# data[].attributes.body
Viết một bài văn giới thiệu về lịch sử Phú Thọ
Bài làm.
Lịch sử Phú Thọ có rất nhiều đặc sắc. Phú thọ được coi là vùng Đất tổ, cội nguồn của Việt Nam
Tương truyền, tại nơi đây các vua Hùng lên nhà nước Văn Lang - nhà nước đầu tiên của Việt Nam. Với kinh đô là Phong Châu ( thành phố Việt Trì ngày nay ). Thời Hùng Vương, nhà nước Văn Lang được chia thành 15 bộ. Trong đó Phú Thọ thuộc bộ Văn Lang, trung tâm của nước Văn Lang. Thời An Dương Vương và nhà nước Âu lạc, Phú Thọ thuộc huyện Mê Linh. Dưới thời Bắc thuộc từ năm 111 TCN đến thế kỷ thứ 10. Phú Thọ thuộc quận huyện Mê Linh, Tân Xương, Phong Châu. Thời loạn 12 sứ quân, Phú Thọ là địa bàn chiếm đóng của 2 sứ quân Kiều Công Hãn và Kiều Thuận tại căn cứ Hồi Hồ và Phong Châu. Thời kì phong kiến độc lập nhà Lí Trần, phân cấp có sự thay đổi. Chế độ quận huyện thời Bắc thuộc được thay thế thành các đạo (lộ, trấn, xứ, tỉnh). Dưới đạo là các phủ, châu, huyện. Phú Thọ thuộc lộ Tâm Giang. Từ thời nhà Lê đến đầu triều nhà Nguyễn (1428 - 1891) , phần lớn tỉnh Phú Thọ ngày nay thuộc tỉnh Sơn Tây trừ huyện Thanh Xuyên và huyện Yên Lập thuộc tỉnh Hưng Hóa (huyện Thanh Xuyên nay là ba huyện Tân Sơn, Thanh Sơn và Thanh Thủy) . (Huyện Yên lập thuộc phủ Quy Hóa nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Năm Minh mạng thứ 12 (1831), nhà vua tiến hành cải cách hành chính, đổi tất cả các trấn trong nước là tỉnh, phân chia lại địa giới. Phú Thọ có nền văn hóa rực rỡ từ lâu đời. Những di chỉ khảo cổ văn hóa Sơn Vi, Đồng Đậu, làng cả và nhiều đình, chùa, lăng, tẩm còn lại quanh vùng núi Nghĩ Lĩnh cho thấy đất Phong Châu là một trung tâm văn hóa của dân tộc, người Việt Nam.
Qua đó ta có thể thấy được Lịch sử Phú Thọ rất đặc sắc. Lâu đời, và nét văn hoá đặc sắc, truyền thống của con người Việt Nam.

# data[].attributes.body
Nước Chăm Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lập liên tục qua các thời kỳ sau khi chiếm được Giao Chỉ và Cửu Chân nhà Hán đã cho quân xuống phía Nam chiếm đất của người Chăm Cổ trong thời kỳ Bắc Thuộc nhà Hán đã thiết lập ách cai trị đối với vùng đất ở dãy Hoành Sơn nước ta đặt tên là quận Nhật Nam.

# data[].attributes.body
Trong thời kì Bắc thuộc, nhà Hán đã thiết lập ách cai trị đối với vùng đất ở phía Nam dãy Hoành Sơn nước ta , đặt tên gọi là quận nhật nam. Năm 192, dưới sự lãnh đạo của khu liên, người dân tượng Lâm (huyện xã nhất của quận Nhật Nam ) đã nổi dậy lật đổ ách cai trị ngoại bang , lập ra nước Lâm Ấp ( tên gọi ban đầu của vương quốc Chăm-pa ) . Vương quốc Chăm-pa phát triển qua nhiều giai đoạn , gắn liền với vai trò của những vùng đất khác nhau .

# data[].attributes.body
Trong thời kì Bắc thuộc,nhà Hán đã thiết lập ách cai trị đối với vùng đất ở dãy Hoành Sơn nước ta, đặt tên gọi là quận Nhật Nam.Năm 192,dưới sự chỉ đạo của Khu Liên, người dân Tượng Lâm(huyện xa nhất của quận Nhật Nam)đã nổi dậy lật đổ ách cai trị ngoại bang, lập ra nước Lâm Ấp(tên gọi đầu của Vương Quốc Chăm-pa).
Trước thế kỉ VIII, người Chăm đã xây dựng một vương quốc khá hùng mạnh ở ven sông Thu Bồn, với kinh đô là Sin-ha-pu-ra(ở Trà Kiệu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam ngày nay).
Thế kỉ VIII, kinh đô của Chăm -pa dịch chuyển về phía Nam với tên gọi Vi-ra-pu-ra(ở Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận ngày nay).
Hoạt động kinh tế của người Chăm rất đa dạng: trồng lúa nước ở các cánh đồng;chăn nuôi gia súc, gia cầm;sản xuất các mặt hàng thủ công;khai thác các nguồn lợi tự nhiên trên rừng và dưới biển.Sản phẩm được làm ra không chỉ phục vụ đời sống hằng ngày mà còn được dùng để trao đổi với các nước khác

# data[].attributes.body
Năm 192,dưới sự lãnh đạo của Khu Liên ,người dân Tượng Lâm (huyện xa nhất của quận Nhật Nam ) đã nổi dậy lật đổ ách cai trị ngoại bang ,lập ra nước Lâm Ấp (tên gọi ban đầu của Vương quốc Chăm -pa). Vương quốc Chăm -pa phát triển qua nhiều giai đoạn,gắn liền với vai trò của những vùng đất khác nhau .Trước thế kỉ VIII,người Chăm dã xây dựng một vương quốc khá hùng mạnh ở ven sông Thu Bồn ,với kinh đô là Sin -ha -pu -ra(ở Trà Kiệu ,huyện Duy Xuyên ,tỉnh Quảng Nam ngày nay )Thế kỉ VIII ,kinh đô của Chăm pa dịch chuyển về phía nam với tên gọi là Vi -ra -pu-ra (ở Phan Rang ,tỉnh Ninh Thuận ngày nay ).Thế kỉ IX ,người Chăm pa lại dịch chuyển kinh đô về Đông Dương (huyện Thăng Bình ,tỉnh Quảng Nam này nay), có tên gọi là In đra -pu-ra.

# data[].attributes.body
Sau khi chiếm được Giao Chỉ và Cửu Chân nhà Hán đã cho quân xuống phía nam chiếm đất của người Chăm cổ, đặt ra huyện Tượng Lâm thuộc quận Nhật Nam. Huyện Tượng Lâm là nơi cư trú của người Chăm cổ. Vào khoảng thế kỷ II nhà Hán bắt đầu suy yếu, nhân dân Tượng Lâm dưới sự lãnh đạo của Khu Liên Đã nổi dậy dành độc lập. Khu Liên tự xưng là vua và đặt tên nước là Lâm Ấp. Từ phạm vi lãnh thổ nhỏ đến lãnh thổ lớn hơn: phía Bắc đến Hoành Sơn, phía nam đến Phan Rang đổi tên nước là Chăm-pa đóng đô ở Sin-ha-bu-ra(Trà Kiệu-Quảng Nam). Thế kỉ VIII, kinh đô của Chăm-pa dịch chuyển về phía nam với tên gọi Vi-ra-bu-ra. Thế kỷ IX, người Chăm-pa lại chuyện kinh đo về Đồng Dương, có tên gọi là In- đra-pu-ra.

# data[].attributes.body
Nước Chăm -Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lập liên tục qua các thời kỳ.
+Từ năm 192đến năm 1832.khí hậu khô nóng, hoạt động kinh tế của người Chăm -Pa rất đa dạng trồng lúa nước ở cánh đồng dọc theo lưu vực những con sông.chăn nuôi gia súc gia cầm sản xuất các mặt hàng thủ công.Nhưng đặc biệt hơn người Chăm -Pa giỏi nghề đi biển.Vương quốc Chăm -Pa là một trung tâm buôn bán quốc tế thời bấy giờ, kết nối với Trung Hoa Ấn Độ và các nước Ả Rập.
+Người Chăm-Pa bán những sản phẩm nổi tiếng của miền nhiệt đới như trầm hương, kì nam, ngọc trai,ngà voi,... để đổi lấy các mặt hàng như thủy tinh từ Ấn Độ,mã não từ Thái Lan,gương đồng từ Trung Quốc,....

# data[].attributes.body
- Thời Hán, sau khi chiếm được Giao Chỉ và Cửu Chân đã tiến xuống phía nam chiếm cả đất của người Chăm cổ, đặt ra huyện Tượng Lâm thuộc quận Nhật Nam. Huyện Tượng Lâm (ngày nay thuộc Quảng Nam, Quãng Ngãi, Bình Định) là địa bàn sinh sống của người Chăm cổ.

- Vào thế kỷ II nhà Hán suy yếu, không thể kiểm soát được các quận ở xa, lợi dụng cơ hội đó vào năm 192-193 nhân dân huyện Tượng Lâm dưới sự lãnh đạo của Khu Liên đã nổi dậy chống lại quân đô hộ của nhà Hán và giành được độc lập. Khu Liên tự xưng là vua, đặt tên nước là Lâm ấp.

-  Quốc gia Lâm Ấp có lực lượng quân sự khá mạnh (4 – 5 vạn quân thường trực), biết hợp nhất 2 bộ lạc Dừa và Cau đánh bại nhà Hán, tấn công các nước láng giềng, mở rộng lãnh thổ đến tận Hoành Sơn (phía Bắc), Phan Rang (phía Nam).

-  Đổi tên nước thành Cham-pa, đóng đô ở Sin- ha- pu- ra (Trà Kiệu Quảng Nam

# data[].attributes.body
Hoàn thành phần chuẩn bị bài giờ sau học

# data[].attributes.body
Nước Chăm-pa cổ nằm trong quật Nhật Nam của  Giao Châu . Vào thế kỉ II nhà Hán suy yếu không thể kiểm soát được các quận huyện ở xa, lợi dụng cơ hội đó vào năm 192-193 nhân dân huyện tượng lâm dưới sự lãnh đạo của Khu Liên đã nổi dậy chống lại quân đô hộ Và dành lại độc lập , Khu Liên tự xưng là vua, đặt tên nước Lâm Ấp  . Vua Lâm Ấp tấn công các nước láng giềng, mở rộng lãnh thổ sau đó đổi tên nước là Chăm-pa sau đó đóng đô ở Sin-ha-pu-ra ( Trà Kiệu - Quảng Nam )

# data[].attributes.body
+ Thời kì Bắc thuộc, nhà Hán đã thiết lập sách thống trị đối với vùng đất phía Nam dãy Hoành Sơn của nước ta, đặt tên là quận Nhật Nam.

+ Năm 192, dưới sự lãnh đạo của Khu Liên, người dân Tượng Lâm (huyện xa nhất của quận Nhật Nam) đã nổi dậy lật đổ sách cai trị ngoại bang, lập ra nhà nước Lâm Ấp.

- Quá trình phát triển từ thế kỉ II đến thế kỉ X:

+ Trong các thế kỉ III – X, nhà nước Lâm Ấp tiếp tục mở rộng lãnh thổ về phía Nam, kéo dài đến Ninh Thuận, Bình Thuận ngày nay. Trong quá trình đó, khoảng thế kỉ VII, tên gọi Lâm Ấp được đổi thành Chăm-pa.

+ Từ sau thế kỉ X, Chăm-pa tiếp tục phát triển và từng bước được sáp nhập, trở thành một bộ phận của đất nước Việt Nam.

# data[].attributes.body
Chăm Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lập liên tục qua các thời kỳ từ năm 192 đến năm 1832. Cương vực của Chăm Pa lúc mở rộng nhất tương ứng với miền Trung Việt Nam ngày nay, trải dài từ dãy núi Hoành Sơn, Quảng Bình ở phía Bắc cho đến Bình Thuận ở phía nam và từ biển Đông cho đến tận miền núi phía tây của nước Lào ngày nay.Qua một số danh xưng Lâm Ấp, Panduranga, Chăm Pa trên phần đất nay thuộc miền Trung Việt Nam. Văn hóa Chăm Pa chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ và Java, đã từng phát triển rực rỡ với những đỉnh cao nghệ thuật là phong cách Đồng Dương và phong cách Mỹ Sơn A1 mà nhiều di tích đền tháp và các công trình điêu khắc đá, đặc biệt là các hiện vật có hình linga, vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay cho thấy ảnh hưởng của Ấn Độ giáo và Phật giáo là hai tôn giáo chính của chủ nhân vương quốc Chăm Pa xưa.

Chăm Pa hưng thịnh nhất vào thế kỷ 9 và 10 và sau đó dần dần suy yếu dưới sức ép của các vương triều Đại Việt từ phía Bắc và các cuộc chiến tranh với Đế quốc Khmer. Năm 1471, Chăm Pa chịu thất bại nặng nề trước Đại Việt và bị mất phần lớn lãnh thổ phía bắc vào Đại Việt. Phần lãnh thổ còn lại của Chăm Pa bị chia nhỏ thành các tiểu quốc, và sau đó tiếp tục dần dần bị các chúa Nguyễn thôn tính và đến năm 1832 toàn bộ vương quốc chính thức bị sáp nhập vào Việt Nam dưới triều vua Minh Mạng.

# data[].attributes.headline
Nước Chăm-Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lâp liên tục qua các thời kì từ năm 192 đến năm 1832.Khí hậu khô nóng,hoạt động kinh tế của người Chăm-Pa rất đa dạng trồng lúa nước ở cánh đồng dọc theo lưu vực những con sông chăn nuôi gia súc gia cầm sản xuất các mặt hàng thủ công.Nhưng đặc biệt hơn người Chăm-Pa giỏi nghề đi biển vương quốc chăm -pa là một trung tâm buôn bán quốc tế thời bấy giờ,kết nối với Trung Hoa Ân Độ 

# data[].attributes.subject
Nước Chăm-Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lâp liên tục qua các thời kì từ năm 192 đến năm 1832.Khí hậu khô nóng,hoạt động kinh tế của người Chăm-Pa rất đa dạng trồng lúa nước ở cánh đồng dọc theo lưu vực những con sông chăn nuôi gia súc gia cầm sản xuất các mặt hàng thủ công.Nhưng đặc biệt hơn người Chăm-Pa giỏi nghề đi biển vương quốc chăm -pa là một trung tâm buôn bán quốc tế thời bấy giờ,kết nối với Trung Hoa Ân Độ 

# data[].attributes.body
Tấn Dũng

# data[].attributes.body
Chăm Pa là lịch sử các quốc gia của người Chăm ra đời từ thế kỷ II đến thế kỷ X gồm: Hồ Tôn, Lâm Ấp, Hoàn Vương, Chiêm Thành và Thuận Thành. Chăm Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lập liên tục qua các thời kỳ từ năm 192 đến năm 1832. Qua một số danh cưng Lâm Ấp, Panduranga, Chăm Pa trên phần đất nay thuộc miền Trung Việt Nam .vương quốc chăm nhiều giai đoạn , gắn liền với vai trò của những vùng đất khác nhau.

# data[].attributes.body
Sự ra đời của Vương Quốc Chăm- Pa

# data[].attributes.body
HÁN PHƯƠNG THẢO 6B

Chăm-Pa là lịch sử các quốc gia của người Chăm ra đời từ thế kỷ II đến thế kỷ X gồm: Hồ Tôn, Lâm Ấp, Hoàn Vương, Chiêm Thành và Thuận Thành. Chăm-Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lập liên tục qua các thời kỳ từ năm 192 đến năm 1832. Qua một số danh xưng Lâm Ấp, Panduranga, Chăm-Pa trên phần đất nay thuộc miền Trung Việt Nam. Khí hậu khô nóng, hoạt động kinh tế của người Chăm-Pa rất đa dạng như trồng lúa nước, nuôi gia súc gia cầm và sản xuất các mặt hàng thủ công.

# data[].attributes.body
Nước Chăm-Pa là một quốc gia cổ từng tồn tại độc lâp liên tục qua các thời kì từ năm 192 đến năm 1832.Khí hậu khô nóng,hoạt động kinh tế của người Chăm-Pa rất đa dạng trồng lúa nước ở cánh đồng dọc theo lưu vực những con sông chăn nuôi gia súc gia cầm sản xuất các mặt hàng thủ công.Nhưng đặc biệt hơn người Chăm-Pa giỏi nghề đi biển vương quốc chăm -pa là một trung tâm buôn bán quốc tế thời bấy giờ,kết nối với Trung Hoa Ân Độ và các nước Ả rập

# data[].attributes.headline
CHIA SE: Viết ra những điều em đã biết về Nước Chăm Pa cổ? 

# data[].attributes.subject
CHIA SE: Viết ra những điều em đã biết về Nước Chăm Pa cổ? 

# data[].attributes.body
Thảo luận 5p

# data[].attributes.body
Trong thời kì BẮC thuộc nha hán thiết lập ách cai trị đối với vùng đất ở phía Nam dãy hoành sơn nước ta đặt tên gọi là quận Nhật Nam năm 192 dưới sự lãnh đạo của Khu liên người dân Tượng Lâm đã nổi dậy lật đổ ách kai trị ngoại bang lập ra nước lâm Ấp

# data[].attributes.body
Nc chăm- pa là một đất nc từ thời sa xưa đc ra đời từ năm 192 đến năm 1832 nc Chăm -pa có nhiều cách trồng chọt rất đa rạng như là trồng lúa nc ở các cánh đồng dọc theo lưu vực những con sông . Họ nuôi gia súc , gia cầm .Họ đã biết sản xuất các mặt hàng thủ công như là đồ gốm, trang sức rực rỡ . Dưới biển rất đa dạng thực vật như là cá tôm . Họ làm những đồ vật đó ko chỉ để phục vụ đời sống mà còn là buôn bán cho các nc khác rất thành công .

# data[].attributes.body
Trong thời kì Bắc thuộc, nhà Hán đã thiết lập ách cai trị đối với vùng đất ở phía Nam dãy Hoành sơn nước ta, đặt tên gọi là quận Nhật Nam. Năm 192,nhân dân huyện Tượng Lâm (quận Nhật Nam) đã nổi dậy và lật đổ ách thống Trị của nhà Hán, giành độc lập.,lập nước lâm ấp (sau gọi là Chăm-pa) cuối thế kỷ II lập ra nước Lâm Ấp (sau gọi là Chăm-Pa) kinh đô là sin-ha-pu-ra(ở trà kiệu, Duy xuyên, Quảng Nam) đầu thế kỷ viii trước thế kỷ VIII : kinh đô là sin-ha-pu-ra(ở trà kiệu, Duy xuyên, Quảng Nam)

# data[].attributes.headline
quá trình hình thành và bước đầu phát triển của vương Quốc Chăm Pa

# data[].attributes.subject
quá trình hình thành và bước đầu phát triển của vương Quốc Chăm Pa

# data[].attributes.body
Trong thời kỳ Bắc thuộc nhà Hán đã thiết lập ách cai trị đối với vùng đất ở phía Nam dãy Hoành Sơn nước ta đặt tên gọi là quận Nhật Nan .Năm 192 dưới sự lãnh đạo của khu liên người dân TượngLâm nổi dậy lật đổ ách cai trị ngoại bang lập nước Lâm Ấp(tên gọi ban đầu của nước Chăm Pa từ thế kỷVlll đến thế kỷlX