# data[].attributes.headline
Bekijk en beluister de ingesproken PowerPoint. Ga naar Teams, Q&A, Agogiek en open de PP: Q&A agogiek - reflecteren ingesproken. Bekijk en beluister de theorie!

# data[].attributes.subject
Bekijk en beluister de ingesproken PowerPoint. Ga naar Teams, Q&A, Agogiek en open de PP: Q&A agogiek - reflecteren ingesproken. Bekijk en beluister de theorie!

# data[].attributes.body
Kies een moment uit van de afgelopen week waar je graag op wil reflecteren. Denk aan iets wat niet zo goed ging op stage, of juist heel erg goed. Als je nog geen stage loopt mag het ook een andere situatie zijn.
Je kiest voor 1 van deze 3 manieren:
- ABCD'tje
- STARR
- Reflectie van Korthagen
Schrijf dit moment uit volgens deze methode. Stuur dit verslag op naar: m.gijsbers@aventus.nl

# data[].attributes.headline
Druk op de wolkjes hieronder. Geef antwoord op de vraag: 'Waar denk jij aan bij reflecteren?' Typ minimaal 3 woorden.

# data[].attributes.subject
Druk op de wolkjes hieronder. Geef antwoord op de vraag: 'Waar denk jij aan bij reflecteren?' Typ minimaal 3 woorden.

# data[].attributes.attachment_link.title
AnswerGarden " Waar denk jij aan bij reflecteren?

# data[].attributes.attachment_link.description
AnswerGarden is a new minimalistic brainstorm tool for online brainstorming, real time audience participation and classroom feedback.

# data[].attributes.body
Reflecteren: Reflecteren is het terugblikken op je eigen handelen en ervaringen, daarover nadenken en vandaaruit nieuwe keuzes maken. Reflectie is de motor van ontwikkeling, want als je niet terugkijkt wat anders en beter kan, zie je ook geen ontwikkelpunten.

Zelfbeeld: Het zelfbeeld is het beeld of idee dat je van jezelf hebt in relatie tot de vraag ‘Wie ben ik?’.

Ideaal beeld: Het ideaalbeeld is wie of wat je zou willen zijn.

Positief zelfbeeld: Wanneer er weinig verschil is, heb je een hoge zelfwaardering, dus een positief zelfbeeld.

Negatief zelfbeeld: Wanneer er een groot verschil zit in je ideaalbeeld en je zelfbeeld heb je een negatief zelfbeeld.

# data[].attributes.body
Zijn de volgende stellingen juist of onjuist. Schrijf het voor jezelf op. Check het daarna door helemaal naar beneden te scrollen. Succes!

1. Het totaalbeeld dat je van jezelf hebt noemen we: ideaalbeeld.
2. Zelfkennis heb je nodig om anderen te kunnen helpen als beroepskracht in de zorg.
3. Het doel van reflectie is iets te leren over jezelf.
4. Reflecteren is hetzelfde als evalueren.
5. Reflecteren vraagt van je dat je vanuit een lerende houding kijkt naar wat je hebt meegemaakt.
6. Zowel negatieve als positieve ervaringen zijn geschikt om op te reflecteren.
7. Mensen met een negatief beeld, zoeken als eerste naar zaken die dat beeld bevestigen.
8. Veel mensen beoordelen anderen naar het idee van de ideale persoon, maar zichzelf niet.

1. Onjuist
2. Juist
3. Juist
4. Onjuist
5. Juist
6. Juist
7. Juist
8. Onjuist

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Reflecteren is een belangrijke competentie, en vooral een veelgebruikte term. Wanneer je 'googelt' op de term reflecteren geeft dat meer dan 200.000 resultaten. Ook in hbo-opleidingen wordt van je verwacht dat je kunt reflecteren en bijvoorbeeld reflectieverslagen schrijft voor je portfolio. In de hbo-opleidingen SPH en MWD is reflectie een kerncompetentie.

Wat houdt reflecteren in?

Er zijn veel verschillende definities van reflectie. Bij de meeste draait het om het terugkijken op eigen ervaringen om daarvan te kunnen leren.

Reflecteren betekent dat je jezelf een spiegel voorhoudt om zo stil te staan bij hoe je bijvoorbeeld werkt, welke keuzes je daarbinnen maakt, welke vaardigheden je inzet en hoe dat voelt.

Er zijn drie vormen van reflectie:

1. Reflecteren op persoonlijk functioneren. Daarbij sta je vooral stil bij wie jij bent, wat je motivatie en je doelen zijn. Deze vorm van reflectie kan je helpen bij je persoonlijkheidsontwikkeling.

2. Reflecteren op beroepsmatig handelen. Deze vorm van reflecteren richt zich vooral op het methodisch handelen. Je kunt zo onderzoeken wat het effect is van de methoden die jij inzet.

3. Reflecteren op persoonlijk beroepsmatig handelen in de maatschappelijke context. Bij deze vorm van reflecteren kijk je ook naar de context van jouw functioneren en handelen. Hierbij vraag je je af wat het effect is op de omgeving, de maatschappij en in hoeverre jij hier verantwoordelijk voor bent.

Deze drie vormen van reflectie zijn niet altijd zo duidelijk van elkaar te onderscheiden; de ene hangt nauw samen met de andere. Het draait bij reflectie in ieder geval altijd om jou.

Jijzelf als middelpunt

Bij reflecteren onderzoek je je manier van handelen, maar ook hoe je reageert op een bepaalde situatie en hoe dat voelt. Dat laatste, je gevoel, is een thema waarbij je uitgebreid stil moet staan in je manier van reflecteren. Vaak reageren we uit een eerste impuls op een situatie. Dat betekent dat je niet eerst nadenkt voor je iets doet, maar handelt op basis van je eigen emoties. Ook kan het zijn dat je werkt vanuit vooringenomen standpunten of overtuigingen zonder dat je dit zelf in de gaten hebt. Je gaat er bijvoorbeeld vanuit dat een collega met wie je samenwerkt iets niet kan, en zonder er echt over na te denken heb je zijn taken daarom overgenomen.

Door te reflecteren:

Vergroot je je zelfkennis.

Ben je je bewust van de emoties die in bepaalde situaties bij jou een rol spelen.

Krijg je inzicht in hoe je daarnaar handelt.

Reflecteren is een manier van leren

Leren kan op veel verschillende manieren. Veel mensen associëren leren met studeren uit boeken. Dit is kennisleren. Maar er zijn nog meer vormen van leren:

Bij kennisleren gaat het dus om het opnemen van informatie en het leggen van verbanden.

Vaardigheidsleren gaat om het verbeteren van acties.

Houdingsleren gaat om het inzicht in eigen gedrag. Normen en waarden worden ontwikkeld, de omgang met anderen wordt onderzocht.

Reflecteren is een vorm van houdingsleren; het is een manier om over jezelf te leren. Door te reflecteren weet je wie je bent, wat je motiveert, wat je gemakkelijk afgaat en waar nog uitdagingen voor jou liggen.

Hoe moet je reflecteren?

Niet iedereen kan van nature gemakkelijk reflecteren. Sommige mensen geven bijvoorbeeld de voorkeur aan het kennisleren. Zij vinden het leuker om met theorieën bezig te zijn dan met hun eigen houding. Welke manier van leren jij vooral zult gebruiken is afhankelijk van je eigen leerstijl.

Door een leerstijlentest te doen kun je achterhalen welke leerstijl bij jou hoort. Zo weet je of je een doener, bezinner, denker of beslisser bent.

De bezinner is iemand die graag gebruikmaakt van reflectie. Hanteer je meestal een andere leerstijl, dan zul je minder snel reflecteren. Het is in zo'n geval belangrijk om er heel bewust mee bezig te zijn. Dit kan door er een vast moment voor in je agenda te prikken of het reflecteren systematisch en methodisch aan te pakken. In veel hbo-opleidingen wordt daarom gewerkt met het STARR-model. Dit staat voor:

De STARR-methode werkt als volgt:

Je beschrijft een concrete situatie en geeft daarbij aan wat jouw taak of rol hierbij is. Dan beschrijf je welke acties je hebt ondernomen en wat hiervan het resultaat was. Tot slot doe je de werkelijke reflectie. Het is hierbij wel belangrijk eerst onderzoek te doen, dat wil zeggen jezelf vragen te stellen, voordat je conclusies trekt voor een volgende, vergelijkbare situatie.

Bij sollicitatiegesprekken en ook bij het schrijven van sollicitatiebrieven wordt het STARR-model veel gebruikt. De nadruk op de laatste R van reflectie komt daarbij soms te vervallen, en dan wordt er wel gesproken van de STAR-methode.

Het is belangrijk om open vragen te stellen, want open vragen geven ruimte voor onderzoek. Het zijn geen vragen die je alleen maar met ja of nee kunt beantwoorden. Open vragen beginnen meestal met:

Reflecteren is niet hetzelfde als evalueren

Het gaat er bij reflecteren dus om steeds terug te kijken op, en jezelf vragen te stellen over hoe jij aan het werk bent en wat daar de achtergronden van zijn.

Het gaat er dan niet zozeer om of je het werk goed of juist niet goed hebt gedaan. Dat is evalueren. Het is juist belangrijk het beoordelen (evalueren) van je eigen handelen uit te stellen. Dit geeft ruimte voor zelfonderzoek, waardoor je meer leert over je eigen handelen.

Bij evalueren gaat het ook veel meer om het beoordelen van je voorgenomen werkplan. Iemand die evalueert vergelijkt de verwachting die hij van te voren had met de feitelijke gang van zaken. Na reflectie kan evaluatie plaatsvinden. Dan kun je conclusies trekken en doelen stellen voor een volgende keer.

Bij evalueren:

Beoordeel je de resultaten van je acties.

Kijk je welke eventuele storende factoren een rol hebben gespeeld.

Trek je conclusies voor de werkwijze in soortgelijke situaties.

Bij reflecteren:

Omschrijf je de situatie en omgeving.

Onderzoek je je gedrag.

Stel je vragen over je eigen vaardigheden.

Achterhaal je je motivatie of overtuigingen.

Sta je stil bij je identiteit.

Is er oog voor je dieperliggende drijfveren.

Zelfreflectie

Zelfreflectie is een speciale vorm van reflecteren. Het verschil is dat je zelfreflectie zelfstandig toepast, dat wil zeggen dat je dit op eigen initiatief en alleen doet. Je vergaart op die manier de nodige zelfkennis. Zelfreflectie vraagt daarom wel wat zelfdiscipline. Er is niemand die zegt dat je het moet doen, er is ook niemand die zegt dat je er bijvoorbeeld nog even mee door moet gaan. Toch heeft zelfreflectie ook veel voordelen: je kunt het op ieder moment gebruiken en het zorgt ervoor dat je bewust bezig bent met je eigen ontwikkeling. Zelfreflectie kun je even tussendoor doen, of als je op de fiets naar huis rijdt vanuit je werk.

Zelfreflectie is ook mogelijk in de vorm van een logboek. Je schrijft je reflectie op papier. Dit vertraagt het denkproces, en geeft je tijd om rustig terug te blikken. Binnen hbo-opleidingen wordt vaak ook om een schriftelijke zelfreflectie gevraagd in de vorm van reflectieverslagen.

Tips voor het reflecteren

Je kunt op iedere situatie reflecteren en op elk probleem dat je bezighoudt. Daar kun je veel van leren, maar de valkuil is dat je hierdoor door de bomen het bos niet meer ziet en eindeloos blijft terugkijken. Een ander gevaar is dat je misschien het gevoel dat je eigenlijk wel lekker bezig bent - het werk gaat goed, er is geen kritiek van collega's of je leidinggevende - en dus zie je geen reden om te reflecteren. Toch kan het dan ook heel leerzaam zijn om stil te staan bij jezelf en je manier van handelen.

De volgende tips kunnen je helpen bij het reflecteren:

Kies een concrete situatie en kijk terug op dat specifieke moment en jouw manier van handelen.

Reflecteer regelmatig en 'rooster' tenminste één keer per week een reflectiemoment in liefst op een vast moment.

Stel jezelf open vragen.

Stel oordelen over jezelf uit, kijk eerst wat er gebeurde voor dat je hier een waarde aan geeft.

Reflecteer op een methodische manier, bijvoorbeeld door een lijstje vragen te doorlopen of het reflectiemodel te gebruiken.

Reflecteer niet alleen op probleemsituaties maar ook op succeservaringen.

Gebruik feedback van anderen om vanuit dat gezichtspunt te reflecteren.

Hoe toon je bij een sollicitatie aan dat je kunt reflecteren?

Je solliciteert op een functie als maatschappelijk werker. Kunnen reflecteren op je eigen gedrag is een van de vereisten in de functie. Je staat er even bij stil wat dat betekent. Om mensen met emotionele problemen goed te kunnen adviseren moet je je bewust zijn van je eigen emoties.

Je bent lid van een intervisiegroep van maatschappelijk werkers. Hierin bespreek je met collega´s uit andere organisaties iedere maand een lastige casus uit de praktijk. Ieder jaar stel je voor jezelf een ontwikkelingsplan op, deze bespreek je in de groep.

Dat zet je in je sollicitatiebrief. Je vindt het zelf belangrijk dat je lastige situaties op een prettige en constructieve manier kunt bespreken met je toekomstige collega´s. Je besluit hier zelf naar te vragen in een sollicitatiegesprek, als je daarvoor wordt uitgenodigd ten minste.

Andere voorbeelden

Trainer bedrijfsopleidingen: In mijn vak moet ik me blijven ontwikkelen. Anders kan ik anderen niet inspireren dat ook te doen. Regelmatig kijk ik naar mijn sterke en zwakke punten in een persoonlijke swot-analyse en stel nieuwe leerdoelen vast.

Adviseur: Omdat ik als extern adviseur altijd de rol heb van iemand die het beter weet, is het juist van belang regelmatig te reflecteren op wat ik doe en hoe ik het doe. Ik krijg ook feedback van klanten, maar zij zien natuurlijk alleen de buitenkant van mij. Aan de binnenkant voel je vaak hoe het echt zit en waar ik me verder in moet ontwikkelen om mijn klanten van een goed advies te kunnen voorzien.

Leraar basisonderwijs: Kinderen reageren sterk op mijn gedrag. Mijn klas houdt me in die zin altijd een spiegel voor. Als de sfeer in de groep slechter wordt, moet ík iets mijn gedrag veranderen. Daarvoor moet ik goed bij mezelf te rade gaan.

Voorbeelden van vragen over reflectie tijdens het sollicitatiegesprek:

Wat zijn de punten waarop je jezelf het komend jaar wilt verbeteren? Hoe ben je tot die conclusie gekomen?

Beschrijf een situatie in je werk die je emotioneel raakte. Hoe kwam dat? Was je reactie gepast? Zo nee, wat zou je de volgende keer anders doen?

Aanbevolen websites

Auteur: Lida Nijgh

https://www.carrieretijger.nl/functioneren/ontwikkelen/jezelf-ontwikkelen/reflectie © Copyright Applinet 2004-heden

# data[].attributes.attachment_link.description
Reflecteren is een belangrijke competentie, en vooral een veelgebruikte term. Wanneer je 'googelt' op de term reflecteren geeft dat meer dan 200.000 resultaten. Ook in hbo-opleidingen wordt van je verwacht dat je kunt reflecteren en bijvoorbeeld reflectieverslagen schrijft voor je portfolio. In de hbo-opleidingen SPH en MWD is reflectie een kerncompetentie.

# data[].attributes.headline
Druk op de blauwe wolkjes en stel je vragen! 

# data[].attributes.subject
Druk op de blauwe wolkjes en stel je vragen! 

# data[].attributes.attachment_link.title
AnswerGarden " Heb je nog vragen over dit onderwerp?

# data[].attributes.attachment_link.description
AnswerGarden is a new minimalistic brainstorm tool for online brainstorming, real time audience participation and classroom feedback.

# data[].attributes.headline
Open de PowerPoint op TEAMS en druk op dit gele knopje! 

# data[].attributes.subject
Open de PowerPoint op TEAMS en druk op dit gele knopje! 

# data[].attributes.attachment_link.title
AnswerGarden " Wat vond je van deze les?

# data[].attributes.attachment_link.description
AnswerGarden is a new minimalistic brainstorm tool for online brainstorming, real time audience participation and classroom feedback.