# data[].attributes.attachment_link.title
Mapa Interactivo: zelula prokariota (biología)

# data[].attributes.attachment_link.description
Recursos educativos (Mapa Interactivo): zelula prokariota (biología) - zelula prokariota-ren atealen identifikazioa

# data[].attributes.attachment_link.description
Learning Resources (Map Quiz): ZELULA EUKARIOTOA (biología - natur zientziak) - Zelula eukariotoa (animalia zelula batean) eta bere zatiak

# data[].attributes.attachment_link.description
Animalia ornodunak - Descargar como PDF o ver en línea de forma gratuita

# data[].attributes.attachment_link.description
Ornogabeak - Descargar como PDF o ver en línea de forma gratuita

# data[].attributes.attachment_link.description
1 landareen nutrizioa - Descargar como PDF o ver en línea de forma gratuita

# data[].attributes.attachment_link.description
Bakterioak 1 - Descargar como PDF o ver en línea de forma gratuita

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Espora sexudunak edo sexugabeak eratzen dituzte.

Onddoak, eskuarki landareen sailean sartzen diren arren, ez dira landareak, ez baitute landareen ezaugarri nagusia den klorofilarik, eta beraz, ez dira gai fotosintesia egiteko.

Izaki heterotrofoak dira, gehienetan lurrean edo landare ihartuetan bizi direnak, baina badira uretako edo itsasoko zenbait mota ere.

Onddoen zelulek zelula horma izaten dute. Hala ere, horma honen konposizioaren desberdintasunak landareen taldetik bereizten dituena da: landareek zelulosa izeneko konposatu kimiko batez osatutako zelula hormak dituzte eta onddoek kitina izeneko konposatu desberdinez osatutako zelula hormak dituzte.

Salbuespenak salbuespen (legamiak), onddo gehienak organismo zelulaniztunak dira, hau da, nolabait elkarri "lotuta" dauden hainbat zelulaz osatuta daude.

Horrez gain, organismo sesilak dira, hau da, landareak bezala, ezin dira mugitu eta beti daude "sustraitzen" diren leku berean.

Hifak eta mizelioa dituzte: beraien gorputz begetatiboa,izenekoa, zenbait filamentuz osatuta dago eta horiek haztean eta adarkatzean sortzen dute.

Beraz, Onddoen erreinuan, hazkuntza begetatiboaren forma oso bitxia dute: hifak izeneko harizpi batzuen muturretatik hazten dira, "gorputza" osatzeko multzoka daitezkeenak,.

Mizelioak dira, beraz, inguratzen duten ingurunetik materia organikoa (elikagaiak, kanpotik digeritutakoak) xurgatzeaz arduratzen diren egiturak.

Mizelio horiek osatzen dituzten hifek harizpi harizkoen antza dute. Elkarren artean kontaktuan dauden zelula "zerrendez" osatuta daude, xurgatutako mantenugaiak oztopo handirik gabe batetik bestera jar daitezen.

Onddo baten mizelioak, espezieen arabera, lurrean, uretan, gainbeherako ehunetan, ehun bizidunetan eta abarretan haztea ahalbidetzen du.

Irudiaren iturria: adurtzabarrian.blogspot.com

Hifa horiek mikroskopioaren bidez ikus daitezke eta onddoek horiek garatzen diren lekuetan itsatsi eta hedatu ahal izateko erabiltzen dituzte.

Orokorrean onddo gisa ezagutzen ditugunak espezie batzuen fruitu gorputzak baino ez dira.

Fruitu gorputz horietatik sortu daitezke onddo batzuk eta sexualki ugaltzeko esporak ugaldu. Benetako perretxikoa, nolabait esateko, fruitu-gorputza baino askoz ere handiagoa da, normalean lurrazalaren azpian banatzen baita.

Onddoek zeregin funtsezkoa betetzen dute gainerako organismo bizien gorpuzkinak eta hondakinak deskonposatzerakoan, eta beraz, gai organikoak birziklatzeko duten garrantzia dela eta, oinarrizkoak dira biosferaren oreka ekologikoari eusteko.

Gizakion ikuspuntutik, zenbait oso kaltegarriak dira: laboreak, elikagaiak, etxebizitzak ... hondatzen dituztelako, eta batzuek gizakiak ere kaltetzen dituzte.

Elikagaien industriako neurri sanitario gehienak, batez ere ogia, esnekiak, frutak eta barazkiak ekoiztearekin eta ontzitzearekin lotutakoak, kolonizazioa, hazkundea eta, batez ere, onddoak eta potentzialki bakteriak izan daitezkeen bakterioak ugaltzea saihesten dute. elikagaiak.

Beste batzuk, ordea, (legamiak batez ere) ezinbestekoak dira zenbait elikagai eta edari egiteko (ogia, gazta, ardoa, ...). Gainera, onddoak antibiotikoak eta sendagaiak sortzeko oinarri erabiltzen dira.

Onddoak talde monofiletikoa dira, hau da, kideek arbaso komun bera dute. Talde hau 7 filak osatzen dute: Chytridiomycota, Blastocladiomycota, Neocallimastigomycota, Microsporidia, Glomeromycota, Ascomycota eta Basidiomycota.

2.1- Phylum Chytridiomycota

Filum honetan organismo saprofitoak eta parasitoak biltzen dira, gainera, zelulabakarrak edo harizpia izan daitezke. Mizeliak sor ditzakete eta asexualki ugaltzen dira espora asexualak osatuz. Bi klase ditu: Ktridiomizetoiak eta Monoblefaridomizetoak.

2.2- Phylum Blastocladiomycota

Landareen eta animalien parasitoak diren onddoek eta onddo saprofito batzuek osatzen dute. Uretako eta lehorreko organismoak biltzen ditu, haien bizitza-zikloek fase haploide eta diploideen arteko belaunaldien alternantzia erakusten dutela. Klase bakarra dauka: Blastokladiomizetoiak.

2.3- Phylum Neocallimastigomycota

Animalia belarjale askoren digestio-aparatuan aurkitutako organismoak talde horretakoak dira, beraz, horietako asko anaerobioak dira (oxigenoaren faltan bizi dira, O2). Askok espora asexualak sortzen dituzte flagelo bat edo bi dituztenak.

Mitokondrioak izan beharrean, zure zelulek hidrogensomak dituzte, ATP moduan energiaren eraketaz arduratzen diren organuluak. Klase bakarra ere osatzen dute: Neocallimastigomycetes.

2.4- Phylum Microsporidia

Filum honek animalien onddo parasitoak eta organismo protistak biltzen ditu. Talde honen erlazio filogenetikoak erabat argitu ez direnez, filum hori ez da klaseetan banatzen.

2.5- Phylum Glomeromycota

Onddo horiek derrigorrezko onddo sinbiotiko mutualistak dira. Filum horretako espezieak landare askoren sustraiekin lotzen dira eta haiekin harreman sinbiotikoak ezartzen dituzte.

Hiru klasetan banatzen da: Arkeosporomizetoak, Glomeromizetoak eta Paraglomeromizetoak, eta lau azpifiloetan:

Filo horretako organismoak sinboloak izan daitezke likenetan, landareen edo animalien parasitoak edo saprofitoak izan daitezke eta zelulabakarrak edo harizpiak izan daitezke.

Fisualki, kimatze, zatikatze edo esporen bidez ugaltzen dira asexualki. Asko izeneko "zakuetan" eratutako meiosporen bidez gertatzen da haien ugalketa sexuala, askokarpo izeneko egitura edo gorputzetan (itxiak edo irekiak) bil daitezkeenak.

"Kopako perretxikoak", "jarleku perretxikoak" eta boilur batzuk talde honetakoak dira. Azpifiloetan banatuta dago:

2.7- Phylum Basidiomycota (Basidiomizetoak)

Onddo hauek bizitza eta elikadura modu desberdinak dituzte: taldean landareen eta intsektuen parasitoak daude eta saprofitoak ere bai.

Hauetariko asko onddo harilak dira eta bi mizelio mota sor ditzakete: bata zelularik gabeko klabeekin (nukleo bakar batekin) eta beste batzuekin zelula dikariotoekin (bi nukleorekin).

Zatikatze edo esporulazio bidez ugaltzen dira asexualki.

Haien ugalketa sexuala hifak elkartuz edo bi ugalketa egituren fusioa gerta daiteke, bata gizonezkoa eta bestea emakumezkoa.

Talde handienetako bat da eta herdoilak, tizarrak, onddo gelatinatuak, perretxikoak , onddo globularrak, kirats onddoak eta "txori habia" onddoak dituzten onddoak biltzen ditu.

Filum hau beste hiru azpifilotan banatzen da:

Onddo espezie desberdinak ugalketa sexualaren edo asexualaren bidez edo bi ugalketa moten bidez ugaldu daitezke aldi berean.

Onddo batzuk modu asexualean ugaltzen dira. Hala ere, badira batzuk, adibidez, legamia, adibidez, denbora luzean sexualki erreproduzitu gabe igarotzen direnak eta modu asexualean soilik ugaltzen direla ematen dutenak.

Onddoen bizi-zikloa (basidiomizeto batena):

Orokorrean, onddoek ugalketa azkarra dute, denbora gutxian egokitzeko, kolonizatzeko eta hedatzeko aukera ematen baitute, garatzeko baldintza neurrizko egokiak dituen ia edozein ingurunetan.

Onddo guztiak Taxonomikoki sailkatuta daude Onddoen Erresumaren barruan. Horietako asko bizitza askekoak dira, beste batzuk landareen eta / edo animalien patogenoak dira, eta beste batzuk beste izaki bizidun batzuekin (adibidez, sinbiontekin adibidez) elkartuta bizi dira.

Onddoen ugalketa asexuala ugalketa sexuala baino askoz maizago gertatzen da.Normalean sexu bidezko ugalketaren eta asexualaren arteko txandaketa izaten da.

Biderketa asexualaren bidez, onddo espezieak azkar hedatu daitezke, ugalketa ziklo bakoitzean aldi berean espora ugari sortzen baitute. Gainera, ugalketaren hainbat ziklo egin ditzakete denbora laburrean.

espora bakoitza () ezberdina da onddo espezieen arabera, baina conidia guztiak onddo berriak osatuko dituzten esporez beteta daude, hau da, esporak sintetizatu zituzten onddoaren klonak izango dira, hau da: onddo "guraso" genetikoki berdina.

a) Konidiogenesi talikoa: Onddoaren zelula asko zelula konidiogenikoetan bereizten dira eta gero konidio desberdinetan garatzen dira.

b) Leherketa konidiogenesia: zelula konidiogenoan sortzen den puztua edo harribitxia konidio bihurtzen da.

Esporak mitosi gertaeren bidez sortzen dira eta prozesu horren bidez soilik ugaltzen diren onddoak mitosporiko izenez ezagutzen dira.

Hala ere, onddo espezie asko denbora luzez mitosporikoak dira eta gero sexualki ugaltzen dira (meiosporikoa esan genezake).

Gametangia isogamikoa izan daiteke eta isogametoak sortzen dituzte, hau da, bi sexuen artean morfologikoki bereizten ez diren gametoak sortzen dituzten egiturak dira. Bestela heterogametikoak izan daitezke eta heterogametoak (gameto desberdinak) sor ditzakete.

Gametangia heterogametikoak gameto arrak eta emakumezkoak sortzen ditu, eta bi zelulak morfologikoki desberdinak dira. Kasu honetan, gameto maskulinoak antheridia izenarekin ezagutzen dira eta emakumezkoak .

Lehen aipatu genuen onddoak organismo heterotrofoak direla. Hortik abiatuta ulertzen da, landareek ez bezala, izaki bizidun horiek ez direla gai beren elikagaiak sintetizatzeko eguzkiaren argiarekin eta atmosferan dagoen karbono dioxidoarekin (CO2).

Perretxikoentzako energia eta karbono iturri hobetsiak karbohidratoak dira (nahiz eta nitrogenoa proteina apurtzetik lortzen duten) eta perretxikoak gai diren karbohidrato disolbagarriak xurgatzeko eta metabolizatzeko gai dira, glukosa, xilosa, fruktosa, sakarosa, etab.

Gainera, onddoek sor ditzaketen digestio entzimen bateriak ere apurtu ditzake beste karbohidrato konplexuagoak "disolbaezinak", hala nola zelulosa eta hemizelulosa, lignina edo almidoia.

Organismo heterotrofoak direnez, onddoak elikatzeko duten "moduaren" arabera sailka daitezke:

a) Batzuk saprofitoak edo deskonposatzaileak dira. Saprotrofia materia organiko deskonposatuaren kanpoko digestioan (digestio-entzimen jariatzearen bidez) eta ondoren hifek osatzen duten "gorputzaren" bidez xurgatzean datza.

b) Beste onddo batzuk parasitoak dira,( irudian, onddo bizkarroiak inurri baten gainean) beraz, elikagaiak ostalari dituen organismoaren ehunetatik lortzen dituzte, eta horrek askotan osasunerako kaltegarriak izan daitezke.

c) Beste onddo batzuk sinbiontoak dira eta algarekin batera "organismo" berean bizi dira, eta liken gisa ezagutzen dena osatzen dute. Alga fotosintetikoa da (autotrofoa) eta onddoa heterotrofoa da, beraz, bikoteak elikagai modua du "mistoa" kontsideratu dezakeguna.

d) Batzuek mikorrizak izeneko egiturak osatzen dituzte ( beheko irudian), landare baten eta onddo baten sustraien arteko harreman sinbiotikoaren parte ere badira (elkarekintza mutualista, landare eta onddo baten artean). Hauek mantenugaiak trukatzen dituzte bikotekide fotosintetikoarekin eta zenbait abantaila ematen dizkiete.

# data[].attributes.attachment_link.description
Espora sexudunak edo sexugabeak eratzen dituzte. Onddoak, eskuarki landareen sailean sartzen diren arren, ez dira landareak, ez baitute landareen ezaugarri nagusia den klorofilarik, eta beraz, ez dira gai fotosintesia egiteko. Izaki heterotrofoak dira, gehienetan lurrean edo landare ihartuetan bizi direnak, baina badira uretako edo itsasoko zenbait mota ere.

# data[].attributes.attachment_link.description
Erlazio funtzioa - Download as a PDF or view online for free

# data[].attributes.attachment_link.title
FUNCIÓN DE RELACIÓN EN PROTISTAS Y HONGOS

# data[].attributes.attachment_link.description
FUNCIÓN DE RELACIÓN EN PROTISTAS Y HONGOS los protistas los protistas La funcion de relacion en protistas la funcion Los protistas producen casi la mitad del oxígeno en el planeta a través de la fotosíntesis, descomponen y reciclan nutrientes que los seres humanos necesitan para

# data[].attributes.attachment_link.description
Monero, Protisto eta Ondooen ezaugarri eta biodibertsitatearen adibideak (elikatzeko eta lekualdatzeko motak, eta abar)