# data[].attributes.body
Datu eta irudien babesa. Nola egin?

# data[].attributes.attachment_link.title
Datu eta irudien babesa - Kultura Digitala - gipuzkoa

# data[].attributes.attachment_link.description
Datuak Babesteko Lege Organikoak (DBLO-LOPD) zehazten duenez, arau orokor gisa, datu-bilketak duen helbururako eta datu horiek tratatzearen ondorioz sor daitezkeen erantzukizunei aurre egiteko beharrezkoa den denboran gordeko dira. Beharrezkoak ez direnean, ezabatu egin beharko dira datuak. Horren arabera interpreta dezakeguna da ezin dela epe jakin bat ezarri eta zerbitzu (udal) bakoitzak adostu beharko duela bere protokoloetan.

# data[].attributes.body
Sareko 10 portaera egokiak

# data[].attributes.body
Netiketa. Zer da? Nola jokatu?

# data[].attributes.body
Kahoot-a errepasatzeko!

# data[].attributes.attachment_link.description
Join a game of kahoot here. Kahoot! is a free game-based learning platform that makes it fun to learn - any subject, in any language, on any device, for all ages!

# data[].attributes.body
Sare solzialetan profil segurua

# data[].attributes.body
Zer da aztarna digitala?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Argazki bat Instagramera igotzen duzun bakoitzean, YouTuben bideo bat bilatzen duzunean, zerbait online erosten duzunean eta, oro har, internet erabiltzen duzun BAKOITZEAN, zure arrastoa uzten duzu. Arrasto horri aztarna edo identitate digital deritzo, eta Internetera konektatzen zaren bakoitzean uzten duzun informazio pertsonal guztiak osatzen du.

Esate baterako, webgune batean sartzen zaren bakoitzean, konektatzeko erabiltzen duzun gailuaren IP helbidea uzten duzu. Horrek esan nahi du webgune horrek jakin dezakeela non zauden gutxi gorabehera, zer nabigatzaile-mota erabiltzen duzun, zer sistema eragile, eta, batzuetan, zer webgunetan sartu zaren azkenekoz ere jakin dezake. Gainera, cookieak era hor daude. Bisitatu dituzun webguneek cookieak uzten dituzte zure ordenagailuan, eta zure nabigazioari buruzko informazioa daramate cookieok. Oso informazio gutxi da, baina hainbat webgunek partekatzen badute, zur profil aski zehatza osa dezakete denen artean.

Ez izutu: bilatzaile eta webgune horiek ez dute erabiltzen informazio hori zuri iruzur edo mehatxu egiteko. Informazio komertziala bidaltzeko eta zure gustu eta kontsumo-lehentasunen berri izateko nahi dute informazio hori, hala zuri zer saldu jakiteko. Kontuan izan Google, Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat, WhatsApp..., eta, oro har, Interneten doan erabiltzen dituzun zerbitzu guztiak ez direla, berez, hain doakoak, negozioak baizik, eta, beraz, dirua irabazteko, dena-delakoa saldu behar dizute edo beste batzuei lagundu zuri zerbait saltzen.

Kontuan izan zure bizitzari buruzko xehetasunak ematen dituzunean Interneten arrisku bakarra ez dela argazki edo bideo konprometituetan ateratzea. Adibidez, uda iristen denean, poliziaren adituek urtero gogorarazten digute ez esateko sare sozialetan oporretan joatekoak garela, lapurrei gure etxera sartzeko gonbita egitea baita hori.

Baina azken hilabeteetan Segurtasun Nazionalari eragin diezaiokeen kasu baten berri izan dugu. Strava kirol-entrenamenduko aplikazioak "bero-mapa" bat argitaratu zuen azaroan, non ikusten baitzen non ari ziren egiten erabiltzaileek kirolen bat. Ehunka lagun detektatu zituen aldi berean kirola egiten ari zirenak Ekialde Ertainean, adibidez... Hau da, AEBko base militar izan zitezkeen instalazioak erakutsi zituen munduko zenbait leku geopolitikoki arriskutsuetan.

Ezaba dezakegu guztiz gure aztarna digitala?

Ez zara jabetu orain arte honetaz eta ez duzu nahi inork zure datuak izatea? Bada, ez da erraza, baina posible da. Datuak Babesteko Agentziak argazkiak eta bideoak Internetetik ezabatzeko zenbait argibide ematen ditu bere web-orrian. Halaber, ahaztua izateko eskubidea baliatzeko zenbait jarraibide ere ematen ditu. Horri esker, zuk eskatu gabe Interneten azaldu diren zuri buruzko erreferentziak ezaba ditzakezu; esate baterako, prentsan argitaratutako berriak, zuri buruzko aipamenak Buletin Ofizialean, beka-esleipenak eta abar.

Orain, jakinaren gainean zaudenez, behar bezala konfigura dezakezu pribatutasun-politika zure sare sozial, bilatzaile eta gehien bisitatzen dituzun webguneetarako. Agentziak berak zenbait bideo eskaintzen ditu erakusten dutenak nola babes ditzakezun zure datuak Interneten.

Jakin nahi baduzu zenbaterainoko informazioa dagoen Interneten zuri buruz eta nolakoa den zure aztarna edo identitate digitala, nahikoa da zure izen edo erreferentzia pertsonalak sartzea bilatzaile nagusietan. Sarean zuri buruz dagoen guztia azalduko da han, eta berehala ikusiko duzu ea ondo zaindu duzun ala ez zure aztarna digitala.

Eta gogoan izan: Bada metodo bat oso eraginkorra I nterneten zuri buruz argitaratzen dena kontrolatzeko. Aktibatu Googleren alerta-zerbitzua, eta sartu han zure izena. Une horretatik aurrera, inork zuri buruzko zerbait argitaratzen baldin badu sarean, abisu bat bidaliko dizu Googlek, eta zure datuak zein URLtan agertu diren esango. Oso praktikoa da, eta beste gauza askotarako ere erabil dezakezu. Probatu!

Eta, batez ere, zentzuz jokatu beti, burua galdu gabe. Aintzat hartu gure adituek Interneteko zure kontuak eta profilak babesteko emandako gomendioak!

# data[].attributes.attachment_link.description
Argazki bat Instagramera igotzen duzun bakoitzean, YouTuben bideo bat bilatzen duzunean, zerbait online erosten duzunean eta...

# data[].attributes.body
Infografia Aztarna Digitala

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AZTARNA DIGITALA / LA HUELLA DIGITAL / THE DIGITAL FOOTRPINT

Si te ha gustado el artículo del blog, haz clic en el corazón. Esto nos ayuda a ofrecer artículos de interés para nuestra comunidad de docentes.

# data[].attributes.attachment_link.title
AZTARNA DIGITALA / LA HUELLA DIGITAL / THE DIGITAL FOOTRPINT

# data[].attributes.attachment_link.description
AZTARNA DIGITALA / LA HUELLA DIGITAL / THE DIGITAL FOOTRPINT

# data[].attributes.body
Jabetza intelektuala. Zer da? Nola babestu egileak?

# data[].attributes.body
Creative Commons lizentziak

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sortu dudan lan hori,

zer egin dezakete berarekin?

sarean jartzen badut ...

Lan hori aurkitzen dutenek,

Aukeratu lizentzia eredu egokiena

Creative Commons lizentziak

Lizentzia mota honek, egileari (edo copyrighta duenari) ematen dio egindako horren jabetza. Hau da, jabego horren arabera, sorkuntza horren kopiarik egitea ezinezkoa da legez kanpoko ekintza delako. Lizentzia mota murriztatzaileena da.

Irabazi-asmorik ez duen erakunde bat da. Hainbat motako lizentzia zabaldu ditu egileari, beren borondatez sorturiko produkzioa banatu, zabaldu, partekatu edo publikatu nahi duenean eremu legal bat eskaintzeko. Era horretan, egileak lan horrekiko dituen eskubideak arautzen ditu, edukien banaketa eta erabilera errazten ditu eta oztopo legalak murrizten ditu

Hainbat muga errespetatuz ...

Creative commons lizentzien artean, Approved For Free Cultural Works zigilua daramatenak daude, hau da Erabilpen kulturala libreetarako baimendua. Lanak libretzat hartzeko lizentzia mota, murrizketarik gabe

Murriztaile ez direnak ...

Copyright

Lan baten kopiak egiteko eskubidea eta kopien gaineko kontrolaren eskubidea ematen dio horren jabe denari. Horrela, sorkuntzako lanak egiten dituztenek beren obrak babesteko eta haien jabegoa dutela adierazteko sorturiko legezko formula da

Aitortu

Lana modu askean kopiatzea, eraldatzea, berregitea, erakustea, ... ahalbideratzen du, baina, edukien iturria kredituetan aipatzera derrigortzen du

Lana modu askean kopiatzea, eraldatzea, berregitea, erakustea, ... ahalbideratzen du, baina, edukien iturria kredituetan aipatzera derrigortzen du

Egilearen lana kopiatu, eraldatu, ... egin daiteke, baina jatorrizko edukiaren lizentzia berdinarekin erabiltzea derrigortzen du

Aitortu-PartekatuBerdin

Sortzaile batek egindako lana, zabaldu, kopiatu edo erakutsi daiteke, baina aldaketarik ez egitera derrigortzen du

Aitortu-LanEratorrikGabe

Lana modu askean kopiatzea, eraldatzea, berregitea, erakustea, ... ahalbideratzen du, baina, edukien iturria kredituetan aipatzera derrigortzen du

Jatorrizko materiala (edo lan eratorriak) banatu, kopiatu edo moldatu daiteke, beti ere erabilera komertzialarik ez badu.

Lana modu askean kopiatzea, eraldatzea, berregitea, erakustea, ... ahalbideratzen du, baina, edukien iturria kredituetan aipatzera derrigortzen du

Aitortu-EzKomertziala

Edukien iturria kredituetan aipatzera derrigortzen du

Sortzaile batek egindako lana, zabaldu, kopiatu edo erakutsi daiteke, baina aldaketarik ez egitera derrigortzen du

Ezin dugu erabilera komertzialarik egin

Aitortu-LanEratorrikGabe-EzKomertziala

Edukien iturria kredituetan aipatzera derrigortzen du

Ezin dugu erabilera komertzialarik egin

Egilearen lana kopiatu, eraldatu, ... egin daiteke, baina jatorrizko edukiaren lizentzia berdinarekin erabiltzea derrigortzen du

Aitortu-PartekatuBerdin-EzKomertziala

Egileari aukera ematen dio sorturiko lana zuzenean jabetza publikoan jartzen. Hau da, kopiatu, eraldatu, komertzializatu, egilea aipatu gabe. Berez, ez da lizentzia bat, baizik eta, jabetza publikoaren lege oharra bezela, ziurtagiri bat.

Creative Commons Zero

Iturriak

# data[].attributes.attachment_link.description
Sortu dudan lan hori, zer egin dezakete berarekin? sarean jartzen badut ... Lan hori aurkitzen dutenek, Aukeratu lizentzia eredu egokiena Creative Commons lizentziak Lizentzia mota honek, egileari (edo copyrighta duenari) ematen dio egindako horren jabetza. Hau da, jabego horren arabera, sorkuntza horren kopiarik egitea ezinezkoa da legez kanpoko ekintza delako.

# data[].attributes.body
CC laburpena

# data[].attributes.attachment_link.description
Edozeinek eta nahi duenerako erabili ahal du.

# data[].attributes.body
Ziberjazarpen motak

# data[].attributes.attachment_link.title
Ziberjazarpena, groominga eta iruzurrak, Interneteko arrisku nagusiak

# data[].attributes.body
Ziberjazarpena. Zer da? Nola sahiestu?

# data[].attributes.attachment_link.description
EKIDITEKO GOMENDIOAK Gurasoentzako eta irakasleentzako gomendioak: Ohiko lekuetan kokatu ordenagailua. ordutegi bat jarri interneten ibiltzeko. Inor ez sartzeko sistema eragilea, antivirusa eguneratua izatea. Foroetan eta sare sozialetara bidaltzen diren argazkiak kontrolatu.

# data[].attributes.body
Ziberjazarpena. Baliabideak.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ziberjazarpena jazarpen mota bat da. Baina zenbait berezko ezaugarri ditu, ezagutu beharrekoak direnak, eta jokabide horri zentzu espezifikoa eta, batzuetan, apartekoa ematen diotenak.

Sare sozialen erabilerak dimentsio berri bat ematen die harremanei, ziberbizikidetzaren terminoarekin loturik isla daitekeena: ziberjokabidea .

Praktikak erakusten duenez, jokabidearen eremu hori ikaskuntza arlo bihurtu da baita ere, eta beraz, hezkuntza-eremuaren bidez landu dezakegu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ziberjazarpena jazarpen mota bat da. Baina zenbait berezko ezaugarri ditu, ezagutu beharrekoak direnak, eta jokabide horri zentzu espezifikoa eta, batzuetan, apartekoa ematen diotenak. Sare sozialen erabilerak dimentsio berri bat ematen die harremanei, ziberbizikidetzaren terminoarekin loturik

# data[].attributes.body
Infografia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zer aurkituko duzu biltegi honetan?

Interneten erabilera segurua

Errepasatzeko

;Maitane Frances Andrade

01

06

05

Ziberjazarpena

03

Ziberbizikidetza

02

Lizentziak

Aztarna digitala

04

1.webgunea: aholku batzuk dituzu zure datuak eta irudiak interneten babesteko.

2. webgunea: sare sozialetan nola jokatu profil seguru bat izateko

Atal honetan ikasiko duzu nola mugitu interneten modu seguru batean. Horretarako bi esteka dituzu bi webgune desberdinetara:

Interneten erabilera segurua

1.webgunea: sareko 10 portaera egokien adibideak jartzen ditu.

2. webgunea: zer den Netiketa jakiteko eta nola erabili.

Atal honetan ikasiko duzu nola jokatu interneten eta sare sozialetan modu egoki batean. Horretarako bi esteka dituzu bi webgune desberdinetara:

Ziberbizikidetza

1. webgunea: bideo bat da. Bertan azaltzen dira ziberjazarpen mota desberdinak.

2. webgunea: aholku batzuk dituzu ziberjazarpenak sahiesteko.

3. webgunea: baliabide desberdinak daude webgune honetan, batez ere, ikastetxeetan jarduteko orientabideak.

Atal honetan ikasiko duzu zer den ziberjazarpena, ze motak dauden eta nola sahiestu. Horretarako hiru esteka dituzu webgune desberdinetara:

Ziberjazarpena

1. webgunea: aztarna digitala zer den zehazten du eta nola ezabatu interneten dauden gure datu guztiak.

2. webgunea: infografia bat da non aztarna esplikatzen da eta aholku batzuk dituzu zure aztarna zaintzeko.

Atal honetan ikasiko duzu zer den aztarna digitala eta nola egin zure datuak babesteko eta zure aztarna digitala zaintzeko. Horretarako bi esteka dituzu:

Aztarna digitala

1. webgunea: zer den jabetza intelektuala azaltzen du eta egileak interneten nola babestu.

2. webgunea: lizentzia motak azaltzen dira.

3. webgunea: Creative Commons lizentziak esplikatzen dira.

Atal honetan ikasiko duzu zer den litzentzia bat, nola babesten dira egileen eskubideak eta ze lizentzia mota daude. Horretarako, hiru esteka dituzu.

Lizentziak

Atal honetan errepasatzeko ariketak dituzu. Baliogarriak izango dira zure ezagutzak frogatzeko!

Errepasatzeko

# data[].attributes.attachment_link.description
Zer aurkituko duzu biltegi honetan? Interneten erabilera segurua Errepasatzeko ;Maitane Frances Andrade 01 06 05 Ziberjazarpena 03 Ziberbizikidetza 02 Lizentziak Aztarna digitala 04 1.webgunea: aholku batzuk dituzu zure datuak eta irudiak interneten babesteko. 2. webgunea: sare sozialetan nola jokatu profil seguru bat izateko Atal honetan ikasiko duzu nola mugitu interneten modu seguru batean.