# data[].attributes.body
Enzymen zijn de klusjesmannen van de cel.ze knippen  stukjes van de voedingstoffen af en plakken er weer andere stukjes aan. Zo veranderen ze de voedingstoffen in stofjes die de cel kan gebruiken.
Enzymen gooien de afvalstoffen de cel uit.
Hadeel

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het leven van de mens wordt gecontroleerd door honderdduizenden biochemische processen, die zich continu in het lichaam afspelen. Daarbij spelen enzymen een belangrijke rol. Dit zijn speciale eiwitten die gevormd worden in de cellen en een chemische reactie tussen bepaalde stoffen mogelijk maken. Elk enzym verricht een specialistische functie in het lichaam. Het is dus niet zo, dat het ene enzym de taak van een ander enzym kan overnemen. Enzymen zorgen o.a. voor een goede stofwisseling in de hersenen, het vrijmaken van energie in de cellen en de groei en reparatie van weefsels, organen en cellen. Daarnaast nemen zij ook de rol van antioxidanten op zich. Ze zetten namelijk schadelijke stoffen om in ongevaarlijke substanties die beter door het lichaam uitgescheiden kunnen worden.

Meer info

Fermenten; eiwitten die gevormd worden in dierlijke, menselijke en plantaardige cellen. Enzymen zijn biokatalysatoren, dat wil zeggen hun aanwezigheid is vereist om chemische reacties tussen verschillende stoffen mogelijk te maken. Daarbij hebben zij elk een specifieke functie: bepaalde enzymen zijn nodig om een bepaalde stof tot een bepaalde reactie te brengen. De meest bekende enzymen zijn de enzymen die een functie hebben bij de spijsvertering. Het enzym amylase bijvoorbeeld kan binnen een half uur een hoeveelheid zetmeel splitsen die 20.000 maal zijn eigen volume heeft. Opbouw en functie van veel enzymen zijn afhankelijk van de aanwezigheid van verschillende vitaminen.

Enzymen en de spijsvertering

De meest bekende enzymen zijn de spijsverteringsenzymen. Deze zijn actief in de maag, darmen, lever, galblaas en alvleesklier. Spijsverteringsenzymen staan de laatste tijd volop in de belangstelling. Zonder de aanwezigheid van voldoende enzymen in het spijsverteringstraject kunnen minder voedingsstoffen worden afgebroken tot kleine moleculen, die gemakkelijk de darmwand kunnen passeren. Dit kan leiden tot o.a. een chronisch gebrek aan vitamines en mineralen. Bovendien heeft een tekort aan spijsverteringsenzymen een slechte vertering van vetten en koolhydraten tot gevolg. Dit kan leiden tot overgewicht, diarree, opgeblazen gevoel, winderigheid, verstopping en een onregelmatige stoelgang.

Waar zitten ze in?

Bijzonder rijk aan spijsverteringsenzymen zijn avocado, papaja, ananas, banaan en mango. De meest waardevolle bron is spruitjes.

Alle belangrijke op een rijtje:

# data[].attributes.attachment_link.description
Het leven van de mens wordt gecontroleerd door honderdduizenden biochemische processen, die zich continu in het lichaam afspelen. Daarbij spelen enzymen een belangrijke rol. Dit zijn speciale eiwitten die gevormd worden in de cellen en een chemische reactie tussen bepaalde stoffen mogelijk maken. Elk enzym verricht een specialistische functie in het lichaam.

# data[].attributes.body
Wetenschappers hebben een manier ontdekt om een specifieke groep slapende immuuncellen tegen beenmergkanker op te wekken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1/06/17 - 13u27 Bron: Belga
Belgische wetenschappers zijn erin geslaagd om "slapende" immuuncellen terug te activeren, waardoor die effectiever optraden tegen tumoren. Daardoor is er een mogelijke piste ontdekt om een moeilijk te behandelen vorm van beenmergkanker (multipel myeloom) te bestrijden, meldt VIB-UGent-VUB.

"Hoe ouder we worden, hoe meer vetten zich opstapelen in ons beenmerg", schetst professor Dirk Elewaut (VIB-UGent en UZ Gent). "Die toename gaat gepaard met een hoger risico op 'multipel myeloom', een moeilijk te behandelen vorm van beenmergkanker."

Eerder ontdekte zijn team hoe leptine, een hormoon geproduceerd door vetcellen, het natuurlijk afweersysteem tegen kanker ondermijnt. "Door dit hormoon te blokkeren, konden de immuuncellen opnieuw volop hun werk doen."

'Patrouilleren'
Samen met wetenschappers van de VUB richtte profesor Elewaut zijn pijlen op een type witte bloedcellen (NKT-cellen) die continu 'patrouilleren' in het lichaam. "Bepaalde immuuntherapieën stimuleren deze cellen, waarna ze krachtige stoffen afscheiden die de strijd aanknopen met kanker. Na de initiële stimulatie komen de NKT-cellen echter in een soort slaapstand terecht. Dat blokkeert hun tumorbestrijdend vermogen, wat vooral problematisch is bij patiënten die bijkomende behandelingen nodig hebben."

Professor Elewaut slaagde erin om die "slaapstand" te doorbreken. "Dat deden we door de werking van leptine te doorbreken, een hormoon dat de NKT-cellen onderdrukt."

De studie opent nieuwe perspectieven voor immunotheraptie. "We zullen dit spoor volop verder verkennen en het door ons ontdekte mechanisme aftoetsen bij verschillende vormen van kanker. We hebben alvast goede hoop dat we nieuwe inzichten zullen opdoen die kunnen bijdragen tot nieuwe therapieën", besluit professor Elewaut.

Rapporteer een fout in het artikel aan onze redactie

# data[].attributes.attachment_link.title
Wetenschappers activeren slapende immuuncellen om beenmergkanker te bestrijden

# data[].attributes.attachment_link.description
Belgische wetenschappers zijn erin geslaagd om slapende immuuncellen terug te activeren, waardoor die effectiever optraden tegen tumoren. Daardoor is er een mogelijke piste ontdekt om een moeilijk te behandelen vorm van beenmergkanker (multipel myeloom) te bestrijden, meldt VIB-UGent-VUB.

# data[].attributes.body
Het bloed bevat een rode bloedcellen en door de bloedcellen is bloed rood van kleur zij vervullen  een belangrijk functie ,ze zorgen  voor het transport van zuurstof en ook van afvalstoffen
En bevat witte bloedcellen die een belangrijk rol spelen binnen ons afweersysteem oftewel immuunsysteem die beschermen ons lichaam tegen bacterien en virussenen en onder lichaamvreemd stoffen.
Hadeel

# data[].attributes.attachment_link.description
Het bloed dient om de organen te bevoorraden met zuurstof en voedingsstoffen (aminozuren, suikers,...) en om de afvalstoffen (koolstofdioxide, ureum,...) te verwijderen van de organen. Het dient ook om signaalmoleculen (hormonen) te transporteren. Verder speelt bloed ook een centrale rol in het immuunsysteem, dit is het afweerapparaat dat lichaamsvreemde stoffen bestrijdt.

# data[].attributes.headline
Zelfmoordmechanisme in cellen alternatief voor antibiotica?   Linda

# data[].attributes.subject
Zelfmoordmechanisme in cellen alternatief voor antibiotica?   Linda

# data[].attributes.body
Wetenschappers hebben in de bacterie Escherichia coli, verantwoordelijk voor maag-, darm- en blaasontstekingen en voedselvergiftigingen, een zelfmoordmechanisme ontdekt en onderzoeken om dit actief in te zetten tegen de bacterie zelf.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wetenschappers van de KU Leuven hebben in de bacterie Escherichia coli, verantwoordelijk voor maag-, darm- en blaasontstekingen en voedselvergiftigingen, een zelfmoordmechanisme ontdekt en onderzoeken om dit actief in te zetten tegen de bacterie zelf. Als dat lukt, biedt het wellicht een alternatief voor antibiotica om infecties te bestrijden.

Zelfmoordmechanismen van cellen zijn in mensen en dieren al langer gekend. Ze vernietigen zichzelf bijvoorbeeld om kankercellen te verwijderen of tijdens de embryonale ontwikkeling bepaalde organen en ook vingers en tenen hun vorm te geven. Wetenschappers van het Centrum voor Microbiële en Plantengenetica van de KU Leuven onder leiding van professor Jan Michiels identificeerden nu ook in de bacterie Escherichia coli een dergelijke "geprogrammeerde celdood".

Resistentie tegen antibiotica

Dat mechanisme werkt in deze bacterie zeer snel en krachtig. De Leuvense onderzoekers gaan nu op zoek om dit zelfmoordmechanisme te misbruiken en actief in te zetten tegen de bacterie. Gehoopt wordt dat deze nieuwe, antibacteriële strategie een antwoord biedt op de toenemende resistentie van stammen van bacteriën tegen antibiotica en de behandeling op die manier overleven.

Antibiotica zijn essentieel in de bestrijding van bacteriële infecties en redden jaarlijks talloze mensenlevens, maar de bacteriën zijn helaas vindingrijk en passen zich aan. Bestaande antibiotica op hun beurt aanpassen, is slechts een tijdelijk hulpmiddel want ook de bacteriën zullen zich hierop immers weer aanpassen. (Belga/TE)

# data[].attributes.attachment_link.title
Zelfmoordmechanisme in cellen alternatief voor antibiotica?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wetenschappers van de KU Leuven hebben in de bacterie Escherichia coli, verantwoordelijk voor maag-, darm- en blaasontstekingen en voedselvergiftigingen, een zelfmoordmechanisme ontdekt en onderzoeken om dit actief in te zetten tegen de bacterie zelf. Als dat lukt, biedt het wellicht een alternatief voor antibiotica om infecties te bestrijden.

# data[].attributes.headline
De strijd tegen darmaandoeningen boekt vooruitgang.         Linda

# data[].attributes.subject
De strijd tegen darmaandoeningen boekt vooruitgang.         Linda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chronische darmontstekingen hebben een genetische component: sommige mensen zijn er gevoeliger voor dan andere. Gastro-enterologe Séverine Vermeire van het UZ Leuven presenteert samen met een groot aantal collega's in Nature een screening van de genetica van onder meer de ziekte van Crohn. Ze identificeerden 94 plekke...

# data[].attributes.attachment_link.title
De strijd tegen darmaandoeningen boekt vooruitgang

# data[].attributes.attachment_link.description
Chronische darmontstekingen hebben een genetische component: sommige mensen zijn er gevoeliger voor dan andere. Gastro-enterologe Séverine Vermeire van het UZ Leuven presenteert samen met een groot aantal collega's in Nature een screening van de genetica van onder meer de ziekte van Crohn. Ze identificeerden 94 plekke...

# data[].attributes.body
Doorbraak: wetenschappers halen gevaarlijke mutatie uit menselijke embryo's

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
2/08/17 - 21u41 Bron: BBC News, NY Times, Belga
Wetenschappers zijn er voor het eerst in geslaagd om embryo's te ontdoen van DNA dat een dodelijke, erfelijke hartaandoening veroorzaakt. Ze produceerden op die manier embryo's die op het eerste gezicht gezond zijn, zo blijkt uit een studie die vandaag werd gepubliceerd in het vakblad Nature.

De onderzoekers, een internationaal team van Amerikaanse, Zuid-Koreaanse en Chinese wetenschappers, focusten hun onderzoek op hypertrofische obstructieve cardiomyopathie, een verdikking van de hartspier, die de belangrijkste doodsoorzaak vormt onder jonge atleten.

De hartaandoening treft 1 op 500 mensen en kan leiden tot een plotse hartstilstand. De ziekte wordt veroorzaakt door een afwijking in een enkel gen en dragers hebben vijftig procent kans om dat gen door te geven aan hun kinderen.

Crispr-technologie

In de studie, die beschreven wordt in het vakblad Nature, gebeurde het genetisch herstel tijdens de conceptie. Sperma van een man met hypertrofische obstructieve cardiomyopathie, werd bewerkt met Crispr-technologie, die werkt als een genetische schaar en de gemuteerde DNA-sequentie uit het mannelijke gen knipt. Dat gezonde DNA werd ingebracht in het bevruchte eitje.

De onderzoekers gaven de embryo's vijf dagen de tijd om zich te ontwikkelen voor ze het experiment stopzetten. 72 procent van de embryo's bleken vrij te zijn van de ziekteverwekkende mutatie. "Elke volgende generatie zou dit herstel meekrijgen, want we hebben de ziekteverwekkende genvariant uit de verwantschapslijn gehaald. Dankzij deze techniek is het mogelijk de last van deze erfelijke ziekte voor de familie en uiteindelijk de mensheid te beperken," zegt dr. Shoukhrat Mitalipov, een sleutelfiguur in het onderzoek.

De methode was echter niet sluitend: de overige embryo's hadden een ongewenste deletie of insertie in het DNA. Volgens dr. Mitalipov kan de procedure nog verder verfijnd worden, zodat minstens 90 procent van de embryo's mutatievrij zouden zijn.

10.000 aandoeningen

De onderzoekers benadrukken wel dat er meer onderzoek naar genaanpassing nodig is, vooraleer kan gestart worden met klinische proeven.

Hoewel het nog enige tijd zal duren voor de praktijk ook in de realiteit kan worden toegepast, vergroot het onderzoek alleszins de kans dat baby's op een dag beschermd kunnen worden tegen erfelijke aandoeningen. Ongeveer 10.000 erfelijke aandoeningen zouden in theorie kunnen hersteld worden met deze technologie.

Ethisch verantwoord?

Tegelijkertijd roept het onderzoek ook ethische vragen op. "Misschien wel de grootste vraag, en waarschijnlijk degene waarover het meest gedebatteerd zal worden, is of we de genen van een ivf-embryo wel fysiek zouden mogen aanpassen," zegt Darren Griffin, professor genetica aan de universiteit van Kent. "Dit is geen eenvoudige vraag. Tegelijkertijd moet ook het debat gevoerd worden over hoe moreel acceptabel het is om niet in te grijpen wanneer we deze technologie om levensbedreigende ziektes te vermijden, ter beschikking hebben," aldus Griffin.

De studie werd al scherp veroordeeld door dr. David King van de actiegroep Human Genetics Alert in Londen, die het onderzoek "onverantwoord" en een "race voor de eerste genetisch aangepaste baby" noemt.

"Hoewel we nog maar net de complexiteit van genetische aandoeningen beginnen te begrijpen, zal genaanpassing waarschijnlijk aanvaardbaar worden wanneer de potentiële voordelen, zowel voor individuen als de bredere maatschappij, groter worden dan de risico's," zegt dr. Yalda Jamshidi, docent genomische geneeskunde aan de St. George's University in Londen.

Rapporteer een fout in het artikel aan onze redactie

# data[].attributes.attachment_link.title
Doorbraak: wetenschappers halen gevaarlijke mutatie uit menselijke embryo's

# data[].attributes.attachment_link.description
Wetenschappers zijn er voor het eerst in geslaagd om embryo's te ontdoen van DNA dat een dodelijke, erfelijke hartaandoening veroorzaakt. Ze produceerden op die manier embryo's die op het eerste gezicht gezond zijn, zo blijkt uit een studie die vandaag werd gepubliceerd in het vakblad Nature.

# data[].attributes.headline
Wetenschappers ontdekken waarom onze haren grijs worden

# data[].attributes.subject
Wetenschappers ontdekken waarom onze haren grijs worden

# data[].attributes.body
Amerikaanse wetenschappers hebben cellen geïdentificeerd die er voor zorgen dat onze haren grijs worden. Ze proberen nu door deze kennis de genetische code aan te passen om kaalheid en grijs haar te voorkomen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
9/05/17 - 03u45 Bron: Time
Amerikaanse wetenschappers hebben de cellen geïdentificeerd die haren doen uitvallen of grijs worden. Op termijn kan hun ontdekking mogelijk leiden tot nieuwe behandelingen tegen kaalheid of grijs haar, schrijven ze in hun studie in het vakblad Genes & Development.

De onderzoekers van de universiteit van Texas deden die ontdekking per toeval. Aanvankelijk waren ze een zeldzame genetische ziekte aan het bestuderen, die tumoren doet groeien op zenuwcellen. Daarbij ontdekten ze tijdens proeven op muizen dat een eiwit met de naam KROX20 huidcellen doet veranderen in een haarschacht, waarna nog een tweede eiwit wordt geproduceerd, stamcelfactor genoemd. Bij muizen blijkt dat proces belangrijk voor kaalheid en grijs haar. Toen de onderzoekers de cellen verwijderden die KROX20 produceren, werden de muizen kaal. Verwijderden ze de stamcelfactoren, dan werden hun haren wit.

Onderzoek bij mensen
"Hoewel dit project begon als een poging om te begrijpen hoe bepaalde soorten tumoren zich vormen, leerden we uiteindelijk waarom haren grijs worden en ontdekten we de cel die haren doet groeien", zegt onderzoeker dr. Lu Le van de universiteit van Texas in een persmededeling. Of eenzelfde proces bij mensen zorgt voor kaalheid en grijs haar, moet verder onderzoek nog uitwijzen. "Met deze kennis hopen we in de toekomst een samenstelling te creëren of het nodige gen in te brengen in haarfollikels om deze cosmetische problemen te corrigeren", luidt het.

Rapporteer een fout in het artikel aan onze redactie

# data[].attributes.attachment_link.title
Eindelijk weten wetenschappers waarom haren grijs worden of uitvallen

# data[].attributes.attachment_link.description
Amerikaanse wetenschappers hebben de cellen geïdentificeerd die haren doen uitvallen of grijs worden. Op termijn kan hun ontdekking mogelijk leiden tot nieuwe behandelingen tegen kaalheid of grijs haar, schrijven ze in hun studie in het vakblad Genes & Development. De onderzoekers van de universiteit van Texas deden die ontdekking per toeval.

# data[].attributes.headline
Kunstmatige cellen kunnen gebruikt worden als minireageerbuisjes

# data[].attributes.subject
Kunstmatige cellen kunnen gebruikt worden als minireageerbuisjes

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De microscopische vaatjes zijn wellicht te gebruiken voor sneller en goedkopere identificatie van nieuwe geneesmiddelen en voor de studie van cellulaire processen, zo rapporteerden de onderzoekers eind september in het wetenschappelijk tijdschrift Langmuir.

Liposomen vinden al toepassing in cosmetica en als 'transportmiddel' voor geneesmiddelen. De door de onderzoekers gebruikte liposomen ontstaan vanzelf uit zelforganisatie van moleculen van natuurlijke vetten (fosfolipiden en cholestorol). Ze hebben een doorsnede van enkele micrometers. Ook de wanden van biologische cellen zijn op vergelijkbare wijze opgebouwd uit dezelfde vetmoleculen.

Twee fuserende liposomen. Beeld: NIST

Liposomen zijn - net als zeepbellen - in principe in staat zich te delen, of om te fuseren zonder dat daarbij de inhoud verloren gaat. Dat maakt ze geschikt om zeer kleine hoeveelheden vloeistoffen met elkaar te mengen - in de grootte-orde van een triljoenste liter (een attoliter, 10⁻¹⁸ l).

Maar om de liposomen of 'kunstmatige cellen' zo als minuscule reageervaatjes te gebruiken, moeten ze wel hanteerbaar zijn. De NIST onderzoekers gebruiken daarvoor een complexe laseropstelling. Paren van infraroodlaserbundels fungeren als optische pincet die liposomen zonder vervorming, laat staan beschadiging, met elkaar in contact kunnen brengen. Een lichtpuls uit een ultraviolet laser (de optische scalpel) zorgt er vervolgens voor dat ze met elkaar kunnen fuseren.

Een aantal eind september gepubliceerde foto's tonen de haalbaarheid van het micro-vat concept aan. De onderzoekers slaagden er in om twee liposomen, de een met kleurstof en de ander met een calciumoplossing, met elkaar te laten fuseren. Dat er vervolgens inderdaad menging en reactie plaatvindt was duidelijk te zien aan de hand van de fluorescentie van de kleurstof, die als gevolg van de reactie werd versterkt.

Een liposoom met een fluorescerende kleurstof fuseert met een liposoom met een caliumoplossing. Na fusie (rechts) verhevigt de fluorescentie als gevolg van de reactie tussen kleurstof en calcium. Beeld: NIST

Andere onderzoeksgroepen manipuleren en fuseren liposomen met elektrische velden. Volgens de NIST-researchers leidt dat tot minder 'schone' resultaten dan bij de toepassing van lasers. De liposomen lekken nauwelijks door toepassing van de UV-laser. De onderzoekers claimen dat met deze techniek zelfs kwantitatieve chemische experimenten zijn uit te voeren.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden

# data[].attributes.attachment_link.title
Lees: Kunstmatige cellen als minuscule reageervaatjes

# data[].attributes.attachment_link.description
De microscopische vaatjes zijn wellicht te gebruiken voor sneller en goedkopere identificatie van nieuwe geneesmiddelen en voor de studie van cellulaire processen, zo rapporteerden de onderzoekers eind september in het wetenschappelijk tijdschrift Langmuir. Liposomen vinden al toepassing in cosmetica en als 'transportmiddel' voor geneesmiddelen.

# data[].attributes.headline
Nieuwe technologie om met cellen organen te printen

# data[].attributes.subject
Nieuwe technologie om met cellen organen te printen

# data[].attributes.body
Men heeft een manier gevonden om met levende cellen organen na te maken. Dit zorgt ervoor dat
men mensen die geen orgaan kunnen krijgen van een donor te helpen, tot nu toe alleen nog maar met een blaas getest op een persoon met resultaat.

# data[].attributes.headline
Chips met menselijke cellen om medicijnen te testen

# data[].attributes.subject
Chips met menselijke cellen om medicijnen te testen

# data[].attributes.body
Verschillende soorten cellen in chips die de werking van medicijnen op deze verschillende cellen kan testen.
De wetenschappers kunnen dan de gevolgen per cel type zien.
Hierdoor zullen dierenproeven waarschijnlijk overbodig zijn.
https://www.nu.nl/nuzakelijk-overig/2621328/chip-met-menselijke-cellen-test-medicijnen.html

# data[].attributes.body
Mogelijke vooruitgang bij begrijpen hoe eiwit DNA oprolt

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je DNA ligt normaal gesproken als een rommelig hoopje touw in je cellen. Pas als de cel gaat delen, gaan speciale eiwitten aan de slag om het DNA netjes op te vouwen in chromosomen. Hoe deze zogenoemde condensin-eiwitten dit doen weten we niet precies. Sinds een paar jaar discussiëren wetenschappers over twee mogelijke modellen. Door onderzoek van Hoogleraar Moleculaire Biofysica Cees Dekker lijkt een van die modellen nu een stuk aannemelijker.

Grijphaak of lus?

Condensin is een groot driehoekig eiwit met een gat in het midden, dat volgens het klassieke model openklapt en het DNA als een soort grijphaakje bij elkaar raapt. Een interessante theorie, maar volgens Dekker gaat het toch anders: "De laatste paar jaar vinden we steeds meer bewijs voor het zogenoemde loop extrusion-model." Volgens dat model bindt condensin zich vast aan het DNA en trekt het vervolgens de streng door zichzelf heen. "Het is een heel elegante manier van opvouwen, want je vormt mooie nette lussen", aldus Dekker.

Computersimulaties lieten al zien dat dit lus-model aannemelijk was. Maar tot nu toe hadden onderzoekers nog niet aan kunnen tonen dat condensin het vermogen heeft om het DNA door zijn ring heen te trekken. "Andere eiwitten die bijvoorbeeld over het DNA lopen, stappen steeds een DNA-base vooruit en verbruiken per stap ongeveer een molecuul ATP - de brandstof van de cel", vertelt Dekker. "Condensin verbruikt erg weinig energie, dus sommige onderzoekers dachten dat het geen 'motorfunctie' kon hebben."

Motorvermogen

Maar het onderzoek van Dekker en zijn collega's van The European Molecular Biology Laboratory (EMBL) Heidelberg en Columbia University bewijst nu dat condensin wel degelijk motorvermogen heeft. Ze voegden condensin toe aan enkele strengen DNA die ze op een oppervlak vast hadden gemaakt. Zowel het DNA als condensin gaven ze een kleurtje, zodat ze het proces via de microscoop konden volgen. En tot hun vreugde zagen ze dat condensin over de streng DNA bewoog. "Het was als een trein op een rails, het eiwit bewoog wel 10 kilobasen ver", zegt Dekker. "Op moleculaire schaal is dat ontzettend ver."

Condensin heeft dus de kracht om DNA te trekken, maar hoe doet hij dat precies? "Dat weten we helaas nog niet", vertelt Dekker. Maar de hoogleraar heeft al wel een hypothese. Twee van de hoeken van condensin - de hoofden - kunnen namelijk als vleugels van een vlinder naar de derde hoek - het scharnier - toe klappen. Misschien binden de hoofden aan de DNA-streng, verandert het condensin van vorm en haalt het zo het DNA dan naar binnen: "Wellicht gebruikt condensin een soort schoolslag."

Geen lus gezien

De eerste stappen zijn dus gezet, maar de theorie is nog niet bewezen. "We hebben de DNA-lussen nog niet gezien, en ook nog niet gezien of ze groeien. We hebben nog niet het ultieme bewijs", vertelt Dekker. Uiteindelijk hoopt de biofysicus het proces helemaal te begrijpen en zo de geneeskunde te helpen: "Bij veel soorten kanker zie je verstoringen van de verdeling van chromosomen in de celdeling, dus we willen graag begrijpen hoe dat precies gaat. Maar daarnaast vind ik het natuurlijk ook ontzettend interessant om te zien hoe onze cellen nou eigenlijk werken."

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden

# data[].attributes.attachment_link.title
Lees: DNA ontrafeld door eiwit met motor

# data[].attributes.attachment_link.description
Je DNA ligt normaal gesproken als een rommelig hoopje touw in je cellen. Pas als de cel gaat delen, gaan speciale eiwitten aan de slag om het DNA netjes op te vouwen in chromosomen. Hoe deze zogenoemde condensin-eiwitten dit doen weten we niet precies. Sinds een paar jaar discussiëren wetenschappers over twee mogelijke modellen.

# data[].attributes.headline
Klonterende eiwitten spelen rol bij kanker

# data[].attributes.subject
Klonterende eiwitten spelen rol bij kanker

# data[].attributes.body
Tumoronderdrukkend eiwit kan bij mutatie groei van tumor bevorderen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een eiwit kan zich op allerlei manieren opvouwen. Vaak gebeurt dat vouwen zodanig dat het eiwit in staat is zijn functie goed uit te voeren. Maar soms gaat het mis en ontstaan klonten van verkeerd gevouwen eiwitten. Dat kan leiden tot ziekten. Alzheimer is daar een bekend voorbeeld van. Bij de ziekte van Alzheimer klonteren bèta amyloïd eiwitten samen, waardoor hersencellen uiteindelijk niet meer goed kunnen functioneren.

Kankercellen.

Belgische wetenschappers hebben nu ontdekt dat klonterende eiwitten ook een rol spelen bij sommige vormen van kanker. De boosdoener is een verkeerd gevouwen versie van het tumoronderdrukkende eiwit p53. Normaal gesproken houdt p53 tumorcellen onder controle door de celdeling te remmen. Maar het eiwit kan vrij makkelijk veranderen ( muteren). Bij ongeveer de helft van de kankergevallen is er sprake van een mutatie in het p53 eiwit.

Tumoronderdrukkende werking opheffen

De plaats van zo'n mutatie bepaalt wat er met het p53 eiwit gebeurt. Is er sprake van een verandering in het gedeelte waarmee het eiwit zich aan andere eiwitten bindt, dan is de kans groot dat er een verkeerd gevouwen vorm van p53 ontstaat. Het verkeerd gevouwen eiwit kan veel schade aanrichten door samen te klonteren met soortgenootjes. Dat zorgt voor een verhoogde productie van de eiwitten HSP70 en HSP90. Die eiwitten zetten een rem op de signaalroute die leidt tot geprogrammeerde celdood, en maken het voor tumorcellen makkelijker om zich te delen.

Helaas blijft het daar niet bij. Gemuteerde p53 eiwitten bemoeien zich niet alleen met elkaar, maar ook nog met intacte p53 eiwitten en andere eiwitten die de tumorvorming onder controle proberen te houden (zoals p63 en p73). Door samen te klonteren met functionele eiwitten heffen verkeerd gevouwen p53 eiwitten de tumoronderdrukkende werking bijna helemaal op.

De Belgen schatten dat een verkeerd gevouwen p53 eiwit in ongeveer eenzesde van de gevallen verantwoordelijk is voor het ontstaan van kanker. Zaak is nu om uit te zoeken hoe het verkeerd vouwen van dit eiwit is te voorkomen. Onderzoek naar de klonterende eiwitten bij Alzheimer zal daarbij vermoedelijk niet kunnen helpen. Al is het onderliggende principe van klonterende eiwitten hetzelfde, de ziekten hebben verder niets met elkaar te maken.

Bron

Jie Xu e.a. Gain of function of mutant p53 by coaggregation with multiple tumor suppressors Nature Chemical Biology, 27 maart 2011

Lees meer over kanker op Kennislink
Oeps: Onbekende tag `feed' met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/kanker/index.atom", "max"=>"5", "detail"=>"minder"}
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden

# data[].attributes.attachment_link.title
Lees: Klonterende eiwitten spelen rol bij kanker

# data[].attributes.attachment_link.description
Een eiwit kan zich op allerlei manieren opvouwen. Vaak gebeurt dat vouwen zodanig dat het eiwit in staat is zijn functie goed uit te voeren. Maar soms gaat het mis en ontstaan klonten van verkeerd gevouwen eiwitten. Dat kan leiden tot ziekten. Alzheimer is daar een bekend voorbeeld van.

# data[].attributes.headline
Wetenschappers hebben code gekraakt om cellen jong te houden

# data[].attributes.subject
Wetenschappers hebben code gekraakt om cellen jong te houden

# data[].attributes.body
Ze weten hoe het komt dat cellen ouder worden. Het heeft te maken hoe het DNA verpakt is in de cel. Ze kunnen nog niet meteen ons eeuwige jeugd garanderen. Maar ze gaan mensen met het Wernergensyndroom ermee proberen te helpen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
3/05/15 - 15u55 Bron: TIME
Forever young In een baanbrekende studie onthullen onderzoekers dat ze mogelijks de sleutel hebben gevonden om het verouderingsproces te vertragen of zelfs om te keren. De sleutel? Het Wernergen. Dat meldt TIME.

In een artikel dat donderdag gepubliceerd is in het gerenommeerde wetenschapstijdschrift Science heeft een internationaal onderzoeksteam onder leiding van de Spaanse bioloog Juan Carlos Izpisua Belmonte van het Amerikaanse 'Salk Institute for Biological Studies' het onderzoek uit de doeken gedaan.

De onderzoekers hebben het gen onderzocht dat verantwoordelijk is voor het Wernersyndroom, een ziekte die het verouderingsproces versneld doet verlopen. Patiënten met het Wernersyndroom zijn deficiënt - het genetisch materiaal neemt af - in een gen dat verantwoordelijk is voor het kopiëren van DNA.

Belmonte heeft getracht te vatten hoe dat gemuteerde gen het verouderen van cellen triggert. Daarom heeft hij embryonische stamcellen genomen en dat gen verwijderd. Vervolgens hebben de Spaanse bioloog en zijn team het verouderen van de cellen bestudeerd en aangetoond dat de reden waarom ze ouder worden iets te maken heeft met de manier waarop het DNA is verpakt.

Bij patiënten met het Wernersyndroom zijn de chromosomen chaotischer gestructureerd en dat leidt tot instabiliteit die ervoor zorgt dat de cel sneller veroudert. Belmonte heeft ontdekt dat het Wernergen deze chromosoom(in)stabiliteit reguleert.

Pad naar langer leven

Belmontes onderzoek heeft dus aangetoond dat veranderingen in chromosoomstabiliteit het proces van verouderen versneld doen verlopen. Daarom meent Belmonte dat dit onderzoek de sleutel is om het verouderingsproces tegen te gaan.

Maar voordat we nu allen eeuwige jeugd kunnen vinden geeft Belmonte wel aan dat er nieuwe en betere technieken moeten ontwikkeld worden die op een veiliger manier het Wernergen in de mens kunnen wijzigen.

De wetenschapper benadrukt verder dat er ook andere processen zijn die bijdragen aan het verouderen en dat het niet duidelijk is hoe belangrijk chromosoomstabiliteit is in vergelijking met deze andere (onbekende) factoren.

Hoe dan ook, als Belmontes bevindingen werkelijk steek houden dan zijn ze effectief de eerste stap naar het vinden van een manier om cellen, en uiteindelijk mensen, langer te doen leven.

Rapporteer een fout in het artikel aan onze redactie

# data[].attributes.attachment_link.title
Wetenschappers hebben code gekraakt om cellen jong te houden

# data[].attributes.attachment_link.description
In een baanbrekende studie onthullen onderzoekers dat ze mogelijks de sleutel hebben gevonden om het verouderingsproces te vertragen of zelfs om te keren. De sleutel? Het Wernergen. Dat meldt TIME.

# data[].attributes.body
In deze video wordt er via animatie getoond hoe DNA wordt afgelezen. Er wordt ook getoond hoe cholesterol over de chromosomen gaat.

# data[].attributes.attachment_link.title
Drew Berry: Animations of unseeable biology

# data[].attributes.headline
Stap vooruit in behandeling tegen kanker

# data[].attributes.subject
Stap vooruit in behandeling tegen kanker

# data[].attributes.body
Wetenschappers hebben in het DNA bepaalde delen gevonden waarbij ze indringers kan identificeren in het afweersysteem. Dit is een serieuze doorbraak voor het genezen van kanker en dergelijke ziekten of aandoeningen. Hierdoor kunnen ze ook makkelijker vaccins maken tegen deze aandoeningen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
18/08/17 - 14u11 Bron: Belga
Bio-informatici van de Universiteit Antwerpen hebben ontdekt dat uniek DNA in bepaalde delen van het afweersysteem volstaat voor het herkennen van indringers in het lichaam. Volgens de wetenschappers een wereldprimeur, die mee kan leiden tot het sneller ontwikkelen van vaccins of zelfs het behandelen voor auto-immuunziektes en kanker.

Het menselijk afweersysteem bevat een speciale groep witte bloedcellen, de zogenaamde T-cellen, die elk een eigen ziekteverwekker via zogeheten 'antigenen' herkennen en die vervolgens aanvallen. Sommige T-cellen herkennen bijvoorbeeld griepvirussen, andere bacteriële infecties. Soms kan er ook iets foutlopen met de T-cellen. Ze worden daarom verantwoordelijk geacht voor ziektes waarbij het eigen lichaam wordt aangevallen, zoals bij de auto-immuunziekte multiple sclerose.

Onderzoekers weten al langer dat elke T-cel een uniek stukje DNA heeft, maar in wat een wereldprimeur wordt genoemd, hebben bio-informatici van de universiteit nu kunnen aantonen dat het unieke T-cel-DNA volstaat om te voorspellen welke antigenen de T-cel zal herkennen.

De onderzoekers ontwikkelden daarvoor computermodellen gebaseerd op machinelearningmethoden. Nu zijn ze op zoek naar meer data, zodat ze voor elke T-cel de voorkeur kunnen voorspellen. Ze werken daarvoor samen met labo's die bepaalde patiënten opvolgen.

Betere vaccins
De onderzoekers denken aan verstrekkende toepassingen als er meer kennis van het afweersysteem komt. "Je zou deze modellen kunnen aanwenden om sneller betere vaccins te ontwikkelen", stelt Pieter Meysman. "We denken ook dat ze kunnen bijdragen aan het ontrafelen van wat er kan mislopen. We willen daarom ook nagaan hoe deze modellen kunnen worden aangewend bij het ontwikkelen van nieuwe therapieën voor auto-immuunziektes en kanker."

Het onderzoek werd deze maand gepubliceerd in het vakblad Immunogenetics.

Rapporteer een fout in het artikel aan onze redactie

# data[].attributes.attachment_link.title
Stap vooruit in behandeling kanker: Antwerpse vorsers ontrafelen mee code van menselijk afweersysteem

# data[].attributes.attachment_link.description
Bio-informatici van de Universiteit Antwerpen hebben ontdekt dat uniek DNA in bepaalde delen van het afweersysteem volstaat voor het herkennen van indringers in het lichaam. Volgens de wetenschappers een wereldprimeur, die mee kan leiden tot het sneller ontwikkelen van vaccins of zelfs het behandelen voor auto-immuunziektes en kanker.

# data[].attributes.headline
Wetenschappers besturen nanomotoren in menselijke cellen

# data[].attributes.subject
Wetenschappers besturen nanomotoren in menselijke cellen

# data[].attributes.body
Wetenschappers hebben motoren, die rond de 300 nanometer groot zijn, gecreëerd die cellen kunnen bewegen. Deze motoren gebruiken ultrasone golven. Dit zou mogelijk kunnen helpen bij het bevechten van kanker.
(Foto's en videos gaan ook niet)
https://www.nu.nl/wetenschap/3700067/wetenschappers-besturen-nanomotoren-in-menselijke-cellen.html

# data[].attributes.headline
Blindheid genezen met stamcellen komt dichterbij

# data[].attributes.subject
Blindheid genezen met stamcellen komt dichterbij

# data[].attributes.body
Ze proberen blindheid te genezen met stamcellen. Op de dierlijke proeven is dit al gelukt. Maar er kunnen maar 1000 cellen op de 200000 die efficiënt functioneren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De resultaten van de dierenproeven kunnen leiden tot een behandeling van vormen van blindheid waarbij de fotoreceptoren afgestorven zijn. Dat zijn de cellen in het netvlies die licht omzetten in een elektrisch signaal dat naar de hersenen gestuurd wordt. Met de nieuwe techniek zouden deze cellen voor het eerst vervangen kunnen worden.

In het onderzoek werden netvliezen gekweekt in een laboratorium om duizenden stamcellen uit te oogsten. Deze stamcellen werden getransformeerd in fotoreceptoren en ingeplant in de ogen van blinde muizen. De studie wees uit dat de cellen in staat waren om zich te integreren in de bestaande architectuur van het oog en te beginnen functioneren.

Helaas is de huidige techniek nog erg inefficiënt. Slechts 1000 cellen op 200 000 konden effectief functioneren in het oog na de transplantatie. De onderzoekers geloven echter dat ze over vijf jaar klinische proeven kunnen uitvoeren.

Het oog is een van de lichaamsdelen waarmee de wetenschap het verst staat op het vlak van stamcelonderzoek. De werking van het oog is namelijk relatief simpel. De lichtgevoelige cellen moeten hun elektrische signalen doorsturen naar slechts een enkele andere cel om de boodschap tot bij de hersenen te krijgen. Als men daarentegen dementie wil omkeren, moet een nieuwe cel met verschillende andere cellen in de hersenen verbindingen maken.

Bovendien is het immuunsysteem in het oog vrij zwak, zodat er een kleine kans op afstoting is. Ook kunnen relatief weinig cellen al een groot verschil maken in het oog. Tienduizenden stamcellen in het oog kunnen het zicht verbeteren, maar dat aantal kan een veel groter orgaan als een lever niet regenereren.

Volgens dr. Marcelo Rivolta van de universiteit van Sheffield kan de studie ook gevolgen hebben voor stamcelonderzoek op andere organen. (KJ)

# data[].attributes.attachment_link.title
Blindheid genezen met stamcellen komt dichterbij

# data[].attributes.attachment_link.description
De resultaten van de dierenproeven kunnen leiden tot een behandeling van vormen van blindheid waarbij de fotoreceptoren afgestorven zijn. Dat zijn de cellen in het netvlies die licht omzetten in een elektrisch signaal dat naar de hersenen gestuurd wordt. Met de nieuwe techniek zouden deze cellen voor het eerst vervangen kunnen worden.

# data[].attributes.headline
Wetenschappers zijn erin geslaagd om miniatuurlasers te creëren in cellen

# data[].attributes.subject
Wetenschappers zijn erin geslaagd om miniatuurlasers te creëren in cellen

# data[].attributes.body
Een team van wetenschappers van harvard is erin geslaagd om door enkele methoden kleine lasers te vormen in cellen, deze kunnen gebruikt worden om cellen te markeren en ze zeer nauwkeurig te volgen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
30/07/15 - 15u06 Bron: qz.com
Wetenschap Wetenschappers zijn erin geslaagd cellen om te vormen tot miniatuurlasers. Dat schrijft het Amerikaanse nieuwsmedium Quartz.

Een laser kan tot stand komen door kleurstof in een gesloten, weerspiegelende omgeving aan te brengen en het licht vervolgens te weerkaatsen. Wat dan zichtbaar wordt is een geconcentreerde, monochromatische straal: laserlicht.

Een team van wetenschappers aan Harvard Medical School, onder leiding van Seok Hyun Yun en Matjaž Humar, heeft gebruik gemaakt van datzelfde principe. Door levende cellen te vullen met kleurstof, slaagden ze erin om binnenin kleine lasers te construeren.

Hun methode zou gebruikt kunnen worden om individuele cellen, bijvoorbeeld kankercellen, te markeren en hun bewegingen doorheen het menselijk lichaam te volgen. Het team publiceerde een gedetailleerd verslag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Photonics.

Drie methoden

Yun en Humar gebruikten drie verschillende methoden om hun microlasers te creëren. Voor een eerste methode injecteerden ze olie in menselijke cellen en vulden ze de oliedruppeltjes met fluorescerende kleurstof. Wanneer ze de cellen vervolgens belichtten, produceerden de kleurstofatomen in de cellen een gefocuste lichtstraal.

Voor een tweede methode lieten de onderzoekers macrofagen - een specifiek type witte bloedcellen dat lichaamsvreemde deeltjes kan opnemen - met kleurstof gevulde polystyreenkorreltjes opeten. Ook zij zonden laserstralen uit toen ze beschenen werden met niet-laserlicht.

Voor de laatste methode gebruikten de wetenschappers vetcellen uit varkenshuid. Net zoals bij de twee vorige methoden werd kleurstof in de cellen geïnjecteerd. Ook hier produceerden de cellen een laserstraal wanneer ze beschenen werden doorheen onderhuids glasvezel. Licht projecteren op de huid was in dit geval niet voldoende, omdat de vetcellen onder het huidoppervlak zitten.

Toekomstig onderzoek

De ontdekking kan veel betekenen voor toekomstig onderzoek. Wetenschappers maken nu al gebruik van kleurstoffen om cellen te markeren, maar de huidige techniek laat niet toe om cellen duidelijk van elkaar te onderscheiden. Lasers werken veel nauwkeuriger, waardoor het voor onderzoekers theoretisch mogelijk wordt om elke cel een individuele lasermarkering te geven.

"De meest interessante toepassing is waarschijnlijk celmarkering", vertelt Humar in Quartz. Tot nu toe hebben de wetenschappers hun cellen alleen gemarkeerd in petrischaaltjes, maar volgens Humar is er geen enkele reden waarom de techniek niet zou werken in het menselijk lichaam. "In principe zou het mogelijk moeten zijn om elke individuele cel te markeren en te volgen doorheen het hele lichaam."

Ooit zouden de lasers zelfs kunnen helpen bepalen waarvan een kankercel gemaakt is, menen de wetenschappers. Dokters zouden dan niet langer een biopsie moeten uitvoeren - daarbij wordt een stukje weefsel uit het lichaam gehaald - maar zouden de inhoud van de cel kunnen analyseren met behulp van een laser.

Rapporteer een fout in het artikel aan onze redactie

# data[].attributes.attachment_link.description
Wetenschappers zijn erin geslaagd cellen om te vormen tot miniatuurlasers. Dat schrijft het Amerikaanse nieuwsmedium Quartz. Een laser kan tot stand komen door kleurstof in een gesloten, weerspiegelende omgeving aan te brengen en het licht vervolgens te weerkaatsen. Wat dan zichtbaar wordt is e

# data[].attributes.headline
Zika virus als middel tegen zeer schadelijke hersen tumor

# data[].attributes.subject
Zika virus als middel tegen zeer schadelijke hersen tumor

# data[].attributes.body
Recent hebben ze aangetoond dat het zikavirus instaat is om de cellen van een glioblastoom (1 van de meest dodelijkste hersentumors) die bestand waren tegen de huidige therapieën te vernietigen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het zikavirus kan verwoestende gevolgen hebben voor de ontwikkeling van het hersenweefsel van foetussen, maar het kan paradoxaal genoeg ook een wapen worden in de strijd tegen glioblastoom. Dat is de meest voorkomende hersentumor bij volwassenen.

Glioblastoom is één van de meest kwaadaardige tumoren. Bij geen enkele andere vorm van kanker is het aantal verloren levensjaren zo groot en de meeste patiënten overlijden binnen de twee jaar na vaststelling van de ziekte.

Indien mogelijk wordt de tumor verwijderd, en wordt de patiënt nadien behandeld met chemotherapie en radiotherapie. Maar misschien biedt het zikavirus, tot dusver enkel aanzien als een bedreiging voor de volksgezondheid, nieuwe perspectieven.

"We hebben aangetoond dat het zikavirus de cellen van glioblastoom kan vernietigen die bestand zijn tegen de huidige therapieën en de kanker zo agressief maken", legt professor Michael Diamond van de Washington University School of Medicine in St. Louis uit.
Stamcellen
Voor de studie, waarvan de resultaten verschenen in het Journal of Experimental Medicine, hadden de vorsers het virus ingespoten in de hersenen van muizen. Twee weken later bleek de tumor bij die dieren aanzienlijk ingeperkt te zijn. Ze bleven ook langer in leven dan soortgenoten die een placebo kregen.

Het zikavirus, dat doorgaans wordt overgedragen door muggen, valt de stamcellen van de hersenen aan. Die zijn in groten getale aanwezig bij borelingen, maar veel minder bij volwassenen. Daarom zouden de nadelige gevolgen voor volwassenen niet zo groot zijn.

De vorsers hopen binnen anderhalf jaar te kunnen starten met klinisch onderzoek.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zika, een wapen tegen een kwaadaardige hersentumor?

# data[].attributes.attachment_link.description
Het zikavirus kan verwoestende gevolgen hebben voor de ontwikkeling van het hersenweefsel van foetussen, maar het kan paradoxaal genoeg ook een wapen worden in de strijd tegen glioblastoom. Dat is de meest voorkomende hersentumor bij volwassenen. Glioblastoom is één van de meest kwaadaardige tumoren.