# data[].attributes.headline
Charter digitaéle communicatie en deconnectie BvL 2023

# data[].attributes.subject
Charter digitaéle communicatie en deconnectie BvL 2023

# data[].attributes.attachment_link.title
Charter digitale communicatie (goedkeuring BC GO 2023.01.25)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Draag je steentje bij aan de Safer Internet Day!

Ben je leerkracht of werk je met kinderen of jongeren? Help mee om de doelstellingen van de Safer Internet Day waar te maken! Werk op jouwschool of in jouw organisatie mee aan de bewustmaking van kinderen en jongeren rond een goed en veilig gebruik van het internet. Laat deze kans niet voorbijgaan!

Ga zelf met kinderen of jongeren aan de slag !

Ga aan de slag met één van onderstaande activiteiten of creëer je eigen activiteit dieeen veilig, verantwoord en positief gebruik van het internet door jongeren stimuleert. Een les, een spel, een quiz, een infosessie of een opleiding. Alles kan!

Registreer je activiteit

EDUbox 'Cybersecurity: digitale bescherming als goede gewoonte'

In de EDUbox 'Cybersecurity: digitale bescherming als goede gewoonte' achterhalen jongeren hoe ze zich tegen cybercriminelen kunnen beschermen. Broodnodig, want overal liggen hackers op de loer om hun gegevens of eigendommen te stelen. Welke trucjes passen ze toe? En hoe kunnen jongeren hun eigen digitale veiligheid verhogen? In deze EDUbox leren ze alles over hun digitale voetafdruk.

Zin om dit uit te testen in je klas? Ontdek hoe op https://edubox.vrtnws.be/cybersecurity-nl/index.html?page=Cybersecurity

Praten over sexting in het buitengewoon onderwijs

De tool 'Praten over sexting is het buitengewoon onderwijs' is een uitnodiging en gids voor onderwijsprofessionals en begeleiders om samen met jongeren in het buitengewoon onderwijs sexting bespreekbaar te maken. De tool biedt heel wat informatie en werkvormen die differentieerbaar zijn qua moeilijkheidsgraad en groepssamenstelling. Zo is de tool inzetbaar in diverse types en vormen van het BuO en kunnen begeleiders selecteren wat waardevol en passend is voor jongeren in hun (klas)groep.

Meer info: .

DE SCHAAL VAN M

De Schaal van M biedt gratis educatief lesmateriaal voor het lager onderwijs waarmee je een heel schooljaar lang aan de slag kan met mediawijsheid. Zowel in de werkboekjes, de individuele lessen als de wedstrijdweek is er aandacht voor cyberveiligheid, datawijsheid en online privacy. µ Daarnaast komen er nog heel wat mediawijze thema's aan bod zoals games, reclame, fake nieuws, sociale media, schermtijd en online risico's.

Meer info: https://www.deschaalvanm.be.

Spread the news!

Registreer zeker je activiteit om aan het grote publiek te laten weten dat we talrijk zijn om ons in te zetten voor een beter internet voor kinderen en jongeren. Wie weet, inspireer je wel anderen om deel te nemen of om zelf aan de slag te gaan. Alvast heel erg bedankt voor je enthousiasme.

Registreer je activiteit

# data[].attributes.attachment_link.description
Ben je leerkracht of werk je met kinderen of jongeren? Help mee om de doelstellingen van de Safer Internet Day waar te maken! Werk op jouwschool of in jouw organisatie mee aan de bewustmaking van kinderen en jongeren rond een goed en veilig gebruik van het internet. Laat deze kans niet voorbijgaan!

# data[].attributes.headline
inspiratie bij een afspraken kader deconnectierecht

# data[].attributes.subject
inspiratie bij een afspraken kader deconnectierecht

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Apestaartjaren is een tweejaarlijks onderzoek naar de digitale leefwereld van kinderen en jongeren in Vlaanderen en Brussel. We vragen hen welke digitale toestellen ze hebben en gebruiken, wat ze daar op doen en we peilen naar hun mediawijze vaardigheden en attitudes.

Apestaartjaren is een initiatief van Mediaraven en Mediawijs in samenwerking met Link In De Kabel, WAT WAT en de onderzoeksgroep MICT van de UGent en IMEC, met de steun van de stad Gent en de Vlaamse overheid.

Meer leren over de digitale leefwereld van kinderen en jongeren?

Informatie over digitale media op maat van jongeren vind je op WAT WAT. Op Medianest kan je dan weer terecht voor tips en adviezen voor ouders. Wil je zelf met kinderen of jongeren aan de slag, of zoek je nog meer input rond jongeren en digitale media? Neem dan een kijkje op de website van Mediaraven.

Digitale leefwereld

Mediaraven neemt je mee in de wereld van kinderen en jongeren. Welke apps gebruiken ze nu juist en vooral wat doen ze daar nu eigenlijk allemaal op?

Praten over mediawijsheid? Dat doe je zo!

Als leerkracht op zoek naar handvaten om het met je leerlingen te hebben over topics als fake news, privacy en haatspraak? In deze vorming geven we je graag de nodige inzichten.

Surfen met een helm op

In 'Surfen met een helm op' werkt Mediaraven op een interactieve manier aan de mediawijsheid van de leerlingen uit het de 2de of 3de graad lager onderwijs.

# data[].attributes.attachment_link.title
Apestaartjaren | De digitale leefwereld van kinderen en jongeren

# data[].attributes.attachment_link.description
Apestaartjaren | De digitale leefwereld van kinderen en jongeren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In dit gloednieuwe technologiepark willen we jou op een ludieke en leerrijke manier laten kennismaken met de meest innovatieve transport- en robottechnieken van dit moment. En dit op een interactieve manier! Kruip in de cockpit van een vliegtuigsimulator, fiets in VR over de Grand Canyon, laat een drone acrobatische toeren in de lucht maken, bestuur zelf een compactlader, een grijpkraan of zet een robotarm in beweging ...
In Robotland ben jij aan zet!

Interactiviteit en fun staan hier centraal. Dus bewonder en ontdek vooral zelf de technologie achter onze exhibits aan de hand van zes thematische routes. Onze reisgids zal je de nodige informatie geven bij elke opstelling. Handig om je bezoek zo optimaal mogelijk te beleven ... En wie weet prikkelen we jouw talenten wel!

Sommige exhibits vragen wel om bepaalde veiligheidsvoorschriften, zoals het dragen van een veiligheidshelm of -schoenen. Wanneer je deze thuis hebt kan je ze zelf meebrengen. In het andere geval kan je ze ontlenen aan onze infobalie.

Tot snel in Robotland!

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom in Robotland! In dit gloednieuwe technologiepark willen we jou op een ludieke en leerrijke manier laten kennismaken met de meest innovatieve transport- en robottechnieken van dit moment. En dit op een interactieve manier! Kruip in de cockpit van een vliegtuigsimulator, fiets in VR over de Grand Canyon, laat een drone acrobatische toeren in de [...]

# data[].attributes.headline
interview Martin Valck over digitalisering in het onderwijs

# data[].attributes.subject
interview Martin Valck over digitalisering in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitalisering: Een gesprek met Martin Valcke - Uitgeverij VAN IN basisonderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Integratie is de kracht van digitalisering en van de Digisprong. Interview met professor Martin Valcke over de digitalisering in het … Digitalisering: Een gesprek met Martin Valcke Bekijk →

# data[].attributes.attachment_link.description
Interland is een online avonturenspel dat de belangrijkste lessen over digitaal burgerschap en veiligheid in de praktijk brengt. Speel op jouw manier om en word een Cyber Held.

# data[].attributes.headline
Crunchzilla: leren werken met code op een speelse manier

# data[].attributes.subject
Crunchzilla: leren werken met code op een speelse manier

# data[].attributes.attachment_link.description
Crunchzilla offers interactive tutorials that get people excited about programming. Play with code, build, and learn.

# data[].attributes.headline
padlet met fiches media-activiteiten gekoppeld aan Zill

# data[].attributes.subject
padlet met fiches media-activiteiten gekoppeld aan Zill

# data[].attributes.headline
voorbeeld van leerlijnen ICT uit Katholieke scholen Lokeren

# data[].attributes.subject
voorbeeld van leerlijnen ICT uit Katholieke scholen Lokeren

# data[].attributes.body
ICT co Niels Dillen

# data[].attributes.attachment_link.title
Gameverslaving | GameChangers | On-en offline balans

# data[].attributes.attachment_link.description
Directe hulp bij gameverslaving via lezingen, workshops en begeleiding. Werken alleen met professionals en ervaringsdeskundigen. Samen naar een digitale balans!

# data[].attributes.headline
code voor kinderrechten: verantwoorde apps en games voor kinderen

# data[].attributes.subject
code voor kinderrechten: verantwoorde apps en games voor kinderen

# data[].attributes.attachment_link.description
Digitale technologie levert een waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen. Maar de praktijk wijst uit dat in het ontwerp van technologieën ook keuzes zijn gemaakt die niet in het belang van kinderen zijn. De Code voor Kinderrechten bestaat uit tien beginselen met praktische voorbeelden waarmee ontwerpers en ontwikkelaars de fundamentele rechten van kinderen kunnen waarborgen in digitale diensten.

# data[].attributes.headline
https://waag.org/nl  is het internet kapot???? Waar is de ethiek?

# data[].attributes.subject
https://waag.org/nl  is het internet kapot???? Waar is de ethiek?

# data[].attributes.attachment_link.description
Al 25 jaar opereert Waag Futurelab op het snijvlak van wetenschap, technologie en kunst.

# data[].attributes.headline
digikapitaalscan voor leerkrachten om de ICT-competenties in kaart te brengen

# data[].attributes.subject
digikapitaalscan voor leerkrachten om de ICT-competenties in kaart te brengen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met de DigiKapitaal-scan meet je het digitaal kapitaal van je school op vlak van visie en strategie, competenties van het team, leidinggeven aan digitalisering, schoolcultuur, schoolorganisatie en ICT-infrastructuur.
De scan biedt ondersteuning bij het vaststellen van de huidige stand van zaken. Het resultaat van de scan helpt jouw schoolteam om keuzes te maken in het (verder) duurzaam digitaliseren van het leren en lesgeven en van de schoolorganisatie.
Hoe werkt het precies?
1. Je school registreren

De directie of de ICT-coördinator registreert de school voor de gratis scan.

Zij ontvangen een e-mail met daarin een link naar de vragenlijst.

2. De collega's uitnodigen

De directie of de ICT-coördinator stuurt deze link door naar alle leerkrachten, de ICT-coördinator(en) en directieleden van de school op het moment dat ze de scan willen laten invullen.

Vanaf het ogenblik dat de eerste deelnemer de scan invult, start een periode van een week waarin de antwoorden verzameld worden.

Deze poster kun je ophangen in de leraarskamer. Noteer de schoolcode op de poster en de uiterste datum waarop de vragen beantwoord moeten worden.

3. De scan invullen

De scan is een online vragenlijst van 40 vragen en stellingen die worden beantwoord door de directie, de ICT-coördinator(en) en de leerkrachten van de school.

Het invullen van de scan kan op je smartphone, je tablet of op je pc en duurt minder dan 10 minuten.

De antwoorden worden anoniem geregistreerd.

4. Het verslag doornemen

Enkele dagen nadat de scan werd afgesloten, ontvangt de directie en de ICT-coördinator gratis een uitgebreid verslag met de resultaten. Het verslag geeft een beeld van het digitale kapitaal dat momenteel op jouw school aanwezig is. Klik hier om een geanonimiseerd voorbeeldverslag te bekijken.

Het biedt een goede basis om de huidige situatie te analyseren en te bespreken binnen het schoolteam. We adviseren om deze resultaten te bespreken met een regiegroep waarin naast de directie en de ICT-coördinator(en) ook enkele leerkrachten betrokken worden. In het verslag geven we alvast enkele richtvragen mee.

5. Van analyse naar actie

Op basis van de analyse en de bespreking kun je met het schoolteam werken aan een (bijgestuurd) ICT-plan dat past binnen de visie van de school. Weet dat Rome niet in één dag gebouwd werd. Het is nodig om te faseren en prioriteiten te bepalen. Niet elk aspect dat laag scoort, moet onmiddellijk aangepakt worden, net zomin dat aspecten die al hoog scoren niet verder moeten worden uitgebouwd of ondersteund. Die keuzes maak je als schoolteam.

Schoolmakers kan jouw school begeleiden bij de analyse van het verslag, het bepalen en prioriteren van de ontwikkelpunten en het in kaart brengen van eventuele begeleidingsnoden van jouw school(team). Dit doen we met de online workshop "ons digitale kapitaal - van analyse naar actie".

Schoolmakers kan daarna, in nauw overleg met de directie, een passend aanbod aan uitwerken voor een of meerdere dimensies van de scan. Voor meer info hierover kun je onze collega opleidingen en begeleidingstrajecten Tom contacteren.

Schoolmakers ontwikkelde de DigiKapitaal-scan met de steun van de Koning Boudewijnstichting en de Nationale Loterij, in samenwerking met T2-Campus in Genk en met de expertise van Bart Boelen. Een klankbordgroep, bestaande uit pedagogische en technische ICT-coördinatoren en docenten/onderzoekers van verschillende universiteiten, bouwde in de ontwikkelfase mee aan de scan. Vijf scholen testten de scan uit in januari en februari 2021.

# data[].attributes.attachment_link.title
DigiKapitaal-scan - Doordacht Digitaal - Meet digitaal kapitaal op school

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de DigiKapitaal-scan meet je het digitaal kapitaal van je school op vlak van visie en strategie, competenties van het team, leidinggeven aan digitalisering, schoolcultuur, schoolorganisatie en ICT-infrastructuur. De scan biedt ondersteuning bij het vaststellen van de huidige stand van zaken.

# data[].attributes.headline
workshops voor kinderen rond digitalisering en mediawijsheid

# data[].attributes.subject
workshops voor kinderen rond digitalisering en mediawijsheid

# data[].attributes.headline
doe hier de test om te weten wat je mediaprofiel is

# data[].attributes.subject
doe hier de test om te weten wat je mediaprofiel is

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Mediaprofieltest

Ben jij een digitale eekhoorn, die vlot springt van het ene programma naar het andere op zijn computer, tablet of smartphone? Of eerder een egel, die zijn stekels opzet als hij het woord 'online' nog maar hoort?
Doe de test en ontdek:

hoe jij digitale media gebruikt,

hoe snel je leert werken met nieuwe toepassingen,

hoe mediawijs je bent of hoe actief, creatief, kritisch en bewust je omgaat met media.

Op het einde krijg je ook nog tips om vlotter met media om te gaan.

Meer over de mediaprofielen

In de publicaties en producten van het B-BICO-project wordt slechts de mening van de auteur(s) weergegeven. De Europese Unie is niet aansprakelijk voor het gebruik dat eventueel wordt gemaakt van de informatie in deze publicatie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ben jij een digitale eekhoorn, die vlot springt van het ene programma naar het andere op zijn computer, tablet of smartphone? Of eerder een egel, die zijn stekels opzet als hij het woord 'online' nog maar hoort?

# data[].attributes.headline
handboek digitale geletterdheid met heel veel lestips

# data[].attributes.subject
handboek digitale geletterdheid met heel veel lestips

# data[].attributes.body
artikel in Engels

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Microsoft and Code.org are excited to announce a partnership that gives every student from elementary school to high school the opportunity to learn about artificial intelligence (AI).

We're excited to unveil our new video series on artificial intelligence and machine learning. Microsoft CEO Satya Nadella introduces the series.

At a time when AI and machine learning are changing the very fabric of society and transforming entire industries, it is more important than ever to give every student the opportunity to not only learn how these technologies work, but also to think critically about the ethical and societal impacts of AI.

AI is used everywhere from voice assistants to self-driving cars, and it's rapidly becoming the most important technological innovation of current times. AI has the potential to play a major role in addressing global problems, such as detecting and curing diseases, cleaning oceans, eliminating poverty, or harnessing clean energy.

At the same time, with great power comes great responsibility, and budding computer scientists must learn to consider technology's ethical impacts. How does algorithmic bias impact social justice or deep fakes impact democracy? How does society cope with rapid job automation? By learning how to consider the ethical issues that AI raises, these future computer scientists will be better able to envision the appropriate safeguards that help to maximize the benefits of AI technologies and reduce their risks.

Made possible by Microsoft's latest donation of $7.5 million, Code.org plans a comprehensive and age-appropriate approach to teaching how AI works along with the social and ethical considerations, from elementary school through high school.
Available on December 1:
A new video series on AI, featuring Microsoft CEO Satya Nadella along with leading technologists across industry and academia

See the playlist with all videos here.

AI for Oceans is available in 25+ languages and is optimized for mobile devices.

Within the coming year, AI and machine learning lessons will be integrated into Code.org's CS Discoveries curriculum, which is one of the most widely-used computer science courses for students in grades 6-10, and in App Lab, Code.org's popular app-creation platform used throughout middle school and high school.

A look at a new lesson in Minecraft: Education Edition. In these new lessons, students use AI in a range of exciting real-world scenarios: to preserve wildlife and ecosystems, help people in remote areas, and research climate change.

In CS Discoveries, students will learn to work with datasets to create machine learning models that they can incorporate into their apps, and explore how advances in new technologies such as computer vision and neural networks require new ethical computer scientists to avoid bias and harm. Curated datasets will help students better understand the real-world impact that these technologies have.

Code.org will also help students and teachers find additional educational resources from a variety of partners and the broader community behind AI education.

Additionally, last month the Microsoft AI for Earth team partnered with Minecraft: Education Edition to release five lessons challenging students to use the power of AI in a range of exciting real-world scenarios: to preserve wildlife and ecosystems, help people in remote areas, and research climate change.

Microsoft's Imagine Cup Junior challenge is geared towards students ages 13 to 18. Learn more and join the competition here.

What's more, Microsoft's Imagine Cup Junior 2021 challenge provides students aged 13 to 18 the opportunity to learn about technology and how it can be used to positively change the world.

The global challenge is focused on Artificial Intelligence (AI), introducing students to AI and Microsoft's AI for Good initiatives so they can come up with ideas to solve social, cultural and environmental issues.

On Code.org, 45% of students are young women, and in the US, 50% are students from underrepresented racial and ethnic groups and 45% are in high needs schools. Reaching the tens of millions of students in Code.org's courses and on its platform, the partnership between Microsoft and Code.org works to democratize access to learning AI because all students deserve the opportunity to shape the world they live in - and because creating an equitable and socially just future will take all of us.

-Code.org CEO Hadi Partovi and Microsoft President Brad Smith

# data[].attributes.attachment_link.title
Microsoft, Code.org partner to teach AI + ethics from elementary to high school

# data[].attributes.attachment_link.description
Microsoft and Code.org are excited to announce a partnership that gives every student from elementary school to high school the opportunity to learn about artificial intelligence (AI).

# data[].attributes.body
inspirerende lesfiches of opdrachten per doel

# data[].attributes.attachment_link.title
Charter goed gebruik digitale communicatie onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarom ga jij vanavond weer te laat naar bed?

# data[].attributes.body
bordschema's voor je digitale bord ontwerpen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Onze hardware, software en firmware worden volledig in Prowise-beheer ontwikkeld.

Fabriekonafhankelijk

Privacy Verified

ISO 27001- en CIPP/E-gecertificeerd

Prowise is een Nederlands bedrijf

Data is geen verdienmodel

Appstore in eigen beheer

500+ eigen servers voor data-opslag en updates

Prowise voldoet als enige touchscreenleverancier aan de strenge privacy-eisen van het ministerie van Defensie van het Verenigd Koninkrijk.

# data[].attributes.attachment_link.description
Onze hardware, software en firmware worden volledig in Prowise-beheer ontwikkeld. Fabriekonafhankelijk Privacy Verified ISO 27001- en CIPP/E-gecertificeerd Prowise is een Nederlands bedrijf Data is geen verdienmodel Appstore in eigen beheer 500+ eigen servers voor data-opslag en updates Prowise voldoet als enige touchscreenleverancier aan de strenge privacy-eisen van het ministerie van Defensie van het Verenigd Koninkrijk.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een QR-code is een tweedimensionale versie van de barcode, opgebouwd uit zwart-witte pixelpatronen. Denso Wave, een Japanse dochteronderneming van Toyota-leverancier Denso, ontwikkelde ze om onderdelen te markeren om de logistieke processen van hun autoproductie te versnellen. Met het wereldwijde gebruik van smartphones heeft het zijn weg gevonden naar mobiele marketing. "QR" staat voor "Quick Response" en biedt onmiddellijk toegang tot de informatie in de code.

Meer informatie

# data[].attributes.attachment_link.title
QR-codegenerator - Maak je gratis QR-codes

# data[].attributes.attachment_link.description
QR-codegenerator voor URL, vCard en meer. Voeg logo, kleuren en kaders toe en download in hoge drukkwaliteit. Ontvang nu je gratis QR-codes!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lesson resources for teachers

Planning and teaching with the micro:bit

Primary ages 7-11

Complete, editable computing units of work and resources with cross-curricular links for art, science, geography and more, curriculum-linked to England KS2 and Code.org elementary CS Fundamentals.
Search primary lessons
Secondary ages 11-14

Units of work with downloadable, editable resources covering computing fundamentals through to cyber security, cryptography and creative design projects, curriculum-linked to England KS3.
Search secondary lessons

# data[].attributes.attachment_link.description
The BBC micro:bit: the pocket-sized computer transforming digital skills learning.

# data[].attributes.headline
Welke ICT-competenties dien je als leerkracht te bezitten om verantwoord met je leerlingen aan de slag te kunnen

# data[].attributes.subject
Welke ICT-competenties dien je als leerkracht te bezitten om verantwoord met je leerlingen aan de slag te kunnen

# data[].attributes.body
wordt nog aangevuld

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inhoudsopgave

1. Waarom is ict-bekwaamheid zo belangrijk?

2. Bouwstenen voor beleid: aan de slag met vier ict-bekwaamheidsgebieden

3. Aanbevelingen voor beleid

4. Bronnen

5. Colofon

6. Download

Waarom is ict-bekwaamheid zo belangrijk?

Wilt u deze publicatie liever in PDF lezen of uitprinten? Download de publicatie 'Handreiking ict-bekwaamheid' onderaan deze webpagina.

Het gebruik van ict is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Het is belangrijk geworden in het leven, het werken én het leren van mensen. Bijna iedereen is het eens over de inzet van ict in het onderwijs en erkent het nut en de noodzaak. De leraar heeft een sleutelrol op dit gebied. Voor leerlingen geldt dat zij tot hogere leeropbrengsten, verbeterde motivatie en meer plezier bij het leren komen, als de leraar gebruik maakt van ict en digitaal leermateriaal. Maatschappelijk van belang: leraren zorgen ervoor dat ict voor iedere leerling toegankelijk wordt, onafhankelijk van de thuissituatie.

Wat maakt het lastig, wat zijn de obstakels?

We weten dankzij het Vier in balans-model welke factoren belangrijk zijn bij de inzet van ict. Goede en effectieve inzet hangt altijd samen met een gebalanceerde aandacht voor visie, deskundigheid, digitaal leermateriaal en ict-infrastructuur.

Toch worstelen veel scholen met de vraag hoe u de inzet van ict omzet naar beleid en praktijk. De laatste Vier in balans-monitor bevestigt dit beeld. Ict-bekwaamheid blijkt om meerdere redenen een lastig onderwerp voor schoolleiders en bestuurders:

Er is een groot verschil tussen de ict-ambities van bestuurders, schoolleiders en de werkelijkheid van de leraar.

Leraren verschillen per team sterk in het gebruik van ict-toepassingen en in hun bekwaamheid op dit gebied.

Het belang van technologie in het onderwijs staat constant ter discussie en is onderwerp voor verder onderzoek. Denk aan digitale geletterdheid en een nieuw te ontwikkelen curriculum. Hierdoor is het lastig om te bepalen welke bekwaamheden u wilt ontwikkelen.

Schoolleiders en bestuurders willen bij ict-toepassingen regelmatig de grootste veranderingen doorvoeren, terwijl die in de praktijk het minst worden gebruikt.

Bouwstenen voor beleid: aan de slag met vier ict-bekwaamheidsgebieden

Hoe kunt u als schoolleider en bestuurder, met deze obstakels in het achterhoofd, beleid formuleren voor het bevorderen van de ict-bekwaamheid van leraren? Om te weten op welke bekwaamheden u specifiek moet inzetten is inzicht nodig in wat ict-bekwaamheid precies is, binnen de verschillende contexten waarin leraren werken.

Deze vier ict-bekwaamheidsgebieden gebruikt u als handvat:

1. Digitale geletterdheid: Welke bekwaamheden hebben leraren nodig om leerlingen/studenten te begeleiden op weg naar burgerschap en om de digitale kloof te verkleinen?

2. Leersituatie: Welke keuzes maakt de leraar vanuit de leersituatie? Welke didactiek en ict-middelen zijn geschikt om optimaal te leren?

3. Professionalisering: Wat voor professionaliseringsbeleid is nodig om leraren ict effectief te laten inzetten, zowel individueel als in het collectief?

4. Organisatie: De organisatie geeft leraren taken op het gebied van ict-bekwaamheid. Hoe zorgt u dat de uitvoering uniform gebeurt, vanuit een consistent beleid en volgens wet- en regelgeving?

De vier ict-bekwaamheidsgebieden zijn sterk met elkaar verbonden. Ze versterken elkaar op onderdelen en vormen, en in hun samenhang zijn het vier cruciale bouwstenen voor beleid. Het zijn ook de minimale vereisten wanneer het gaat om ict-bekwaamheden die gelden voor iedere leraar. Maar dit betekent niet dat alle leraren álle bekwaamheden in dezelfde mate moeten bezitten. Er zijn vele verschillende onderwijscontexten die ieder een eigen aanpak en deskundigheid nodig hebben.

Digitale geletterdheid

Leraren streven naar een veilig en pedagogisch verantwoord leerklimaat. Dit geldt ook voor het werken in een digitale wereld. Het is daarom belangrijk dat de leraar basisvaardigheden heeft op het gebied van:

ict-basisvaardigheden;

informatievaardigheden;

mediawijsheid;

computational thinking.

Onderdeel hiervan is een open en geïnteresseerde houding tegenover de digitale leefwereld van leerlingen. Een leraar kan bijvoorbeeld het gesprek aan gaan met leerlingen over wat ze online meemaken en hoe ze online met elkaar omgaan.

Alleen leraren met basisvaardigheden op het gebied van digitale geletterdheid kunnen leerlingen echt verder helpen bij het leren van digitale vaardigheden. Dit is erg belangrijk omdat onderzoek (OESO 2015) aantoont dat digitale vaardigheden niet vanzelf ontwikkelen. Er zijn grote verschillen tussen leerlingen, onder andere door hun maatschappelijke achtergrond.

Leraren die digitaal geletterd zijn, kunnen daarom een grote rol spelen in het overbruggen van deze kloof.

Leersituatie

Didactisch handelen is de kern van het leraarschap. Het is de manier waarop een leraar zorgt dat de leerling leert en op die manier kennis en vaardigheden opdoen. De vaardigheden binnen het bekwaamheidsgebied leersituatie zijn daarom cruciaal.

Hoe kan een leraar, vanuit een heldere onderwijsvisie en kennis van didactische strategieën, bij elke leersituatie weten welke ict-toepassing het meest geschikt is? Belangrijk bij het effectief inzetten van ict, is het vinden van de juiste mix in elke leersituatie passend bij de context. Dat is één van de bevindingen uit de Vier in balans-monitor.

Bij iedere leersituatie zijn vier factoren van belang:

de leerling;

de leraar;

de leerinhoud;

een passend ict-hulpmiddel.

Dankzij onderzoek weten we steeds meer over de wisselwerking tussen deze vier factoren. Als een leraar deze wisselwerking begrijpt en beheerst, kan hij beter variëren met ict-hulpmiddelen. Dit betekent dat een leraar bewust onderzoek gebruikt om ict effectief in te zetten, met als resultaat een hoger leerrendement voor ieder kind.

Organisatie

Effectieve inzet van ict door leraren vraagt ook om aandacht voor het bekwaamheidsgebied organisatie. Leraren hebben namelijk een belangrijke rol in de bedrijfsvoering en communicatie van de organisatie. Ze organiseren en verantwoorden hun activiteiten met behulp van digitale middelen. Het gaat hierbij om:

het digitaal vastleggen, beheren en delen van administratieve informatie;

het zichtbaar maken en volgen van de voortgang van leerlingen;

het communiceren met alle betrokkenen in en om de school.

Het is daarom belangrijk dat alle leraren veilig en verantwoord leren werken met de verschillende registratie- en communicatiesystemen, rekening houdend met privacywetgeving.

Professionalisering

In een professionele organisatie zijn medewerkers gekwalificeerd om ict-toepassingen op de meest effectieve manier in te zetten. Dit geldt natuurlijk ook voor onderwijsinstellingen. Leraren moeten weten welke inzet van ict het beste past in een bepaalde situatie. Dit vraagt om verdere professionalisering.

Professionalisering is belangrijk op individueel niveau, maar ook op teamniveau. Want teams maken elkaar sterker en beter. Lerarenteams kunnen bijvoorbeeld samen overleggen wat de beste oplossing is voor een vraagstuk. Ook kunnen zij feedback geven op elkaars werkwijze.

Als onderdeel van professionalisering is het ook belangrijk dat lerarenteams zich verder ontwikkelen. Dit kan bijvoorbeeld in netwerken binnen en buiten de context van het schoolbestuur, zoals professionele leergemeenschappen.

Aanbevelingen voor beleid

De ict-bekwaamheidsgebieden zijn sterk met elkaar verbonden. Op specifieke onderdelen kent het zelfs maar één manier voor de invulling van beleid. Wij geven u graag wat aanbevelingen die u hierbij helpen:

Verbinding 1: organisatie en digitale geletterdheid

Deze beide gebieden, aan de linkerkant van het model, zijn erg belangrijk. De ontwikkeling van deze bekwaamheden wordt centraal aangestuurd. De noodzaak van wet- en regelgeving is belangrijk bij privacy en veiligheid. Het kan bijvoorbeeld niet meer zo zijn dat leraren niet weten hoe ze met een foto op sociale media omgaan, of op een eigen manier met ouders en leerlingen communiceren via digitale media. Centrale afspraken over de manier waarop er met ouders en leerlingen via digitale media wordt gecommuniceerd, zijn daarom erg belangrijk.

Daarnaast is ook digitale geletterdheid van groot belang om te voorkomen dat de digitale kloof groeit. Zoals beschreven in de Monitor Jeugd en Media is het belangrijk dat alle leraren op school de (basis-)vaardigheden bezitten die ze nodig hebben. Voor deze bekwaamheidsgebieden geldt dat het beleid hierop leidt tot een collectieve aanpak met trainingen en afspraken.

Verbinding 2: digitale geletterdheid en leersituatie

Bij de bekwaamheidsgebieden leersituatie en digitale geletterdheid draait het om de pedagogische en didactische vaardigheden van de leraar. Hierbij staat de relatie tussen leerling en leraar centraal. Deze vaardigheden zijn belangrijk in het primaire proces en zijn gerelateerd aan wat er te leren is.

Of het beter is de vaardigheden die bij digitale geletterdheid beschreven staan apart aan te bieden, of geïntegreerd in vakken, staat ter discussie. Dit is een belangrijk onderwerp dat ook behandeld wordt in het Handboek Digitale Geletterdheid.

Verbinding 3: professionalisering en leersituatie

Voor de bekwaamheidsgebieden professionalisering en leersituatie is een andere benadering van beleid nodig. Het ontwikkelen van ict-bekwaamheid is erg afhankelijk van de context van de school, het team en de leraar.

We noemden eerder al de voordelen van het samen optrekken en het ontwikkelen van een lerende organisatie. Een belangrijk onderdeel is het in teamverband reflecteren op ict-inzet in leersituaties. Sturing vindt vooral plaats door:

meer tijd en ruimte beschikbaar te maken;

meer met elkaar te praten over de kaders en de doelen die gehaald moeten worden.

Verbinding 4: professionalisering en organisatie

Bij de bekwaamheidsgebieden professionalisering en organisatie gaat het over hoe u dit in de gesprekscyclus opneemt. En hoe verhoudt professionalisering op bestuursniveau zich tot de professionaliseringsactiviteiten in de school en in de klas? Sturing houdt in dat er een duidelijk HR-beleid wordt ontwikkeld.

Ict-bekwaamheid is een uitdagend onderwerp om op te pakken in beleid en in de school. Deze publicatie geeft inzicht in de bekwaamheden die vereist zijn. En laat met de verbindingen zien hoe hier beleid op kan worden ontwikkeld.

Bronnen

Digitale geletterdheid

ROCED (2016), Netherlands 2016: Foundations for the Future, Reviews of National Policies for Education. (PDF).
Rapport over de groeiende digitale kloof.

Leersituatie

Voogt, J., Sligte, H., van der Beemt, A., van Braak, J., Aesaert, K. (2016). E-didactiek. Welke ict-applicaties gebruiken leraren en waarom? Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Organisatie

Ditte Lockhorst, Madeleine Hulsen en Luce Claessens (Oberon) Irma Heemskerk en Els Kuiper (Kohnstamm Instituut) (2014) Rapport: Waar staat en wat wil het vo? (PDF)
De grote verdienste van informatiesystemen is dat ze gegevens samenbrengen, overzicht geven (administratie en ondersteuning) en dat ze inzicht geven in leerlingresultaten (registratie en sturing). Kennis, inzicht en bewustwording zijn belangrijke opbrengsten. Daarnaast ervaren locatieleiders dat de onderwijsinformatiesystemen helpen om beter zicht te krijgen op het functioneren van docenten.

Professionalisering

Colofon

Datum van uitgave:
7 september 2017

Auteur:
Frans Schouwenburg

Co-auteurs:
Remco Pijpers
Alfons ten Brummelhuis
Janny Kappert

Graphics:
Gloedcommunicatie

Download

# data[].attributes.attachment_link.title
Handreiking Ict-bekwaamheid van de leraar: hoe pakt u dat aan? - Kennisnet

# data[].attributes.attachment_link.description
Waarom is ict-bekwaamheid zo belangrijk? Bouwstenen voor beleid: aan de slag met vier ict-bekwaamheidsgebieden Aanbevelingen voor beleid Bronnen Colofon Download Wilt u deze publicatie liever in PDF lezen of uitprinten? Download de publicatie 'Handreiking ict-bekwaamheid' onderaan deze webpagina. Het gebruik van ict is niet meer weg te denken uit onze maatschappij.

# data[].attributes.body
KLIK OP ONDERTAANDE PADLET VOOR MEER INFO En CONCRETE VoorBEELDEN

# data[].attributes.headline
Artificiële intelligentie in het onderwijs

# data[].attributes.subject
Artificiële intelligentie in het onderwijs

# data[].attributes.headline
Zill en mediakundige ontwikkeling: algemene info en lectuur

# data[].attributes.subject
Zill en mediakundige ontwikkeling: algemene info en lectuur

# data[].attributes.body
wachtwoord beschermd : enkel voor scholen die met Oetang hebben samengewerkt

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Elke keer we naar muziek luisteren op Spotify, een serie kijken op Netflix of scrollen door Facebook en Instagram is er een slimme machine die ons gedrag en onze keuzes in de gaten houdt en hieruit bijleert. Heel handig, want zo krijgen we voortdurend persoonlijke suggesties aangereikt. Maar AI gaat natuurlijk nog veel verder, want ook een zelfrijdende auto zit bijvoorbeeld vol met intelligente computers.

Hoe dat precies in zijn werk gaat, leer je in de EDUbox Artificiële intelligentie. Het begrip AI wordt erin uitgelegd, net zoals de ontstaansgeschiedenis en verschillende vormen van AI. Aan de hand van het spel 'Mensen vs. Zombies' gaan de leerlingen ten slotte zelf slimme machines aansturen.

Dit lessenpakket met een uitgebreid multimedialuik is op maat gemaakt van leerlingen uit het secundair onderwijs. In groepjes van 4 of 5 leren de leerlingen zelfstandig de achterliggende mechanismen en mogelijke valkuilen van AI kennen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Elke keer we naar muziek luisteren op Spotify, een serie kijken op Netflix of scrollen door Facebook en Instagram is er een slimme machine die ons gedrag en onze keuzes in de gaten houdt en hieruit bijleert. Heel handig, want zo krijgen we voortdurend persoonlijke suggesties aangereikt.

# data[].attributes.attachment_link.title
LearningApps - interactive and multimedia learning blocks

# data[].attributes.attachment_link.description
LearningApps - interactive and multimedia learning blocks

# data[].attributes.headline
Zill doelen Mediakundige ontwikkeling gedekt met alle mogelijke activiteiten

# data[].attributes.subject
Zill doelen Mediakundige ontwikkeling gedekt met alle mogelijke activiteiten

# data[].attributes.attachment_link.title
Mediakundige ontwikkeling VOORBEELDEN DOELEN MET KS

# data[].attributes.body
Kies goede verantwoorde apps

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kinderen brengen zoveel tijd door op tablets en de smartphones van hun ouders, uren ronddwalend door het enorme internationale aanbod van ontwikkelaars uit heel de wereld, dat we het tijd vonden om eens grondig te kijken wat er nou eigenlijk te doen is in app-land. We hielden het app-aanbod tegen het licht en formuleerden een goed, gezond, mediakritisch menu van apps dat de Cinekid-stempel van goedkeuring met verve kon dragen. Die bundelden we hier samen.

AppLab is de selectie apps die Cinekid uitkiest als voorbeeldstellend in het enorme internationale aanbod. In acht handige categorieën zijn onze app-tips makkelijk te vinden en te vergelijken. Alle apps in onze selectie zijn getest op kwaliteit, speelbaarheid en veiligheid. Ook testen we vanzelfsprekend op privacysettings en geven we leeftijdsadvies en een waarschuwing voor in-app aankopen of ongepaste content.

De selectie van deze AppLab-pagina wordt een aantal keer per jaar aangevuld. Cinekid werkt hiervoor samen met partners uit de gamewereld en de creatieve industrie: jonge game ontwikkelaars, vormgevers en beeldend kunstenaars, studio's uit binnen- en buitenland. Zij tippen de organisatie met het beste en het nieuwste app-aanbod naar hun smaak. Advies van de experts dus.

Voor AppLab is ook lesmateriaal beschikbaar voor in de klas, ontwikkeld dankzij de financiële steun van ABN AMRO Cultuurfonds.

AppLab in ombouw
In 2015 startte Cinekid het unieke project AppLab, een overzichtelijke maar kritische kijkwijzer voor ouders over het app-aanbod van het moment, gebundeld in een Cinekid-app.

In 2018 is er al zoveel veranderd in de digitale structuur waarop wij allemaal, kinderen in het bijzonder, aan onze digitale producten komen, dat we back to basic gaan: een overzichtelijke pagina waar we alles bundelen in nieuwe categorieën en per app uitleggen wat er zo bijzonder aan is, met een linkje naar de app store of Google Play.

Vanaf 2018 is onze website dé thuisbasis van de AppLab-selectie van Cinekid. De oude AppLab-app zal binnenkort uit de app store verdwijnen.

AppLab digitaal én fysiek
De nieuwste apps kun je ook fysiek ontdekken zoals bij de bibliotheek of het filmhuis bij jou in de buurt. Kijk hier wanneer en waar AppLab on Tour te vinden is.

AppLab bij jouw instelling of bedrijf? Bekijk hier de mogelijkheden.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen brengen zoveel tijd door op tablets en de smartphones van hun ouders, uren ronddwalend door het enorme internationale aanbod van ontwikkelaars uit heel de wereld, dat we het tijd vonden om eens grondig te kijken wat er nou eigenlijk te doen is in app-land.

# data[].attributes.body
Volg Steven Pinker

# data[].attributes.attachment_link.title
Harvard psychologist Steven Pinker: The idea that A.I. will lead to the end of humanity is like the Y2K bug

# data[].attributes.attachment_link.description
"False alarms to catastrophic risks can themselves be catastrophic," says the famous professor.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Eindtermen

Eindtermen voor het gewoon basisonderwijs en ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon basisonderwijs, types 1, 2, 7, 8

De leerlingen

1

hebben een positieve houding tegenover ict en zijn bereid ict te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

2

gebruiken ict op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier.

3

kunnen zelfstandig oefenen in een door ict ondersteunde leeromgeving.

4

kunnen zelfstandig leren in een door ict ondersteunde leeromgeving.

5

kunnen ict gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven.

6

kunnen met behulp van ict voor hen bestemde digitale informatie opzoeken, verwerken en bewaren.

7

kunnen ict gebruiken bij het voorstellen van informatie aan anderen.

8

kunnen ict gebruiken om op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier te communiceren.

Uitgangspunten

1. Globale visie op de eindtermen en ontwikkelingsdoelen ict

1.2 Verantwoording

Niemand twijfelt er nog aan dat informatie- en communicatietechnologie (ict) een blijvend fenomeen is dat bij steeds meer aspecten van het dagelijkse leven een plaats verovert.

Binnen het onderwijs is ict een vernieuwing die van onderuit is gestart. Aanvankelijk waren het individuele, enthousiaste leerkrachten en directeurs die ict hebben binnengebracht in de klas en de school. Dat leidde al van bij het begin tot grote verschillen binnen scholen en tussen scholen onderling. Na verloop van tijd werd computergebruik steeds sterker aangemoedigd en ondersteund door de pedagogische begeleiding, de nascholingsdiensten van de koepels, de onderwijsinspectie, de overheid. Er werd geïnvesteerd in materiaal en mensen. Sommige scholen zijn gestaag verder geëvolueerd, zij het in diverse richtingen. In andere is er nog maar nauwelijks sprake van ict-integratie in het school- en klasleven. Zo blijkt bij de instroom in het eerste jaar van het secundair onderwijs dat sommige leerlingen al heel vaardig zijn met computers, terwijl andere nog niet eens de echte basishandelingen beheersen. Het onderwijs heeft als maatschappelijke opdracht het ontstaan van mogelijke ongelijke kansen op vlak van ict-competenties in te dijken.

Er wordt op het vlak van ict-integratie een nood aan houvast vastgesteld in het basis- en secundair onderwijs. De komst van de ict-coördinator heeft die vraag nog versterkt. Er bestaat tot op heden geen bindend referentiekader voor een verantwoorde en educatief zinvolle integratie van ict in de klaspraktijk. Dat werkt niet enkel een groeiende ongelijkheid in de hand, maar brengt ook onrust en bad-practice met zich mee, zoals:

onzekerheid over wat kinderen en jongeren wel en niet moeten leren over/met/door de computer;

veel diversiteit in de aanpak (leren typen, applicatieprogramma's aanleren, een website leren maken,...);

onduidelijkheid over de inhoudelijke opdracht van ict-coördinatoren;

een groeiende ontmoediging bij ict-coördinatoren die werk willen maken van een pedagogisch onderbouwd ict-plan;

veel verloren energie, onder meer bij het werken aan interne visieteksten en leerlijnen;

de onmogelijkheid om een adequaat nascholingsbeleid te voeren;

scholen die een afwachtende houding aannemen tegenover ict-integratie.

Deze situatie werkt in de hand dat:

de lerarenopleiding op zoek is naar handvatten voor toekomstige leerkrachten om ict-gebruik in onderwijs doelgelijkgericht te introduceren;

de sector van de didactische uitgeverijen een afwachtende houding aanneemt;

de inspectie het moeilijk heeft om een formele, eenduidige houding aan te nemen tegenover ict;

Vlaanderen afwezig blijft in de Europese statistieken over het ict-curriculum van het basisonderwijs.

De Vlaamse overheid heeft het ict-gebruik op verschillende manieren ondersteund, onder meer met geld voor apparatuur, vorming en nascholing en met de professionalisering van het ict-schoolbeleid via de invoering van de ict-coördinatoren. Alhoewel de ondersteuning van de ict-coördinatoren dikwijls als onvoldoende wordt ervaren en de PC/KD-middelen inmiddels werden stopgezet, hebben beide initiatieven onder meer geleid tot een groeiende vraag naar opleiding en/of nascholing over ict in de lerarenopleiding, bij de begeleiding en de nascholing. Het was echter voor al deze instanties onduidelijk waarop al deze vormingsactiviteiten zich moeten baseren, wanneer zij een coherente visie en daarop geënte inhoud willen aanbieden aan de (aspirant-)leerkrachten.

De eindtermen en ontwikkelingsdoelen die vanaf de jaren '90 werden opgesteld, houden in geringe mate rekening met een van de belangrijkste maatschappelijke evoluties van de laatste kwarteeuw, namelijk de opkomst van informatie- en communicatietechnologie. Ten tijde van de ontwikkeling van de eindtermen was het te vroeg om een balans op te maken van de waarde van ict voor het onderwijs, laat staan dat het mogelijk was een wettelijk kader vast te leggen van wat leerlingen in de basisvorming moeten verwerven op het vlak van ict. Ook vandaag staan ontwikkelingen op technologisch gebied niet stil, maar om de waarde van ict als medium en inhoud nu reeds te vertalen in relevante minimumdoelen, bestaan meerdere redenen:

de behoefte aan een dynamisch curriculum;

de individuele behoefte aan ict-competentie;

de maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van scholen;

de jarenlange ervaringen met ict in de klas- en schoolpraktijk;

de troeven van ict als katalysator tot integratie en inclusie van personen met een handicap;

de resultaten uit het onderwijsonderzoek.

Op vraag van de toenmalige minister van Onderwijs en ter ondersteuning van het onderwijsveld, heeft de Dienst voor Onderwijsontwikkeling in 2003 een studie verricht over wat wenselijk en haalbaar is in het basisonderwijs. Daartoe werd gedurende meer dan een jaar samengewerkt met een groep van ervaringsdeskundigen. Dit resulteerde in 2004 in de brochure: 'ict-competenties in het basisonderwijs', een referentiekader met negen clusters van doelen onder negen 'hoofdcompetenties' en een groot aantal voorbeelden van goede praktijk.
Een formeel statuut heeft dit referentiekader evenwel niet. Daarom werd in de loop van 2005-2006 door de DVO dit voorstel van eindtermen en ontwikkelingsdoelen uitgewerkt.

1.2 Uitgangspunten

De inhoudelijke invulling van de eindtermen voor ict steunt op de volgende uitgangspunten:

de samenleving vraagt om een onderwijs dat rekening houdt met de mogelijkheden van ict;

het opnemen van ict in de eindtermen moet kansenongelijkheid helpen tegengaan;

ict draagt mogelijkheden in zich om het onderwijs- en leerproces te veranderen en te verbeteren;

de formulering van eindtermen/ontwikkelingsdoelen voor ict moet rekening houden met de buitenschoolse context;

een ict-stimuleringsbeleid vanwege de overheid moet leiden tot inspanningen van de scholen;

de school heeft zelf de verantwoordelijkheid om - vanuit een eigen visie en beleidskader - de mogelijkheden van ict in de klas te laten renderen;

ict-gebruik kan maar effectief zijn indien de integratiegraad voldoende hoog is;

het verwerven van ict-competenties bevordert de participatie aan de maatschappij en aan de arbeidsmarkt.

1.2.1 De samenleving vraagt om een onderwijs dat rekening houdt met de mogelijkheden van ict

Vanuit verschillende kanalen in de samenleving wordt aan het onderwijs gevraagd om rekening te houden met de mogelijkheden van ict in het onderwijs. De samenleving evolueert naar een kennissamenleving waarin het omgaan met ict een belangrijke basiscompetentie is geworden. Naarmate ict meer geïntegreerd raakt in de maatschappij, wordt het kunnen gebruiken van ict steeds meer een voorwaarde voor zelfstandig functioneren. Onderwijs zal dus aandacht moeten besteden aan kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes rond ict.

Het onderwijs heeft immers als maatschappelijke opdracht het ontstaan van mogelijke ongelijkheid, ook op vlak van ict, te voorkomen of in te dijken. Dat gebeurt door ict op te nemen in de eindtermen van het leerplichtonderwijs.

Verschillende stakeholders (zoals de overheid, ouders, het bedrijfsleven en niet in het minst leerlingen zelf) verwoorden de verwachting om ict te integreren op school en in de klas.

Verschillende overheidsbronnen benadrukken het belang van ict in het onderwijs, en ict als onderdeel van het curriculum in het bijzonder.

In de departementale visietekst van 2002 werd aan ict een belangrijke rol toegekend in het kader van een brede onderwijsvernieuwing (departement Onderwijs, 2002). "Ict kan ontwikkelingen als zorgverbreding, participatie, levenslang leren en intercultureel onderwijs ondersteunen" (p. 27). "Bovendien moet ict als basisvaardigheid worden aangeleerd binnen het kader van een didactiek van leren leren en zelfgestuurd leren". "Voldoende motief om als ict volwaardig in de ontwikkelingsdoelen, eindtermen en basiscompetenties in te schrijven".

In de beleidsnota van de minister van Onderwijs en Vorming komt ict uitvoerig aan bod. Het belang van ict-vaardigheid wordt benadrukt. Ook wordt aangegeven dat ict een positieve bijdrage kan leveren aan het onderwijs (p. 85/86). Deze visie wordt verder geoperationaliseerd in de beleidsbrief Onderwijs en Vorming 2005-2006. Een bijkomend element daarin is dat het nieuwe opleidingsprofiel ict voor de basiseducatie gebaseerd zal worden op de ict-eindtermen van het basisonderwijs en de eerste graad secundair onderwijs.

In het Digitaal Actieplan Vlaanderen van de Vlaamse regering lezen we: "Door via opname bij de eindtermen iedere leerling met ict in contact te brengen, zorgt het onderwijs ervoor dat alle leerlingen, ongeacht hun afkomst, een gelijkwaardige basisvorming krijgen. Ict biedt bovendien mogelijkheden om de leerprocessen specifiek af te stemmen op de beginsituatie en het leerritme van de leerlingen". De Vlaamse minister voor Onderwijs en Vorming onderschrijft en operationaliseert dit actieplan met de bedoeling "aangepaste leerdoelen voor ict te integreren in de eindtermen voor het leerplichtonderwijs".

De maatschappelijke context vraagt een specifieke invulling van de ict-competentie. Wat nodig is, is het probleemoplossend vermogen om met behulp van ict taken, problemen, aspiraties adequaat aan te pakken. Dat is een complexe competentie die ver afstaat van het aanreiken van één-op-één-oplossingen of het aanleren van louter technische, instrumentele of procedurele vaardigheden.

1.2.2 De formulering van eindtermen/ontwikkelingsdoelen voor ict moet rekening houden met de buitenschoolse context

We kunnen ervan uitgaan dat alle jongeren in zekere mate in contact komen met de mogelijkheden van ict. Maar niet iedereen is in staat die vaardigheden te verwerven die vanuit onderwijskundig oogpunt belangrijk worden geacht, zoals informatieverwerkingsvaardigheden of het zelfstandig gebruik van ict ter ondersteuning van het eigen leerproces. Ook heeft het onderwijs de verantwoordelijkheid om leerlingen op een veilige, bewuste en kritische manier te leren omgaan met ict, een vaardigheid die jongeren doorgaans niet spontaan verwerven in een buitenschoolse context. Vooral veilig internetgebruik blijkt een groeiend knelpunt voor jonge kinderen. Onderzoek maakt duidelijk dat de meeste jongeren in hun vrije tijd meer ict-vaardigheden verwerven dan op school. De school moet hiermee rekening houden en hierop verder bouwen. Daarbij moet ze bijzondere aandacht schenken aan vaardigheden die minder snel verworven worden buiten de school. In tegenstelling tot het inductieve leren thuis, zou dat binnen het onderwijs kunnen leiden tot graduele cursussen over instrumenteel ict-leren. De overtuiging groeit echter in binnen- en buitenland dat het verwerven van technische vaardigheden voor het basisonderwijs en de eerste graad van het secundair onderwijs ondergeschikt zijn aan het verwerven van betere informatie-, expressie- en communicatievaardigheden, die wel van cruciaal belang blijken voor (levenslang) lerenden.

1.2.3 Ict opnemen in de eindtermen moet kansenongelijkheid helpen tegengaan

De alomtegenwoordigheid van ict in de samenleving is een voldoende reden voor het onderwijs om ict in te zetten. Jongeren groeien op in een ict-rijke wereld en het buitensluiten van ict zou een wig drijven tussen school en samenleving. Een mogelijk gevolg van de sterke aanwezigheid van ict in de samenleving is dat sommige leerlingen ongelijke kansen krijgen om ict-competenties te verwerven. De verspreiding van om het even welke technologische ontwikkeling houdt namelijk altijd een risico in op het ontstaan van ongelijkheid.
Uit de onderwijsliteratuur wordt stilaan duidelijk dat verschillen op het gebied van ict de traditionele sociale en economische breuklijnen volgen. Deze ongelijkheid kan zich op verschillende manieren manifesteren, bijvoorbeeld onder de vorm van ongelijke toegang tot of gebruik van ict op basis van de achtergrondkenmerken van de gebruiker (bv. op basis van sekse, sociale of economische status, ...). Uit recent onderzoek blijkt dat er in ons land bij vijftienjarigen een zeer grote kloof bestaat tussen de 'lage-frequentie-ictgebruikers' en de 'hoge-frequentie-ict-gebruikers'. Het onderwijs heeft bijgevolg de maatschappelijke opdracht te anticiperen op het ontstaan of het vergroten van deze nieuwe vorm van ongelijkheid.

Bovendien heeft ict een compenserend vermogen in zich. Het biedt namelijk bijkomende mogelijkheden aan leerlingen met beperkingen op het vlak van mobiliteit, leervaardigheid, gezondheid, leervermogen, visueel en auditief functioneren, enz. Dit impliceert dat ook voor leerlingen met een verstandelijke handicap of een functiebeperking de toegang tot de ict-rijke wereld moet verzekerd worden. Het opnemen van ict-competenties als ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon onderwijs zal dat stimuleren.

1.2.4 Ict draagt mogelijkheden in zich om het onderwijs- en leerproces te verbeteren

Het staat niet langer ter discussie dat ict een plaats moet krijgen in het onderwijs. Vanaf het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw is het kennisbestand over de waarde van ict ter ondersteuning van onderwijsleerprocessen steeds groter geworden. Stilaan wordt duidelijk dat ict een betekenisvolle bijdrage kan leveren voor het versterken van het leren en onderwijzen. Niet alleen houdt ict mogelijkheden in om de leerprestaties te verbeteren, ict blijkt ook positieve effecten te kunnen hebben voor de motivatie van leerlingen, het ondersteunen van hedendaagse leervormen zoals samenwerkend leren en zelfsturend leren, betrokkenheid van de ouders bij het leren, etc. Ict reikt leerkrachten ook bijkomende mogelijkheden aan op het vlak van variatie, differentiatie en remediëring. Bovendien kan, zoals reeds eerder vermeld, ict ingezet worden om functiebeperkingen te compenseren en zelfs te neutraliseren. Dit kan de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van mensen met een handicap vergroten, ook binnen het onderwijs. Door de opkomst van ict zijn de communicatiemogelijkheden voor personen met een visuele, auditieve of verstandelijke handicap sterk uitgebreid en is het bereik van motorisch gehandicapten sterk toegenomen.

Kortom, de laatste jaren geeft het onderwijsonderzoek steeds meer aanwijzingen dat ict een bijdrage kan leveren om het onderwijs te verbeteren in termen van leerprestaties, leermotivatie- en attituden. We gaan daar op deze plaats niet dieper op in, maar verwijzen de belangstellende lezer naar enkele relevante bronnen.

Een aantal onderzoekers stelt vast dat het niet eenvoudig is tot eenduidige uitspraken te komen over de waarde van ict voor het onderwijs. Dit kan echter niet aanzetten tot een relativerende houding ten aanzien van het belang van ict in het onderwijs. Het is immers onderzoekstechnisch zeer moeilijk de effecten van de inzet van ict in het onderwijsleerproces te isoleren van andere beïnvloedende factoren. Bovendien toont meer en meer onderzoek aan dat ict het leren en onderwijzen ten goede komt indien aandacht wordt geschonken aan de hele onderwijsleercontext, dus niet enkel aan ict als medium. Kortom, het is niet omdat ict wordt ingezet in de klas dat het leren van leerlingen automatisch verbetert. Leerrendement staat in functie van de kwaliteit van de organisatie van de leeromgeving en van de instructie in het bijzonder.

1.2.5 Een ict-stimuleringsbeleid vanwege de overheid moet leiden tot minimale inspanningen van de scholen

De laatste tien jaar zijn er in Vlaanderen aanzienlijke bedragen geïnvesteerd voor de integratie van ict in het onderwijs: het financieringsprogramma PC/KD, de afspraken met de bedrijfssector, de ondersteunende projecten (Rivierenproject, ENIS-project, Anywize, Klascement, de programmamatrix, ICTwijs, Wai-Not, enz.), de betoelaging van ict-coördinatoren, REN-Vlaanderen, enz. Al die stimulerende maatregelen werden getroffen zonder dat scholen zich kunnen beroepen op een wettelijk referentiekader over de plaats van ict in het basis- en secundair onderwijs. Het opstellen van ict-eindtermen/ ontwikkelingsdoelen moet de onduidelijkheid in het onderwijsveld wegwerken over wat verwacht kan worden van leerlingen. Het kan voor scholen ook duidelijk maken wat géén deel uitmaakt van wat leerlingen minimaal moeten kunnen aan de hand van ict.

1.2.6 De school heeft zelf de verantwoordelijkheid om - vanuit een eigen visie en beleidskader - de mogelijkheden van ict in de klas te laten renderen

Eindtermen/ontwikkelingsdoelen voor ict schetsen de contouren van wat van de school wordt verwacht op vlak van ict. Dit zorgt geenszins voor een uniformisering van wat er in scholen zal gebeuren met ict. Door de keuze voor leergebied-/vakoverschrijdende eindtermen is het nadrukkelijk niet de bedoeling om er een apart vak van te maken. Ict biedt kansen binnen alle vakken en leergebieden. Evenwel doen de eindtermen/ontwikkelingsdoelen geen uitspraak hoe en in welke vakken of leergebieden ict moet worden geïntegreerd. Het is aan de school om daar afspraken rond te maken. De integratie van ict is geen verantwoordelijkheid van de individuele leraar, maar van het hele schoolteam, op basis van haar visie op goed onderwijs. Een strategische en planmatige aanpak van het ict-beleid zorgt voor een geleidelijke en doelmatige integratie van ict in het onderwijsaanbod.

1.2.7 Ict-gebruik kan maar effectief zijn indien de integratiegraad voldoende hoog is

Verschillende studies in het buitenland tonen aan dat de integratiegraad van ict in de klas, ondanks alle overheidsmaatregelen, behoorlijk laag ligt. Zolang er in scholen weinig leertijd wordt uitgetrokken om met ict te leren omgaan, of via ict kennis en vaardigheden te verwerven, kan men ook niet verwachten dat ict een effect heeft op het leerrendement. Het voorstellen van eindtermen/ontwikkelingsdoelen voor ict moet een minimale integratiegraad garanderen.

1.2.8 Het verwerven van ict-competenties bevordert de participatie aan de maatschappij en aan de arbeidsmarkt

Eindtermen/ontwikkelingsdoelen voor ict dienen op een competentiegerichte manier te worden benaderd. Dit wil zeggen dat het onderwijs competenties moet aanreiken die de lerende in staat stellen om in de toekomst en buiten de school bepaalde taken op een effectieve manier uit te voeren aan de hand van ict. Een ict-competentie kan (als metafoor) worden voorgesteld als een ijsberg waarbij de ict-kennis en -vaardigheden slechts het zichtbare topje vormen. Onderliggend bevindt zich een aantal complexe (metacognitieve) vaardigheden en attituden, zoals het ontwikkelen van een positieve ingesteldheid ten aanzien van het gebruik van ict, de bereidheid ict te integreren voor het oplossen van een probleem, een kritisch en bewust standpunt innemen ten aanzien van ict als maatschappelijk fenomeen, enz.
Het geleidelijk ontwikkelen van deze vaardigheden van een hogere orde, stelt de lerende in staat ze te transfereren naar situaties buiten de formele leercontext. De lerende wordt met andere woorden voorbereid om zich te positioneren in een wereld waarin het belang van ict-toepassingen steeds toeneemt.

2. Toelichting bij de ict -eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor het basisonderwijs en voor de eerste graad van het secundair onderwijs

2.1 Eindterm/ontwikkelingsdoel 1

De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ict en zijn bereid ict te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

Toelichting
Naast het ontwikkelen van een positieve houding ten aanzien van ict, wordt ook de bereidheid om ict te gebruiken als middel om te leren, aangescherpt. Ict kan immers behalve een aanvullende rol, ook een remediërende en compenserende rol vervullen.

Zoals reeds aangegeven in de visietekst speelt het ict-gebruik op school een compenserende rol voor mensen met een beperking. Dat geldt evenzeer voor diegenen die thuis niet de mogelijkheden hebben om met ict te leren omgaan. Maar ook moet ict op school een compensatie bieden voor vaardigheden en attitudes die bij thuisgebruik niet of veel minder worden verworven.

2.2 Eindterm/ontwikkelingsdoel 2

De leerlingen gebruiken ict op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier.

Toelichting
Met 'veilig' wordt bedoeld dat leerlingen alert zijn voor ondermeer schadelijke of discriminerende inhouden en voor het bestaan van virussen, spam en pop-ups. Ze geven geen persoonlijke en vertrouwelijke informatie door aan onbekenden. Ze kweken de reflex aan om dubieuze berichten en ongewone inhouden te signaleren.

Bij 'verantwoord gebruik' wordt bijvoorbeeld gedacht aan de zorg voor apparatuur en software. Dat houdt ondermeer in dat leerlingen rekening houden met de financiële en ecologische aspecten van ict-gebruik: zij printen bv. niet elk document uit en respecteren de afspraken over downloaden en kopiëren.

Verantwoord gebruik heeft ook ethisch-sociale aspecten. Leerlingen gebruiken ict niet om anderen lastig te vallen en te pesten. Ze hebben respect voor de intellectuele eigendom van anderen bij het gebruik van informatie en software. Er is ook de zorg voor zichzelf: de leerlingen werken op een ergonomisch verantwoorde manier met de computer.

'Doelmatigheid' heeft te maken met zich afvragen of de middelen in verhouding staan tot het doel. Leerlingen leren hun ict-gebruik kritisch te overdenken. Zij houden bij het werken met ict steeds hun doel voor ogen. Ze gebruiken ict enkel waar dat zinvol is, ze proberen bv. de duur van hun ict-gebruik realistisch in te schatten en te bewaken.

2.3 Eindterm/ontwikkelingsdoel 3

De leerlingen kunnen zelfstandig oefenen in een door ict ondersteunde leeromgeving.

Toelichting
Nadat kinderen en jongeren nieuwe leerinhouden verworven hebben, is het van belang dat ze voldoende mogelijkheden krijgen om te oefenen. De computer kan daarvoor een nuttig hulpmiddel zijn. Wij denken bijvoorbeeld aan de wijd verspreide oefenprogramma's.

De meerwaarde van deze vorm van ict-integratie kan onder meer bestaan uit: variatie (in oefenvormen, het inspelen op verschillende leerstijlen..), differentiatie (op het vlak van tempo en niveau), geïndividualiseerde feedback of tijdswinst bij de evaluatie.

2.4 Eindterm/ontwikkelingsdoel 4

De leerlingen kunnen zelfstandig leren in een door ict ondersteunde leeromgeving.

Toelichting
Met zelfstandig leren wordt bedoeld dat de leerlingen nieuwe leerinhouden verwerven en verwerken, waarbij de computer als het ware de rol van de leerkracht overneemt. Een voorbeeld is de werkvorm waarbij de leerling stapsgewijze geleid wordt naar de sites waar informatie te vinden is, en door gerichte opdrachten die informatie moet verwerken. Ook kunnen de leerlingen bv. een simulatie uitvoeren aan de hand van een voor hen geschikt educatief programma en daar conclusies uit trekken. In het secundair onderwijs gebruiken steeds meer scholen een open leercentrum om leerlingen zelfstandig te leren werken. Ook voor leerlingen met lage cognitieve mogelijkheden worden programma's ontworpen.

2.5 Eindterm/ontwikkelingsdoel 5

De leerlingen kunnen ict gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven.

Toelichting
Ict kan het creëren faciliteren. Dat betekent dat zij creatief kunnen omgaan met beelden, woorden, eventueel klank. Wij denken aan het maken van een attractieve affiche met woord en beeld, een menukaart, het illustreren van een zelfgemaakte tekst, het maken een elektronische 'collage', het gebruik van digitale fotografie. De leerlingen kunnen daarbij gebruik maken van de elementaire mogelijkheden die allerlei tekst-, beeld- en tekenprogramma's bieden. Door het aanwenden van ict krijgen leerlingen bijkomende kansen om hun ideeën te verwezenlijken.

2.6 Eindterm/ontwikkelingsdoel 6

De leerlingen kunnen met behulp van ict voor hen bestemde digitale informatie opzoeken, verwerken en bewaren. (Enkel basisonderwijs)

De leerlingen kunnen met behulp van ict digitale informatie opzoeken, verwerken en bewaren. (Enkel eerste graad SO en BuSO.)

Toelichting
Het zoeken van informatie situeert zich hier gedeeltelijk in de 'elektronische bibliotheek' die ter beschikking staat op cd-roms, de schoolserver of op het internet. Wij denken aan elektronische encyclopedieën, vertaalwoordenboeken, educatieve cd-roms met tekst, beeld, geluid, animatie ... en uiteraard webpagina's. Net zoals de leerlingen vooral hun gading zullen vinden in het op hen gerichte deel van de echte bibliotheek, kan de leerkracht hier een 'platform' afbakenen met enkel voor hen geschikte of specifiek op hen gerichte informatie. Hij kan de leerlingen ook laten werken met speciaal voor het onderwijs ontworpen zoekrobots.

Met het verwerken van informatie bedoelen wij bijvoorbeeld dat zij uitmaken wat er interessant is in het kader van hun doel of opdracht; dat zij deze informatie gebruiken om oplossingen te geven voor een vraag of een opdracht; dat zij deze informatie ordenen om ze nadien te kunnen voorstellen aan anderen en dat zij de informatie representeren onder een andere vorm, zoals een grafiek, een schema, een affiche... In de eerste graad van het secundair onderwijs denken we ook aan het representeren en groeperen van cijfergegevens in tabelvorm (rekenblad).

Het begrip digitale informatie dient ruim geïnterpreteerd en omvat ook het omzetten van informatie naar een elektronische drager, bv. het gebruik van foto's of krantenartikels die men eerst ingescand heeft.

De reikwijdte van deze eindterm wordt qua inhoud beperkt door de context van de leerinhouden van het betreffende niveau, qua moeilijkheid door eindtermen/ ontwikkelingsdoelen die deze contexten aflijnen. Bijvoorbeeld voor informatieverwerken gelden hier ook de beperkingen in het basisonderwijs inzake verwerkingsniveau, afstandsniveau en tekstsoorten die de eindtermen/ontwikkelingsdoelen voor lezen vastleggen. Voor de eerste graad beperken de eindtermen de gebruikte teksten niet meer als 'voor hen bestemd'. Dat betekent dat deze eindterm daar ook inhoudt dat leerlingen geleidelijk criteria leren hanteren om een digitale bron op haar inhoudelijke kwaliteit te beoordelen.

2.7 Eindterm/ontwikkelingsdoel 7

De leerlingen kunnen ict gebruiken bij het voorstellen van informatie aan anderen.

Toelichting
Het gaat hier om het proces van het voorstellen op zich: leerlingen die, alleen of in samenwerking met anderen, in staat zijn om informatie aan anderen mee te delen of te tonen met ondersteuning van multimedia, bijvoorbeeld een leerling vertelt in de kring op maandagmorgen iets over het voorbije weekend, daarbij ondersteund door een paar elektronische foto's. Een leerling uit de derde graad geeft een 'spreekbeurt'. Hij gebruikt daarbij ook bewegende elektronische beelden. Een leerling uit opleidingsvorm 3 gebruikt digitale foto's om een sfeerbeeld te brengen over zijn stage.

Het genereren van die te presenteren info zit vervat onder eindterm 6 namelijk onder de term 'verwerken' of onder eindterm 5 'creatief vormgeven'. Bijgevolg gaat het hier over het voorstellen op zich, niet over het 'maken van een presentatie'.

2.8 Eindterm/ ontwikkelingsdoel 8

De leerlingen kunnen ict gebruiken om op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier te communiceren.

Toelichting
Met communiceren bedoelen wij hier dat leerlingen de faciliteiten die ict biedt, kunnen gebruiken om informatie (onder de vorm van woord, beeld, klank) te geven of te vragen aan derden. Daarbij denken wij aan mogelijkheden die een bijdrage kunnen leveren aan het leerproces, zoals afspraken maken via e-mail of SMS, elektronische documenten meesturen met een e-mailbericht, contacten leggen en informatie verzamelen voor een studiebezoek, live chatten met leerlingen van een andere school, gebruiken van internetfora, blogging, enz.

De toevoegingen 'veilig, verantwoord', focussen op de elementaire regels en omgangsvormen voor ict-communicatie. De leerlingen leren onder meer omgaan met de conventies en regels die op het net gelden, soms netetiquette genoemd.

Met 'doelmatig' wordt bedoeld dat leerlingen zich afvragen wat het beste communicatiemiddel is, in functie van hun doel.

Het is aan de scholen om te oordelen welke de meest gangbare communicatiemiddelen en - applicaties zijn (of worden in de toekomst).

Ook voor leerlingen met een verstandelijke beperking bestaan er specifieke ict-hulpmiddelen voor communicatie.

2.9 Eindterm/ontwikkelingsdoel 9

De leerlingen kunnen afhankelijk van het te bereiken doel adequaat kiezen uit verschillende ict-toepassingen. (Enkel eerste graad SO en BuSO.)

Toelichting
Niemand zal ooit 100% ict-competent zijn. Maar als men zich afvraagt wat de kenmerken zijn van een ict-competent iemand, dan komt men bij iemand die in staat blijkt om bij elk probleem of doel keuzes te maken uit een breed scala van programma's, applicaties of instrumenten, al of niet elektronisch. Een één-op-één benadering in het onderwijs, waarbij men uitgaat van één programma voor één doel, staat daar haaks op. Vandaar dat het belangrijk is dat leerlingen ontdekken dat er meerdere middelen zijn om bv. tekst, foto's, grafieken te bewerken (ook open software), berekeningen te maken, een voorstelling te ondersteunen, een route naar de stageplaats uit te stippelen ... Deze keuzes moeten adequaat gebeuren.

Dat geldt niet enkel voor software, maar evenzeer voor het gebruik van communicatiemiddelen. Zoals hierboven reeds aangegeven kiezen ze op basis van hun kennis en ervaring van de kenmerken ervan (vb. snelheid, kostprijs, gebruiksgemak), voor het communicatiemiddel dat het best aansluit bij hun doel.

2.10 Eindterm/ontwikkelingsdoel 10

De leerlingen zijn bereid hun handelen bij te sturen na reflectie over hun eigen en elkaars ict-gebruik. (Enkel eerste graad SO en BuSO.)

Toelichting
Het reflecteren is een gevolg van adequaat leren kiezen. Door te reflecteren op de gebruikte middelen, en de bekomen resultaten te vergelijken, leren de leerlingen de verschillende eigenschappen, voor- en nadelen van de aangewende middelen, programma's, applicaties. Daarom is dit ook een ict-competentie.

Het is dus nuttig om leerlingen, probleemoplossend, met verschillende middelen te laten experimenteren. Daarna kunnen de producten en de processen met elkaar vergeleken worden. Deze werkwijze zal hen ervaring opleveren waarvan ze bij een volgende opdracht profijt kunnen halen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Eindtermen voor het gewoon basisonderwijs en ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon basisonderwijs, types 1, 2, 7, 8 De leerlingen 1 hebben een positieve houding tegenover ict en zijn bereid ict te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. 2 gebruiken ict op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mediawegwijzer: Neen tegen cyberpesten

Wist je dat 1 op 10 jongeren recent slachtoffer werd van cyberpesten? En dat cyberpesten vaak zijn oorsprong vindt op school? Het is daarom belangrijk om als school een daadkrachtig en efficiënt anti-cyberpestbeleid te voeren met preventie, reactie en nazorg samen met alle leerkrachten, leerlingen en ouders.

De Mediawegwijzer Neen tegen Cyberpesten geeft je inzicht in de problematiek van cyberpesten en stelt een aantal maatregelen voor die je kunt inzetten op school.

Lees hem hieronder, download hem of bestel een papieren versie!
Een Mediawegwijzer is een thematisch infomagazine van Mediawijs voor leerkrachten. Voor dit magazine werkten we samen met MIOS-UAntwerpen. Illustraties Sarah Vanbelle.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mediawegwijzer: Neen tegen cyberpesten Wist je dat 1 op 10 jongeren recent slachtoffer werd van cyberpesten? En dat cyberpesten vaak zijn oorsprong vindt op school? Het is daarom belangrijk om als school een daadkrachtig en efficiënt anti-cyberpestbeleid te voeren met preventie, reactie en nazorg samen met alle leerkrachten, leerlingen en ouders.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Vlaams Mediawijs Congres 2020 - Apestaartjaren: save the date!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Vlaams Mediawijs Congres 2020 - Apestaartjaren: save the date!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mediawegwijzer: Games in de klas

Heel veel leerlingen spelen games thuis en bij vrienden. Dat is vooral een leuk tijdverdrijf. Games spelen tegelijkertijd is op intrinsieke motivatie ("ik vind het leuk, nuttig, belangrijk ...") en op extrinsieke motivatie ("ik krijg beloningen, punten ..."). En daarmee kun je ook leerlingen trachten te motiveren om te leren.

Met games kun je werken aan verschillende leeruitkomsten:

Kennisoverdracht

Vaardigheden aanleren

Attitude- of gedragsverandering

De nadruk ligt daarbij op een actieve rol van leerlingen om via games ervaringen op te doen en daaruit met reflectie te leren.

Veel leerkrachten zitten nog met vragen over het nut en de mogelijkheden van het werken met games in de klas. Met de Mediawegwijzer Games in de Klas biedt Mediawijs je inzicht in hoe games leren stimuleren en hoe je ze kunt gebruiken in de klas.

Lees hem hieronder, download hem of bestel een papieren versie!
Een Mediawegwijzer is een thematisch infomagazine van Mediawijs voor leerkrachten. Illustratie: Sarah Vanbelle

# data[].attributes.attachment_link.description
Mediawegwijzer: Games in de klas Heel veel leerlingen spelen games thuis en bij vrienden. Dat is vooral een leuk tijdverdrijf. Games spelen tegelijkertijd is op intrinsieke motivatie ("ik vind het leuk, nuttig, belangrijk ...") en op extrinsieke motivatie ("ik krijg beloningen, punten ..."). En daarmee kun je ook leerlingen trachten te motiveren om te leren.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mediawegwijzer: Sociale Media op School

Sociale media hebben een grote impact op ons dagelijks leven. Dus moeten we er op een goede manier mee leren omgaan. Leerkrachten spelen daarin een belangrijke rol, maar hebben vaak nog heel wat vragen over het gebruik van sociale media in het onderwijs.
Met de Mediawegwijzer Sociale Media op School biedt Mediawijs scholen en leerkrachten een theoretisch en praktisch houvast te bieden voor het efficiënt en effectief gebruik van sociale media.

Lees hem hieronder, download hem of bestel een papieren versie!

Wil je meer? Kijk dan eens in het boek (W)onderwijze media.
Een Mediawegwijzer is een thematisch infomagazine van Mediawijs voor leerkrachten.
Illustraties: Sarah Vanbelle

# data[].attributes.attachment_link.description
Mediawegwijzer: Sociale Media op School Sociale media hebben een grote impact op ons dagelijks leven. Dus moeten we er op een goede manier mee leren omgaan. Leerkrachten spelen daarin een belangrijke rol, maar hebben vaak nog heel wat vragen over het gebruik van sociale media in het onderwijs.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
*Vernieuwd, uitgebreid en interactief* EDUbox Nepnieuws

Desinformatie en nepnieuws zijn alomtegenwoordig. En bovendien niet zo eenvoudig te ontmaskeren.VRT NWS, Mediawijs, Arteveldehogeschool en imec maakten daarom de EDUbox Nepnieuws voor het secundair onderwijs. De EDUbox informeert leerlingen uit het secundair onderwijs over nepnieuws en geeft hen tips en tricks. De box sluit aan bij tal van eindtermen in het secundair onderwijs die gaan over kritisch denken, mediawijsheid, weerbaarheid en respect.

Met de EDUbox kruipen jongeren kruipen in de huid van een "nepnieuwsdetectieve". Stap voor stap, met behulp van fiches en opdrachten gekoppeld aan een digitaal luik op VRT.be, leren ze spelenderwijs nepnieuws te ontmaskeren. Ze krijgen tips zoals "check de datum", "check de auteur", "check de bron". VRT-journalisten leggen in video's uit hoe ze op de redactie informatie en beeldmateriaal controleren.

De EDUbox Nepnieuws bestaat uit 6 delen:

een introductie,

dé basis met tips en tricks en

een oefening,

twee hoofdstukken die dieper ingaan op nepnieuws (uitbreiding) en

extra inspiratie.

Onder begeleiding van de leerkracht discussiëren leerlingen over actuele onderwerpen, die aan bod komen in de EDUbox.

Vernieuwd, interactief en de 'Coronaversie'

De EDUbox werd in november 2020 vernieuwd met recentere voorbeelden. De vorige versie is zeker nog bruikbaar, maar als je graag met actuelere voorbeelden werkt, kan je deze toevoegen of de nieuwe versie afprinten.

Speciaal voor afstandsonderwijs maakten we een interactieve videoversie.

Bovendien is er een speciale uitbreiding: de Coronaversie!

Praktisch

Er zijn ondertussen een reeks EDUboxen beschikbaar voor onderwijs, zoals Data in de pers, Nepnieuws, Artificiële intelligentie en Sociale media

Een EDUbox is een educatieve tool van VRT NWS om jongeren op een andere manier te laten kennismaken met verschillende maatschappelijke thema's en wordt ontwikkeld met expertpartners zoals Mediawijs. Naast met alle content die VRT NWS maakt op radio, tv, online en via sociale media, informeert en inspireert VRT NWS ook zo jongeren en stimuleert hen om zelf aan de slag te gaan. De boxen zijn ontwikkeld om te gebruiken in de klas. Leerlingen of studenten werken in kleine groepjes met een box gevuld met fiches. De fiches bevatten een klein stukje theorie, praktijkoefeningen en opdrachten. bij de box hoort ook een digitaal luik met audiovisueel materiaal. EDUbox werd mee mogelijk gemaakt door VRT Sandbox: een accelerator in VRT voor externe start-ups , die samen met VRT projecten kunnen uitbouwen. Daarnaast faciliteert VRT Sandbox ook ondernemerschap binnen de VRT. Medewerkers krijgen de ruimte om met nieuwe ideeën te spelen, VRT Sandbox ondersteunt projectmatig en financieel waar nodig. EDUbox is in deze veilige speelruimte kunnen groeien van idee tot prototype tot volwaardig product.

# data[].attributes.attachment_link.title
*Vernieuwd, uitgebreid en interactief* EDUbox Nepnieuws

# data[].attributes.attachment_link.description
Vernieuwd, uitgebreid en interactief* EDUbox Nepnieuws Desinformatie en nepnieuws zijn alomtegenwoordig. En bovendien niet zo eenvoudig te ontmaskeren.VRT NWS, Mediawijs, Arteveldehogeschool en imec maakten daarom de EDUbox Nepnieuws voor het secundair onderwijs. De EDUbox informeert leerlingen uit het secundair onderwijs over nepnieuws en geeft hen tips en tricks.

# data[].attributes.body
bevraag je team naar hun ediagebruik en competenties en ga er et elkaar over in gesprek.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mediawijs - Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
10 Mediaprofielen

WAT? Ben je een eekhoorn die vlot van het ene naar het andere programma springt op zijn computer, tablet of smartphone? Of eerder een egel, die zijn stekels opzet als hij het woord 'online' nog maar hoort?
Kom het te weten aan de hand van de mediaprofieltest ( www.mediaprofiel.be), tien mediaprofielen en drie hands-on methodieken.

VOOR WIE? De tien profielen zijn ontwikkeld voor middenveldorganisaties en beleidsactoren die willen werken aan de mediacompetenties in hun organisatie of werkingsgebied. De mediaprofielen en mediaprofieltest bieden hiervoor een belangrijk startpunt.

MEER INFO?
Surf naar www.mediaprofiel.be of mail naar info@mediawijs.be.

Werken mee aan dit initiatief

# data[].attributes.attachment_link.description
10 Mediaprofielen WAT? Ben je een eekhoorn die vlot van het ene naar het andere programma springt op zijn computer, tablet of smartphone? Of eerder een egel, die zijn stekels opzet als hij het woord 'online' nog maar hoort? Kom het te weten aan de hand van de mediaprofieltest ( www.mediaprofiel.be), tien mediaprofielen en drie hands-on methodieken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Als mensen seksueel getinte beelden foto's van zichzelf maken, verzenden, ontvangen of delen, noemen we dat sexting.

# data[].attributes.body
(gameverslaving nascholing)

# data[].attributes.body
een organisatie binnen BvL die vorming geeft rond verslavingsproblematieken en preventie.

# data[].attributes.body
boekbespreking

# data[].attributes.attachment_link.title
boekbespreking Ken je digitaal DNA Lieven De Mazez

# data[].attributes.headline
Klikken doet Kicken: UNPLUGGED workshop over smartphoneverslaving

# data[].attributes.subject
Klikken doet Kicken: UNPLUGGED workshop over smartphoneverslaving

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
We kunnen schermen niet meer uit ons dagelijks leven bannen. Enkele uurtjes gamen met vrienden van over de hele wereld, ondertussen Spotify in onze oren, een WhatsApp'je sturen en Facebook checken. Misschien ook voor jou en je leerlingen een dagelijkse realiteit?
Het baart de samenleving stilaan zorgen want is te veel schermtijd wel gezond? Kun je er verslaafd aan raken? En wat doet al dat schermgebruik met ons brein?
Vanuit onze expertise met verslaving ontwikkelden we een training voor leerkrachten rond het thema schermverslaving. Na deze training ben je in staat om een project in jouw klas te organiseren.

Training

De Sleutel organiseert navormingen rond schermverslaving. Tijdens deze vorming proberen we een antwoord te vinden op volgende vragen:

Moeten we ons zorgen maken over het smartphonegebruik bij jongeren?

Dienen scholen leerlingen te beschermen tegen overmatig schermgebruik?

Waarom is het belangrijk om de nadruk te leggen op slaap, beweging, verveling, concentratie en offline vriendschappen?

Digitale detox versus digitale voedzaamheid... What's in a name?

Wat zegt de wetenschap over schermverslaving?

Is de jeugd verslaafd? En zo ja, kunnen ze behandeld worden?

Met welk lesmateriaal kan ik aan de slag?

Wil je een vorming volgen met het volledige team? Mail naar preventie@desleutel.be.

Na de vorming heb je als leerkracht voldoende oefeningen, activiteiten en inhoudelijke bagage om een project rond schermen op jouw school uit te werken.

Enkele reacties op de navorming:

Leerzaam, actueel, bruikbaar ... een aanrader

Een fijne training met materiaal waar je mee aan de slag kan...

Praktische tools en leuke materiaal. Zeker bruikbaar tijdens de lessen PAV

Heel activerende training waar ik mee aan de slag ga!

Veel bijgeleerd! Als 60 jarige toch wel wat hiaten in mijn game-woordenschat

Zeer bruikbaar zowel voor privé als school

Materiaal

Handleiding voor de leerkracht

Leerlingenboekje

# data[].attributes.attachment_link.description
We kunnen schermen niet meer uit ons dagelijks leven bannen. Enkele uurtjes gamen met vrienden van over de hele wereld, ondertussen Spotify in onze oren, een WhatsApp'je sturen en Facebook checken. Misschien ook voor jou en je leerlingen een dagelijkse realiteit? Het baart de samenleving stilaan zorgen want is te veel schermtijd wel gezond?

# data[].attributes.attachment_link.description
Waar draait het om? Welke zijn de belangrijkste begrippen en uitgangspunten? Waar moet je als school rekening mee moet houden? Om de scholen te helpen vind je op deze website heel wat praktische informatie over en rond de AVG.

# data[].attributes.body
nieuwe website op KathOndVla

# data[].attributes.headline
Aanbod computationeel denken in onderwijs

# data[].attributes.subject
Aanbod computationeel denken in onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Shipping begins early 2020

LEGO® Education SPIKE™ Prime is a powerful STEAM learning solution for years 7-9 that combines LEGO bricks, Scratch programming language, and a programmable multi-port Hub to help every learner become a confident learner.
Shipping begins early 2020.
Learn more

LEGO Education Solutions

Early Learning

LEGO ® Education Solutions for early learning use play to open up the world of early math, science, and language skills for young children. Foster a love of discovery and investigation to help the youngest students develop social and emotional skills that set them up for a lifetime of successful learning.

Primary

LEGO ® Education Solutions for primary school provide the engaging, hands-on experiences students need to explore core STEM concepts and link them to real-life phenomenon. Solutions grow with students as they problem-solve and discover how science, technology, engineering, and math affect their everyday life.

Secondary

LEGO ® Education Solutions for secondary school grow with students as they engage at every level, providing hands-on experiences that stimulate communication, creativity, collaboration, and critical thinking skills - so they can succeed in their STEM classes today and realize their full potential as digital citizens and leaders tomorrow.

Students' confidence in their ability to learn and solve problems sets them up for lifelong success. Read More >

Now available: MINDSTORMS EV3 MicroPython Programming Language

The new EV3 MicroPython programming language, now standard for all EV3 secondary school content, is an optimised version of Python for micro-controllers and enables students to acquire skills directly applicable to real-world Python programming.

See how EV3 works with Python

Coding Express is our new creative, intuitive and versatile solution that will inspire your early learners to explore early coding concepts while also developing critical 21st century skills such as confidence, creativity and collaboration. The new action bricks will make the train come to life as the children place them around the tracks to sound the horn, turn the lights on and off, pause and refuel, change direction and stop the train. The solution includes teacher material developed to inspire educators to help children understand basic early coding concepts, such as sequencing, looping and conditional coding.

Find a Distributor

New: Our lesson plans are here!

Browse our comprehensive lesson plans for STEM, maker, coding, computer science, social & emotional development and more! Our lessons are hands-on and come in a range of challenge levels and lengths, from 30 to 120 minutes.

Browse lessons

A Continuum of Making and Learning

From preschool to middle school, LEGO Education provides a continuum of hands-on playful learning tools that engage every pupil's natural curiosity, and help them develop the skills and confidence they'll need in the future.

become a maker

# data[].attributes.attachment_link.description
For 35 years we at LEGO® Education have been working with teachers and educational specialists like you to deliver playful learning experiences that bring subjects to life in the classroom and make learning fun and impactful. We have a wide range of hands-on and digital educational resources that encourage pupils to think creatively, reason systematically and release their potential to shape their own future.

# data[].attributes.body
rbegaideM

# data[].attributes.attachment_link.description
MediaNest is een initiatief van Mediawijs in samenwerking met meer dan 20 partners en met steun van de Vlaamse Overheid

# data[].attributes.attachment_link.title
G Suite for Education | Google for Education

# data[].attributes.attachment_link.description
Een pakket met tools die zijn ontworpen om docenten en leerlingen van alles te voorzien terwijl ze samen leren en innoveren.

# data[].attributes.body
Ict-praktijkvoorbeelden

# data[].attributes.attachment_link.description
Ideeën om binnen je klas ict een plaats te geven in het leerproces van de leerlingen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Heb je een vraag over privacy? Zit je in de problemen? Of wil je jouw privacy beter beschermen? Ontdek hier alle tips & tricks.

# data[].attributes.body
https://share.nearpod.com/vsph/p5U0P1MTMu

# data[].attributes.body
Katholiek onderwijs Vlaanderen

# data[].attributes.attachment_link.description
STEM staat voor een waaier aan technologische, technische, exact-wetenschappelijke en wiskundige opleidingen en beroepen.STEM-charterhttp://stemcharter.be/Dit is een initiatief van het STEM-platform. Katholiek Onderwijs Vlaanderen heeft het STEM-charter samen met de andere onderwijskoepels en het GO! mee ondertekend. Op de website STEM voor de toekomst staat de tekst van het

# data[].attributes.body
Onderwijs Vlaanderen

# data[].attributes.attachment_link.description
Waarvoor staat STEM? Wat houdt het STEM-actieplan in? Welke hulpmiddelen kan je school gebruiken om haar STEM-onderwijs uit te bouwen en/of te verbeteren?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiezen voor STEM bundelt een waaier aan leermiddelen voor technologische en exacte wetenschappen.

Leraren delen lesmateriaal en -inspiratie met jou

gratis lesmateriaal;

voor alle leeftijden en vakken;

makkelijk doorzoekbaar op lesonderwerp.

Op deze deelsite van KlasCement vind je leermiddelen: - over afzonderlijke STEM-componenten;
- over actuele STEM-thema's;
- die verschillende STEM-componenten integreren.

ONTVANG EEN WEKELIJKS OVERZICHT

We mailen je elke zaterdag:

de laatste nieuwe materialen en ideetjes voor STEM-onderwijs;

nieuwe mogelijkheden van de website.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiezen voor STEM bundelt een waaier aan leermiddelen voor technologische en exacte wetenschappen. Leraren delen lesmateriaal en -inspiratie met jou gratis lesmateriaal; voor alle leeftijden en vakken; makkelijk doorzoekbaar op lesonderwerp. Op deze deelsite van KlasCement vind je leermiddelen: - over afzonderlijke STEM-componenten; - over actuele STEM-thema's; - die verschillende STEM-componenten integreren.

# data[].attributes.body
Programmeren secundair

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De EU-programmeerweek is een initiatief waarin creativiteit, probleemoplossing en samenwerking worden gestimuleerd door middel van programmeren en andere technische activiteiten. Het idee erachter is om programmeren zichtbaarder te maken, om jongeren, volwassenen en ouderen te laten zien hoe je ideeën met programmeercode tot leven kunt brengen, om deze vaardigheden te ontsluieren en om gemotiveerde mensen bij elkaar te brengen om te leren..

Publicatie 'Zo denkt een computer'

Download

Deze publicatie biedt lagere en secundaire scholen informatie, praktijkvoorbeelden en instrumenten om leerlingen de basisprincipes van computationeel denken en programmeren bij te brengen. Via de tools kunnen scholen hun leerlingen wegwijs te maken in de digitale wereld.

Toolkit

Informatie over hoe je precies kan starten met een programmeerproject, lesmateriaal, tips, opleidingen, toolboxen en inspiratie kan je vinden in de toolkit.

Opleiding en activiteiten

Studiedagen Code Festival

In 2016 en 2017 planden we een codefestival met keynotes, hands-on sessies, praktijkvoorbeelden, demo's en nieuw materiaal.

Leermiddelen

Er zijn tal van materialen, software en lesplannen beschikbaar die je gratis en onmiddellijk kan gebruiken in de klas. Enkele voorbeelden:

Programmeren-zonder-computer doe je met de Nederlandse handleiding van CS unplugged: via tal van spelletjes, zoals de menselijke faxmachine, en zelfs kookactiviteiten leer je basisprincipes van computationeel denken. Bekijk enkele uitgewerkte ideeën via Dwengo of bij Levendprogrammeren.

Eenvoudige (en meer uitdagende) programmeerspelletjes waar je zo mee aan de slag kan.

Programmeer interactieve verhalen, games en animaties door gebruik te maken van de visuele programmeertaal Scratch en Scratch Junior (leeftijd 5-7 jaar en bruikbaar voor tablet).

Een 3D- of interactief game maken kan met een eenvoudige visuele programmeertaal zoals KODU.

Nog meer inspiratie vind je op de website van het Europese schoolproject Taccle.

Nog meer leermiddelen vind je hieronder.

Toon meer zoekresultaten (460)

# data[].attributes.attachment_link.description
De EU-programmeerweek is een initiatief waarin creativiteit, probleemoplossing en samenwerking worden gestimuleerd door middel van programmeren en andere technische activiteiten. Het idee erachter is om programmeren zichtbaarder te maken, om jongeren, volwassenen en ouderen te laten zien hoe je ideeën met programmeercode tot leven kunt brengen, om deze vaardigheden te ontsluieren en om gemotiveerde mensen bij elkaar te brengen om te leren..

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het Archief voor Onderwijs is een beeldbank voor onderwijs die leerkrachten een waaier aan audiovisueel materiaal van de openbare omroep, de regionale omroepen en diverse cultuur- erfgoedinstellingen aanreikt. Met een aanbod geselecteerd door en voor leerkrachten én op maat van het onderwijs, staat het Archief voor Onderwijs garant voor educatief relevant materiaal dat vlot doorzoekbaar is en inzetbaar is in tal van klascontexten.
Meer informatie over ons aanbod "

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Archief voor Onderwijs is een beeldbank voor onderwijs die leerkrachten een waaier aan audiovisueel materiaal van de openbare omroep, de regionale omroepen en diverse cultuur- erfgoedinstellingen aanreikt. Met een aanbod geselecteerd door en voor leerkrachten én op maat van het onderwijs, staat het Archief voor Onderwijs garant voor educatief relevant materiaal dat vlot doorzoekbaar is en inzetbaar is in tal van klascontexten.

# data[].attributes.attachment_link.description
ICT-coördinatoren zijn sleutelfiguren in het gebruik van games op de school. Zij zorgen ervoor dat games klasoverschrijdend geïntegreerd worden. We lichten 3 praktijkvoorbeelden toe.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wie cyberpestproblemen ten gronde wil aanpakken kiest voor de integrale schoolaanpak. Gie Deboutte, pestdeskundige, geeft advies en uitleg!

# data[].attributes.body
Teamwerking

# data[].attributes.attachment_link.description
Deel, organiseer en ontdek gegevens met Microsoft SharePoint. Meer informatie over SharePoint Online, OneDrive voor Bedrijven en apps voor SharePoint

# data[].attributes.body
Leer programmeren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je eerste programma maken op je tablet

Bekijk deze video om te weten te komen hoe je je eerste programma kunt maken met de EV3 Programmer App en je LEGO MINDSTORMS robot tot leven kunt brengen.

Laat je robot bewegen

Laat je robot bewegen met de EV3-motoren. Bekijk deze video om te leren hoe je een programma kan maken waarmee je je robot kan laten bewegen.

Laat je robot dingen 'voelen'

Laat je robot dingen 'voelen' met de EV3-tastsensor. De tastsensor laat je robot reageren als je een sensor aan de voorkant indrukt of loslaat. Bekijk deze video om te zien hoe dit werkt.

Hulp nodig? Lees onze Veelgestelde vragen om doorverwezen te worden naar aanvullende informatie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leren programmeren | Mindstorms | Officiële LEGO® winkel BE

# data[].attributes.attachment_link.description
Bekijk deze video om te weten te komen hoe je je eerste programma kunt maken met de EV3 Programmer App en je LEGO MINDSTORMS robot tot leven kunt brengen. Laat je robot bewegen met de EV3-motoren. Bekijk deze video om te leren hoe je een programma kan maken waarmee je je robot kan laten bewegen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Codekinderen - leren programmeren vanaf groep 3

# data[].attributes.body
Codekinderen.nl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
CodeKinderen laat leerlingen uit het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs kennis maken met computational thinking. Computational thinking is een van de vaardigheden die iedereen die in de 21e eeuw werkt of leert zou moeten leren. Computational thinking gaat over leren programmeren. Maar computational thinking is meer dan dat. Je leert op een creatieve manier met behulp van technologie problemen oplossen. Leren programmeren betekent eigenlijk analytisch leren denken. Je moet eenvoudige handelingen opdelen in stapjes. Al deze stapjes samen vormen een programma. Sla je een stapje over dan klopt je programma niet en moet je gaan debuggen. We hebben de activiteiten in drie thema's beschreven:

unplugged - dat betekent dat je er geen computer voor nodig hebt

maken - leert je dat je behalve consument ook producent kunt zijn.

programmeren - je leert wat programmeren is en hoe je zelf een stukje code, een game of een app kunt programmeren

Op deze site maken we zoveel mogelijk gebruik van gratis applicaties, liefst zonder inlog. Op het moment dat er sprake is van een betaalde account of dat je specifieke materialen nodig hebt voor de opdracht zullen we dit vermelden.

Lesbrieven uit Codekinderen 1.0 en Codekinderen 2.0 staan in het archief.

Voor vragen kun je contact opnemen met de stichting CodeKlas
via mail@stichtingcodeklas.nl.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dit is versie 3.0 van CodeKinderen. De lessen en activiteiten zijn bedoeld voor leerlingen in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Veel van de activiteiten zijn gratis te gebruiken, bij een aantal kun je een aantal levels gratis spelen en bij een aantal lessen moet je echt materialen aanschaffen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Van vrijdag 23 augustus t/m zondag 25 augustus organiseert de Raspberry Pi Foundation de eerste internationale Scratch conferentie in Cambridge Engeland. Tot 1 juni kost een ticket GBP 90, daarna GBP 120.

Je moet wel je eigen laptop meenemen en denk er dan aan dat een standaard Europeese stekker niet in een Engels stopcontact past!

Aanmelden en betalen gaat via:
https://scratchconferenceeurope.raspberrypi.org/

Turtlestitch is vernieuwd.

Na de experimentele versies "Amsterdam" (2015) en "Bordeaux" (2017) is er Whizzy Needle, de slimme naald.

Dat betekent verbeterde en nieuwe leskaarten. We werken aan een mooie vernieuwde set, tot die tijd moet je het doen met de oude starterset en de vertaling van Cobie van de Ven van de nieuwe kaarten.

Scratch 3.0 is al een tijdje uit en er zijn ook nieuwe Scratch kaarten gemaakt. Die zijn voor een deel al vertaald naar het Nederlands en de rest komt snel. Je kunt ze hier downloaden https://github.com/hansdejongehv/Scratch-Cards-Temp.

Welkom bij Scratchweb, de Nederlandstalige site voor alles rondom leren met Scratch. Wil je aan de slag met Scratch, dan zit je hier niet goed, ga naar scratch.mit.edu. Hier moet je zijn voor nieuws, lesmateriaal, vertaalinitiatieven, de Scratch educators meetup en veel meer. Nogmaals: welkom!

# data[].attributes.attachment_link.description
Van vrijdag 23 augustus t/m zondag 25 augustus organiseert de Raspberry Pi Foundation de eerste internationale Scratch conferentie in Cambridge Engeland. Tot 1 juni kost een ticket GBP 90, daarna GBP 120. Je moet wel je eigen laptop meenemen en denk er dan aan dat een standaard Europeese stekker niet in een Engels stopcontact past!

# data[].attributes.body
Download

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Scratch is a science and education tool aimed at younger people to help them learn important concepts behind programming languages.By encouraging algorithmic thinking in its users, Scratch lets you design characters that can dance, sing and interact with one another, among other neat actions. Scratch is essentially a graphical programming language where coding is much easier than in traditional programming languages. Creating a script involves snapping together graphical blocks in a way you might put together a puzzle.In addition, you can also create images that move and choose animated responses to movements of your mouse. Adding in music clips or other sound effects is also possible and relatively simple. While Scratch does take a little while to master, it's more because there are so many different features in it than any real difficulty with the program itself.After you've finished a project on Scratch, you can share it on Scratch's website. You can also embed your project into other websites like Facebook. Scratch is a neat way to encourage kids to think critically and make unique programs on their PC.'

# data[].attributes.attachment_link.description
Scratch is a science and education tool aimed at younger people to help them learn important concepts behind programming languages.By encouraging algorithmic thinking in its users, Scratch lets you design characters that can dance, sing and interact with one another, among other neat actions.

# data[].attributes.body
Nederlandse beschrijving

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Microsoft Classroom

Tot voor kort was Office365 niet veel anders dan de kantoorapplicatie die Microsoft ook in het bedrijfsleven uitrolde. Echter vraagt het onderwijs toch andere zaken. Sinds een jaar heeft Microsoft dit ook gezien en worden er binnen Office365 ook speciale applicaties voor het onderwijs ontwikkeld. Een mooi voorbeeld hiervan is de Class Notebook en Staff Notebook. Deze add-ons zijn speciaal voor het onderwijs ontwikkeld en maken het weken met Office365 op een school eenvoudiger.
Een manier om je klas te managen was er nog niet. Google heeft bijvoorbeeld zijn Google classroom en andere partijen maakten zelf een add-on om groepen gebruikers eenvoudig te managen en opdrachten uit te delen binnen Office365. Zo ontstond bv. Teacher Dashboard. Vorig jaar kregen we wel al een glimp te zien van een nieuw product van Microsoft Microsoft Classroom. Verder dan een registratie pagina kwam je alleen nog niet, maar het was wel goed om te zien dat Microsoft dit ook had opgepakt.
Af en toe op twitter las ik dat er scholen in Amerika er wel mee aan het testen waren, maar verder werd er nog geen ruchtbaarheid aangegeven. Tot 14 april. Er verscheen vanuit Microsoft een blogpost online met alle nieuwe zaken waaraan gewerkt werd voor het onderwijs waaronder nu ook Microsoft classroom. Deze avond heb ik mij meteen weer proberen aan te melden en via verschillende stappen heb ik Microsoft classroom kunnen toevoegen aan mijn tenant. Blijkbaar hadden ze maar een aantal invites openstaan, want de dag erna was het al niet meer mogelijk om je ervoor aan te melden.

Wat krijg je.

Wat krijg je nu precies als je Microsoft classroom hebt toegevoegd aan je tenant? Je krijgt een plaats waar je groepen/klassen kunt aanmaken. Dit kan een klas zijn of een groep leerlingen die aan een bepaald vak samenwerkt. Ook kun je leerkrachten toevoegen aan zo'n groep. Het is dus wel noodzakelijk dat je leerlingen in Office365 staan. Deze groepen zijn gebaseerd op de groepen die al iets langer bestaan in Office365 alleen komt er nu een ander uiterlijk overheen waardoor het 1 geheel wordt.
Wat zijn dan de mogelijkheden? Na inloggen krijg je een overzicht te zien van alle openstaande assignments. Je kunt dus blijkbaar opdrachten uitdelen aan je groep. Daaraan kun je een einddatum stellen en die kun je nadat alles ingeleverd beoordelen, maar daarover straks meer. Links zie je de actieve/inactieve klassen staan waarvan je een deelnemer bent. Ook kun je zelf een nieuwe klas starten.

Zoals ik hierboven al schreef krijg je dezelfde functionaliteit als in groups. In iedere klas kun je dus een agenda maken, documenten delen en een conversatie starten. Het enige dat aangepast is is OneNote. Als je een nieuwe klas hebt aangemaakt kun je ook meteen een class notebook aanmaken.

Assignments

Naast dat OneNote een graag geziene functionaliteit is is denk ik de optie assignments ook een hele mooie functionaliteit. Je kan hier een opdracht klaarzetten. Als je dat doet dan krijg verschillende opties.

1. Je geeft je assignment een titel.
2. Je geeft een datum op wanner het ingeleverd moet zijn.
3. Je krijgt ruimte om de opdracht te noteren.
4. Via attach kun je een bijlage toevoegen. Je kan uit veel locaties kiezen om een bijlage toe te voegen. Ook een link naar een website behoort tot de mogelijkheden.
5. Je kan de groep aanvinken waarheen je de opdracht wil versturen.
6. Ook kun je aangeven of leerlingen onderling over de opdracht kunnen spreken.

De plekken waar je bijlages vandaan kan halen.

Wat ziet een leerling

Als een leerling in Microsoft classroom inlogt dan ziet hij de openstaande assignments in het midden van het scherm staan. Rechts staan mededelingen die een leerkracht kan plaatsen.
Een leerling kan nu een assignment aanklikken om er mee aan de slag te gaan.
Dan zijn er verschillende zaken die hij kan doen.

1. Resources
Onder resources staan de documenten die de leerkracht als bijlage heeft toegevoegd. Deze documenten staan ook in de algemene files map van de groep. Een leerling kan in deze documenten niet werken. Hij kan ze wel kopiëren naarMy work

2. My work
Hier komen de persoonlijke bestanden van de leerling te staan. Hier kan in gewerkt worden en worden opgeslagen. Ook de leerling hier zelf nieuwe documenten toevoegen. Deze documenten worden bewaard in een map in de persoonlijke OneDrive van de leerling.

3. Class
Een leerling kan blijkbaar hier een comment posten voor de gehele klas.

4. Teacher
Een leerling kan hier blijkbaar een privé opmerking naar de leerkracht sturen.

Als de opdracht klaar is dan kan de leerling op de knop Turn in klikken om de opdracht digitaal in te leveren

De leerkracht kan bij de opdracht eenvoudig zien wie de opdracht heeft ingeleverd. Door een leerling te selecteren krijgt de leerkracht weer een aantal extra mogelijkheden.

Rechts staan de persoonlijke documenten van de leerling. De leerkracht kan ze openen en bewerken. Is de opdracht nog niet goed genoeg dan kan de opdracht worden teruggegeven. Is de opdracht wel voldoende dan kan bij Grade de waardering worden ingevuld en krijgt de leerling een melding mijn zijn cijfer.

Dit alles is een eerste blik op de classroom functionaliteit. Alles is nog in preview dus het kan zo maar zijn dat bepaalde onderdelen er toch nog anders uit komen te zien. De afgelopen week heb ik dit al zien gebeuren. Wel denk ik dat Microsoft hiermee goed op weg is om een mooie tegenhanger van Google Classroom in de markt te zetten.

Heb je nog geen toegang, maar heb je wel vragen laat het mij in de comments hieronder weten en ik probeer ze te beantwoorden.

(Visited 2.887 times, 1 visits today)

# data[].attributes.attachment_link.title
Eerste blik op Microsoft classroom - Office365 in onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Tot voor kort was Office365 niet veel anders dan de kantoorapplicatie die Microsoft ook in het bedrijfsleven uitrolde. Echter vraagt het onderwijs toch andere zaken. Sinds een jaar heeft Microsoft dit ook gezien en worden er binnen Office365 ook speciale applicaties voor het onderwijs ontwikkeld.

# data[].attributes.body
Informatiekaart

# data[].attributes.body
Verslag Peter De Deyn