# data[].attributes.headline
Sheet #2 voor de presentatie voor de bestuursvergadering van 28-01-2022

# data[].attributes.subject
Sheet #2 voor de presentatie voor de bestuursvergadering van 28-01-2022

# data[].attributes.headline
Sheet #1 voor de presentatie voor de bestuursvergadering van 28-01-2022

# data[].attributes.subject
Sheet #1 voor de presentatie voor de bestuursvergadering van 28-01-2022

# data[].attributes.headline
Column Bert Imminga over het ontwikkelen van een  kwaliteitszorgmodel met betrokkenheid van het primair proces

# data[].attributes.subject
Column Bert Imminga over het ontwikkelen van een  kwaliteitszorgmodel met betrokkenheid van het primair proces

# data[].attributes.body
Zorgen voor de best denkbare onderwijskwaliteit (en de borging hiervan) bij al die opleidingen is een taak en een verantwoordelijkheid die alleen onze onderwijsteams, elk op hun eigen manier en volgens een eigen gedeelde visie, in goede banen kunnen leiden. Niet voor niets zijn we er bij ROC van Twente van overtuigd dat innovatiekracht laag in de organisatie zit. We moeten onze docenten invloed en keuzevrijheid geven om hun onderwijs zo in te richten dat het past bij de branche, de specifieke doelgroep en het ontwikkelingsstadium van hun eigen team. Ik en mijn mede-adviseurs kunnen uiteraard advies geven, maar de beslissing en dus ook de verantwoording ligt in de lijn, bij de teams.

Een kwaliteitszorgmodel voor en door het mbo kun je niet ontwikkelen zonder het primaire proces er vanaf de start bij te betrekken - Kwaliteitsnetwerk MBO (kwaliteitsnetwerk-mbo.nl)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Laat ik maar gelijk met de deur in huis vallen: ik ben een kantoormens. Weliswaar heb ik in een grijs verleden ruim 10 jaar les gegeven op een meao-school, maar toch: vanuit mijn kantoortje mag ik me bemoeien met de kwaliteitszorg van ROC van Twente. Dat werk kan ik, kantoormens, alleen maar goed uitvoeren als ik regelmatig input krijg uit de praktijk. Waarom ik dit zo schrijf? Omdat ik vind dat bij grote onderwijsontwikkelingen altijd ruggenspraak moet zijn met de mensen die deel uitmaken van het primaire proces. Te vaak hoor ik dan: 'Laat dat nou aan de experts over! Daar moeten we onze docenten niet mee lastig vallen...' In deze blog vertel ik waarom we dat nou juist wél moeten doen, zeker bij zoiets belangrijks als de ontwikkeling van het Referentiewaardenmodel.
Er wachten ons, als mbo-sector, spannende tijden. We willen immers een kwaliteitszorgmodel ontwikkelen voor en door de sector. Met dit model leggen we het eigenaarschap voor het borgen van kwaliteit veel meer dan voorheen neer bij onszelf, de mbo-instellingen. Doordat er meer nadruk komt op de horizontale verantwoording aan alle stakeholders in de regio, hoeft de externe toezichthouder - de Inspectie - straks in de verticale kolom minder te doen en kan een stapje terug doen. Als je dit zo verwoordt, klinkt het als een zeer waardevolle ontwikkeling. Maar als ik de term 'Referentiewaardenmodel' of 'kwaliteitszorgmodel' laat vallen, krijg ik vaak van collega's die dit voor het eerst horen als reactie 'Welke idioot heeft dit nu bedacht?', al snel gevolgd door een 'Ik zit echt niet te wachten op een dubbele toezichtlast!'.

Ik snap die reactie wel. Want er is het laatste anderhalf jaar maar erg weinig over dit kwaliteitszorgmodel gecommuniceerd. Noch door de MBO Raad, noch door de leden van al die Colleges van Bestuur die in mei 2020 tijdens de ALV van de MBO Raad akkoord zijn gegaan met deze route naar meer eigenaarschap bij de borging van kwaliteitszorg. Waardoor het voor velen lang onduidelijk is gebleven (of nog steeds is) waarom het nou zo'n verstandige stap is, waarom het urgent is om hier nú mee aan de slag te gaan en hoe dit model zich nou verhoudt met het toezicht van de Inspectie. Het kostte me zelf ook aardig wat moeite om dat allemaal te ontdekken, maar ik kan als beleidsadviseur Onderwijs & Kwaliteitszorg bij een groot ROC gelukkig tijd vrijmaken om me hier in te verdiepen. Een luxe die velen missen. En zonder de juiste informatie kijk je toch anders naar iets wat eigenlijk heel goed is.

Een actuele en een structurele reden
Dat er zo weinig over het Referentiewaardenmodel is gecommuniceerd, heeft twee hoofdredenen. De eerste is actueel van aard, de tweede structureel. Eerst de actuele: corona (what else?). De bovengenoemde ALV was in mei 2020, zo'n twee maanden na het uitbreken van de pandemie. Een paar maanden later, in oktober 2020, startte een coalitie van het Kwaliteitsnetwerk op verzoek van de MBO Raad met haar verkenning en de aanzetten tot het kwaliteitszorgmodel. Ik mocht toetreden tot deze coalitie Referentiewaarden en wilde graag input ophalen bij de mensen die straks de verantwoordelijkheid en het eigenaarschap voor het borgen van kwaliteit van hun opleidingen dragen: de teammanagers en hun teamleden. Maar telkens als ik aan ons College van Bestuur of mijn direct leidinggevende vroeg of ik een sessie kon beleggen, kreeg ik te horen dat ik het primaire proces toch vooral met rust moest laten. Want die mensen hadden het al superdruk met het gaande houden van de dagelijkse operatie. De focus lag op corona en op het heden; op een lange-termijn-onderwerp zaten ze echt niet te wachten. Nee, val ze maar niet lastig...

Een kreet die ook past bij de tweede reden van de al te karige communicatie: nog te vaak krijg ik bij ontwikkelingen die toch echt een enorme impact hebben op het primaire proces te horen dat we zoiets toch vooral aan - vaak externe - experts moeten overlaten. Een nieuw onderwijsgebouw? Een kwaliteitszorgmodel? 'Laten we daar onze docenten niet mee lastig vallen, daar zijn toch experts voor?' Tja, uiteraard heeft zo'n clubje deskundigen verstand van zaken. Hun adviezen zijn kundig en noodzakelijk, maar dat is de input vanuit het primaire proces ook. Zeker als er, zoals in de coalitie Referentiewaarden, deskundigen bij betrokken zijn die hun sporen vooral in het hbo hebben verdiend. Het mbo is immers zo anders dan het hbo. Denk alleen al aan de zeer diverse studentenpopulatie. Een niveau-2 student vraagt om ander onderwijs dan een niveau-4 student. En dan al die branches en beroepsrichtingen! Zorgen voor de best denkbare onderwijskwaliteit (en de borging hiervan) bij al die opleidingen is een taak en een verantwoordelijkheid die alleen onze onderwijsteams, elk op hun eigen manier en volgens een eigen gedeelde visie, in goede banen kunnen leiden. Niet voor niets zijn we er bij ROC van Twente van overtuigd dat innovatiekracht laag in de organisatie zit. We moeten onze docenten invloed en keuzevrijheid geven om hun onderwijs zo in te richten dat het past bij de branche, de specifieke doelgroep en het ontwikkelingsstadium van hun eigen team. Ik en mijn mede-adviseurs kunnen uiteraard advies geven, maar de beslissing en dus ook de verantwoording ligt in de lijn, bij de teams.

'Val ons alsjeblieft wél lastig!'
In mijn lange carrière heb ik dat 'Laten we onze docenten hiermee niet lastigvallen' echt te vaak gehoord. Ik ben het daar beslist niet mee eens en waarschijnlijk velen met mij. We moeten ook bij het kwaliteitszorgmodel juist het primaire proces betrekken. En wel nu. Want komend schooljaar beginnen de proeftuinen voor het Referentiewaardenmodel, zodat we dit vanaf 2025 kunnen gebruiken. Ik weet inmiddels uit eigen ervaring dat onze onderwijsteams dit een zeer belangrijk onderwerp vinden. In maart 2021 ben ik namelijk naar een vergadering van mijn ROC geweest waarbij de helft van onze onderwijsdirecteuren aanwezig was en heb daar verteld dat er iets moois in ontwikkeling is dat zonder de input van het primaire proces geen kans van slagen heeft. Ik heb hen verteld dat ik een hoge drempel ervaar om hen te benaderen omdat ze het al druk genoeg hebben met al het regelwerk rondom corona. En dat ik me ongerust maak, omdat we hier toch echt mee aan de slag moeten.

Mijn appél heeft zeker effect gehad: de directeur van één onze Colleges - het College voor Commercie & Ondernemen - heeft me kort daarna uitgenodigd om met hem en de teammanagers door te praten. Na wat extra uitleg te hebben gegeven, kreeg ik te horen dat ik deze directeur en teammanagers voortaan wél lastig mag vallen. Sterker nog: ze lieten me weten tijd vrij te willen maken om mee te denken en te experimenteren. Daar was ik ontzettend blij mee. Inmiddels is het College voor Commercie & Ondernemen aangemeld voor één van de proeftuinen die vanaf volgend schooljaar gaat experimenteren met het model. En via dit College krijg ik nu ook allerlei input van onderwijsteams. Ook andere collegae kunnen input leveren. Ik heb hiervoor in MS Teams een eigen omgeving opgezet, waar ik bijvoorbeeld relevante documenten deel. Zo ontvang ik allerlei feedback.

Het College van Bestuur gaat in gesprek
Mijn gevoel van onrust is verdwenen. We hebben hier bij ROC van Twente een mooie infrastructuur neergezet om mee te denken en mee te bouwen. Ik weet steeds beter wie ik lastig mag vallen en merk dat het Kwaliteitszorgmodel steeds meer gaat leven. Maar toen ik onlangs weer eens bij ons College van Bestuur aanklopte - bij ROC van Twente zijn de lijnen kort en de deuren open - om te vertellen dat ik graag bijeenkomsten zou willen organiseren over het Referentiewaardenmodel, kreeg ik toch weer een 'maar wacht nou even...' te horen. Op 1 augustus jl. is namelijk het nieuwe Inspectiekader verschenen. 'En nu ga jij al beginnen over nieuwe regels in 2024', aldus een van de bestuursleden. 'Ben je dan niet bang voor verwarring? Wij wel. Laten we er nou eerst voor zorgen dat iedereen het nieuwe inspectiekader kent, want daar zijn enkele belangrijke wijzigingen in aangebracht, waaronder een veel zwaardere rol voor het bestuur. Dan hebben we het later wel over conceptvoorstellen en -standaarden voor eind 2024...' Ik antwoordde dat het nú de tijd is om invloed uit te oefenen. Daarna is het te laat. De conceptstandaarden moeten klaar zijn voor de zomer 2022, want na de zomer gaan we er in de proeftuinen mee aan de slag. Dan moet er echt iets substantieels liggen...

Het gesprek hierover heeft effect gehad: binnenkort komt in het College van Bestuur aan de orde wat het nieuwe Inspectietoezichtkader nou betekent voor de rol van het bestuur en hoe we het beste kunnen anticiperen op een versterkte dialoog met alle stakeholders in de regio, een onderwerp dat, met instemming van het CvB, ook deel uitmaakt van de vierjaarlijkse herijking van onze strategische koers. Slaan we twee vliegen in één klap. En last but not least: onze voorzitter van het CvB gaat binnenkort in gesprek met de kwaliteitszorg-adviseurs uit onze Colleges over het belang van het Referentiewaardenmodel!

# data[].attributes.attachment_link.title
Een kwaliteitszorgmodel voor en door het mbo kun je niet ontwikkelen zonder het primaire proces er vanaf de start bij te betrekken - Kwaliteitsnetwerk MBO

# data[].attributes.attachment_link.description
Laat ik maar gelijk met de deur in huis vallen: ik ben een kantoormens. Weliswaar heb ik in een grijs verleden ruim 10 jaar les gegeven op een meao-school, maar toch: vanuit mijn kantoortje mag ik me bemoeien met de kwaliteitszorg van ROC van Twente.

# data[].attributes.body
Tools bij aanbeveling 4 van de leidraad 'Werken aan onderwijsverbetering':
Stimuleer samen leren in het team

# data[].attributes.body
Verbiest (2008) vat het als volgt samen: “Een professionele leergemeenschap verwijst naar het permanente samen delen, onderzoeken en verbeteren van de praktijk van leerkrachten en schoolleiding, om zo het onderwijs aan de leerlingen te verbeteren."
(citaat ingebracht door Kiki)

# data[].attributes.headline
Innovatie: Aeres onderzoekt zonnepanelen in combinatie met strokenteelt

# data[].attributes.subject
Innovatie: Aeres onderzoekt zonnepanelen in combinatie met strokenteelt

# data[].attributes.body
https://www.aeres.nl/nieuws/2022/onderzoek-naar-zonnepanelen-in-combinatie-met-strokenteelt

# data[].attributes.attachment_link.title
Aeres onderzoekt zonnepanelen in combinatie met strokenteelt

# data[].attributes.attachment_link.description
Om de klimaatdoelstellingen te halen is grootschalige inzet van duurzame energie nodig. Een interessante vraag hierbij is of je ook zonnepanelen kunt plaatsen op grond waar biologisch voedsel wordt geproduceerd. Om daar onderzoek naar te doen start in Almere het pilotproject Symbizon. De deelnemende…

# data[].attributes.headline
De Groene Veranderaar leert, innoveert en werkt bij Aeres

# data[].attributes.subject
De Groene Veranderaar leert, innoveert en werkt bij Aeres

# data[].attributes.body
https://www.aeres.nl/nieuws/2021/de-groene-veranderaar-leert-innoveert-en-werkt-bij-aeres

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De groene wereld van de agro, food en leefomgeving staat voor grote uitdagingen. Hoe produceer je verantwoord voedsel? Hoe voorkom je voedselverspilling? Hoe dring je de uitstoot van broeikasgassen, stikstof en fijnstof terug? Hoe bescherm je de biodiversiteit? Hoe zorg je voor een gezonde leefomgeving? En hoe ga je verantwoord met dieren om? Onze leerlingen, studenten, cursisten én medewerkers onderzoeken deze vragen en werken aan oplossingen voor de toekomst. Samen zijn wij Groene Veranderaars.

Invloed op de wereld van morgen

Via (cursus)onderwijs stimuleert Aeres leerlingen en studenten van alle opleidingsniveaus om na te denken over duurzame keuzes. Rien Komen, vicevoorzitter van het college van bestuur van Aeres, zegt hierover: "Bij Aeres snappen we de productiekant en in welke context de groene transitie plaatsvindt. Juist omdat we de feiten kennen, kunnen we ook de volgende stap zetten: wees je bewust van de consequenties van je handelen. Aeres is verplicht om die vervolgstap te zetten. We willen professionals opleiden die niet alleen vaktechnisch onderlegd zijn, maar ook anderen meenemen in de groene transitie en haar uitdagingen. Dat maakt een studie of baan bij Aeres ook zo relevant: je hebt invloed op de wereld van morgen."

Je hebt invloed op de wereld van morgen. Dat maakt een studie of baan bij Aeres zo relevant.

Rien Komen, vicevoorzitter College van Bestuur Aeres

Groene verandering op alle niveaus

Jong geleerd is oud gedaan en daarom volgen alle leerlingen van de elf locaties van Aeres VMBO het Aeres-brede project 'Leren voor Duurzame Ontwikkeling'. Op een vakoverstijgende manier werken leerlingen aan actuele thema's zoals klimaatverandering, voedselzekerheid en biodiversiteit.
Masterstudenten van Aeres Hogeschool denken vooral na over veranderingen op systeemniveau om op termijn duurzame alternatieven te kunnen realiseren. De nieuwe masteropleiding Food Systems Innovation van Aeres Hogeschool Almere is hiervan een goed voorbeeld.
De groene transitie komt ook aan bod in het mbo en dat op heel specifieke manieren. Zo ontwikkelt Aeres MBO Barneveld op haar eigen campus een dierenontdekpark. Hier leren studenten van de opleiding Dierverzorging met bezoekers in gesprek te gaan over dierenwelzijn. In deze coronatijd kiezen veel mensen voor een huisdier. Denken mensen goed na welk dier bij hen past en wat er met het dier gebeurt als het thuiswerken weer ophoudt?

Nieuwsgierige blik

Praktijkgericht onderzoek in het hbo en mbo is een belangrijk instrument om innovaties in het groene domein door te vertalen naar het onderwijs. Bij Aeres Hogeschool gebeurt dit onder andere in de lectoraten. De verschillende onderzoeksprojecten daar richten zich op Gezond leven in de groene stad (faculteit Almere), Duurzaam ondernemen (faculteit Dronten) en Duurzaam leren en ontwikkelen (faculteit Wageningen). Aeres MBO heeft op dit moment twee practoraten: Dierenwelzijn en -gezondheid en Kringlooplandbouw. Voor het praktijkgericht onderzoek werken lectoren en practoren samen met docent-onderzoekers, ondersteuners, studenten en de beroepspraktijk. Wat hen bindt is de wil om vanuit een nieuwsgierige blik te willen leren.

Gevraagd: vakmensen met technologische kennis

Innovatie vindt ook plaats binnen het Centre of Expertise Groen ( CoE Groen - hbo) en het Centrum voor Innovatief Vakmanschap Groen ( CIV Groen - mbo). Bij beide is Aeres actief betrokken als kennispartner. Alle nieuwe ontwikkelingen in het groene domein zorgen voor veel positieve energie, maar vormen ook reden tot zorg met het oog op de beschikbaarheid van mensen. Net als veel andere sectoren is ook het beroepsonderwijs naarstig op zoek naar gekwalificeerd personeel. Zo is er momenteel veel vraag naar vakmensen met technologische kennis.

Schuilt in jou een Groene Veranderaar?

De maatschappij vraagt om groene verandering en steeds vaker stellen mensen zichzelf de vraag: 'Hoe kan ik eraan bijdragen?'. Benieuwd of De Groene Veranderaar in jou schuilt? Neem dan een kijkje op groeneveranderaar.nl en laat je inspireren voor een studie, cursus óf baan. Want De Groene Veranderaar, die leert, innoveert en werkt bij Aeres.

Meer nieuws volgen? Meld u dan hier aan voor Aeres Actueel

Aanmelden

Cookies op www.aeres.nl

Aeres gaat zeer zorgvuldig om met haar informatie en zal deze gegevens nooit aan derden ter beschikking stellen.
Meer informatie

Cookies op www.aeres.nl

Aeres gebruikt cookies om jou in te kunnen loggen, video's van o.a. Youtube en Vimeo te laten zien, en meer. Meer weten? Lees ons privacy- en cookiebeleid.

# data[].attributes.attachment_link.title
De Groene Veranderaar leert, innoveert en werkt bij Aeres

# data[].attributes.attachment_link.description
De groene wereld van de agro, food en leefomgeving staat voor grote uitdagingen. Hoe produceer je verantwoord voedsel? Hoe voorkom je voedselverspilling? Hoe dring je de uitstoot van broeikasgassen, stikstof en fijnstof terug? Hoe bescherm je de biodiversiteit? Hoe zorg je voor een gezonde leefomgeving? En hoe ga je verantwoord met dieren om?

# data[].attributes.headline
Wendbaar vakmanschap in lerende organisaties 

# data[].attributes.subject
Wendbaar vakmanschap in lerende organisaties 

# data[].attributes.body
https://wvlo.nl/
Aeres MBO / Life Sciences

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wendbaar Vakmanschap in Lerende Organisaties

# data[].attributes.attachment_link.title
Home - Wendbaar Vakmanschap in Lerende Organisaties

# data[].attributes.attachment_link.description
helpt bedrijven die willen innoveren en groeien; zet in op het continu verbeteren van productieprocessen; laat medewerkers het voortouw nemen; […]

# data[].attributes.body
Met ingang van augustus 2020 is het practoraat kringlooplandbouw actief bij Aeres MBO Dronten.

Kringlooplandbouw is dé ontwikkelrichting van land-en tuinbouw. De overheid heeft najaar 2018 besloten tot invoering van Kringlooplandbouw. De beschrijving van het einddoel en de weg daar naartoe is voor de boerenpraktijk en voor het onderwijs nog erg abstract. Om tot leven te komen vraagt het om veel meer concretisering. Concretiseringen van deze visie en concepten ontstaan op conceptueel niveau in het HO, op uitvoeringsniveau veel in de boerenpraktijk. Het MBO werkt vanuit de praktijk en kan vooral vanuit die invalshoek aan visievorming bijdragen. Daarnaast is het zaak de conceptendie er zijnin het MBO te laten doorwerkenen tot concretisering te brengen.

# data[].attributes.body
Onderwerp van de dialoog betreft Innovatie in het onderwijs en hoe er van elkaar geleerd kan worden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Samenvatting rapport Instellingsdialoog Aeres MBO 2021

# data[].attributes.body
ROC Nijmegen staat aan de vooravond van een (grote) transitie, richting geflexibiliseerd onderwijs. Teams worden bij deze verandering ondersteund door o.a. onderwijskundigen.  Het interne auditteam volgt de ontwikkeling bij de pilotteams voor een onafhankelijke borging. Het team kwaliteitszorg is nieuwsgierig naar de vraag welke (ondersteunende/constructieve) rol voor de kwaliteitszorgmedewerkers is weggelegd bij grote onderwijsvernieuwingen.

# data[].attributes.body
In de inspirerende key note "Pendelen tussen de hoge gronden en moerassige laaglanden" door dr. ir. Gerda van Dijk is ingegaan op sturing en verantwoording, lerend evalueren en koers houden op het creëren van waarde voor de student en daarmee voor de samenleving.
Conferentie 'Meesters in maken' was een succes | Stichting Kwaliteitsnetwerk MBO (kwaliteitsnetwerk-mbo.nl)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op donderdag 14 oktober jl. vond eindelijk onze landelijke conferentie 'Meesters in maken' weer fysiek plaats in het Nederlands openluchtmuseum te Arnhem. Met ruim 150 deelnemers was de conferentie goed bezocht. Bestuurders, kwaliteitsmedewerkers, opleidingsmanagers en ook studenten namen aan de conferentie deel. Daarnaast was ook OCW, Onderwijsinspectie, NCP Eqavet, ecbo en BVMBO vertegenwoordigd.

In de inspirerende key note "Pendelen tussen de hoge gronden en moerassige laaglanden" door dr. ir. Gerda van Dijk is ingegaan op sturing en verantwoording, lerend evalueren en koers houden op het creëren van waarde voor de student en daarmee voor de samenleving. Vervolgens was er de keuze om een algemene toelichting op het Referentiewaardenmodel bij te wonen of een verdiepend gesprek over de invulling van (onderdelen) van het model te voeren. Tijdens de lunch, die op meerdere locaties werd aangeboden, konden de deelnemers kennis nemen van de opbrengsten van de coalities en werden er thema's gepitcht om nieuwe coalities te vormen. In de middag konden deelnemers een workshop naar keuze bijwonen.

Uiteraard was het daarnaast ook weer een uitstekend moment om elkaar te ontmoeten en te netwerken op de afsluitende borrel. Als het enthousiasme van de deelnemers de norm is, kunnen we vaststellen dat de conferentie ook dit jaar weer een succes was.

# data[].attributes.attachment_link.title
Conferentie 'Meesters in maken' was een succes

# data[].attributes.attachment_link.description
Op donderdag 14 oktober jl. vond eindelijk onze landelijke conferentie 'Meesters in maken' weer fysiek plaats in het Nederlands openluchtmuseum te Arnhem. Met ruim 150 deelnemers was de conferentie goed bezocht. Bestuurders, kwaliteitsmedewerkers, opleidingsmanagers en ook studenten namen aan de conferentie deel. Daarnaast was ook OCW, Onderwijsinspectie, NCP Eqavet, ecbo en BVMBO vertegenwoordigd.

# data[].attributes.body
Een Learning Community onderscheidt zich van alle andere varianten met het gegeven dat een Learning Community zich evenredig op werken, leren en innoveren richt ...

Learning Communities: dynamische praktijk weerstaat theoretisering - ScienceGuide

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
| Regieorgaan SIA, NWO en de Topsectoren zetten stevig in op de ontwikkeling van Learning Communities, publiek-private samenwerkingen die leren, werken en innoveren combineren. Het blijkt echter lastig om een vinger achter de precieze aard van deze leergemeenschappen te krijgen. "De vraag vanuit de praktijk vormt de basis voor de inrichting van een Learning Community, dus we merken in de praktijk dat de duur, de omvang of het doel tussen Learning Communities verschilt."

"Het model is niet normatief; de vraag vanuit de praktijk vormt de basis voor de inrichting van een Learning Community." Beeld: fauxels

Het Netwerk Learning Communities, een initiatief van Regieorgaan SIA, NWO en de Topsectoren, spant zich in om innoveren, werken en leren dichter tegenaan elkaar te organiseren, vertelt netwerkcoördinator Frans Grobbe tijdens een werkconferentie van het netwerk. "Maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie of de transitie in de zorg worden steeds breder gedefinieerd, terwijl we daaraan werken vanuit smalle, gespecialiseerde organisaties. De afhankelijkheid tussen organisaties is dus vergroot."

Vanuit hun verschillende, veelal specialistische achtergronden vinden professionals elkaar steeds vaker in nieuwe soorten samenwerkingsverbanden zoals living labs of Centers of Expertise. Hoe doen ze dat, en hoe krijgt zo'n samenwerking vorm? "Andersom gaat het ook om de invloed van zulke samenwerkingsverbanden op de deelnemende partijen; hoe worden die veranderd door de samenwerking?", legt Grobbe de vragen op tafel.

Vanuit NWO, Regieorgaan SIA en Topsectoren Human Capital lopen er inmiddels zeven projecten met Learning Communities. Vanuit de hoek van het onderzoek wordt daarin gezocht naar antwoorden op bovenstaande vragen, aldus Grobbe. "Daarnaast moet de betekenis van Learning Communities nog worden geladen met goede voorbeelden en inzichten uit onderzoek, door instrumentaria te ontwikkelen, door de bijdragen aan missiegedreven innovatie inzichtelijk te maken en door per context te kijken wat goed werkt."

Position paper over Learning Communities

De betrokken organisaties willen in de komende tien jaar een groei van zowel de impact van Learning Communities als van de kennis over deze samenwerkingsverbanden. Die laatste uitdaging wordt momenteel aangegaan door Chris Wallner (Hogeschool Leiden), Tijmen Schipper en Menno Vos (beiden Windesheim); zij schrijven een position paper over Learning Communities en gaven tijdens de conferentie reeds een aantal inkijkjes.

"We wisten al dat Learning Communities draaien om het verbinden van leren, werken en innoveren. Ook wisten we al dat zowel bedrijven als onderwijsinstellingen, kennisinstellingen en overheden bij Learning Communities betrokken zijn en dat het vaak draait om complexe praktijkvraagstukken. Daarnaast ligt de focus vaak niet alleen op de uitkomst maar evenzeer op het leerproces tijdens een samenwerking, en speelt een Learning Community vaak een rol in het opleiden van toekomstige werknemers, bijvoorbeeld doordat een samenwerking wordt ingebed in een curriculum", legt Schipper uit.

Tegelijkertijd is er nog veel theoretische ruis in het veld van publiek-private samenwerkingsverbanden - bekende voorbeelden zijn Centers of Expertise, field labs, living labs en traditionele leergemeenschappen. Een Learning Community onderscheidt zich van alle andere varianten met het gegeven dat een Learning Community zich evenredig op werken, leren en innoveren richt - en niet op voornamelijk op twee van die drie elementen, zoals eigenlijk alle andere varianten van samenwerkingsverbanden doen, legt Schipper uit.

Ondergeorganiseerde sociale leersystemen

Ook tijdens enkele van de deelsessies van de werkconferentie werd stilgestaan bij het position paper waarin het concept van Learning Communities moet worden gevat. Daar typeerde Schipper Learning Communities als 'sociale leersystemen' die zich richten om complexe, onzekere, gefragmenteerde en wicked vraagstukken. Vanwege het belang van samenwerking tussen verschillende soorten bedrijven en organisaties, moet daarbij veel aandacht zijn voor zowel het sociale netwerk als het gemeenschappelijke gedrag; idealiter ontwikkelen de samenwerkende partners een gedeelde identiteit rondom een vraagstuk, aldus Schipper.

Omdat dat proces zich afspeelt op het domein van de relatie, is het moeilijk om dat goed in kaart te brengen, blijkt uit het verhaal van Schipper. Met de werkgroep noemt hij Learning Communities 'ondergeorganiseerd'; veel hangt af van de relaties, het onderlinge vertrouwen en de wijdere maatschappelijke context.

Het model is niet normatief

Als theoretisch model van Learning Communities gebruikt de werkgroep met Wallner, Schipper en Vos een zogeheten tempelmodel met vier pilaren vol bouwstenen. Zo is er een pilaar 'doelstelling' met bouwstenen zoals 'focus van het doel' en 'beoogde termijn' - bouwstenen die per Learning Community specifieke invulling moeten krijgen. Ook de bouwstenen van de pilaren 'structuur', 'proces' en 'cultuur' moeten per samenwerkingsverband worden ingevuld, legde Schipper uit.

"Het model is niet normatief; de vraag vanuit de praktijk vormt de basis voor de inrichting van een Learning Community, dus we merken in de praktijk dat de duur, de omvang of het doel tussen Learning Communities verschilt. Zo zijn er Learning Communities op micro-niveau, waarbij één bedrijf andere organisaties om hulp vraagt, op meso-niveau, waarbij meerdere bedrijven in een regio samenwerken, en op macro-niveau, waarbij de samenwerking regio-overstijgend of sector-overstijgend is."

Ook de beoogde opbrengsten van Learning Communities zijn op drie niveaus beschreven. Zowel de maatschappij, de betrokken organisaties als de individuele werknemers moeten baat hebben bij Learning Communities.

Laat specificatie van model over aan praktijk

Het is lastig om een dynamisch fenomeen zoals een Learning Community in theorie te vatten, benadrukte Schipper. Daarom pleitte hij ervoor om alleen de essentiële bouwstenen te definiëren en de specifieke invulling daarvan aan de praktijk over te laten. Zo zijn de cycli van Learning Communities in de installatietechnische sector heel anders van vorm en duur dan Learning Communities in de logistieke sector. De specificatie van het model zou dan ook per sector moeten kunnen verschillen.

"Het model dat wij aanreiken moet vooral houvast geven aan deelnemers in de praktijk", viel Wallner hem bij. "Als zij beginnen met een Learning Community, hebben ze vaak veel vragen over de inrichting daarvan, over het betrekken van partners, noem het maar op. Met dit model reiken we een startpunt aan."

# data[].attributes.attachment_link.title
Learning Communities: dynamische praktijk weerstaat theoretisering - ScienceGuide

# data[].attributes.attachment_link.description
Regieorgaan SIA, NWO en de Topsectoren zetten stevig in op de ontwikkeling van Learning Communities, publiek-private samenwerkingen die leren, werken en innoveren combineren. Het blijkt echter lastig om een vinger achter de precieze aard van deze leergemeenschappen te krijgen.

# data[].attributes.body
TPO 2.0 (tpo-mbo.nl)

# data[].attributes.attachment_link.description
De teamplaat helpt onderwijsteams bij het inrichten en verbeteren van de kwaliteitsborging van het onderwijs. De plaat is opgebouwd rondom tien procesgebieden. De relaties en verbanden tussen de procesgebieden zijn in activiteitenketens in kaart gebracht. De site biedt voorbeelden, checklists, handr…

# data[].attributes.headline
Het traject leidde tot een aantal scenario’s voor de toekomstige koers van de netwerksamenwerking waar verschillende groepen binnen het netwerk zich over bogen. Een van de scenario’s richtte zich op het faciliteren van gezamenlijk leren op het gebied van kwaliteitsontwikkeling

# data[].attributes.subject
Het traject leidde tot een aantal scenario’s voor de toekomstige koers van de netwerksamenwerking waar verschillende groepen binnen het netwerk zich over bogen. Een van de scenario’s richtte zich op het faciliteren van gezamenlijk leren op het gebied van kwaliteitsontwikkeling

# data[].attributes.body
Doorontwikkeling van het kwaliteitsnetwerk mbo – Common Eye

# data[].attributes.attachment_link.title
Doorontwikkeling van het kwaliteitsnetwerk mbo – Common Eye

# data[].attributes.headline
Dilemma's Zone.college: Hoe kun je bijdragen als dienst aan ontwikkelingen (in ons geval de ontwikkeling van de emergente school) en deze ook stimuleren, waarbij de 'ondergrens' van onderwijskwaliteit een rol speelt? Hoeveel 'pijn' mag vernieuwen kosten? Heb je zelf de capaciteit en deskundigheid, tijd en ruimte om te (helpen) innoveren en emergent te werken? Kortom: hoe vind je de balans tussen ontwikkelen - stimuleren - 'bewaken'? 

# data[].attributes.subject
Dilemma's Zone.college: Hoe kun je bijdragen als dienst aan ontwikkelingen (in ons geval de ontwikkeling van de emergente school) en deze ook stimuleren, waarbij de 'ondergrens' van onderwijskwaliteit een rol speelt? Hoeveel 'pijn' mag vernieuwen kosten? Heb je zelf de capaciteit en deskundigheid, tijd en ruimte om te (helpen) innoveren en emergent te werken? Kortom: hoe vind je de balans tussen ontwikkelen - stimuleren - 'bewaken'? 

# data[].attributes.body
Casuïstiek

# data[].attributes.body
Spel '10 inzichten x vier rollen' | Stichting Kwaliteitsnetwerk MBO (kwaliteitsnetwerk-mbo.nl)

# data[].attributes.body
Door verschillende oorzaken (Corona, reorganisatie van de ondersteunende diensten, koers, organisatie structuur, tijdgebrek) is kwaliteit bij teams op een laag pitje komen te staan. We willen de KZ cyclus nieuw leven inblazen. Hoe krijgen we teams weer enthousiast om de KZ cyclus weer te gaan lopen zodat het niet als stafgericht wordt gezien en eigenaarschap bij de teams komt te liggen.

# data[].attributes.headline
Onderdeel van een ecosysteem (14-10-2021, Van Dijk)

# data[].attributes.subject
Onderdeel van een ecosysteem (14-10-2021, Van Dijk)

# data[].attributes.headline
Verspreiden van innovatie (01-12-2020, Common Eye) 

# data[].attributes.subject
Verspreiden van innovatie (01-12-2020, Common Eye) 

# data[].attributes.attachment_link.title
Innovatie vernieuwd Opening in viervoud (WRR)

# data[].attributes.attachment_caption
Van acties naar interacties Een overzichtsstudie  naar de rol van professionele netwerken bij duurzame onderwijsvernieuwing

# data[].attributes.headline
Innovatie vergt leren, op twee manieren. Leren, in de zin van het zich eigen maken van reeds bestaande kennis, is nodig voor de toepassing van ontdekkingen in innovatie en voor de diffusie daarvan. Leren in de zin van de creatie van nieuwe kennis is nodig voor inventie. Dat leren vergt ook afleren, het verlaten van gevestigde ingesleten kennis en praktijken.

# data[].attributes.subject
Innovatie vergt leren, op twee manieren. Leren, in de zin van het zich eigen maken van reeds bestaande kennis, is nodig voor de toepassing van ontdekkingen in innovatie en voor de diffusie daarvan. Leren in de zin van de creatie van nieuwe kennis is nodig voor inventie. Dat leren vergt ook afleren, het verlaten van gevestigde ingesleten kennis en praktijken.

# data[].attributes.headline
Uit  onze  analyse  is  gebleken  dat  succesvol  duurzaam  vernieuwen  niet  afhankelijk  is  van  één  of meerdere specifieke kenmerken, maar van de convergentie van verschillende zaken in de context. Het is daarom ook dat er bij schoolinterne netwerken eerder gesproken moet worden over succesvolle configuraties dan van succesfactoren.

# data[].attributes.subject
Uit  onze  analyse  is  gebleken  dat  succesvol  duurzaam  vernieuwen  niet  afhankelijk  is  van  één  of meerdere specifieke kenmerken, maar van de convergentie van verschillende zaken in de context. Het is daarom ook dat er bij schoolinterne netwerken eerder gesproken moet worden over succesvolle configuraties dan van succesfactoren.

# data[].attributes.headline
Wat opvalt aan de manier waarop PLG’s momenteel vaak worden georganiseerd (...) maar dat dit sociale proces vaak gescheiden wordt van de ecologische context van scholen, namelijk de interactie tussen leraren, kinderen, school en samenleving (responsief leren; De Jong 2019).

# data[].attributes.subject
Wat opvalt aan de manier waarop PLG’s momenteel vaak worden georganiseerd (...) maar dat dit sociale proces vaak gescheiden wordt van de ecologische context van scholen, namelijk de interactie tussen leraren, kinderen, school en samenleving (responsief leren; De Jong 2019).

# data[].attributes.attachment_link.title
Teamgericht organiseren in het onderwijs (DNM-2020-03-18)

# data[].attributes.headline
Het effectiever werken aan verbetering van de onderwijskwaliteit, de verhoging van de wendbaarheid van de organisatie en, niet onbelangrijk, het verhogen van het werkplezier vereist het opnieuw doordenken van de integrale organisatiestructuur.

# data[].attributes.subject
Het effectiever werken aan verbetering van de onderwijskwaliteit, de verhoging van de wendbaarheid van de organisatie en, niet onbelangrijk, het verhogen van het werkplezier vereist het opnieuw doordenken van de integrale organisatiestructuur.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ervaringen vanuit de praktijk van professionele leergemeenschappen

# data[].attributes.body
Vragen die ons binden

Wat is een PLG?

Wat is de rol van een PLG bij onderwijsinnovatie?

Wat kan mijn bijdrage als deelnemer in een PLG zijn vanuit mijn rol/functie als kwaliteitszorgadviseur/-medewerker?

In welke fase van een innovatieproces komt mijn bijdrage het best tot zijn recht?

Wat is faciliteren/ondersteunen?

Hoe stuur je aan op zelfsturing?

Kun je leernetwerken opzetten rond organisatiedoelstellingen?

Dwang gaat te ver, maar een duwtje in de goede richting kan toch geen kwaad?