoed. Maar er verzorgd en aantrekkelijk uitzien, heeft zeker zin. Het spel van aantrekking draait nu eenmaal om het uiterlijk. En dat spel móet doorgaan, anders verpietert de relatie."

# data[].attributes.attachment_link.title
Voor wie doffen we ons op - voor hem of haar?

# data[].attributes.attachment_link.description
'Als je de hele dag in je joggingbroek rondloopt, moet je niet gek opkijken als je man je niet meer aantrekkelijk vindt', predikte tv-psycholoog dr. Phil onlangs. „Doe wat aan je haar, val wat af en kleed je sexy als je weer wat passie in je relatie wil hebben."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Alles wat ze droeg, werd breed uitgemeten in de pers, terwijl niemand het over de saaie pakken van haar man had (op tan suit gate na dan). Michelle Obama schrijft in haar autobiografie Mijn verhaal dat ze zich daaraan stoorde: "Als ik flatjes droeg in plaats van hoge hakken, werd dat vermeld in het nieuws. Mijn kettingen, mijn ceinturen, mijn jasjes, mijn confectiejurken van J.Crew, mijn blijkbaar moedige keuze van wit voor een inauguratiejapon - alles leek een massa meningen en instantfeedback los te maken [...] Het leek wel alsof mijn kleren voor veel mensen belangrijker waren dan wat ik ook maar te zeggen had. [...] Ik werd moedeloos van dit soort dingen, maar probeerde het toch te zien als een gelegenheid om te leren, om de macht te gebruiken die ik kon vinden in een situatie die ik nooit voor mezelf gekozen zou hebben."

Sociale status

Hoe vervelend Michelle Obama dit ook vond, verrassend is het niet. Al zolang als politici, koningen, keizers en farao's zich in het openbaar vertonen, speelt het uiterlijk een rol. Want als je rijk bent of tot de elite behoort, wil je dat natuurlijk wel aan de hele wereld kenbaar maken. Volgens Donna Loveday, co-curator van de expositie Women Fashion Power (2014) in het Design Museum in Londen, is de manier van kleden altijd al een signaal van macht geweest. Mode suggereert autoriteit, morele waarden, rijkdom en sociale status.

Al in de Egyptische maatschappij liet het soort kleding zien tot welke klassenstelsel iemand behoorde en ook de bij Romeinen had elke sociale klasse zijn eigen kledingstijl. Toen die grenzen begonnen te vervagen, keerde de Romeinse elite zich tot sieraden om hun (hogere) sociale status te onderstrepen. Van Franse koninginnen, regerend over het land dat de haute couture heeft uitgevonden, werd zelfs verwacht dat zij toonaangevend waren voor de mode. Koningin Marie Antoinette en markiezin (en maîtresse van koning Lodewijk XV) Madame de Pompadour waren typische trendsetters van hun tijd. Hun looks werden gretig gekopieerd door de adel.

Trendsetters

Vrouwen in hoge posities onderscheiden zich dus van de rest van het volk met hun uiterlijk, en vormen een voorbeeldfunctie voor vrouwen lager op de ladder. Vallen ze in de smaak, dan worden looks gretig gekopieerd - met soms bizarre situaties tot gevolg. Zo vloog de Royal Blue wrap dress van het merk Issa London, die Kate Middelton droeg toen zij en prins William hun verloving aankondigden, uit de schappen. Saillant detail is het kleine modemerk de vraag naar de jurk totaal niet bleek aan te kunnen, aldus het blog Katemiddeltonstyle, en klapte.

Wat, en nog belangrijker, wíé vrouwen dragen, is daarom ontzettend belangrijk voor de modewereld. Royalty- en modejournalist Josine Droogendijk: "Koningin Máxima heeft veel invloed op de Nederlandse mode. Toen ze bij de inhuldiging een jurk droeg van modeontwerper Jan Taminiau, had hij het een jaar lang heel erg druk. Iedereen wilde een jurk van hem. Als vertegenwoordiger van Nederland is het heel mooi als je zo'n invloed hebt. Ik zou het dan ook heel tof vinden als zij eens iets van Viktor en Rolf zou dragen, van Iris van Herpen of Mart Visser, al is het maar één keer."

Fashion faux pas

De keerzijde van die medaille is dat het publiek óók bijzonder kritisch kan zijn. Zo maakte bondskanselier Angela Merkel tijdens het Wagner-festival in Bayreuth in 2012 de kapitale fout een jurk te dragen die ze vier jaar eerder ook eens had gedragen. De schande! De jurk trok in de media bijna net zo veel aandacht als de uitvoering van Wagner zélf. Nog een leuk voorbeeld is politica Tracy Brabin, lid van de Engelse Labour partij, die begin dit jaar zorgde voor een relletje door een zwarte off shoulder jurk te dragen in de House of Commons. Haar schouders waren te zien - oh hemel! - en ze werd zelfs een '' genoemd. Daarop besloot zij de jurk te veilen voor het goede doel. Hij bracht 20.000 pond op.

Wie we in dit verband niet onbesproken kunnen laten, is de ongekroonde koning van de relletjes: first lady Melania Trump. Wie herinnert zich niet het Zara-jasje met daarop de tekst: ' I really don't care, do you?'. Ze droeg de jas op weg naar een opvangcentrum voor kinderen van illegale immigranten die gescheiden waren van hun ouders na aankomst in de VS. Niemand begreep wat de bedoeling was van de jas. Was dit een sneer naar die arme kinderen? Een boodschap voor de linkse pers, die haar altijd bekritiseren? Een middelvinger naar Ivanka Trump, met wie ze in een machtsstrijd verwikkeld was?

" 'Als mens wil je soms ook gewoon lekker recalcitrant zijn'

We zullen het wellicht nooit te weten komen, maar dát het niet zomaar gebeurde, lijkt etiquette- en imagodeskundige Anne-Marie van Leggelo evident: "Met dames op dit niveau wordt niets aan het toeval wordt overgelaten. Ik denk dat Melania zich heel erg bewust is van alles wat ze doet. Ze is een intelligente vrouw die heel goed weet waarmee ze bezig is. Ze is niet gek. En als mens wil je soms ook gewoon lekker recalcitrant zijn, een soort statement maken of ophef creëren. Ze weet zelf ook wel dat dat dat haar geen windeieren legt, zeker in de VS."

It's all about context

Bewust of niet, vaak is van te voren niet in te schatten hoe een bepaalde look 'valt'. Van Leggelo: "Sommige dames zijn van nature gezegend met een eigen smaak en stijl, zoals koningin Màxima. Ze is charmant en authentiek. Ze weet heel goed hoe ze overkomt en welk effect ze heeft op mensen. Zelfs als ze een vuilniszak aan zou trekken, heeft ze nog flair."

Toch maakte ook onze koningin eens een grote, doch onbedoelde blunder. Van Leggelo: "Ze heeft een jasje met een soort kruisjes erop. Dat heeft ze in verschillende landen op verschillende gelegenheden gedragen. Prima. Toen ze dat jasje droeg tijdens een bezoek in Duitsland, ging het plotseling helemaal mis. Opeens werden die kruisjes aangezien voor hakenkruizen. Wat helemaal niet zo is, maar dat kan een bepaalde context dus doen. Daarom moet je als altijd per land kijken wat de heersende cultuur is, zodat je je kleuren en symbolen daarop kunt afstemmen. Neem schoenen met open tenen. Zakelijk gezien is dat al niet helemaal netjes, maar in het Midden-Oosten is het een schande als je die draagt. Dat soort dingen moet je weten."

Vrouwelijke politici

Het zijn vooral vrouwen die zoveel kritiek over hun uiterlijk moeten verdragen. In 2018 schreef De Volkskrant over een onderzoek naar de manier waarop kranten over vrouwelijk politiek leiders schrijven. Daaruit bleek dat vrouwen minder op hun leiderschapskwaliteiten werden beoordeeld dan mannen. Mannen worden vaker afgerekend op hun politieke uitspraken, vrouwen op wat ze dragen.

Anne Stibbe concludeert in haar verhaal Vrouwen, hun uiterlijk en de politiek: "Hoewel het taalgebruik in kranten tegenwoordig genuanceerder is dan in 1916, worden vrouwelijke politici nog steeds afgerekend op hun gekleurde pakken (Merkel), pant suits (Clinton) of kitten heels (May). Honderd jaar nadat vrouwen het kiesrecht hebben bemachtigd, is het vaak nog steeds vanzelfsprekender om over hun uiterlijk te praten, dan over hun politieke uitspraken of competenties."

" 'Het is vervelend als de inhoud van je boodschap wordt gekoppeld aan je uiterlijk'

In het artikel Waarom het tijd is dat vrouwen ook formeel aan de macht komenwordt uitgelegd dat we dat impliciete sterotype van de vrouw zelf in stand houden: "Bij vrouwen denk je aan verzorgend, emotioneel en uiterlijk (mooi) of vruchtbaarheid (moeder). Mannen moeten andersom juist rationeel, presterend en krachtig zijn. Die stereotypen zitten heel diep in onze hersenen geprent."

Statement

Volgens Van Leggelo kun je dat vervelend vinden, maar kun je er maar beter rekening mee houden: "Met kleding kun je een statement maken. Voor machtige dames is hun imago, hun reputatie, uitermate belangrijk. We kunnen wel stellen dat altijd erg op hun uiterlijk wordt gelet. Daar kun je niet omheen. Dat kan vervelend zijn, zeker als je iets te vertellen of uit te dragen hebt. Dan is het vervelend als de inhoud van je boodschap wordt gekoppeld aan je uiterlijk. Helaas is dat nou eenmaal zo, dus daar moet je wel rekening mee houden.

Het is niet eerlijk dat mannen wat dat betreft minder onder de loep liggen, maar mensen zijn ook zeker niet blind voor het uiterlijk van mannen. Ook Obama heeft iemand die hem vertelt welk pak en welk horloge hij moet dragen. Over het uiterlijk van mannen zijn we minder kritisch, maar kleine dingen bij mannen maken ook een groot verschil. Een pak met een schoudervulling, een bepaald kapsel, dat zien we wel. De vrouwen kijken naar vrouwen, dat houden we soms ook een beetje in stand, wat dat betreft kunnen we wat minder kritisch zijn."

Boodschap

Kortom, je kunt, als je uiterlijk dan toch zo belangrijk is, er dan maar beter voor zorgen dat het in je voordeel werkt. Droogendijk: "Als vrouw kun je daarin sturen. Die aandacht hoeft niet negatief te zijn. Met kleding kun je je boodschap onderstrepen. Als koningin Máxima een presentatie moet geven bij de Verenigde Naties en ze weet dat iemand als Bill Gates aanwezig is, draagt ze vaak rood: de kleur van power en kracht. Dat werkt sterk in haar voordeel. Op staatsbezoek draait het niet om haar, maar om haar man als staatshoofd. Dan draagt ze juist oud-roze, beige of zandkleur, kleuren die haar meer naar de achtergrond brengen. Als je maar op de juiste manier gebruik maakt van kleuren, stoffen en belijningen, kun je kleding in je voordeel laten werken. Koningin Màxima beheerst die kunst tot in de puntjes."

Van Leggelo: "Belangrijk voor vrouwen in hoge posities is dat ze altijd voor ogen houden: waar ga ik naartoe, wat is het doel van wat ik moet uitstralen deze dag? Als je op stiletto's door een kas gaat lopen, dan sla je de plank mis. Dus onthoud altijd: wat is je boodschap? Wat is je doel (van het project)?"

Strategie

En dus kon ook Michelle Obama uiteindelijk niet om een weldoordachte strategie heen: "Ik werd geacht op te vallen zonder anderen in mijn schaduw te stellen, om in te passen maar niet weg te vallen. Ik wist ook dat ik als zwarte vrouw bekritiseerd zou worden als ik te opzichtig en te duur gekleed zou zijn, maar ook als ik me te informeel vertoonde. Daarom gooide ik alles door elkaar. Ik droeg een dure rok van Michael Kors met een T-shirt van Gap. Ik droeg de ene dag iets van Target en de volgende iets van Diane von Fürstenberg. Ik wilde de aandacht vestigen op Amerikaanse ontwerpers en hen prijzen, vooral zij die nog niet zo gevestigd waren, zelfs als dat af en toe ontwerpers van de oude garde frustreerde."

" 'Mensen met stijl rennen juist niet achter de modetrends aan'

En zo besteed je zomaar veel meer geld en aandacht aan je uiterlijk dan je het zelf eigenlijk waard vindt, schrijft ze: "Het uiterlijk regeerde zo'n beetje alles in de wereld van de politiek en ik hield hier bij elke outfit rekening mee. Dat kostte echter tijd, nadenken, en geld, meer geld dan ik ooit aan kleding had uitgegeven. Ook vereiste het zorgvuldig onderzoek door (styliste, red.) Meredith, vooral bij reizen naar het buitenland. Vaak was ze uren bezig uit te zoeken of we met de door ons gekozen ontwerpers, kleuren en stijlen voldoende rekening hielden met de mensen en landen die we bezochten. [...] Ik zuchtte weleens diep als ik zag dat Barack hetzelfde donkere pak uit zijn kast haalde en aan het werk ging zonder zelfs maar een kam door zijn haar te hoeven halen."

Je eigen stijl

Wat als je, als vrouw met ambitie, je uiterlijk meer voor je wilt laten werken, zoals machtige vrouwen dat doen? Van Leggelo: "Mensen met stijl doen niet mee met de fashion, die passen hun stijl een beetje aan op het modebeeld, maar niet andersom. Ze rennen niet achter de laatste trends aan, dan heb je juist géén eigen stijl. Je stijl moet bij je leeftijd passen, bij je figuur en karakter."

Daarnaast doet kleur een heleboel. De kleuren die je gezicht laten stralen, moet je laten terugkomen in je kleding. Daar kan een stylist (met kennis van de verschillende kleurtypes) bij helpen. Heb je eenmaal een stijl gevonden die bij je past, dan moet je er vooral niet meer aan tornen. Van Leggelo: "Iemand als Merkel draagt altijd pakken. Dat past perfect bij haar functie. Ze straalt daarmee betrouwbaarheid uit, een stukje degelijkheid. Mocht haar imago ooit veranderen, dan zou ze kunnen kijken: hoe kan ik dit in een nieuw jasje stoppen? Maar voor nu doet ze dat natuurlijk harstikke slim."
Meer informatie over etiquettespecialist Anne-Marie van Leggelo vind je hier. Meer informatie over royaltydeskundige Josine Droogendijk vind je hier. Dit artikel publiceerden we eerder in juli 2020.

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de verkiezingen voor de deur schieten veel media in een bekend groefje: het gaat ineens over de kleren van vrouwelijke politici. Lilian Marijnissen die er te chic uitziet, de jurk van Sigrid Kaag die te duur is... Waarom is dat toch zo? En hoe kun je je uiterlijk in je voordeel laten werken?

# data[].attributes.headline
Vrouwen met een beperking worden onderbelicht in de modewereld

# data[].attributes.subject
Vrouwen met een beperking worden onderbelicht in de modewereld

# data[].attributes.body
https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/artikelen/2021/elle-elke.html

# data[].attributes.body
https://www.kis.nl/artikel/les-over-vooroordelen-en-stereotypen-op-school-bewustwording-wel-echt-de-eerste-stap

# data[].attributes.headline
Lize Korpershoek en Eva Jinek over schoonheidsideaal

# data[].attributes.subject
Lize Korpershoek en Eva Jinek over schoonheidsideaal

# data[].attributes.body
https://www.glamour.nl/mind/psyche/a35041299/video-eva-jinek-lize-korpershoek-schoonheidsideaal-zelfbeeld/

# data[].attributes.body
https://www.annefrank.org/nl/themas/vooroordelen-en-stereotypen/hoe-ontstaan-vooroordelen/

# data[].attributes.headline
Kinderen hebben steeds vaker last van stress - NOS

# data[].attributes.subject
Kinderen hebben steeds vaker last van stress - NOS

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=DAYOhkBQZV4

# data[].attributes.body
https://www.damnhoney.nl/

# data[].attributes.headline
Experiment vooroordelen blauwe en bruine ogen

# data[].attributes.subject
Experiment vooroordelen blauwe en bruine ogen

# data[].attributes.body
https://www.npostart.nl/het-grote-racisme-experiment/POMS_S_BNN_425296

# data[].attributes.headline
Do's + Don't discriminatie en vooroordelen

# data[].attributes.subject
Do's + Don't discriminatie en vooroordelen

# data[].attributes.body
https://www.movisie.nl/artikel/dos-donts-om-discriminatie-vooroordelen-te-voorkomen

# data[].attributes.body
https://mindbugstest.nl/over-mindbugs/wat-zijn-onbewuste-vooroordelen/

https://www.ravilok.nl/blog/onbewuste-vooroordelen/

# data[].attributes.body
https://lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltm/article/viewFile/1877/1484

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is faalangst?

Letterlijk is faalangst de angst om te falen. Het kind is bang dat ondanks een goede voorbereiding er een mislukking volgt. Eigenlijk is er ook al angst vooraf. "Het zal wel niet gaan lukken, ik krijg vast een black-out", zijn gedachten die lang tevoren al meespelen. Faalangst heb je alleen als het gaat om een bepaalde "taak", iets wat van je wordt verwacht en waar een beoordeling volgt. Voorbeelden: een proefwerk op school, een spreekbeurt, maar ook het stellen van een vraag aan de leerkracht tijdens de les. Door die angst presteert het kind vaak onder zijn of haar niveau. Vaak zijn de dagen/uren voorafgaand aan de "taak" vreselijk.

Wat is het niet?

Sommige kinderen hebben altijd, ook buiten een "taak", last van angst. Dit noemen we geen faalangst. Eigenlijk zijn deze kinderen altijd min of meer angstig, en dus ook bij "taken." Hun gedrag lijkt op faalangst, maar hun angst komt dus ook thuis voor. Deze kinderen hebben vaak professionele hulp nodig.

Faalangst is een algemene term. We onderscheiden drie soorten faalangst:

Cognitieve faalangst: hierbij heeft het kind last van angstgevoelens bij schoolse taken. Bijvoorbeeld het leren van een repetitie of het maken van een moeilijke les.

Sociale faalangst: hierbij heeft het kind last van angstgevoelens in de omgang met anderen. Het kind is er van overtuigd dat anderen hem stom vinden. Het kind zal dus geen vragen durven stellen in de klas, het zal geen spreekbeurt durven houden, enz.

Motorische faalangst: hierbij heeft het kind last van onderpresteren bij motorische taken. Het maken van een tekening, een sportwedstrijd, enz.

Ongeveer 8% van de 10 en 11 jarigen heeft faalangst en 10 tot 13 % van de 12 tot 14 jarigen. In elke klas zitten dus wel kinderen met een vorm van faalangst. Faalangst blijkt vaker bij meisjes voor te komen dan bij jongens. Het komt ook voor bij kinderen die bovengemiddeld presteren.

De cognitieve faalangst wordt verdeeld in 2 groepen, genoemd naar het soort gedrag dat kinderen erdoor vertonen.

Actieve faalangst: deze kinderen werken hard en streven naar zo goed mogelijke resultaten. Daar lijkt niets mis mee, ware het niet, dat voor hen de resultaten nooit goed genoeg zijn. Ze leren zoveel mogelijk uit het hoofd en nemen niet genoeg afstand van de stof. Ze steunen dus erg op hun geheugen. Als de hoeveelheid leerstof toeneemt, lopen ze dus vast.

Passieve faalangst: deze kinderen hebben "ontdekt" dat hun inspanningen nergens toe leiden, Hoe meer je je inspant, hoe groter elke keer de teleurstelling. Daarom doen zij juist niets meer. Ze gaan dagdromen of vertonen opstandig of clownesk gedrag.

De onderstaande situaties komen uit onderzoek naar voren als de faalangst top 5 op school:

1. Een mondelinge beurt of voor het bord moeten komen.

2. Een slecht cijfer terugkrijgen.

3. De tijd vlak voor een repetitie.

4. Een spreekbeurt houden.

5. Blijven zitten.

Leestip:

Oorzaken van faalangst:

Om faalangst te kunnen ontdekken, deze kinderen te kunnen ondersteunen en hun gedachtengang te begrijpen volgt hier een kort stukje over het ontstaan en instant blijven of zelfs sterker worden van faalangst.

Faalangst heeft alles te maken met het zelfbeeld van het kind. Een kind kan zichzelf zien als positief: "Ik ben oké en ik doe ertoe," of het kind kan zichzelf zien als negatief: "Ik presteer slecht, iedereen vind mij stom en dat klopt ook, want ik bèn stom. Dat vind ik zelf ook." Door dit negatieve zelfbeeld presteren kinderen slecht. Uit onderzoek blijkt dat een kind dat slecht is in rekenen, maar positief over zichzelf denkt, vaak nog hoger scoort dan een kind dat goed is in rekenen en negatief over zichzelf denkt. Faalangst kan je dus behoorlijk in de weg zitten.

Faalangstige kinderen hebben een ingewikkelde manier van denken. Ze denken dat anderen hen alleen de moeite waard vinden bij hele goede prestaties. Voor elke te leveren prestatie denken zij niet na over die prestatie, maar over de manier waarop die prestatie ongetwijfeld niet gaat lukken. Ze zijn dus absoluut niet met de leerstof bezig, maar met de op handen zijnde mislukking.

Een kind met faalangst zal bij een repetitie, meteen kijken naar wat hij niet kan. Dit negatieve denken bepaalt ook wat hij hoort. Het kind hoort de negatieve opmerkingen en interpreteert zelfs de positieve opmerkingen zó, dat die ook negatief worden. Succes wordt toegeschreven aan toeval, mislukking aan eigen falen. Hieronder staat in een schema de (motivatie) theorie van Heckhausen:

Succes
Succes ligt aan mij.(Kunde, aanleg)

Succes ligt niet aan mij.(Omstandigheden, geluk, toeval)

Mislukking
Mislukking ligt niet aan mij.(Omstandigheden, pech, toeval)

Mislukking ligt aan mij.(Onkunde, aanleg)

Door hun gedachtengang gaat de eerstvolgende taaksituatie hun leven beheersen. Er ontstaat een vorm van "tunneldenken." Hierin is alleen nog plaats voor negatieve gedachten. Deze kinderen vervallen dus in negatieve gedachtencirkels. Ze denken dat ze de opdracht niet aankunnen, denken alleen maar dááraan en kunnen vervolgens de opdracht niet aan, omdat hun hoofd vol zit met die negatieve gedachten. Daarna worden ze hierin bevestigd, omdat de opdracht daardoor daadwerkelijk mislukt. Kinderen met faalangst zijn altijd op zoek naar bewijzen voor hun onkunde.

Onbewust helpen volwassenen (leerkracht, ouders) nog al eens mee aan het in stand houden van de faalangst, door te hoge eisen of "verkeerde" eisen te stellen.

Wat bedenken deze kinderen allemaal?

Deze kinderen bedenken de volgende dingen:

Ik ben dom.

Ook ben ik de enige met dit probleem.

Ik moet op een maximaal resultaat mikken, anders lijkt het of ik niks kan.

Fouten maken mag niet, anders lijk ik dom.

Iets vragen aan de leerkracht, bijvoorbeeld omdat ik het nog niet (helemaal) snap, doe ik niet, want anders vinden de leerkracht of mijn klasgenoten me dom.

Anderen vinden mij alleen de moeite waard als ik heel hoog scoor.

Als de meester of juf mij een compliment geeft, menen ze dat niet echt.

Wanneer de meester kritiek geeft op mijn werk, bedoelt hij eigenlijk dat ik dom ben.

Ik kies te moeilijke opdrachten, kan niemand me verwijten dat ik fouten maak.

Als ik zelf alvast zeg dat mijn werk waardeloos is, valt de teleurstelling mee als de juf of meester het gaat zeggen.

Als ik mijn werk/repetitie "vergeet" kan ik ook geen fouten maken.

Hoe kun je kinderen met faalangst herkennen?

Er zijn een aantal gedragingen die deze kinderen in meer of mindere mate zullen vertonen. Uiteraard vertoont een kind ze niet allemáál. Hieronder volgen een aantal zaken die je op kunnen vallen.
Tijdens de instructie:

De uitleg van de nieuwe stof missen deze kinderen vaak gedeeltelijk. Hun hoofd zit namelijk vol met "Ik snap dit toch nooit-gedachten."

Als je deze kinderen tijdens de instructie een vraag wil stellen, buigen ze zich voorover, duiken weg achter anderen, doen of ze nog even wat opschrijven, enz.

Ze kijken je niet aan tijdens de uitleg.

Ze stellen extreem veel vragen óf ze stellen helemaal geen vragen over de nieuwe stof. Het heeft voor deze kinderen dus geen zin te vragen wie er nog vragen hebben. Ook de veel gehoorde vraag "Wie snapt het nog niet?" is vrij zinloos. Kinderen met faalangst gaan dit echt niet toegeven ten overstaan van de groep.Trouwens: veel andere kinderen ook niet.

Leestip:
Bij het dagelijks functioneren in de klas:

Deze kinderen willen graag meerdere keren horen, dat ze hun werk goed hebben gedaan. Soms komen ze er zelf om vragen wat jij er van vindt.

Bij het maken van nieuwe opdrachten (en soms zelfs bij alle opdrachten) zijn ze onzeker en komen nog een paar keer vragen wat ze moeten doen (vragen naar de in jouw ogen bekende weg).

Bij te maken opdrachten komen ze nog een paar keer laten zien wat ze gedaan hebben met de vraag of dat wel goed is.

Overigens kan het ook zo zijn, dat deze kinderen blijven ploeteren op hun werk en helemaal niets komen laten zien, terwijl ze toch vastlopen. Bij deze kinderen moet je dus zelf even langs. Neem ze onopvallend mee naar je instructietafel onder het mom van "Voor de zekerheid even samen kijken."

Ze maken vaak negatieve opmerkingen over zichzelf, hun werk en anderen.

Als de sfeer in de groep niet goed is, zijn ze snel uit balans.

Tijdens repetities/toetsen:

Vóór en vaak ook tijdens de toets zijn deze kinderen heel onrustig.

Ze stellen vaak veel vragen over wat ze precies moeten doen.

Ook starten ze vaak later dan de andere kinderen met de toets (uitstelgedrag) of beginnen heel gehaast te werken, zonder goed te lezen.

Ze beginnen vaak met de moeilijkste opgaven.

Als ze aan het eind hun werk controleren, gaan ze over alles twijfelen. Bij deze kinderen is aan het eind nog eens alles doorlezen dus niet zo'n goed idee.

Deze kinderen kunnen echt een black-out krijgen. Die wordt fysiologisch veroorzaakt en is dus geen aanstellerij.

Ze verbeteren relatief veel tijdens het maken van de toets.

Ze hebben na afloop geen idee hoe ze het werk gemaakt hebben, maar ze zullen zich er in de regel vast negatief over uitlaten (indekken).

Voor deze kinderen is spieken in hun ogen soms een betere uitweg dan falen.

Lichamelijke reacties herkennen:

Naast het vertoonde gedrag kun je ook vaak lichamelijke reacties onderkennen. Kinderen die lijden aan faalangst vertonen vaak lichamelijke reacties, zoals:

transpireren

hartkloppingen

buikpijn/diarree

vaak moeten plassen

snellere ademhaling (tot hyperventilatie toe).

hoofdpijn, misselijkheid

geen eetlust

slecht slapen

trillende handen of zenuwtrekjes

blackout (niet meer weten)

Helaas zijn niet alle verschijnselen voor jou als leerkracht goed te constateren, maar bij een vermoeden van faalangst kun je er in een gesprek wel naar vragen.

Faalangst kan de onderliggende oorzaak zijn van een brede variëteit aan gedragspatronen. Sommige van die gedragingen vinden we in de klas probleemgedrag.

Clownesk gedrag: met grappen en grollen proberen deze kinderen hun faalangst te verbergen. Dat dit voor anderen af en toe vervelend is, nemen ze op de koop toe.

Agressief, brutaal gedrag: door het aannemen van een agressieve brutale houding verbergen zij hun angst.

Afhankelijk gedrag: deze kinderen willen voortdurend geholpen worden, ook als dat helemaal niet nodig is. Ze kunnen hun faalangst onder woorden brengen en proberen zo begrip op te roepen.

Stil, teruggetrokken gedrag: deze kinderen zijn heel gesloten en kunnen zich soms moeilijk uitdrukken.

Apathisch en droevig gedrag: deze faalangstige kinderen geven toe aan hun lage zelfbeeld en hebben een patroon van aangeleerde hulpeloosheid ontwikkeld. Als ze niet meteen worden geholpen, vervallen ze in een apathische en droevige houding.

Overdreven hulpvaardig gedrag: deze kinderen willen bij iedereen aardig gevonden worden. Bovendien, als je anderen helpt hoef je zelf niet aan je werk.

Als deze mogelijke kenmerken een belletje bij je laten rinkelen, kun je gerichter gaan (laten) kijken met een observatielijst faalangst. Mocht er uit deze lijst een vermoeden komen van faalangst, dan kun je daar of mee aan de slag gaan in je groep, of met een COTAN goedgekeurd diagnosticeringsinstrument je vermoedens toetsen. Hiervoor kun je bijvoorbeeld de SVL (School Vragen Lijst) of de CBSK (Competentie Belevingsschaal voor Kinderen) gebruiken. Het is raadzaam om dit niet in de eerste weken van het schooljaar te doen, omdat sommigekinderen even tijd nodig hebben om te wennen en er dus een vertekend beeld zou kunnen ontstaan.

Wat kun je in het algemeen doen om faalangst te voorkomen of te verminderen?

Bekijk je eigen leerkrachtgedrag. Wakker je onbewust en onbedoeld faalangst aan? Gebruik de checklist. Na het invullen kun je hier de antwoorden bekijken.

Maak in je klas duidelijk dat fouten maken mag en dat niemand zijn leven foutloos doorbrengt.

Bespreek in je groep hoe er met fouten van jezelf en anderen moet worden omgegaan.

Praat over faalangst met je groep.

Vertel als leerkracht eens iets wat je zelf fout hebt gedaan; hoe dat voelde en hoe je dat oploste.

Laat overduidelijk merken dat "meetellen" niet afhangt van je hoge prestaties.

Geef positieve kritiek bij het werk. Schrijf het er ook onder. Kinderen ervaren dat als "echter." Bovendien kunnen ze het nog eens teruglezen.

Grijp alle momenten aan om positieve opmerkingen te maken, ook al vind je de handelingen vanzelfsprekend. "Jullie hebben elkaar prima geholpen!" "Jullie werkten goed stil, zodat iedereen geconcentreerd kon werken, goed zo!" Deze vorm van feedback heet positieve, taakgerichte feedback. Kinderen hebben hier veel behoefte aan. Het stelt ze gerust: ze doen het goed.

Vergeet echter de positieve persoonsgerichte feedback niet. Daarmee laat je kinderen weten dat ze ertoe doen, hoe ze ook presteren. "Fijn dat je er bent, kom snel zitten." "Wat ben je toch een grote hulp hè?"

Wat kun je doen als een kind in je klas faalangst heeft?

Neem eventueel de School Vragen Lijst (SVL) af. Er is een versie voor de bovenbouw van de basisschool. De test kan je vermoeden verkregen uit observaties bevestigen.

Voor meer informatie kun je ook de Prestatie Motivatie Test voor kinderen (PMT-k) afnemen. Geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar.

Ga in gesprek met het kind om te kijken hoe het kind reageert op stressvolle taken. Via een zogenaamde schrijfopdracht kun je te weten komen waar het kind moeite mee heeft en hoe het daarop reageert.

Naast de schrijfopdracht is een gesprek met open vragen heel handig. Klik op de link voor voorbeeldvragen

Leg uit aan het kind dat ook anderen faalangst ervaren. Vaak denken deze kinderen dat zij de enigen zijn.

Ga ook in gesprek met de ouders. Wat merken zij thuis? Hoe reageren zij? Wat voor eisen stellen zij? Enz.

Houd in je klas eens een algemeen gesprek over faalangst.

Organiseer meer tijd voor toetsen, e.d. Zo neem je alvast één stressfactor weg.

Geef een kind met faalangst geen beurt voor het bord, zelfs niet als je zeker weet dat hij het antwoord weet. Het kind zal vermoedelijk dichtklappen.

Als het kind toch een beurt moet krijgen, laat het dan gewoon op zijn plaats zitten.

Als het het antwoord niet weet, laat hem dan niet "helpen" door een ander kind. Vereenvoudig de vraag door bijvoorbeeld twee antwoordalternatieven te bieden. "Is het rood of is het groen?" Als het kind tóch nog het verkeerde antwoord kiest, kun je nog zeggen "Je bedoelde rood he? Goed zo."

Geef geen onuitvoerbare opdrachten. "Doe je best!" is er zo één. Het kind zal zich gaan afvragen wanneer het nu eigenlijk zijn best doet.

Als je merkt dat het kind irreële eisen stelt aan zichzelf, probeer dan samen reële eisen af te spreken. In plaats van ik moet een 9 voor mijn toets halen, ik moet een voldoende voor mijn toets halen.

Als de faalangst heel erg is, is het raadzaam om het kind een cursus omgaan met faalangst te laten volgen. Ga hierover in gesprek met IB-er en ouders. Zij kunnen het kind eventueel via SMW opgeven voor een cursus.

Waar moet je op letten bij aanbieden nieuwe leerstof:

Vertel van te voren wat het doel is van de les. "Vandaag ga je leren het onderwerp uit een zin te halen." Dat helpt de kinderen focussen.

Verdeel de uitleg in kleine stapjes.

Herhaal veel, deze kinderen missen vaak een stuk uitleg door hun angstgevoelens. "Ik kan dit niet."

Benadruk dat het niet vreemd is, als je het nog niet (helemaal) snapt na de uitleg. Leg de schuld daarvan bij de leerstof. Spreek ook meteen de verwachting uit dat ze dit gaan snappen. "Dit is een moeilijk onderwerp. Het komt nog veel terug en dan oefenen we verder. Na een tijdje zul je het snappen."

Bouw tijdens de verwerking controle momenten in. Loop eens langs het kind en neem hem eventueel "voor de zekerheid" even mee naar de instructietafel om samen te kijken. Zeg dus niet dat het kind het niet snapt en daarom moet komen.

Bespreek na afloop met z'n allen wat we nu geleerd hebben.

Overigens werkt bovenstaande prettig voor àlle kinderen.

Tijdens het inoefenen:

Benadruk dat de kinderen eerst zelf het probleem moeten proberen op te lossen. Spreek af dat ze daarna met een medeleerling proberen de oplossing te vinden als het alleen niet lukt. Geef wel aan dat ze hulp krijgen als het echt niet lukt.

Geef bemoedigende opmerkingen als: "Je doet het goed." "Ik zie dat je slim bezig bent." Enz.

Laat weten dat je hoge verwachtingen hebt, maar stel wel reële eisen.

Leg de nadruk op de successen, ook als het nog niet (helemaal) goed is. "Je hebt minder fouten dan vorige keer. Ik weet zeker dat het volgende keer nòg beter gaat. Goed zo! "

Vermijd negatieve uitspraken als "Dat is te moeilijk voor jou."

Let ook op je non verbale gedrag in dit opzicht. Diep zuchten tijdens een uitleg aan een kind, met je ogen rollen.. het bevordert het zelfvertrouwen niet.

Vóór de toets:

Voor sommige kinderen kan het helpen om ademhalingsoefeningen toe doen. Als je gespannen bent heb je vaak een borstademhaling. Oefen op het verkrijgen van een buikademhaling. Uiteraard moet je niet vijf minuten voor de toets voor het eerst oefenen, maar alsje ditmet je klas vaker oefent, kunnen deze kinderen het vóór de toets wèl toepassen. Uiteraard zijn er nog veel meer ademhalingsoefeningen.

Bij anderen helpt het bewust aanspannen en ontspannen van hun spieren ook. Het krampachtige gevoel verdwijnt, ze worden iets meer ontspannen. Ook deze oefeningen kunje regelmatig oefenen met je klas en vóór de toets weer toepassen.

Het "goed gaan zitten" helpt ook om alle spieren te ontspannen. Twee voeten op de grond, rug tegen de stoelleuning, rechtop. zo kun je makkelijker ademen en makkelijker ontspannen zitten.

Toetsen maken:

Als je de toets zelf maakt, formuleer de vragen dan kort en bondig. Zeker faalangstige kinderen hebben hier baat bij. Zo weten ze beter wat er verwacht wordt. Dit voorkomt paniek.

Rangschik de vragen van makkelijk naar moeilijk. Als de eerste twee vragen goed te beantwoorden zijn, geeft dit al wat meer zekerheid voor de rest van de vragen.

Bij een faalangstige leerling kun je eventueel aangeven welke vragen nodig zijn om een voldoende te behalen. Kijk wel of dit echt werkt, dit zal per kind verschillen.

Zorg dat de factor tijd "uitgeschakeld" wordt. Als het kind er zo lang overmag doen als nodig is, zul je merken dat hij waarschijnlijk gewoon klaar is op dezelfde tijd als de anderen.

Kondig toetsen ruim van te voren aan. Zo kan het kind zich redelijkerwijs gezien goed voorbereiden.

Maak als ruggensteun eventueel samen met het kind een planning om de toets te leren.

Geef als het even kan geen onverwachte overhoringen. Paniekaanval verzekerd..

Na de toets:

Schrijf positieve opmerkingen bij het werk. Als het werk dramatisch gemaakt is en er geen positieve opmerkingen bij kunnen, schrijf er dan in ieder geval geen venijnige negatieve opmerkingen bij.

Zet bij alle goede antwoorden een krul. Bij de foute antwoorden niets of slechts een klein streepje.

Noteer het aantal goede antwoorden, niet het aantal foute.

Kijk de toetsen zo snel mogelijk na. Een week of langer wachten is niet goed; eigenlijk moeten de cijfers de andere dag wel gegeven worden.

Geef de toets niet zomaar terug. Bespreek hem klassikaal, geef veel positieve feedback. Benadruk dat je kunt leren van de nu gemaakte fouten en dat het dáár nu juist om gaat.

Bespreek de toets eventueel ook nog apart met sommige kinderen.

Je kunt in gesprek gaan met een kind dat faalangst heeft, volgens het GGG-model van Ellis. Dit model biedt een andere manier van denken aan, waardoor het kind helpende gedachten leert gebruiken in plaats van mislukkingsgerichte gedachten.

Topboeken over faalangst

In Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs en Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs vind je een uitgebreid hoofdstuk over faalangst. Boek bestellen? Klik op de afbeeldingen onder aan de pagina.

Literatuur:

Wiltink, H. (2000). Ik kan het! Ik kan het! Faalangst overwinnen. Amersfoort: CPS.

Nieuwenbroek, A. en Mijland, I. (2002). Succes met je faalangst. Kampen: uitgeverij Kok.

Bokhoven-van Wensveen, N. (2006). Kinderen en faalangst. Hilversum: Kwintessens.

# data[].attributes.attachment_link.description
Letterlijk is faalangst de angst om te falen. Het kind is bang dat ondanks een goede voorbereiding er een mislukking volgt. Eigenlijk is er ook al angst vooraf. "Het zal wel niet gaan lukken, ik krijg vast een black-out", zijn gedachten die lang tevoren al meespelen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kinderen met voldoende zelfvertrouwen geloven in zichzelf. Ze vinden zichzelf de moeite waard en durven nieuwe uitdagingen aan te gaan. Help je kind bij het ontwikkelen van meer zelfvertrouwen! Zelfvertrouwen groeit door ervaringen. In dit artikel vind je 10 leuke oefeningen om het zelfvertrouwen van je kind te verbeteren. Spelletjes, tekenen, knutselen en denkoefeningen om samen met je kind te doen. Vergroot het zelfvertrouwen van je kind op een leuke manier!

Inhoud Meer over zelfvertrouwen
Weinig zelfvertrouwen
Weerbaarheid en weerbaarheidstraining
Tips voor ouders
10 leuke oefeningen voor meer zelfvertrouwen
Voor professionals

Meer over zelfvertrouwen

Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je hebt in jezelf, het vertrouwen in wat je kan en wat je kunt leren. Het is een realistische inschatting van je eigen kwaliteiten. Kinderen met zelfvertrouwen hebben een positief zelfbeeld. Ze denken positief over zichzelf en hun kwaliteiten. Een kind met zelfvertrouwen durft hierdoor gemakkelijker nieuwe uitdagingen aan te gaan en fouten te maken zonder zich slecht te voelen over zichzelf. Ook kan een kind met zelfvertrouwen goed omgaan met teleurstellingen en zit het over het algemeen lekker in z'n vel.

Zelfvertrouwen in ontwikkeling

Het hebben van zelfvertrouwen is niet zo vanzelfsprekend, want kinderen worden niet geboren met zelfvertrouwen. Wel wordt het ene kind geboren met meer aanleg om zelfvertrouwen te ontwikkelen dan het andere kind. Zelfvertrouwen is altijd in ontwikkeling. Het is zelfs een proces dat je hele leven doorloopt. Wat je kind meemaakt speelt een rol bij het krijgen van zelfvertrouwen. Als iets één keer goed gaat (of zelfs meerdere keren), dan vertrouwt je kind erop dat hij of zij het de volgende keer ook goed zal doen. Ervaringen in de kindertijd hebben de meeste invloed op het zelfbeeld van iemand. Daarom kun je als ouder veel bijdragen aan het vergroten van het zelfvertrouwen van je kind.

Kinderen worden niet geboren met zelfvertrouwen. Het krijgen van zelfvertrouwen is een proces dat het hele leven doorloopt. Wel hebben ervaringen in de kindertijd het meeste invloed op het zelfbeeld van je kind.

Weinig zelfvertrouwen

Er zijn veel kinderen die weinig zelfvertrouwen hebben. Ze voelen zich onzeker over zichzelf en over wat ze kunnen. Weinig zelfvertrouwen uit zich bij elk kind weer anders. Het ene kind is bang om fouten te maken en durft niets nieuws te proberen. Hij of zij kan last hebben van faalangst. Terwijl een ander kind roept iets niet te kunnen. Weer een ander kind overschreeuwt zichzelf door stoer of druk gedrag.

Onzekerheid

Een beetje onzekerheid is niet erg, dat hoort erbij. Ieder kind is weleens onzeker. Het hoort bij nieuwe dingen leren. Maar als de onzekerheid groter wordt en in veel verschillende situaties voorkomt, kan je kind een negatief zelfbeeld ontwikkelen. Je kind zal zich dan rot voelen. Kinderen met een negatief zelfbeeld hebben het gevoel dat niemand ze aardig vindt. Ze denken negatief en gaan steeds meer nadruk leggen op wat ze niet goed kunnen. Hierdoor zal het zelfvertrouwen nog meer afnemen. Daarom is het belangrijk om deze negatieve gedachten te doorbreken, zodat je kind zich fijner gaat voelen en meer zelfvertrouwen opdoet naarmate het ouder wordt.

Weerbaarheid en weerbaarheidstraining

Kinderen met weinig zelfvertrouwen hebben vaak moeite met weerbaarheid. Een kind met genoeg zelfvertrouwen zal zichzelf beschermen tegen nare uitspraken of gebeurtenissen uit de omgeving. Een kind met weinig zelfvertrouwen heeft hier moeite mee. Hij of zij twijfelt of de ander gelijk heeft met die ene rotopmerking. Ook denkt een onzeker kind dat als hij of zij er iets van zegt, dat de ander hem niet meer aardig zal vinden.

Zelfvertrouwen en weerbaarheid

Zelfvertrouwen en weerbaarheid bij een kind hebben veel invloed op elkaar. Want als je kind niet voor zichzelf durft op te komen, zal het vaker vervelende dingen over zich heen krijgen. Onzekere kinderen hebben vaak een onzekere houding, waardoor anderen minder snel rekening met hen zullen houden.

Om deze houding te veranderen, kan een weerbaarheidstraining helpen. Je kind leert dan hoe het een zelfverzekerde houding kan aannemen, hoe het voor zichzelf kan opkomen en er worden oefeningen gedaan om het zelfvertrouwen van je kind te vergroten. Twijfel je of je kind een weerbaarheidstraining nodig heeft? Lees dan meer in het artikel: Heeft mijn kind een weerbaarheidstraining nodig?

Tips voor ouders: vergroot het zelfvertrouwen van je kind

Wil jij je kind meer zelfvertrouwen geven? Er zijn veel verschillende dingen die je als ouder kan doen. Het geven van veel liefde en aandacht is de basis. Als je positief opvoedt en je kind groeit op met veel knuffels, liefde en positieve aandacht, dan krijgt je kind het gevoel dat het er mag zijn. Je kind krijgt dan het gevoel dat hij belangrijk is en de moeite waard is om van te houden. Dit vormt de basis voor het zelfvertrouwen.

Daarnaast zijn er in de opvoeding nog meer dingen die je kan doen om het zelfvertrouwen van je kind te vergroten:

Complimenten geven

Geef je kind voldoende complimenten en doe dit op een goede manier. Geef vooral procesgerichte complimenten.

Stimuleer zelfstandigheid

Zorg dat je je kind de ruimte geeft om zichzelf te ontwikkelen. Laat je kind zelfstandig iets doen of proberen en straal vertrouwen uit. Door je kind niet te veel te beschermen, geef je je kind de mogelijkheid om zelfvertrouwen te ontwikkelen. Laat je kind situaties zelf oplossen en doen, ook als hij/zij dit in eerste instantie niet wil of als het fout kan gaan (tenminste, als de veiligheid van je kind niet in het gevaar komt). Daar leert een kind meer van dan als je het van hem overneemt. Moedig je kind aan en ondersteun waar nodig. Laat je kind z'n angsten overwinnen.

Geef aandacht aan het positieve

Geef aandacht aan wat goed gaat. Let niet te veel op wat er allemaal niet goed gaat, maar let op wat wel lukt en wat steeds beter gaat.

Fouten maken mag

Leer je kind dat fouten maken mag. Geef zelf hierin het goede voorbeeld.

Bekijk nog meer tips in het artikel: "Hoe vergroot je het zelfvertrouwen van je kind?" of volg de online cursus Minder Onzeker, Meer Zelfvertrouwen!

10 leuke oefeningen voor meer zelfvertrouwen

Hieronder volgen 10 leuke oefeningen en spelletjes om samen met je kind te doen. Ze helpen bij het vergroten van het zelfvertrouwen van je kind. De opdrachten zijn het meest geschikt voor kinderen in de basisschoolleeftijd, maar veel tips zijn ook toepasbaar voor jongere of oudere kinderen.

1. Positief dagboek

Laat je kind een positief dagboek bijhouden. De meeste kinderen vinden dit heel leuk om te doen. Koop een leuk schriftje of print deze dagboekpagina meerdere keren uit. Laat je kind elke dag 3 dingen opschrijven waar het die dag trots op is. Wat ging er goed? Wat heb je geleerd? En overwonnen? Wat was een fijn moment?

Zo leert je kind positief denken over zichzelf. Het is voor kinderen best lastig om iets te verzinnen, dus help ze op weg door vragen te stellen of met ze mee te denken. Het werkt het beste als je een vast moment op de dag kiest waarop je samen het werkblad voor het zelfvertrouwen van je kind of het dagboekje invult. Bijvoorbeeld na het eten of voor het slapen gaan. Veel plezier!

Wil je je kind helpen bij het vergroten van z'n zelfvertrouwen? Download dan het werkboek Ik ben TOP! en zie het zelfvertrouwen van je kind groeien!

2. Kracht-handen-tekening

Laat je kind een tekening maken van z'n handen. Pak een groot vel papier en laat je kind beide handen op het vel papier leggen. Trek de handen om. Vraag je kind vervolgens om voor elke getekende vinger iets te noemen waar het goed in is. Denk bijvoorbeeld aan een activiteit (voetballen, turnen, touwtje springen, zingen, etc) of een eigenschap (zorgzaam, behulpzaam, aardig, vrolijk, etc).

Vraag je kind bij welke vinger het wil beginnen. Geef je kind de ruimte om zelf iets te bedenken, alles is goed. Je kan wel met je kind meedenken als hij of zij het even niet weet. Als je kind een activiteit of eigenschap bedacht heeft, vraag dan aan je kind om een kleur te kiezen, die bij deze 'kracht' past. Laat je kind de vinger in deze kleur inkleuren. Als je kind al kan schrijven kun je hem of haar vragen om de activiteit of eigenschap erbij te schrijven, anders kan jij dit voor je kind doen. Ga zo per vinger door tot ze alle 10 gevuld zijn!

3. Spel met Eigenwijsjes

Eigenwijsjes zijn leuke kaartjes met een positieve uitspraak erop. Zoals:

Laat je kind een kaartje trekken. Dit wordt het motto van je kind voor één dag of voor één week. Hang het kaartje op een zichtbare plek in huis, zodat je kind er regelmatig aan herinnerd wordt. De uitspraken geven een steuntje in de rug en versterken een positief zelfbeeld. Eigenwijsjes zijn er voor kinderen tussen de 6 en 16 jaar en geven op een speelse manier meer zelfvertrouwen. Kinderen zijn er dol op!

Koop ze eenvoudig hier bij bol.com.

4. Positief denken

Leer je kind positief denken en laat hem of haar de focus leggen op wat er goed gaat. Doe dit door je kind te laten opschrijven (of een tekening te maken) van alles waar hij of zij blij van wordt. Sommige kinderen denken van nature negatiever dan anderen. Ze zien snel beren op de weg en richten hun aandacht op van alles wat mis gaat.

Je kunt deze oefening zelf doen op een leeg vel papier, maar je kunt ook dit werkblad zelfvertrouwen kind: Zonnige-kanten-sheet uitprinten. Laat je kind in de zon alle dingen tekenen of opschrijven waar hij blij van wordt. Zo leer je je kind om meer te letten op de positieve en fijne dingen van het leven.

5. Have fun!

Maak samen plezier en ga iets leuks doen samen met je kind. Eén-op-één tijd met je kind werkt het beste. Onderneem iets waar jullie beiden van genieten. Ga bijvoorbeeld een dagje weg, picknicken, naar de kinderboerderij, maak een wandeling of bedenk samen iets anders leuks. Regel oppas voor de andere kinderen, laat je telefoon thuis en zorg dat je echt alle aandacht voor elkaar hebt.

Door samen plezier te hebben, geef je je kind liefdevolle, positieve aandacht en dit is de basis van een goed zelfbeeld. Je kind krijgt het gevoel dat hij belangrijk voor jou is en dat is een krachtige manier om je kind te helpen. Je kind voelt zich dan namelijk zo belangrijk dat jij tijd voor hem/haar vrijmaakt. Hierdoor versterk je ook meteen de band met je kind.

6. Stevig staan door Chinees boksen

Deze oefening komt uit de Rots en water weerbaarheidstraining. Het doel is om je kind te leren stevig te staan. Deze oefening is dus speciaal goed voor kinderen die moeite hebben met weerbaarheid of een onzekere of in elkaar gedoken lichaamshouding hebben. Vertel je kind dat je een spelletje wilt doen om steviger te staan en leg uit waarom dit belangrijk is. Door stevig te staan straal je zelfvertrouwen uit en kun je jezelf beter redden in lastige situaties. Dit spel is heel populair bij kinderen, want ze hebben er veel plezier in. De oefening helpt je kind om beter voor zichzelf op te komen.

Zo voer je de oefening uit:

Leg je kind uit hoe je stevig kan staan: voeten op schouderbreedte, knieën licht gebogen, ademen door de buik. Ga tegenover je kind staan of, als je meerdere kinderen hebt, laat hen tegenover elkaar staan met ongeveer 1 meter afstand. Houd beide armen half gebogen met de handpalmen naar voren, naar die van de ander gericht. Probeer elkaar uit balans te krijgen door de handen van de ander aan te tikken. Je kunt ook je handen wegtrekken, zodat als de ander je wil tikken, die ander z'n balans verliest. Degene die als eerste een voet verzet is af. Degene die het langste blijft staan, is de winnaar in stevig staan!

7. Doe alsof

Een krachtig middel voor kinderen met weinig zelfvertrouwen is oefenen. Als je kind weinig weerbaar is en moeite heeft om voor zichzelf op te komen, dan kan deze oefening goed helpen. Speel met je kind een situatie van school na. Het beste is om een situatie te kiezen die je kind zelf heeft meegemaakt, maar je kan ook samen een situatie verzinnen. Wat doe je bijvoorbeeld als een kind je gum afpakt? Of wat doe je als iemand een rotopmerking maakt? Kies een situatie waarin je kind voor zichzelf wil opkomen.

Zo voer je de oefening uit:

Doe samen een rollenspel. Laat je kind eerst de 'pester' spelen en jij speelt je kind. De eerste keer laat je over je heen lopen en kom je niet voor jezelf op in de rol van je kind.

Daarna speel je het rollenspel exact hetzelfde, maar nu kom je wel goed voor jezelf op. Geef je mening met een duidelijke stem en een zelfverzekerde houding en stel een oplossing voor. Hiermee geef je je kind een voorbeeld van hoe hij/zij de situatie kan aanpakken.

Daarna draaien jullie de rollen om. Nu mag je kind oefenen met voor zichzelf opkomen. Geef je kind complimenten en oefen het een paar keer zodat het steeds beter gaat.

8. Kindermeditatie

Kinderen met weinig zelfvertrouwen kunnen soms veel piekeren over wat er allemaal niet lukt. Hierdoor kunnen ze zich somber voelen, moeite krijgen met inslapen of blijven hangen in negatieve gedachten. Heeft jouw kind hier last van? Dan kan een mindfulness-oefening helpen. Je kind leert z'n aandacht te richten op het hier en nu, waardoor het stopt met piekeren.

In het boekje ' Stilzitten als een kikker ' staan veel leuke mindfulness-oefeningen voor kinderen tussen de 5 en 12 jaar en hun ouders.

Ook online kun je veel verschillende soorten meditatie vinden. Voorstellingsoefeningen hebben een goed effect op kinderen. Bijvoorbeeld de meditatie-oefeningen van Gevoelig sterk. Hieronder vind je twee geluidsfragmenten van voorstellingsoefeningen van Gevoelig Sterk: "de zon" of "jouw krachtdier".

http://gevoeligsterk.nl/wp-content/uploads/2016/05/verhaal-de-zon.mp3

* Jouw krachtdier:

http://gevoeligsterk.nl/wp-content/uploads/2016/06/jouw-krachtdier.mp3

9. Superheld

Wie is de superheld van jouw kind? Bijvoorbeeld een dier, Mega Mindy of Spiderman. Het kan ook een bekende zijn, zoals de juf of een familielid. Vraag aan je kind waarom dit zijn superheld is. Wat kan jouw superheld goed? Hoe zou het voelen om diegene te zijn? Wat zou dan makkelijk gaan?

Laat je kind een tekening maken van z'n superheld of zoek samen een plaatje.Herinner je kind aan een moeilijke situatie die hij onlangs heeft meegemaakt. Bijvoorbeeld een situatie waarin je kind iets niet durfde. Vraag aan je kind:
"Stel dat je jouw superheld bent, wat zou je dan gedaan hebben in die situatie? ". Bedenk samen wat je kind de volgende keer anders kan doen. Gebruik daarbij de krachten van de superheld.

Hang het plaatje of de tekening op een plek die je kind regelmatig ziet. Zo wordt je kind eraan herinnerd om te reageren als superheld!

10. Collage maken

Laat je kind een collage maken over zichzelf. Dit is een oefening voor iets oudere kinderen, vanaf ongeveer 9 jaar. Geef je kind een groot vel papier, een stapel tijdschriften en v raag je kind een collage te maken. In de collage laat je kind zien waar hij goed in is en wat hij leuk vindt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan interesses, hobby's, favoriete muziek, familie en persoonskwaliteiten. Je kind kan de collage ook digitaal maken.

Geef je kind de tijd om de collage te maken, want sommige kinderen kunnen hier weken over doen. Wanneer de collage af is, vraag dan aan je kind om te vertellen wat hij/zij heeft opgeplakt en met welke reden. Vraag tot slot aan wie je kind de collage graag wil laten zien.

Werk jij als professional met kinderen? Bijvoorbeeld als kindercoach, gezinsbegeleider, kinder- en jeugdpsycholoog of (ortho)pedagoog? Dan kun je bovenstaande oefeningen voor het vergroten van het zelfvertrouwen van jouw cliënt ook goed gebruiken in jouw begeleiding aan kinderen. Wil je meer handvatten om met kinderen aan de slag te gaan? Lees dan meer over ons speciale aanbod voor professionals. Je krijgt toegang tot veel materialen uit de Psychogoed Toolbox, begeleiding in live Q&A's en gratis trainingen. Zo ga je beter bij je cliënten aansluiten, voel je je zelfverzekerder en behaal je sneller positief resultaat voor jouw cliënten!
Over de auteur Verder lezen:

# data[].attributes.attachment_link.title
10 oefeningen: vergroot het zelfvertrouwen van je kind

# data[].attributes.attachment_link.description
Vergroot het zelfvertrouwen van je kind! Hier vind je 10 leuke oefeningen om zelfvertrouwen te versterken! Met spelletjes, tekenen en knutselen.

# data[].attributes.body
'' Stress wordt door jongeren voornamelijk ervaren vanuit school en huiswerk en in interactie met leeftijdsgenoten, minder vanuit de thuissituatie of door sociale media''.

# data[].attributes.headline
''Verminder druk op kinderen en jongeren''

# data[].attributes.subject
''Verminder druk op kinderen en jongeren''

# data[].attributes.body
https://www.nji.nl/nl/Actueel/Nieuws-uit-het-jeugdveld/2020/Verminder-druk-op-kinderen-en-jongeren

# data[].attributes.body
https://psychogoed.nl/10-oefeningen-vergroten-zelfvertrouwen-kind/p

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Afgelopen week heb je kunnen lezen hoe je je zelfvertrouwen kunt vergroten. Een BOOST kunt geven. In vervolg hierop wil ik je nu graag helpen bij het "pimpen" van het zelfvertrouwen van jouw kind: Tips én leuke oefeningen om te doen.
Allereerst de tips
Belangrijk is dat het kind leert dat het fouten mag maken. Als een kind weet dat een fout maken erbij hoort, dat het niet erg is en dat iedereen fouten maakt, dan zullen ze eerder uitdagingen aangaan.

Nóg belangrijker is dat je niet het eindresultaat complimenteert, maar juist de weg naar het resultaat (het zg. proces). Hiermee richt je de aandacht op de leerweg die het kind loopt. Complimenteer bijvoorbeeld het harde werken, het plezier, het doorzetten of wat het kind ervan geleerd heeft. Je alleen richten op het resultaat kan tot gevolg hebben dat er juist faalangst aangewakkerd wordt.

Vergelijk niet met anderen maar waardeer je kind om wie híj is. Iedereen is anders, uniek en met andere kwaliteiten. Benoem die zonder te vergelijken. Bij vergelijking kan het gevoel ontstaan dat je niet goed genoeg bent en ga je je best doen om "net zo leuk of slim te zijn als die ander" in plaats van dat je mag zijn wie jíj bent!

En dan nu wat leuke, simpele maar doeltreffende oefeningen om het zelfvertrouwen van jouw kind te vergroten.
En dan nu de oefeningen 1. Kracht-handen
Neem een groot vel en teken de omtrek van de handen van jouw kind na. Bij iedere vinger mag het kind iets noemen waar het goed in is en dit kan een eigenschap zijn of een activiteit. Het kind mag aangeven welke vinger die eigenschap of activiteit mag hebben. Vul alle 10 de vingers. Laat vervolgens je kind de tekening kleuren en afmaken/versieren. Hang deze op een zichtbare plaats in huis.
2. Superheld
Wie is de Superheld van jouw kind? Waarom is dit de superheld, wat kan die held allemaal zo goed? Hoe zou het voelen om die superheld te zijn? Wat zou er dan makkelijker gaan? Haal een situatie op die lastig was voor jouw kind en vraag: "Stel dat jij jouw Superheld bent: wat zou je dan doen in die situatie?" Bedenk vervolgens wat jouw kind de volgende (vergelijkbare) keer kan doen in de situatie. Gebruik daarbij de Superkrachten.

Laat je kind zichzelf als Superheld tekenen.
3. Balans oefenen
Houding en uitstraling zijn heel bepalend, voor jong en oud! Als je ineengedoken zit, naar de grond staart en je schouders laat hangen dan zal je zeker anders benaderd worden dan dat je rechtop staat en (liefst glimlachend) de wereld aankijkt. -Stevig staan- is echt een Toverwoord, hiermee straal je zelfvertrouwen uit. Ga daarom balans spelletjes doen met je kind.

Ga met een meter afstand tussen jullie staan met je handpalmen open naar elkaar gericht. Voeten op schouderbreedte en knieën licht gebogen. Richt je aandacht naar je voeten (aarden!) en het is belangrijk dat de voeten op de grond blijven.

Nu ga je elkaar uitdagen en proberen aan te tikken op de handen, zónder dat je je voeten van de vloer haalt. Diegene die het eerste uit balans is, verliest een punt.
4. Positief dagboek
Koop een mooi dagboekje of schriftje en laat je kind daarin van iedere dag 3 dingen noteren waarop het trots is, die superleuk waren, goed gingen of die het overwonnen heeft. Op deze wijze leert het kind positief te denken.

Dit is ook een mooie afsluiter van de dag. Voor het slapen gaan verdwijnt eventuele negativiteit naar de achtergrond doordat de focus van de aandacht naar het positieve gericht wordt.
5. Eigenwijsjes
Een leuk hulpmiddel zijn de Eigenwijsjes. Deze kaartjes bevatten helpende gedachten zoals "Ik kan het" of "Ik mag anders zijn". Laat je kind een kaartje trekken dat het motto van de dag wordt.

Alle kaartjes versterken een positief zelfbeeld.

Hulp nodig bij het vergroten van het zelfvertrouwen van jouw kind? Ik help je graag! Neem contact met mij op.

PS: "Zeg.....weet jij eigenlijk wel hoe leuk jij bent?"

By(e) Amanda - Praktijk S enzies

# data[].attributes.attachment_link.title
Praktijk Senzies | 5 Oefeningen Om Het Zelfvertrouwen Van Je Kind Te Vergroten

# data[].attributes.attachment_link.description
Afgelopen week heb je kunnen lezen hoe je je zelfvertrouwen kunt vergroten. Een BOOST kunt geven. In vervolg hierop wil ik je nu graag helpen bij het "pimpen" van het zelfvertrouwen van jouw kind: Tips én leuke oefeningen om te doen. Allereerst de tips Belangrijk is dat het kind leert dat het fouten mag maken.

# data[].attributes.body
https://www.bol.com/nl/f/bedtijdverhalen-voor-rebelse-meisjes/9200000077291715/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ideeën over hoe mannen en vrouwen zich horen te gedragen in Nederland zijn vaak traditioneel en berusten op stereotiepe denkbeelden. Zoals: mannen werken en vrouwen zorgen. Of dat mannen natuurlijke leiders, ambitieus, assertief, atletisch en dominant zijn. En dat vrouwen juist affectief, naïef, vrolijk en gezellig, meelevend, gevoelig, vriendelijke en loyaal zijn.
Filmpje Uit het keurslijf!

Waarom zorgen stereotypen voor ongelijkheid?

Stereotiepe kenmerken die bij mannelijk horen, worden maatschappelijk hoger gewaardeerd dan kenmerken die wij associëren met vrouwelijkheid. Mannen worden voor bestuursfuncties dan ook eerder aangenomen dan vrouwen. Terwijl vrouwen veel meer kans maken om te worden aangenomen op een kinderdagverblijf dan een man. Deze ongelijke waardering van mannen en vrouwen heeft niet alleen gevolgen voor individuen, maar voor hele sectoren. In de zorg en het onderwijs, die worden gezien als 'soft' en 'vrouwelijk', vertaalt de lagere waardering van vrouwen t.o.v. mannen zich letterlijk in lagere inkomens vergeleken met 'mannelijke' beroepen, zoals de techniek. In werkelijkheid zijn er echter net zoveel vrouwen goed in techniek of leidinggeven als mannen. Ook zijn er steeds meer mannen die aangeven dat zij graag willen te zorgen, bijvoorbeeld voor hun kinderen of juist beroepsmatig.

Om voor alle mensen meer vrijheid te creëren om hun leven in te richten naar eigen wensen, talenten en voorkeuren, moeten de gebaande paden dus worden verbreed. Dit lukt alleen als sturende gendernormen en -stereotypen die de keuzes van mannen en vrouwen beperken, worden doorbroken.

Waarom is het zo ingewikkeld om genderstereotypen te doorbreken?

Het doorbreken van genderstereotypen is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het gedrag van mensen wordt niet alleen sterk bepaald door die normen en -stereotypen, maar de meeste mensen zijn ook nogal gehecht aan de bestaande gendercategorieën. Dit komt door twee dingen. Ten eerste, krijgen mensen gendernormen al van jong af aan aangeleerd, waardoor ze als natuurlijk en 'eigen' aanvoelen. Stereotypen worden overgedragen door middel van een socialisatieproces. Hierdoor internaliseren kinderen wat er van hen wordt verwacht vanuit de samenleving. In dit proces spelen ouders, leraren, vrienden, buren, mensen op TV en personages in boeken een rol als voorbeeld of als boodschapper. Door enerzijds bepaald gedrag als 'normaal' voor te stellen, en anderzijds bepaalde ideeën (impliciet of expliciet) af te wijzen.

Sommige ideeën of boodschappen die worden overgedragen zijn echter meer genuanceerd dan anderen. Stereotypen zijn anders dan normen, omdat zij de wereld clichématig en erg zwart-wit voorstellen, met weinig ruimte voor allerhande grijstinten. In de stereotiepe beeldvorming is er dus maar één soort 'goede vrouw' en één soort 'echte man'.

Ten tweede voelt gender 'logisch' doordat gendernormen en -stereotypen doorwerken op verschillende niveaus in de samenleving. Gendergerelateerde keuzes van een individu voelen als kloppend en juist, omdat zij passen bij de culturele normen en stroken met de verwachtingen op het werk of in de klas. Precies omdat gender zo 'gelaagd' is en overal in terugkomt, is het alomtegenwoordig, het is een echt 'systeem'. Dit maakt het ingewikkeld voor mensen om iets anders te doen dan het gendersysteem voorschrijft.

Hoe kan het dan wel veranderen?

Toch zijn er ook mensen die het voor elkaar krijgen om 'tegen de stroom in te zwemmen'. Zij maken (al dan niet doelbewust) 'counterstereotiepe keuzes' in opleiding en werk. Ze richten hiermee hun leven in op een manier die ingaat tegen de verwachtingen. In termen van Judith Butler maken deze mensen ' gender trouble', oftewel 'gender trammelant'. Denk aan een man die thuis voor de kinderen zorgt of een vrouw die kiest voor een technische beroepsopleiding. Door buiten de genderstereotiepe verwachtingen om hun plan te trekken en uit te voeren, kunnen mensen in hun omgeving zomaar tot het inzicht komen dat het ook anders kan, zonder dat dit ernstige gevolgen heeft. Een zorgende man is immers nog steeds een prima man, of zelfs een betere.

Rolmodellen

Hoewel sommige mensen zullen zich bewust zijn van het feit dat zij tegen de stroom in zwemmen, zal dit zeker niet voor iedereen gelden. Hoe dan ook, kunnen zij hierdoor wel de status van een counterstereotiep rolmodel krijgen. Een rolmodel is een individu waar mensen - in het bijzonder kinderen, jongeren en jongvolwassenen, naar op kijken. Rolmodellen kunnen heel dichtbij zijn, zoals ouders, broers en zussen of een leraar, maar kunnen ook op afstand staan, denk aan topsporters, zangers, vloggers of een hoge baas van een bank of een groot bedrijf.

Counterstereotiepe voorbeelden of rolmodellen helpen bij het doorbreken van genderstereotypen. En daarmee bij het verkleinen van de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. We kunnen er voorlopig niet genoeg van hebben. Hoe meer mannen en vrouwen tegen de genderstroom in zwemmen, hoe meer de veronderstelde onwrikbaarheid van man-vrouw verschillen aan het wankelen raakt, en hoe meer ruimte er ontstaat voor mensen om vrijere keuzes te maken in hun werk, opleiding of thuissituatie.

Werk.en.de Toekomst

Het filmpje Uit het keurslijf! is gemaakt door het partnerschap Werk.en.de Toekomst. Werk.en.de Toekomst zet zich in voor het doorbreken van genderstereotypering in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. En voor het verbeteren van de mogelijkheden om werk, zorg en leren met elkaar te combineren.

Wil je meer weten? Neem contact op via werkendetoekomst@atria.nl

Lees verder
Factsheet genderstereotypering in werk, zorg en onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe werkt genderstereotypering? | Beeldvorming en stereotypering

# data[].attributes.attachment_link.description
Ideeën over hoe mannen en vrouwen zich horen te gedragen in Nederland zijn vaak traditioneel en berusten op stereotiepe denkbeelden. Zoals: mannen werken en vrouwen zorgen. Of dat mannen natuurlijke leiders, ambitieus, assertief, atletisch en dominant zijn. En dat vrouwen juist affectief, naïef, vrolijk en gezellig, meelevend, gevoelig, vriendelijke en loyaal zijn.

# data[].attributes.body
https://kids4dreams.com/zelfvertrouwen-kind-vergroten/

# data[].attributes.headline
test op zelfvertrouwen om erachter te komen waar het moeilijke punt ligt 

# data[].attributes.subject
test op zelfvertrouwen om erachter te komen waar het moeilijke punt ligt 

# data[].attributes.body
https://www.nji.nl/nl/Databank/Databank-Instrumenten/Competentiebelevingsschaal-voor-Kinderen-(CBSK)

# data[].attributes.headline
docu: k ben geen kopie: Zelfvertrouwen na pestenElisa was een periode onzeker toen ze op de basisschool zat, maar door gedichten te schrijven kon ze zich uiten. Nu gebruikt ze haar eigen vorm van Spoken Word om haar verhaal te delen en anderen te inspireren om met liefde naar zichzelf te kunnen kijken.

# data[].attributes.subject
docu: k ben geen kopie: Zelfvertrouwen na pestenElisa was een periode onzeker toen ze op de basisschool zat, maar door gedichten te schrijven kon ze zich uiten. Nu gebruikt ze haar eigen vorm van Spoken Word om haar verhaal te delen en anderen te inspireren om met liefde naar zichzelf te kunnen kijken.

# data[].attributes.body
The Pink and Blue Projects were initiated by my five-year-old daughter, who loves the color pink so much that she wanted to wear only pink clothes and play with only pink toys and objects.

# data[].attributes.attachment_link.description
HTTP Error 404. The requested resource is not found.

# data[].attributes.body
Boek van feministe Caitlin Moran

# data[].attributes.body
https://m.youtube.com/watch?v=bathrJdffjk

# data[].attributes.headline
Docu in hoeverre vrouwen zelf bepalen hoe ze eruit zien

# data[].attributes.subject
Docu in hoeverre vrouwen zelf bepalen hoe ze eruit zien

# data[].attributes.body
https://www.2doc.nl/documentaires/series/3lab/2020/personae.html