# data[].attributes.body
ESKOLA BERRIA
ESKOLA BERRIA
Eskola berria edo eskola XIX. mendearen amaieran garatu zen eskola aurrerakoi bat da, non eskola tradizionala asko kritikatzen duen; bere autoritarismoa,   lehiakortasunaren sustapena, memorizazio pasiboa, ikasleen interesen aurka joatea...
Eskola mota honek, eskola demokratikoa, parte-hartzailea, motibatzailea... sustatzen du.

Pedagogia aurrerakoiaren funtsezkoena da joera hezitzaile multzo batez osatutako korronte bat dela, eta berezitasun bat duela: hezkuntza-egitatearen berritzaile izan nahi dute, hezkuntza tradizionalaren oso bestelakoak direla erakutsiz. Pedagogia hau, XIX. mendearen amaieran sortu eta XX. mendearen hasieran sendotu zen eskola tradizionalaren aurkako aukera bezala, irakaskuntzako oinarri multzo batek osatzen du.

Beraz, esan daiteke, eskola aurrerakoi hau hainbat pedagogok garatzen joan direla historian zehar.
Judd
Judd
Ameriketako Estatu Batuetako psikologoa izan zen, diziplinaren prestakuntzan eragin handia izan zuena.

Bere karreran zehar, Juddek bere ideietako asko argitaratu zituen, psikologia sozialaren eremua sustatzen lagundu zuena.

Juddek, laborategiko esperimentaziotik urrunduz, eskola-antolakuntza eta curriculuma ikertu zituen: Genetic Psychology for Teachers (1909), Educational Psychology (1934).

Judd-ek ikaskuntzari buruzko ikerketak hezkuntza-arazoetatik eratorri behar zirela, eta ez oinarrizko esperimentaziotik esaten zuen, hau da, zuzenean lotuta egon behar zutela hezkuntza-jarduerekin.

Hezkuntza-praktikak hobetzean arduratuta, kontzientziari eta irakurketaren azterketari buruzko lan esperimentalak egin zituen, curriculum baten edukiak ikasteko aukera ematen duten prozesu konplexuetan ineresa agertuz. Era berean, hezkuntzaren arazo garrantzitsuenak azaldu eta eztabaidatu zituen, hezkuntza-psikologoen belaunaldi berriak sortu zituen eta psikohezkuntzaren arloko aurrerapenak zabaltzen saiatu zen.

Horren ekarpena irakaskuntza ertaineko arazo psikologikoen irakurketa, formulazioa eta eztabaida, kopuruari buruzko lan esperimentala eta psikologia soziala aztertzean gertatu zen.

Thorndike
Thorndike
Thorndike, psikologia konduktistaren arbasotzat jotzen da AEB-etan.
Thorndikeren ustez, ikaskuntza estimuluen arteko konexio bat da, organismoek jasotzen dituzten sentsazioen eta horiek eragiten duten ekintzarako bulkaden arteko lotura.
Halaber, ikasteko behar diren gaitasunak eta baldintzak (motibazioa, arreta eta garapena) izatearen garrantzia aipatzen du.
Honek, bere ikerketak frogatzeko animaliak erabiltzen hasi zuen, frogatzeko animaliek ez zutela arrazonamendua erabiltzen egoera konkretu batzuk konpontzeko, baizik eta erantzun sinple bat bilatzen zuten. Honekin, lortu zuen hezkuntzaren legeak, modu enpiriko batean, frogatzea.
Thorndikeren arabera, ikasketa-prozesua zenbait legetara murritz daiteke:
Lehena, ariketaren legea, zeinaren arabera praktikak loturak indartu eta erabilerarik ezak ahuldu egiten baititu.

Bigarrena, erraztasunaren legea, sariaren ondorioak azaltzeko balio duena.

Hall
Hall
Granville Stanley Hall 1844. Urtean Estatu Batuetan jaiotako psikologo eta pedagogoa izan zen. Estatu Batuetako pioneroa izan zen psikologia experimentala erabiltzen.
G. Stanley Hall erabakigarria izan zen psikologia zientzia eta lanbide gisa sortzeko, baita garapenaren psikologia sortzeko ere. Hezkuntza-psikologiaren garapena sustatu zuen, nerabeek hezkuntzan zuten eraginari arreta eskainiz. 1892an American Psychological Association erakundeko lehen presidentea izan zen, gaur egun zientzia honen erakunde bultzatzaile nagusitzat hartzen dena.
Garrantzitsuagotzat jotzen zuen irakasleak lantzea eta prestatzea, haiek ere haurrak presta zitzaten,
haurrengan bakarrik zentratzea baino.
Bere lan garrantzitsuenen artean dauzkagu hala nola Aspects of German Culture (1881), The Content of Children's Minds (1883), The Study of Children (1883) edota Adolescence, its Psychology and its Relation to Psychology, Anthropology, Sociology, Sex, Crime, Religion and Education (1904).
n ekintzarako bulkaden arteko lotura.
Halaber, ikasteko behar diren gaitasunak eta baldintzak (motibazioa, arreta eta garapena) izatearen garrantzia aipatzen du.
Honek, bere ikerketak frogatzeko animaliak erabiltzen hasi zuen, frogatzeko animaliek ez zutela arrazonamendua erabiltzen egoera konkretu batzuk konpontzeko, baizik eta erantzun sinple bat bilatzen zuten. Honekin, lortu zuen hezkuntzaren legeak, modu enpiriko batean, frogatzea.
Thorndikeren arabera, ikasketa-prozesua zenbait legetara murritz daiteke:
Lehena, ariketaren legea, zeinaren arabera praktikak loturak indartu eta erabilerarik ezak ahuldu egiten baititu.

Bigarrena, erraztasunaren legea, sariaren ondorioak azaltzeko balio duena.

# data[].attributes.body
Simon mediku psikiatra eta psikologo frantziarra izan zen. Medikuntza ikasi zuen eta Psikiatrian doktoratu zen. Bere garaiko alienatu ospetsuenen medikuekin kolaboratu zuen arren, eta Alfred Binetekin elkarlanean zenbait artikulu argitaratu zituen arren, mundu psikologiko eta pedagogikoan duen ospea, Binetekin batera, Inteligentzia neurtzeko Eskala bat egin izanagatik etorri zaio. Bere biografo urriek haren umiltasuna nabarmentzen dute beste ezeren gainetik; izan ere, bere maisua behar baino lehen hil zenean lortuko zuen ospeaz baliatu ahal izan zenez, beti espresuki aipatu zuen eskala ospetsuaren benetako sortzailea Binet zela, eta bera bere laguntzaile soil bat. Biograforen batek dioenez, badirudi haurrentzako literatur lanen bat argitaratu zuela.

HEZKUNTZAREN PSIKOLOGIAREN HISTORIA
HEZKUNTZAREN PSIKOLOGIAREN HISTORIA
GESTALT
GESTALT
Gestalt alemanierazko hitz bat da eta bere esanahia: forma, figura edo konfigurazio izan daiteke.

XX.mendean Alemanian sorturiko psikologiaren korronte berri bat da,  psikologia humanistikotik gertu dagoena.

https://psicologiaymente.com/psicologia/teoria-gestalt

Gestalten printzipioek garunak hautematen dituen elementuak ahalik eta ondoen antolatzen dituela eta antolaketa posible onena nola lortzen den azaltzen du hainbat printzipioen bidez " Pertzeptzioen legeak:
1. Hondoko-figuraren legea: Hondoa figura gisa ikusten ez den guztia da.
2.

Hau guztia hobeto ulertzeko adibide bat jarriko dugu, ilusio optikoetan oinarrituko gara. Ilusio optiko horiek ikusten ditugunean, non gainjarritako bi irudi edo gehiago agertzen diren, baina ez garen gai bat baino gehiago ikusteko: badirudi irudiaren orokortasunak gure zentzumenak bereganatzen dituela.
KONDUKTISMOA
KONDUKTISMOA
Hezkuntzaren egoerak ebaluatzeko, azalpenak emateko eta erabakiak hartzeko (plangintzan, egin beharretan, ebaluaketan) tresna bat da. Dena den, ez du irtenbide zehatzik ematen, hezkuntza testuinguruek aldagai asko eta oso aldakorrak dituztelako eta kausatitate harremanak ezin direlako zehaztu. Dena den, irakasleen papera testuinguaren hobekuntzarekiko oso beharrezkoa da.

# data[].attributes.body
Haurren adimena neurtzeko testen sortzailea da, garai modernoetan hobeto ikasi eta hezteko oinarri izan direnak. Zailtasunean gora egiten duen eskala graduatu batean oinarrituta, haurraren adin mentala zehazteko balio duten proba batzuk dira. Ikasteko zailtasunak zituzten ikasleak identifikatzeko gida bat zela azpimarratu zuen Binetek, hau da, ez zen ikasleak mailakatzeko tresna bat.

Horrez gain, ahalmen bereziak dituzten haurren eta helduen oroimena ere ikasi zuen. Laburbilduz, Binet ikertzaile trebea izan zen, eta ahalmen kognitiboak nola baloratu ulertzen eta funtzionamendu eta hazkunde kognitiboen analisi esperimentala egiten lagundu zuen. Bere obra eta bere ideiak "modernoak" izan ziren.

Hezkuntza-eredua eta ikastetxeen kudeaketa hobetzeko metodo eta ikasketa-plan onenak ikertzen ditu.

Gobernu galiarrak batzorde bat antolatu zuen modu zientifikoan aztertzeko nola identifikatu hezkuntza arrunta jarraitzeko zailtasunak dituzten pertsonak, nola hezi daitezkeen eta haiekin zer neurri hartu beharko liratekeen. Binet batzorde horretako kide izan zen, eta batzorde horrek, hezkuntza-atzerapenak eta/edo atzerapen intelektualak zituzten ikasleak identifikatzeko metodo bat ezarri behar zela erabaki zuen  . Ikasle horiek ohiko eskoletatik bereizteko beharra ere zehaztuko litzateke, hezkuntza berezia sortuz.

- "Adimena norabide jakin bat hartzeko eta mantentzeko, egoera berrietara egokitzeko eta norberaren ekintzak kritikatzeko trebetasuna izatea da".

# data[].attributes.body
Ameriketako Estatu Batuetako psikologoa izan zen, diziplinaren prestakuntzan eragin handia izan zuena.

Bere karreran zehar, Juddek bere ideietako asko argitaratu zituen, psikologia sozialaren eremua sustatzen lagundu zuena.

Juddek, laborategiko esperimentaziotik urrunduz, eskola-antolakuntza eta curriculuma ikertu zituen: Genetic Psychology for Teachers (1909), Educational Psychology (1934).

Judd-ek ikaskuntzari buruzko ikerketak hezkuntza-arazoetatik eratorri behar zirela, eta ez oinarrizko esperimentaziotik esaten zuen, hau da, zuzenean lotuta egon behar zutela hezkuntza-jarduerekin.

Hezkuntza-praktikak hobetzean arduratuta, kontzientziari eta irakurketaren azterketari buruzko lan esperimentalak egin zituen, curriculum baten edukiak ikasteko aukera ematen duten prozesu konplexuetan ineresa agertuz. Era berean, hezkuntzaren arazo garrantzitsuenak azaldu eta eztabaidatu zituen, hezkuntza-psikologoen belaunaldi berriak sortu zituen eta psikohezkuntzaren arloko aurrerapenak zabaltzen saiatu zen.

Horren ekarpena irakaskuntza ertaineko arazo psikologikoen irakurketa, formulazioa eta eztabaida, kopuruari buruzko lan esperimentala eta psikologia soziala aztertzean gertatu zen.

# data[].attributes.body
Thorndike, psikologia konduktistaren arbasotzat jotzen da AEB-etan.
Thorndikeren ustez, ikaskuntza estimuluen arteko konexio bat da, organismoek jasotzen dituzten sentsazioen eta horiek eragiten duten ekintzarako bulkaden arteko lotura.
Halaber, ikasteko behar diren gaitasunak eta baldintzak (motibazioa, arreta eta garapena) izatearen garrantzia aipatzen du.
Honek, bere ikerketak frogatzeko animaliak erabiltzen hasi zuen, frogatzeko animaliek ez zutela arrazonamendua erabiltzen egoera konkretu batzuk konpontzeko, baizik eta erantzun sinple bat bilatzen zuten. Honekin, lortu zuen hezkuntzaren legeak, modu enpiriko batean, frogatzea.
Thorndikeren arabera, ikasketa-prozesua zenbait legetara murritz daiteke:
Lehena, ariketaren legea, zeinaren arabera praktikak loturak indartu eta erabilerarik ezak ahuldu egiten baititu.

Bigarrena, erraztasunaren legea, sariaren ondorioak azaltzeko balio duena.

# data[].attributes.body
XX. Mendeko psikologo Britainarra geroago AEBetara joan zena, inteligentzia eta izaerari buruzko teoriak aurkeztu zituen. 55 liburu idatzi zituen eta 500 artikulu baino gehiago aldizkari desberdinetan.

Psikologo bezala, metodo zientifikoaren defentzailea izan zen, horrela, lehenetariko bat bilakatzen faktoreen analisietan. Cattelek 16 faktore aurkitu zituen gizakien pertsonalitatea osatzen dutenak. Faktore hauei, iturri faktoreak deitu zien, uste zuelako hauekin giza-pertsonalitatea sortzen zela. Faktore hauei "Pertsonalitatearen 16 faktoreak" deritzote.

# data[].attributes.body
Francis Galton zientzialari oparo bat izan zen. Arlo askotan egin zituen ikerketak, hala nola geografia, meteorologia, antropologia, genetika, eugenesia, psikometria eta estatistikan.

Estatistikan, ezaguna da korrelazio kontzeptuaren asmatzailea izateagatik. Erregresio teknikak ere garatu zituen.

Psikologia diferentziala sortu zuen, non gizakien alderdi guztiak neurtu nahi zituen. Jendearen erreakzio azkartasuna neurtu zuen eta azkarrago erreakzionatzen zuena, zentzuzkoagoena zen.

Giza adimenaren ikertzaile bezala psikometria asmatu zuen, hau da, gaitasun mentalak neurtzeko zientzia.

Galton ahalmen kognitibo orokorraren oinarri genetikoen ikerketako aitatzat hartzen da. Berak baieztatu zuen herentziaren eta ingurumenaren artean erlazioa zegoela. Frogatzeko, bikien arteko ikerketak landu zituen. Galtonek ikerketa hau liburu honetan bildu zuen: Hereditary genius: an inquiry into its laws and consequences (1892)

Zoritxarrez, bere ikasketa guztiak ez dira modu positiboan erabili, bere jatorrizko helburua modu interesatuan desitxuratua izan delarik: eugenesiari buruzko ikerketa batzuk, zoritxarrez modu negatiboan erabili dira urteetan zehar nazien ideologia arrazistak defendatzeko.

# data[].attributes.body
Simon mediku psikiatra eta psikologo frantziarra izan zen. Medikuntza ikasi zuen eta Psikiatrian doktoratu zen. Bere garaiko alienatu ospetsuenen medikuekin kolaboratu zuen arren, eta Alfred Binetekin elkarlanean zenbait artikulu argitaratu zituen arren, mundu psikologiko eta pedagogikoan duen ospea, Binetekin batera, Inteligentzia neurtzeko Eskala bat egin izanagatik etorri zaio. Eskala honeta agertzen ziren proba batzuk hurrengoak dira esterako: marrazki bat betetzen bukatzea, irudi bat interpretatzea... Honen ondorioz adin mentala sortu zen. Honek esan nahi du 10 urte mental dituen 12 urteko ume bat existitu daitekeela edo era beran, 5 urte mental dituen 4 urteko ume bat.
Autoreen aburuz, koefiziente intelektuala haur baten emaitzak bere talde berdinekoen emaitzekin alderatuz lortzen da; taldeak adinaren arabera sailkatzen zituzten.
Eskala honeek lehendik zeuden inteligentzia neurtzeko erak erabat suntsitu zituen (informazioa modu azkarrean prozesatzeko gaitasuna, azkar zenbatzeko gaitasuna eta abarrak neurtzen zituztenak), eta mundu horretan eranateko iraultza ekarri zuen; izan ere, eskala hau prozesu mentak gorenak neurtzen baitzituen.
Urteak pasa eta gero, zireneskala hau eluazio bihurtu zen: koefiziente intelektuala= adin mentala/adin erreala *100.
Bere biografo urriek haren umiltasuna nabarmentzen dute beste ezeren gainetik; izan ere, bere maisua behar baino lehen hil zenean lortuko zuen ospeaz baliatu ahal izan zenez, beti espresuki aipatu zuen eskala ospetsuaren benetako sortzailea Binet zela, eta bera bere laguntzaile soil bat. Biograforen batek dioenez, badirudi haurrentzako literatur lanen bat argitaratu zuela.

# data[].attributes.body
Gestalt alemanierazko hitz bat da eta bere esanahia: forma, figura edo konfigurazio izan daiteke.

XX.mendean Alemanian sorturiko psikologiaren korronte berri bat da,  psikologia humanistikotik gertu dagoena.

Gestalten printzipioek garunak hautematen dituen elementuak ahalik eta ondoen antolatzen dituela eta antolaketa posible onena nola lortzen den azaltzen du hainbat printzipioen bidez " Pertzeptzioen legeak:
1. Hondoko-figuraren legea: Hondoa figura gisa ikusten ez den guztia da.
2. Jarraitasunaren legea: Elementu anitz
3. Hurbiltasunaren legea: Elementu hurbilak haien artean hautemateko gai dira, unitate bakar bat osatuko balute bezala.
4. Antzekotasunaren legea: Antzekoak diren elementuak forma berdina izango balute bezala hautematen dira.
5. Itxiduraren legea: Forma bat hobeto hautematen da zenbat eta itxiago egon bere ingurua.
6. Mugimendu komunaren legea: Noranzko berean mugitzen diren elementuak talde gisa ikusteko joera dago.
7. Simetriaren legea: Irudi simetrikoak berdinak balira bezala hautematen dira, hau da, elementu bakar bat bezala.

Lege hauek, ez dute modu independentean jarduten, nahiz eta banaka adierazi, aldi berean jarduten dute eta elkarri eragiten diote emaitzak sortuz.

Hau guztia hobeto ulertzeko adibide bat jarriko dugu, ilusio optikoetan oinarrituko gara. Ilusio optiko horiek ikusten ditugunean, non gainjarritako bi irudi edo gehiago agertzen diren, baina ez garen gai bat baino gehiago ikusteko: badirudi irudiaren orokortasunak gure zentzumenak bereganatzen dituela.

# data[].attributes.body
Hezkuntzaren egoerak ebaluatzeko, azalpenak emateko eta erabakiak hartzeko (plangintzan, egin beharretan, ebaluaketan) tresna bat da. Dena den, ez du irtenbide zehatzik ematen, hezkuntza testuinguruek aldagai asko eta oso aldakorrak dituztelako eta kausatitate harremanak ezin direlako zehaztu. Dena den, irakasleen papera testuinguaren hobekuntzarekiko oso beharrezkoa da.
Estimuluekin jolastu eta egunerokotasuna zehazten du konduktusmoak. Konduktismoak ez du beste espazio zein arrazonamenduetara heltzen uzten, trapatu eta errepikapena sortzera eramaten duelako.

# data[].attributes.body
Psikoanalisiak hezkuntza prizesu bat bezala ulertzen du. Prozesu horren bidez subjektuak izaera primitiboa alde batera utziko du eta hezitzailearen bitartekaritza sinbolikoaren bidez kultura-ordena bat lortuko da.

Sigmund Freud (1856-1939) XIX. mendeko mediku eta neurologo bat izan zen psikoanalisi bezala ezagutzen den praktikaren sortzaile, berritzaile eta hedatzailea.

Freud-en ustez gazteen eta helduen ezaugarri psikikoak haurtzarotik zehazturik daude, nortasunaren 3 atal ezberdinak sailkatu zituen:

-Zera: atal biologikoa eta instintiboa. Atsegin printzipioaren arabera funtzionatzen du (plazerra bilatu). Haurra  jaoitzerakoan ematen dena da, instantziarik arkaiokoena, ingurunearekin bereizeko gaitasunik ez dagoenean dagoena da. Sexuarekin zerikusia duten erreflexuak asetzea bilatzen du. Hala, umearen lehen jarduerek beharrizan horiek asetzea bilatzen dute. Jaiotze-unetik, askotan, bulkada horiek errealitatearekin egiten dute topo. Adib: zupatzea.

-Nia: errealitate printzipioaren arabera jarduten du. Zeraren desioen eta errealitatearen arteko bitartekaria da (gauza bat egitea komeni den ala ez baloratzen du). Bizitzako lehen bi urteetan, zera eta errealitatearen arteko gatazkaren ondorioz, Nia sortzen da. Arrazoia irudikatzen du eta errealitate printzipioaren arabera jarduten du, hau da, beharrizanak asetzeko gizartearetzat onargarriak diren bideak bilatzen sahiatzen ditu. Nia Zeraren desioen eta errealitatearen arteko bitartekaria da. Niatik abiatuz, bost urteetara Supernia etortzen da.

-Supernia: kontzientzia hegitzen du eta gizartean onartutako balio etiko eta moralak barne hartzen ditu (buruan kultura eta giza balioak barneratu ostean. Egiten ditugun gauzak etikoki moralak diren ala ez eztabaidatzen du. Erruki eta autokritika sentimenduak sortzen ditu)
Umea sexu bereko gurasoarekin identifikatzen denean ematen da, helduen balioak, usteak eta jokabideak barneratzea dakar. Bi zati ditu, kontzientea eta inkontzientea. Superniarekin Niaren funtzioa aldatuko da, ez da gehiago Zera eta errealitatearen bitartekaria izango. Superniarekin gatazka handia dutenak inkontzientean gordeko da eta etorkizunean nahaste bezala atera daitezke.

# data[].attributes.body
Granville Stanley Hall 1844. Urtean Estatu Batuetan jaiotako psikologo eta pedagogoa izan zen. Estatu Batuetako pioneroa izan zen psikologia experimentala erabiltzen.
G. Stanley Hall erabakigarria izan zen psikologia zientzia eta lanbide gisa sortzeko, baita garapenaren psikologia sortzeko ere. Hezkuntza-psikologiaren garapena sustatu zuen, nerabeek hezkuntzan zuten eraginari arreta eskainiz. 1892an American Psychological Association erakundeko lehen presidentea izan zen, gaur egun zientzia honen erakunde bultzatzaile nagusitzat hartzen dena.
Garrantzitsuagotzat jotzen zuen irakasleak lantzea eta prestatzea, haiek ere haurrak presta zitzaten,
haurrengan bakarrik zentratzea baino.
Bere lan garrantzitsuenen artean dauzkagu hala nola Aspects of German Culture (1881), The Content of Children's Minds (1883), The Study of Children (1883) edota Adolescence, its Psychology and its Relation to Psychology, Anthropology, Sociology, Sex, Crime, Religion and Education (1904).