# data[].attributes.body
W trakcie zimnej wojny na świecie ustalił się podział państw na zachodzie (kapitalistyczne), nazywane Pierwszym Światem, oraz wschodnie (socjalistyczne), czyli Drugi Świat. Kraje najbiedniejsze, które nie zaliczaly się do żadnej z tych grup, zaczęto określać jako Trzeci Świat. Były one dawniej w większości koloniami mocarstw europejskich. Wielu przywódców Trzeciego Świata nie zgodziło się na taką klasyfikację, dlatego wprowadzono także inny podział: na kraje rozwinięte i rozwijające się. Te pierwsze zajmują głównie północną część świata, dlatego nazywa się je bogatą Północą.
Państwa rozwijające się leżą przede wszystkim w południowej części globu i tworzą tzw. biedne Południe.
Źródło: Dziś i jutro. Podręcznik do wiedzy o społeczeństwie dla szkoły podstawowej.

# data[].attributes.body
- wysoki poziom wykształcenia obywateli,
- nowoczesna gospodarka,
- sprawna organizacja, która ułatwia radzenie sobie z problemami współczesnego świata,
- ustrój demokratyczny,
- wewnętrzna stabilność (rzadko wybuchają konflikty zbrojne).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Charakterystyka krajów słabo rozwiniętych
Kraje słabo rozwinięte cechuje brak możliwości wyrwania się z kręgu biedy. Spowodowane jest to przez:

czynniki demograficzne, takie jak:
- wysoki przyrost naturalny, a w skrajnych przypadkach eksplozja demograficzna,
- urbanizacja w początkowym stadium lub nadurbanizacja w sferze demograficznej,
- niska średnia długość życia,
- dominacja zatrudnienia w I sektorze,
- wysoka śmiertelność niemowląt,
- niski poziom solaryzacji i wysoki poziom analfabetyzmu,
- niska dostępność do wody pitnej,

czynniki ekonomiczne, takie jak:
- niski poziom PKB na 1 mieszkańca ograniczający popyt i uniemożliwiający akumulację kapitału, co prowadzi do rozwoju produkcji takich jak odzież i żywność,
- niska wydajność pracy,
- niski udział handlu zagranicznego w tworzeniu PKB, gdyż brak specjalizacji w przemyśle uniemożliwia tworzenie nadwyżek eksportowych,
- rosnące bezrobocie spowodowane przyrostem zasobów siły roboczej i niedoborem kapitałów potrzebnych na tworzenie nowych miejsc pracy,

czynniki ekologiczne, takie jak:
- degradacja środowiska w wyniku rozwoju uciążliwych działów przemysłu i braku pieniędzy na inwestycje proekologiczne,
- wysoka emisja CO2 i SO2 w związku ze spalaniem gorszych gatunków węgla,

Rolnictwo krajów słabo rozwiniętych cechuje się:
- bardzo niskim poziomem mechanizacji i chemizacji,
- najlepsze grunty przeznaczone są na uprawy monokultur eksportowych,
- niskim udziałem hodowli w produkcji rolnej, z uwagi na brak możliwości uprawy roślin paszowych,
- dominacja uprawy roślin alimentacyjnych , z uwagi na wzrost zapotrzebowania na żywność ze strony rosnącej liczby ludności,
- nieumiejętnym nawadnianiem prowadzącym do zasolenia gleb,
- rozdrobnieniem gospodarstw, co obniża rentowność rolnictwa i uniemożliwia jego mechanizację i chemizację.
Artykuł z serwisu Airstar.pl Darmowe artykuły do przedruku
Autor: Beata

Podobał Ci się ten artykuł naciśnij że lubisz to
Podziel się z nami swoją wiedzą i doświadczeniem. Dodaj artykuł na Airstar.pl

(zaznacz kod HTML poniżej i skopiuj na swoją stronę) POBIERZ TEN ARTYKUŁ

UWAGA: Pamiętaj by nie modyfikować treści artykułu.
Darmowe korzystanie z naszych artykułów zobowiązuje do zamieszczania ich w niezmienionej formie.

Kraje słabo rozwinięte cechuje brak możliwości wyrwania się z kręgu biedy. Spowodowane jest to przez:

czynniki demograficzne, takie jak:
- wysoki przyrost naturalny, a w skrajnych przypadkach eksplozja demograficzna,
- urbanizacja w początkowym stadium lub nadurbanizacja w sferze demograficznej,
- niska średnia długość życia,
- dominacja zatrudnienia w I sektorze,
- wysoka śmiertelność niemowląt,
- niski poziom solaryzacji i wysoki poziom analfabetyzmu,
- niska dostępność do wody pitnej,

czynniki ekonomiczne, takie jak:
- niski poziom PKB na 1 mieszkańca ograniczający popyt i uniemożliwiający akumulację kapitału, co prowadzi do rozwoju produkcji takich jak odzież i żywność,
- niska wydajność pracy,
- niski udział handlu zagranicznego w tworzeniu PKB, gdyż brak specjalizacji w przemyśle uniemożliwia tworzenie nadwyżek eksportowych,
- rosnące bezrobocie spowodowane przyrostem zasobów siły roboczej i niedoborem kapitałów potrzebnych na tworzenie nowych miejsc pracy,

czynniki ekologiczne, takie jak:
- degradacja środowiska w wyniku rozwoju uciążliwych działów przemysłu i braku pieniędzy na inwestycje proekologiczne,
- wysoka emisja CO2 i SO2 w związku ze spalaniem gorszych gatunków węgla,

Rolnictwo krajów słabo rozwiniętych cechuje się:
- bardzo niskim poziomem mechanizacji i chemizacji,
- najlepsze grunty przeznaczone są na uprawy monokultur eksportowych,
- niskim udziałem hodowli w produkcji rolnej, z uwagi na brak możliwości uprawy roślin paszowych,
- dominacja uprawy roślin alimentacyjnych , z uwagi na wzrost zapotrzebowania na żywność ze strony rosnącej liczby ludności,
- nieumiejętnym nawadnianiem prowadzącym do zasolenia gleb,
- rozdrobnieniem gospodarstw, co obniża rentowność rolnictwa i uniemożliwia jego mechanizację i chemizację.
Artykuł z serwisu Airstar.pl Darmowe artykuły do przedruku
Autor: Beata

Podobał Ci się ten artykuł naciśnij że lubisz to
Podziel się z nami swoją wiedzą i doświadczeniem. Dodaj artykuł na Airstar.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Charakterystyka krajów słabo rozwiniętych Kraje słabo rozwinięte cechuje brak możliwości wyrwania się z kręgu biedy.

# data[].attributes.body
1. Wymień kontynenty, na których znajdują się państwa należące do Północy i kraje zaliczane do Południa.
2. Podaj nazwy 5 państw, w których ponad 35% ludności cierpi głód.
3. Czy wszystkie państwa położone na półkuli południowej należą do biednego Południa?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
to wzrost współzależności i wzajemnego oddziaływania państw, firm oraz ludzi na świecie. Odbywa się to poprzez osobiste kontakty, wymianę towarową, dzielenie się informacjami i nie jest niczym nowym. Starożytni Grecy żeglowali do krańców znanego im świata, Rzymianie rozprzestrzenili swoje idee od obecnego Iraku po Wielką Brytanię, jedwabny szlak już w III wieku p.n.e. połączył handlowo Europę z Chinami, a dzięki monsunom umożliwiającym żeglugę przez stulecia na Oceanie Indyjskim kwitł handel między Indiami i wschodnią Afryką. Przykładem globalizacji są także wielkie odkrycia geograficzne Europejczyków i rozwój imperiów kolonialnych. Jeszcze pod koniec XIX wieku rejs żaglowcem z Wielkiej Brytanii do Australii trwał 2-3 miesiące, a przekazanie informacji przewodowym telegrafem kilka godzin.
Charakterystyczne dla czasów współczesnych jest ogromne przyspieszenie globalizacji.
Obecnie z Londynu do Sydney można dolecieć w niecałe 24 godziny, a informacja z jednego miasta do drugiego dociera w ułamku sekundy.

Globalizację można analizować z różnych punktów widzenia. Bardzo istotny jest aspekt ekonomiczny. W 2013 roku za granicą zainwestowano 1,45 biliona dolarów, z czego 39% w państwach wysoko rozwiniętych.

Iinwestycje zagraniczne przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy, wzrostu eksportu i płacenia podatków. Korporacje ponadnarodowe Korporacje ponadnarodowe wytwarzają ok. 25% światowego PKB. Dzięki nim pojawia się wiele nowych technologii i rozwiązań organizacyjnych, nawiązywane są kontakty handlowe. Wskutek tego następuje rozwój nie tylko sfery produkcyjnej, ale też infrastruktury, edukacji czy opieki zdrowotnej.

Jest też ciemniejsza strona ponadnarodowej działalności korporacji. Inwestorzy zainteresowani są przede wszystkim swoimi zyskami. Dlatego starają się jak najefektywniej korzystać z miejscowych zasobów naturalnych i ludzkich. Stąd często pojawiają się uzasadnione zarzuty o ich bezwzględną eksploatację. Kapitał ponadnarodowy jest bardzo mobilny, wycofuje się i przenosi tam, gdzie dostrzeże lepsze perspektywy na większy zysk.

Praca dla międzynarodowej korporacji to przykład społecznego aspektu globalizacji. Pracownicy muszą dostosować swój sposób pracy najczęściej do stylu zachodniego. Wielonarodowość wymusza posługiwanie się wspólnym językiem, najczęściej angielskim. Przy okazji wytwarzania produktów dla innej części świata (np. ozdób bożonarodzeniowych w Chinach) następuje styk i poznanie, przynajmniej w niewielkim stopniu, odmiennych kultur.
Dzięki nowoczesnym technologiom uczestniczymy w wydarzeniach kulturalnych lub sportowych niezależnie od ich miejsca. Igrzyska olimpijskie, piłkarskie mistrzostwa świata, koncerty, ceremonie wręczania Oscarów itp. oglądają jednocześnie setki milionów różniących się od siebie ludzi z całego świata. Zmieniają się wzorce kulturowe, błyskawicznie upowszechnia się moda i muzyka. Premiery filmów odbywają się w wielu miejscach na świecie w tym samym czasie. Powyższe przykłady można nazwać globalizacją kulturową.

Jednocześnie obserwujemy także działania na rzecz utrzymania odrębności kulturowej. Nawet symbol globalizacji, jakim jest sieć restauracji McDonald's, dostosowuje swoje menu do lokalnych zwyczajów, np. w Japonii sprzedaje kanapki z krewetkami, a w Indiach bez wołowiny. W hinduskiej wersji Spider‑Mana główny bohater zmienił imię i nazwisko, ubiór oraz przeciwników. Wiele czasopism wychodzi w różnojęzycznych wersjach i odnosi się także do lokalnych problemów. Proces ten nazywa się - dostosowaniem globalnych zjawisk do lokalnych warunków głównie ekonomicznych i społecznych.
W tym przypadku zyskują obie strony - firmy zwiększają sprzedaż, a klienci nie muszą rezygnować ze swoich przyzwyczajeń i upodobań.

Nie sposób pominąć demograficznego aspektu globalizacji. Szacunki mówią o ok. 200 mln ludzi mieszkających poza krajem urodzenia. Kraje imigracyjne zyskują nowych, zwykle młodych, zdeterminowanych, odważnych, przedsiębiorczych i często dobrze wykształconych mieszkańców. Ma to bardzo pozytywne znaczenie dla rozwoju tych państw. Natomiast kraje emigracyjne tracą swoich wartościowych mieszkańców, co niewątpliwie ma wpływ na spowolnienie rozwoju.

Globalizacja w znacznym stopniu dotyczy Milenijne Cele Rozwoju spraw politycznych. Organizacja Narodów Zjednoczonych grupuje 193 państwa. Poprzez swoje organy, jak Zgromadzenie Ogólne czy Rada Bezpieczeństwa, oraz wyspecjalizowane organizacje typu Międzynarodowy Fundusz Walutowy wpływa na decyzje lub działania państw członkowskich. ONZ może wysłać wojskowe siły pokojowe do obszarów ogarniętych konfliktami. W lipcu 2014 roku takich misji było 16. Organizacja wprowadziła Milenijne Cele Rozwoju - wieloletni program poprawy warunków życia, zdrowia, edukacji, równouprawnienia, zrównoważonego gospodarowania w krajach rozwijających się poprzez szczepienia, budowę szkół, pomoc w zwiększeniu produkcji rolnej.

Inne mniejsze organizacje typu MERCOSUR (Wspólny Rynek Południa - obejmuje państwa z Ameryki Południowej), NAFTA (Północnoamerykański Układ Wolnego Handlu - umowa pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Kanadą i Meksykiem) lub Unia Europejska mają charakter polityczno‑gospodarczy i także wpływają znacząco na życie społeczeństw państw do nich należących.
Kraje będące członkami takich organizacji godzą się na pewne ograniczenia suwerenności (np. przyjmując zakaz kary śmierci - w UE), biorą na siebie obowiązki ochrony praw pojedynczych obywateli wynikające z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ, ponadto starają się wspierać i chronić produkty regionalne i tradycyjne (np. „rogal świętomarciński" może pochodzić tylko z Poznania i kilku okolicznych powiatów, co wynika z przepisów unijnych).

Decyzje polityczne także wpływają na rozwój. Na przykład członkostwo w Światowej Organizacji Handlu (ang. World Trade Organization, WTO) otwiera rynek przed towarami z zagranicy, czasem lepszymi od miejscowych bądź niedostępnymi wcześniej, a z drugiej strony ułatwia eksport na światowe rynki towarów rodzimych.

Różnego rodzaju procesy oddziałujące na środowisko, np. emisja dwutlenku węgla, również mają zasięg globalny. Wzrost temperatury powietrza na Ziemi w części wynikający z działalności człowieka prowadzi m.in. do podniesienia się poziomu morza. Państwa położone na niskich wyspach koralowych są zagrożone utratą terytorium, mimo że same się do tego nie przyczyniły, a główni emitenci są geograficznie odlegli.

Rozwój ekonomiczny Chin i Indii jest uwarunkowany dostępnymi tam technologiami, które często nie są przyjazne dla środowiska, przez to tamtejsze zakłady przemysłowe emitują wielkie ilości zanieczyszczeń. Priorytetem tych krajów jest rozbudowa gospodarki, a nie stan środowiska. Stany Zjednoczone nie zobowiązały się do obniżenia emisji, a troszcząca się o środowisko Unia Europejska ma zbyt mały udział w emisji, by wprowadzane w niej zmiany oddziaływały w skali całej planety. Przepisy Unii przekładają się przy okazji na rozwój technologii energo- i materiałooszczędnych, a więc mniej obciążających środowisko.

Innym przykładem globalnego niszczenia środowiska jest wyrąb wilgotnych lasów równikowych na wielką skalę. Sama eksploatacja przynosi korzyści krajom dokonującym wycinki, w ekosystemie Ziemi czyni natomiast olbrzymie straty. Również sprowadzanie produktów z państw rozwijających się pozwala im na zwiększenie dochodów, ale często dochodzi przy tej okazji do nadmiernej eksploatacji tamtejszych zasobów, w tym wody, gleby lub surowców mineralnych.

Warto pamiętać, że wszystkie aspekty globalizacji przenikają się wzajemnie.
Koltan jest rudą niobu i tantalu - metali wykorzystywanych w produkcji części elektronicznych, w tym telefonów komórkowych. Około 70-80% koltanu pochodzi z targanej konfliktami wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Pracujący za pomocą prymitywnych, ręcznych narzędzi górnik zarabia tam ok. 1$ dziennie, o ile nie jest niewolnikiem w kopalni kontrolowanej przez którąś z grup zbrojnych i nie zarabia nic. Uzyskane środki ze sprzedaży koltanu w dużej części są przeznaczane przez rebeliantów, którzy kopalnie mają pod kontrolą, na zakup broni. W ten sposób nabywca telefonu komórkowego na przykład w Europie finansuje konflikt zbrojny w Afryce. Podczas wydobycia koltanu dochodzi także do ogromnych zniszczeń w środowisku naturalnym. Opisana sytuacja świadczy o istnieniu globalnych więzi ekonomicznych, politycznych, społecznych i środowiskowych.
Innym przykładem związanym z obrotem i produkcją sprzętu elektronicznego jest eksport elektrośmieci z państw wysoko rozwiniętych do rozwijających się, głównie Chin, Indii, Ghany, Nigerii. Tam najczęściej w prymitywny sposób, narażając zdrowie, odzyskuje się metale. Pozostałości zanieczyszczają glebę i wodę.

Globalizacja umożliwia również udzielanie pomocy w kryzysowych sytuacjach. Gdy w listopadzie 2013 roku w Filipiny uderzył szczególnie silny tajfun, pomoc nadeszła kilka dni później. Zaginionego w marcu 2014 roku samolotu malezyjskich linii lotniczych poszukiwali eksperci i ochotnicy z całego świata. Z kolei sukces akcji robienia swetrów dla ratowanych z ropy naftowej pingwinów był tak wielki, że organizator z Australii poprosił, by ich już nie przysyłać.

Globalizacja to wzrost współzależności państw, firm oraz ludzi w skali świata.

Współcześnie globalizacja jest szczególnie szybka i intensywna.

Globalizacja dotyczy procesów i zjawisk ekonomicznych, politycznych, społecznych, środowiskowych oraz demograficznych.

Wszystkie aspekty globalizacji są ze sobą powiązane i przenikają się.

Znacznej części aspektów globalizacji nie sposób jednoznacznie ocenić - na rozwój wpływają zarówno pozytywnie, jak i negatywnie.

Glokalizacja to dostosowanie zjawisk i procesów globalnych do lokalnych uwarunkowań.

Dowiedz się więcej

Przeczytaj artykuł Koltan i inni. Surowcowa klątwa Afryki
Flightradar24
Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD, ang. United Nations Conference on Trade and Development)
Toyota

# data[].attributes.attachment_link.description
to wzrost współzależności i wzajemnego oddziaływania państw, firm oraz ludzi na świecie. Odbywa się to poprzez osobiste kontakty, wymianę towarową, dzielenie się informacjami i nie jest niczym nowym. Starożytni Grecy żeglowali do krańców znanego im świata, Rzymianie rozprzestrzenili swoje idee od obecnego Iraku po Wielką Brytanię, jedwabny szlak już w III wieku p.n.e.

# data[].attributes.headline
Nowym negatywnym skutkiem globalizacji jest trwająca pandemia.

# data[].attributes.subject
Nowym negatywnym skutkiem globalizacji jest trwająca pandemia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
COVID-19 nie zabije globalizacji, a nawet mocno nie osłabi, ale na pewno ją zmodyfikuje. Skala zmian nie będzie jednak drastyczna.

Ten tekst w dużej części ma charakter diagnozy - oznacza to, że opisuję to, co widzę i podaję moje rozumienie otaczającego świata. Nie znaczy to, że mój opis zgadza się z wyznawanymi przeze mnie wartościami i ocenami - to jest diagnoza. Świat zastany może się różnić od świata pożądanego czy wymarzonego. Ja tego nie pochwalam, ale piszę jak jest. To, że ktoś pisze o globalizacji, nie znaczy, że jest bezkrytycznym fascynatem tego fenomenu. Warto zdać sobie z tego sprawę na samym początku.

Poniżej dalsza część artykułu

Istota globalizacji

Globalizacja niejeden ma wymiar - każdy dostrzega przeważnie tę stronę, która jest mu najbliższa z racji zawodowych albo innych, ale trzeba mieć świadomość wielowymiarowości, a jednocześnie zdawać sobie sprawę z tego, co jest podstawowe i ważne, a co drugorzędne. Lista tych wymiarów jest długa: ekonomiczny, finansowy, polityczny, socjologiczny, kulturowy, religijny, edukacyjny, komunikacyjny, technologiczny, infrastrukturalny itp. Właściwie nie ma już sfery naszego życia niedotykanej przez globalizację.

Jako ekonomista zajmę się aspektem gospodarczym globalizacji, gdyż on w powiązaniu ze zmianami technologicznymi wydaje się być fundamentem całości. Mechanizm sprawczy globalizacji wiąże się z istotą gospodarki rynkowej. W uproszczeniu istota tego mechanizmu sprowadza się do nadmiernie często krytykowanego stereotypu homo oeconomicus. Zgodnie z nim firmy chcą maksymalizować zyski (przedsiębiorcy, pracodawcy, „zyskobiorcy"), a ludzie (konsumenci) chcą maksymalizować użyteczność wynikającą z konsumpcji. Jestem przeciwny fetyszyzowaniu znaczenia przywołanego stereotypu, ale przy wielu jego słabościach wyjaśnia on w wysokim stopniu zachowania ludzi jako przedsiębiorców, pracobiorców, inwestorów, konsumentów itd.

Ten mechanizm stanowi główną siłę sprawczą rozwoju gospodarki rynkowej czyli kapitalizmu, która jak żaden inny wcześniejszy historycznie system społeczno-gospodarczy (na przykład feudalizm czy niewolnictwo) cechuje się niezwykłą zdolnością do efektywnego i skutecznego zaspokajania potrzeb ludzkich. Na korzyść kapitalizmu wypada także porównanie z gospodarką socjalistyczną, jaką znamy z czasów sprzed 1990 roku. Ale nie jest to system doskonały, bo takich w rzeczywistości nie ma. Poza tym system ten ma wiele odmian i ciągle ewoluuje.

Gospodarka rynkowa, kapitalizm nie są wolne od słabości, z których największa jest taka, iż pogoń za zyskiem (firmy) i za użytecznością (konsumenci) zostawione wyłącznie działaniu sił rynku bywają niebezpieczne ze względu na fakt, że mogą one wykluczyć dużą część społeczeństwa z udziału w owocach procesu gospodarowania. Z różnych powodów jakaś część ludzi nie radzi sobie w warunkach gospodarki rynkowej - to mogą być kwestie zdrowia, wykształcenia, dostępu komunikacyjnego itp. Mówi się wtedy o rozmaitych odmianach wykluczenia. Wykluczenie oznacza nierówność partycypacji w dobrobycie będącym udziałem całego społeczeństwa. Jeśli część społeczeństwa jest wykluczona z udziału w procesach gospodarowania, to jest to dysfunkcjonalne, a nawet może podważyć stabilność systemu. Aby tego rodzaju sytuacjom przeciwdziałać, ważnym elementem każdego systemu społeczno-gospodarczego jest państwo, które poprzez systemy podatkowe, ubezpieczeń społecznych, świadczenie usług publicznych i podobne działania przyczynia się do łagodzenia słabości gospodarki rynkowej.

Nie można nie dostrzegać, że coraz większą rolę w redystrybucji owoców rozwoju gospodarczego oprócz aktywności państwa, odgrywa także działalność filantropijna, charytatywna, budowanie biznesów społecznie-odpowiedzialnych, wolontariat i temu podobne przejawy zachowań odbiegających od stereotypu homo oeconomicus. Tak jak nie można jednak ich nie dostrzegać, tak nie należy ich przeceniać. Pozostają one zaledwie marginesem, dodatkiem do gospodarki rynkowej (może lepiej: mniej znaczącym składnikiem), trzeba to przyznać, że stale się poszerzającym, ale nie są dominującym jej atrybutem. Percepcja zasygnalizowanych nierówności jest podstawowym paliwem programów partii politycznych.

Ten sam mechanizm jest główną siłą napędzającą rozwój gospodarki rynkowej w skali światowej, poszczególnych regionów, kontynentów, wspólnot gospodarczych i wreszcie pojedynczych państw. Rozszerzając perspektywę na skalę międzynarodową, światową zauważamy więc, że istota tego mechanizmu jest taka sama. Obrazowo upraszczając - bogaci chcą się (nadal) bogacić, a biedni chcą wyjść z biedy. Jeśli spojrzymy na ten mechanizm w skali międzynarodowej, ujawnia się wielka różnorodność, wręcz bogactwo rozwiązań instytucjonalnych odnośnie do organizacji działalności gospodarczej oraz roli państwa.

Działalność państw korygująca działanie mechanizmu rynkowego jest różnie zorganizowana w różnych krajach i przyjmuje w nich różną skalę. Podobnie jest z drugim mechanizmem korygującym, czyli z szeroko rozumianą działalnością charytatywną. Efekt jest jednak taki sam - podobnie jak w skali poszczególnych państw, tak i tutaj mamy do czynienia z nierównościami będącymi przejawami wykluczenia. Oddziaływanie całych kompleksów czynników sprawia, że osiągnięcia gospodarek poszczególnych krajów w budowaniu dobrobytu są bardzo zróżnicowane. Ale tak było zawsze, nawet wtedy, kiedy nie było tak silnych przejawów globalizacji. Można więc chyba niebezzasadnie skonstatować, że to nie globalizacja jako taka jest praprzyczyną nierówności i nierównomierności rozłożenia owoców dobrobytu, co czasami podnoszone jest jako podstawowa słaba strona globalizacji. Taki jest po prostu kapitalizm.

Globalizację można więc traktować jako kolejny etap ewolucji gospodarki rynkowej, zgodny z jej podstawowymi zasadami, ale jednocześnie etap, na którym zawodzą dotychczasowe formy ingerencji w działanie czystego mechanizmu rynkowego. Istota globalizacji sprowadza się do tego, że w dążeniu do realizacji indywidualnych i grupowych egoistycznych interesów główni aktorzy gospodarczy (firmy, ludzie) lokalizują swoją działalność w taki sposób, aby produkcja odbywała się w miejscach, które zapewniają minimalizację kosztów produkcji, co przy danych cenach prowadzi do maksymalizacji zysku. Producenci chcą tanio produkować, gdyż przy danej cenie realizują dzięki temu wyższe zyski, a konsumenci chcą maksymalizować użyteczność, czyli przy danym funduszu nabywczym chcą kupować jak najtaniej (ceteris paribus).

Należy tutaj podkreślić, że zachodzące w ramach procesu globalizacji zmiany technologiczne dały nowe podstawy i dodatkowe impulsy do eksploatacji tych zasadniczych i wcale nienowych motywów rozwoju działalności gospodarczej. Chodzi tutaj zarówno o technologie produkcji, świadczenia usług, ale także transportowe, komunikacyjne, przetwarzania danych itp.

Jednocześnie okazało się jednak, że zbyt daleko posunięte dążenie do niskich kosztów produkcji może skłaniać producentów do lokalizacji działalności w miejscach, gdzie obowiązują na przykład inne standardy ochrony środowiska (dumping środowiskowy) albo inne standardy dotyczące warunków zatrudniania, bezpieczeństwa pracy, ubezpieczeń społecznych itp. (dumping socjalny). Podane przykłady wypaczeń towarzyszących globalizacji pokazują, że aby uniknąć takich ubocznych efektów stosowania zasad gospodarki rynkowej, konieczna jest koordynacja pewnych reguł działania w skali międzynarodowej. Między innymi tego zabrakło we współczesnym stadium rozwoju globalizacji. Nie jest to więc system idealny, nie jest on pozbawiony istotnych wad.

Wydaje się więc, że powyższe uwagi upoważniają do wniosku, jaki sformułował amerykański ekonomista Jaghdish Bhagwati „globalization is good but not good enough" - globalizacja jest dobra, ale nie dość dobra.

Globalizacja bez pandemii

Można postawić zarzut, że prowadzenie rozważań na temat, jak wyglądałaby gospodarka światowa bez pojawienia się COVID-19 jest pozbawione sensu. Wydaje się jednak, że przynajmniej kilka uwag może pomóc w lepszym rozpoznaniu potencjalnych scenariuszy po pandemii. Światowy kryzys finansowy z lat 2008-2011 stanowił pewną cezurę w rozwoju procesów globalizacji. Jeśliby uznać, że wartości obrotów w handlu międzynarodowym oraz w dziedzinie lokowania zagranicznych inwestycji bezpośrednich oraz relacje handlu i inwestycji do produktu krajowego brutto są dobrymi uproszczonymi miernikami zaawansowania globalizacji, to liczby wskazują, że globalizacja w tych latach wyhamowała i po kryzysie w zasadzie nigdy nie powróciła do poziomów sprzed kryzysu. Świadczą o tym także inne miary globalnej integracji, bo tak czasami nazywa się globalizację („Globalisation has faltered", The Economist, 24 stycznia 2019 r.). Dlatego lata 1990-2010 uważane są za „złoty okres" globalizacji.

Oprócz wcześniej wspomnianych wypaczeń globalizacji pojawiły się także inne efekty. Przestały spadać koszty transportu, które były czynnikiem sprzyjającym wzrostowi obrotów międzynarodowych. Zaczęły spadać stopy zwrotu z zagranicznych inwestycji bezpośrednich, które napotykały na coraz bardziej intensywną konkurencję ze strony firm lokalnych na rynkach goszczących inwestycje. Równocześnie przenoszenie produkcji do miejsc z niższymi kosztami siły roboczej, czyli do krajów mniej rozwiniętych, doprowadziło do likwidacji miejsc pracy w krajach rozwiniętych. Dobrym przykładem są Stany Zjednoczone, gdzie między innymi odwołanie się do swoistej odmiany patriotyzmu gospodarczego wyniosło do władzy prezydenta Donalda Trumpa. Także w innych państwach znacząco zwiększyły wpływy ruchy polityczne o charakterze populistycznym i nacjonalistycznym, kwestionujące osiągniętą nadmierną - w ich ocenie - intensywność globalizacji, którą zaczęto nazywać hiperglobalizacją.

W efekcie pojawiło się realne zagrożenie wojnami handlowymi. To głównie wskazane tutaj okoliczności są odpowiedzialne za powstrzymanie rozwoju globalizacji, za spowolnienie globalizacji. Wydawało się, że zahamowanie przyrostów w obrotach towarowych będzie mogło zostać skompensowane wzrostami w sektorze usług, ale tak się jednak nie stało. Pojawiła się natomiast tendencja do skracania łańcuchów dostaw i do regionalizacji handlu (wzrost znaczenia dostaw w ramach regionu). Podobna sytuacja występuje w odniesieniu do zagranicznych inwestycji bezpośrednich - rośnie znaczenie inwestycji przepływających w ramach regionów (kontynentów). Nie wydaje się jednak, aby ożywienie współpracy gospodarczej w ramach regionów zdołało w całości zrekompensować zahamowanie integracji globalnej.

Tak więc nawet w świecie bez COVID-19 zauważalne było zahamowanie albo spowolnienie integracji globalnej. W 2015 roku zjawisko to zostało nazwane spowolnioną globalizacją (slow globalisation = slowbalisation), a twórcą tego pojęcia był Adjiedj Bakas , holenderski pisarz i obserwator trendów. Zwykło się jednak uważać, że będzie ono miało raczej charakter przejściowy, a na długą metę siły globalizacji wrócą z tym większym wigorem. Takie myślenie bazowało na założeniu, że w przyszłości będzie również obowiązywał w krajach mniej rozwiniętych opisany wyżej główny mechanizm sprawczy rozwoju. Warto zdać sobie sprawę z tego, że w tych krajach aspiracje do dobrobytu mogą być realizowane na dwa główne sposoby - pierwszy: praca i rozwój na miejscu, a to sprzyja przyjmowaniu zagranicznych inwestycji bezpośrednich oraz eksportowi, albo drugi: migracja siły roboczej do krajów bogatych. Przyjmowano powszechnie, że zwycięży ten pierwszy sposób, co zaowocuje powrotem do szybszego rozwoju integracji globalnej.

Amerykański ekonomista Dany Rodrik uważał na przykład, że w świecie ze spowolnioną globalizacją tak naprawdę możliwe są trzy subscenariusze rozwoju sytuacji w świecie. Ich realizację uzależniał od relacji pomiędzy globalizacją a nacjonalistycznymi i populistycznymi wątkami w polityce gospodarczej najważniejszych graczy na arenie międzynarodowej. Pierwszy scenariusz to upadek globalnej współpracy gospodarczej w stylu lat 30. XX wieku i powstanie skrajnych prawicowych albo lewicowych reżimów. Drugi to scenariusz określony jako brzydki - pełzający populizm i protekcjonizm, prowadzący do stopniowej erozji zarówno liberalnej demokracji, jak otwartej gospodarki światowej. Trzeci scenariusz został określony jako dobry - oznacza on demokratyczne przywrócenie równowagi które wycofuje się z hiperglobalizacji i przywraca większą autonomię gospodarkom narodowym.

Podsumowując - nie sposób nie zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w The Economist z 24 stycznia 2019 roku: „Patrząc z bardzo długiej perspektywy, na przestrzeni wieków, marsz globalizacji jest nieunikniony, z wyjątkiem nieprzewidzianej katastrofy. Postęp technologiczny obniża koszty handlu w każdym zakątku świata, a ludzki impuls do nauki, kopiowania i czerpania zysków z nieznanego jest nie do powstrzymania. Mogą jednak występować długie okresy spowolnienia, gdy integracja ulegnie zahamowaniu lub spadkowi. Złoty wiek globalizacji przyniósł ogromne korzyści, ale także koszty i polityczną reakcję. Nowy wzór handlu, który go zastąpi, będzie nie mniej obarczony szansą, jak i niebezpieczeństwem".

Globalizacja z pandemią i po pandemii

Po pierwsze zarówno w trakcie, jak i po okresie pandemii nie zostanie wyłączone działanie sił, które skutkowały spowolnieniem globalizacji przed pojawieniem się COVID-19. Siły te będą działać nadal, aczkolwiek usuną się przejściowo na dalszy plan i zostaną niejako przysłonięte przez koronawirusa.

Po drugie nagłe i niespodziewane uderzenie COVID-19, zwłaszcza w tzw. cywilizację zachodnią, doprowadziło do powstania opinii, że świat po pandemii będzie innym światem, nic już nie będzie wyglądać tak, jak przed koronawirusem. Sama pandemia oznacza nagłe ograniczenie, zahamowanie, a niekiedy wręcz całkowite zatrzymanie procesów produkcji i handlu, czyli sprzedaży i zakupu - dotyczy więc równocześnie obu tradycyjnie ujmowanych stron gospodarki: podażowej i popytowej. Rozerwaniu ulegają krajowe i międzynarodowe łańcuchy dostaw. Zmniejsza się aktywność gospodarcza w skali świata, w tym przepływy towarowe, usługowe, kapitałowe, finansowe itp.

Wystarczy jednak zdroworozsądkowe podejście do sprawy, aby zrozumieć, iż w miarę ustępowania pandemii za skokowym, prawdopodobnie tylko przejściowym zmniejszeniem integracji globalnej wskutek COVID-19 przemawiać będą chociażby względy bezpieczeństwa zaopatrzeniowego - produkcja na miejscu zwiększa bowiem bezpieczeństwo, pewność dostaw. Trauma po zerwanych łańcuchach dostaw pozostanie w głowach menedżerów na jakiś czas.

Trzeba jednak pamiętać, że produkcja blisko rynków zbytu w wielu wypadkach podnosi koszty produkcji. Podobne konsekwencje powoduje utrzymywanie większych zapasów. To także kosztuje. Takie decyzje będą prawdopodobnie podejmowane na szczeblu firm. Będą im też zapewne towarzyszyć mniejsze skłonności do wykorzystania w normalnej, popandemicznej sytuacji gospodarczej, dźwigni finansowej, przynajmniej przejściowo. Na szczeblu krajów pojawią się apele o szerszy zakres patriotyzmu gospodarczego (w wersji słabszej), a w wersji silnej wezwania do nacjonalizmu gospodarczego i protekcjonizmu. Chodzi w szczególności o miejsca pracy, ograniczanie importu za pomocą środków taryfowych i pozataryfowych, zmniejszanie swobody przepływów kapitałowych, w tym w szczególności zagranicznych inwestycji bezpośrednich.

Po trzecie obserwacja reakcji na COVID-19 wśród rządów, polityków, naukowców, intelektualistów wskazuje, że pojawiają się bardzo rozbieżne opinie co do roli państwa i rynku, znaczenia współpracy międzynarodowej, plusów i minusów otwarcia gospodarek itp. Duży rozrzut poglądów może być zapowiedzią tego, że świat po pandemii wcale nie stanie się ani całkiem inny, ani dużo lepszy. Retoryka nacjonalistyczna i takaż polityka wcale nie muszą być w przyszłości odosobnione. Być może nieuprawnione i nierealne są więc konstruktywistyczne wizje naprawy świata?

Dani Rodrik sugeruje wręcz, że kryzys wcale nie musi okazać się aż tak wielkim przełomem w polityce światowej i gospodarce, jak wielu twierdziło czy też jak nam się wydawało na samym jego początku, gdy trudno było przewidzieć jego rozmiary. COVID-19 zamiast stawiać świat na zupełnie innej trajektorii może zintensyfikować i ugruntować wcześniej istniejące trendy, które nieco ucichły i zeszły na plan dalszy pod wpływem siły wydarzeń bieżących, krótkookresowych, ale ujawnią się ponownie po ustaniu kryzysu. Krótko mówiąc, zdaniem Rodrika, COVID-19 może wcale nie zmienić - a tym bardziej odwrócić - tendencji widocznych przed kryzysem. Neoliberalizm będzie kontynuował powolną śmierć. Populistyczni autokraci staną się jeszcze bardziej autorytarni. Hiperglobalizacja pozostanie w defensywie, gdy państwa narodowe odzyskają przestrzeń polityczną. Chiny i USA będą kontynuować kurs kolizyjny. A bitwa w państwach narodowych między oligarchami, autorytarnymi populistami i liberalnymi internacjonalistami będzie się nasilać.

Po czwarte pandemia pokazuje jak ważna jest współpraca międzynarodowa. Świat stał się systemem naczyń połączonych i taki już pozostanie. W sensie diagnostycznym widać, jakie skutki rodzi brak dobrej współpracy pomiędzy krajami, czego wymownym i niezbyt optymistycznym przejawem były ograniczenia nałożone przez państwa na handel artykułami medycznymi po wybuchu COVID-19. W sensie normatywnym widać natomiast, jak wiele jest do zrobienia w tej sferze. Potrzeba współpracy międzynarodowej dla pokonania COVID-19 jest oczywista, ale jeszcze większym zadaniem dla ludzkości jest poprawa zarządzania w skali świata (global governance).

Po piąte współpraca międzynarodowa we wszystkich właściwie sferach funkcjonowania cywilizacji to jedno, ale to nie wystarczy. Jest to raczej postulat na dłuższą metę. Drugie to skoordynowana pomoc dla krajów, które na kryzysie ucierpią najbardziej oraz dla krajów mniej rozwiniętych, tyle że w stosunkowo krótkim czasie. Istnieją, rodzą się i rozwijają dalsze inicjatywy w tej dziedzinie. Ta sfera pokazuje, jak ważnymi wartościami są solidarność, współpraca i demokracja w skali świata. Liczni znani ekonomiści z całym naciskiem podkreślają, że kraje słabiej rozwinięte same nie poradzą sobie z COVID-19.

Po szóste bardzo ważne jest pytanie, jak może ukształtować się mapa wygranych i przegranych wskutek obecnego kryzysu. Zagadnienie to można rozpatrywać w wielu możliwych płaszczyznach albo przekrojach rozważań odnoszących się do gospodarki światowej jako całości, bloków gospodarczych, wspólnot integracyjnych, poszczególnych państw, regionów w ramach poszczególnych państw, branż gospodarki światowej, branż gospodarek narodowych oraz poszczególnych przedsiębiorstw. Ważne mogą być także analizy odnoszące się małych i średnich przedsiębiorstw w zestawieniu z dużymi firmami, w przekroju eksporterzy versus importerzy, czy zagraniczni inwestorzy bezpośredni wychodzący i przychodzący. Rozważania na ten temat mogą zapewne stanowić przedmiot osobnego opracowania.

Po siódme zasygnalizowane tendencje są prawdopodobne, ale ich skala i czas występowania będą z pewnością zależne od skutków COVID-19 dla światowego PKB. Skala zmian liczonych w przyrostach i spadkach PKB będzie funkcją: okresu trwania i czasu, kiedy pandemia ustąpi, rozległości geograficznej, rozległości branżowej, sektorowej, głębokości zmian w poszczególnych sektorach.

Podsumowując udzielanie odpowiedzi na pytanie, jaka będzie gospodarka światowa po pandemii, warto zwrócić uwagę na cztery okoliczności. Pierwszą okoliczność stanowi rozróżnienie tego, jaka prawdopodobnie będzie ta gospodarka od tego, jaka być powinna, czy jaka chcielibyśmy, aby była. Pomiędzy tymi dwiema kategoriami wystąpi prawdopodobnie dość duży rozziew, swoista luka, która towarzyszy ludzkości od tysiącleci - światy rzeczywisty i pożądany zawsze się różniły. Druga okoliczność jest taka, że prawdopodobnie COVID-19 nie podważy radykalnie i nie zmieni istotnie trendów obserwowanych w gospodarce światowej jeszcze przed wybuchem pandemii. Trendy dają się krótko ująć jako spowolnienie globalizacji znanej ze „złotego wieku" (1990-2000), określanej jako hiperglobalizacja z wszystkimi jej dobrymi i niepożądanymi skutkami. Hiperglobalizacja ustępuje miejsca spowolnionej globalizacji (slowbalisation) i proces ten będzie trwał. Trzecia okoliczność to zauważalny prawdopodobnie krótkookresowy wpływ COVID-12 na siłę spowolnienia globalizacji, który jednak ustąpi w średnim i dłuższym okresie. Czwarta najważniejsza okoliczność stanowiąca najlepszą syntezę prowadzonych w tym tekście rozważań jest następująca - globalizacja ma się i będzie się mieć dobrze, a pogłoski o jej śmierci są przedwczesne i nieprawdziwe. Globalizacja jest dobra, ale nie tak dobra, jak mogłaby być. Zróbmy wszystko, aby była zadowalająco dobra.

Prof. dr hab. Marian Gorynia był w latach 2002-2016 prorektorem, a następnie rektorem Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Przewodniczący Rady Naukowej Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Marian Gorynia: Globalizacja po pandemii

# data[].attributes.attachment_link.description
COVID-19 nie zabije globalizacji, a nawet mocno nie osłabi, ale na pewno ją zmodyfikuje. Skala zmian nie będzie jednak drastyczna. Ten tekst w dużej części ma charakter diagnozy - oznacza to, że opisuję to, co widzę i podaję moje rozumienie otaczającego świata.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank Światowy (BŚ) ogłosił we wtorek, że wsparł już 100 krajów rozwijających się w walce z pandemią koronawirusa i jej gospodarczymi oraz społecznymi skutkami. Na pomoc dla tych państw przeznaczono 160 mld dol., które zostaną w pełni rozdysponowane w ciągu 15 miesięcy.

Prezes Banku Światowego David Malpass powiedział, że z funduszy tych kraje objęte pomocą jego banku otrzymały już 5,5 mld dol.

Program BŚ ma pomóc zareagować na "szok związany z pandemią, szok ekonomiczny i społeczny". Bank poinformował również, że pomaga krajom w uzyskaniu pilnie potrzebnych środków medycznych i wspiera systemy opieki zdrowotnej.

Malpass zwrócił się do wszelkich potencjalnych donatorów o finansowe wsparcie dla programu pomocowego banku przeznaczonego dla krajów najbiedniejszych.

"Pandemia oraz zamrażanie rozwiniętych gospodarek mogą sprawić, że w skrajnej nędzy znajdzie się do 60 mln ludzi, co oznacza, że zniwelowane zostaną postępy w walce z ubóstwem poczynione przez ostatnie trzy lata" - powiedział Malpass.

Spośród 100 państw, które otrzymały już pomoc finansową BŚ, 39 znajduje się w Afryce Subsaharyjskiej, a jedna trzecia wsparcia banku trafia do krajów znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji ze względu na konflikty, jak Afganistan, Czad, Haiti i Republika Nigru - wyjaśnił szef BŚ.

Malpass powiedział ponadto, że 14 krajów rozwijających się otrzymało już zgodę na zawieszenia obsługi swych długów, a 23 kolejne państwa zwróciły się do BŚ o taką pomoc, podczas gdy 17 kolejnych krajów rozważa wystąpienie z takim wnioskiem.

Bank Światowy ocenia, że światowa recesja w 2020 roku sięgnie 5 proc. PKB.(PAP)

fit/ kar/

arch.

Źródło: PAP

# data[].attributes.attachment_link.title
Bank Światowy wsparł 100 krajów rozwijających się w walce z koronawirusem - Bankier.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank Światowy (BŚ) ogłosił we wtorek, że wsparł już 100 krajów rozwijających się w walce z pandemią koronawirusa i jej gospodarczymi oraz społecznymi skutkami. Na pomoc dla tych państw przeznaczono 160 mld dol., które zostaną w pełni rozdysponowane w ciągu 15 miesięcy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Reguły Dobrego Świadczenia Pomocy Humanitarnej

Działania humanitarne podejmowane przez Polskę pozostają zgodnie ze standardami, zasadami i wzorcami postępowania uznawanymi na arenie międzynarodowej.

Polska, jako sygnatariusz „ Konsensusu europejskiego w sprawie pomocy humanitarnej", zobowiązała się do przestrzegania „Kodeksu postępowania obowiązującego w Międzynarodowym Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca i organizacjach pozarządowych w programach reagowania w sytuacjach kryzysowych". Natomiast jako członek forum Good Humanitarian Donorship (GHD) oraz projektu Sphère zobowiązała się stosować do wytycznych zawartych odpowiednio w dokumentach " Principles and Good practice of Humanitarian Donorship" i "Humanitarian Charter and Minimum Standards in Humanitarian Response". W kontekście transferu leków i pomocy medycznej Polska kieruje się rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia, a w warunkach złożonych sytuacji kryzysowych swoje działania prowadzi w zgodzie z wytycznymi ewaluacji pomocy humanitarnej OECD-DAC.

Polska pomoc humanitarna jest realizowana równocześnie zgodnie z postanowieniami Europejskiego Konsensusu ws. Pomocy Humanitarnej, czyli kieruje się następującymi zasadami:

humanitaryzmu - jednostkę ludzką należy traktować humanitarnie w każdych warunkach, czego przejawem jest ratowanie życia ludzkiego i niesienie ulgi w cierpieniu, przy jednoczesnym poszanowaniu jednostki;

bezstronności - podstawą niesienia pomocy humanitarnej musi być wyłącznie zaistniała potrzeba, udzielanie pomocy humanitarnej nie może być uzależnione od narodowości, rasy, wyznania ani poglądów politycznych;

neutralności - udzielanie pomocy humanitarnej nie łączy się ze wspieraniem jednej ze stron konfliktu zbrojnego lub innego sporu, w trakcie którego organizowana jest pomoc humanitarna;

niezależności - oznaczająca autonomię celów humanitarnych oraz politycznych, gospodarczych i militarnych.

Kluczową zasadą świadczonej przez Polskę pomocy humanitarnej jest jej zgodność z realnymi potrzebami poszkodowanej ludności - poprzedzona ich dokładną analizą; a przeznaczane na nią środki mają być alokowane w proporcji odpowiadającej skali kryzysu. Szczególne znaczenie w analizie potrzeb mają apele i raporty agend humanitarnych ONZ i MKCK, a także wyniki prowadzonych przez DG ECHO szacunków Global Needs Assessment i Forgotten Crises Assessment. Oznacza to, że w procesach decyzyjnych dot. alokowania środków przeznaczonych na pomoc humanitarną Polska uwzględnia nie tylko nagłe, nieprzewidziane i cechujące się wysoką widocznością kryzysy humanitarne, lecz również tzw. kryzysy przedłużające się ( protracted crises) oraz kryzysy zapomniane ( forgotten crises).

Poza tym, niezwykle istotne są następujące zasady:

szybkości - istotne jest, aby pomoc dotarła do potrzebujących w jak najkrótszym czasie od katastrofy, w następstwie której powstał kryzys humanitarny. Sprawne dostarczenie pomocy oznacza zmniejszenie szkód spowodowanych przeciągającym się kryzysem (epidemie, głód, warunki atmosferyczne);

adekwatności - pomoc powinna w pełni odpowiadać potrzebom ludności dotkniętej kryzysem. Oznacza to konieczność pozyskiwania informacji zarówno od władz kraju biorcy, jak i na podstawie analiz polskich placówek dyplomatycznych, a także od organizacji pozarządowych, w szczególności międzynarodowych;

możliwie niskich kosztów administracyjnych - konieczność dbania, aby koszty świadczenia pomocy (planowanie pomocy, transport, obsługa administracyjna) były możliwie niskie w stosunku do wartości faktycznie przekazanego wsparcia.

Polska pomoc humanitarna kierowana jest, z poszanowaniem powyższych zasad, głównie w formie wpłat na rzecz instytucji międzynarodowych oraz w formie dofinansowania działań pozarządowych organizacji humanitarnych. Organizacje i agencje humanitarne posiadają stałą, rozbudowaną sieć dystrybucji pomocy. W akcje udzielania pomocy humanitarnej aktywnie włączają się również polskie ambasady. Odpowiadając na potrzeby humanitarne, konieczne jest także wskazanie grup najbardziej wrażliwych spośród ogółu poszkodowanej populacji - uwzględnianie szczególnych potrzeb kobiet, dzieci, osób starszych, chorych i niepełnosprawnych. W kolejnych latach planowane jest także zwrócenie szczególnej uwagi na problemy związane z przemocą seksualną oraz uwarunkowaniami związanymi z płcią w kwestiach dotyczących świadczenia pomocy humanitarnej.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
portal poświęcony programowi polskiej pomocy zagranicznej. copyright ministerstwo spraw zagranicznych

# data[].attributes.attachment_link.title
Pomoc humanitarna :: Portal poświęcony programowi polskiej pomocy zagranicznej. Copyright Ministerstwo Spraw Zagranicznych

# data[].attributes.attachment_link.description
Działania humanitarne podejmowane przez Polskę pozostają zgodnie ze standardami, zasadami i wzorcami postępowania uznawanymi na arenie międzynarodowej. Polska, jako sygnatariusz „ Konsensusu europejskiego w sprawie pomocy humanitarnej", zobowiązała się do przestrzegania „Kodeksu postępowania obowiązującego w Międzynarodowym Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca i organizacjach pozarządowych w programach reagowania w sytuacjach kryzysowych" .

# data[].attributes.attachment_link.title
Polska Akcja Humanitarna - organizacja humanitarna, non-profit - pomoc potrzebującym, ofiarom konfliktów zbrojnych i katastrof naturalnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Polska Akcja Humanitarna od lat niesie pomoc na całym świecie. Działaj z nami - przekaż darowiznę, zaangażuj się, zorganizuj zbiórkę! Pomagamy ofiarom konfliktów zbrojnych i katastrof naturalnych.

# data[].attributes.body
1. Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Azja i Afryka.

# data[].attributes.body
Afryka: Etiopia, Somalia, Kenia, Tanzania, Mozambik, Zimbabwe, Zambia, Angola, Demokratyczna Republika Konga, Republika Środkowoafrykańska, Madagaskar.
Azja: Mongolia, Afganistan, Kambodża.
Ameryka Środkowa: Haiti.

# data[].attributes.body
3. Nie wszystkie państwa położone na półkuli południowej należą do biednego Południa np. Argentyna, Urugwaj, Chile, Ekwador, Australia, Nowa Zelandia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Brytyjski premier Boris Johnson wezwał w sobotę wieczorem pozostałych przywódców państw grupy G7, by podczas przyszłotygodniowego szczytu zobowiązali się do zaszczepienia przeciw Covid-19 całą populacji świata do końca 2022 r.

W przyszłym tygodniu przywódcy największych demokracji świata spotkają się w historycznym momencie dla naszych krajów i dla całej planety. Świat oczekuje od nas, że sprostamy największemu wyzwaniu ery powojennej: pokonamy Covid i poprowadzimy globalne ożywienie napędzane naszymi wspólnymi wartościami. Zaszczepienie całego świata do końca przyszłego roku byłoby największym wyczynem w historii medycyny. Wzywam pozostałych liderów G7, aby przyłączyli się do nas, abyśmy zakończyli tę straszną pandemię i zobowiązali się, że nigdy nie pozwolimy, by spustoszenie dokonane przez koronawirusa powtórzyło się

Według danych amerykańskiego uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, do tej pory na całym świecie podano około 2,076 mld dawek szczepionek. Ponieważ jednak większość dostępnych szczepionek wymaga dla pełnej ochrony dwóch dawek, oznacza to, że w pełni zaszczepiona jest nieco ponad jedna ósma ludności świata.

Wielka Brytania jest w ścisłej czołówce państw, w których szczepienia idą najsprawniej. Do tej pory pierwszą dawkę otrzymało ponad 40 mln osób, czyli 76,2 proc. dorosłej populacji, a drugą - ponad 27 mln, czyli 51,6 proc. dorosłych.

Podczas gdy najbogatsze kraje szczepią dużą liczbę swoich obywateli, wiele biedniejszych państw nie ma takiego samego dostępu do szczepionek i nie zdołało nawet zaszczepić pracowników służby zdrowia, którzy należą do grupy największego ryzyka. Eksperci ds. zdrowia ostrzegają, że jeśli te kraje nie dostaną więcej szczepionek, wirus nadal będzie się rozprzestrzeniał i mutował.

Brytyjski rząd, który zamówił ponad 400 mln szczepionek od siedmiu różnych producentów - co kilkakrotnie przekracza brytyjskie potrzeby - już w lutym zapowiedział, że podzieli się większością nadwyżek. W piątek to samo zobowiązanie powtórzył minister zdrowia Matt Hancock, ale zastrzegł, że w tej chwili nie ma żadnych niewykorzystywanych.

Szczyt grupy G7, którą oprócz sprawującej w tym roku przewodnictwo Wielkiej Brytanii tworzą Francja, Japonia, Kanada, Niemcy, Stany Zjednoczone i Włochy - odbędzie się w dniach 11-13 czerwca w Kornwalii w południowo-zachodniej Anglii. Po raz pierwszy od wybuchu pandemii koronawirusa, przywódcy państw spotkają się osobiście, a nie w formie wideokonferencji.

Do tej pory na całym świecie wykryto 172,7 mln zakażeń koronawirusem, z powodu których zmarło ponad 3,7 mln osób.

# data[].attributes.attachment_link.title
Brytyjski premier wzywa liderów G7 do zaszczepienia całego świata

# data[].attributes.attachment_link.description
Brytyjski premier Boris Johnson wezwał w sobotę wieczorem pozostałych przywódców państw grupy G7, by podczas przyszłotygodniowego szczytu zobowiązali się do zaszczepienia przeciw Covid-19 całą populacji świata do końca 2022 r. W przyszłym tygodniu przywódcy największych demokracji świata spotkają się w historycznym momencie dla naszych krajów i dla całej planety.

# data[].attributes.attachment_link.title
Koniec globalizacji? Co koronawirus zmieni w światowej gospodarce?

# data[].attributes.attachment_link.title
Globalizacja współczesnego świata - WOS w Pigułce #3

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Liderzy najbogatszych państw świata zakończyli zjazd szczytu G7 w Kornwalii w niedzielę, 13 czerwca. W opublikowanym komunikacie końcowym wskazano, że uczestnicy obligują się do wspólnej odbudowy świata po pandemii koronawirusa.

W dokumencie wymieniono sześć głównych obszarów działań. Przywódcy zobowiązali się do wzmocnienia wysiłków na rzecz zakończenia obecnej pandemii i zapobiegania przyszłym, do kontynuowania wspierania gospodarek w wychodzeniu z kryzysu, do wspierania bardziej wolnego i sprawiedliwego handlu ze sprawiedliwszym systemem podatkowym, do zapobiegania zmianom klimatycznym, w tym do osiągnięcia zerowej emisji netto do 2050 r., do pomocy w inwestycjach infrastrukturalnych w krajach rozwijających się oraz do wspierania na świecie wspólnych wartości, takich jak demokracja, równość czy prawa człowieka.

Zobacz także: Paszport covidowy. Jak zdobyć certyfikat COVID-19? Pokazujemy krok po kroku

Ponadto przywódcy państw grupy G7 zgodzili się na przekazanie ponad miliarda dawek szczepionek przeciw Covid-19 uboższym krajom poprzez program COVAX lub bezpośrednio - poinformował brytyjski premier Boris Johnson w niedzielę podczas konferencji prasowej kończącej szczyt.

Jeszcze przed rozpoczęciem szczytu G7 Stany Zjednoczone zapowiedziały kupienie 500 mln dawek szczepionki firmy Pfizer i przekazanie ich uboższym krajom, a Wielka Brytania - przekazanie ze swoich nadwyżek co najmniej 100 mln dawek. (PAP)

# data[].attributes.attachment_link.title
Szczyt G7: odbudowa świata oraz przekazanie szczepionek

# data[].attributes.attachment_link.description
Liderzy najbogatszych państw świata zakończyli zjazd szczytu G7 w Kornwalii w niedzielę, 13 czerwca. W opublikowanym komunikacie końcowym wskazano, że uczestnicy obligują się do wspólnej odbudowy świata po pandemii koronawirusa. W dokumencie wymieniono sześć głównych obszarów działań.

# data[].attributes.headline
Główne zależności pomiędzy Północą a Południem. 

# data[].attributes.subject
Główne zależności pomiędzy Północą a Południem. 