# data[].attributes.headline
Server nədir sualının bir digər cavabı digər kompüter proqramlarına və onun istifadəçilərinə göstərilən xidməti təmin edən kompüter proqramıdır. Bir serverin ən əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri təhlükəsiz, fasiləsiz və sabit bir performans ilə məlumat axınını təmin etmək qabiliyyətidir. Siz komputerinizin yaddaşını müəyyən qiymətlərlə, hostinq istifadəçilərinə təklif edə bilərsiniz. Hostinq istifadəçilərinə narahatlıq yaratmamaq üçün, internet provayder seçimində düzgün seçim etməlisiniz. 

# data[].attributes.subject
Server nədir sualının bir digər cavabı digər kompüter proqramlarına və onun istifadəçilərinə göstərilən xidməti təmin edən kompüter proqramıdır. Bir serverin ən əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri təhlükəsiz, fasiləsiz və sabit bir performans ilə məlumat axınını təmin etmək qabiliyyətidir. Siz komputerinizin yaddaşını müəyyən qiymətlərlə, hostinq istifadəçilərinə təklif edə bilərsiniz. Hostinq istifadəçilərinə narahatlıq yaratmamaq üçün, internet provayder seçimində düzgün seçim etməlisiniz. 

# data[].attributes.headline
SERVER NƏDİR?Server nədir? Bu texnologiya yerinə yetirilən vəzifələrin maksimum təhlükəsizliyini təmin edir və internet istifadəçilərinin fayllarını və veb saytları saxlamaq, istəklərə cavab vermək və istənilən məlumatı təmin etmək, verilənlər bazası ilə işləmək və çox sayda istifadəçiyə məlumat vermək üçün istifadə olunur. Onlar internetin fəaliyyətində və korporativ şəbəkələrin işlənməsində mühüm rol oynayır. 

# data[].attributes.subject
SERVER NƏDİR?Server nədir? Bu texnologiya yerinə yetirilən vəzifələrin maksimum təhlükəsizliyini təmin edir və internet istifadəçilərinin fayllarını və veb saytları saxlamaq, istəklərə cavab vermək və istənilən məlumatı təmin etmək, verilənlər bazası ilə işləmək və çox sayda istifadəçiyə məlumat vermək üçün istifadə olunur. Onlar internetin fəaliyyətində və korporativ şəbəkələrin işlənməsində mühüm rol oynayır. 

# data[].attributes.body
4 G - dördüncü nəsil kabelsiz telefon texnologiyasıdir.Digər GSM standartları kimi hücrəvi bir şəbəkə sistemi istifadə etməyi və üçüncü nəsildə ortaya çıxan əhatə dairəsi problemi başda olmaq üzrə bəzi problemləri həll etməyi gözlənilməkdədir.Əlaqə sürəti mobil telefonlarda 100 mps,Wi-Fi şəbəkələrdə 1 Gbpsdir.Eyni zamanda Wimax bant genişliyi ilə eyni boydadır.Bu , mövcud 3 G texnologiyasının təqdim etdiyi sürət göstəricindən 10 dəfə çoxdur.
Tətbiqi
2009-cu ildə Dünyanın qabaqcıl telekommunikasiya şirkətlərindən olan "Verizon Vireless" 4G-ni sınaqdan keçirib. Şirkət ABŞ-nin Boston və Sietl şəhərləri arasında keçirdiyi testləri uğurla tamamlayıb. Test mərhələsində video, fayl endirmə və yükləmə, internetdə gəzinti ilə yanaşı, səs transferi 4G üzərindən sınanıb. Bu sayədə gerçək mənada mobil telefondan yüksək keyfiyyətli video izləmək və gerçək oyunlar oynamaq mümkün olacaq.

5G  (ing. fifth generation) — 5-ci nəsil kabelsiz mobil texnologiya. 5G texnologiyası tərifi barədə fikir ayrılıqları var. İTU İMT-2020 standartlarına görə 5G saniyədə 20 Qiqabitə qədər sürətli internet təmin edə bilər, amma bu yalnız yüksək tezlikdə (15 Qiqahers və yuxarı) mümkündür. Ən son 3GPP standartına görə isə 5G aşağı tezlikdə, 600 MHs-dən 6 GHs-ə  istifadə oluna bilər. Amma bu 4G ilə müqayisədə ancaq 15-50 % daha sürətlidir.[1] Buna görə də aşağı tezlikdə 5G texnologiyası 4G texnologiyasının "təkamülü" adlandırıla bilər.[2]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Endirimli alış-veriş günləri olan Black Friday və Cyber Monday hər zaman olduğu kimi bu il də dünyada maraqla qarşılanır. Hər ilin noyabr ayının son həftələrində texnoloji alətlərdən tutmuş geyimə qədər bir çox məhsulun endirimə düşdüyü bu ərəfədə bir çox şirkətlər endirim kampaniyaları, kuponları təşkil edir. Bəs bu günlərdə satışlarınızı necə artıra bilərsiniz? Bu suala cavab vermək üçün əvvəlcə sözügedən günlərin yaranma səbəblərini, satış statistikalarını, alıcı psixologiyasını, ümumiyyətlə, bu endirim festivallarının məğzini anlamaq lazımdır.

Əvvəla, belə günlər dünyanın bütün ölkələrində iqtisadiyyatı, müxtəlif sektorları dirçəltmək məqsədiylə keçirilir. Azərbaycanca "Qara Cümə" kimi tərcümə olunan Black Friday bütün dünyada keçirilən alış-veriş festivalına verilən addır. Bu gün Şükranlıq günündən (Thanksgiving Day), yəni noyabrın 4-cü cümə axşamından sonrakı cümə gününə təsadüf edir və Milad alış-veriş mövsümünün ilk günü hesab olunu. Black Friday bu il noyabrın 26-na, cümə gününə təsadüf edir. İlin ən böyük satış dövrü olan Black Friday endirimləri normalda 24 saat davam edir. Lakin artan tələbat səbəbindən endirimlər 3-4 gün davam edə, hətta 10 gün öncədən başladıla bilər. Nə üçün bir çox insanın alış-veriş etdiyi bu günə Qara Cümə deyilir? Bu sualın dəqiq bir cavabı yoxdur, amma bir sıra iddialar var. İlk ehtimal budur ki, 1869-cu il sentyabrın 24-də Wallstreet-də işləyən iki iş adamı, Cey Qould və Cim Fisk "birja krizi" yaratmışdı. İki dost birjada dəyəri artırmaq üçün ABŞ-dan bacardıqları qədər qızıl alaraq birjada çaxnaşma dalğası yaratdılar. Bu dəyişiklik bir anda bir çox ABŞ vətəndaşına ziyan vurdu. Media ölkədəki vəziyyəti ümumiləşdirmək üçün "Black Friday" ifadəsindən istifadə etdi.

Başqa bir iddia 1800-cü illərin sonlarına doğru mağazaların Şükran günündən bir gün sonra endirimlər təklif etməsiylə bağlıdır. Zamanla bu endirimlər hər il sistemli şəkildə həyata keçirilməyə başlayıb və beləliklə, 1920-ci illərdə bu ənənəvi hal almağa başlayıb. 1961-ci ildəki Şükran günü sonrası endirim vaxtı bir çox xoşagəlməz hadisə baş verib: alış-verişin çoxluğu, yol qəzaları və insanlar arasında yaşanan zorakılıq halları və s. Bundan sonra Şükran Günü sonrası satışlara Black Friday adı verilib və polis də bu addan şəhərin mərkəzində, alış-veriş məkanlarında piyadaların və avtomobillərin hərəkətini təsvir etmək üçün istifadə edib.

1950-ci illərdə insanlar xəstə olduqlarını bəhanə edərək Şükran Günündən sonrakı gün istirahətlərini uzatmaq üçün istirahət etməyə başladılar. Mağazaların açıq olduğunu bilən insanlar artıq təlaşla alış-verişə başlamışdılar. Şirkətlər kimin həqiqətən də xəstə olduğunu müəyyən etmək əvəzinə həmin günü ödənişli məzuniyyət elan etdilər. Beləliklə, Qara Cümə tarixi adını almadan çox əvvəl məşğul alış-veriş günü idi. Geyimə, texnoloji məhsullara, avtomobillərə, xidmətlərə də tətbiq olunan Black Friday günü mağazalar çox erkən açılır və gec bağlanır. ABŞ-da başlayan və sürətlə Avropaya yayılan Black Friday günü insanlar hətta gecə yarısından etibarən böyük endirimlər üçün mağazaların qapılarında uzun növbələr yaradırlar.

Black Friday alıcılarının ümumi sayı 2017-ci ildə 174,6 milyondan ikən, 2019-cu ildə 189,6 milyona qədər artmışdı. Bununla belə, hazırkı pandemiya səbəbindən onların sayı 186,4 milyona düşüb. Lakin ilk dəfə olaraq onlayn Black Friday alıcılarının sayı 100 milyona çatıb. Bu, ötən illə müqayisədə 8% artım deməkdir.

Black Friday ilə bağlı maraqlı statistika:

* İstehlakçıların 73%-i endirimlərdən və ya mövsüm üçün əldə edə biləcəkləri ən yaxşı təkliflərdən yararlanmaq üçün Black Friday alış-verişi etməyi planlaşdırır. 23%-i isə onlayn alış-verişə nifrət etdiklərinə görə ənənəvi alış-veriş etməyi üstün tutur.

* Black Friday alış-veriş qərarlarına təsir edən amillər arasında pulsuz çatdırılma (49%), promosyonlar/məhdud müddətli satışlar (36%), istifadəsi asan vebsayt/proqram (21%) daxildir.

* Black Friday xüsusi endirimlərində pulunua orta hesabla 37% qənaət edilir.

* Black Friday alıcılarının 50,4%-i qadınlardır.

Cyber Monday (Kiber Bazarertəsi) endirimləri isə Black Friday-in onlayn alternativi olaraq başladılmışdır. Bu gün ilk dəfə 2005-ci ildə təşkil edilib və onu başladan, adlandıran təşkilat Shop.org olmuşdur. Həmin dövrdə onlayn alış-veriş yayılmağa başlamışdı. Xüsusilə bazar ertəsi günlərində artım müşahidə olunurdu və böyük mağazalar yalnız onlayn endirimlər təklif etməyə başladı.Bunu etməkdə əsas məqsədlərdən biri də Black Friday ilə rəqabət aparmaq idi. Bəs sual olunur: əgər məqsəd rəqabət aparmaqdırsa, niyə Cyber Saturday yox, Cyber Monday ? Çünki araşdırmalar nəticəsində insanların daha çox bazar ertəsi günü internetdən alış-veriş etdikləri müəyyən olunmuşdu. Digər bir tərəfdən həmin vaxtlarda heç də hər kəsin evində sürətli internet əlaqəsi yox idi - bu da insanların alışverişi bazar ertəsi etməyinin ən əsas səbəbi idi. Çünki, onlar sürətli internetlə alış-verişlərini internetdə etməyə üstünlük verirdilər.Buna görə də bazar ertəsi onlayn mağazalar üçün ən ideal gün olmağa başladı. İnternet alış-veriş statistikasını izləyən Adobe Digital Insights-a görə, 2009-cu ildə Cyber Monday-də əldə olunan qazanc 2018-ci ildə artıq 8 qatına çıxmışdı. 2010-cu ildə ilk dəfə olaraq 1 milyard dolları keçərək 1 milyard 38 milyon dollar qazanc əldə edilmişdi. 2011-ci ildə rəqəmlər artmağa davam edərək 1,3 milyard dollara çatdı. 2012-ci ildə əldə edilən 1,5 milyard dolların 12,9 faizini mobil cihazlar vasitəsilə edilən alışlar təşkil edirdi.

2013-cü ildə Cyber Monday xərcləri 20 faiz artaraq 2,29 milyard dollara çatdı və Black Friday çərçivəsində edilən alışlarda azalma müşahidə edildi. 2015-ci ildə xərclərin ümumi həcmi 3,04 milyard dollara çatıb. 2016-cı ildə 5,6 milyard, 2017-ci ildə isə 6,59 milyard dollar xərclənib. 2018-ci il ən yüksək xərcləmə rekordu qırdı. 2020-ci ildə Cyber Monday onlayn alış-veriş üçün ən əlamətdar gün oldu, çünki o, rəqəmsal gəlir üzrə bütün zamanların rekordunu qıraraq 10,8 milyard dollara çatdı. Bu, bütün zamanların ən böyük e-ticarət satış günü olaraq tarixə keçdi. Əlbəttə ki, bunda dünyanı sarsan pandemiyanın və onun gətirdiyi bir sıra məcburiyyətlərin rolu böyük oldu.

Bəs bu iki fərqli endirim günlərinin arasındakı fərqlər nələrdir? Ən böyük fərq odur ki, Black Friday pərakəndə satış məntiqini və Cyber Monday isə onlayn satış məntiqi əsasında yaranmışdır. Başqa sözlə desək, Cyber Monday başladığı illərdə insanlar cümə günləri mağazalarda, bazar ertəsi isə kompüter başında alışveriş edirdilər. İndi onlayn satışlar ən az Cyber Monday qədər Black Friday günü də edilir. Minlərlə insan mağazaların qapısında gözləməyə davam etsə də, Black Friday onlayn ticarətin ən böyük paydaşlarından birinə çevrildiyini danmamalıyıq.

Hansı günün endirimləri daha yaxşıdır ? Black Friday endirimlərini nəzərdən keçirsək, Cyber Monday ilə müqayisədə daha yüksək tariflər təklif edir. Çünki mağazalar hətta insanları qapıdan keçirtmək bahasına bəzi məhsullara zərər vurma riskini də alırlar. Bütün bunlar bir satış strategiyasıdır. Digər tərəfdən, insanların Cyber Monday endirimlərindən yararlanmaq üçün növbə gözləmək və ya insanlarla dava etmək məcburiyyətində qalmaması qiymətlərin artmasına səbəb olur. Çünki satıcılar bir neçə düyməni basmaqla mağazaya getmək arasındakı fərqi bilirlər.

Maraqlı bir nüans isə bu endirim günlərinə sosial medianın təsiridir. Sosial şəbəkə istifadəçilərin sayı hər il artır və onların üçdə biri sevimli mağazalarının Facebook, Instagram səhifələrini və endirim kampaniyalarını izləyir. İki dəfə çox istifadəçi məhsul almadan əvvəl rəylərə baxdıqlarını bildirib. Mağazalar da istehlakçıların sosial mediadan istifadə vərdişlərinə əsaslanaraq sosial mediada məhsul və kampaniyaları tanıdır. Bu mağazaların yarıdan çoxu öz internet saytlarını mobil istifadə üçün optimallaşdırır, hətta satıcıların 20%-i də planşet istifadəsi üçün veb-saytlarını optimallaşdırır. Onların bir çoxu reklam lövhələrində və jurnallarda məhsulun sosial mediadakı satış səhifələrini də vurğulayır

İndi isə keçək əsas mövzuya: Black Friday və Cyber Monday günlərində satışları təbii şəkildə necə artıra bilərik ? Əgər satışlarınızı onlayn formada edirsinizsə, izləməli olduğunuz məsləhətlər:

Məhsullarınızı optimallaşdırın.

Lazımi məhsullara düzgün endirimləri tətbiq edin - saytda bütün məhsulların endirimdə olması heç də inandırıcı görsənməyəcək.

Ödəniş formanızı ən rahat formada təşkil edin - əgər ödəniş bölməsi qəliz olarsa, alıcı həvəsdən düşə, saytınızı tərk edə bilər.

Saytınıza trafik çəkmək üçün sosial medianın gücündən istifadə edin - əvvəlcədən endirim kampaniyaları barədə elan verin. Yaxud sosial şəbəkələrdən gələn izləyicilərə xüsusi endirim tətbiq edin.

Yüksək keyfiyyətli e-poçt marketinq kampaniyaları yaradın- vizual cəhətdən diqqət cəlb edən e-poçt məktubları daha uğurlu qəbul edilir.

Veb-saytınızdakı şəkilləri çeşidləyin.

Çatdırılma xərclərini düzgün planlayın.

Müştəri xidməti ən üst səviyyədə təmin edin - endirim günlərindən sonra belə bu sizin üçün avantaja çevriləcək.

Veb saytınızı müxtəlif brauzerlərdə sınayın - işlək vəziyyətdə olmasına, həmçinin istifadəçi rahatlığına diqqət yetirin.

İstər onlayn, istər ənənəvi satışlarınızı artırmaq üçün etməli olduğunuz ilk şey düzgün planlamadır. Məhsullarınızı və büdcənizi planlı şəkildə satış strategiyanıza uyğunlaşdırmalısınız. Edəcəyiniz kampaniyalar və endirimlər üçün nə cür büdcəniz olduğunu və bu büdcə ilə məhsullarınızı necə qiymətləndirə biləcəyinizi strateji olaraq planlaşdırmaq bu endirim günlərindən faydalanmağınızı təmin edəcək. Black Friday və Cyber Monday satışlarınıza hazırlaşarkən strateji addımlar atmalısınız; hansı mövsümdə olduğunuzu və hansı məhsulların hansı bölgədə daha çox sevildiyini müəyyən etməli və əlinizdə olan məhsul/xidməti buna uyğun təşkil etməlisiniz. Xüsusilə sosial media məzmunu vasitəsilə reklamlarınızı "engagement"-ə uyğun gün və saatlarda yerləşdirərək daha təsirli etməlisiniz. Əsasən onlayn alış-verişdə aktual olduğu bu dövrdə internet saytınızın təhlükəsiz olması sizin üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Veb saytınızın trafikinin artacağı bu günlərdə hər hansı problemlə qarşılaşmamağınız və satışlarınızın kəsilməməsi üçün endirim günlərindən əvvəl texniki tədbirləri görməlisiniz. Satışlarınızda rol oynayan hər bir komanda üzvü bu gərgin prosesə hazır olmalıdır.

Black Friday və Cyber Monday çərçivəsində edəcəyiniz endirim və kampaniyalarla bağlı diqqət yetirilməli olan digər bir məsələ də endirimlərinizin etibarlılığıdır. Bir araşdırmaya görə, məhsulların 85%-i Black Friday günündən əvvəl eyni və ya daha ucuz, Black Friday-dən sonra məhsulların yalnız 1%-i ucuz qiymətə olur. Ona görə də təklif etdiyiniz endirimlər və kampaniyalar real və etibarlı olmalıdır. Bu gərgin dövrdə satışlarınızı artırmaq vacib olsa da, uzun müddətdə müştəri məmnuniyyətini qorumaq sizin üçün daha vacibdir. İnsanlar alış-veriş etməyə istəklidirlər, lakin əmin olun ki, onlar saxta vəd və təkliflərin də fərqindədirlər.

Marketinq və reklam prosesinizə başlamazdan əvvəl istehlakçı auditoriyanızı kateqoriyalara ayırmalısınız. Qeydiyyatdan keçmiş müştərilərinizə göndərdiyiniz elektron məktublarla özünüzə daha yaxın auditoriya yarada bilərsiniz. Keçmiş müştərilərinizə gəldikdə isə, onların əvvəlki seçimlərinə, yaş qruplarına və bölgələrinə uyğun plan qurmalı və kontentinizi buna uyğun formalaşdırmalısınız. Beləliklə, müştərilərinizi tam olaraq axtardıqları məhsullarla qarşılaya, fərdiləşdirilmiş kampaniyalar təklif edərək onların alış-veriş ehtimalını artıra bilərsiniz. E-poçt məktubu göndərərkən diqqət cəlb edən bir başlıq alıcıya endirim və ya kampaniyanın qısamüddətli olduğunu və bunun qaçırılmamalı bir fürsət olduğunu hiss etdirmək üçün təsirli bir üsul olacaq. Statistikaya görə, e-poçt marketinqinə xərclədiyiniz hər 1 dolları 42 dollar olaraq geri qaytara bilərsiniz. Bu o deməkdir ki, mövcud müştərilərinizi əldə saxlamaq yeni müştərilər əldə etmək qədər vacibdir.

Black Friday və Cyber Monday münasibətilə endirim edənlərdən biri də bizik:

Webcoder olaraq BÜTÜN xidmətlərimizə 20% endirim tətbiq edirik. Xidmətlərimizə daxildir:
* Saytların hazırlanması (Unikal dizayn, Front-end proqramlaşdırma, Back-End proqramlaşdırma, Kontentin yazılması) * SEO Xidməti (SEO aylıq hesabatı, Açar sözlər, SEO kopiraytinq, Texniki optimallaşdırma, Mobil sayt optimallaşdırılması) * Mobil Tətbiq (iOS, Android, Windows, Blackberry) * Brendinq (Loqo dizaynı, Dizayn işləri, Korporativ stil) * SMM Xidmətləri (Qurulması və optimallaşdırılması, Orijinal sosial şəbəkə postları * Neyminq (Ad vermə, Sloqanın təyini)
Layihənizi bizimlə reallaşdırın!

# data[].attributes.attachment_link.title
Server Nədir | Sualının Cavabı Ətraflı Şəkildə ✔️ (2021)

# data[].attributes.attachment_link.description
Server nədir və veb sayt üçün nə dərəcədə əhəmiyyətlidir? Hosting nədir? Bu suallarınıza cavabı server nədir adlı məqaləmizdə cavab tapa bilərsiniz. ✔️

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Endirimli alış-veriş günləri olan Black Friday və Cyber Monday hər zaman olduğu kimi bu il də dünyada maraqla qarşılanır. Hər ilin noyabr ayının son həftələrində texnoloji alətlərdən tutmuş geyimə qədər bir çox məhsulun endirimə düşdüyü bu ərəfədə bir çox şirkətlər endirim kampaniyaları, kuponları təşkil edir. Bəs bu günlərdə satışlarınızı necə artıra bilərsiniz? Bu suala cavab vermək üçün əvvəlcə sözügedən günlərin yaranma səbəblərini, satış statistikalarını, alıcı psixologiyasını, ümumiyyətlə, bu endirim festivallarının məğzini anlamaq lazımdır.

Əvvəla, belə günlər dünyanın bütün ölkələrində iqtisadiyyatı, müxtəlif sektorları dirçəltmək məqsədiylə keçirilir. Azərbaycanca "Qara Cümə" kimi tərcümə olunan Black Friday bütün dünyada keçirilən alış-veriş festivalına verilən addır. Bu gün Şükranlıq günündən (Thanksgiving Day), yəni noyabrın 4-cü cümə axşamından sonrakı cümə gününə təsadüf edir və Milad alış-veriş mövsümünün ilk günü hesab olunu. Black Friday bu il noyabrın 26-na, cümə gününə təsadüf edir. İlin ən böyük satış dövrü olan Black Friday endirimləri normalda 24 saat davam edir. Lakin artan tələbat səbəbindən endirimlər 3-4 gün davam edə, hətta 10 gün öncədən başladıla bilər. Nə üçün bir çox insanın alış-veriş etdiyi bu günə Qara Cümə deyilir? Bu sualın dəqiq bir cavabı yoxdur, amma bir sıra iddialar var. İlk ehtimal budur ki, 1869-cu il sentyabrın 24-də Wallstreet-də işləyən iki iş adamı, Cey Qould və Cim Fisk "birja krizi" yaratmışdı. İki dost birjada dəyəri artırmaq üçün ABŞ-dan bacardıqları qədər qızıl alaraq birjada çaxnaşma dalğası yaratdılar. Bu dəyişiklik bir anda bir çox ABŞ vətəndaşına ziyan vurdu. Media ölkədəki vəziyyəti ümumiləşdirmək üçün "Black Friday" ifadəsindən istifadə etdi.

Başqa bir iddia 1800-cü illərin sonlarına doğru mağazaların Şükran günündən bir gün sonra endirimlər təklif etməsiylə bağlıdır. Zamanla bu endirimlər hər il sistemli şəkildə həyata keçirilməyə başlayıb və beləliklə, 1920-ci illərdə bu ənənəvi hal almağa başlayıb. 1961-ci ildəki Şükran günü sonrası endirim vaxtı bir çox xoşagəlməz hadisə baş verib: alış-verişin çoxluğu, yol qəzaları və insanlar arasında yaşanan zorakılıq halları və s. Bundan sonra Şükran Günü sonrası satışlara Black Friday adı verilib və polis də bu addan şəhərin mərkəzində, alış-veriş məkanlarında piyadaların və avtomobillərin hərəkətini təsvir etmək üçün istifadə edib.

1950-ci illərdə insanlar xəstə olduqlarını bəhanə edərək Şükran Günündən sonrakı gün istirahətlərini uzatmaq üçün istirahət etməyə başladılar. Mağazaların açıq olduğunu bilən insanlar artıq təlaşla alış-verişə başlamışdılar. Şirkətlər kimin həqiqətən də xəstə olduğunu müəyyən etmək əvəzinə həmin günü ödənişli məzuniyyət elan etdilər. Beləliklə, Qara Cümə tarixi adını almadan çox əvvəl məşğul alış-veriş günü idi. Geyimə, texnoloji məhsullara, avtomobillərə, xidmətlərə də tətbiq olunan Black Friday günü mağazalar çox erkən açılır və gec bağlanır. ABŞ-da başlayan və sürətlə Avropaya yayılan Black Friday günü insanlar hətta gecə yarısından etibarən böyük endirimlər üçün mağazaların qapılarında uzun növbələr yaradırlar.

Black Friday alıcılarının ümumi sayı 2017-ci ildə 174,6 milyondan ikən, 2019-cu ildə 189,6 milyona qədər artmışdı. Bununla belə, hazırkı pandemiya səbəbindən onların sayı 186,4 milyona düşüb. Lakin ilk dəfə olaraq onlayn Black Friday alıcılarının sayı 100 milyona çatıb. Bu, ötən illə müqayisədə 8% artım deməkdir.

Black Friday ilə bağlı maraqlı statistika:

* İstehlakçıların 73%-i endirimlərdən və ya mövsüm üçün əldə edə biləcəkləri ən yaxşı təkliflərdən yararlanmaq üçün Black Friday alış-verişi etməyi planlaşdırır. 23%-i isə onlayn alış-verişə nifrət etdiklərinə görə ənənəvi alış-veriş etməyi üstün tutur.

* Black Friday alış-veriş qərarlarına təsir edən amillər arasında pulsuz çatdırılma (49%), promosyonlar/məhdud müddətli satışlar (36%), istifadəsi asan vebsayt/proqram (21%) daxildir.

* Black Friday xüsusi endirimlərində pulunua orta hesabla 37% qənaət edilir.

* Black Friday alıcılarının 50,4%-i qadınlardır.

Cyber Monday (Kiber Bazarertəsi) endirimləri isə Black Friday-in onlayn alternativi olaraq başladılmışdır. Bu gün ilk dəfə 2005-ci ildə təşkil edilib və onu başladan, adlandıran təşkilat Shop.org olmuşdur. Həmin dövrdə onlayn alış-veriş yayılmağa başlamışdı. Xüsusilə bazar ertəsi günlərində artım müşahidə olunurdu və böyük mağazalar yalnız onlayn endirimlər təklif etməyə başladı.Bunu etməkdə əsas məqsədlərdən biri də Black Friday ilə rəqabət aparmaq idi. Bəs sual olunur: əgər məqsəd rəqabət aparmaqdırsa, niyə Cyber Saturday yox, Cyber Monday ? Çünki araşdırmalar nəticəsində insanların daha çox bazar ertəsi günü internetdən alış-veriş etdikləri müəyyən olunmuşdu. Digər bir tərəfdən həmin vaxtlarda heç də hər kəsin evində sürətli internet əlaqəsi yox idi - bu da insanların alışverişi bazar ertəsi etməyinin ən əsas səbəbi idi. Çünki, onlar sürətli internetlə alış-verişlərini internetdə etməyə üstünlük verirdilər.Buna görə də bazar ertəsi onlayn mağazalar üçün ən ideal gün olmağa başladı. İnternet alış-veriş statistikasını izləyən Adobe Digital Insights-a görə, 2009-cu ildə Cyber Monday-də əldə olunan qazanc 2018-ci ildə artıq 8 qatına çıxmışdı. 2010-cu ildə ilk dəfə olaraq 1 milyard dolları keçərək 1 milyard 38 milyon dollar qazanc əldə edilmişdi. 2011-ci ildə rəqəmlər artmağa davam edərək 1,3 milyard dollara çatdı. 2012-ci ildə əldə edilən 1,5 milyard dolların 12,9 faizini mobil cihazlar vasitəsilə edilən alışlar təşkil edirdi.

2013-cü ildə Cyber Monday xərcləri 20 faiz artaraq 2,29 milyard dollara çatdı və Black Friday çərçivəsində edilən alışlarda azalma müşahidə edildi. 2015-ci ildə xərclərin ümumi həcmi 3,04 milyard dollara çatıb. 2016-cı ildə 5,6 milyard, 2017-ci ildə isə 6,59 milyard dollar xərclənib. 2018-ci il ən yüksək xərcləmə rekordu qırdı. 2020-ci ildə Cyber Monday onlayn alış-veriş üçün ən əlamətdar gün oldu, çünki o, rəqəmsal gəlir üzrə bütün zamanların rekordunu qıraraq 10,8 milyard dollara çatdı. Bu, bütün zamanların ən böyük e-ticarət satış günü olaraq tarixə keçdi. Əlbəttə ki, bunda dünyanı sarsan pandemiyanın və onun gətirdiyi bir sıra məcburiyyətlərin rolu böyük oldu.

Bəs bu iki fərqli endirim günlərinin arasındakı fərqlər nələrdir? Ən böyük fərq odur ki, Black Friday pərakəndə satış məntiqini və Cyber Monday isə onlayn satış məntiqi əsasında yaranmışdır. Başqa sözlə desək, Cyber Monday başladığı illərdə insanlar cümə günləri mağazalarda, bazar ertəsi isə kompüter başında alışveriş edirdilər. İndi onlayn satışlar ən az Cyber Monday qədər Black Friday günü də edilir. Minlərlə insan mağazaların qapısında gözləməyə davam etsə də, Black Friday onlayn ticarətin ən böyük paydaşlarından birinə çevrildiyini danmamalıyıq.

Hansı günün endirimləri daha yaxşıdır ? Black Friday endirimlərini nəzərdən keçirsək, Cyber Monday ilə müqayisədə daha yüksək tariflər təklif edir. Çünki mağazalar hətta insanları qapıdan keçirtmək bahasına bəzi məhsullara zərər vurma riskini də alırlar. Bütün bunlar bir satış strategiyasıdır. Digər tərəfdən, insanların Cyber Monday endirimlərindən yararlanmaq üçün növbə gözləmək və ya insanlarla dava etmək məcburiyyətində qalmaması qiymətlərin artmasına səbəb olur. Çünki satıcılar bir neçə düyməni basmaqla mağazaya getmək arasındakı fərqi bilirlər.

Maraqlı bir nüans isə bu endirim günlərinə sosial medianın təsiridir. Sosial şəbəkə istifadəçilərin sayı hər il artır və onların üçdə biri sevimli mağazalarının Facebook, Instagram səhifələrini və endirim kampaniyalarını izləyir. İki dəfə çox istifadəçi məhsul almadan əvvəl rəylərə baxdıqlarını bildirib. Mağazalar da istehlakçıların sosial mediadan istifadə vərdişlərinə əsaslanaraq sosial mediada məhsul və kampaniyaları tanıdır. Bu mağazaların yarıdan çoxu öz internet saytlarını mobil istifadə üçün optimallaşdırır, hətta satıcıların 20%-i də planşet istifadəsi üçün veb-saytlarını optimallaşdırır. Onların bir çoxu reklam lövhələrində və jurnallarda məhsulun sosial mediadakı satış səhifələrini də vurğulayır

İndi isə keçək əsas mövzuya: Black Friday və Cyber Monday günlərində satışları təbii şəkildə necə artıra bilərik ? Əgər satışlarınızı onlayn formada edirsinizsə, izləməli olduğunuz məsləhətlər:

Məhsullarınızı optimallaşdırın.

Lazımi məhsullara düzgün endirimləri tətbiq edin - saytda bütün məhsulların endirimdə olması heç də inandırıcı görsənməyəcək.

Ödəniş formanızı ən rahat formada təşkil edin - əgər ödəniş bölməsi qəliz olarsa, alıcı həvəsdən düşə, saytınızı tərk edə bilər.

Saytınıza trafik çəkmək üçün sosial medianın gücündən istifadə edin - əvvəlcədən endirim kampaniyaları barədə elan verin. Yaxud sosial şəbəkələrdən gələn izləyicilərə xüsusi endirim tətbiq edin.

Yüksək keyfiyyətli e-poçt marketinq kampaniyaları yaradın- vizual cəhətdən diqqət cəlb edən e-poçt məktubları daha uğurlu qəbul edilir.

Veb-saytınızdakı şəkilləri çeşidləyin.

Çatdırılma xərclərini düzgün planlayın.

Müştəri xidməti ən üst səviyyədə təmin edin - endirim günlərindən sonra belə bu sizin üçün avantaja çevriləcək.

Veb saytınızı müxtəlif brauzerlərdə sınayın - işlək vəziyyətdə olmasına, həmçinin istifadəçi rahatlığına diqqət yetirin.

İstər onlayn, istər ənənəvi satışlarınızı artırmaq üçün etməli olduğunuz ilk şey düzgün planlamadır. Məhsullarınızı və büdcənizi planlı şəkildə satış strategiyanıza uyğunlaşdırmalısınız. Edəcəyiniz kampaniyalar və endirimlər üçün nə cür büdcəniz olduğunu və bu büdcə ilə məhsullarınızı necə qiymətləndirə biləcəyinizi strateji olaraq planlaşdırmaq bu endirim günlərindən faydalanmağınızı təmin edəcək. Black Friday və Cyber Monday satışlarınıza hazırlaşarkən strateji addımlar atmalısınız; hansı mövsümdə olduğunuzu və hansı məhsulların hansı bölgədə daha çox sevildiyini müəyyən etməli və əlinizdə olan məhsul/xidməti buna uyğun təşkil etməlisiniz. Xüsusilə sosial media məzmunu vasitəsilə reklamlarınızı "engagement"-ə uyğun gün və saatlarda yerləşdirərək daha təsirli etməlisiniz. Əsasən onlayn alış-verişdə aktual olduğu bu dövrdə internet saytınızın təhlükəsiz olması sizin üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Veb saytınızın trafikinin artacağı bu günlərdə hər hansı problemlə qarşılaşmamağınız və satışlarınızın kəsilməməsi üçün endirim günlərindən əvvəl texniki tədbirləri görməlisiniz. Satışlarınızda rol oynayan hər bir komanda üzvü bu gərgin prosesə hazır olmalıdır.

Black Friday və Cyber Monday çərçivəsində edəcəyiniz endirim və kampaniyalarla bağlı diqqət yetirilməli olan digər bir məsələ də endirimlərinizin etibarlılığıdır. Bir araşdırmaya görə, məhsulların 85%-i Black Friday günündən əvvəl eyni və ya daha ucuz, Black Friday-dən sonra məhsulların yalnız 1%-i ucuz qiymətə olur. Ona görə də təklif etdiyiniz endirimlər və kampaniyalar real və etibarlı olmalıdır. Bu gərgin dövrdə satışlarınızı artırmaq vacib olsa da, uzun müddətdə müştəri məmnuniyyətini qorumaq sizin üçün daha vacibdir. İnsanlar alış-veriş etməyə istəklidirlər, lakin əmin olun ki, onlar saxta vəd və təkliflərin də fərqindədirlər.

Marketinq və reklam prosesinizə başlamazdan əvvəl istehlakçı auditoriyanızı kateqoriyalara ayırmalısınız. Qeydiyyatdan keçmiş müştərilərinizə göndərdiyiniz elektron məktublarla özünüzə daha yaxın auditoriya yarada bilərsiniz. Keçmiş müştərilərinizə gəldikdə isə, onların əvvəlki seçimlərinə, yaş qruplarına və bölgələrinə uyğun plan qurmalı və kontentinizi buna uyğun formalaşdırmalısınız. Beləliklə, müştərilərinizi tam olaraq axtardıqları məhsullarla qarşılaya, fərdiləşdirilmiş kampaniyalar təklif edərək onların alış-veriş ehtimalını artıra bilərsiniz. E-poçt məktubu göndərərkən diqqət cəlb edən bir başlıq alıcıya endirim və ya kampaniyanın qısamüddətli olduğunu və bunun qaçırılmamalı bir fürsət olduğunu hiss etdirmək üçün təsirli bir üsul olacaq. Statistikaya görə, e-poçt marketinqinə xərclədiyiniz hər 1 dolları 42 dollar olaraq geri qaytara bilərsiniz. Bu o deməkdir ki, mövcud müştərilərinizi əldə saxlamaq yeni müştərilər əldə etmək qədər vacibdir.

Black Friday və Cyber Monday münasibətilə endirim edənlərdən biri də bizik:

Webcoder olaraq BÜTÜN xidmətlərimizə 20% endirim tətbiq edirik. Xidmətlərimizə daxildir:
* Saytların hazırlanması (Unikal dizayn, Front-end proqramlaşdırma, Back-End proqramlaşdırma, Kontentin yazılması) * SEO Xidməti (SEO aylıq hesabatı, Açar sözlər, SEO kopiraytinq, Texniki optimallaşdırma, Mobil sayt optimallaşdırılması) * Mobil Tətbiq (iOS, Android, Windows, Blackberry) * Brendinq (Loqo dizaynı, Dizayn işləri, Korporativ stil) * SMM Xidmətləri (Qurulması və optimallaşdırılması, Orijinal sosial şəbəkə postları * Neyminq (Ad vermə, Sloqanın təyini)
Layihənizi bizimlə reallaşdırın!

# data[].attributes.attachment_link.title
Server Nədir | Sualının Cavabı Ətraflı Şəkildə ✔️ (2021)

# data[].attributes.attachment_link.description
Server nədir və veb sayt üçün nə dərəcədə əhəmiyyətlidir? Hosting nədir? Bu suallarınıza cavabı server nədir adlı məqaləmizdə cavab tapa bilərsiniz. ✔️

# data[].attributes.attachment_link.title
Şəbəkə topologiyaları və növləri | CCNA 200-301 Dərsləri | Dərs #08

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Şin topologiyalı lokal şəbəkələr ən sadə struktura malikdirlər. Bu topologiyada bütün kompüterlər paralel olaraq şinə qoşulurlar (şək. 1). Şin, kompüterləri bir-birinə bağlayan kabel sistemidir. İnformasiya paketlər şəklində şinlə hər iki tərəfə ötürülür.

Şin topologiyası

İnformasiya göndərmək istəyən kompüter (şəbəkə adapteri) şinin boş olub-olmamasını (yəni şinlə digər kompüterlərin informasiya göndərib-göndərməməsini) yoxlayır. Əgər şin boş isə kompüter paketləri şinlə ötürür. Paket bir neçə hissədən:

informasiyanın ünvanlandığı kompüterin ünvanından;

informasiyanı göndərən kompüterin ünvanından;

göndərilən informasiyadan;

xidməti sahələrdən ibarətdir.

Hər bir kompüter şinlə ötürülən paketlərin ünvan hissəsinə baxır və ona ünvanlanmış paketləri özündə qeyd edir. Əgər iki kompüter eyni zamanda paketlərini şinə ötürərsə bu zaman şində toqquşma olur. Toqquşmaya səbəb olan kompüterlər qısa bir müddət ərzində informasiya göndərmək hüququnu itirirlər. Şin topologiyalı lokal şəbəkələrin əsas üstünlükləri aşağıdakılardır:

Hər hansı bir kompüterin sıradan çıxması şəbəkənin işinə təsir etmir;

Şəbəkəyə yeni kompüterlərin daxil edilməsi asandır;

Şəbəkə kartları (adapterləri) ucuzdur;

Şin topologiyalı lokal şəbəkələrdə şinin (kabel sisteminin) etibarlılığı yüksək olmalıdır. Şin topologiyalı lokal şəbəkələr IEEE 802.3 standartı əsasında qurulurlar. Şin topologiyalı lokal şəbəkələrə nümunə olaraq Ethernet 10 BASE-2, 10 BASE-5 şəbəkələrini göstərmək olar. Burada 10 - şəbəkənin sürətini (Mbit/san) göstərir.

# data[].attributes.attachment_link.description
Şin topologiyalı lokal şəbəkələr ən sadə struktura malikdirlər. Bu topologiyada bütün kompüterlər paralel olaraq şinə qoşulurlar (şək. 1). Şin, kompüterləri bir-birinə bağlayan kabel sistemidir. İnformasiya paketlər şəklində şinlə hər iki tərəfə ötürülür. İnformasiya göndərmək istəyən kompüter (şəbəkə adapteri) şinin boş olub-olmamasını (yəni şinlə digər kompüterlərin informasiya göndərib-göndərməməsini) yoxlayır.

# data[].attributes.body
Faylların ötürmə protokolunin köməyi ilə faylların bir kompüterdən digərinə ötürülməsini təmin edir.
Uzaq məsafədə yerləşən kompüterlə əlaqə yaradan istifadəçi faylı öz kompüterindən ona və əksinə göndərə bilər, Yəni FTP şəbəkədəki istənilən kompüterlə istifadəçi arasında ikili və mətni fayllar mübadiləsi aparmağa imkan verir.
FTP - nin təhlükəsizliyi üçün FTPS və SFTP istifadə olunur.SFTP daha yeni texnologiya olduğu üçün SFTP-yə üstünlük verilir.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bu gün informasiya texnologiyalarının əsasını təşkil edən serverlər, istifadəçilərin həyatının mühüm hissəsinə çevrilib. İstifadə etdiyimiz rəqəmsal vasitələrin əksəriyyəti və demək olar ki, bütün onlayn xidmətlər serverlərin köməyi ilə bizə təklif olunur.

Bəs niyə serverlər həyatın bu qədər içindədir? 7/24 işləyən serverlər haqqında nə qədər məlumatınız var?

Server nədir?

Əgər siz bu yazını hazırda oxuyursunuzsa, siz artıq fərqinə varmadan müştəri-server modelindən istifadə etmisiniz. Siz (müştəri(client) kimi) veb-server tərəfindən sizə təqdim olunan resurs (yəni bu veb-səhifəni) tələb etmisiniz.

Server, şəbəkə üzərindən edilən sorğuları qəbul edən və onlara cavab verən proqram və ya aparat qurğusudur. Sorğu edən və serverdən cavab alan cihaz müştəri(client) adlanır. İnternetdə "server" termini ümumiyyətlə veb faylları üçün sorğuları qəbul edən və bu faylları müştəriyə göndərən kompüter sistemini istinad edir.

Bir server deyildikdə, adətən insanın ağlına hardware komponenti gəlir, lakin server sadəcə fiziki cihaz deyil. Bu qurğuların server kimi fəaliyyət göstərməsi üçün xüsusi proqram təminatı tələb olunur. Bu proqramlar server qurğularına özlərində olan məlumatları, nəzərdə tutulan istifadə üçün ən uyğun şəkildə təqdim etməyə imkan verir. Məsələn, oyun serveri ilə e-poçt serverində olan əsas proqram təminatları oxşar olsa da, onların istifadə məqsədini düzgün yerinə yetirməyə imkan verən fərqli və xüsusi proqram təminatları var.

Server əslində evdə istifadə olunan kompüter kimidir. Buraya prosessor (CPU), yaddaş (RAM) və sərt disk kimi komponentlər daxildir. Ancaq əlbəttə ki, serverlər evdəki kompüterlərdən qat-qat güclüdür.

Server və PC arasındakı fərq nədir?

PC və server arasındakı fərqlərə keçməzdən əvvəl əvvəlcə onların oxşarlıqlarından danışmaq lazımdır. Həm serverlər, həm də fərdi kompüterlər məlumatların saxlanmasına və işlənməsinə imkan verir. Proqram təminatı və aparat baxımından bir-birinə çox bənzəyirlər.Yəni, nəzəri olaraq eyni ailənin iki üzvü kimi görünürlər. Kompüterlər və serverlər arasındakı fərqləri aşağıdakı kimi sıralamaq olar:

1. Fərdi kompüterlər, yəni PC-lər şəxsi istifadə üçün nəzərdə tutulub. Digər tərəfdən bir server məlumatları təqdim etmək üçün hazırlanmış bir sistemdir. Bu baxımdan birinci və ən mühüm fərqin istifadə məqsədi olduğunu söyləmək olar.

2. İkinci fərq hardware nöqtəsindədir. Fərdi kompüter, yəni PC fərdi əməliyyatların həyata keçirilməsi üçün hazırlandığından qabaqcıl avadanlıqlara malik deyildir. Bu kompüterlər istifadəçilərin gündəlik işlərini yerinə yetirmək üçün fasilələrlə istifadə edilməsi fikri əsasında hazırlanmışdır. Serverlər isə fasiləsiz istifadə üçün güclü avadanlıqla hazırlanır. Çünki onlar bir internet saytını təşkil edən kodları saniyələr ərzində emal edib, həmin an sayta daxil olan insanlara anında göndərməlidirlər.

Server harada yerləşdirilir?

Serverlərin yerləşdiyi yer data center adlanır. Data Center Azərbaycan dilinə məlumat mərkəzi kimi tərcümə edilə bilər. Bu mərkəzlərdə yüksək sürətli internet bağlantısı, güclü soyutma sistemləri, fasiləsiz enerji təchizatı və yüksək səviyyəli təhlükəsizlik tədbirləri var. Mərkəzdəki serverlərin sayı mərkəzin ölçüsünə görə dəyişir. Server xidmətləri göstərən kiçik şirkətlərin serverlərinin sayı az olsa da, beynəlxalq səviyyədə xidmət göstərən şirkətlərin müxtəlif ölkələrdə bir çox mərkəzləri ola bilər.

Müəllif

Əyyub Hacıyev

Salam dostlar! Mən Hacıyev Əyyub. 10 ildən artıqdır ki proqramlaşdırma ilə məş....

# data[].attributes.attachment_link.description
Bu gün informasiya texnologiyalarının əsasını təşkil edən serverlər, istifadəçilərin həyatının mühüm hissəsinə çevrilib. İstifadə etdiyimiz rəqəmsal vasitələrin əksəriyyəti və demək olar ki, bütün onl...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Server ( en. server ~ ru. сервер ~ tr. sunucu) - kompüter şəbəkəsində öz disklərini, eləcə də periferiya qurğularını, məsələn, printerləri və modemləri birgə istifadəyə verən kompüter. Server şəbəkədə başlıca kompüterdir və şəbəkədəki bütün kompüterlər ona birləşir ki, onun sərt disklərinə və şəbəkə printerinə müraciət edə bilsin. Serverlər "servislər" adlanan müxtəlif funksiyaları, məsələn, çoxsaylı müştərilər arasında məlumat və ya resursların paylaşılmasını, yaxud hesablamaların aparılmasını həyata keçirir. Bir server birdən çox müştəriyə xidmət edə və ya bir müştəri birdən çox serverdən istifadə edə bilər. Müştəri prosesi eyni cihazda və ya şəbəkə üzərindən başqa bir cihazdakı serverə qoşularaq işləyə bilər. Tipik serverlərə verilənlər bazası serverləri, fayl serverləri, poçt serverləri, çap serverləri, veb serverləri, oyun serverləri və proqram serverləri aiddir.

Müştəri-server sistemləri adətən sorğu-cavab modeli ilə həyata keçirilir (və tez-tez onunla eyniləşdirilir): müştəri serverə sorğu göndərir, bu sorğu hansısa prosesləri yerinə yetirir və adətən nəticə ilə birlikdə müştəriyə cavab göndərir. Kompüterin "server sinifli aparat" kimi təyin edilməsi onun üzərindəki serverləri işə salmaq üçün ixtisaslaşmış olduğunu bildirir. Bu, tez-tez onun standart fərdi kompüterlərdən daha güclü və etibarlı olduğunu göstərir, lakin alternativ olaraq, böyük hesablama qrupları nisbətən sadə, dəyişdirilə bilən bir çox server komponentlərindən ibarət ola bilər.

İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

# data[].attributes.attachment_link.description
Server ( en. server ~ ru. сервер ~ tr. sunucu) - kompüter şəbəkəsində öz disklərini, eləcə də periferiya qurğularını, məsələn, printerləri və modemləri birgə istifadəyə verən kompüter. Server şəbəkədə başlıca kompüterdir və şəbəkədəki bütün kompüterlər ona birləşir ki, onun sərt disklərinə və şəbəkə printerinə müraciət edə bilsin.

# data[].attributes.body
Halqavari topologiyali lokal şəbəkələrə bu biri ilə halqavari şəkildə birləşərək informasiya mubadiləsini saat əqrəbi istiqamətində oturur yeni birinci komputer ikinci kompüterə
İkinci komputer uçuncu kompüterə  ,üçuncu komputer sonuncu kompüterə məlumatı oturur.Halqavari topologiyada TokenRing texnologiyasından istifadə edilir.İstifadə olunan kabel Fiber Optik kabeldir bu kabel şuşə və ya plastik liflə işiq lmpluslərini  oturur.istifade olunan texnologiya TokenRing,Dedi.Token Ring şəbəkəsinin tapalogiyasi halqadir bu onunla bağlıdır ki abunəçilər şəbəkəyə konsentratorlar və ya çoxstansiyali müraciət qurğuları vastəsilə birləşdirilir.Fddi ikiqat halqa deməkdir.

# data[].attributes.headline
Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələrUlduzvari topologiyalı lokal şəbəkələr mərkəzi qovşaq üzərində qurulur. Hər bir kompüter mərkəzi qovşaq ilə ayrıca xətlə birləşdirilir. Kompüterlər arasında informasiya mübadiləsi mərkəzi qovşaq vasitəsi ilə həyata keçirilir.

# data[].attributes.subject
Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələrUlduzvari topologiyalı lokal şəbəkələr mərkəzi qovşaq üzərində qurulur. Hər bir kompüter mərkəzi qovşaq ilə ayrıca xətlə birləşdirilir. Kompüterlər arasında informasiya mübadiləsi mərkəzi qovşaq vasitəsi ilə həyata keçirilir.

# data[].attributes.body
Mərkəzi qovşaq kimi xab, kommutator və ya xüsusi server kompüteri istifadə oluna bilər (şək.3). Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələrin əsas üstün cəhətləri kompüterlərarası mübadilənin sadə olmasıdır. Bu şəbəkələrin çatışmayan cəhəti isə şəbəkənin etibarlılığının mərkəzi qovşağın etibarlılığından asılı olmasıdır. Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkəyə nümunə olaraq Ethernet 10 BASE-T, 100 BASE-T şəbəkələrini göstərmək olar. Burada 10 və 100 - şəbəkənin sürətini (Mbit/san) göstərir
Praktikada digər topologiyalardan da (ağacvari, qarışıq) istifadə oluna bilər. Bu və ya digər topologiyanın seçilməsi kompüter şəbəkəsinin tətbiq sahəsindən, kompüterlərin coğrafi yerləşməsindən və bütövlükdə şəbəkənin ölçülərindən və s. asılıdır. Bundan əlavə, lokal şəbəkənin topologiyasını seçərkən, qiymət, etibarlılıq və s. kimi vacib göstəricilərə də diqqət edilməlidir. Hal-hazırda kabelsiz lokal kompüter şəbəkələri də tətbiq edilir. Bu şəbəkələrdə radio modemlərdən (adapterlərdən) istifadə edilir. Bu zaman kompüterlərarası informasiya mübadiləsi kabellərlə yox, radio kanallar vasitəsi ilə həyata keçirilir.
Son zamanlar bir bina (və ya bir otaq) içərisində mövcud elektrik şəbəkəsindən istifadə edilərək lokal kompüter şəbəkələr qurulması üçün proqram və texniki vasitələr işlənilmişdir.

# data[].attributes.body
Şin topologiyalı kompüter şəbəkəsində,adətən kabeldən istifadə olunur və komputerlər bu kabelə qoşulur.Şinə qoşulmuş hər hansı kompüter kabel üzrə siqnal ötürə bilir.Bu zaman hər 1 kompüter məlumatın ona ünvanlanmağını yoxlayır. Əgər ona ünvanlanıbsa , kompüter məlumatı qəbul edərək emal edir.Bu topologiya sadədir və ucuz başa gəlir.Şin topologiyasında hər hansı kompüer sıradan çıxarsa ,şəbəkənin işinə təsir etmir. Əsas kabelin hər hansı 1 hissəsində baş verən nasazlıq nəticəsində bütün şəbəkə sıradan çıxır.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bakcell -Azərbaycanın ən sürətli mobil şəbəkəsi | Azərbaycanın İlk Mobil Operatoru və Aparıcı Mobil İnternet Provayderi Bakcell şirkəti Azərbaycanda ən sürətli mobil şəbəkə xidmətləri təchizatçısı adına... | By Bakcell | Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
Azərbaycanın İlk Mobil Operatoru və Aparıcı Mobil İnternet Provayderi Bakcell şirkəti Azərbaycanda ən sürətli mobil şəbəkə xidmətləri təchizatçısı adına...

# data[].attributes.body
VPN Virtual özəl şəbəkələr olaraq təyin olunur. Virtual Şəxsi Şəbəkənin qısaltması kimi istifadə olunur. Ümumiyyətlə şirkətlər arasındakı rabitəni şifrələyərək etibarlı rabitə təmin etməyi hədəfləyir.

VPN birlikdə bir çox fərqli protokol və texnologiyadan istifadə edir. Təhlükəsiz bir tunel bir kompüterlə digər kompüter arasındakı rabitəni şifrələyərək qurulur.

Bu tuneldən keçən məlumatlar şifrələndiyindən, müdaxilə edən və ya daxil olmağa çalışan insanlar yalnız şifrələnmiş məlumatları görə bildikləri üçün təhlükəsizliyiniz təmin edilir. Bu şifrələmə səviyyəsi nə qədər yaxşıdırsa, məxfiliyiniz bir o qədər etibarlı olacaqdır. Eyni zamanda, bütün məlumat axınını (DNS istəkləriniz daxil olmaqla) bu tunelə götürsəniz, tam qorumanız olacaq. Virtual Private Network termini Azərbaycan dilinə "Virtual Şəxsi Şəbəkə" olaraq tərcümə edilə bilər. Ən təməl mənada, gerçək IP adresinizi gizlədərək fərqli bir IP ünvanı vasitəsilə internetə qoşulma imkanı verən bir xidmətdir. VPN əlaqənizi təmin edir və hər hansı bir şəbəkəyə qoşularkən əlaqənizi şifrələyir və onu müəyyənləşdirmir. Aralarındakı rabitə şifrələndiyindən və sörf edərkən hara getdiyinizə görə, ölkənizdəki qadağan olunmuş, məhdud saytlara və ya IP-lərə VPN tunelləri vasitəsilə daxil ola bilərsiniz. VPN tuneli göndərdiyiniz və aldığınız bütün məlumatları şifrələdiyi üçün üçüncü şəxslərin nə etdiyinizi görməsinə imkan verməyən bir təhlükəsizlik sistemi kimi də istifadə edilə bilər.

VPN növləri hansılardır?

VPN-ləri quruluşlarına görə ayırdığımızda onları aparat əsaslı və proqram əsaslı həllərə bölə bilərik. VPN həlləri kompüterinizdə və ya mobil cihazınızda ixtisaslaşdırılmış bir şəbəkə sürücüsü kimi quraşdırılır. Ümumiyyətlə müxtəlif VPN protokolları da əməliyyat sistemlərinə yerləşdirilir. Etməli olduğunuz tək şey VPN təminatçınızın parametrlərini daxil edib VPN-ə qoşulmaqdır.

VPN dəstəyi Berqnet və ya oxşar tipli firewall cihazlarında da təmin edilir. Bu nöqtədə bir virtual şəbəkə adapteri yaradılır və bütün trafikiniz VPN üzərindən köçürülür. İnterneti gəzib qoşulduğunuz VPN serverindən istifadə edə bilərsiniz. Təbiətinə görə, VPN ilə əlaqə qurduğunuzda, mövcud IP adresiniz gizlidir və VPN serverinin IP ünvanı vasitəsilə internetə daxil olursunuz. VPN bağlantısı əsasən digər kompüterə aid məlumatlarınızın şifrələnməsini və VPN server kimi fəaliyyət göstərən kompüterdən çıxdığınızı təmin etmək üçün hazırlanmışdır.

VPN istifadə məqsədləri

VPN ilk olaraq təşkilatlar arasında ünsiyyəti təmin etmək üçün istifadə edilmişdir. İnternetdə izləmə, gizlilik pozuntuları və bənzər nəticələrin ortaya çıxması ilə son istifadəçilər tərəfindən üstünlük verilən populyar bir tətbiq halına gəldi. İnternetin ilk günlərində VPN müxtəlif yerlərdə təşkilatlar arasında ünsiyyəti təmin etməyi hədəfləyirdi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələr

Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələr mərkəzi qovşaq üzərində qurulur. Hər bir kompüter mərkəzi qovşaq ilə ayrıca xətlə birləşdirilir. Kompüterlər arasında informasiya mübadiləsi mərkəzi qovşaq vasitəsi ilə həyata keçirilir.

Ulduzvari topologiya

Mərkəzi qovşaq kimi xab, kommutator və ya xüsusi server kompüteri istifadə oluna bilər (şək.3). Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələrin əsas üstün cəhətləri kompüterlərarası mübadilənin sadə olmasıdır. Bu şəbəkələrin çatışmayan cəhəti isə şəbəkənin etibarlılığının mərkəzi qovşağın etibarlılığından asılı olmasıdır. Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkəyə nümunə olaraq Ethernet 10 BASE-T, 100 BASE-T şəbəkələrini göstərmək olar. Burada 10 və 100 - şəbəkənin sürətini (Mbit/san) göstərir.

Praktikada digər topologiyalardan da (ağacvari, qarışıq) istifadə oluna bilər. Bu və ya digər topologiyanın seçilməsi kompüter şəbəkəsinin tətbiq sahəsindən, kompüterlərin coğrafi yerləşməsindən və bütövlükdə şəbəkənin ölçülərindən və s. asılıdır. Bundan əlavə, lokal şəbəkənin topologiyasını seçərkən, qiymət, etibarlılıq və s. kimi vacib göstəricilərə də diqqət edilməlidir. Hal-hazırda kabelsiz lokal kompüter şəbəkələri də tətbiq edilir. Bu şəbəkələrdə radio modemlərdən (adapterlərdən) istifadə edilir. Bu zaman kompüterlərarası informasiya mübadiləsi kabellərlə yox, radio kanallar vasitəsi ilə həyata keçirilir.

Son zamanlar bir bina (və ya bir otaq) içərisində mövcud elektrik şəbəkəsindən istifadə edilərək lokal kompüter şəbəkələr qurulması üçün proqram və texniki vasitələr işlənilmişdir.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələr Ulduzvari topologiyalı lokal şəbəkələr mərkəzi qovşaq üzərində qurulur. Hər bir kompüter mərkəzi qovşaq ilə ayrıca xətlə birləşdirilir. Kompüterlər arasında informasiya mübadiləsi mərkəzi qovşaq vasitəsi ilə həyata keçirilir. Mərkəzi qovşaq kimi xab, kommutator və ya xüsusi server kompüteri istifadə oluna bilər (şək.3).