# data[].attributes.body
“Celâl’e mensup” anlamına gelen Celâlî tabiri, XVI. yüzyıl başlarında isyan eden Bozoklu Şeyh Celâl’le ilgilidir. Celâlî isyanları başlangıçta, Osmanlı idaresinden memnun olmayan zümrelerin ve Şiî eğilimli Türkmen gruplarının Safevîler’in de tahrikiyle devlete baş kaldırmaları şeklinde ortaya çıkmış, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren büyük bir mesele halini alarak değişik bir mahiyet kazanmıştır.

# data[].attributes.body
16. yüzyılın sonlarında başlayan Celâli isyanları nedenleri arasındaki en temel konu ekonomik ve toplumsal bunalımdı. Coğrafi keşifler sonucunda Anadolu ile Akdeniz üzerinden geçen ticaret yolları eski önemini yitirmeye başlamıştı. Osmanlı ekonomisinde büyük bir öneme sahip olan bu ticaret yollarının önemsizleşmesi devletin gelirlerinin azalmasına ve ekonomik anlamda gerilemeye sebep olmuştu. Para değer kaybediyor, işsizlik artıyordu. Gerileyen Osmanlı ekonomisinin karşısında ise gittikçe güçlenen, gelişen Avrupa devletleri vardı. Bu yüzden fetihler durma noktasına gelmiş, savaşlardan elde edilen ganimetler azalmaya, savaş giderleri ise artmaya başlamıştı. Osmanlı hazinesindeki para gittikçe azalıyordu. Bu duruma bulunan çözüm ise halktan alınan vergiler arttırmaktı. Özellikle topraktan alınan vergiler artmıştı. Bu durum köylülerin vergiler altında daha çok ezilmesine sebep olmuştu.

Osmanlı'da tımar sistemi uygulanmaktaydı. Bu sistem sebebiyle vergiyi dirlik sahipleri toplamaktaydı. Dirlik sahipleri reayaya zulmediyor, kanunun emrettiğinden daha çok vergi toplamaya çalışıyorlardı. Köylüler zulümden ve haksızlıktan yorulup topraklarını terk ettiler. Geçim kaynağı aramak, iş bulmak için kasaba ve şehirlere akın ettiler. İş bulamayanlar ise eşkıyalık yapmaya başladılar. Levent ve suhte olarak iki zümreden oluşan bu gruplar devletin asayişini bozmaktaydı.

Osmanlı Devleti'nde toprak sistemi bozulmaktaydı. Ordu artık tımarlı sipahiler yerine sekbanlardan oluşuyordu. Sekbanlar ücretli askerlerdi ve savaş zamanı düzenli aylık alırken barış zamanlarında aylıksız kalmaktaydılar. Aylıksız kaldıklarında ise eşkıyalık yapmaya başlıyorlardı.

# data[].attributes.body
Şeyh Celal İsyanı: Celâli ayaklanmaları arasında yer alan ilk isyandır. Bozoklu Şeyh Celal önderliğinde başlamış ve öldürülmesiyle sona ermiştir.

Baba Zünnun İsyanı: Kanuni Sultan Süleyman döneminde vergilerin adaletsiz olduğunu düşünen Baba Zünnun önderliğinde başlamıştır. İsyana sebep olan kişilerin öldürülmesiyle sonlanmıştır.

Kalender Çelebi İsyanı: Ankara çevresinde Kalender adındaki kişi tarafından çıkarılmıştır. Artan vergiler sebebiyle başlayan isyan kısa sürede büyümüş ve kanlı bir şekilde sona ermiştir.

Karayazıcı İsyanı: Sekban bölükbaşı olan Karayazıcı önderliğinde Sivas ve Maraș bölgesinde ortaya çıkmıştı. Bu isyana dirlikleri elinden alınan sipahiler, çiftbozan köylüler, işsiz kalan sekbanlar, yönetimden hoşnut olmayan beyler, paşalar katılmıştır.

Deli Hasan İsyanı: Karayazıcı'nın kardeşidir. Abisinin ölümünden sonra ayaklanma büyüdü ve Deli Hasan Orta Anadolu'ya egemen hale geldi. Devlet isyanın üstesinden gelebilmek için 0'nu Bosna Beylerbeyliği'ne pașa olarak atadı.

Diğer Önemli İsyanlar: Tavil Ahmed, Canbulatoğlu ve Kalenderoğulları isyanları da önemli Celâli isyanlanı arasındadır.

# data[].attributes.body
Osmanlı İmparatorluğu, varlığı boyunca çeşitli isyanlar ile karşılaşmıştır. Bu isyanlar arasında en zorlayıcı olan isyanların başında ise yeniçeri isyanları gelmektedir siyasi döneme göre değişkenlik göstermiş olan yeniçeri ayaklanması nedenleri oldukça fazladır. Tarihteki en büyük yeniçeri isyanı, genel kanıya göre Genç Osman isyanı olarak kabul edilir. Bunun sebebi ise, tarihte ilk kez bir padişahın isyan sonucu öldürülmesidir.

İlk olarak II. Mehmet’in 12 yaşında tahta çıktığı dönemde akçenin değerinin düşürülmesi üzerine başkaldıran yeniçeriler; XVII. yüzyılda Sultan III. Murat, Sultan II. Osman, Sultan IV. Murat ve Sultan IV. Mehmet dönemlerinde de büyük isyanlar çıkardılar. Özellikle Sultan II. Osman, yeniçerilerin disiplinsizlikleri nedeniyle bu ocağı kaldırmak istedi. Ancak isyan eden yeniçeriler, Sultan II. Osman’ı Yedikule Zindanları’nda boğarak öldürdüler. Sultan IV. Mehmet Dönemi’nde ise sarayı basan yeniçeriler otuz kadar devlet adamını Sultan Ahmet Meydanı’nda çınar ağaçlarına astılar. Bu olay Osmanlı tarihine “Vak’a-i Vakvakiyye” (Çınar Vakası) olarak geçti (1556).

Genellikle İstanbul'da vuku bulmuş olan yeniçeri isyanlarının en büyükleri ise; Patrona Halil İsyanı, Genç Osman İsyanı, Vaka-i Vakvakiye olarak adlandırılan yeniçeri isyanı, Kanuni Sultan Süleyman dönemi yeniçeri isyanı, Kabakçı Mustafa İsyanı, Vaka-i Hayriye olarak örneklendirilebilir.

# data[].attributes.body
Yeniçeri İsyanlarının Sebepleri:

Merkezi otoritenin bozulup, değişmeye başlaması, isyanların doğmasına sebebiyet vermiştir.

Yeniçeri Ocağı içerisine, asıl mesleği askerlik olan insanlar dahil edilirdi ve asıl mesleği askerlik olmayan insanların bu ocağa dahil edilmesinden dolayı, Yeniçeri Ocağı içinde çeşitli hareketler var olmaya başlamıştır.

Çeşitli devlet adamlarının ve yeniçeri ağalarının, saraydaki rütbeli kadınların çıkarlarına ters olan tavırları sonucunda, hükümdarların bu insanları görevlerinden alması, isyanların başlamasına sebep olmuştur.

Kapıkulu askerlerinin maaşlarının vaktinde ödenmemesi ve aldıkları maaşların altın miktarı düşük ölçekli akçeler ile verilmesi sebebiyle, tepkiler daha da büyümüştür.

Devlet yönetiminde söz sahibi olmayı dileyen çeşitli devlet adamları, Yeniçerileri kışkırtarak bu isyanlara zemin hazırlamıştır.

Cülus Bahşişi almayı amaçlayan Yeniçeriler, sürekli padişah değiştirmeyi amaçlamışlardır.

Yeniçeriler arasında çok yaygın olan ve sürekli olarak söylenen "Ocak Devlet içindir." anlayışı; "Devlet Ocak içindir." anlayışı ile yer değiştirmiştir.

Çökmüş olan tımar sistemiyle birlikte, Yeniçerilerin gücü ve sayısı artmıştır.

Tımarlı sipahiler ortadan kalkmıştır ve de en temel ve tek güç Yeniçeriler olmuştur.

Çeşitli devlet görevlileri ve padişahlar, Yeniçeri Ocağı üzerinde düzenleme yapmak istemişlerdir. Buna bağlı olarak da anlaşmazlıklar ortaya çıkmıştır.

# data[].attributes.body
Yeniçeri İsyanlarının Sonuçları:

Çeşitli devlet adamları idam edilmiştir, politikada yahut devlet yönetiminde herhangi bir rüştü olmayan ve güvenirlik barındırmayan kişilerin rütbeleri yükseltilmiştir.

Bu isyanlar neticesinde sık bir şekilde padişah değişimi gerçekleşmiştir.

Toplumun, merkezi otoriteye olan güveni sarsılmıştır.

İdare bozulmuştur ve yapılması amaçlanan ıslahat ve yeniliklerin uygulanması herhangi bir sonuca varmamıştır.

Her isyan, siyasi bir karışıklığı da beraberinde getirmiştir.

Ellerindeki gücü fark eden yeniçeriler, 17. yüzyıl boyunca istedikleri kişilerin devletin içerisinde yer almasını sağlamıştır. Buna bağlı olarak da, veziriazam ve padişah değişimine bile güçleri yetmiştir.

Osmanlı Devleti düzenden tamamen uzaklaşmış ve halk güvensiz bir ortam içinde, kaotik bir havada yaşamlarını sürdürmeye çalışmıştır.

Osmanlıda yaşanmış olan en büyük yeniçeri isyanları tarihleri ve bilinmesi gereken önemleri ile birlikte şu şekilde açıklanabilir;

1449 yılındaki ''yeniçeri isyanı'' önemi, Osmanlı tarihinde görülen ilk yeniçeri isyanı olmasıdır.

Kanuni dönemi gerçekleşen yeniçeri isyanı; 1525 yılına tarihlenen bu isyanın önemi ise, veziriazam karşıtı olması, veziriazamın idamının istenmesi ve şehrin büyük bir kısmının yağmalanmasıdır.

1730 yılında vuku bulan Patrona Halil İsyanı; önemi ise en şiddetli ve en büyük isyan olmasıdır. Binlerce insan canını kaybetmiştir.

Genç Osman Olayı olarak da adlandırılan 1622 tarihli yeniçeri isyanı; tarihteki ilk padişah katli ile sonuçlanmış olan olaydır ve bu sebeple önemlidir.

Kabakçı Mustafa isyanı 1807 yılında meydana gelmiştir ve bu isyan sonucu, Nizam-ı Cedit ıslahatları son bulmuş ve de III. Selim tahttan indirilmiştir.

Tüm bunların yanı sıra, yeniçeri ocağı; Vaka-i Hayriye olarak da bilinen olay neticesinde, zaten ocağı kapatmayı amaçlayan II. Mahmut tarafından, 16 Haziran 1826 yılında kapatılmıştır. Yeniçeri Ocağı yerine ise, Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla yeni bir ocak kurulmuştur.

# data[].attributes.body
Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan itibaren şehzadeler devlet tecrübesi kazanmak amacıyla belirli sancaklara gönderilirdi. Ancak şehzadeler arasında zaman zaman yaşanan taht mücadeleleri siyasi karışıklıklara neden oluyordu. Bu olumsuzlukları önlemek isteyen Fatih Sultan Mehmet, ülke bütünlüğünü korumak için tahta geçen hükümdarın, kardeşlerini ve tahtta hak iddia edebilecek hanedan üyelerini öldürmesini yasal hâle getirdi. Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde Şehzade Bayezid’in isyan etmesi sonrasında sadece en büyük şehzadenin sancağa gönderilmesine karar verildi. Bu doğrultuda Osmanlı tarihinde sancağa çıkan son şehzade Sultan III. Mehmet oldu. Sultan I. Ahmet Dönemi’nde ise şehzadelerin bulundukları sancaklarda güçlenmelerini engellemek, merkezî otoriteyi sağlamak, taht kavgalarının önüne geçmek ve iç siyasi karışıklıklara engel olmak amacıyla bu uygulamaya son verilerek şehzadelerin merkezde yani sarayda eğitim almaları kararlaştırıldı. Bu amaçla Osmanlı veraset sisteminde değişikliğe gidildi. Neticede “Ekber ve Erşed Sistemi”ne geçilerek en büyük ve olgun olan şehzadenin tahta çıkması kararlaştırıldı.

Ekberiyet usulü, kardeş katlini sona erdirse de bazı yeni meselelere yol açmıştır. Sarayda adeta hapis hayatı yaşadıktan sonra tahta çıkan şehzadelerin çoğu, doğru düzgün devlet tecrübesi kazanamadıklarından ve dünyadan haberdar olamadıklarından padişah olunca ne yapacaklarını bilememişlerdir.

# data[].attributes.body
XVI. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı Devleti siyasi, askerî ve ekonomik alanlarda çözülme ve değişim sürecine girdi. Bu süreç, gerek devlet gerekse toplum yapısını olumsuz etkiledi. Bu durum karşısında devlet, XVII. yüzyıl başlarından itibaren siyasi, askerî ve ekonomik alanlarda kötü gidişatı önlemek amacıyla bazı devlet adamlarına layihalar (raporlar) hazırlattı. Bu doğrultuda ilk olarak dönemin veziriazamlarından Lütfi Paşa, devlet kurumlarında tespit ettiği sorunları ve çözüm önerilerini “Âsafnâme” adlı risalesinde anlattı.

Düşünülen bir şeyin yazı hâline getirilmesi anlamına gelen layihalar, genel olarak XVII ve XVIII. yüzyıl ıslahat çalışmaları çerçevesinde padişahlara öğütler veren bireysel çalışmalar olarak değerlendirilebilir. Layihaların içerikleri genel olarak padişah ve devlet adamlarının keyfî yönetiminin askerî sonuçları, düzendeki bozulmalar, vezir ve devlet memurlarının atamalarında görülen rekabet ve rüşvet, halkla ilgilenilmemesi ve ağır vergiler, isyanlar, toprak düzeninde adil olmayan dağıtım sonucu bozulmalar gibi konulardır. Layihalarda sadece olumsuz durumlar işlenmemiştir. Örneğin Kanuni Sultan Süleyman’ın saltanat yılları layihalarda çok olumlu bir şekilde, toplumda bozulmamanın görülmediği, kanun ve adaletin hâkim olduğu bir dönem olarak tasvir edilmiştir.

# data[].attributes.body
XVII. yüzyılda siyasi ve askerî çalkantıların yoğun olduğu dönemde padişah olan Sultan IV. Murat, devletin aksayan yönlerine çözüm bulmak istediyse de saray ve çevresindeki baskılar nedeniyle amacına ulaşamadı. Ancak yönetimi tek başına ele aldıktan sonra Koçi Bey’den devletteki aksamaların sebeplerine yönelik bir risale hazırlamasını istedi. Koçi Bey, bir süre sonra hazırladığı risalesini Sultan IV. Murat’a sundu. Koçi Bey, risalesinde devletteki aksamalara yönelik şu tespitlerde bulundu:

Veziriazamlıkla ilgili olarak: “Veziriazamlık ulu bir makamdır. Yerinin adamı olduktan sonra sebepsiz azlolunmayıp nice yıllar sadrazamlık makamında kalması ve işlerinde müstakil olması gerektir.”

Yüksek rütbeli devlet adamlarının seçimleri ile ilgili olarak: “Evvelce beylik, beylerbeyilik ve diğer padişah memurlukları memleket idaresinde iş görmüş, emektar, doğru ve dindar kimselere verilip karşılığında bir akçe ve bir habbe rüşvet ve bahşiş alınmazdı. Bilhassa sancak beyleri ve beylerbeyleri yirmişer, otuzar yıl yerlerinde kalırlardı.”

Devlet yönetiminde meydana gelen bozukluklar ile ilgili olarak: “Bu kadar karışıklık, fitne ve fesada, reayanın ve memleketlerin harap olmasına, hazinelerin ve malların azalmasına sebep, rüşvet şeytanı olmuştur.”

Tımar sistemi ile ilgili olarak: “...onlardan sonra gelen vezirler, mecburen iç halkına uyup, havalarına göre hareket edip her ne isteseler reddetmez oldular. Onlar da pek çok işlere karışmaya başlayıp, kan pahasına nice yüzyıl evvel fetholunmuş köyleri, tarlaları birer yolunu bulup, kimini paşmaklık ve kimini arpalık, kimini mülk olarak verdirip, kendileri tamamen doyduktan sonra her biri adamlarına nice tımar ve zeametler verdirip, kılıç erbabının dirliklerini kestiler.”

Yeniçerilerle ilgili olarak: “Eski zamanda İslam askeri az, öz, temiz ve disiplinli iken şimdi başka asker kalmayıp, kulluk ulufeli kula kalıp âleme fesat tohumu ekildi. İstedikleri zaman sefere giderler, itaat yok, padişahtan korku yok.” Yeniçeri ağaları ile ilgili olarak: “Yeniçeri kethüdası ve çavuşları yedişer, sekizer yıl makamlarında kalıp sebepsiz azlolunmazlardı.”

Ahalinin genel durumu ile ilgili olarak: “...Vergi artınca, reayaya zulüm ziyade olup âlem harap olmuştur. Evvelce ev başına kırkar, ellişer akçe alınırken şimdi yalnız miri için her neferden ikişer yüz, kırkar akçe ve her ev halkından üçer yüz akçe, her koyun başına bir akçe tayin olundu.”

Kadıların atanması ile ilgili olarak: “İlmiyeye ait yüksek makamların şunun bunun aracılığı ile verilmesi doğru değildir. En bilgilisi hangisi ise ona verilmek gerekir. Kadılık yolunda vasıta bilgidir. Yaş ve sene, soy ve sop değildir. Şimdi adaletli iş gördükleri vakit, makamı eskilere verirler. Hâlbuki eskilik Allah yanında kadılığa sebep değildir.”

Koçi Bey, hazırladığı layihalarda, devlet yönetiminde rüşvetin engellenmesi, hak edene rütbe ve görevlerin verilmesi, tımar ve zeamet sisteminin ve Yeniçeri Ocağı’nın düzeltilerek ordunun sağlam temeller üzerine oturtulması, vergi sisteminde adil olunması gibi konularda dönemin padişahlarına tavsiyelerde bulundu. Ancak o dönemde sıkça yaşanan padişah değişiklikleri nedeniyle amacına ulaşamadı.

# data[].attributes.headline
Lale Devri Islahatları ve Sosyal Hayata Etkileri

# data[].attributes.subject
Lale Devri Islahatları ve Sosyal Hayata Etkileri

# data[].attributes.body
Osmanlı Devleti’nde 1718 Pasarofça Antlaşması’ndan 1730 Patrona Halil İsyanı’na kadar geçen döneme “Lale Devri” denir. Lale Devri hükümdarı Sultan III. Ahmet, sadrazamı ise Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dır. Lâle devri denilince akla en çok, bu dönemin eğlenceleri gelir. Şairlerin, müzisyenlerin katıldığı büyük eğlenceler düzenleniyor, lale bahçelerinde çeşitli eğlenceler ve fener alayları yapılıyordu. Dönemin ünlü şairi Nedim, bu zevk ve eğlence dönemini bir şiirinde “Gülelim, eğlenelim, kâm alalım dünyadan” dizesiyle dile getirmiştir. Bu dönemde Nadide lale soğanları çok büyük fiyatlara satılmaya başladı.

# data[].attributes.body
Damat İbrahim Paşa, Lale Devri’nin başlaması ile birlikte büyük bir imar faaliyetine girişip mektepler, kütüphaneler, köşkler, yalılar, çeşmeler ve bahçeler yaptığı gibi şehrin tanzimine de son derece önem verdi. Özellikle sık sık meydana gelen yangınlardan dolayı ahşap binalar inşa edilmemesi için özen gösterdi. Ayrıca devamlı İstanbul çarşılarını dolaşıp ekmeklerde ve diğer ürünlerde yapılan sahtekarlıkları kontrol etmeye başlayan Damat İbrahim Paşa gördüğü haksızlıklar nedeniyle birçok İstanbul Kadısını azletti. Ayrıca yerinde tedbirler sayesinde bütçe açığı giderek azaldı.

# data[].attributes.body
Ağır vergiler altında ezilen reayanın, toprakları alınan eski sipahilerin, geçinemeyen köylülerin de dahil olduğu Celali ayaklanmaları, Anadolu'da meydana gelen en büyük ayaklanmalar arasındadır. Ağır vergi yüküne dayanamayıp topraklarını terk eden köylüler işsiz kalmış ve kentlere göçmüşlerdir. Bu da Büyük Kaçgun'a sebep olmuştur. Büyük Kaçgun, Celâli İsyanlarının sonuçları arasından yalnızca biridir. Vergiler dolayısı ile büyük borçların altına giren köylüler, topraklarını tefecilere devretmek zorunda kalmıştı. Bu durumunun sonucunda ise tımar sistemi bozuldu, kırsal bölgelerde güvensizlik ortamı oluştu. Tarımsal üretim düştü, kıtlık baş gösterdi. Tarım ürünlerinin fiyatı yükseldi. Yüz binlerce insan canını, malını yitirdi.

# data[].attributes.body
Bu eğlence hayatında Sadrazam İbrahim Paşa’nın önemli bir rolü vardır. Sadrazam, Topkapı’dan uzakta, Kâğıthane’de padişahın eğlenmesi için “Sadabad” adı verilen ve etrafında bahçeler, havuzlar ve heykeller olan yeni bir saray inşa ettirmişti. Bu saray Fransa kralının sarayı örnek alınarak yapılmıştı.

# data[].attributes.body
Lale Devri zevk ve eğlence dönemi olarak görülmekle beraber aslında yeni bir anlayışla Avrupa ile yakınlaşma dönemi olarak da kabul edilir. Osmanlı Devleti ilk kez Lale Devri’nde Avrupa’nın gerisinde kaldığını kabul etmiş, yapılan ıslahatlarda Avrupa’yı örnek almıştır. Avrupa’yı tanımak gerektiğini düşünen Damat İbrahim Paşa, Avrupa devletlerinin İstanbul’daki elçileri ile samimi ilişkiler kurdu. Ayrıca Osmanlı tarihinde ilk kez Avrupa ülkelerine elçiler gönderdi. Paris, Viyana, Moskova gibi başkentlere gönderilen elçiler gittikleri yerde gördüklerini raporlar hazırlayarak sadrazama sundular. Bunların en ünlüsü, Yirmisekiz Mehmet Çelebi’nin 1720-21 tarihli Fransa Sefaretnamesidir.

# data[].attributes.body
Yirmisekiz Mehmet Çelebi’nin yanında Paris’e giden oğlu Mehmet Sait’in Fransa’dan İstanbul’a getirdiği kitaplar, elbiseler ve mobilyalar İstanbul’da batı modasının yayılmasına sebep oldu. Yirmisekiz Mehmet Çelebi’nin Paris’te elçi iken gönderdiği tablolar sayesinde Osmanlı minyatür sanatında yeni bir çığır açıldı. Bu resimleri gören Levni, minyatürle batı üslubu arasında yeni bir tarz geliştirmiştir. Mehmet Sait Efendi aynı zamanda matbaanın kurulmasında da önemli rol oynamış, İbrahim Müteferrika ile 1727’de Osmanlı devletindeki ilk Türk matbaasını kurmuştur.

# data[].attributes.body
Diğer yandan önceki dönemlerde İstanbul’un yangın ve depremlerle harap olan bazı kesimleri Avrupa örnek alınarak yeniden imar edildi. Bu doğrultuda şehirlerde yeni yollar, yeni binalar ve köşkler inşa edildi. İstanbul’un yeni yangınlara maruz kalmasını önlemek amacıyla da Yeniçeri Ocağına bağlı “Tulumbacılar” adıyla ilk defa düzenli bir itfaiye teşkilatı kuruldu.

Lale Devri’nde ayrıca bazı hastalıklara, özellikle de çiçek hastalığına karşı aşı geliştirildi. Yine deniz yoluyla taşradan gelen yolcuları sağlık bakımından kontrol etmek amacıyla karantina sistemi hayata geçirildi.

# data[].attributes.body
Lale Devri’nde, özellikle Fransız mimarisi örnek alınarak, barok ve rokoko tarzlarında önemli eserler inşa edildi. Bu eserlerden biri yarım daire avlusuyla geleneksel cami mimarisinden farklı olarak barok tarzında inşa edilen Nur-u Osmaniye Camii’dir.

Bu dönemde ayrıca çiniciliği yeniden canlandırmak amacıyla 1725 yılında İstanbul’da bir çini atölyesi yanında, mevcut çuha atölyesine ek olarak “Hatayi” adı verilen kumaş fabrikası kuruldu.

# data[].attributes.body
Avrupa’ya geçici elçiler gönderildi.

Osmanlı’daki ilk Türk matbaası İbrahim Müteferrika ve Mehmet Said Efendi tarafından kuruldu.
İstanbul baştanbaşa imar edildi, yeni saraylar, çeşmeler ve suyolları yapıldı eski cami, medrese ve devlet binaları da onarıldı.

Tercüme heyetleri kurularak doğu ve batı klasikleri ve bilimsel eserler Türkçeye çevrildi.

Yeni ve büyük kütüphaneler kurularak halkın hizmetine sunuldu.

Yeniçeri askerlerinden “Tulumbacılar” adında bir itfaiye teşkilatı kuruldu.

Batı modası, İstanbul’a girdi, günlük hayatta batı tarzı mobilyalar kullanılmaya başlandı.

Batı mimarisi saraylara uygulandı.

Mevcut çini imalathaneleri elden geçirilirken yeni imalathaneler kurulmuş, kiremit imaline başlanmıştır.

Tersane ıslah edilerek daha büyük gemiler inşa edilmiştir.
Esnaf denetlenmiş, iç ve dış ticaret gelişmiştir.

Şair ve sanatkârlara büyük önem verilmiş, şiirde Nedim, minyatürde Levni bu dönemde şöhretlerinin zirvesine varmışlardır.

İlk kez çiçek hastalığına karşı aşı uygulanmıştır.

# data[].attributes.body
Lâle Devri’nde birçok alanda Avrupa örnek alınarak gerçekleştirilen ıslahatlara rağmen lüks merakı ve israftan dolayı başta Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile bazı devlet adamlarına karşı tepkiler arttı. 1730’da başlayan Patrona Halil İsyanı ile Lâle dönemi sona erdi. İsyancılar, bu dönemle özdeşleşmiş Sadabad’ı, buradaki saray ve lâle bahçelerini yakıp yıktılar. Bu isyan sonucunda dönemin sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, asiler tarafından öldürülürken 3. Ahmet de tahtını kaybetti.