# data[].attributes.headline
O "Plan da Xunta" racha o consenso de 2004

# data[].attributes.subject
O "Plan da Xunta" racha o consenso de 2004

# data[].attributes.attachment_link.title
O 'Plan da Lingua' da Xunta racha o consenso de 2004

# data[].attributes.attachment_link.title
O Plan da Lingua, un espectáculo sen contido

# data[].attributes.attachment_link.title
3.1K views · 222 reactions | 🇵🇪 Víctor, un neofalante peruano que quixo aprender galego para non deixalo desaparecer Garcia Victor 🔗 Revisa a ligazón directa na nosa bio
🔄 Axuda a espallar o galego, comparte!
📲 Comparte para visibilizar a lingua
👥 Etiqueta a alguén que lle poda interesar #Neofalantes #Galego #LinguaGalega #Vigo #peru | NeoFalantes

# data[].attributes.attachment_link.description
🇵🇪 Víctor, un neofalante peruano que quixo aprender galego para non deixalo desaparecer Garcia Victor 🔗 Revisa a ligazón directa na nosa bio
🔄 Axuda a espallar o galego, comparte!
📲 Comparte para…

# data[].attributes.attachment_link.title
29K views · 1.4K reactions | 👨‍⚕ Aprender a lingua para formar parte do país: a experiencia de Miguel López del Pueyo, un médico rioxano no rural galego 🔗 https://neofalantes.gal/aprender-a-lingua-para-formar-parte-do-pais-a-experiencia-de-miguel-lopez-del-pueyo-un-medico-rioxano-no-rural-galego/
🔄 Axuda a espallar o galego, comparte!
📲 Comparte para visibilizar a lingua
👥 Etiqueta a alguén que lle poda interesar #Galego #LinguaGalega #Neofalantes #ARioxa #MiguelLópezdelPueyo #Medicinadefamilia #Ordes | NeoFalantes

# data[].attributes.attachment_link.description
👨‍⚕ Aprender a lingua para formar parte do país: a experiencia de Miguel López del Pueyo, un médico rioxano no rural galego 🔗…

# data[].attributes.attachment_link.title
“O idioma é a alma dun pobo” — Viggo Mortensen reivindica o valor das linguas propias falando en galego. 📢❤️ Un recordatorio de que as palabras gardan a nosa historia, cultura e identidade. 👉 ¿Cal é a túa lingua? Déixao nos comentarios! 👇 #ViggoMortensen #LinguaGalega #IdentidadeCultural #IdiomasDoMundo #OrgulloGalego #TikTokGalicia #linguaécultura ÉCultura

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
@curiosidadesgallegas
“O idioma é a alma dun pobo” — Viggo Mortensen reivindica o valor das linguas propias falando en galego. 📢❤️ Un recordatorio de que as palabras gardan a nosa historia, cultura e identidade. 👉 ¿Cal é a túa lingua? Déixao nos comentarios! 👇 #ViggoMortensen #LinguaGalega #IdentidadeCultural #IdiomasDoMundo #OrgulloGalego #TikTokGalicia #linguaécultura ÉCultura
♬ sonido original - CuriosidadesGallegas

# data[].attributes.attachment_link.title
La Xunta gasta diez veces más en ayudas al inglés en un colegio privado que al gallego en uno público

# data[].attributes.attachment_link.description
El Ejecutivo de Rueda sufraga la contratación de auxiliares de lenguas extranjeras con 5.200 euros por centro concertado mientras los públicos reciben 523 euros de media para promoción del gallego.…

# data[].attributes.headline
Catalán, euskera, gallego… en reuniones institucionales?

# data[].attributes.subject
Catalán, euskera, gallego… en reuniones institucionales?

# data[].attributes.attachment_link.title
¿Catalán, euskera, gallego… en reuniones institucionales?

# data[].attributes.headline
A nossa língua nas instituições europeias

# data[].attributes.subject
A nossa língua nas instituições europeias

# data[].attributes.attachment_link.title
A nossa língua nas instituições europeias

# data[].attributes.attachment_link.description
Por José Manuel Barbosa . Lá pelo 17 de Novembro de 2005, aniversário do Decreto Filgueira, era um dia feliz para os integrantes do…

# data[].attributes.attachment_link.title
Dez anos despois: Nace o Observatorio da Lusofonía Valentín Paz Andrade

# data[].attributes.attachment_link.description
O órgano terá como obxectivo “asesorar a Xunta da Galiza, formular plans de acción e deseñar actividades de coñecemento ou intercambio”.

# data[].attributes.attachment_link.description
A Constitución española de 1978 declara no seu artigo 3 que o galego será lingua oficial na Comunidade Autónoma de Galicia, contendo un mandato de respecto e protección activa da lingua galega.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
En decembro de 2019 a Real Academia Galega (RAG) instaba a Xunta da Galiza a que cumprise coas recomendacións, en relación co cumprimento da Carta Europea de Lingua Rexionais, dos expertos do Consello Europeo, que advertían sobre as limitacións do uso do idioma no sistema educativo. Así mesmo, a Real Academia Galega lembráballe ao Goberno galego que os datos sociolingüísticos dos últimos anos mostran "un alarmante retroceso do idioma na poboación infantil e na mocidade".

En 2021 decidiron levar a cabo un novo estudo que confirmou a desgaleguización vixente no ensino, tendo en conta que na secundaria só o 11% do alumnado era galegofalante, o outro 11% bilingüe, mentres que o 77% eran castelanfalantes. Henrique Monteagudo, coordinador do Seminario de Sociolingüística da RAG, consideraba ao analizar o estudo realizado que "o medio escolar é hostil, non proporciona aos rapaces e as rapazas galegofalantes o ambiente adecuado para desenvolver as súas competencias e capacidades comunicativas na nosa lingua, senón que provoca a súa retracción, e tampouco facilita que os castelanfalantes adquiran competencias.

Fronte á perda de galegofalantes, as persoas neofalantes están a representar unha oportunidade, á vez que unha salvación, para que a lingua galega teña mil primaveras máis, tal e como quería Álvaro Cunqueiro.

Pasos para mudar do castelán ao galego

Son moitas as asociacións e as organizacións que queren axudar a que o cambio de lingua sexa máis doado para aquela persoas que decidan dar o paso. Unha delas é A Mesa pola Normalización Lingüística, asociación que ten como obxectivo promover o uso do galego en todos os ámbitos da vida social propios de calquera idioma. En 2020 decidiron comezar o ano cun chío de Twitter no que ofrecían dez pasos para comezar o aninovo falando galego.

1. "Fala en galego con todo o mundo: coa familia, coas amizades, con xente que encontres pola rúa."

2. "Respecta aquelas persoas que che falen noutra lingua, mais exixe que tamén as outras persoas respecten a túa."·

3. "Mantente fiel ao idioma galego. Continúa a utilizalo, aínda que che respondan noutra lingua."

4. "Se alguén se esforza en falar o noso idioma, a mellor forma de lle demostrares que valoras o seu comportamento é continuando a falar en galego con normalidade.

5. "Toma as decisións de escribires todos os apuntamentos, correos electrónicos, cartas, etc., en galego."

6. "Se for o caso, galeguiza o teu nome e restaura o teu apelido."

7. "Faite subscritor/a de publicacións escritas en galego. Le libros, asiste a espectáculos teatrais, musicais, visita páxinas web, etc., na nosa lingua."

8. "Exixe de todas as administracións e empresas dos que sexa clienta ou cliente que te atendan en galego. Faino amabelmente."

9. "Se tes como lingua habitual o castelán e aínda non te ves capaz de falar galego de forma habitual interésate pola lingua da Galiza."

10. "De sentires un bloqueo psicolóxico ao pasar a usar o galego en ambientes que sempre falaches castelán, podes comezar practicándoo en situacións novas, para ires introducindo na túa esfera habitual."

Unha proposta similar fíxoa Galiza Nova, Rebélate: Fala Galego foi a campaña que lanzou esta organización de mozas e mozos en 2017, polo Día das Letras Galegas. A través dela, querían axudar a toda a mocidade castelanfalante a que dese o paso e mudase de lingua, ofrecéndolles dez indicacións de como facelo posíbel.

1. "Se tes como lingua familiar o español, interésate pola nosa lingua. Axuda a loitar contra as inxustizas cometidas contra o galego."

2. "Ás veces non é doado pasar a falar galego con persoas e en ambientes nos que sempre falaches español. Podes comezar a usar o galego con persoas que coñezas a partir de agora ou en situacións novas, para logo ir introducíndoo na túa esfera habitual. Pode que até logres que persoas castelán-falantes do teu entorno muden a lingua coa que sen dirixen a ti!"

3. "Non te avergoñes dos defectos da pronuncia ou a escrita nin deixes de falar a lingua por medo a ter erros. Falando e escribindo en galego é a forma de ir mellorándoo. É importante respectar e coñecer as variedades dialectais da nosa lingua. Esta é a riqueza do galego."

4. "Anímate a coñecer música e cinema na nosa lingua."

5. "Comeza a tomar apuntamentos en galego, whatsappear e escribir correos electrónicos, a facer os exames en galego..."

6. "Muda as túas redes sociais ao galego. Reclama que haxa posibilidade de escoller o galego nas aplicacións que utilizas."

7. "Fala galego cada vez con máis xente. Verás que te entenden."

8. "Aínda que che respondan en castelán, insiste en exercer o teu dereito a falar galego. Esixe que te respecten."

9. "Implícate na normalización da nosa lingua en todos os eidos. Fai que o galego entre nas aulas, nas tendas, no teu centro de traballo..."

10. "Galeguiza o teu nome e apelidos. Moitos apelidos foron deturpados pola Igrexa e anos de españolización. Otero, Villanueva, Villarino ou Rajoy son atentados lingüísticos que herdamos. Fagamos xustiza, mudémolos."

Outra campaña que tivo como obxectivo que a nosa lingua estea presente entre a mocidade foi a levada a cabo por ALingua, a Asociación de entidade locais pola lingua galega. A súa web, , retrataba o día a día de tres neofalantes, de entre 18 e 26 anos, para mostrar a realidade da mocidade neofalante na Galiza. Os tres protagonistas tiñan como desafío desenvolver durante tres semanas a súa vida integramente en galego.

Plataformas e grupos para neofalantes

Marta Salutregi, graduada en Humanidades cun máster en Ciencias Sociais e natal de Ferrol, quería dar o paso e ser neofalante e, para facelo posíbel, decidiu crear Reunións de Neofalante, unha iniciativa que se difunde a través das redes sociais. É un lugar de xuntanzas aberto para todas as persoas neofalantes, onde se reúnen todas as segundas feiras ás 21.30 horas a través da plataforma Jitsi. Un proxecto parecido é o de Faladoiros en Vigo, un espazo onde falar e pensar libremente en galego.

Neofalantes.gal é a iniciativa impulsada polo grupo Novos Medios da Facultade de Ciencias da Comunicación, no que colaboran a USC e a Xunta da Galiza, a través da Secretaría Xeral de Política Lingüística. Este proxecto busca avanzar no estudo do neofalantismo e poñer en conexións o galego co mundo da empresa e da lusofonía.

Testemuños de neofalantes

Entre os neofalantes temos persoas moi recoñecidas, como elas mesmas teñen explicado na web Neofalantes.gal, son os casos de escritoras como Mercedes Queixas ou Suso de Toro, do actor Carlos Blanco ou do creador de contido Rodri Míguez. Aínda que iso si, levan máis anos vivindo en galego que en castelán. Porén, son moitos os testemuños anónimos que fan que a nosa lingua continúe crecendo. Un deles é o de Iago Mosquera Sanxil.

Iago é un mozo da Coruña de 19 anos que na actualidade estuda Historia na USC. Dentro da súa familia non tiña ningún referente que falase galego, posto que tanto os seus pais como os seus avós eran castelanfalantes. Segundo un pequeno estudo que ten realizado recentemente, na súa familia a última xeración que falou galego foi a dos seus bisavós, que como moitos galegos marcharon do rural cara a cidade, el considera que foi nese momento no que se produciu a ruptura lingüística interxeracional nas dúas partes da súa familia. A isto, hai que engadirlle que Iago Mosquera estudou nunha escola concertada, na cal el considera que non existía unha competencia de aprendizaxe do galego.

En 2º da ESO marcha estudar a Inglaterra, onde coincide con xente de Euskadi e de Catalunya que falan as súas lingua maternas. Isto fíxolle pensar o porqué de que el non falase a lingua do seu pobo. Nese momento, decatase do valor que ten a nosa lingua e comeza a adquirir conciencia lingüística. Cando volta de Inglaterra decide dar o paso e comezar a falar galego, porén nos inicios só o fai en ambiente nos que non o coñecesen; por exemplo, el conta que ía a panadería e pedía o pan en galego, mais que coa xente de confianza non conseguía dar o paso por medo a falar mal a nosa lingua.

Pouco a pouco, vai aprendendo galego pola súa conta, coa axuda de aplicacións na rede como a da Real Academia Galega (RAG). Comeza a falar galego cos seus pais e cos amigos, considerando que os seus pais quedaron algo sorprendidos as primeiras veces que o escoitaron falar galego posto que ninguén na casa o facía. Nese tempo, foi capaz de introducilo en todos os ámbitos da súa vida menos no instituto, debido ao ambiente castelanfalante que había nel e aos prexuízos que tiñan alí sobre a nosa lingua. O seu comezo na Universidade supuxo a súa "liberación lingüística", ao introducir ao 100% o galego na súa vida e estando colaborando, na actualidade, con plataformas de defensa do galego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Queres pasarte ao galego e non sabes como? Aquí algunhas chaves e testemuños de neofalantes

# data[].attributes.attachment_link.description
A dificultade de pasar ao galego con persoas e ambientes cos que sempre falaches castelán pode ser moi grande, por iso podes comezar a empregar o galego en ambientes novos e con xente descoñecida, para que introducilo na túa vida persoal sexa máis doado.

# data[].attributes.attachment_link.title
Aprende galego sen morrer no intento • As Chaves da Lingua

# data[].attributes.attachment_link.description
As chaves da lingua é un proxecto que naceu para dar resposta ás dúbidas que poden ir xurdindo no día a día entre as persoas que queren aprender galego.

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.text
[VÍDEO] "Mamá, Papá, a partir de hoxe a miña lingua vai ser o galego" O vídeo do @bngcorunha ás portas das Letras Galegas

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.original_text
[VÍDEO] "Mamá, Papá, a partir de hoxe a miña lingua vai ser o galego" O vídeo do @bngcorunha ás portas das Letras Galegas https://t.co/8zULUdmn1e

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
[VÍDEO] "Mamá, Papá, a partir de hoxe a miña lingua vai ser o galego" O vídeo do @bngcorunha ás portas das Letras Galegas pic.twitter.com/8zULUdmn1e
— Nós Diario (@NosDiario) May 11, 2021

# data[].attributes.attachment_link.metadata.attachment_props_source.data.text
[VÍDEO] "Mamá, Papá, a partir de hoxe a miña lingua vai ser o galego" O vídeo do @bngcorunha ás portas das Letras Galegas https://t.co/8zULUdmn1e

# data[].attributes.attachment_link.metadata.attachment_props.original_text
[VÍDEO] "Mamá, Papá, a partir de hoxe a miña lingua vai ser o galego" O vídeo do @bngcorunha ás portas das Letras Galegas https://t.co/8zULUdmn1e

# data[].attributes.attachment_link.metadata.attachment_props.text
[VÍDEO] "Mamá, Papá, a partir de hoxe a miña lingua vai ser o galego" O vídeo do @bngcorunha ás portas das Letras Galegas

# data[].attributes.attachment_link.description
OS PREXUÍZOSOS PREXUÍZOS LINGÜÍSTICOSLINGÜÍSTICOS Clasificación e esclarecemento ¿Que é iso dos "prexuízos lingüísticos"? En primeiro lugar convén distinguir:...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A CIG-Ensino denunciou esta segunda feira que un total de 169 unidades didácticas en galego foron eliminadas do portal da Consellaría de Educación, no que considera "un novo exemplo da persecución" da lingua galega no ámbito científico.

Nun comunicado remitido aos medios, a CIG asegurou que, cando se fan 13 anos da publicación do decreto "para a redución da presenza" do galego en materias do ámbito científico e tecnolóxico e "principal ferramenta" da Xunta contra o uso e a difusión da lingua galega na Educación, a Consellaría "dá un paso máis e decide eliminar 169 unidades didácticas por estar escritas en galego".

Con esta decisión, o sindicato nacionalista sostén que o Goberno galego confirma "unha desapiadada e enfermiza rabia contra o galego e un afán de censura impropio dunha institución democrática".

"Co borrado, a administración educativa limita a liberdade de ducias de docentes galegos e galegas que elaboraron ou publicaron no repositorio de contidos da propia Consellaría de Educación e lanza unha nova mensaxe: o galego non vale para as matemáticas".

A CIG cualifica de " vergoñoso" que haxa que recorrer exclusivamente a iniciativas non dependentes da Administración, que "debería centrarse na defensa e promoción do galego, para poder acceder a unidades didácticas de matemáticas en galego, como é o caso das aloxadas no proxecto Descartes".

O sindicato esixe unha rectificación por parte do "cargo político que autorizou ese borrado" e a restitución de todos os materiais. Ademais, considera que esta medida non sería non só reparadora coa presenza do galego nun ámbito duramente castigado pola "política lingüicida da Xunta", senón tamén co propio traballo realizado polo profesorado.

# data[].attributes.attachment_link.title
Novo "ataque" da Xunta á lingua galega no ensino

# data[].attributes.attachment_link.description
A CIG-Ensino denunciou esta segunda feira que un total de 169 unidades didácticas en galego foron eliminadas do portal da Consellaría de Educación, no que considera "un novo exemplo da persecución" da lingua galega no ámbito científico.

# data[].attributes.headline
Falar galego pode mellorar a nosa intelixencia: descubre por que"

# data[].attributes.subject
Falar galego pode mellorar a nosa intelixencia: descubre por que"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A Real Academia Galega (RAG) dedícalle o Día das Letras Galegas do 2023 ao escritor Francisco Fernández del Riego, un dos fundadores da RAG e unha das figuras centrais do galeguismo, ademais de ensaísta, narrador e editor cunha extensa obra centrada na cultura e na literatura galega. Dende a súa creación, a RAG non deixou de organizar actividades culturais para a promoción da lingua galega, inda que nos últimos anos vén anunciando que o galego sufriu un declive importante, especialmente nas grandes vilas e durante as etapas educativas. Aínda que é certo que historicamente o desprestixio lingüístico percibido na sociedade en contra do galego pode ser un dos motivos de rexeitar falalo, na actualidade non se pode negar a implementación de plans de dinamización da lingua galega que tentan fomentar o seu uso. Porén, en lugar de ser motivadores, non parecen ser moi efectivos, xa que as enquisas mostran que existe un estancamento do uso habitual do galego na mocidade que non atopa os estímulos suficientes. Aínda que o galego parece estar ameazado polo castelán, ou incluso polo inglés, raramente analizamos estas circunstancias como unha oportunidade para adaptarse ao bilingüismo ou multilingüismo e aproveitar así as súas vantaxes.

"Existen razóns máis que sólidas e contundentes para entender os beneficios de falar dúas ou máis linguas"

Unha vez máis ten que vir a curiosidade científica, en particular, a neurociencia da linguaxe, a sacarnos desta encrucillada para convencernos da necesidade do uso da lingua galega. A motivación para integrar o galego como lingua de uso cotiá ó mesmo tempo co castelán, ten moitas ganancias no proceso de aprendizaxe. Podemos formular o seguinte interrogante: que efectos ten o bilingüismo no cerebro das persoas? É importante ter en conta que avanzar no coñecemento de como o bilingüismo esculpe o cerebro é unha cuestión socialmente importante e axudará a desmentir algunhas ideas erróneas que apuntaban que as crianzas expostas a dúas linguas sofren unha perda de aprendizaxe e comprensión. Existen razóns máis que sólidas e contundentes para entender os beneficios de falar dúas ou máis linguas, e tamén teñen que ver co moldeado do noso cerebro. Basicamente, a maneira na que o cerebro bilingüe procesa a información é diferente, e isto aporta vantaxes nas nosas vidas.

A neuroanatomía do bilingüismo

O bilingüismo axuda a comprender os cambios neuroanatómicos asociados á aprendizaxe dunha segunda lingua.As persoas unicamente castelanfalantes teñen peor procesamento da linguaxe que as que falan galego e castelán, xa que o cerebro adquire novas habilidades cognitivas e funcionais durante a adquisición dunha ou varias linguas, favorece as conexións cerebrais, potencia o desenvolvemento cognitivo ademais da capacidade metalingüística, analítica, de atención e concentración, mellora a súa autoestima e fomenta a sensibilidade intercultural. A experiencia bilingüe altera a estrutura do cerebro e mellora certas funcións cognitivas e tamén pode afectar ao procesamento matemático.

A literatura sobre diferenzas estruturais entre persoas adultas bilingües e monolingües é sólida. Estudos de neuroimaxes mostran evidencias de que o procesamento da linguaxe implica non só as áreas clásicas de Broca, senón todo o cerebro, dende os lóbulos frontais ata os temporais e os parietais. En comparación cos monolingües, as persoas bilingües presentan máis materia gris, e maior integridade da materia branca, nas rexións asociadas á lingua e ao control executivo.

"As persoas unicamente castelanfalantes teñen peor procesamento da linguaxe que as que falan galego e castelán"

Unha exalumna miña da Universidade de Georgetown (Washington, DC, EE.UU), Alison Schug, publicou recentemente un interesante traballo de neuroimaxe na revista Human Brain Mapping. Atopou relativamente máis volume de materia gris nos nenos e nenas bilingües nas cortizas frontal bilateral, frontal inferior dereita e parietal superior dereita, que son rexións cerebrais asociadas ao control executivo. En conxunto, as crianzas bilingües manifestan diferenzas relativas ao volume de materia gris e, sorprendentemente, estas non varían moito das observadas nos estudos de adultos bilingües, a pesar que levan menos anos de exposición ás dúas linguas. Outra rexión anatómica do cerebro de interese é o cerebelo. A súa estrutura e función relacionouse coa fluidez da linguaxe verbal na poboación en xeral, a redución do tamaño do cerebelo está implicada na dislexia e as lesións no cerebelo asócianse coa afasia. A actividade do cerebelo no contexto da memoria procesual e do procesamento gramatical está potenciado nas persoas bilingües.

Neuroplasticidade do cerebro bilingüe

A aprendizaxe dunha lingua está baseada na memoria e na actividade cerebral que envolve os dous hemisferios. Os cativos parecen aprender máis doadamente grazas á neuroplasticidade do seu cerebro en desenvolvemento, o que lles fai empregar os dous hemisferios na adquisición da linguaxe, mentres que na maioría dos adultos a linguaxe está lateralizada nun hemisferio. O grao de solapamento entre as dúas linguas depende principalmente do dominio da segunda lingua e, en certa medida, da idade de inicio da adquisición da segunda lingua. As rexións cerebrais dedicadas á percepción auditiva son as que máis se desenvolven nos primeiros meses de vida, mentres que a cortiza prefrontal non madura ata a puberdade. Os rexistros fonolóxicos procésanse nas rexións auditivas a curtas idades, mentres que a asociación e o procesamento da gramática aparece máis adiante. Por iso, cando falamos do control dunha lingua, no contexto da súa aprendizaxe hai que diferenciar cando as distintas rexións do cerebro adquiren a plasticidade e madureza suficiente.

Beneficios do bilingüismo no cerebro

Os factores de maduración no bilingüismo afectan a conectividade neuronal no cerebro infantil. Os estudos de neuroimaxe demostran que os cativos bilingües presentan unha maior actividade en cinco áreas do hemisferio esquerdo relacionadas coa fala e a lectura desenvolvendo un procesamento auditivo máis eficiente. A cortiza frontal e prefrontal mostran unha actividade incrementada en bilingües en comparación cos monolingües durante as tarefas de comprensión, como pode ser a lectura, e desempeña un papel na función executiva, inhibe as distraccións na resolución de problemas, axuda ás tarefas de concentración ao filtrar información irrelevante.

O multilingüismo mellora a función executiva e modula de forma fiable o conéctoma funcional cerebral correspondente. Por tanto, podemos pensar que os bilingües afrontan un aumento das demandas de procesamento debido á necesidade adicional de controlar as dúas linguas.

"Canto máis cedo se implante o bilingüismo, moito mellor para o cerebro"

O tempo de exposición ás dúas linguas na etapa infantil parece ser importante para fortalecer os circuítos neuronais. Os cativos bilingües que tiveron exposición a dúas linguas antes dos 3 anos tiñan maior conectividade neuronal en comparación cos que o fixeran entre os 3 e 5 anos. Entre os 8 e os 11 anos, observouse un aumento da conectividade estrutural nos tractos da materia branca específicas da linguaxe nos bilingües en comparación cos monolingües. Polo tanto, canto máis cedo se implante o bilingüismo, moito mellor para o cerebro. Un ambiente familiar onde se falen dúas ou tres linguas é moi beneficioso para as crianzas e posibilita vantaxes ó longo da súa vida. Aínda que che digan que é imposible, non é certo, e dígoo por experiencia propia xa que as miñas fillas foron criadas falando inglés e galego sen dificultade ningunha.

O bilingüismo protéxenos do alzhéimer

Falar dúas linguas ten efectos positivos sobre as funcións cerebrais como o control executivo ou a capacidade de atención, habilidades que tamén se manteñen en idades avanzadas e protexen contra a deterioración cognitiva. É máis, o bilingüismo de por vida asóciase á aparición tardía da demencia, incluída a demencia de alzhéimer, o que suxire un efecto protector sobre o cerebro. Polo tanto falar dúas linguas ou máis ao longo da vida como fenómeno dicotómico e continuo, ten un impacto no metabolismo cerebral e na conectividade neuronal en persoas con demencia de alzhéimer. Este fenómeno demostrouse en estudos de neuroimaxe onde se observou efectos neuroprotectores do bilingüismo permanente actúan tanto contra os procesos neurodexenerativos como mediante a modulación da conectividade das redes cerebrais. A relevancia do bilingüismo ao longo da vida apoia a educación bilingüe e as intervencións sociais dirixidas ao uso e o mantemento de dúas ou máis linguas, incluídos os dialectos, o que é especialmente crucial nas persoas maiores.

"Deberíase falar galego dende a etapa infantil xa que é o período onde se esculpe a neuroplasticidade"

O bilingüismo precoz en combinación coa práctica regular de dúas linguas pode asociarse a un mellor rendemento nalgunhas tarefas de control executivo así como a unha maior conectividade entre as redes neuronais debido ao tempo dedicado a usar e controlar dous sistemas lingüísticos. Con todos estes argumentos, non se debería de deixar de pasar a oportunidade de falar galego dende a etapa infantil xa que é o período onde se esculpe a neuroplasticidade e as estruturas cerebrais que nos facilitan mellores habilidades para outras tarefas ao longo da nosa vida. Posiblemente Don Paco xa intuía estas vantaxes, e dalgunha maneira sabía que tamén falar galego nos facía máis intelixentes.

* Sonia Villapol é xefa de laboratorio e profesora de Neurocirurxía no Instituto Académico de Investigación do Hospital Metodista de Houston (Texas) e profesora de Neurociencia na Facultade de Medicina no Weill Cornell de Nova York.

# data[].attributes.attachment_link.title
TRIBUNA, por Sonia Villapol: "Falar galego pode mellorar a nosa intelixencia: descubre por que"

# data[].attributes.attachment_link.description
A Real Academia Galega (RAG) dedícalle o Día das Letras Galegas do 2023 ao escritor Francisco Fernández del Riego , un dos fundadores da RAG e unha das figuras centrais do galeguismo, ademais de ensaísta, narrador e editor cunha extensa obra centrada na cultura e na literatura galega.

# data[].attributes.attachment_link.description
Read Libro apego by Orientacion en Galicia on Issuu and browse thousands of other publications on our platform. Start here!

# data[].attributes.attachment_link.title
A xustiza desestima un recurso de Hablamos español para que a Xunta traducise ao castelán 50.000 documentos das programacións educativas

# data[].attributes.attachment_link.description
A asociación españolista exixía o envío en castelán dunha documentación que é pública e está accesíbel en galego.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Como todo o mundo sabe, as nosas fillas non oen unha palabra de castelán desde que entran na escola ata que, rodeadas de galego por todas partes, chegan á casa. Menos mal que alí, agochadas entre o retrete e o bidé, logramos que o castelán resista, malia a persecución. E a culpa, nisto coma con todo, é de Feijoo, ese galeguista.

Que ben soubo Feijoo impor o galego! Logrou que o falase todo o mundo cando hai só vinte anos era falado por unha elite de ricos culturetas que non pararon ata impoñer o seu estilo de vida á xente das aldeas que tan ben estaban falando castelán cos porcos e coas vacas, cantándolles fandangos ás nabizas e xotas aragonesas na vendima. Feijoo, revirado, sen que se soubese se subía ou baixaba, eliminou o castelán das teles e obrigou á Radio Galega a só pór folk. En Melide xa fan que non te entenden se pides un café con leche. Pero, ai, menos mal que nos queda Vigo e os seus actos diarios de resistencia: discursos en castelán desde as terrazas, volantinas nos colexios ("Atrévete: 21 días con el español") e reunións coas matronas ("Háblale en castellano a tu bebé").

Pobre español en Galicia, dixo o melillés Guillermo Díaz, deputado de Ciudadanos por Málaga, que nos pillou a estrataxema agora que a imposición do galego xa pasou do Padornelo e, paseniño, chegou á Costa do Sol, onde os ingleses xa piden licor café e preguntan por pandeiretas nas tendas de souvenirs, que a culpa é das Tanxugueiras, xa se sabe, e agora de Rueda, que xamais se dignou a facer unha foto nin con Gloria Lago nin con ninguén da asociación Hablamos Español.

Pobre español en Galicia, din en Ciudadanos, igual que en Vox, eses partidos do respecto, a calma e o diálogo. Pobre español en Galicia, por culpa de Feijoo. E non era un chiste.

# data[].attributes.attachment_link.description
Como todo o mundo sabe, as nosas fillas non oen unha palabra de castelán desde que entran na escola ata que, rodeadas de galego por todas partes, chegan á casa. Menos mal que alí, agochadas entre o retrete e o bidé, logramos que o castelán resista, malia a persecución.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Así, De Varennes destaca que "os xuíces e os funcionarios encargados de facer cumprir a lei, como a policía nacional, non están suxeitos a ningún requisito de coñecemento dun idioma cooficial, ata cando exercen nunha comunidade autónoma" e advirte de que isto "conduce a un número significativo de queixas e frustracións nalgunhas comunidades autónomas e a desafortunados malentendidos e ata á negación ou discriminación no acceso aos servizos públicos".

Ademais, fai referencia tamén ao recomendado por outras organizacións como o Comité de Ministros do Consello de Europa -que advertiu en varias ocasións ás administracións galega e española da precaria situación do galego - sobre "disposicións como o artigo 231 da Lei Orgánica do Poder Xudicial", que supón "un obstáculo importante para o cumprimento por parte de España das súas obrigas internacionais en relación co uso cooficial das linguas minoritarias, xa que estipula que nos procedementos xudiciais, os xuíces, maxistrados, fiscais, secretarios e outros funcionarios utilizarán a lingua castelá e que as linguas minoritarias cooficiais só se permitirán se ningunha das partes se opón".

A ONU advirte dos "obstáculos" que España impón no cumprimento das súas obrigas internacionais en relación co uso cooficial das linguas, sobre todo no ensino ou no ámbito xudicial

"Isto, na práctica, levou a que en moitos, senón na maioría dos casos, as autoridades xudiciais penais, civís e administrativas non permitan os procedementos en comunidades autónomas na lingua minoritaria cooficial, mesmo se o solicita unha parte. Este obstáculo xeral para o uso dun idioma cooficial minoritario xera preocupacións en canto ao cumprimento das obrigas internacionais de dereitos humanos que se detallarán no informe final", explica.

Do mesmo xeito, e en canto ao ensino, a ONU advirte da "ausencia de datos empíricos sobre o impacto dos diferentes modelos educativos que utilizan métodos de inmersión, bilingües ou multilingües desde 2010", algo que é "desafortunado e de pouca axuda". Así, A Mesa lembra como, tras a aplicación do polémico decreto do plurilingüismo, a Xunta non fixo ningunha avaliación real sobre a competencia dos rapaces nos idiomas, malia que estatísticas como o IGE sinalan xa que as dificultades para manter unha conversa en galego afectan a unha considerable porcentaxe da mocidade, onde a lingua propia perde presenza.

Neste informe preliminar, a ONU lembra os avances "significativos" que España levou a cabo "durante a transición á democracia" no dereito ao uso do seu idioma por parte da minorías lingüísticas, pero aclara que no ditame completo centrarase con máis detalle "nunha serie de áreas nas que pode haber eivas na realización efectiva destes dereitos, en particular na educación, a aplicación da lei e o poder xudicial", así como nos dereitos das persoas que falan idiomas minoritarios fóra do territorio onde a súa lingua é plenamente oficial.

# data[].attributes.attachment_link.title
A ONU avalía por primeira vez en Galicia a discriminación do galego - Praza Pública

# data[].attributes.attachment_link.description
O relator para as minorías da Oficina do Alto Comisionado para os Dereitos Humanos recolle as vulneracións dos dereitos lingüísticos e advirte nun informe preliminar dos atrancos para a lingua propia. As Nacións Unidas tomarán posición sobre o idioma galego por primeira vez en 65 anos co documento final que será presentado en 2020.

# data[].attributes.attachment_link.title
FALAS ESPAÑOL COMO QUERÍA FRANCO #shorts

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lingua Galega e Literatura. 2º Bach. Lingua e sociedade, ABAU, tema 3. O galego, lingua en vías de normalización.

-Escoitar o texto camiñando, no deporte, cociñando...:

O actual marco legal (Constitución do 78, Estatuto de Autonomía, Lei de Normalización Lingüística e Plan Xeral de Normalización Lingüística) senta as bases que poden conducir á recuperación e á normalización da lingua mais cómpre a intervención dos diferentes sectores sociais:
a) Acción institucional do poder político: Xunta, Concellos e Deputacións, elementos indispensables no proceso de normalización.
b) Acción colectiva non institucional: exercida por asociacións e colectivos (Mesa pola Normalización Lingüística...) xoga un papel importante fronte ás eivas e esquecementos dos integrantes do grupo anterior.
c) Acción individual. Supón un esforzo persoal e consciente para romper hábitos e condutas de desleixamento cara á situación social do idioma.
Nunca, desde a Idade Media, o galego dispuxo de tantas armas: oficialidade, mellora na consideración social, presenza no ensino e na cultura. Pero, nunca o perigo de substitución foi tan claro: ausencia de transmisión xeracional, presenza mínima nos medios de comunicación de masas... A cultura agraria e mariñeira, que foi a que mantivo a lingua, está a desaparecer; aínda que está a medrar unha nova adhesión noutros ámbitos.

Nas enquisas unha maioría é favorable ao uso do galego e veo positivamente. Mais segue existindo xente que o considera de segunda, sen interese para o futuro. Outros cren que é "a nosa lingua", que hai que promover o seu uso en todos os niveis, que é un valor engadido que nos sitúa no mundo dándonos unha identidade e achegándonos á comunidade de fala galego-portuguesa.
Para uns a situación da lingua é óptima, a normalización clara e suficientemente. Para outros o futuro é moi escuro, non hai interese real pola normalización. Os datos do Instituto Galego de Estatística en 2019 son preocupantes para o galego cara á normalización do seu uso.

(286 palabras)
Cómpre personalizar a resposta para non reproducir exactamente o tema tal e como aquí figura: cambiar palabras, a orde, introducir algún dato novo, etc. Hai que evitar que o corrector se encontre cunha resposta igual a moitas outras.
Agárdase do alumnado unha resposta concisa e asemade completa, acorde coa puntuación que se lle concede á pregunta e co tempo do que se dispón para o exame. Sería desexable unha extensión aproximada dunhas 200 ou 250 palabras. Ao se tratar dunha extensión breve para unha pregunta deste tipo, valorarase a capacidade para seleccionar e presentar a información máis relevante sobre o tema escollido, así como para evitar divagacións e xeneralidades.

Versión máis longa, 580 palabras, máis axeitada para unha redacción esquemática

O actual marco legal (Constitución de 1978, Estatuto de Autonomía, Lei de Normalización Lingüística e Plan Xeral de Normalización Lingüística) senta as bases que poden conducir á recuperación e á normalización da lingua mais cómpre a intervención dos diferentes sectores sociais:
a) Acción institucional do poder político.
Levada a cabo polas Administracións públicas de Galicia (Xunta, Concellos e Deputacións), elementos indispensables no proceso de normalización, por coherencia e por imperativo legal.
b) Acción colectiva non institucional.
Exercida por asociacións e colectivos (Nova Escola Galega, Asociación de Funcionarios da Administración pública, Mesa pola Normalización Lingüística, Pro Lingua, Queremos Galego ...) xoga un papel importante na recuperación lingüística fronte ás eivas e esquecementos dos integrantes do grupo anterior.
c) Acción individual.
Supón un esforzo persoal e consciente para romper hábitos e condutas de desleixamento cara á situación social do idioma. Esta acción resulta claramente insuficiente sen o apoio dos grupos anteriores.
Para conseguir o éxito destas accións, é necesario un proceso de dinamización co obxecto de favorecer comportamentos positivos cara ao idioma, implicando activamente a colectivos e individuos a través de medidas que promovan o uso da lingua e conciencien e sensibilicen os axentes sociais, producindo un cambio de actitude na sociedade.
O proceso está agora nun momento decisivo. Nunca, desde a Idade Media, o galego dispuxo de tantas armas: oficialidade, mellora na consideración social, presenza no ensino e na cultura (aínda que nos últimos anos están desaparecendo case todas as axudas oficiais). Pero, por outro lado, nunca o perigo de substitución foi tan claro: ausencia importante de transmisión xeracional, presenza mínima nos medios de comunicación de masas...
A cultura agraria e mariñeira, que foi a que mantivo a lingua, está a desaparecer; aínda que está a medrar unha nova adhesión noutros ámbitos. Pero esta corrente regaleguizadora non compensa a perda progresiva de falantes. Se esta dinámica continúa, a medio prazo, o galego pode converterse nunha lingua "ritual". Só a lealdade lingüística, froito dun compromiso individual, pero tamén económico e social, poderá evitar que siga o proceso. Ademais a aposta pola lingua dos grandes poderes políticos e empresariais será un factor decisivo.

O galego xa está nas aulas cun amplo coñecemento e uso do galego escrito. Mais a transmisión xeracional do idioma (de pais a fillos) nunca foi tan baixa. Que pensan os galegos? Nas enquisas unha maioría é favorable ao uso do galego e veo positivamente. Mais segue existindo xente que o considera de segunda, sen interese para o futuro - para que sirve el gallego?-, non paga a pena promover o seu uso. Outros cren que é "a nosa lingua", que hai que promover o seu uso en todos os niveis, que é un valor engadido que nos sitúa no mundo dándonos unha identidade e achegándonos á comunidade de fala galego-portuguesa.
Así que poderiamos concluír que a conciencia lingüística na actualidade en Galicia é moi diversa. Para uns a situación da lingua é óptima, as autoridades apoian a normalización clara e suficientemente. Para outros o futuro é moi escuro, non hai interese real pola normalización. Hai moita xente que manifesta amar o galego e ten preocupación pola súa desaparición pero opina que non se debe impoñer o seu uso.

Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2019 só 3 de cada 10 persoas fala sempre en galego, só un 16,88% das persoas escriben normalmente en galego, fronte ao 83,12% do castelán, un 63,81% da xente que fala sempre en galego cambia ao castelán na escrita. Son datos moi preocupantes para a normalización do galego.
Os consellos de Xosé Manuel Calvo para a cuestión nº 4:
O ideal sería que levases un esquema estudado da casa, onde debes ordenar os contidos que vas desenvolver. A pregunta vale 2,5 puntos e é doado conseguir 1,50 puntos, mais é moi difícil conseguir 2,5 puntos cando nos piden 200/250 palabras ( folio/folio e medio aproximadamente). Nesta pregunta pódese perder máis por faltas de ortografía do que se gaña por contidos. Esta cuestión non debería levarche máis de 10 minutos en ningún caso. Quen aspire a nota debe levala moi ben pensada, levar ben seleccionados os contidos fundamentais e non perderse en digresións O que non teña que pelexar por unhas décimas mesmo debería deixala para o final e , en función de como vaia de tempo, atreverse con ela.

OLLO: debes usar unha terminoloxía culta adecuada ao rexistro lingüístico. Non ter claras as ideas e confundir, por exemplo, normalización con normativización, ou lingua maioritaria con maiorizada pode facer que a túa resposta sexa considerada errónea e che sirva só para perderes puntos polas faltas de ortografía.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lingua Galega e Literatura. 2º Bach. Lingua e sociedade, ABAU, tema 3. O galego, lingua en vías de normalización.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lingua Galega e Literatura. 2º Bach. Lingua e sociedade, ABAU, tema 3. O galego, lingua en vías de normalización.

# data[].attributes.attachment_link.title
Principais fenómenos das linguas en contacto

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

Estereotipos e prexuízos sobre a lingua galega.

1. 1. As linguas no mundo

2. 2. A pluralidade lingüística do planeta non é maldición bíblica, senón signo de variedade humana e de progreso. Falar dunha única lingua como universal é un feito antihistórico. Ningún Estado nace multilingüe.

3. 3. A diversidade lingüística é tan grande que atopamos máis de 3000 linguas diferentes Raramente coinciden as fronteiras lingüísticas coas políticas. Hai un número 30 veces maior de linguas ca de estados. A adopción dunha determinada lingua como idioma oficial implica unha decisión xurídico-política (usualmente de rango constitucional).

4. 4. Neve  Schnee (al)  Neu (cat)  Neige (fr)  Snow (ingl)  Neve (it)  Neve (pt)  Snö (sueco)  ninge (rom) Na linguaxe esquimó temos para esta palabra: aniu (neve no chan), kanevvluk (neve lixeira), murvaneq (neve suave e profunda), natquik (neve en remuíño), nevluk (neve pegañenta), qanis, quineq (neve sobre a auga), nutaryuk (neve fresca), etc. Na lingua kangiryuarmiut aínda é maior o número de palabras para a 'neve caída', 'neve derretíndose', 'neve en po', 'neve caendo', etc.

5. 5. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Linguistic_map_Southwestern_Europe -es.gif#/media/File:Linguistic_map_Southwestern_Europe-es.gif

6. 6. A existencia de máis dunha comunidade idiomática no seo dos estados a miúdo presenta unha situación de desequilibrio e desigualdade non só numérica (maioría/minoría), senón tamén xurídica (prohibición, represión, eliminación/ promoción, protección, defensa), de status (oficial/particular) e de emprego. Esta realidade cristaliza nun conflito lingüístico. https://localingual.com /

7. 7. Miguel Siguán propón chamar bilingüe ao individuo que é quen de empregar dúas ou máis linguas en calquera situación e con parecida facilidade e eficacia.

8. 8. Cando nunha zona bilingüe a maioría dos falantes prefire utilizar unha lingua ou outra dependendo das situacións, prodúcese unha situación de diglosia. lingua A ou dominante é a que se emprega nas situacións máis formais lingua B ou dominada só se emprega, habitualmente, en situación coloquiais

9. 9. As funcións sociais concrétanse na función comunicativa no seo dunha sociedade salientamos as seguintes: Función de identidade Función cultural Función institucional Función local Función laboral Función familiar

10. 10. Substitución lingüística Normalización lingüística desaparición do galego en beneficio do castelán A súa consideración como unha ferramenta comunicativa propia do noso país, manifestación do noso ser cultural, e o seu emprego xeneralizado libre de prexuízos.

11. 11. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos.

12. 12. Que son os prexuízos? Son xuízos de valor sen base suficiente emitidos sobre unha lingua ou sobre os falantes dela co propósito de provocar o seu rexeitamento.

13. 13. Os prexuízos lingüísticos non son innatos No discurso Polas condutas

14. 14. Estes prexuízos son moi variados e atéstanse so formulacións diversas, aínda que teñen un fondo común que non é outro máis que o desprezo pola diferenza e o afán de asimilación

15. 15. https://www.youtube.com/watch?v=O4iUzyVQTIM&feature=youtu.b e https://www.youtube.com/watch?v=Lf6atBUoj0 k

16. 16. Prexuízos estéticos linguas suaves vs. ásperas (serán, en todo o caso, os falantes os que falen). Os chistes en galego son máis graciosos

17. 17. Prexuízos socioeconómicos _ Ese muchacho dicen que sabe muchísimo _ Sí; pero tiene un acento tan gallego!....

18. 18. "Un can de Turquía ouvea igual que un can de Dinamarca; un cabalo das Pampas arxentinas rincha igoal que un cabalo da Bretaña. ¿E sabedes por que? Porque os probes animaes aínda están no idioma universal..." (Castelao 1961: 43)

19. 19. Prexuízos socioculturais

20. 20. o emprego do galego como un sinal de descortesía ou de falta de educación en determinados contextos: 1)O galego como desconsideración cara ás persoas descoñecidas (de asumirmos iso, estariamos reservando para o galego un papel totalmente subordinado como lingua inferior condenada á progresiva desaparición). 2) Renuncia ao uso do galego por respecto ás persoas foráneas.

21. 21. O galego non serve para o rock / pop

22. 22. Prexuízos sociopolíticos

23. 23.  O galego, imposición dunha minoría política intolerante (tanto a Lei de normalización lingüística como o Plano xeral de normalización da lingua galega, por exemplo, foron aprobados por unanimidade no Parlamento galego).  A imposición do galego no sistema educativo (todas as materias teñen o mesmo grao de imposición; sería como falarmos en Inglaterra da imposición do inglés).  Como antes se impuxo o castelán, agora quérese da mesma forma impor o galego (moita xente foi ridiculizada, castigada e inclusive nalgún caso asasinada por falar ou defender o galego: deuse un só caso á inversa?).

24. 24.  Os nenos e nenas non gostan da materia de lingua galega (e gostan das outras materias?; aquelas crianzas que menosprezan o galego están a proxectar o desprezo das persoas maiores do seu contorno).  O castelán tamén é lingua propia da Galiza (que o castelán é tan galego como o galego resulta unha contradictio in terminis; sería como dicir que o queixo de Castela é tan galego como o do país porque tamén o consomen persoas galegas).

25. 25. O discurso que contén os prexuízos lingüísticos en contra do idioma galego, foise conformando ao longo dos séculos, nun lento proceso de imposición e substitución lingüística que durou centos de anos. En consecuencia, mudar eses prexuízos tan longamente adquiridos implica grandes dificultades e tamén moito tempo, pois non se pode destecer nuns días o que se teceu en séculos. A mellor estratexia para combatermos os prexuízos será, por tanto, cuestionármonos ese discurso estabelecido e intentarmos modificalo mediante o coñecemento das causas en que asenta.

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on Estereotipos e prexuízos sobre a lingua galega. 1. As linguas no mundo 2. A pluralidade lingüística do planeta non é maldición bíblica, senón signo de variedade humana e de progreso. Falar dunha única lingua como universal é un feito antihistórico. Ningún Estado nace multilingüe. 3.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AG.- Aquí deixamos un pasapalabra temático centrado en contidos de "Lingua e sociedade" de 3º da ESO. Unha opción lúdica para traballarmos contidos de historia da lingua, dialectoloxía, conflito lingüístico... Elaborado co soporte do portal educativo e colaborativo genmagic.org.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pasapalabra de "Lingua e sociedade" - Aulas Galegas

# data[].attributes.attachment_link.description
AG.- Aquí deixamos un pasapalabra temático centrado en contidos de "Lingua e sociedade" de 3º da ESO. Unha opción lúdica para traballarmos contidos de historia da lingua, dialectoloxía, conflito lingüístico... Elaborado co soporte do portal educativo e colaborativo genmagic.org.

# data[].attributes.attachment_link.title
Escolle non escoller | Manuel N. Singala | LGx15

# data[].attributes.body
vídeo explicativo

# data[].attributes.attachment_link.description
Easily create beautiful interactive video lessons for your students you can integrate right into your LMS. Track students' progress with hassle-free analytics as you flip your classroom!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. 1. O GALEGOHOXEPasado recente, presente e futuro da linguagalega. 35 anos de aparente normalidadedemocrática.De 1978 a 2013

2. 3. CONTEXTO HISTÓRICO

3. 4. CONTEXTO HISTÓRICO

4. 5. LEXISLACIÓNA aprobación da Constitución Española de 1978 abriu unha nova etapade recoñecemento do plurilingüismo no Estado españolrecoñecemento do plurilingüismo no Estado español e deimportantes dereitos para as linguas distintas do castelán.

5. 6. LEXISLACIÓNArtigo 31. El castellano es la lengua española oficial del Estado.Todos los españoles tienen el deber de conocerla yel derecho de usarla.2. Las demás lenguas españolas serán también oficialesen las respectivas Comunidadesde acuerdo con sus Estatutos.3. La riqueza de las disitintas modalidades lingüísticasde España es un patrimonio culturalque será objeto de especial respeto y protección.

6. 7. LEXISLACIÓN

7. 8. LEXISLACIÓNArtigo 5º1. A lingua propia de Galiza é o galego.2. Os idiomas galego e castelán son oficiais e todos teñen o dereito deos coñecer e os usar.3. Os poderes públicos de Galiza garantirán o uso normal e oficial dosdous idiomas e potenciarán o emprego do galego en todos os planosda vida pública, cultural e informativa, e disporán dos medios necesariospara facilitar o seu coñecemento.4. Ninguén poderá ser discriminado por causa da lingua.

8. 9. LEXISLACIÓN"A Constituciónde 1978, ao recoñeceros nosos dereitosautonómicos comonacionalidadehistórica, fixo posiblea posta en marchadun esforzoconstrutivoencamiñado á plenarecuperación da nosapersonalidadecolectiva..."

9. 10. LEXISLACIÓN"Un dos factoresfundamentais desarecuperación é a lingua, porser o núcleo vital da nosaidentidade. A lingua é amaior e máis orixinal cracióncolectiva dos galegos...""Únenos co pasadodo noso pobo, porque del arecibimos como patrimoniovivo, e uniranos co seufuturo, porque a recibirá denós como legado daidentidade común..."

10. 11. LEXISLACIÓNA presente Lei,de acordo coestablecido no artigo 3ºda Constitución e noartigo 5º do Estatuto deAutonomía, garante aigualdade do galego edo castelán comolinguas oficiais deGalicia e asegura anormalización dogalego como linguapropia do noso pobo."

11. 12. LEXISLACIÓNTítulo IArtigo 1º. O galego é a lingua propia deGalicia. Todos os galegos teñen o deber decoñecelo e o dereito a usalo.Artigo 2º. Os poderes públicos de Galizagarantirán o uso normal do galego e docastelán, linguas oficiais da Comunidade.Artigo 3º. Os poderes públicos de Galiciaadoptarán as medidas oportunas para queninguén sexa discriminado por razón de lingua.

12. 13. LEXISLACIÓNTítulo IIIArtigo 12º.1. O galego, como lingua propia de Galicia é tamén lingua oficial entodos os niveis educativos.2. A Xunta de Galicia regulamentará a normalización do uso daslinguas oficiais no ensino, de acordo coas disposicións da presente Lei.Artigo 13º.1. Os nenos teñen dereito a recibir o seu primeiro ensino na súalingua materna. O Goberno galego arbitrará as medidas para facer efectivoese dereito. As Autoridades educativas da Comunidade Autónoma arbitraránas medidas encamiñadas a promover o uso progresivo do galego noensino.2. Os alumnos non poderán ser separados en centros diferentespor razón de lingua. Tamén se evitará, a non ser que con carácterexcepcional as necesidades pedagóxicas así o aconsellaren, aseparación en aulas diferentes.

13. 14. LEXISLACIÓNParte II. Artigo 7º.1. Recoñecemento, respecto, necesidade de promoción e fomentodo uso oral e escrito das linguas rexonais ou minoritarias na vida públicae na vida privada.2. Adopción de medidas especiais a favor das linguasrexionais ou minoritarias, destinadas a promover unha igualdadeentre os falantes destas linguas e o resto da poboación ou a ter enconta as súas situacións particulares, sen ser considerado comoun acto de discriminación cara aos falantes das linguas máisestendidas.3. Compromiso de promover a comprensión mutua entre todos osgrupos lingüísticos do país, obrando de tal xeito que o respecto, acomprensión e a tolerancia en relación ás linguas rexionis ouminoritarias figuren entre os obxectivos da educción e da formacióndispensadas no país...4. As partes comprométense a tomar en consideración osdesexos expresados polos grupos que utilizan estas linguas.

14. 15. LEXISLACIÓNParte II. Artigo 8º.En materia de ensino, as partes comprométense, noreferente ao territorio onde se falan esas linguas, senprexuízo do ensino da lingua oficial do estado, a preverunha educación preescolar, un ensino primario, unensino secundario, un ensino técnico e profesional,un ensino universitario e cursos de educación paraadultos ou de educación permanente asegurados naslinguas rexionais ou minoritarias; a asegurar o ensinoda historia e da cultura das cales a lingua rexional é aexpresión; a asegurar a formación inicial e permanentedos docentes para poñer en práctica isto...

15. 16. LEXISLACIÓNOBXECTIVOS XERAIS:1. Garantir a posibilidade de vivir en galego a quen así o desexe,sabendo que conta co amparo da Lei e das Institucións.2. Conseguir para a lingua galega máis funcións sociais e máisespazos de uso...3. Introducir na sociedade a oferta positiva de atender ao cidadán ouao cliente en galego como norma de cortesía dun novo espírito deconvivencia linüística.4. Promover unha visión afable, moderna e útil da lingua galega queesfarele prexuízos, reforce a súa estima e aumente a súademanda.5. Dotar o galego dos recursos lingüísticos e técnicos necesarios queo capaciten para vehicular a vida moderna.

16. 17. LEXISLACIÓNOBXECTIVOS ESPECÍFICOS DA ÁREA DE ENSINO(secretario desta área, Anxo Lorenzo):1. Garantir que todo o profesorado teña plenacompetencia para desenvolver o seu labor docenteen galego...2. Alcanzar un uso maioritario do galego nadocencia...3. Fomentar o uso progresivo do galego desde a etapapreescolar, para superar as fortísimas carencias quese observan...4. Lograr que o ensino obrigatoria garanta unhacompetencia plena en galego...5. Priorizar no ensino en galego a oralidade.

17. 18. LEXISLACIÓNO presente decreto desenvolve a Lei de NormalizaciónLingúística, como o Decreto 247/1995, que recoñecía que aadquisición dunha competencia comunicativa engalego por parte do alumnado só se pode conseguir através da utilización vehicular desta lingua nunha partesignificativa do currículo. Por iso agora derrógase ocitado decreto e elaborase unha nova normativa orientadaá obtención dunha competencia axeitada do galego noensino obrigatorio, co fin de propiciar a igualdade plena eefectiva entre as dúas linguas oficiais por parte de todaa poboación escolar, garantindo igualmente a mesmacompetencia en ambas as dúas linguas.

18. 19. LEXISLACIÓN Garantirase o cumprimento do establecido para esta etapa noPXNLG (04) En EP I¡impartiranse en galego Coñecemento do Medio,Matemáticas e Educación para a Cidadanía; garantindo acompetencia lingüística propia do nivel nas dúas linguasoficiais. Na ESO impartiranse en galego as Ciencias Sociais, Cienciasda Natureza, Matemáticas e Educación para a Cidadanía. No Bacherelato o alumnado recibirá polo menos o 50% da súadocencia en galego, nos termos establecidos para esta etapano PXNLG (04) Ademais das materias establecidas, o claustro completará onúmero de materias até un mínimo do 50%.

19. 20. LEXISLACIÓN1. Decreto para o plurilingüismo, non para a normalización do galego comomanda a LNL. Elimínase ese termo do texto legal. Os ENL pasan a chamarseEDLG.2. Consulta ás familias pola lingua materna do fillo/a, non a establece aadministración, que abdica das súas funcións.3. Reparto das linguas vehiculares do ensino en tres terzos:*33% para o castelán*33% para o galego*33% para a Lingua estranxeira (nomeadamente inglés)4. En todas as áreas, materias ou módulos impartidos en galego ou castelán oalumnado poderá utilizarnas manifestacións oral e escrita a lingua oficial dasúa preferencia.5. As Matemáticas, a Tecnoloxía deben ser impartidas en castelán ou, se haiposibilidade de facelo, poderán ser impartidas en inglés, pero non en galego.

20. 21. LEXISLACIÓNO Tribunal Superior de Xustiza de Galiza declarou ilegal o decreto para odeclarou ilegal o decreto para oplurilingüismoplurilingüismo en aspectos claves e tumba dous dos piares básicos nos que seasentaba.* Anula o artigo 5.2., no que se estipulaba a realización dunhaenquisa vinculante entre os pais e as nais en Educación Infantil. Nestesentido o TSXG indica que os poderes públicos teñen encomendada aprogramación xeral do ensino, de cuxa potestade a Administración, neste casoeducativa non pode abdicar. A sentenza establece unha interpretación deacordo coa cal non poderá haber aulas exclusivamente en español edeberán fixarse medidas para a adquisición do galego en contornoscastelanizados.* Anula o artigo 12.3., no que se establecía que o alumnado poderíausar na aula a lingua da súa preferencia, neste caso porque é contrario aodesenvolvemento da Lei de Normalización Lingüística e ao fomento do usoprogresivo do galego. Con respecto ao apartado da liberdade do alumnado paraexpresarse en castelán nas materias de obrigada impartición en galego indicaque promovía "insubmisos á normalización do idioma".

21. 22. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.A LNL dedica o seu título III ao uso do galego no ensino. Declara ogalego lingua oficial de toda a comunidade educativa e recoñece odereito de todos os nenos galego-falantes a recibir o seu primeiro ensinona súa lingua materna.A pesar do importante avance legal que supuxo a promulgación destalei, a realidade do día a día nos centros de ensino demostrou que ogalego progresara moi pouco en canto á súa utilización como linguavehicular doutras materias.Ante esta situación, nos inicios do séc. XXI, moitos colectivos deron avoz de alarma e denunciaron a sangría de falantes galegos que estaba avivir o noso idioma. As autoridades políticas aceptaron levar a cabounha análise da realidade lingüística do país coa fin de porlle remedio.Como resultado naceu o PXNLG.Informe do Consello Escolar de Galicia (2007)

22. 23. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.Para acadar os obxectivos do devandito Plan, recolléronse as súasindicacións no Decreto 124/2007, polo que se regulaba o uso e apromoción do galego no ensino, que prescribía un mínimo do 50% dasmaterias en galego.Pero, co argumento de poñerlle fin a unha suposta "imposición" dogalego, o partido que hoxe está no goberno derrogou este decreto(aplaudido polo Consello de Europa) e substituíuno en 2010 polodenominado "decreto do plurilingüismo", que reducía a presenza dogalego nas aulas ao 33% en Primaria e Secundaria e en Infantildeixábao ao azar da escolla de nais e pais. Dous anos despois daaprobación da controvertida norma a Consellaría de Educaciónrecoñeceu, en sede parlamentaria, que a situación descrita non secorrespondía coa realidade. Aínda así mantivo e segue a manter envigor, a pesar de 6 sentenzas en contra, o Decreto do Plurilingüismo.Datos de A MESA POLA NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA (Outubro 2012)

23. 24. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.Os medios de comunicación representan na sociedade de hoxe un dosinstrumentos máis poderosos no asentamento dos valores sociais e culturais.Tense afirmado que a realidade non existe se non aparece nos medios. Noreferente á normalización das linguas, o seu uso nos medios, sobre todo nosmáis influentes, é decisivo. Se un idioma non ten presenza nos medios decomunicación, o camiño cara á súa marxinación resulta inevitábel.Na prensa diaria, a incorporación do galego foi realmente escasa. A prácticatotalidade dos diarios son de expresión castelá, reservando para o galego unespazo case irrelevante. Na primeira década do séc. XXI existía un único xornalescrito integramente en galego, Galicia hoxe (desde maio de 2003), continuadorde O correo galego (que viña sendo publicado desde 1994) e un semanario,vinculado ao sector nacionalista, A nosa terra. Ningún dos dous sobrevive nasegunda década do séc. XXI; tampouco o Xornal de Galicia, nacido en 2008servíndose do galego e do castelán para a súa edición. O ano 2011 foi terriblepara a prensa galega. Hoxe, Galiza non conta con ningún xornal impresoexclusivamente en galego, só o semanario Sermos Galiza veu suplir o espazoque deixara A Nosa Terra. Pola contra si podemos atopar diversas publicaciónsdixitais (Praza Pública, Sermos Galiza, A Nosa Terra, Dioivo...).

24. 25. No que respecta á radio e aos medios audiovisuais, que son osque actualmente presentan un maior grao de penetración e influencia nasociedade, a situación non é moi diferente. Actualmente, contamos cunhaúnica emisora que emita integramente en galego, a Radio galega (ademaisdalgunhas outras de carácter local de menor relevancia). Nas demais, tantonas públicas como nas privadas, a presenza do castelán é case total. Unhaproba de que neste sector a situación non mellorou foi a desaparición deRadio 4 que emitía totalmente en galego; outra proba de que a situacióntampouco está a mellorar hoxe é que a creación de Radio Galega Músicacolocouse ao servizo da música foránea, sen apenas presenza da músicaque actualmente se fai no país.Na televisión, o galego só aparece de maneira habitual naprogramación da TVG, creada en 1985, e nalgunhas conexións territoriaisde TVE-1 e TVE-2 en Galicia. No resto da programación destas canlespúblicas, así como nas privadas Antena 3, Tele 5 e A Sexta ou naamplísima banda de emisións vía satélite, o galego simplemente non existe.A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.

25. 26. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.No final do séc. XX, a presenza do galego era mínima tanto nosprogramas informáticos como en Internet. Pero, grazas a iniciativasextraoficiais, desde o ano 1996 até hoxe, podemos dicir que a Rede é o espazopúblico moderno que máis se serve do galego. A administración autonómicacomezou nos inicios do séc. XXI a prestar servizos en liña ao cidadán. Desdeentón apareceron numerosas páxinas web en galego e introducíronse osprimeiros buscadores e portais especializados en temática galega, entre os quedestacou Vieiros, o primeiro en ser creado, ou o xerador de blogues Blogaliza.Entre as 20 linguas do mundo máis utilizadas no "tuenti" atopamos o galego.Outro dos campos nos que o galego ten aínda un longo percorrido porandar é o da publicidade. A pesar de que as enquisas manifestan unha boadisposición do consumidor galego cara á publicidade en galego (catro de cadacinco galegos son partidarios do emprego da nosa lingua nos anunciospublicitarios), as empresas continúan a mostrar un grande receo a deixar deusar o castelán. Obsérvase así que mesmo na programación da TVG o casteláné claramente maioritario, a pesar de estaren primados economicamente osanuncios en galego.

26. 27. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.A oficialidade supuxo un importante paso adiante no terreo legal e institucional noproceso de incorporación do galego a todos os campos da sociedade: adquire orango de lingua vehicular en todas as actuacións da administración autonómicae local. Recupérase a súa presenza na esfera administrativa e institucional quenon coñecía desde a Idade Media. Hoxe en día o funcionamento administrativo deinstitucións como a Xunta de Galicia ou o Parlamento galego desenvólvesehabitualmente en lingua galega, nas relacións escritas (formularios, comunicados,disposicións oficiais...), non nas relacións orais por parte do funcionariado e altoscargos, que manifestan aínda un grao de castelanización moi elevado.Na administración local obsérvase unha lenta tendencia cara ao uso do galego nadocumentación oficial (convocatorias, bandos, resolucións, anuncios...). Se ben, aideoloxía do grupo político predominante determina que nun organismo da admón.se empregue galego ou castelán.É de destacar a oposición sistemática dalgúns concellos a aplicar a lexislaciónvixente. Algúns casos chamativos son os concellos de A Coruña, Ponteareas ou aPobra do Caramiñal que continúan incumprindo a lexislación sobre toponimia, aoempregar os seus topónimos respectivos na forma castelanizada.

27. 28. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.A actividade pública dos partidos políticos hoxe desenvólvese en galego.Isto, que empezou por ser unha práctica militante por parte de minoríasnacionalistas nas décadas de 1960 e 1970, foi asumido progresivamentepolas demais ideoloxías, esencialmente desde o recoñecemento oficial daautonomia galega. Aínda así, o grao de coherencia no seu uso é moi distintoduns grupos políticos a aoutros: móvese entre o emprego do galego por unhaconvición real de que só se pode defender un país a partir do respecto evaloración da súa propia lingua e un uso populista condicionado por unhasesixencias esencialmente electoralistas.Estase deste xeito a consolidar entre certos representantes políticos e cargospúblicos unha especie de diglosia invertida, de características contrarias átradicional: falan galego nos contextos formalizados (intervencións noparlamento, nas roldas de prensa, perante as cámaras de televisión...) ecastelán nos contactos administrativos internos e nos contextos informais.Estes feitos permítennos falar dun uso ritual ou protocolario ou litúrxico dogalego. Máis que un sinal de normalización, este comportamento representaun novo risco para unha recuperación real da lingua.

28. 29. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.Na actualidade, a actividade cultural é un dos sectores onde o galegoexperimentou un maior fortalecemento. Ademais de conservar o seu carácter devehículo oral da cultura popular, a súa importancia como soporte da culturaescrita foi medrando nas últimas décadas. Hoxe existe xa un importante mercadopara o libro en galego. Contribúen positivamente neste proceso o aumento delectores potenciais en galego a raíz da progresiva implantación da nosa lingua nosistema sistema educativo e nos medios de comunicación. O número de librospublicados en galego aumenta de ano en ano (2156 libros en 2001, 1231 librosen 1998, 577 libros en 1990 ou 218 libros en 1982). Con todo, o castelán segue aser claramente dominante. É o idioma dos libros escritos noutras linguas.O teatro consolidouse nos últimos anos como un dos sectores melloridentificados coa nosa lingua. No cinema, a situación é ben distinta. Asexperiencias desenvolvidas neste campo, como Sempre Xonxa, Continental,Fisterra, Fronteira sur, Trece badaladas, O lapis do carpinteiro, 18 comidas,Pradolongo e algunha outra, representan intentos interesantes, pero unhaestrutura empresarial por consolidar. Se ben é importante resaltar a boa saúde daque comezaran a gozar as curtametraxes e o cinema de animación antes da criseeconómica.

29. 30. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.No campo da relixión, a pesar de que a Igrexa foi sempre unhainstitución que se sentiu moi vinculada á sociedade galega,paradoxicamente foi tamén unha das que se mostrou nos usoslingüísticos máis afastada desta sociedade. A excepción ven dalgúnssectores máis progresistas do clero e de certas asociacións de cristiáns(Irimia). O número de misas que actualmente se celebran en galegonon supera o 15%, sendo no ámbito rural onde o castelán é máispredominante. Trátase dunha práctica lingüística aínda máissorprendente se temos en conta que a inmensa maioría dos cregosgalegos (por riba do 80%) declaran ser galego-falantes habituais. Osrepresentantes máximos da xerarquía católica empregan sempre ocastelán nas intervencións públicas e nos documentos pastorais.

30. 31. A SITUACIÓNACTUAL DA LINGUA.Nas organizacións empresariais, os usos lingüístivos estáncondicionados pola composición social e polos hábitos decomportamento da clase á que pertencen os seus integrantes. É unsector moi remiso ao emprego do idioma galego. Sirva como anécdotailustrativa a petición que en 1984 facían os empresarios ourensáns deque unha carta da INTG "les sea traducida al cristiano" por estar escrita"en un idioma que desconocemos totalmente".O mundo da economía e das finanzas, integrado nas estruturaseconómicas estatais, desenvólvese igualmente case con exclusividadeen castelán. Só se ve un certo grao de galeguización nalgúns ámbitosrelativos ao contacto co público, como a correspondencia cos clientesou a publicidade, debidos en boa parte á resposta a iniciativas denormalización do sector promovidas por grupos non institucionais, comoA Mesa pola normalización lingüística ou á Coordinadora Galega deEquipos de Normalización e Dinamización da Lingua (CGENDL).

31. 32. CONCLUSIÓNSEVOLUCIÓN DALINGUA HABITUAL ENGALIZADESDE 1924 ATÉ 1974(MONOLINGÜISMO)

32. 33. CONCLUSIÓNS1. LINGUA INICIAL

33. 34. CONCLUSIÓNS2. LINGUA HABITUAL

34. 35. CONCLUSIÓNS3. COMPETENCIAS LINGÜÍSTICAS

35. 36. CONCLUSIÓNS4. LINGUA NO ENSINO

36. 37. CONCLUSIÓNS5. ACTITUDE LINGÜÍSTICA

37. 38. CONCLUSIÓNSGALEGOGALEGOCASTELÁNCASTELÁNDIGLOSIADIGLOSIAINVERTIDACONTEXTOS FORMAISCONTEXTOS INFORMAISCONTEXTOS FORMAISCONTEXTOS INFORMAIS

38. 39. CONCLUSIÓNS

39. 40. CONCLUSIÓNS

40. 41. FONTES* O galego e as leis. Pilar García Negro (Ed. DoCumio).* Lexislación da lingua galega. Xunta de Galicia.* Constitución Española (1978).* Estatuto de Autonomía (1981).* Lei de Normalización Lingüística (1983).* Carta europea das linguas... (1992/2001)* Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega(2004)* Mapa Sociolingüístico de Galicia (2010)* Libro de apoio (Consorcio Editorial)

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. O GALEGOHOXEPasado recente, presente e futuro da linguagalega. 35 anos de aparente normalidadedemocrática.De 1978 a 2013 3. CONTEXTO HISTÓRICO 4. CONTEXTO HISTÓRICO 5. LEXISLACIÓNA aprobación da Constitución Española de 1978 abriu unha nova etapade recoñecemento do plurilingüismo no Estado españolrecoñecemento do plurilingüismo no Estado español e deimportantes dereitos para as linguas distintas do castelán.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. 1. As funcións sociais da lingua. Conflito e diglosia. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos.

2. 2. As funcións sociais da lingua. Lembra! !

3. 3. As funcións sociais dunha fingua son en realidade funcións xerais de relación social realizadas mediante a lingua, Entre as distintas maneiras en que unha lingua pode concretar a función comunicativa no seo dunha sociedade salientamos as seguintes: Función de identidade Función cultural Función institucionalFunción local Función laboral Función familiar

4. 4. Función de identidade A lingua opera como vehículo de articulación interior do pensamento propio.

5. 5. Función familiar A lingua fálase na casa, de portas adentro, cos pais, cos irmáns. Repárese en que a familia é o espazo da primeira socialización, aquela en que o individuo aprende parte das pautas que gobernarán a súa vida adulta, incluídas as lingüísticas. Entre nós, o galego sobreviviu como lingua familiar durante séculos. Fóra da casa, os adultos falaban galego só ás veces (dependendo do contexto e do interlocutor: diglosia) ou nunca.

6. 6. Función laboral A mudanza da lingua familiar no ámbito laboral acontece adoito en lugares onde existen varias linguas en contacto.

7. 7. Función local O idioma emprégase con normalidade nos contactos diarios entre persoas do mesmo contorno (amigas, veciñas, coñecidas). En Galicia, o cambio de lugar de residencia carrexou durante moito tempo unha mudanza de lingua, de xeito que cando os habitantes do rural marchaban á capital cambiaban o galego polo castelán. - De andar a servir se me esquenció de todo el jallego. - Vaites, vaites.

8. 8. Función institucional Un idioma cumpre a función institucional cando é empregado polos cidadáns para se comunicaren coas institucións políticas e administrativas. En determinados ámbitos (o xudicial, por exemplo), a presenza do galego segue a ser aínda cativa. Noutros, algúns persoeiros empregan o galego en público de maneira notoriamente artificial ("galego litúrxico").

9. 9. Función cultural A lingua cumpre esta función cando é empregada non só por aquelas persoas que a aprenderon orixinariamente como lingua inicial (L1) senón por cidadáns doutros países que a aprenderon voluntariamente como segunda lingua (L2). Parte da relevancia que o inglés mantén nos nosos días como lingua de cultura internacional apréciase na cantidade de individuos de lingua orixinaria non inglesa que se esforzan en aprendelo como L-2.

10. 10. SÉCULO XX ESPAÑOL GALEGO cultural institucional local laboral familiar identidade internacional 0 20 40 60 80 100 ExerciciosExercicios

11. 11. Características sociolingüísticas das tres primeiras etapas do século XX. A castelanización global da sociedade aumenta. O español segue a medrar entre os habitantes de núcleos urbanos. Nisto inciden diversos factores como:  relativo crecemento urbano,  expansión das clases medias vinculadas ó sector servicios,  progresiva xeneralización do ensino,  aparecemento dos grandes medios de comunicación de masas.

12. 12. Realizar un traballo de investigación sobre cál é a situación actual do galego nos medios de comunicación. Para realizar este estudio debes facer un seguimentos de varios xornais galegos -cando menos que sexa de tres xornais- de ámbito rexional, provincial, comarcal ou local durante un período mínimo dunha semana. Cos datos obtidos deberás analizar: o tanto por cento de información que aparece en galego e en castelán; o tipo de novas que aparecen en galego e as seccións nas que se soen inserir. Tamén se pode facer un traballo no que se aborde cal é a situación do galego nas revistas de divulgación xeral ou especializadas que empreguen parcial ou totalmente o galego.

13. 13. E1. Elaborar unha enquisa sobre o uso do galego entre todos os rapaces e rapazas do instituto e con ela facer un estudio do nivel de coñecemento e uso do galego na vila ou vilas que incide o centro. 2. Fai un breve informe sobre as campañas de Normalización lingüística que se realicen nalgún secto da túa vila (concello, comercio, ensino, medios de comunicación, igrexa...)

14. 14. O conflito lingüístico. Definición causas e consecuencias.

15. 15. O ser humano é un ser social que convive con outros membros no seo dunha sociedade. A sociedade humana existe porque as persoas que as conforman se relacionan entre si a través dun mesmo sistema de comunicación. Agora ben, non todos falamos a mesma lingua, pois os pobos somos diferentes.

16. 16. A diversidade lingüística é tan grande que atopamos 3000 linguas diferentes

17. 17. Neve * Schnee (al) * Neu (cat) * Neige (fr) * Snow (ingl) * Neve (it) * Neve (pt) * Snö (sueco) * ninge (rom) Na linguaxe esquimó temos para esta palabra: aniu (neve no chan), kanevvluk (neve lixeira), murvaneq (neve suave e profunda), natquik (neve en remuíño), nevluk (neve pegañenta), qanis, quineq (neve sobre a auga), nutaryuk (neve fresca), etc. Na lingua kangiryuarmiut aínda é maior o número de palabras para a 'neve caída', 'neve derretíndose', 'neve en po', 'neve caendo', etc.

18. 18. A pluralidade lingüística do planeta non é maldición bíblica, senón signo de variedade humana e de progreso. Falar dunha única lingua como universal é un feito antihistórico.

19. 19. Situación lingüística mundial. Raramente coinciden as fronteiras lingüísticas coas políticas. Hai un número 30 veces maior de linguas ca de estados.

20. 20. A adopción dunha determinada lingua como idioma oficial implica unha decisión xurídico-política (usualmente de rango constitucionalrango constitucional) que reflicta toda unha serie de actitudes precedentes, de proxectos de actuación, etc... que sería irreal disociar do acto de autoridade. Como a lingua oficial lle compete ao Estado, os cambios de status das linguas oficiais teñen que ser relacionados cos cambios na organización política. O status oficialstatus oficial dunha lingua específica non está fixado permanentemente, senón exposto a flutuacións de acordo coas circunstancias sociopolíticas.

21. 21. A lingua oficial non é sempre a lingua do grupo ou grupos lingüísticos asentados no territorio do Estado. Os países do considerado Terceiro Mundo ofrecen moitos exemplos desta situación: o inglés na India, o francés no Líbano.

22. 22. Dúas linguas nunha sociedade. Ningún Estado nace multilingüe. Cando nos atopamos dúas linguas no seo dunha sociedade, estamos ante un feito antinatural, froito das vicisitudes históricas. Miquel Siguán explica isto aludindo a tres motivos: - os procesos de expansión e unificación política. - os movementos migratorios. - os contactos internacionais.

23. 23. A existencia de máis dunha comunidade idiomática no seo dos estados a miúdo presenta unha situación de desequilibrio e desigualdade non só numérica (maioría/minoría), senón tamén xurídica (prohibición, represión, eliminación/ promoción, protección, defensa), de status (oficial/particular) e de emprego. Esta realidade cristaliza nun conflito lingüístico.

24. 24. No enfoque da realidade multilingüe caben dúas opcións: * eliminación directa ou indirectamente das linguas minorizadas en favor da que o Estado define coma "nacional" e "oficial": uniformismo. * recoñecemento desas linguas a través do seu recoñecemento formal coma idiomas oficiais ou eventualmente nacionais. Cada comunidade debe manter, conservar e facer progresar a súa lingua, establecendo unha segunda para se comunicar con individuos doutra comunidade: ecoloxismo lingüístico.

25. 25. O ideal do equilibrio lingüístico consiste en que todas e cada unha das linguas desempeñen no seu territorio propio a totalidade das funcións posíbeis para calquera idioma.

26. 26. Substitución lingüísticaSubstitución lingüística

27. 27. "...o alumno que chega á escola falando a lingua de maior prestixio, e na escola o sistema educativo imponlle a adquisición dunha nova lingua. Se nestas circunstancias o alumno se manifesta disposto a emprender a aprendizaxe dunha segunda lingua, esta non significará ningunha ameaza para o seu status lingüístico privilexiado, xa que fala a lingua prestixiosa e seguirá falándoa. A posibilidade dun fracaso na aprendizaxe da segunda lingua non lle producirá ningunha perda de prestixio. Nestas condicións a súa actitude diante das dúas linguas pode ser positiva e as aprendizaxes refórzanse mutuamente. Para estes alumnos o proceso de educación bilingües terá efectos aditivos.

28. 28. ... se nun primeiro momento a lingua cumpre funcións primordialmente afectivas, nun estado posterior troca a función da linguaxe, para enlazar directamente co desenvolvemento cognitivo. Se un neno chega á escola cun uso cognitivo da linguaxe aínda feble, e alí recibe a proposta dunha lingua distinta, e se coincide que o neno pertence a unha familia ou grupo social que minusvalora a súa propia lingua, e ademais non a utiliza en funcións cognitivas, nin tampouco na escola é estimulado a utilizar a súa lingua para funcións cognitivas, senón que a escola insta ó neno a utilizar coma única lingua para as funcións cognitivas a segunda, prodúcese entón unha fractura no desenvolvemento lingüístico, con resultados negativos para ambas as dúas linguas." Mackey/Siguán 1986.

29. 29. CUESTIÓNS: 1. Busca no dicionario as palabras subliñadas no texto. 2. ¿Que ambiente lingüístico describe o texto? Cita outros países ou comunidades onde tamén se produza esta situación. 3. Extrae as ideas principais do texto. 4. Fai unha valoración crítica destas ideas.

30. 30. Miguel Siguán propón chamar bilingüe ao individuo que é quen de empregar dúas ou máis linguas en calquera situación e con parecida facilidade e eficacia.

31. 31. individual territorialsocial bilingüismobilingüismo

32. 32. Do punto de vista individualindividual o bilingüismo é a capacidade que posúe un individuo para comunicarse coa mesma facilidade en dúas linguas. O problema xorde ao determinar o grao de dominio de ambas as dúas linguas atendendo tanto ao código oral coma escrito.

33. 33. Do punto de vista socialsocial falamos de bilingüismo cando no seo dunha comunidade se empregan dúas linguas diferentes como medio de comunicación, sendo condición indispensábel que unha parte importante dos individuos desa sociedade sexan bilingüesbilingües. Se isto non se cumpre, estamos ante un fenómeno de colingüismo.

34. 34. Un exemplo disto é o caso belga. En BélxicaBélxica existen oficialmente varias comunidades lingüísticas: no norte, en Flandes, fálase flamengo, mentres que no sur, na Valónica, as linguas utilizadas son o valón e o francés. En Bélxica recoñécense catro rexións lingüísticas, cada unha cun territorio determinado. Tres delas son monolingües: a flamenga, a francesa (cos valóns falantes) e a xermana. Só na capital, Bruxelas, recoñecen o bilingüismo franco-flamengo; agora ben, a poboación non é maioritariamente

35. 35. Tanto uns coma outros desenvolven a súa vida social nun dos sistemas sociais, con locais onde se atopan falantes dunha ou outra lingua, asociacións profesionais ou recreativas distintas, servizos públicos separados ou con ventás distintas segundo a lingua... e o que é máis significativo, con dous sistemas escolares distintosdous sistemas escolares distintos onde non ten éxito a promoción do idioma alleo.

36. 36. Cando nunha zona bilingüe a maioría dos falantes prefire utilizar unha lingua ou outra dependendo das situacións, prodúcese unha situación de diglosia. lingua A ou dominante é a que se emprega nas situacións máis formais lingua B ou dominada só se emprega, habitualmente, en situación coloquiais

37. 37. Hai diglosia sempre que entre as linguas non existe unha situación de equilibrio, o cal se manifesta, por exemplo, en que se opta por unha lingua para o uso familiar e outra para o ensino ou para usos máis formais. Tamén hai diglosia cando o emprego dunha das linguas implica menor consideración social.

38. 38. Hábitat Nivel cultural Nivel económico rural urbano Nos centros urbanos e nas capas sociais con status económico superior, aumenta o emprego do castelán. Esta tendencia, sen embargo, non ten exacta correspondencia se atendemos aos indicadores culturais.

39. 39. O castelán preséntase como a lingua prestixiosa, a da cidade e das clases dominantes, dos usos formais e do futuro, do progreso

40. 40. o galego chega a identificarse co mundo rural ou mariñeiro, os espazos non urbanos, os usos non formais e a tradición, o pasado...

41. 41. DIGLOSIADIGLOSIA O individuo pode tomar actitudes tales como as de: *aceptar que as dúas linguas teñen funcións sociais distintas. * intentar identificarse co grupo lingüístico preponderante e tratar de asumir esa lingua preponderante coma se fose a súa primeira lingua. *manterse fiel á súa primeira lingua (Ambigüidade : actitudes mesturadas coas acabadas de mencionar.)

42. 42. A coexistenciacoexistencia entre as dúas linguas é tensa e inestábel. Grupo monóglata en lingua foránea Grupo diglósico Grupo monóglata en lingua propia GlotofaxiaGlotofaxia

43. 43. Os procesos normalizadores dependen de: acción institucional da comunidade, materializada a través do poder políticopoder político acción individualindividual, derivada da vontade de ser das persoas que conforman a sociedade da accións colectiva non institucionalcolectiva non institucional daqueles individuos que se agrupan para levar a cabo o proceso normalizador

44. 44. Substitución lingüística Normalización lingüística desaparición do galego en beneficio do castelán A súa consideración como unha ferramenta comunicativa propia do noso país, manifestación do noso ser cultural, e o seu emprego xeneralizado libre de prexuízos.

45. 45. O obxectivo final dun estado multilingüe e democrático non é "promover o bilingüismo" senón garantir agarantir a utilización de dúas ou máisutilización de dúas ou máis linguas na comunidade políticalinguas na comunidade política asegurando o seu futuroasegurando o seu futuro. Garantir a utilización de dúas ou máis linguas asegurando o seu futuro. Asegurando oAsegurando o seu futuroseu futuro

46. 46. A única alternativa posíbel para a supervivencia das linguas é a normalizaciónnormalización lingüísticalingüística, isto é, facer da lingua o vehículo normal de comunicación dunha sociedade. Cada lingua debe cumprir no seu territorio propio a totalidade de funcións posíbeis.

47. 47. Por outro lado, estudios sociolingüísticos sobre os niveis de coñecemento e uso do galego revelan que é entendido pola xeneralidade da poboación, que ademais é capaz de falalo; pero só posúen competencia escrita menos da metade dos falantes. O analfabetismo en galegoO analfabetismo en galego é xeral entre os adultos aínda que, gracias á súa introdución no ensino, as novas xeracións están adquirindo destrezas de lecto-escritura no idioma propio.

48. 48. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos.

49. 49. Que son os prexuízos? * Son xuízos de valor sen base suficiente emitidos sobre unha lingua ou sobre os falantes dela co propósito de provocar o seu rexeitamento.

50. 50. Os prexuízos lingüísticos non son innatos No discurso Polas condutas

51. 51. Estes prexuízos son moi variados e atéstanse so formulacións diversas, aínda que teñen un fondo común que non é outro máis que o desprezo pola diferenza e o afán de asimilación

52. 52. Prexuízos estéticosPrexuízos estéticos linguas suaves vs. ásperas (serán, en todo o caso, os falantes os que falen). Os chistes en galego son máis graciosos

53. 53. PrexuízosPrexuízos socioeconómicossocioeconómicos _ Ese muchacho dicen que sabe muchísimo _ Sí; pero tiene un acento tan gallego! ....

54. 54. "Un can de Turquía ouvea igual que un can de Dinamarca; un cabalo das Pampas arxentinas rincha igoal que un cabalo da Bretaña. ¿E sabedes por que? Porque os probes animaes aínda están no idioma universal..." (Castelao 1961: 43)

55. 55. PrexuízosPrexuízos socioculturaissocioculturais

56. 56. o emprego do galego como un sinal de descortesía ou de faltao emprego do galego como un sinal de descortesía ou de falta de educaciónde educación en determinados contextos: 1)O galego como desconsideración cara ás persoas descoñecidas (de asumirmos iso, estariamos reservando para o galego un papel totalmente subordinado como lingua inferior condenada á progresiva desaparición). 2) Renuncia ao uso do galego por respecto ás persoas foráneas.

57. 57. O galego non serve para o rock / pop

58. 58. PrexuízosPrexuízos sociopolíticossociopolíticos

59. 59.  O galego, imposición dunha minoría política intolerante (tanto a Lei de normalización lingüística como o Plano xeral de normalización da lingua galega, por exemplo, foron aprobados por unanimidade no Parlamento galego).  A imposición do galego no sistema educativo (todas as materias teñen o mesmo grao de imposición; sería como falarmos en Inglaterra da imposición do inglés).  Como antes se impuxo o castelán, agora quérese da mesma forma impor o galego (moita xente foi ridiculizada, castigada e inclusive nalgún caso asasinada por falar ou defender o galego: deuse un só caso á inversa?).

60. 60.  Os nenos e nenas non gostan da materia de lingua galega (e gostan das outras materias?; aquelas crianzas que menosprezan o galego están a proxectar o desprezo das persoas maiores do seu contorno).  O castelán tamén é lingua propia da Galiza (que o castelán é tan galego como o galego resulta unha contradictio in terminis; sería como dicir que o queixo de Castela é tan galego como o do país porque tamén o consomen persoas galegas).

61. 61. Libro que hai que ler

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. As funcións sociais da lingua. Conflito e diglosia. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos. 2. As funcións sociais da lingua. Lembra! ! 3.

# data[].attributes.attachment_link.title
O castelán lingua de pobres en Estados Unidos

# data[].attributes.attachment_link.description
Un mozo cun currículum excelso acode a unha entrevista laboral para ocupar un importante cargo. Todo indica que o posto será para el, ata que abre a boca... e fala galego. (Un joven con un currículum excelso acude a una entrevista laboral para ocupar un importante cargo.

# data[].attributes.body
O Presidente menospreza o noso idioma

# data[].attributes.attachment_link.title
O embaixador xaponés fala en galego e o presidente da Xunta en castelán

# data[].attributes.headline
DE LINGUA DE PRESTIXIO A LINGUA MINORIZADA

# data[].attributes.subject
DE LINGUA DE PRESTIXIO A LINGUA MINORIZADA

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

Breve historia do paso da lingua galega de prestixio a minorizada

1. 1. O galegOO galegO:: de lingua de prestixiOde lingua de prestixiO a lingua minOrizada.a lingua minOrizada.

2. 2. As orixesAs orixes:: * Nace no s. IX d.C.Nace no s. IX d.C. (latín+linguas de(latín+linguas de substrato e superestrato)substrato e superestrato) * Xa no s. XI vai substituíndo ao latín nos textosXa no s. XI vai substituíndo ao latín nos textos escritos.escritos. * Convértese na única lingua empregada por todaConvértese na única lingua empregada por toda a poboacióna poboación latín só en textos escritoslatín só en textos escritos de carácter culto.de carácter culto.

3. 3. IDADE MEDIAIDADE MEDIA ALTA IDADE MEDIA s. V - s.XI BAIXA IDADE MEDIA s. XII - s.XV Nacemento das linguas románicas s. VIII-IX Nacemento das literaturas románicas s.XI-XII-XIII

4. 4. O galego na Idade MediaO galego na Idade Media -ss. XII-XIII. XII-XIII:: esplendoresplendor * lingua de cultura + latínlingua de cultura + latín * falado por toda a poboaciónfalado por toda a poboación * 1ºs textos en galego1ºs textos en galego: documentos notariais,: documentos notariais, testamentos, contratos.testamentos, contratos. * literaturaliteratura: cantigas de amor, amigo e escarnio: cantigas de amor, amigo e escarnio * cantigas de Santa María: Afonso X o Sabio.cantigas de Santa María: Afonso X o Sabio. * LinguaLingua totalmente normalizadatotalmente normalizada: usos sociais extensos: usos sociais extensos

5. 5. Lingua deLingua de reisreis O GALEGO NA IDADE MEDIAO GALEGO NA IDADE MEDIA Lingua doLingua do Séculos IX-XV 700 anos de Normalidade lingüística Galego: idioma para a educación dos reis Galego: lingua lírica de poetas non galegos Sociedade galega medieval: monolingüe en galego

6. 6. O GALEGO NA IDADE MEDIAO GALEGO NA IDADE MEDIA DoDo monolingüismomonolingüismo áá substituciónsubstitución lingüísticalingüística s.IX - s.XI Galego: lingua oral Galiza: monolingüe en galego s.XII - s.XV s.XII Galego: lingua oral e lingua escrita (Primeiros textos literarios: 1196) s.XIII Galego: lingua literaria da PI (Inicio da castelanización do poder: Fernando VII e Afonso X) s.XIV s.XV Galego: comeza a súa decadencia. Galiza: sen corte e sen chancelería. Morte do Conde de Barcelos en1350. Fin da escola trobadoreca gal-port. Galego: lingua do pobo. Castelán: lingua do poder. Galiza: sometida á coroa de Castela.

7. 7. Orixe do conflito: s. XIV-XVOrixe do conflito: s. XIV-XV * Comezan loitasdinásticas.Comezan loitasdinásticas. * Galiciaapoianobrezaperdedora.Galiciaapoianobrezaperdedora. * Entran nobreseeclesiásticosforáneos. (cortecastelá)Entran nobreseeclesiásticosforáneos. (cortecastelá) * Traen o castelán.Traen o castelán. * S. XV: RRCC "proceso dedomaecastración deS. XV: RRCC "proceso dedomaecastración de Galicia"Galicia" * Asóciase:Asóciase: - Castelán usosformaiseclasesaltas- Castelán usosformaiseclasesaltas - Galego: usosinformaiseclasesbaixas.- Galego: usosinformaiseclasesbaixas. * Linguaforáneadominante/linguaautóctonaLinguaforáneadominante/linguaautóctona minorizadaminorizada (castelán)(castelán) (galego )(galego )

8. 8. A RecuperaciónA Recuperación:: --S. XVIIIS. XVIII: a Ilustración: a Ilustración primeiras voces enprimeiras voces en defensa da lingua (reclámase o seu uso endefensa da lingua (reclámase o seu uso en Administración, Ensino e Igrexa)Administración, Ensino e Igrexa) --S.XIX: RexurdimentoS.XIX: Rexurdimento (Rosalía, Curros Enríquez,(Rosalía, Curros Enríquez, Eduardo Pondal)Eduardo Pondal) - a) Gramáticas, dicionarios, historias de Galicia.a) Gramáticas, dicionarios, historias de Galicia. - b) Uso da lingua como arma de defensa e reivindicación.b) Uso da lingua como arma de defensa e reivindicación.

9. 9. s. XX-XXI: estatus legals. XX-XXI: estatus legal 1º terzo1º terzo:: Grupo NósGrupo Nós (Castelao, Risco,(Castelao, Risco, Cuevillas...)Cuevillas...) - Emprego en actos públicos: conferencias,Emprego en actos públicos: conferencias, mitins, discursos.mitins, discursos. - Novos dicionarios e gramáticas (breves peroNovos dicionarios e gramáticas (breves pero de certa importancia)de certa importancia) - Emprego literario: rexurdir da prosa (novela,Emprego literario: rexurdir da prosa (novela, ensaio e relato breve) e teatro.ensaio e relato breve) e teatro. - Non normativizada e pouco normalizada.Non normativizada e pouco normalizada.

10. 10. A Guerra Civil e a posguerraA Guerra Civil e a posguerra:: a longa noite de pedra.a longa noite de pedra. * Represión política, social e lingüística.Represión política, social e lingüística. - Exilio, fusilamentosExilio, fusilamentos * Imposición do castelánImposición do castelán prohibición deprohibición de usar o galego.usar o galego. - No ensinoNo ensino - Na AdministraciónNa Administración - Medios de ComunicaciónMedios de Comunicación - Só ámbito familiar (aumentan os prexuízos e oSó ámbito familiar (aumentan os prexuízos e o sentimento de autoodio)sentimento de autoodio)

11. 11. Fin da ditaduraFin da ditadura:: novos vieirosnovos vieiros * Anos 70-80.Anos 70-80. - débil presenza no ensino universitario.- débil presenza no ensino universitario. - materiais para o seu estudo- materiais para o seu estudo - democracia=liberdade lingüística- democracia=liberdade lingüística - 1978: Constitución Española (lingua- 1978: Constitución Española (lingua oficial)oficial) - pouco uso oral, castelán lingua A/galego lingua B- pouco uso oral, castelán lingua A/galego lingua B - perda intraxeracional de falantes.- perda intraxeracional de falantes. - prexuízos importantes.- prexuízos importantes. - Estatuto de Autonomía (1981)----lingua propia- Estatuto de Autonomía (1981)----lingua propia - Lei de Normalización Lingüística (1983)- Lei de Normalización Lingüística (1983)

12. 12. Actualidade.Actualidade. * Lingua normativizada : posúe normativa oficial, abondosa eLingua normativizada : posúe normativa oficial, abondosa e importante produción literaria, presenza destacada na internet.importante produción literaria, presenza destacada na internet. * Aínda sofre desprestixio social e moitos prexuízos (usos informais,Aínda sofre desprestixio social e moitos prexuízos (usos informais, ideolóxicosideolóxicos asociada a unha determinada opción política...)asociada a unha determinada opción política...) * Escasa presenza medios de comunicación (prensa, radio...)Escasa presenza medios de comunicación (prensa, radio...) * Mocidade e mundo urbano: uso reducido.Mocidade e mundo urbano: uso reducido. * Maior coñecemento da lingua galega e menor emprego activo.Maior coñecemento da lingua galega e menor emprego activo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on Breve historia do paso da lingua galega de prestixio a minorizada 1. O galegOO galegO:: de lingua de prestixiOde lingua de prestixiO a lingua minOrizada.a lingua minOrizada. 2. As orixesAs orixes:: * Nace no s. IX d.C.Nace no s. IX d.C. (latín+linguas de(latín+linguas de substrato e superestrato)substrato e superestrato) * Xa no s.

# data[].attributes.attachment_link.title
Avergoñeime de falar galego || Lady Avellana Viajes

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
carta europea de linguas rexionais e minorizadas

# data[].attributes.attachment_link.description
Descríbese o marco legal que promove e defende o uso do galego

# data[].attributes.attachment_link.title
2.4.1 Lexislación esencial sobre a lingua galega (aspectos teóricos) | A lingua e as súas variedades

# data[].attributes.attachment_link.description
Serve como desenvolvemento á Lei de Normalización Lingüística de 1983.

# data[].attributes.body
prexuízos

# data[].attributes.attachment_link.title
LOS GALLEGOS NO SABEN GALLEGO (Entrevistas) | Tworumbel

# data[].attributes.body
LEXISLACIÓN DA LINGUA GALEGA