# data[].attributes.body
Ринолалия – сөйлеу аппаратының анатомиялық немесе функционалдық бұзылыстарына байланысты дауыс пен сөйлеу дыбыстарының мұрын арқылы бұрмаланып шығуы.

# data[].attributes.body
Дислалия – сөйлеу аппаратының анатомиялық ақауларынсыз немесе функционалдық бұзылыстардан туындаған дыбыстарды бұрмалап айту, алмастыру немесе түсіріп тастау.

# data[].attributes.body
Дизартрия – жүйке жүйесінің зақымдануы салдарынан артикуляциялық бұлшықеттердің қозғалысының шектелуі және сөйлеудің бұзылуы.

# data[].attributes.body
Брадилалия – сөйлеу қарқынының патологиялық баяулауы

# data[].attributes.body
Тахилалия – сөйлеу қарқынының патологиялық жылдамдауы.

# data[].attributes.body
Дисфония/Афония – дауыс күшінің әлсіреуі немесе толық жоғалуы.

# data[].attributes.body
Алалия – мидың сөйлеу орталықтарының зақымдануынан туындаған сөйлеудің толық дамымауы немесе мүлдем болмауы.

# data[].attributes.body
Афазия – ми зақымдануынан кейін сөйлеудің жартылай немесе толық бұзылуы.

# data[].attributes.body
Тұтығу (заикание) – сөйлеу ырғағы мен қарқынының бұзылуы, дыбыстарды немесе буындарды қайталау, кідірістер жасау.

# data[].attributes.body
Дисграфия – жазу процесінің ішінара бұзылуы, яғни әріптерді алмастыру, шатастыру, түсіріп қалдыру, сөздерді бөлек немесе бірге жазу сияқты қателердің жүйелі түрде қайталануы.

# data[].attributes.body
Дисграфия – жазу процесінің ішінара бұзылуы, яғни әріптерді алмастыру, шатастыру, түсіріп қалдыру, сөздерді бөлек немесе бірге жазу сияқты қателердің жүйелі түрде қайталануы.

# data[].attributes.body
Сөйлеу аппараты дегеніміз – орталық  жүйке жүйесінің әр бөлігінде, әр деңгейде орналасқан, бірақ барлығы жиылып бір іске жұмылған өз алдына дербес қабілетті жүйе

# data[].attributes.body
Артикуляция – жеке  тіл дыбыстары мен олардың қосындыларын айтқанда қажет сөйлеу мүшелерінің іс-әрекеті.
Бұл дыбыс шығаруына бағытталған сөйлеу тілінің перифериялық мүшелерінің жұмысы.

# data[].attributes.body
Прогнатия — жоғары жақ сүйегінің шамадан тыс дамуына немесе астыңғы жақ сүйегінің  жетік дамымауының салдарынын оның алдыға шығып кетуі.

# data[].attributes.body
Көмекей дегеніміз конустың формасына ұқсайтын бірнеше шеміршектен және жұмсақ еті бар сақиналардан құралған кең де қысқа түтікше.

# data[].attributes.body
Сөйлеу процесі адам баласына ғана тән, өте күрделі жоғарғы психиқалық қабілет.

# data[].attributes.body
Былдыр дегеніміз белгілі дыбыстық комплекстердің, дауыссыз және дауыстыдыбыстардың тіркестерінің пайда болуы.

# data[].attributes.body
Ситуациялық сөйлеу дегеніміз баланың бірінші сөздері жалпылама мағынада қолданылады (бір сөзбен немесе дыбыстіркестерімен бала затты, сезімін, өтінішін білдіреді). Баланы  тек жағдайға (ситуацияға)қарай түсінуге болады.

# data[].attributes.body
Клиникалық-педагогикалық топтастыру тіл бұзылыстарының анатомиялық-физиологиялық механизміне және осы юұзылыстардың пайда болу себептеріне негізделген.

# data[].attributes.body
Барлық сөйлеу тілінің бұзулуы 2 топқа бөлінеді:

1) ауызша сөйлеу тілінің бұзылысы

2) жазбаша сөйлеу тілінің бұзылысы

# data[].attributes.body
тіл бұзылыстарының классификациясы

1) артикуляциялық бұзылыстар

2) дауыстың бұзылуы

3) сөйлеу тілінің жылдамдығы мен ырғақтылығынаң бұзылуы

# data[].attributes.body
Анамнез жинау барысында сөйлеу тілінің, моторикасының ерекшеліктері туралы деректер логопедке баланың жағдайын дұрыс бағалауға, сосын логопедиялық түзету жұмысын жоспарлауға мүмкіндік береді.

# data[].attributes.body
Фонематикалық есту – фонеманы тануды және ажыратуды қамтамасыз ететін нәзік есту жүйесі.

# data[].attributes.body
Фонематикалық қабылдау – сөздің құрылымындағы дыбыстарды ажыратуға бағытталған ойлау іс-әрекеті.

# data[].attributes.body
логопедиялық тексерудің әдістері:

1) ұйымдастыру

2) эмпирикалық

3) статистикалық

4) интерпретациялық

# data[].attributes.body
дыбыстық талдау дегеніміз- сөздегі дыбыстың орнын, кезектілігін, санын анықтауға бағытталған ойлау іс-әрекеті.

# data[].attributes.body
Дыбыс айтуды тексеру екі бағыттан тұрады:

1) артикуляциялық – дыбыстың пайда болу ерекшелігін анықтау және дыбысты айту кезіндегі артикуляция мүшелерінің қимылдары.

2) фонологиялық - тіл дыбыстар (фонема) жүйесін әр түрлі фонетикалық жағдайда ажырату.

# data[].attributes.body
Дислалия («dis»-бұзылу, «lalia»-сөз) – бұл сөйлеу тілінің бұзылуының едәуір тараған түрі.

# data[].attributes.body
Мономорфты дислалияда бір немесе артикуляциясы бірыңғай дыбыстардың айтуы бұзылады.

# data[].attributes.body
Полиморфты дислалияда әртүрлі топтағы (ысқырық және сонор) дыбыстардың айтылуының бұзылуы байқалады.

# data[].attributes.body
Дислалияның негізгі үш түрі ажыратылады:

1)акустикалық-фонематикалық 2)артикуляторлық-фонематикалық 3)артикуляторлық -фонетика

# data[].attributes.body
Механикалық (органикалық) дислалия — сөйлеу тілінің перифериялық аппаратының (артикуляциялық мүшелерінің) анатомиялық бұзылыстары салдарынан дыбыс айтудың бұзылуы.

# data[].attributes.body
Дыбысты мүлдем айтпауы және дыбысты бұзып айтуы – бұзылыстың антропофониялық түрі, ал дыбысты бұзып айтуы мен шатастырып айтуы бұзылыстың фонологиялық түрі деп ажыратылады.

# data[].attributes.body
Логопедиялық түзету жұмысының мақсаты мен міндетіне байланысты төмендегідей кезеңдерге бөлінеді:

1)Дайындық кезеңі

2)Дыбысты қою кезеңі

3)Дыбысты дұрыс айтуға машықтандыру кезеңі

4)Дыбысты ұқсас дыбыстардан ажырату кезеңі

# data[].attributes.body
Дауыссыз /с,с'; з,з' мен ш, ж, ч, ш,/ дыбыстарының тіл бұзылыстары сигматизм деген терминмен аталады.

# data[].attributes.body
Бір дыбыстың басқамен тұрақты алмастырылған жағдайы, /мысалы, Ш орнына - С немесе С орнына Ш/ парасигматизм деп аталады

# data[].attributes.body
Еріндік - тістік сигматизм кезіңде С дыбысы - Ф реңкімен айтылады, себебі қуыс жасауға тілден басқа жоғарғы тіске таянатын ерін де қатысады.

Еріндік-тістік сигматизм кезінде балаға ең алдымен Сдыбысын айтқанда төменгі ерін жоғарғы күрек тіске түйіспеуі, немесе жақындамауы керек екенін көрсету қажет.

# data[].attributes.body
Тіс аралық сигматизмде С дыбысына тән ысқырық болмайды, оның орнына тілдің тістер арасына енетін қалпына буындаған төмен үнді әлсіз шу естіледі.

Үйреншікті тіс арасына тілдің шыға беруін тоқтату үшін буынмен, сөзбен жаттығуларды тістерді қысып тұрып жасау керек.

# data[].attributes.body
Тіс    төңіректік    сигматизмде    тісаралық    сияқты    ысқырықтың жойылуымен, сондай-ақ С, Ц, З,  дыбыстары Т Д, дыбыстармен алмастырумен сипатталады. /сағат-«тағат», қозы-«қоды».

Тіс төңірегі сигматизмінде С дыбысын әуелі бөлек кейін буын, сөз құрамында созып айту, артикуляцияны дұрыс көрсетуі арқылы түзетеді. Артикуляцияны схемалық суретпен бейнелеп көрсету пайдалы.

# data[].attributes.body
Р'  дыбыстарының айтылуындағы түрлі бұзылыстарды ротацизм деп аталады.

# data[].attributes.body
Сигматизмнің негізгі 6 түрін атауға болады:

1)еріндік-тістік,

2)тіс аралық,

3)тіс төңіректік,

4)ысқырық,

5)бүйірлік,

6) мұрындық.

# data[].attributes.body
прогнатия жоғарғы тістерілгерілеп, төменгі еріннің үстіне тұтас  келетін аномалия.

# data[].attributes.body
йотацизм-й дыбысының бұзылысы

# data[].attributes.body
Хитизм-Х дыбысының бұзылысы

Парахитизм-К басқа дыбыспен алмасуы

# data[].attributes.body
каппацизм-К дыбысының бұзылысы