# data[].attributes.body
Wat is poëzie?

Poëzie is woordkunst, een spel met woorden waarbij de dichter de lengte van de regel bepaalt. Een gedicht is meestal ingedeeld in strofen die door een witregel van elkaar zijn gescheiden. Je zou een strofe in een gedicht dus kunnen vergelijken met een alinea in een tekst. Een strofe bestaat uit een aantal versregels. De woorden op één regel vormen samen een versregel. Een zin kan dus uit meerdere versregels bestaan.      Poëzie focust voornamelijk op de emotie van de lezer en minder op de rede (het verstand). Een dichter probeert vaak met weinig woorden een bepaald gevoel bij de lezer op te roepen.

# data[].attributes.headline
Lees de theorie en de voorbeeldgedichten, en kies daarna uit opdracht A of B. 

# data[].attributes.subject
Lees de theorie en de voorbeeldgedichten, en kies daarna uit opdracht A of B. 

# data[].attributes.body
Het gebruik van geluiden in poëzie: Geluid is niets meer dan een kleine verandering in de luchtdruk. Het gehoororgaan van mensen en dieren neemt deze verandering waar, wanneer het trommelvlies van het oor in trilling wordt gebracht. De opgevangen trillingen worden als stroompjes doorgegeven aan de hersenen, die het interpreteren als een bepaald geluid.

Als dichter kan je dat interpreteren van het geluid ook letterlijk nemen. Je beschrijft dan letterlijk wat je hoort. Hieronder zie je daarvan een voorbeeld.

De Mus

Tjielp tjielp - tjielp tjielp tjielp

tjielp tjielp tjielp - tjielp tjielp

tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp

tjielp tjielp tjielp

Tjielp

etc.

# data[].attributes.headline
Lees de theorie. Lees de twee gedichten en maak daarna opdracht A of B.

# data[].attributes.subject
Lees de theorie. Lees de twee gedichten en maak daarna opdracht A of B.

# data[].attributes.headline
Bekijk het filmpje en lees het gedicht. Lees daarna de theorie en kies tot slot opdracht A of opdracht B om deze week te maken. 

# data[].attributes.subject
Bekijk het filmpje en lees het gedicht. Lees daarna de theorie en kies tot slot opdracht A of opdracht B om deze week te maken. 

# data[].attributes.body
poëzie en rijm

# data[].attributes.headline
Bekijk de afbeelding en beantwoordt samen met je buurman of buurvrouw de vragen. Kies daarna opdracht A of opdracht B. 

# data[].attributes.subject
Bekijk de afbeelding en beantwoordt samen met je buurman of buurvrouw de vragen. Kies daarna opdracht A of opdracht B. 

# data[].attributes.body
Uit welk perspectief wordt dit liedje gezongen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jungle Boek | Liedje: Als Je Van Beren Leren Kan | Disney BE

# data[].attributes.headline
Lees de theorie. Maak daarna opdracht A of opdracht B. 

# data[].attributes.subject
Lees de theorie. Maak daarna opdracht A of opdracht B. 

# data[].attributes.body
Boem Paukeslag.

# data[].attributes.body
Welk rijmschema herken je?

# data[].attributes.headline
Eindopdracht: poëzieposter -of filmpje. 

# data[].attributes.subject
Eindopdracht: poëzieposter -of filmpje. 

# data[].attributes.body
- Kies één van de gedichten uit die je de afgelopen weken hebt geschreven.

- Als het nodig is verbeter je jouw gekozen gedicht aan de hand van de kwaliteitscriteria en/of (klassikale) feedback die je de afgelopen weken hebt gekregen.

- Kies of je een poster of een filmpje wilt maken. Hieronder zie je voorbeelden of linkjes naar voorbeelden.

- Bedenk welke beelden het gedicht bij je oproepen.

- Ontwerp je poster of filmpje. Dit mag digitaal, maar mag ook op papier.

- Wees creatief en origineel.

- Zet er duidelijk bij hoe het gedicht heet en wie de auteur is, jijzelf dus.

Voorbeeld poëziefilmpje

Filmpje bij gedicht - YouTube

# data[].attributes.body
Waar gaat dit gedicht over?

# data[].attributes.body
De Brievenbus Wou Niet Meer

Er was er 'ns een brievenbus die op een pleintje stond.

Een mooie rooie brievenbus, hij had een open mond.

Daar gingen alle brieven in de hele dag maar door.

En nu en dan kwam er een man van 't grote postkantoor.

Die haalde dan de brieven uit de brievenbus z'n buik.

En deed ze in een grote grote zak, o jongens 't ging zo puik.

Gisteren zei de brievenbus: Nou doe ik het niet meer.

Ik heb er schoon genoeg van, leg die brieven daar maar neer.

Hij deed z'n mond dicht met een klap en deed 'm niet meer open.

En alle mensen kwamen daar met brieven aangelopen.

Ze riepen: De bus is dicht, hoe komt dat nou, zeg hee,

Doe nou je mond eens open brievenbus, maar de brievenbus zei: Nee!

Toen kwam de directeur, de directeur van 't postkantoor.

Die kwam daar met een hamer en een beitel en een boor.

Maar wat hij ook probeerde, 't hielp allemaal geen steek.

De brievenbus bleef dicht en werd alleen een beetje bleek.

Maar toen kwam kleine Peter, die zei: o alsjeblief,

Doe nou je mond eens open brievenbus want ik heb zo'n mooie brief.

En als je het voor mij niet doet, doe het dan voor deze dame.

En toen begon de brievenbus zich vreselijk te schamen.

Hij werd nog roder dan hij was en zei: Pardon, pardon.

Hij deed z'n mond wijd open zeg, zo wijd als hij maar kon.

En alle mensen dansten om hem heen en al die mensen zeien:

Je bent de allerbeste brievenbus van heel de posterijen!

Annie M. G. Schmidt

# data[].attributes.attachment_link.title
VOF de Kunst - De Brievenbus wou niet meer

# data[].attributes.body
Beeldspraak

# data[].attributes.headline
Kies uit opdracht A of opdracht B voor deze les:

# data[].attributes.subject
Kies uit opdracht A of opdracht B voor deze les:

# data[].attributes.headline
Lees eerst het volgende gedicht. Kies daarna uit opdracht A of B. 

# data[].attributes.subject
Lees eerst het volgende gedicht. Kies daarna uit opdracht A of B. 

# data[].attributes.body
Zie je ik hou van je,
ik vin je zo lief en zo licht -
je ogen zijn zo vol licht,
ik hou van je, ik hou van je.

En je neus en je mond en je haar
en je ogen en je hals waar
je kraagje zit en je oor
met je haar er voor.

Zie je ik wou graag zijn
jou, maar het kan niet zijn,
het licht is om je, je bent
nu toch wat je eenmaal bent.

O ja, ik hou van je,
ik hou zo vrees'lijk van je,
ik wou het helemaal zeggen -
Maar ik kan het toch niet zeggen.

Herman Gorter (1864 – 1927)

# data[].attributes.headline
Hier kan je zoeken naar goede gedichten:

# data[].attributes.subject
Hier kan je zoeken naar goede gedichten:

# data[].attributes.body
Gedichten van Annie M.G. Schmidt: https://dbnl.org/tekst/schm001flui01_01/
Andere dichters:
http://www.poezie-leestafel.info
Je kan zoeken op thema (bijvoorbeeld 'Feesten') of op dichter. Dichters met goede gedichten zijn bijvoorbeeld Toon Tellegen of Leo Vroman.

# data[].attributes.body
inspiratie

# data[].attributes.body
Is dit een jong meisje of een oude vrouw?

# data[].attributes.body
Perspectief

# data[].attributes.body
Wat wilde je doen tijdens het kijken van het fragment? Wat heb je van dit fragment geleerd? Moet poëzie altijd rijmen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Slechtste Rapper Van De Straat - Roel C. Verburg

# data[].attributes.body
Denken

Eerst dacht ik: 'niet aan denken',

Dat heb ik toen gedaan,

maar twee seconden later,

dacht ik er tòch weer aan.

Nee, zo eenvoudig is dat niet,

want weet je, wat je doet,

je denkt er óók aan als je denkt

dat j'er niet aan denken moet.

Toon Hermans (1916-2000)

# data[].attributes.body
Hoor eens ik haat je

Hoor eens ik haat je,
ik schreef dat je lief was en licht -
en nog wat onzin over je gezicht
maar nu haat ik je, god wat haat ik je.

Die neus, dat hoofd, die paardenbek,
die ogen en die gierennek
dat kraagje en dat bloemkooloor
met al je slierten haar er voor.

Hoor eens ik wou graag zijn
jou, maar het kon niet zijn,
het licht is uit, ik zie je alsnog
zoals je werkelijk bent.

O ja, ik haat je,
ik haat je zo vreselijk,
ik wou het helemaal niet zeggen -
maar ik moest het even kwijt.

Ingmar Heytze (1970)

# data[].attributes.body
inspiratie

# data[].attributes.body
Maak deze D-toets om te zien wat je nu weet over poëzie en wat nog niet.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zie je ik hou van je -- Poëzie filmpje nederlands

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze prachtige verfilming van het gedicht "Zie je ik hou van je" is gemaakt door 4 enthousiaste atheneum leerlingen. Het gedicht dat geschreven is door Herman Gorter deed ons denken aan een versje dat iemand voor zijn geliefde schrijft. Dit hebben wij verwerkt in deze mooie verfilming van de liefde; en hoe je de persoon van wie je houdt ziet.

# data[].attributes.body
analyseopdracht beeldspraak

# data[].attributes.body
Honden, vogels en katten

Vraag je aan een hond

waarom hij niet van katten houdt maar, wel van vogels

en bromt

en gromt

en blaft

en raast

wanneer hij ook maar iets

van een kat merkt in de buurt,

dan zegt hij: “Pardon,

het is andersom,
een kat houdt niet van honden.”

Vraag je aan een kat

waarom die kromme ruggen zet

en snuift

en proest

en krijst

en blaast

wanneer er in de verste verte
een hond aankomt,

dan zegt die kat: “Excuseer, het is volslagen omgekeerd,

een hond houdt niet van katten.”

Zo geeft de een

de schuld aan de ander
en blijven ze nijdig op elkander

# data[].attributes.headline
Kies opdracht A of opdracht B om te maken in de eerste lessen van week 4:

# data[].attributes.subject
Kies opdracht A of opdracht B om te maken in de eerste lessen van week 4:

# data[].attributes.body
Opdracht A: Twee elfjes

# data[].attributes.body
In je hoofd

In je hoofd
kun je alles.
Fietsen naar de maan,
boven op de wolken staan.
Strelen met je handen los,
lopen door een donker bos.
Vechten als een tijger,
dansen met een elf.
Afscheid nemen
zonder tranen,
alles gaat vanzelf.

Theo Olthuis

# data[].attributes.body
In deze lessenserie werken we aan de hand van zes thema’s aan poëzie:

1.    poëzie en rede,

2.    poëzie en geluid,

3.    poëzie en rijm,

4.    poëzie en beeldspraak,

5.    poëzie een perspectief en

6.    poëzie en verbeelding.

Elke les begint met een stukje theorie waarna de opdrachten die je gaat maken volgen. Je kiest elke les uit opdracht A of B om te maken. Je docent bepaalt hoe je de opdrachten inlevert.

De theorie uit deze lessenserie komt terug in de toets van toetsweek 2 en de slotopdracht telt 1 x mee als toets.

Aan het eind van deze lessenserie kies je een gedicht uit van jezelf dat jij het best gelukt vindt, of je schrijft een nieuw gedicht. Dit gedicht werk je netjes uit en lever je in op een zelfontworpen poster of filmpje.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mustafa Stitou
Een film van Oerd van Cuijlenborg

Voor volledige credits en informatie bezoek de site www.dichtvorm.nl

# data[].attributes.body
Figuurlijk of letterlijk?

# data[].attributes.body
Hoera!

Hoera,
ik ben weer wakker
en net terug
uit een enge droom…
Snel mijn vinger
naar het knopje,
het knopje van het licht.

Dag stoel, dag beer!
Gelukkig
mijn eigen kamer
is er weer.

Na een slokje water
en nog even
naar de sterren kijken
mag het licht weer uit.

Theo Olthuis