# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Het gebit - Hoe ziet je gebit eruit?

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je 6 of 7 jaar bent gaan je melktanden wisselen voor een blijvend gebit. Je hebt dan 32 tanden en kiezen. Daarna krijg je geen nieuwe tanden en kiezen meer.

# data[].attributes.body
Het gebit

Baby's worden zonder tanden geboren. Na ongeveer zes maanden komen de eerste tandjes door. De tanden van een baby zijn heel klein. Ze worden samen het melkgebit genoemd. Als tanden zijn doorgekomen, groeien ze niet meer. Maar de baby wordt nog wel groter. De kleine tandjes passen daardoor steeds minder goed. Daarom gaan kinderen wisselen. De melktandjes vallen er dan één voor één uit. Daaronder zitten "grote-mensen-tanden": het blijvend gebit. Sommige kinderen bewaren hun melktanden. Ze stoppen ze in een doosje. Of ze leggen ze ergens neer voor de tandenfee. Ze hopen dat die er geld of een cadeautje voor in de plaats legt.

# data[].attributes.body
Je moet ieder half jaar naar de tandarts.

# data[].attributes.attachment_link.description
Tandarts Onder Narcose Tandarts Boor Tandarts Cartoon Wat Je Voor Tandarts Noddig Kosten Kroon Tandarts Tandarts Ouders Tandarts Eindhoven Tandarts Utrecht Tandarts Amsterdam Tandarts Den Haag Tandarts Lachgas Biologische Tandarts Nijmegen De Tandarts Tandarts Poetsen Beugel Tandarts Spelletjes Tandarts Pijnloze

# data[].attributes.body
Een melkgebit heeft 12 tanden en 8 kiezen. In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en slikken. Het melkgebit beïnvloedt de ontwikkeling van het gezicht en de kaken. Bovendien speelt het een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het blijvend gebit.

# data[].attributes.body
Goed poetsen is heel belangrijk, etensresten die tussen je tanden blijven zitten veranderen in tandplak, Tandplak verandert suiker in zuur en dat zuur veroorzaakt gaatjes in ons gebit.

# data[].attributes.body
De meeste beugels zijn er om tanden en kiezen recht te zetten. Rechte tanden staan mooi en ze zijn gezonder. Want tussen scheve tanden blijven vaak etensresten zitten. Daardoor kunnen er gaatjes in tanden en kiezen ontstaan. Er zijn ook andere redenen voor een beugel. Als kaken te klein of te groot zijn, of scheef staan, kan een beugel helpen. Als je nog een melkgebit hebt, heeft een beugel geen zin. Want die tanden en kiezen vallen nog uit. Pas als je een volwassen gebit hebt, kun je een beugel krijgen. Grote mensen nemen soms ook nog een beugel. Meestal omdat ze hun gebit niet zo mooi vinden. Ze willen graag rechte tanden.
Een beugel is een ding dat aan je tanden en kiezen trekt. Dat gebeurt met ijzerdraadjes. Die draadjes kunnen op verschillende manieren aan je tanden en kiezen zijn vastgemaakt. Dat hangt af van het soort beugel. Voor een beugel ga je naar een orthodontist. Dat is een speciale beugeltandarts. Hij bekijkt welke beugel de beste voor je is. Dan moet je happen. Zo wordt er een afdruk van je gebit gemaakt. In die afdruk wordt later gips gegoten. Als dat hard is, heb je een namaakgebit van je echte gebit. Dat namaakgebit heet gipsmodel.
Kinderen met een beugel moeten extra goed hun tanden poetsen. Wel vier keer per dag. Ze gebruiken daarvoor een zachte tandenborstel. Een losse beugel kun je uitdoen voor je je tanden gaat poetsen. Je moet dan je beugel ook nog goed schoonmaken. Er zijn dingen die je beter niet kunt eten als je een beugel hebt. Drop bijvoorbeeld, of toffees of harde snoepjes. De beugel kan ervan stukgaan. Kauwgom eten mag wel. Dat is zelfs goed. Maar dan alleen kauwgom zonder suiker die je gebit schoonmaakt.

# data[].attributes.body
Beugel met slotjes. De slotjes zitten op de tanden geplakt.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mond Me Beugel Beugel Instrument Buisjes En Beugels Beugels Hulpmiddel Goedkope TV Beugel Beugel Dog Nachtbeugel Beugle Bugles Chips LCD TV Beugel TV Beugels Beugel Bottle Universele TV Beugel In De Mond Beugels

# data[].attributes.attachment_link.description
Mond Me Beugel Beugel Instrument Buisjes En Beugels Beugels Hulpmiddel Goedkope TV Beugel Beugel Dog Nachtbeugel Beugle Bugles Chips LCD TV Beugel TV Beugels Beugel Bottle Universele TV Beugel In De Mond Beugels

# data[].attributes.body
Een vleeseter ( de tijger) heeft heel scherpe tanden.
Een planteneter heeft vooral platte tanden zodat hij de planten goed kan malen ( paard, koe )
Een mens is een alleseter. Dat zie je ook aan het gebit. Scherpe voortanden zodat je gemakkelijk een stuk van bijv. een wortel kunt bijten, scherpe hoektanden om vlees mee te eten en platte kiezen om het eten mee te vermalen.
Mensen die helemaal geen vlees en geen vis eten noemen we vegetariërs.
Het gebit van een volwassene heeft 20 kiezen, 4 hoektanden en 8
snijtanden. 4 van deze kiezen komen later en zijn de verstandskiezen. Bij elkaar dus 32 tanden
Een melkgebit heeft 12 tanden en 8 kiezen. Bij elkaar dus 20 tanden.

# data[].attributes.body
Als je iets drinkt, gaat dat via je keel en je slokdarm naar je maag. Daarna komt het in je darmen terecht. Je maag en je darmen halen de stoffen die je lichaam nodig heeft uit het drinken. De rest wordt in je nieren schoongemaakt. Wat overblijft is plas. De plas gaat naar je blaas en is als die vol is, voel je dat je moet plassen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Spijsvertering: drinken - Van doorslikken tot plasssen

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat gebeurt er met je drinken nadat je het doorgeslikt hebt?

# data[].attributes.attachment_link.description
Een goed begin is het halve werk. Begin daarom niet lukraak zaden in de grond te stoppen, maar bedenk goed wat je waar en wanneer zaait. Met deze tips maak je zeker een goede start! Maak een moestuinplan! Sommige planten hebben een positieve invloed op elkaar en anderen juist niet.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Docukit.nl - Vol informatie over werkstukken en spreekbeurten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je eet elke dag groente en fruit, maar weet je waar dat vandaan komt? Je ouders kopen het in de supermarkt, groentewinkel of op de markt. Maar hoe komt het daar? Waar komt die groente en dat fruit vandaan? Voordat de broccoli op je bord ligt of je een hap uit die appel neemt, is er heel wat gebeurt. Eerst moet er een plant of een boom groeien. Groente is het eetbare deel van een plant. Bij spinazie en sla eet je de bladeren. Bij rabarber de stengels. Broccoli en bloemkool zijn eigenlijk grote bloemknoppen. Een wortel is de wortel van een plant. Een wortel groeit in de grond.

Op het land

Fruit zijn alle vruchten van bomen en struiken. Appels, peren, kersen en pruimen groeien aan bomen. Bramen, frambozen en bessen zitten aan struiken. Tomaten, courgettes, aubergines, paprika's en pompoenen groeien als fruit aan bomen of struiken. Ze heten daar wel 'vruchtgroenten'. In Nederland groeit ook graan. Dat is eigenlijk een soort gras. De zaadjes bovenaan de stengel zijn heel gezond en voedzaam. Ze zitten bij elkaar in aren. Dat zijn de bloemen van grassen. Tarwe, rogge, gerst en spelt zijn allemaal graansoorten. Van de zaadjes wordt ander andere brood gemaakt. Nederland is beroemd om zijn aardappels. Ze groeien op akkers. Dat zijn grote, open velden. Ook granen, suikerbieten, uien, prei, bonen, broccoli en spruitjes groeien op akkers.

Voor sommige groenten- en fruitsoorten is Nederland te nat en te koel. Ze kunnen dan wel in kassen gekweekt worden. Een kas is een schuur van glas. Er groeien bijvoorbeeld komkommers, paprika's of aardbeien in. Alle granen en de meeste groenten groeien uit een zaadje. Elk jaar zaait de boer deze gewassen opnieuw. Elke groente kan het beste in een bepaalde maand worden gezaaid. Wortels in januari, broccoli in februari, enzovoorts. Een paar weken na het zaaien, komen er kleine plantjes op. Aardappels en aardbeien zijn bijzonder. Ze kunnen zelf nieuwe planten maken.

Na een paar maanden zijn de groenten klaar voor de oogst. Ze worden dan geplukt. Sommige groenten worden geoogst met een rooimachine. Granen worden geoogst met een maaidorser. Veel boeren sturen hun oogst direct naar fabrieken. Daar gaan appels als moes in glazen potten. Spinazie en doperwtjes gaan in karton de diepvries in. Boeren verkopen hun spullen ook aan groothandels. Dat zijn reuzenwinkels waar winkeliers hun groente en fruit inkopen. Soms verkopen boeren hun spullen ook zelf op de veiling. Dat is een enorme hal, waar vooral winkeliers groente en fruit voor hun groentewinkel kopen. Van de groothandel en de veiling wordt alles met vrachtwagens naar de winkels gebracht. Dan is het een kwestie van kopen, koken en opeten.

Details en informatie

Titel: Van akker tot eten

Auteur(s): Tanja Veenstra

Nummer: JC267

Niveau: 2

Siso: J 631

# data[].attributes.attachment_link.description
Je eet elke dag groente en fruit, maar weet je waar dat vandaan komt? Je ouders kopen het in de supermarkt, groentewinkel of op de markt. Maar hoe komt het daar? Waar komt die groente en dat fruit vandaan? Voordat de broccoli op je bord ligt of je een hap uit die appel neemt, is er heel wat gebeurt.

# data[].attributes.body
Kijkdoos boerderij.

# data[].attributes.body
de functie van onze tanden en kiezen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Tanden en kiezen - De functie en bouw van tanden en kiezen

# data[].attributes.attachment_link.description
Tanden en kiezen zijn ons gereedschap om het voedsel te verwerken. Hoe zit zo'n tand eigenlijk in elkaar?

# data[].attributes.headline
Het verschil tussen planteneters en vleeseters.

# data[].attributes.subject
Het verschil tussen planteneters en vleeseters.

# data[].attributes.body
Vleeseters jagen op hun prooi.  ( CARNIVOOR )
Een vleeseter heeft zijn ogen dichtbij elkaar staan.
Een vleeseter heeft scherpe tanden om zijn prooi te doden.
Een vleeseter heeft heel goede ogen.

Planteneters hebben meestal eten genoeg. ( HERBIVOOR )
Een planteneter heeft de ogen ver uit elkaar staan.
Een planteneter kan zich goed verstoppen.
Een planteneter kan hard rennen.
Een planteneter heeft uitstekende oren.
Planteneters zorgen voor elkaar.
Een planteneter heeft platte kiezen.

# data[].attributes.body
een tijger is een vleeseter, een paard en een eekhoorn planteneter en een mens alleseter.

# data[].attributes.body
Wat gebeurt er eigenlijk met je eten nadat je het in je mond hebt gestopt? Eten gaat via je slokdarm naar je maag. Daar wordt het kleiner gemaakt en gaat het via je dunne darm, naar je dikke darm. Je darmen halen stoffen die het lichaam nog nodig heeft uit het eten.

Het eten dat je lichaam niet nodig heeft, blijft nog even als afval in je darmen. Bacteriën, hele kleine beestje in je darmen laten het eten verteren, verrotten eigenlijk, het valt uit elkaar, krijgt een bruine poepkleur en gaat stinken. Dan moet het nog wel je lijf uit!

Je lichaam laat weten wanneer het tijd is om te poepen, dan je laat weleens een windje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Spijsvertering: eten - Van doorslikken tot poepen

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat gebeurt er met je eten nadat je het in je mond hebt gestopt?

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Het poeplied - Een liedje over poepen

# data[].attributes.attachment_link.description
Lekker gegeten en nu last van je buik? Je kunt niet anders dan zachtjes roepen: ik moet verschrikkelijk poepen!

# data[].attributes.body
Als je iets eet, kauw je erop en maak je het fijn. En als je het dan doorslikt, gaat het via je slokdarm naar je maag.  Al het eten en drinken gaat via je slokdarm  naar je maag toe.  Je maag is de hele tijd in beweging. En zo kneedt hij het eten en drinken tot een dikke soep. Die gaat vervolgens naar je dunne darm, dat is een hele lange slang in je buik die alle fijngemaakte stukjes eten die je lichaam nodig heeft eruit haalt. En die dunne darm die is wel 6,5 meter lang.  Dan heb je ook nog je dikke darm en die is ook nog eens 1,5 meter lang!    Die haalt bijna al het water eruit, zodat je alleen nog maar een dikke brij over houdt. En die komt dan via je poepgat er weer uit, dat zit hier. En het water plas je uit.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De weg van het voedsel - Een kijkje in je lichaam

# data[].attributes.attachment_link.description
Welke weg legt voedsel af in je lijf? Een kijkje in je lijf, van mond tot kont.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Huisje Boompje Beestje - Van graan tot ontbijt

# data[].attributes.attachment_link.description
Thema: Natuur & Techniek. De tante van Carlijn komt langs voor een lunch. Omdat Carlijn alleen maar witte broodjes heeft, gaat ze naar de bakker om bruin brood te halen. Hier leert ze alles over graan en tarwe. Want hoe wordt brood gemaakt en wat zijn de verschillende graansoorten?

# data[].attributes.body
In de fabriek.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Hoe wordt brood gebakken in de fabriek? - Honderdduizend broden en broodjes per dag

# data[].attributes.attachment_link.description
Brood wordt gemaakt van meel, water, zout en gist. Veel broden die uiteindelijk in de supermarkt verkocht worden, zijn in de fabriek geproduceerd. Hoe gaat dat precies?

# data[].attributes.body
Op school met de broodbakmachine.
We gaan op school brood bakken in een broodbakmachine.
Recept.
1 maatbekertje water.
4 (houten) schepjes zout.
1 thee lepel bruine basterd.
1 scheutje olijfolie.
Doe dit alvast in het bak emmertje en schud het zachtjes heen en weer zodat alles goed is opgelost.
450 gram meergranen meel.
Doe dit ook in het bak emmertje. Maak in het midden een kuiltje.
1 maatschepje gist.
klein spuitje honing.
De gist komt in het kuiltje. Met de honing spuit je een dun cirkeltje rond het kuiltje.
In stellen van de broodbakmachine doen we samen.
Daarna wel 3 uur wachten, en daarna  heerlijke warme boterhammen.

# data[].attributes.body
Het  woord zegt het  al. Hier wordt gewerkt met vee.
Koeien, paarden, schapen,  geiten en kippen  (de boerderij dieren) noemen we vee.
In de veeteeltbedrijven wordt er gezorgd  voor vlees , melk en eieren.

# data[].attributes.body
De grassenfamilie is een van de soortenrijkste plantenfamilies .De familie omvat ongeveer 8000 soorten. Leden van deze familie komen op alle werelddelen voor. Granen, zoals tarwe , gerst , rogge, haver en rijst, zijn van de grassenfamilie.

# data[].attributes.body
Bijna alles wat je eet komt van planten en dieren. Je kan je groente en fruit  laten groeien in je moestuin. Maar alles zelf verbouwen is niet erg makkelijk.
Daarom helpen boeren (landbouwers)  ons. Zij hebben veel land en grote machines.
Er zijn verschillende soorten Landbouw.
Akkerbouw,  veeteelt  en tuinbouw.
Op het platteland zie je dan ook akkerland, weiland en boomgaarden

# data[].attributes.body
Platteland .

# data[].attributes.body
Van akker tot eten

Je eet elke dag groente en fruit, maar weet je waar dat vandaan komt? Je ouders kopen het in de supermarkt, groentewinkel of op de markt. Maar hoe komt het daar? Waar komt die groente en dat fruit vandaan? Voordat de broccoli op je bord ligt of je een hap uit die appel neemt, is er heel wat gebeurt. Eerst moet er een plant of een boom groeien. Groente is het eetbare deel van een plant. Bij spinazie en sla eet je de bladeren. Bij rabarber de stengels. Broccoli en bloemkool zijn eigenlijk grote bloemknoppen. Een wortel is de wortel van een plant. Een wortel groeit in de grond.

# data[].attributes.body
bouwstoffen:
Als je eet en drinkt bouw je aan je lichaam. Van het eten maakt je lichaam bouwstoffen. Daardoor word je steeds groter en blijven ook je nagels en haren groeien.
Om te groeien heeft je lichaam vooral vlees, kaas, vis eieren en melk nodig. Daar maakt het botten, spieren, bloed en huid van.

brandstoffen:
Je lichaam heeft ook brandstoffen nodig. Daar haal je energie uit om bijvoorbeeld  te spelen,  te sporten en te lezen.
Deze brandstoffen zitten vooral in brood, pasta, rijst en aardappels.

# data[].attributes.body
bruin brood, aardappelen, rijst, pasta, groenten, fruit, melk, kaas, vlees kip,  ei, margarine, wateren zonnebloemolie,

# data[].attributes.body
friet, chips, veel snoep, wit brood, limonade, veel snacks.
Eigenlijk alles waar veel suiker en vet in zit.

# data[].attributes.body
Ogen. Als iets er lekker uit ziet wil je het graag proeven.
Voelen. Als iets prikt of glibberig is ga je het niet zo snel opeten
Ruiken. Als iets lekker ruikt wil je het graag opeten.
Smaak. Als iets vies smaakt eet je het niet op.
Oren: Als iets een raar geluid maakt als je er op bijt  eet je het niet op.

# data[].attributes.body
Op het land

Fruit zijn alle vruchten van bomen en struiken. Appels, peren, kersen en pruimen groeien aan bomen. Bramen, frambozen en bessen zitten aan struiken. Tomaten, courgettes, aubergines, paprika's en pompoenen groeien als fruit aan bomen of struiken. Ze heten daar wel 'vruchtgroenten'. In Nederland groeit ook graan. Dat is eigenlijk een soort gras. De zaadjes bovenaan de stengel zijn heel gezond en voedzaam. Ze zitten bij elkaar in aren. Dat zijn de bloemen van grassen. Tarwe, rogge, gerst en spelt zijn allemaal graansoorten. Van de zaadjes wordt ander andere brood gemaakt. Nederland is beroemd om zijn aardappels. Ze groeien op akkers. Dat zijn grote, open velden. Ook granen, suikerbieten, uien, prei, bonen, broccoli en spruitjes groeien op akkers.

# data[].attributes.body
De veeteelt omvat alle bedrijven die dieren houden voor vlees, melk en eieren.

# data[].attributes.body
Hoe maken ze kaas?

# data[].attributes.body
Kaas wordt gemaakt van melk. Er worden twee dingen aan de melk toegevoegd: stremsel en zuursel. Kaas  wordt gemaakt op de kaasboerderij. of in de kaasfabriek.  Je hebt jonge kaas en oude kaas. Die smaken heel anders, want oude kaas heeft meer dan een jaar liggen rijpen!

# data[].attributes.body
Bij sommige bedrijven lopen de koeien in de wei. Bij andere komen de koeien niet buiten. Dit geldt ook voor andere dieren , zoals kippen

# data[].attributes.body
Appel , peren, pruimen en kersen groeien buiten in boomgaarden .  Maar voor  veel planten is het weer in Nederland te koud, en daarom groeien ze in kassen. Kassen zijn een soort glazen huizen. Daarin zit verwarming . de planten krijgen automatisch water.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Hoe groeit een tomaat? - Het groeiproces van zaadje tot tomaat

# data[].attributes.attachment_link.description
Met versnelde opnames kun je goed zien hoe een tomatenplant groeit. Van zaadje, naar plant, van bloemen tot tomaat.

# data[].attributes.body
Er zijn best wel wat planten niet die goed in Nederland kunnen groeien. Bananen , sinaasappels, citroenen groeien in warme landen .  Als wij deze vruchten willen eten , moeten we ze in het buitenland kopen. Dit noemen we import. (Dit kan je onthouden door te denken  het komt ons land in.)
Er zijn ook vruchten die erg goed in Nederland groeien, daar hebben we in Nederland zoveel van dat we ze over hebben. Die verkopen we aan het buiten land. Dat noemen we export.

# data[].attributes.body
1. Snijbloemen
2  Eieren
3.Varkens
4. Planten en bloembollen.
5. Melk.

# data[].attributes.body
Je kan bijna het hele jaar door aardbeien kopen. In de zomer komen ze uit Nederland.  Dan zijn ze best goedkoop. In de winter komen ze uit Afrika. Door de lange reis zijn ze veel duurder. Je kunt in de winter ook aardbeien uit Nederland kopen . Die zijn vaak nog duurder dan de Afrikaanse . Dat komt doordat de Nederlandse aardbeien in kassen groeien.

# data[].attributes.body
De schrijf van vijf helpt mensen om gezond te eten. Maar hoe eet je nou gezond? Wat moet je allemaal eten en welk eten is nou gezond? Het Voedingscentrum Nederland heeft daarom deze schijf van vijf ontworpen. Dit is een plaatje dat verdeeld is in vijf vakken. In elk vak staat verschillend eten. Als je gezond wilt gaan eten moet je elke dag iets eten uit elk vakje van de schijf van vijf.

Het eerste vak is groenten en fruit. Door veel verschillend groenten en fruit te eten zorg je ervoor dat je minder snel ziek wordt. Het is de bedoeling dat je per dag een beetje groenten eet en fruit.

Het tweede vak is smeer en bereidingsvetten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de boter die je op je brood smeert of de boter waar je vlees in bakt. In boter zit vet. Het is de bedoeling dat je de juiste vetten eet.

Het derde vak is vis, peulvruchten, vlees en ei. Door elke dag iets van deze producten te eten zorg je ervoor dat je minder snel ziek wordt. In het eten zitten erg voedingstoffen en vitamines.

Het vierde vakje is brood, graanproducten en aardappelen. Door van het bovenstaande eten te kiezen voor volkoren, denk dan aan volkorenbrood, verlaag je de kans op ziektes. Ook zit in dit eten veel energie en dat heeft je lichaam nodig.
Het vijfde vakje is dranken. Het is belangrijk om genoeg te drinken. Zo kunnen alle stoffen die je lichaam niet nodig heeft uitgeplast worden. Het beste wat je kan drinken is zwarte en groene thee. Door dit te drinken blijven je aders schoon. Het drinken van frisdrank en andere dranken is niet goed voor je lichaam omdat daar teveel suiker in zit.