# data[].attributes.body
Potlood, vervolgens vulpotlood of vulpen, balpen pas in de bovenbouw

# data[].attributes.body
Er is geen bewijs dat lateralisatieoefeningen bijdragen aan het versterken van de handvoorkeur of aan het lateraliseren van de hersenen.

# data[].attributes.body
Schrijven is belangrijk voor de leesontwikkeling.

-

Weinig schrijven -> handschrift wordt slechter -> schrijftempo gaat omlaag.

-

Motorische vaardigheden gaan achteruit door computergebruik.

-

Je leert de letters beter door ze te schrijven dan alleen te zien.

# data[].attributes.body
Pengreep: driepuntsgreep

'Grippers' niet aanbevolen omdat deze weinig variatie aan pengrepen toelaten.

# data[].attributes.body
Schrijfmateriaal: dikke potloden (betere grip en meer bewegingsvrijheid mogelijk, bevordert een goede coördinatie van vingers, hand en arm en voorkomt kramp

# data[].attributes.body
Voordat een kind kan starten met het schrijven moet hij/zij het volgende kunnen:

In staat om een potlood vast te houden en te gebruiken

Kleine bewegingen maken met de hand en vingers

Visuele waarneming omzetten naar motorische beweging (kan het namaken wat het ziet)

Begrippen van het schrijven begrijpen (boven-onder, eerste-laatste, tussen en voor/achter)

Heeft de leerling de intentie om te willen schrijven?

# data[].attributes.body
2 tot 6 jarige: geen verschil tussen potlood, krijt en markers.

4 tot 9 jarige die met balpen of vulpen gaan schrijven i.p.v. potlood verbeterde hun handschrift significant.

# data[].attributes.body
Er is geen onderzoek bekend dat aantoont dat de afwezigheid van een duidelijke handvoorkeur bij leerlingen van zes en zeven jaar verband houdt met taalproblemen en lage geletterdheid.

# data[].attributes.body
Balpen: veert niet mee, vraagt meer schrijfdruk, is vermoeiender. Als het handschrift eenmaal is ontwikkeld kan het schrijven met balpen geen kwaad.

# data[].attributes.body
Letters leren door ze met de hand te schrijven leidt tot betere herkenning van de nieuwe letters, zowel bij volwassenen als bij kinderen die nog niet kunnen lezen.

# data[].attributes.body
Leesproblemen bij jonge leerlingen lijken samen te hangen met minder lateralisatie van het brein.

# data[].attributes.body
Driepuntsgreep geniet de voorkeur van de meeste schrijfexperts, doch leidt deze niet tot een grotere schrijfsnelheid en/of betere leesbaarheid van het handschrift.

# data[].attributes.body
1. Kleien en Kneedmateriaal

Oefening: Kinderen kunnen figuren boetseren, rollen maken, of eenvoudige vormen kneden.

Effect: Versterkt de handspieren en bevordert de handcoördinatie.

2. Knippen met een Schaar

Oefening: Laat kinderen eenvoudige lijnen, vormen of figuren knippen.

Effect: Verbetert de hand-oog coördinatie en versterkt de spieren in de vingers.

3. Schroeven en Losschroeven

Oefening: Gebruik schroeven en moeren of speelgoed met schroefmechanismen.

Effect: Versterkt de handspieren en verbetert de coördinatie en precisie.

4. Kralen Rijgen

Oefening: Laat kinderen kralen rijgen op een draad of touw.

Effect: Verbetert de hand-oog coördinatie en fijne motoriek door precisiewerk.

5. Tekenen en Kleuren binnen de Lijnen

Oefening: Gebruik kleurboeken of tekenopdrachten waarbij binnen de lijnen gekleurd moet worden.

Effect: Verbetert de hand-oog coördinatie en precisie.

6. Pincet Oefeningen

Oefening: Laat kinderen kleine objecten oppakken met een pincet en verplaatsen.

Effect: Versterkt de fijne motoriek en precisie in de vingers.

7. Schrijven op een Whiteboard of Zand

Oefening: Laat kinderen letters en vormen schrijven op een whiteboard, in zand, of op een krijtbord.

Effect: Versterkt de handspieren en verbetert de schrijfcoördinatie.

8. Vinger Oefeningen

Oefening: Laat kinderen vingerspelletjes doen zoals vingerpoppen, of vingerspecifieke bewegingen zoals vingers naar de duim brengen.

Effect: Verbetert de individuele vingercoördinatie en kracht.

9. Puzzels en Legoblokken

Oefening: Laat kinderen puzzels maken of met kleine bouwstenen zoals LEGO spelen.

Effect: Verbetert de probleemoplossende vaardigheden, hand-oog coördinatie en fijne motoriek.

10. Schrijven op verschillende oppervlakken

Oefening: Laat kinderen schrijven op papier met verschillende texturen, of met verschillende schrijfmaterialen zoals krijt, potlood, en stiften.

Effect: Verbetert de sensorische waarneming en controle over het schrijfproces.

# data[].attributes.body
Variëren in taak, materiaal en omgeving zorgt ervoor dat kinderen leren adapteren.