# data[].attributes.attachment_caption
เป็นจดหมายเหตุบันทึกเป็นภาษาฝรั่งเศส เอกสารชิ้นนี้กล่าวถึงราชอาณาจักรสยามในปลายรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พ.ศ. 2230 ผู้บันทึก คือ ซีมง เดอ ลา ลูแบร์ อัครราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ซึ่งเข้ามาทูลพระราชสาส์น ณ ประเทศสยาม

# data[].attributes.headline
จดหมายเหตุ ลา ลูแบร์

# data[].attributes.subject
จดหมายเหตุ ลา ลูแบร์

# data[].attributes.body
ด.ช.ชัชวาล เงินเมือง ม.2/9 เลขที่6

# data[].attributes.attachment_caption
เงินพดด้วงเป็นเงินตราสำหรับแลกเปลี่ยนซื้อขาย เดิมเรียกว่า “เงินกลม” แต่ด้วยปลายขาเงินที่งอและสั้นขดกลมคล้ายตัวด้วง จึงนิยมเรียกว่า “เงินพดด้วง” มีการใช้งานมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ต่อมาในสมัยอยุธยามีการผูกขาดระบบเศรษฐกิจ โดยรัฐได้มีการวางระบบเงินตราและควบคุมมาตรฐานทางการเงินเพื่อควบคุมการค้าและการคลัง

# data[].attributes.headline
เงินในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
เงินในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ. วิชญาดา ขำสม ม.2/9 เลขที่16

# data[].attributes.body
โดยสรุปเรือนไทยในสมัยอยุธยาคงเป็นเรือนไม้ชั้นเดียว ยกพื้นสูง ใต้ถุนโปร่ง มักสร้างเป็น 3 คูหา ฝาทำเป็นกรอบใส่ลูกฟัก หรือที่เรียกว่า “ปะกน” คูหาหนึ่งมีหน้าต่างขนาดเล็กและแคบเปิดเข้าภายใน บนเดือยไม้ประตูก็สร้างวิธีเดียวกัน โดยตั้งอยู่บนพรึง และมีระเบียงสร้างขนานไปตามความยาวของตัวเรือน หลังคาสูงชัน

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.alternative_text
บ้านในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.attachment_caption
ใหญ่ชัยมงคล เป็นวัดที่เก่าแก่วัดหนึ่ง สร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนต้นคือในรัชสมัยของสมเด็จพระรามาธิปดีที่ 1 หรืออีกพระนามหนึ่งคือ สมเด็จพระเจ้าอู่ทองพระมหากษัตริย์ผู้สถาปนากรุงศรีอยุธยา ตามตำนานกล่าวว่า เมื่อ พ.ศ.1900 สมเด็จพระเจ้าอู่ทองได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ขุดศพเจ้าแก้ว ซึ่งทิวงคตด้วยอหิวาตกโรคขึ้นมาเผา ที่ปลงศพนั้นโปรดให้สถาปนาเป็นพระอาราม นามว่า วัดป่าแก้ว

# data[].attributes.headline
วัดใหญ่ชัยมงคล

# data[].attributes.subject
วัดใหญ่ชัยมงคล

# data[].attributes.body
ด.ช.พิภูษณะ สุอุ้ย ม.2/9 เลขที่2

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.alternative_text
วัดใหญ่ชัยมงคล

# data[].attributes.attachment_caption
ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว แสดงให้เห็นว่ามีอาหารการกินเพียบพร้อม ประชากรไม่ได้อยู่ในช่วงศึกสงคราม จึงไม่ได้อยู่ในสภาพที่อดอยาก หรือ อพยพย้ายถิ่น

ปลา เป็นอาหารหลักที่นิยมบริโภคกันในท้องถิ่น อาหารจึงเน้นหนักไปที่ปลา แกงป่าปลาช่อน จึงเป็นแกงที่เราสันนิษฐานว่าเป็นอาหารที่รับประทานกันในสมัยนี้ เนื่องจากเป็นการปรุงอาหารให้สุกโดยการต้ม และการใช้สมุนไพรนั้นมีมานานมากแล้ว  เป็นสิ่งที่มีอยู่ในท้องถิ่นหาได้ง่าย

# data[].attributes.headline
อาหารในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
อาหารในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ธัญญรัตน์ 2/9 29

# data[].attributes.attachment_caption
จดหมายเหตุวันวลิต เป็นจดหมายเหตุที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่งขึ้นด้วยภาษาฮอลันดาโดยนายเยเรเมียส ฟาน ฟลีต (Jeremais van Vliet) ชาวฮอลันดา เมื่อปี พ.ศ. 2183 โดยใช้ชื่อหนังสือว่า "The historical account of the war of Succession following the death of King Pra Interajasia, 22nd King of Ayuthian Dynasty" หนังสือเล่มนี้ได้หายสาบสูญไป จนกระทั่ง ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 หนังสือเล่มนี้จึงถูกค้นพบโดยศาสตราจารย์เซอิชิ อิวาโอะ (Seiichi Iwao) จากมหาวิทยาลัยโตเกียว
หนังสือเล่มนี้ได้แปลเป็นภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษา เช่น ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ สำหรับภาษาไทยนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพโปรดให้ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) แปลจากฉบับภาษาอังกฤษและโปรดให้ใช้ชื่อภาษาไทยว่า "จดหมายเหตุวันวลิต" ซึ่งแผลงมาจากนามผู้แต่งหนังสือ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ ในครั้งนั้นขุนวิจิตรมาตราแปลไม่จบเรื่องเนื่องจากติดงานอย่างอื่น แต่ก็ได้มีการตีพิมพ์ฉบับแปลดังกล่าวอยู่ 2 ครั้งในปี พ.ศ. 2477 และ พ.ศ. 2490 ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร จึงมอบหมายให้นางสาวนันทา สุตกุล แปลจดหมายเหตุวันวลิตเป็นภาษาไทยตั้งแต่ต้นจนจบ และได้ขอให้นางชูศรี สวัสดิสงคราม หัวหน้าแผนกหนังสือตัวพิมพ์ กองหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกแปล กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ ช่วยตรวจทานแก้ไข ก่อนจะตีพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปีเดียวกันนั้นเอง
เนื้อหาของจดหมายเหตุวันวลิตกล่าวถึงเหตุการณ์ในช่วงปลายแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมจนถึงต้นแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

# data[].attributes.headline
หลักฐานทางประวัติศาสตร์

# data[].attributes.subject
หลักฐานทางประวัติศาสตร์

# data[].attributes.body
ด.ญ.สุวรรณา เมทา 2/9 18

# data[].attributes.body
พระพุทธรูปที่ตั้งเรียงรายภายในวัดมหาธาตุ อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา แกะสลักจากหินทรายสีขาว ซึ่งเป็นรูปแบบการใช้วัสดุเฉพาะ ตามสมัยนิยมของศิลปะสมัยอยุธยา (ที่มา : The Bangkok Insight)

ในกรณีของหินทรายสีแดง ผลการวิเคราะห์เส้นทางแสดงให้เห็นแนวโน้มการขนหินทรายจากแหล่งหินใน จ. ราชบุรี ไปสร้างพระในที่ต่างๆ ในทิศทางตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งจะล้อไปกับแนวคลองคนขุดที่วิ่งจาก จ. ราชบุรี จ. สมุทรสงครามมาสู่กรุงเทพฯ ซึ่งจากการสำรวจเชิงเอกสารพบว่า 1) คลองสุนัขหอน มีมาตั้งแต่อยุธยา 2) คลองดำเนินสะดวก ขุดสมัยรัชกาลที่ 4 ส่วน 3) คลองสนามไชย หรือ คลองมหาชัยชลมาค ขุดในสมัยสมเด็จพระเจ้าเสือ (พ.ศ. 2245-51) จึงมีความเป็นไปได้ว่าหินทรายหรือพระพุทธรูปหินทรายสีแดง ที่มีต้นกำเนิดมาจากแถบ จ. ราชบุรี จะขนไปยังที่ต่างๆ ผ่านเส้นทางทางบกได้ แต่หากต้องการมาทางน้ำก็สามารถทำได้เช่นกัน โดยผ่านคลองสุนัขหอน และต่อเข้าคลองมหาชัยชลมาค ตามลำดับ

ด.ญ. อริสรา บุษบงค์ ม.2/9 -21

# data[].attributes.attachment_caption
 จดหมายเหตุโหร เป็นจดหมายเหตุที่โหรได้จดบันทึกไว้เมื่อมีเหตุการณ์สำคัญ เกิดขึ้น โหรจะจัดทำปฏิทินโหรบอกวันและฤกษ์ยามเป็นรายวันล่วงหน้าไว้ตลอดปี และมีที่ว่างไว้ สำหรับจดบันทึกเหตุการณ์สำคัญไว้ในปฏิทิน เมื่อมีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้น โหรจะจดไว้ในปฏิทิน ตรงช่องวันนั้น หากวันใดไม่มีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นก็จะปล่อยว่าง

# data[].attributes.headline
 จดหมายเหตุโหร 

# data[].attributes.subject
 จดหมายเหตุโหร 

# data[].attributes.body
ด.ญ. อชิรญา ขจรเกริกฤทธิ์ ม.2/9 เลขที่37

# data[].attributes.attachment_caption
กรุงศรีอยุธยามีอายุยาวนานถึง ๔๑๗ ปี ช่วงเวลาที่บ้านเมืองรุ่งเรืองในด้านต่าง ๆ พอที่จะเป ็ นปัจจัยให้เกิด

วรรณคดีอยู่เฉพาะในสมัยกรุงศรีอยุธยาต้อนต้นบ้านเมืองเจริญก้าวหน้าทั้งในด้านการปกครอง การทหาร ศาสนา

และศิลปกรรมในรัชกาลสมด็จพระบรมไตรโลกนาถและสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ ทางวรรณคดีปรากฏหลักฐาน

ชัดเจนว่า แต่งมหาชาติค าหลวง เมื่อ พ.ศ.๒๐๒๕ตรงกับรัชกาลสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ส่วนลิลิตยวนพ่าย

ก็แต่งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระมหากษัตริย์พระองค์นี้จึงอาจแต่งในรัชกาลของพระองค์ หรือภายหลังเพียงเล็กน้อย

คือ รัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒

นอกจากนี้วรรณคดีส าคัญเรื่องอื่น ๆ เช่น ลิลิตพระ

# data[].attributes.headline
วรรณคดีสมันอยุธยา

# data[].attributes.subject
วรรณคดีสมันอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ.ไอนุง สิทธิกุล ม.2/9 เลขที่39

# data[].attributes.attachment_caption
เรือนไทยในสมัยอยุธยาคงเป็นเรือนไม้ชั้นเดียว ยกพื้นสูง ใต้ถุนโปร่ง มักสร้างเป็น 3 คูหา ฝาทำเป็นกรอบใส่ลูกฟัก หรือที่เรียกว่า “ปะกน” คูหาหนึ่งมีหน้าต่างขนาดเล็กและแคบเปิดเข้าภายใน บนเดือยไม้ประตูก็สร้างวิธีเดียวกัน โดยตั้งอยู่บนพรึง และมีระเบียงสร้างขนานไปตามความยาวของตัวเรือน หลังคาสูงชัน และคลุมลงมาถึงส่วนที่เป็นระเบียง หลังคามุงด้วยกระเบื้องดินเผา แผ่นไม้หรือจาก ติดปั้นลมบนหัวแปที่หน้าจั่วของหลังคา และมีชานติดต่อถึงครัวและห้องน้ำ ถ้าอยู่รวมกัน 2 ครัว ก็สร้างเรือนเพิ่มขึ้นอีกหลังหนึ่ง และมีอาคารอื่นๆ อีก เช่น หอกลาง ศาลาพักร้อนในสวน เป็นต้น

# data[].attributes.headline
บ้านในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
บ้านในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ.ปวริศา หวังเจริญ เลขที่22 ม.2/9

# data[].attributes.headline
จดหมายวันวลิต

# data[].attributes.subject
จดหมายวันวลิต

# data[].attributes.body
จดหมายเหตุวันวลิต เป็นจดหมายเหตุที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่งขึ้นด้วยภาษาฮอลันดาโดยนายเยเรเมียส ฟาน ฟลีต (Jeremais van Vliet) ชาวฮอลันดา เมื่อปี พ.ศ. 2183 โดยใช้ชื่อหนังสือว่า "The historical account of the war of Succession following the death of King Pra Interajasia, 22nd King of Ayuthian Dynasty" หนังสือเล่มนี้ได้หายสาบสูญไป จนกระทั่ง ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 หนังสือเล่มนี้จึงถูกค้นพบโดยศาสตราจารย์เซอิชิ อิวาโอะ (Seiichi Iwao) จากมหาวิทยาลัยโตเกียว

หนังสือเล่มนี้ได้แปลเป็นภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษา เช่น ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ สำหรับภาษาไทยนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพโปรดให้ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) แปลจากฉบับภาษาอังกฤษและโปรดให้ใช้ชื่อภาษาไทยว่า "จดหมายเหตุวันวลิต" ซึ่งแผลงมาจากนามผู้แต่งหนังสือ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ ในครั้งนั้นขุนวิจิตรมาตราแปลไม่จบเรื่องเนื่องจากติดงานอย่างอื่น แต่ก็ได้มีการตีพิมพ์ฉบับแปลดังกล่าวอยู่ 2 ครั้งในปี พ.ศ. 2477 และ พ.ศ. 2490 ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร จึงมอบหมายให้นางสาวนันทา สุตกุล แปลจดหมายเหตุวันวลิตเป็นภาษาไทยตั้งแต่ต้นจนจบ และได้ขอให้นางชูศรี สวัสดิสงคราม หัวหน้าแผนกหนังสือตัวพิมพ์ กองหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกแปล กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ ช่วยตรวจทานแก้ไข ก่อนจะตีพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปีเดียวกันนั้นเอง

เนื้อหาของจดหมายเหตุวันวลิตกล่าวถึงเหตุการณ์ในช่วงปลายแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมจนถึงต้นแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

# data[].attributes.headline
อาวุธในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
อาวุธในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ดาบ

เป็นอาวุธที่ใช้รบในระยะประชิดตัว ดาบไทยมีอยู่ด้วยกัน 4 แบบคือ ดาบหัวบัว ดาบหัวตัด ดาบหัวปลาหลด ดาบหัวปลาซิว มีลักษณะแตกต่างกันตามตำแหน่งและฐานะ ของผู้ใช้ในประเทศไทยมีการใช้ดาบในการรบตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นต้นมา อานุภาพของดาบอยู่ที่กำลังของผู้ใช้เป็นสำคัญ ดาบมีส่วนประกอบสำคัญ คือ ตัวดาบ กระบังดาบ ด้ามดาบ

# data[].attributes.body
ขณะที่ประเทศไทยใช้วิธีการแพทย์ แบบที่เรียกว่า การแพทย์แผนโบราณอยู่นั้น การแพทย์ฝ่ายประเทศทางตะวันตก โดยอาศัยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ได้เจริญก้าวหน้าไปมาก ฉะนั้นเมื่อประเทศไทยได้มีการติดต่อกับชาวต่างประเทศ โดยเฉพาะชาวยุโรป ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๐๕๔ (ค.ศ. ๑๕๑๑) ในแผ่นดินสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ พวกแรกที่เข้ามาก็คือ พวกโปรตุเกสได้ทำสัญญาทางพระราชไมตรีฉบับแรกขึ้นใน พ.ศ. ๒๐๕๙ (ขจร สุขพานิช ๒๕๑๐) จากต้นฉบับภาษาสเปน ปรากฏว่า (เดโช อุตตรนที พ.ศ. ๒๕๑๐) นอกจากจะมีการติดต่อทางทูตแล้ว ได้มีชาวโปรตุเกส ๓๐๐ คน เข้ามาเป็นทหารรักษาพระองค์ ต่อมาก็มีบาทหลวงมาเผยแผ่ศาสนา นอกจากบาทหลวงโปรตุเกสแล้ว ก็มีบาทหลวงสเปนเข้ามาสร้างวัดโบสถ์ของคณะโดมินิกัน มีชื่อว่า ซันโตโดมิงโก และของคณะเยซูอิด มีชื่อว่าซันโตเปาโล นอกจากการติดต่อครั้งนี้แล้ว ประเทศไทยยังได้มีการติดต่อกับชาติตะวันตกอื่นๆ อีก เช่น ฮอลันดา อังกฤษ และฝรั่งเศส ดังปรากฏ ในบทความของ เฟอร์เนา เมเดส ปิน

โต

# data[].attributes.headline
พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับวันวลิต

# data[].attributes.subject
พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับวันวลิต

# data[].attributes.body
จดหมายเหตุวันวลิต เป็นจดหมายเหตุที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่งขึ้นด้วยภาษาฮอลันดาโดยนายเยเรเมียส ฟาน ฟลีต (Jeremais van Vliet) ชาวฮอลันดา เมื่อปี พ.ศ. 2183 โดยใช้ชื่อหนังสือว่า "The historical account of the war of Succession following the death of King Pra Interajasia, 22nd King of Ayuthian Dynasty" หนังสือเล่มนี้ได้หายสาบสูญไป จนกระทั่ง ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 หนังสือเล่มนี้จึงถูกค้นพบโดยศาสตราจารย์เซอิชิ อิวาโอะ (Seiichi Iwao) จากมหาวิทยาลัยโตเกียว

หนังสือเล่มนี้ได้แปลเป็นภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษา เช่น ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ สำหรับภาษาไทยนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพโปรดให้ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) แปลจากฉบับภาษาอังกฤษและโปรดให้ใช้ชื่อภาษาไทยว่า "จดหมายเหตุวันวลิต" ซึ่งแผลงมาจากนามผู้แต่งหนังสือ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ ในครั้งนั้นขุนวิจิตรมาตราแปลไม่จบเรื่องเนื่องจากติดงานอย่างอื่น แต่ก็ได้มีการตีพิมพ์ฉบับแปลดังกล่าวอยู่ 2 ครั้งในปี พ.ศ. 2477 และ พ.ศ. 2490 ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร จึงมอบหมายให้นางสาวนันทา สุตกุล แปลจดหมายเหตุวันวลิตเป็นภาษาไทยตั้งแต่ต้นจนจบ และได้ขอให้นางชูศรี สวัสดิสงคราม หัวหน้าแผนกหนังสือตัวพิมพ์ กองหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกแปล กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ ช่วยตรวจทานแก้ไข ก่อนจะตีพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปีเดียวกันนั้นเอง

# data[].attributes.headline
แปรงสีฟันสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
แปรงสีฟันสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
คนอยุธยาในสมัยก่อนเรียกว่าคนโบราณได้มั้ย ถ้าได้ก็น่าจะเป็นชนิดเดียวกับแปรงสีฟันแบบคนโบราณใช้อยู่น่ะคะ เช่น แปรงไม้เจีย ซึ่งทำมาจากกิ่งไม้ที่มีคุณสมบัติรักษารากฟัน เช่น กิ่งคนทา กิ่งข่อย แปรงแบบนี้ทุกวันนี้ยังคงมีใช้กันอยู่บ้างเหมือนกันในพระป่าสายพระอาจารย์มั่น แต่ที่คุ้นเคยได้ยินกันบ่อยๆคือกิ่งข่อย วิธีใช้คือเอากิ่งมาทุบๆปลายให้ฟูนุ่มแล้วก็เอามาจิ้มเกลือสตุผสมสารส้มสตุ เป็นต้น

# data[].attributes.headline
เครื่องถ้วยสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
เครื่องถ้วยสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
สมัยกรุงศรีอยุธยา (พ.ศ.2210-2310) ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ลวดลายของเครื่องถ้วยเบญจรงค์ที่เป็นที่นิยม กัน ได้แก่ ลายเทพนม-นรสิงห์ หรือเทพนม-ครุฑ เขียนบนพื้นดำ แทรก ด้วยลายกนกเปลว ลวดลายอื่นที่พบได้แก่ ราชสีห์ กินรี ฯลฯ ด้านในของ เครื่องถ้วยเคลือบสีเขียว ส่วนรูปแบบได้แก่ จาน ชามฝา และโถทรงสูง เป็นต้น

ด.ญ.วรัชญา วิรัญโท 2/9 เลขที่35

# data[].attributes.attachment_caption
ประวัติการแพทย์แผนไทยสมัยอยุธยา การแพทย์แผนไทยในยุคนี้ได้รับอิทธิพลจากการแพทย์ของอินเดียที่เรียกว่า อายุรเวท ซึ่งเป็นการแพทย์แผนโบราณของอินเดียเป็นสำคัญ มีคัมภีร์แพทย์ที่กล่าวกันว่าหมอชีวกโกมารภัจจ์ ที่เป็นแพทย์ ประจำตัวของพระ พุทธเจ้าเป็นผู้แต่ง  ซึ่งมีเป้าหมายที่สภาวะสมดุลของธาตุ 4 อันเป็นองค์ประกอบของชีวิตผู้ที่จะเป็นแพทย์ได้ต้องมีวัตรปฏิบัติที่งดงามในทุกด้าน มีความกตัญญูรู้คุณครูบาอาจารย์ และนับถือว่าครูดั้งเดิมคือพระฤาษี

# data[].attributes.headline
การแพทย์แผนไทยสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
การแพทย์แผนไทยสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ. เปรมสิณี จันทรพฤกษ์ ม.2/9 เลขที่ 23

# data[].attributes.attachment_caption
จดหมายเหตุลาลูแบร์ (ฝรั่งเศส: Du Royaume de Siam แปลตามตัวคือ "ว่าด้วยราชอาณาจักรสยาม") เป็นจดหมายเหตุบันทึกเป็นภาษาฝรั่งเศส เอกสารชิ้นนี้กล่าวถึงราชอาณาจักรสยามในปลายรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พ.ศ. 2230 ผู้บันทึก คือ ซีมง เดอ ลา ลูแบร์ อัครราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ซึ่งเข้ามาทูลพระราชสาส์น ณ ประเทศสยาม

# data[].attributes.headline
จดหมายเหตุลาลูแบร์

# data[].attributes.subject
จดหมายเหตุลาลูแบร์

# data[].attributes.body
ด.ช.พิภูษณะ สุอุ้ย ม.2/9 เลขที่2

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.alternative_text
จดเหตุลาลูแบร์

# data[].attributes.attachment_caption
จดหมายเหตุวันวลิต เป็นจดหมายเหตุที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่งขึ้นด้วยภาษาฮอลันดาโดยนายเยเรเมียส ฟาน ฟลีต (Jeremais van Vliet) ชาวฮอลันดา เมื่อปี พ.ศ. 2183 โดยใช้ชื่อหนังสือว่า "The historical account of the war of Succession following the death of King Pra Interajasia, 22nd King of Ayuthian Dynasty" หนังสือเล่มนี้ได้หายสาบสูญไป จนกระทั่ง ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 หนังสือเล่มนี้จึงถูกค้นพบโดยศาสตราจารย์เซอิชิ อิวาโอะ (Seiichi Iwao) จากมหาวิทยาลัยโตเกียวหนังสือเล่มนี้ได้แปลเป็นภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษา เช่น ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ สำหรับภาษาไทยนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพโปรดให้ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) แปลจากฉบับภาษาอังกฤษและโปรดให้ใช้ชื่อภาษาไทยว่า "จดหมายเหตุวันวลิต" ซึ่งแผลงมาจากนามผู้แต่งหนังสือ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ ในครั้งนั้นขุนวิจิตรมาตราแปลไม่จบเรื่องเนื่องจากติดงานอย่างอื่น แต่ก็ได้มีการตีพิมพ์ฉบับแปลดังกล่าวอยู่ 2 ครั้งในปี พ.ศ. 2477 และ พ.ศ. 2490 ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร จึงมอบหมายให้นางสาวนันทา สุตกุล แปลจดหมายเหตุวันวลิตเป็นภาษาไทยตั้งแต่ต้นจนจบ และได้ขอให้นางชูศรี สวัสดิสงคราม หัวหน้าแผนกหนังสือตัวพิมพ์ กองหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกแปล กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ ช่วยตรวจทานแก้ไข ก่อนจะตีพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปีเดียวกันนั้นเองเนื้อหาของจดหมายเหตุวันวลิตกล่าวถึงเหตุการณ์ในช่วงปลายแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมจนถึงต้นแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง 

# data[].attributes.headline
หลักฐานทางประวัติศาสตร์

# data[].attributes.subject
หลักฐานทางประวัติศาสตร์

# data[].attributes.body
ด.ญ. วิชญาดา ขำสม ม.2/9 เลขที่16

# data[].attributes.headline
จดหมายวันวลิต

# data[].attributes.subject
จดหมายวันวลิต

# data[].attributes.body
จดหมายเหตุวันวลิต เป็นจดหมายเหตุที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่งขึ้นด้วยภาษาฮอลันดาโดยนายเยเรเมียส ฟาน ฟลีต (Jeremais van Vliet) ชาวฮอลันดา เมื่อปี พ.ศ. 2183 โดยใช้ชื่อหนังสือว่า "The historical account of the war of Succession following the death of King Pra Interajasia, 22nd King of Ayuthian Dynasty" หนังสือเล่มนี้ได้หายสาบสูญไป จนกระทั่ง ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 หนังสือเล่มนี้จึงถูกค้นพบโดยศาสตราจารย์เซอิชิ อิวาโอะ (Seiichi Iwao) จากมหาวิทยาลัยโตเกียว

หนังสือเล่มนี้ได้แปลเป็นภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษา เช่น ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ สำหรับภาษาไทยนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพโปรดให้ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) แปลจากฉบับภาษาอังกฤษและโปรดให้ใช้ชื่อภาษาไทยว่า "จดหมายเหตุวันวลิต" ซึ่งแผลงมาจากนามผู้แต่งหนังสือ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ ในครั้งนั้นขุนวิจิตรมาตราแปลไม่จบเรื่องเนื่องจากติดงานอย่างอื่น แต่ก็ได้มีการตีพิมพ์ฉบับแปลดังกล่าวอยู่ 2 ครั้งในปี พ.ศ. 2477 และ พ.ศ. 2490 ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร จึงมอบหมายให้นางสาวนันทา สุตกุล แปลจดหมายเหตุวันวลิตเป็นภาษาไทยตั้งแต่ต้นจนจบ และได้ขอให้นางชูศรี สวัสดิสงคราม หัวหน้าแผนกหนังสือตัวพิมพ์ กองหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกแปล กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ ช่วยตรวจทานแก้ไข ก่อนจะตีพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปีเดียวกันนั้นเอง

เนื้อหาของจดหมายเหตุวันวลิตกล่าวถึงเหตุการณ์ในช่วงปลายแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมจนถึงต้นแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

ด.ญ.ศรัญญา เมธิชัยพิศุทธิ์ 2/9 17

# data[].attributes.attachment_caption
อาบน้ำผลัดผ้าด้วยฉับพลัน จึงเอาขมิ้นมารินทา ลูบทั่วกายาขมีขมัน ขมิ้น จึงเป็นเครื่องประทินผิวสำคัญของคนสมัยอยุธยาที่ใช้กัน นิยมการอาบน้ำในท่าน้ำ นิยมปลูกบ้านในริมท่าน้ำกัน

# data[].attributes.body
ด.ญ.อิสรีย์ ปัญญาภู 2/9 20

# data[].attributes.attachment_caption
วัดพุทไธสวรรย์ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำทางด้านใต้ฝั่งตรงข้ามของเกาะเมือง สร้างขึ้นบริเวณตำหนักที่ประทับเดิมของสมเด็จพระเจ้าอู่ทอง ซึ่งเรียกว่า "ตำหนักเวียงเหล็กหรือเวียงเล็ก" หลังจากนั้นพระองค์ไปสร้างพระราชวังใหม่ที่ตำบลหนองโสน (บึงพระราม) จึงสถาปนาสถานที่นี้เป็นวัดพุทไธสวรรย์ ภายในวัดมีสิ่งที่น่าสนใจ คือ ปรางค์ประธาน องค์ใหญ่ศิลปะแบบขอม ตั้งอยู่กึ่งกลางอาณาเขตพุทธาวาสบนฐานไพที ซึ่งมีลักษณะย่อเหลี่ยมมีบันไดขึ้น 2 ทาง คือ ทางทิศตะวันออกและทางทิศตะวันตก ส่วนทิศเหนือทิศใต้มีมณฑปสองหลัง          ภายในพระมณฑปมีพระประธาน พระตำหนักสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เป็นพระเถระชั้นผู้ใหญ่ประจำอยู่ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตำหนักนี้อยู่ในสภาพค่อนข้างทรุดโทรมแต่ภายในผนังของตำหนัก มีภาพสีเกี่ยวกับเรื่องหมู่เทวดา นักพรต นมัสการพระพุทธบาท และเรือสำเภาตอนพระพุทธโฆษาจารย์ไปลังกา ภาพเหล่านี้อยู่ในสภาพไม่ชัดเจนนัก นอกจากนี้ ยังมีพระอุโบสถอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของปรางค์ หมู่พระเจดีย์สิบสององค์ และวิหารพระนอน

# data[].attributes.headline
วัดพุทไธสวรรย์

# data[].attributes.subject
วัดพุทไธสวรรย์

# data[].attributes.body
ด.ญ. ปภาพัชร มาประเทียบ เลขที่40 ม.2/9

# data[].attributes.attachment_link.title
วัดพุทไธศวรรย์2 (1)

# data[].attributes.body
1. เดินทางโดยเรือ

ในสมัยอยุธยา คนไทยใช้เรือสัญจรทางน้ำเป็นหลัก ใช้แม่น้ำแต่ละสายเป็นเหมือนถนนในสมัยนี้ ไม่ว่าจะไปที่ไหนก็มีแม่น้ำไหลผ่านแทบทุกที่ ทั้งการเดินทางไปวัด เดินทางไปตลาด เดินทางเข้าวังหลวง หรือแม้กระทั่งเดินทางไปต่างเมือง เช่น เมืองละโว้ เป็นต้น ก็มักใช้เรือกันแทบทั้งสิ้น ส่วนใหญ่ก็จะเป็นเรือเล็ก เช่น

- เรือกระแชง : เป็นเรือต่อ ท้องเรือโค้งกลม เคลื่อนที่ได้โดยการใช้ถ่อหรือแจว
- เรือเข็ม, เรือโอ่ : เป็นเรือต่อยาวราว 3-4 วา หัวและท้ายเรือเรียวเชิด กราบเรือสูงพ้นน้ำเพียงเล็กน้อย นั่งพายเพียงคนเดียว เรือแบบนี้สามารถพายได้เร็ว ใช้สำหรับไปธุระ ไปเที่ยว บางโอกาสใช้สำหรับพายแข่งขัน

- เรือชะล่า : เรือขุดจากไม้ซุงทั้งต้น ปากเรือให้กว้าง ท้องเรือแบน เคลื่อนที่โดยใช้ถ่อ
- เรือหางยาว : เรือท้องแบนหรือรูปตัววี เพรียวและยาว น้ำหนักเบา ใช้เพื่อการเดินทางเป็นเรือโดยสาร เรือบรรทุกของ เรือท่องเที่ยวชมทิวทัศน์ตามแม่น้ำลำคลอง

ดู.ช.อาณกร แซ่กัง 2/9-14

# data[].attributes.attachment_caption
วัดพนัญเชิง เป็นวัดเก่าแก่และสำคัญวัดหนึ่งของอยุธยา มีชื่อเสียงระบือไปทั่วประเทศโดยเฉพาะหลวงพ่อโตหรือเจ้าพ่อซำปอกงที่พุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทยและชาวจีนต่างให้ความเคารพนับถือมาช้านาน เมื่อมายังวัดแห่งนี้จะไม่แปลกที่จะต้องพบเจอผู้คนจำนวนมากที่ไหลเวียนมานมัสการหลวงพ่อโตกันอย่างเนืองแน่นประวัติ วัดพนัญเชิง เป็นวัดที่มีประวัติอันยาวนาน ก่อสร้างก่อนการสถาปนากรุงศรีอยุธยาและไม่ปรากฎหลักฐานที่แน่ชัดว่าใครเป็นผู้สร้าง ตามหนังสือพงศาวดารเหนือกล่าวว่าพระเจ้าสายน้ำผึ้งเป็นผู้สร้าง และพระราชทานนามว่า วัดเจ้าพระนางเชิงและในพงศาวดารฉบับหลวงประเสริฐกล่าวไว้ว่า ได้มีการสถาปนาพระพุทธรูปพุทธชื่อ”พระเจ้าพแนงเชิง” เมื่อปี พ.ศ. ๑๘๖๗ ซึ่งก่อนพระเจ้าอู่ทองจะสถาปนากรุงศรีอยุธยาถึง ๒๖ ปีจุดน่าสนใจ หลวงพ่อโตหรือพระพุทธไตรรัตนนายกพระพุทธรูปศิลปะอู่ทองตอนปลาย ปางมารวิชัย ขัดสมาธิราบ ขนาดหน้าตักกว้าง ๑๔.๒๐ เมตร สูง ๑๙.๒๐ เมตร วัสดุ ปูนปั้นลงรักปิดทองหลวงพ่อโตหรือพระพุทธไตรรัตนนายก หรือพระโตของชาวอยุธยาองค์นี้ ถือกันว่าเป็นพระโบราณคู่บ้านคู่เมืองกรุงศรีอยุธยามาแต่แรกสร้างกรุง พงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ระบุว่าสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๑๘๖๘ หรือสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑ สถาปนากรุงศรีอยุธยา ๒๖ ปีและเมื่อกรุงศรีอยุธยาใกล้จะแตกปรากฏในคำให้การขาวกรุงเก่าว่าพระปฏิมากรใหญ่ที่วัดพนัญเชิงมีน้ำพระเนตรไหลเป็นที่อัศจรรย์ หลวงพ่อโตเป็นพระองค์หนึ่งซึ่งเป็นที่เคารพนับถือในหมู่ชาวจีนมากโดยเรียกกันว่า“ซำปอกง” นอกจากชาวไทยแล้วยังมีผู้มีเชื้อสายจีนหลั่งไหลกันมากราบไหว้บูชาจำนวนมากและเป็นประจำทุกปีพระพุทธรูปทองคำในพระอุโบสถ ในพระอุโบสถวัดพนัญเชิงนั้นมีพระพุทธรูปสำคัญ 3 องค์ คือพระพุทธรูปทองคำ พระพุทธรูปปูน และพระพุทธรูปนาค พระพุทธรูปทองเป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยทำจาทองสัมฤทธิ์ หน้าตักกว้าง 3 ศอก สูง 4 ศอก มีสีทองอร่ามใสเป็นเงาสะท้อนอย่างชัดเจน องค์กลางเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นสมัยอยุธยาหน้าตักกว้าง 4 ศอก สูง 5 ศอก ส่วนพระพุทธรูปนาคเป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยนั้นจะมีสีออกแดงๆหน้าตักกว้าง 3 ศอก สูง 5 ศอก กล่าวกันว่าพระพุทธรูปทองและนาคนี้เพิ่งถูกพบว่าเป็นพระทองและพระนาค ด้วยบังเอิญ เนื่องจากแต่เดิมทีพระทั้งสององค์ถูกฉาบ เคลือบด้วยปูน จนมีลักษณะคล้ายกับพระพุทธรูปปูนปั้นทั่วไป สาเหตุคงเพราะว่าช่วงเวลาก่อนที่กรุงศรีอยุธยาจะถูกข้าศึกบุกตีพระนคร คนในสมัยนั้นเกรงว่าพระพุทธรูปทองและพระพุทธรูปนาคนี้จะถูกขโมยหรือเผาเอาทองไปจึงได้ฉาบปูนเคลือบและปั้นปูนในขณะที่ปูนยังไม่แห้งเพื่อทำเป็นลายจีวรและลักษณะต่างๆเช่น ปั้นรูปพระพักตร์ พระเกศา เพื่อให้เข้าใจว่าไม่ใช่พระทองคำและพระนาค จนกระทั่งในภายหลังมีผู้ไปค้นพบว่าเป็นพระพุทธรูปทองคำเนื่องจากเศษปูนได้กะเทาะออกมาและเนื้อภายในเป็นทอง จึงได้ค่อยๆกะเทาะปูนออกให้หมด จึงได้เห็นว่าเป็นพระทองคำทั้งองค์และนำมาประดิษฐานอยู่ภายพระอุโบสถของวัด

# data[].attributes.body
ด.ญ.ณัชวดี นาคแสง ม.2/9 27

# data[].attributes.body
ชายแต่งโจงกระเบนผูกม้าขาวผ้าตรงเอว

หญิงแต่งสไบสพาย ข้างผ้านุ่ง : ทั้งชายและหญิงมีวิธีนุ่งผ้าต่างกันไปตามสถานภาพ คือ ถ้าเป็นสามัญชน ชาย-หญิง จะนุ่งโจงกระเบนหรือนุ่งผ้าโสร่งลอยชาย ส่วนหญิง-ชายสูงศักดิ์จะนุ่งผ้ายาวกรอมเท้าจีบหน้านาง คาดเข็มขัด ชายพกมีขนาดเล็กลง ส่วนทหารจะสวมกางเกงขายาว

ผ้าห่ม : หญิงจะมีวิธีห่มผ้าหลายรูปแบบ คือ ห่มเฉียงบ่า ห่มตะแบงมานห้อยคล้องคอ และห่มสะพักสองบ่าสำหรับสตรีสูงศักดิ์อาจสวมเสื้อคอแหลมผ่าหน้าไว้ด้านใน ถ้าอากาศหนาวอาจเป็นการห่มคลุม สำหรับชายจะมีผ้าพาดบ่า (ผ้าเฉียง) ไม่สวมเสื้อ ยกเว้นเจ้านายขุนนางจะสวมเสื้อเวลามีงานพิธี

# data[].attributes.attachment_caption
ในสมัยกรุงศรีอยุธยาคนไทยกินอาหารเรียบง่าย รู้จักการถนอมอาหาร ทำปลาเค็ม เครื่องจิ้ม กะปิ นิยมกินสัตว์น้ำมากกว่าสัตว์บกเพราะมีแม่น้ำล้อมรอบ และเริ่มมีการติดต่อกับต่างประเทศ

# data[].attributes.headline
อาหารในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
อาหารในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ.หนูนา ลอร์ 2/9 19

# data[].attributes.attachment_caption
จดหมายเหตุลาลูแบร์ เป็นจดหมายเหตุบันทึกเป็นภาษาฝรั่งเศส เอกสารชิ้นนี้กล่าวถึงราชอาณาจักรสยามในปลายรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พ.ศ. 2230 ผู้บันทึก คือ ซีมง เดอ ลา ลูแบร์ อัครราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ซึ่งเข้ามาทูลพระราชสาส์น ณ ประเทศสยาม 

# data[].attributes.headline
จดหมายเหตุลาลูแบร์

# data[].attributes.subject
จดหมายเหตุลาลูแบร์

# data[].attributes.body
ด.ญ.เนตรฤทัย เดชอุดม ม.2/9 เลขที่31

# data[].attributes.headline
ผ้าอนามัยสมัยอยุธยา 

# data[].attributes.subject
ผ้าอนามัยสมัยอยุธยา 

# data[].attributes.body
ผ้าอนามัย สมัยอยุธยา เรียกว่า ผ้าขี่ม้า ผ้าขี่ม้า จริง ๆ แล้วก็คือผ้าอนามัยทำมือ ที่หญิงไทยสมัยโบราณจะทำผ้าขี่ม้าขึ้นมาใส่ในช่วงมีระดูโดยผ้าขี่ม้าจะมีลักษณะเป็นผ้าหลาย ๆ ชั้นพับทบกัน ด้านในจะใส่ใยมะพร้าวที่แช่น้ำจนนุ่ม หรือใยนุ่น แกลบ กระดาษฟาง หรือขี้เถ้าผสมแกลบ เพื่อเพิ่มความสามารถในการซึมซับประจำเดือนให้ผ้าขี่ม้านั่นเอง

ส่วนชื่อ "ผ้าขี่ม้า" มีที่มาจากลักษณะการสวมใส่ ซึ่งจะต้องนำผ้ามาผูกไว้ตรงหว่างขา แล้วใช้เชือกฟางหรือเชือกกล้วยผูกกับเอวให้แน่น เสร็จแล้วจึงจะนุ่งโจงกระเบนทับอีกชั้น เสมือนการขี่ม้านั่นเอง

(ด.ญ.อินทิรา สุโน 2/9 38)

# data[].attributes.headline
เศียรพระพุทธรูปในรากต้นโพธิ์

# data[].attributes.subject
เศียรพระพุทธรูปในรากต้นโพธิ์

# data[].attributes.body
สำหรับวัดมหาธาตุนั้นเคยเป็นพระอารามหลวงที่รุ่งเรืองมากในอดีต สร้างขึ้นในช่วงกรุงศรีอยุธยาตอนต้น รัชสมัยสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 (ขุนหลวงพะงั่ว) เมื่อ พ.ศ. 1917 แต่ยังไม่แล้วเสร็จดีก็สวรรคตก่อน ต่อมาในรัชสมัยสมเด็จพระราเมศวร ทรงสร้างเพิ่มเติมจนเสร็จบริบูรณ์ โดยโปรดให้สร้างพระมหาธาตุสูง 17 วา ยอดสูง 3 วา ณ บริเวณที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็นพระบรมสารีริกธาตุแสดงปาฏิหาริย์ แล้วโปรดให้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมาบรรจุใต้ฐานพระปรางค์ประธานของวัด พระราชทานชื่อว่า “วัดพระมหาธาตุ”

พระปรางค์ประธานถือเป็นพระปรางค์ยุคแรกสมัยอยุธยา ที่ได้รับอิทธิพลศิลปะจากปรางค์ของขอม เป็นเจดีย์ทรงปรางค์ก่อด้วยศิลาแลงและอิฐ เคยพังทลายลงจนถึงเรือนธาตุในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม (พ.ศ. 2153-2171) ต่อมารัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง (พ.ศ. 2172-2199) ได้โปรดให้บูรณปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ โดยเสริมให้สูงกว่าเดิมเป็น 25 วา และมีระเบียงคดล้อมรอบทั้งสี่ด้าน แต่เมื่อหลังเสียกรุงครั้งที่ 2 ได้ถูกทิ้งร้าง จนกระทั่วถึง พ.ศ. 2454 สมัยรัชกาลที่ 6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระปรางค์ได้พังทลายลงทั้งองค์ เหลือเพียงส่วนฐานของเรือนธาตุ

ต่อมา พ.ศ. 2499 กรมศิลปากรได้ขุดแต่งพระปรางค์ประธาน ที่ใต้ห้องเรือนธาตุ พบเครื่องทอง และผอบทองคำบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา

ด้วยเหตุที่ในอดีตนั้น วัดมหาธาตุเป็นพระอารามที่ตั้งอยู่ใจกลางพระนครศรีอยุธยา และเป็นที่ประทับของสมเด็จพระสังฆราช ฝ่ายคามวาสี จึงมักเป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธีสำคัญๆ ของกรุงศรีอยุธยา จนกระทั่งสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถได้สร้างวัดพระศรีสรรเพชญ์ จึงย้ายไปประกอบพระราชพิธีที่พระอารามแห่งนั้นแทน

อีกหนึ่งปูชนียวัตถุที่สำคัญและถือเป็น Unseen ของวัดมหาธาตุ คือ เจดีย์แปดเหลี่ยม เป็นเจดีย์รูปทรงแปดเหลี่ยม ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมย่อมุมไม้ยี่สิบ ชั้นบนเป็นเจดีย์รูปแปดเหลี่ยม ลดหลั่นกันขึ้นไป 4 ชั้น มีซุ้มโดยรอบทั้ง 8 ด้าน ผนังประดับด้วยปูนปั้นรูปเทวดา ชั้นบนสุดเป็นปรางค์ขนาดเล็ก นับเป็นเจดีย์แปดเหลี่ยมที่พบเพียงองค์เดียวในอยุธยา

อดีตอันเคยรุ่งเรืองของวัดมหาธาตุได้จบสิ้นลง เมื่อเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2310 วัดมหาธาตุถูกไฟไหม้เสียหายหนัก และกลายเป็นวัดร้างนับแต่นั้นมาจนปัจจุบัน

# data[].attributes.attachment_caption
ทองม้วน เป็นขนมไทยชนิดหนึ่งมีลักษณะเป็นแผ่นม้วนกลมเป็นวง มีลักษณะกรอบ โดยมีส่วนผสมหลักคือ แป้ง มะพร้าว น้ำตาลปีบ ไข่ไก่ น้ำมันพืช และ งาดำ ต้นกำเนิดมีแรงบันดาลใจจากขนมโปรตุเกส คนไทยมักให้ทองม้วนเป็นของขวัญเนื่องจากชื่อสื่อถึงการมั่งมี

# data[].attributes.body
ด.ญ.พิชามญชุ์ เพชรนาท เลขที่33

# data[].attributes.attachment_caption
จินดามณี เป็นแบบเรียนภาษาไทย มีเนื้อหาครอบคลุมเรื่อง การใช้สระ พยัญชนะ วรรณยุกต์ การแจกลูก การผันอักษร อักษรศัพท์ อักษรเลข การสะกดการันต์ การแต่งคำประพันธ์ ชนิดต่าง ๆ และกลบท ปรากฏกลบท อยู่ 60 ชนิด มีทั้งจินดามณี แต่งขึ้นในสมัยอยุธยาตอนกลาง โดยพระโหราธิบดี ในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (แต่บางข้อมูลเชื่อว่าอาจจะแต่งก่อนหน้านั้นนับร้อยปี คือ แต่งในรัชสมัยของสมเด็จพระเอกาทศรถ[1]) และยังเป็นแบบเรียนเล่มแรกของไทยด้วย และจากการที่จินดามณีของพระโหราธิบดี เป็นแบบเรียนไทยมาก่อนจนเป็นเสมือนสัญลักษณ์ของแบบเรียนไทย ทำให้หนังสือแบบเรียนไทยในยุคต่อมาหลายเล่มใช้ชื่อตามว่า "จินดามณี" เช่นเดียวกัน เช่น จินดามณีฉบับความแปลก จินดามณีครั้งแผ่นดินพระเจ้าบรมโกศ จินดามณีฉบับกรมหลวงวงษาธิราชสนิท จินดามณีฉบับพิมพ์ของหมอสมิท และจินดามณีฉบับพิมพ์ของหมอแบรดลีย์

# data[].attributes.headline
หนังสือจินดามณี✨ 

# data[].attributes.subject
หนังสือจินดามณี✨ 

# data[].attributes.body
จิรกิตต์ อังชลา เลขที่ 4 2/9

# data[].attributes.attachment_caption
	 เงินตราที่ใช้ในสมัยอยุธยาเป็นเงินสกุลพดด้วงเช่นเดียวกับที่ใช้ในอาณาจักรสุโขทัยแต่ต่างกันที่รูปร่าง ขนาด น้ำหนัก และชนิดของโลหะ มีรูปร่างได้มาตราฐานและรัฐบาล ผูกขาดในการผลิต มาตราเงินใช้ บาท สองสลึง เฟื้อง สองไพและไพ ส่วนเงินปลีกย่อยใช้เบี้ย ตราที่ประทับมีตราจักรเป็นตราประจำแผ่นดิน ส่วนตราประจำรัชกาลมีหลายรูปแบบ เช่น ตราช้าง ตราบัว ตราพุ่มดอกไม้ ตรากระต่าย ตราพุ่มข้าวบิณฑ์ ตราช่ออุทุมพร ตราราชวัตร ตราพระซ่อมดอกไม้ ตราสมอ ตราหางหงส์ และตราครุฑ มีบางตราที่ยังไม่ทราบว่าเป็น ของรัชกาลใด

# data[].attributes.headline
เงินในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
เงินในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ช.สมเจตต์ สำรวมจิต ชั้นม. 2/9 เลขที่12

# data[].attributes.attachment_caption
ในสมัยอยุธยานอกจากเดินทางทางน้ำโดยใช้เรือแล้ว ก็ยังมีการเดินทางบนบก ส่วนใหญ่จะเดินทางโดยใช้สัตว์เช่น ม้า ช้าง เป็นต้น สำหรับม้านั้นใช้สัญจรในระยะทางไม่ไกลมาก เน้นทางเรียบ แต่สำหรับช้างนั้นมักใช้ในการงานที่ต้องเดินทางไปในเส้นทางขรุขระ หรือเส้นทางระยะไกลๆ

# data[].attributes.headline
การเดินทางของคนในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
การเดินทางของคนในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ช.รัชชานนท์ วงศ์เกียรติุล ม.2/9 เลขที่3

# data[].attributes.attachment_caption
พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ เป็นพระราชพงศาวดารไทยซึ่งหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ (แพ ตาละลักษมณ์) พบต้นฉบับที่บ้านราษฎรแห่งหนึ่งและนำมาให้หอพระสมุดวชิรญาณใน พ.ศ. 2450 หอพระสมุดจึงตั้งชื่อว่า ฉบับหลวงประเสริฐ ให้เป็นเกียรติแก่ผู้พบเนื้อหาของพงศาวดารว่าด้วยเหตุการณ์เกี่ยวกับกรุงศรีอยุธยา ตั้งแต่การสร้างพระพุทธรูปเจ้าพแนงเชีงใน จ.ศ. 686 (พ.ศ. 1867) ตามด้วยการสถาปนากรุงศรีอยุธยาใน จ.ศ. 712 (พ.ศ. 1893) มาจนค้างที่รัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชคราวที่ทรงยกทัพไปอังวะใน จ.ศ. 966 (พ.ศ. 2147) ต้นฉบับมีเนื้อหาเท่านี้ แต่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเชื่อว่าน่าจะมีต่อ จึงทรงเพียรหา กระทั่งทรงได้ฉบับคัดลอกในสมัยกรุงธนบุรีมาเมื่อ พ.ศ. 2456 ซึ่งมีเนื้อหาเท่ากัน จึงทรงเห็นว่า เนื้อหาที่เหลือคงสูญหายมาตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรีเป็นอย่างน้อยแล้ว

# data[].attributes.headline
พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐ

# data[].attributes.subject
พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐ

# data[].attributes.body
ด.ญ.วิมลทิพย์ ฟองมาศ เลขที่36 ม.2/9

# data[].attributes.attachment_caption
วัดใหญ่ชัยมงคลถือว่าเป็นวัดมีความสำคัญทางประวัติศาตร์มากที่สุดและเป็นวัดที่นักท่องเที่ยวนิยมมามากที่สุดวัดหนึ่งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จึงเป็นธรรมดาที่จะพบเห็นนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางมายังวัดแห่งนี้ จุดสนใจของวัดใหญ่ชัยมงคลนี้ คือเรื่องราวทางประวัติศาตร์ในสมัยกรุงศรีอยุธยา รวมไปถึงสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น ชมเจดีย์ที่สูงที่สุดในอยุธยา ด้านหลังวัดมีตำหนักสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ให้ผู้นับถือศรัทธาเข้ามากราบไหว้

# data[].attributes.headline
วัดใหญ่ชัยมงคล

# data[].attributes.subject
วัดใหญ่ชัยมงคล

# data[].attributes.body
ด.ช.พิศุทธ์ สุขนาน เลขที่8 ม.2/9

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.alternative_text
วัดใหญ่ชัยมงคล

# data[].attributes.attachment_caption
การแต่งกายสตรี ส่วนมากนิยมนุ่งผ้ายาวครึ่งแข้ง รัดกลีบซับซ้อนมากชั้น มีเข็มขัดขนาดใหญ่คาดทับ ประดับด้วยลวดลายละเอียดมาก ทั้งชายผ้าเป็นกาบขนาดใหญ่ ตรงด้านหน้าหรือยักเยื้องไปทางด้านข้าง บุคคลธรรมดาทั้งชายและหญิงมักนิยมนุ่งผ้าโจงกระเบน หวีผมแสกยาวประบ่า มีผ้ารัดต้นคอ ผู้หญิงธรรมดามีผ้าแถบคาดอก ใส่กำไลข้อมือ รัดแขน และกำไรข้อเท้า กรองคอทำเป็นลายหยักโดยรอบลักษณะการแต่งกายของผู้ชาย การนุ่งผ้าเท่าที่ปรากฏหลักฐานในตุ๊กตาสังคโลก และภาพลายเส้นบนแผ่นศิลาวัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย มักนิยมมีชายพกด้านหน้า ยาวใหญ่ออกมามาก ทรงผมผู้ชายเกล้าสูงเป็นมวยอยู่เหนือศีรษะ มีเครื่องประดับต่างๆ

# data[].attributes.headline
การแต่งกายในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
การแต่งกายในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ. ภัสราภรณ์ ศรีเบญจรัตน์ ม.2/9 เลขที่25

# data[].attributes.headline
การเดินทางสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
การเดินทางสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ในสมัยอยุธยานอกจากเดินทางทางน้ำโดยใช้เรือแล้ว ก็ยังมีการเดินทางบนบก ส่วนใหญ่จะเดินทางโดยใช้สัตว์เช่น ม้า ช้าง เป็นต้น สำหรับม้านั้นใช้สัญจรในระยะทางไม่ไกลมาก เน้นทางเรียบ แต่สำหรับช้างนั้นมักใช้ในการงานที่ต้องเดินทางไปในเส้นทางขรุขระ หรือเส้นทางระยะไกลๆ

ด.ญ.รพีภรณ์ ริมคีรี เลขที่24 ม.2/9

# data[].attributes.attachment_caption
ตามความเชื่อของคนไทยสมัยโบราณมีความเชื่อว่า “พระมหากษัตริย์” เปรียบดั่งองค์สมมติเทพ ซึ่งก็คือพระนารายณ์ที่อวตารลงมาบนโลกมนุษย์  ดังนั้นผู้หญิงที่จะเข้าถวายตัวต่อพระมหากษัตริย์หรือเป็นนางรำหลวงเลยจำเป็นจะต้องทาหน้าขาว เปรียบเสมือนนางฟ้าเทพธิดาต่างๆ บนสรวงสวรรค์ตามลงมาคอนปรนนิบัติรับใช้

# data[].attributes.headline
การแต่งหน้าสมัยอยธยา

# data[].attributes.subject
การแต่งหน้าสมัยอยธยา

# data[].attributes.body
ด.ญ. เอ เลขที่ 51 ชั้น ม. 2/11