# data[].attributes.attachment_link.description
Canlıların yapısında bulunan ve yapısında organik bileşikler ihtiva eden maddelere ORGANİK MADDELER denir. Doğal olarak bulunmayıp organizmada metaboliz­ma sırasında sentezlenen maddelerdir. LYS'de çıkan 10.sınıf konusu olan ORGANİK MADDELER konusunu kısa ve kolay anlaşılan bir anlatımla öğrenmek istemez misin? Çıkabilecek soruların özellikle altını çizdiğimiz bu videoyu sakın kaçırma!

# data[].attributes.body
Monosakkaritler, su ile daha küçük birimlere parçalanamadıklarından basit şekerler, tek şekerler, monozlar olarak da bilinirler.Bu sekerler karbonhidratların en küçük yapı birimidir. Çoğu Cn(H₂O)n formülüne uyar.

İçerdikleri C sayısına göre monosakkaritler:

3C'li şekerler : Gliser aldehit (Triozlar)

5C'li şekerler : Riboz, Deoksiriboz (Pentozlar)

6C'li şekerler : Glikoz, Galaktoz, Fruktoz (Heksozlar) [2]

# data[].attributes.body
www.wikipedia.org ; 1,2,3

www.eba.gov.tr ; 4,5,6,7,8,9,10,11,12

https://www.google.com.tr/imghp : TÜM GÖRSELLER

www.youtube.com : video

# data[].attributes.body
[13]

# data[].attributes.body
Yapılarında C, H ve O ve N atomları bulunur buna ilaveten S ve P de bulunabilir

Proteinlerin sentezi DNA üzerindeki şifreye göre gerçekleşir

Proteinler aminoasitlerin birleşmesiyle meydana gelirler

Enzimlerin yapısını proteinler oluşturur

Canlılarda savunma depolama yapıya katılma ve taşıma gibi çok farklı görevleri vardır. [12]

# data[].attributes.body
Endüstriyel olarak doymamış yapların hidrojene doyurulmasıyla margarinler elde edilir. Örnek olarak ayçiçek yağı doymamış bir yağdır bunu hidrojene doyurduğunuzda katı margarin elde edersiniz. Margarinler yapay olup sağlığa sayısız zararları vardır.[11]

# data[].attributes.body
Hidrojene doymamış yağ asitlerinden oluşan yağlardır. Özellikleri;

Genellikle bitkisel yağlardır, ayçiçek yağı, zeytinyağı,fındık yağı , palm yağı vb

Oda şartlarında sıvı halde bulunurlar [10]

# data[].attributes.body
Hidrojene kimyasal olarak doymuş yağ asitlerinden oluşan yağlar Doymuş Yağlar’dır. Doymuş yağların özellikleri;

Genellikle hayvansal kaynaklı yağlardır tereyağı,iç yağı gibi..

Oda sıcaklığında katı haldedirler [9]

# data[].attributes.body
1 Trigliserit 3 Yağ Asidi ve 1 Gliserolden oluşur

Karbonhidrat ve proteinlerden daha çok enerji verir

Yağ asitleri ve gliserol birbirine ester bağıyla bağlanır

Nötral yağlar vücudumuzda en çok bulunan yağlardır.

Nötral yağlar yapısında bulunan Yağ Asitlerinin doymuş veya doymamış olması durumuna göre Doymuş Yağlar ve Doymamış Yağlar şeklinde iki kısıma ayrılmaktadır. [8]

# data[].attributes.body
Steroidler ağılıklı olarak hormonların ve vitaminlerin yapısına katılan lipit çeşitleridir.

Hormonlar ve vitaminler organizma için düzenleyici olarak görev yaptığından steroidler de düzenleyici olmuş olur. Organizmada gerçekleşen büyüme , sindirim ,solunum , üreme vb işleri düzenleyip kontrol eden bunların rantabl çalışmasını sağlayan faktörlere düzenleyici deriz. Örneğin Kalsitonin hormonu kandaki kalsiyumun kemiklere geçmesini düzenler. [7]

# data[].attributes.body
Fosfolipitler hücre zarının yapısına katılan lipit çeşitleridir. Hücre zarından yağda çözünen maddelerin daha kolay geçmesinin nedeni de yapısındaki çift katlı fosfolipit tabakasıdır. Yapısında ek olarak adından da anlayabileceğimiz gibi Fosfor (P) elementi bulunur. [6]

# data[].attributes.body
Yapılarında C, H ve O atomları bulunmaktadır ayrıca N ve P de içerebilirler.

Vücudun ikinci sıradaki enerji kaynağı lipitlerdir.(ilk karbonhidratlar)

Lipitler suda ya hiç çözünmez veya az çözünür

Eter kloroform, aseton gibi organik çözücülerde iyi çözünürler

Hormonların ve vitaminlerin yapısına da katıldıkları için düzenleyici, enerji verdikleri için besin ve yağ dokuyu oluşturdukları için yapısaldırlar.

Önemli yağlar 3 tanedir Fosfolipitler , Steroidler ,  Trigliseritler [5]

# data[].attributes.body
Çok sayıda monosakkaritin dehidrasyonu ile oluşmuş büyük moleküllü karbonhidratlardır. Temel yapı birimi glikoz molekülüdür.

n (Monosakkarit) → Polisakkarit + (n-1) Su

Nişasta: En önemli bitkisel polisakkarittir. İyotla maviye boyanır ve monosakkaritlere parçalanmadan indirgenemez.

Selüloz: Binlerce glikoz molekülünden oluşmuş, suda erimeyen iyotla boyanmayan bir bitkisel polisakkarittir. Hayvanlarda Tulumlular hariç bulunmazlar.

Glikojen: Hayvanlarda bulunan polisakkarittir. Özellikle karaciğer ve kasta bu şekilde yedek enerji kaynağı olarak depo edilir.

Kitin: Böcek iskeleti gibi bir çok yapıda bulunan bir polisakkarittir. [4]

# data[].attributes.body
Disakkaritler çift şekerlerdir. Bir disakkarit iki molekül monosakkaritin glikozit bağı ile bağlanmasıyla oluşur. Bu bağlanma sırasında bağ sayısı kadar su ortaya çıkar. Buna dehidrasyon sentezi denir. İnsan ve hayvanların yedikleri disakkaritler, sindirim sisteminde monosakkaritlerine ayrılarak kullanılır. Canlılarda en çok bulunan disakkaritler; maltoz (arpa şekeri),sakkaroz diğer adı sükroz (çay şekeri), laktoz (süt şekeri)dir.

Monosakkarit + Monosakkarit → disakkarit + Su
Yukarıdaki olay bir dehidrasyondur. Disakkariti oluşturan monosakkaritler aynı cinsten olabilecegi gibi, farklı cinsten de olabilirler;

[3]

# data[].attributes.body
Karbonhidratlar birinci dereceden enerji verici olarak kullanılırlar. Karbonhidratlar vücutta en çok bulunan üçüncü besin maddesidir. Yapıtaşları glikozdur. Depo şekli hayvanlarda glikojen bitkilerde ise nişasta şeklindedir. Kimyasal sindirimi ağızda başlar. DNA, RNA ve ATP'nin yapısına katılır. [1]