# data[].attributes.body
Na zdrowie
Marchew zawiera wiele drogocennych witamin,dlatego powinniśmy ją często spożywać. Zanim sięgniesz po batonika lub chipsy,zastanów się,czy nie lepiej schrupać słodką,soczystą marchewkę.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Bajkownia.org - Fabryka Bajek dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wierszyk dla dzieci do czytania i do słuchania - Marchewka

Skąd się bierze marchewka,
zapytała Stasia Ewka.
Nie wiesz? To niemożliwe!
To pytanie podchwytliwe?

Przecież macie ogródek,
wypalił Staś bez ogródek.
A w ogródku grządki,
w należytym porządku.

Wczoraj widziałem przecie,
jak dorodną marchew rwiecie.
Więc nie udawaj, że nie wiesz
skąd jest marchewka, którą jesz?

Ochotę na nią miałem,
gdy was wczoraj podglądałem.
Aż pociekła mi ślinka,
bo marchew to witaminka!

Głupich pytań nie zadawaj,
chyba, że to zabawa?
Chciałaś sprawdzić, czy ja wiem,
skąd jest marchew, którą jem!

# data[].attributes.attachment_link.title
Bajkownia.org - Fabryka Bajek dla dzieci - Marchewka

# data[].attributes.attachment_link.description
Wierszyk dla dzieci do czytania i do słuchania - Marchewka Skąd się bierze marchewka,zapytała Stasia Ewka.Nie wiesz? To niemożliwe!To pytanie podchwytliwe? Przecież macie ogródek,wypalił Staś bez ogródek.A w ogródku grządki,w należytym porządku. Wczoraj widziałem przecie,jak dorodną marchew rwiecie.Więc nie udawaj, że nie wieszskąd jest marchewka, którą jesz?

# data[].attributes.body
W Internecie można znaleźć wiele bezpłatnych audiobooków.Odnalezienie ich pomoże zamieszczony poniżej artykuł. Strona ta zawiera kilka bajek do odsłuchania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dla wszystkich zabieganych i zapracowanych mam audiobooki mogą być prawdziwym wybawieniem. Wiadomo, że czytanie książek jest bardzo ważne w rozwoju naszych dzieci. Nie zawsze może jednak poświęcić wystarczającą ilość czasu na czytanie naszym maluszkom. W takiej sytuacji mogą uratować na audiobooki. Zamiast włączać kolejną grę na tablecie możemy włączyć bajki do słuchania. Jak się okazuje, w Internecie jest wiele serwisów, które udostępniają audiobooki dla dzieci za darmo!

Czytanie bajek dzieciom jest bardzo ważne w procesie rozwoju. Wpływa pozytywnie na rozwój koncentracji i wyobraźni, pomaga dziecku skupić się przez dłuższy czas na treści słuchanego tekstu. Jeżeli braknie nam czasu na przeczytanie bajki możemy posiłkować się audiobookiem. Oto lista adresów z darmowymi bajkami dla dzieci:

Artykuł o darmowych audiobookach dla dzieci znaleziono w Google dzięki pytaniom:

# data[].attributes.attachment_link.title
Audiobooki dla dzieci za darmo - Poradzimy24.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Dla wszystkich zabieganych i zapracowanych mam audiobooki mogą być prawdziwym wybawieniem. Wiadomo, że czytanie książek jest bardzo ważne w rozwoju naszych dzieci. Nie zawsze może jednak poświęcić wystarczającą ilość czasu na czytanie naszym maluszkom. W takiej sytuacji mogą uratować na audiobooki. Zamiast włączać kolejną grę na tablecie możemy włączyć bajki do słuchania.

# data[].attributes.body
Sprawdź się -Wiedza o książkach
Na www.quizme.pl w dziale "Quizy o książkach" znajdzież dużo sprawdzianów z lektur szkolnych. Wystarczy w wyszukarce zapisać tytuł książki,a pokażą się pytania o różnym stopniu trudności.
Powodzenia

# data[].attributes.body
Co powinniśmy wiedzieć?
Święto zostało ustanowione przez międzynarodową organizację zajmującą się promocją literatury dziecięcej i młodzieżowej IBBY.
Zapraszam do odwiedzenia strony www.ibby.pl z której dowiesz się dużo ciekawych informacji a zwłaszcza o laureatach "Książek Roku".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Spraw jeszcze więcej radości!

Pierwsze w Polsce spersonalizowane bajki przygotowane specjalnie dla Twojego dziecka

Dzisiaj w nowej cenie!

Dodaj imię i zdjęcia do swojej bajki lub piosenki

Przekaz wychowawczy dla Twojego dziecka

Kupuj bezpiecznie, masz 180 dni na zwrot

To najlepsza od lat przygoda w jaką zabraliśmy nasze dziecko! To jest po prostu suuuuuper!
Katarzyna Chojnacka

Darmowe audiobooki dla dzieci

Zapewne nieraz natkąłe(a)ś się na audiobooki, ale czy słyszałe(a)ś o audiobookach skierowanych specjalnie do maluchów? Jeśli Twoje dziecko łatwo się rozprasza czytając lub nie możesz go oderwać od telewizora lub tabletu to Elfi śpieszy z pomocą! Audiobooki nie tylko przykują uwagę Twojej pociechy kolorowymi ilustracją i przyjemnym głosem lektora, lecz także pomogą rozwiązać i zrozumieć jeden z wielu problemów, z którymi może borykać się dziecko. Spraw, aby zwykłe sprzątanie pokoju stało się fantastyczną zabawą, a zjadanie całego obiadu kolejną misją nagradzaną nie tylko przez Ciebie, ale również przez elfy! Czy to w ogóle możliwe? Tak, od kiedy nasze Elfy do zadań specjalnych w prosty, zrozumiały sposób pokazują, jak pokonać dany problem. Twoje dziecko z pewnością będzie chciało wykorzystać rady elfów - to przecież takie proste! Wszystkie bajki dla dzieci na naszej stronie są przystosowane do wieku dzieci. Z łatwością możesz wybrać spośród kilkunastu tytułów audiobooków. W naszej ofercie znajdziesz bajki online w wersji pojedynczej oraz bajki online w wersji zbiorowej (czyli dedykowanej dla kilkorga dzieci). Audiobooki dla dzieci online są dostępne przez cały rok.
Podziel się w komentarzu swoją opinią!

# data[].attributes.attachment_link.title
Audiobooki dla dzieci, Bajki do słuchania online | Elfi E-Bajka

# data[].attributes.attachment_link.description
Pierwsze w Polsce spersonalizowane bajki przygotowane specjalnie dla Twojego dziecka Dzisiaj w nowej cenie! Dodaj imię i zdjęcia do swojej bajki lub piosenki Przekaz wychowawczy dla Twojego dziecka Kupuj bezpiecznie, masz 180 dni na zwrot To najlepsza od lat przygoda w jaką zabraliśmy nasze dziecko! To jest po prostu suuuuuper!

# data[].attributes.body
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku zaprasza dzieci i młodzież do wzięcia udziału w konkursach on- line oraz do czytania e-booków w IBUKU Librze. Więcej szczegółów na www.pbw.gda.pl

# data[].attributes.body
Wiosna jest szczególnym okresem w życiu  ptaków.Budowanie gniazd,poprawianie starych,znoszenie jaj i ich wysiadywanie.Potem jeszcze większa krzątanina przy odchowywaniu piskląt.Zachęcam do podglądania gniazd ptaków korzystając z kamer internetowych.
Szczególnie polecam obserwowanie gdyńskich  Sokołów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Historia gdyńskiego gniazda sięga roku 2006, kiedy to zaobserwowano samicę stale przebywającą na kominie. Po wymianie korespondencji z kierownictwem ciepłowni otrzymaliśmy zgodę na montaż gniazda dla sokołów. Montaż gniazda nastąpił 18 stycznia 2007 roku w ramach realizowanej w tym czasie dotacji z Fundacji EkoFundusz. Początkowo gniazdo było zbudowane wewnątrz komina z zewnętrznym podestem, podobnie jak obecnie we włocławskim MPECu. Gniazdo zostało zajęte przez pustułki, jednak pojedynczy sokół stale przebywał w okolicy. Ze względu na intensywne użytkowanie komina przez dostawców telefonii komórkowej w roku 2009 dotychczasowe gniazdo zostało zdemontowane, a nową konstrukcję zawieszono kilka metrów wyżej.

W roku 2013 pojawia się w końcu samiec. Ptaki wykazują duże zainteresowanie gniazdem, ale do lęgu jeszcze nie dochodzi. Bardzo obiecująco wygląda zachowanie ptaków w roku 2014. Kontrola gniazda niestety nie potwierdza lęgu. Być może spowodowane to jest zbyt młodym jeszcze wiekiem samicy. Przełom następuje jednak w roku 2015. Obserwacje w okolicach komina pozwalają przypuszczać, że w tym roku nastąpi przełom. Udaje się również odczytać obrączki u obu sokołów. Samiec z czarną obrączką obserwacyjną o numerze 5 PT został reintrodukowany pod Wrocławiem w roku 2010. Samica ze srebrną obrączką obserwacyjną numer 5 LY urodziła się na drzewie koło Neustrelitz w Niemczeh - 376 km od Gdyni.

Nadchodzi dzień kontroli. 15 maja 2015 r. Zaglądamy do gniazda a tam pisklę, duża dobrze odkarmiona samiczka. W końcu sukces. Cieszymy się z kolejnego stanowiska lęgowego. Jest to jedno z siedmiu nowych gniazd w Polsce w tym roku. Jeszcze bardziej cieszy się chyba kierownictwo elektrociepłowni, które decyduje się na sfinansowanie nowego podglądu. Po przygotowaniu nowego gniazda z zainstalowanymi kamerami, próbujemy je zamontować pod koniec grudnia 2015 r. Niestety bardzo silny wiatr skutecznie nam to uniemożliwia. Później przychodzą mrozy, to znowu wiatr. Dopiero 10 lutego 2016 r. warunki pogodowe pozwalają nam na zamontowanie nowego lokum z kamerami. Od tej chwili podglądaniem gdyńskich sokołów może się zająć już trochę więcej osób.

Składamy tu podziękowania Kierownictwu Elektrociepłowni w Gdyni za zaangażowanie w ochronę sokoła oraz sfinansowanie nowego podglądu wraz z transmisją on-line.

# data[].attributes.attachment_link.title
Gdynia PGE - podgląd - STOWARZYSZENIE NA RZECZ DZIKICH ZWIERZĄT ″SOKÓŁ″

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia gdyńskiego gniazda sięga roku 2006, kiedy to zaobserwowano samicę stale przebywającą na kominie. Po wymianie korespondencji z kierownictwem ciepłowni otrzymaliśmy zgodę na montaż gniazda dla sokołów. Montaż gniazda nastąpił 18 stycznia 2007 roku w ramach realizowanej w tym czasie dotacji z Fundacji EkoFundusz.

# data[].attributes.headline
Słuchamy książki czytane przez polskich artystów

# data[].attributes.subject
Słuchamy książki czytane przez polskich artystów

# data[].attributes.body
Polskie Radio zaprasza na słuchowiska przygotowane dla dzieci i młodzieży.Można wysłuchać książki czytane przez znanych aktorów.Więcej informacji  na ten temat znajdziecie na stronie www.polskieradio.pl oraz w porannych zapowiedziach.
Miłych wrażeń

# data[].attributes.body
Dzień dobry!
Zapraszam do odwiedzania stron internetowych z lekturami na których można przeczytać lub wysłuchać wybraną książkę:www.lektury.gov.pl oraz www.wolnelektury.pl
Nie ma niestety wśród nich wszystkich lektur,które są obowiązkowe w naszej szkole.
Z zasobów Biblioteki Narodowej można skorzystać wchodząc na stronę www.polona.pl
Miłej lektury

# data[].attributes.body
Chcesz sprawdzić wiedzę o ptakach i dowiedzieć się o nich więcej, rozwiąż quizy zamieszczone na stronie www.edziecko.pl- Czy wiesz, które ptaki odlatują, a które zostają na zimę?;www.żyrafa.pl quizy/kat/przyroda/Ptaki,ptaszki Polski;www.quizme.pl-Ptaki-rozpoznasz je na zdjęciach?

# data[].attributes.body
W zdrowym ciele,zdrowy duch.
Organizacja Narodów Zjednoczonych ustanowiła Dzień Sportu dla Rozwoju i Pokoju w rocznicę otwarcia pierwszych letnich igrzysk olimpijskich ery nowożytnej (6 kwietnia 1896 w Atenach).
Sprawdź swoją wiedzę o sporcie rozwiązując test "15 prostych pytań o sporcie" ze strony www.qiuzowa.pl  oraz

# data[].attributes.attachment_link.title
Quiz: Rozpoznajesz tych sportowców? (8) - WP SportoweFakty

# data[].attributes.attachment_link.description
Po krótkiej przerwie wracamy z quizem ze zdjęciami znanych sportowców. Ilu udało Wam się rozpoznać? Pochwalcie się wynikami w komentarzach!

# data[].attributes.body
Cytaty o zdrowiu

Szlachetne zdrowie,
Nikt się nie dowie,
Jako smakujesz,
Aż się zepsujesz.

Nikomu zdrowie nie smakuje,
aż jakieś choroby skosztuje.

Szanuj zdrowie należycie,
bo jak umrzesz, stracisz życie.

Zimną woda zdrowia doda.

W zdrowym ciele zdrowy duch.

Praca- najlepszy uzdrowiciel że wszystkich chorób.

Sport to zdrowie.

# data[].attributes.body
Największy europejski gryzoń.
Waży 29 kilogramów, a długość dochodzi do 110 centymetrów.
Bez wątpienia posiada największe zdolności inżynierskie wśród zwierząt.Mocnymi zębami ścina drzewa. Stawia tamy i zapory spiętrzające wody, a w wysokich brzegach kopie nory. Na wodzie wznosi kopiaste domki z gałęzi-żeremia.

# data[].attributes.body
Romowie inaczej Cyganie
Jest to nieterytorialny naród lub grupa etniczna pichodzenia indyjskiego.
O tradycji cygańskiej dowiesz się czytając ciekawy artykuł zamieszczony na portalu Legnica pt."Cygańska tradycja".

# data[].attributes.body
Wirtualne zwiedzanie.
Zapraszam do oglądania zbiorów muzeów w Polsce i na świecie.
Zamieszczam propozycję niektórych :
https://kukulturze.pl/utknales-w-domu-te-12-slynnych-muzeow-oferuje-wirtualne -spacery/
https://kulturadostepna.pl/on-line/wirtualne-muzea
https://www.zamek-krolewski.pl/zwiedzanie/panoramy
https://artsandculture.google.com/partner?hl=pl
https://www.gov.pl>web>kultura

Życzę miłych wrażeń.

# data[].attributes.body
Najniebezpieczniejszy zawód.

# data[].attributes.body
Zapraszam do przeczytania artykułu o pracy sapera.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
16 kwietnia obchodzimy Dzień Sapera. Święto to zostało ustanowione w 1946 r., w rocznicę forsowania linii Odry i Nysy Łużyckiej. Saper pracuje w wojsku, dokładnie w wojskach inżynieryjnych. Do jego zadań, w dużym skrócie, należy rozminowywanie terenów oraz wysadzanie niewybuchów. Zabezpiecza pocisk taki, jakim on jest, a potem niszczy go swoim materiałem wybuchowym w miejscu do tego wyznaczonym.

Jak zostać saperem?

Na początku trzeba dostać się do Wojska Polskiego. Rekrutacja nie należy do najłatwiejszych. Składa się z kilku etapów, m.in. testów sprawnościowych. Po zasileniu szeregów wojska, można ubiegać się o kolejny awans, na sapera. I tu również należy przejść kilka etapów, tym razem etapów szkolenia.

Najważniejsze warunki, które musi spełniać kandydat, to przede wszystkim dokładność, spokój, opanowanie. Przydatne są również refleks i podzielność uwagi, pomimo maksymalnego skupienia się w momencie wykonywania zadania. Przy niewybuchu saper pracuje zawsze sam, ma jednak stały kontakt radiowy i wzrokowy z zespołem.

Saper posiada również ogromną wiedzę techniczną, bo każdy ładunek jest inny, może być w innym miejscu i nieść inne zagrożenie.

Żeby zostać saperem, nie trzeba być mężczyzną. Kobiety również pracują w tym zawodzie.

Zarobki saperów

Uposażenie żołnierza uzależnione jest od stopnia wojskowego i wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Oprócz uposażenia zasadniczego żołnierze zawodowi uprawnieni są do dodatków za długoletnią służbę wojskową, specjalnego, służbowego, motywacyjnego i funkcyjnego, których zasady otrzymywania są określone w rozporządzeniu MON z dnia 28.12.2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296). Dodatkowo, z tytułu szczególnych właściwości lub warunków pełnienia służby, otrzymają dodatek specjalny za wykonywanie czynności polegających na rozminowywaniu terenu lub jego oczyszczaniu z przedmiotów wybuchowych albo niebezpiecznych - do 900 zł.

Pomimo tego, że od wojny upłynęło już wiele lat, saperzy nadal mają dużo pracy, bo jak mawiał generał Tadeusz Kościuszko „żadna bitwa, a zawżdy wojna odbyć się bez saperów nie może, a gdy pokój nastanie, oni ciągle w walce są". Życzymy wszystkim saperom, aby ewentualne pomyłki zdarzały im się tylko poza pracą.

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)
Źródło: http://promilitaria21.home.pl/autoinstalator/joomla/itemki/item/572-uprawnienia-zolnierzy-zawodowych https://pl.wikipedia.org/wiki/Saper

# data[].attributes.attachment_link.description
16 kwietnia obchodzimy Dzień Sapera. Święto to zostało ustanowione w 1946 r., w rocznicę forsowania linii Odry i Nysy Łużyckiej. Saper pracuje w wojsku, dokładnie w wojskach inżynieryjnych. Do jego zadań, w dużym skrócie, należy rozminowywanie terenów oraz wysadzanie niewybuchów. Zabezpiecza pocisk taki, jakim on jest, a potem niszczy go swoim materiałem wybuchowym w miejscu do tego wyznaczonym.

# data[].attributes.body
Trochę informacji o powstaniu kostki Rubika

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
17 kwietnia to Światowy Dzień Kostki Rubika. Erno Rubik był profesorem architektury Budapeszteńskiej Akademii Sztuki Użytkowej. W 1974 roku wymyślił kostkę po to, aby pomóc studentom w zrozumieniu przestrzeni. Z pozoru łatwe zadanie polegające na ułożeniu pomieszanych kolorów kostki okazało się dla wielu osób niewykonalne (samemu autorowi, ułożenie jego pierwszej kostki zajęło miesiąc).Po pewnym treningu, ułożenie kostki zajmowało niespełna kilka minut. Chęć rywalizacji i rozwiązywania łamigłówek była motorem, który zmuszał ludzi do coraz większego zainteresowania tym wynalazkiem. Pierwsza partia pięciu tysięcy kostek znalazła się w Węgierskich sklepach przed Bożym Narodzeniem 1977 roku i rozeszła się natychmiast.Niedługo potem ogłoszono w Budapeszcie powstanie klubu kostki Rubika, gdzie można było otrzymać porady na temat sposobu jej ułożenia. Na pierwsze spotkanie klubu zgłosiło się 2000 osób. Na Węgrzech sprzedano 300 tysięcy kostek w trakcie dwóch pierwszych lat od wprowadzenia na rynek. W 1978 roku, Tamas Varga, węgierski profesor matematyki, wziął ze sobą kilka sztuk tej zabawki na międzynarodowy kongres matematyków w Helsinkach. Podarował kostki znajomym z zagranicy. Niedługo potem otrzymał prośbę o nadesłanie większej ilości, wraz z instrukcjami jej układania. W 1979 kostka została zaprezentowana na stoisku jednego z producentów zabawek. Rok poźniej w porannym programie telewizji BBC pokazano młodych ludzi układających kostkę na czas. W kilka dni później kostka Rubika była już najbardziej rozchwytywanym towarem w sklepach zabawkarskich.Rozpoczął się prawdziwy szał. W 1980 roku rekord świata w prędkości ułożenia kostki wynosił 54 sekundy. W tym samym roku o nowym fenomenie pisano już w takich magazynach jak Time czy Newsweek. W amerykańskiej telewizji pojawił się program pod tytułem: "Rubik, The Amazing Cube" ("Zadziwiająca kostka Rubika").W marcu 1981 roku w słynnym londyńskim sklepie z zabawkami, Hamleys zabrakło kostek, dlatego przepraszano zniecierpliwionych klientów i najbliższą dostawę zapowiadano na kwiecień. Sprzedaż kostek w samej tylko Anglii przewidziano na milion sztuk rocznie (każda w cenie 7 funtów). Na rynku pojawiły się podróbki. W 1982 odbyły się pierwsze mistrzostwa świata w układaniu kostki, gdzie Amerykanin, Minh Thai, pobił rekord w prędkości układania - 22,95 sekundy.

# data[].attributes.attachment_link.title
ŚWIATOWY DZIEŃ KOSTKI RUBIKA - Szkolne Blogi

# data[].attributes.attachment_link.description
17 kwietnia to Światowy Dzień Kostki Rubika. Erno Rubik był profesorem architektury Budapeszteńskiej Akademii Sztuki Użytkowej. W 1974 roku wymyślił kostkę po to, aby pomóc studentom w zrozumieniu przestrzeni. Z pozoru łatwe zadanie polegające na ułożeniu pomieszanych kolorów kostki okazało się dla wielu osób niewykonalne (samemu autorowi, ułożenie jego pierwszej kostki zajęło miesiąc).Po pewnym treningu, ułożenie kostki zajmowało niespełna kilka minut.

# data[].attributes.body
Spróbuj i ty - kostka Rubika 3 D

# data[].attributes.attachment_link.description
Codziennie nowe gry! Gry akcji, gry przygodowe, gry logiczne, gry wyÅ›cigi, gry dla dziewczyn, gry sportowe, gry multiplayery i wiele innych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święto upamiętnia rezolucję ONZ, według której „dążenie do szczęścia jest podstawowym celem człowieka".

Rezolucja przyjęta została 28 czerwca 2012 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Nawołuje ona do „bardziej kompleksowego, sprawiedliwego i zrównoważonego podejścia do rozwoju gospodarczego, który promuje szczęście i dobrobyt dla wszystkich narodów".

Międzynarodowy Dzień Szczęścia jest koordynowany przez „Akcję Szczęścia" - ruch społeczny zrzeszający ludzi ze 160 państw. „Akcja Szczęścia" ma na celu kreowanie szczęśliwszego i bardziej troskliwego społeczeństwa, w którym każdy skupia się mniej na własnych korzyściach, a więcej na szczęściu i zadowoleniu osób wokół.

Więcej informacji:
http://www.dayofhappiness.net
https://www.facebook.com/actionforhappiness

#dzienSzcześcia

Data utworzenia:

# data[].attributes.attachment_link.description
Święto upamiętnia rezolucję ONZ, według której „dążenie do szczęścia jest podstawowym celem człowieka". Rezolucja przyjęta została 28 czerwca 2012 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Nawołuje ona do „bardziej kompleksowego, sprawiedliwego i zrównoważonego podejścia do rozwoju gospodarczego, który promuje szczęście i dobrobyt dla wszystkich narodów".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Miasto Alba Longa miało wielu królów z dynastii Eneasza. Wreszcie tron objął Numitor, jednak jego rządy przerwał młodszy brat Amulius, strącając króla z tronu. Amulius uczynił córkę Numitora o imieniu Rea Sylwia westalką, aby nigdy nie mogła powić dzieci i zagrozić panowaniu jego synów. Jednak po jakimś czasie Rea Sylwia powiła bliźnięta - Romulusa i Remusa, których ojcem był sam bóg wojny, Mars. Uwierzyli w to wszyscy z wyjątkiem Amuliusa, który rozkazał wrzucić westalkę wraz z jej dziećmi do rzeki Tybr.

Koszyk z bliźniętami dopłynął aż na wzgórze Palatyn. Tam zaczepił się o drzewo figowe, a dzieci zaczęły głośno płakać z głodu. Niebawem chłopców znalazła wilczyca, która niedawno powiła młode i zaczęła ich karmić. To niecodzienne zjawisko zobaczył królewski pasterz i po krótkim namyśle zabrał chłopców do swego domu, do żony, która niedawno straciła dziecko. Romulusa i Remusa wychowywali w miłości, jak własne dzieci.

Chłopcy, na podobieństwo swego ojca, wyrośli na wojowników. Często polowali, karali złoczyńców i przewodzili całej grupie swoich rówieśników. Pewnego dnia pasterze Numitora wdali się w kłótnię z pasterzami Amuliusa. Kłótnia szybko przemieniła się w bójkę i Remus został schwytany i zaprowadzony przed oblicze Numitora. Romulus natychmiast chciał ruszyć na pomoc bratu, ale wówczas przybrany ojciec wyjawił mu prawdę o ich pochodzeniu. W tym samym czasie obalony, stary Numitor wypytywał Remusa czyim jest synem. Słuchając opowieści chłopca o drzewie figowym i wilczycy rozpoznał w nim swego wnuka. Wkrótce we trzech ułożyli plan obalenia Amuliusa. Atak powiódł się i Amulius zginął, a tron znów objął Numitor.

Król pozwolił wnukom zbudować nowe miasto. Gdy wybrali wzgórze, na którym miało powstać ich królestwo, posprzeczali się o jego nazwę. Jednak znaki sprzyjały Romulusowi i to on wyorał w ziemi bruzdę, zaznaczając granice nowego miasta, które postanowił nazwać Roma.

- Każdy wróg będzie mógł przeskoczyć tą granicę! - krzyknął Remus i przeskoczył bruzdę.

Wówczas Romulus wyciągnął miecz.

- A w taki sposób zginą wszyscy najeźdźcy - powiedział i zabił swego brata.

Tak oto powstało miasto, którego legenda zawiera w sobie nie tylko element boskich korzeni, ale również zbrodnię bratobójstwa. Miasto, które oparło się upływowi czasu i do którego podobno prowadzą wszystkie drogi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Legendy świata: Włochy - Założenie Rzymu

# data[].attributes.attachment_link.description
Miasto Alba Longa miało wielu królów z dynastii Eneasza. Wreszcie tron objął Numitor, jednak jego rządy przerwał młodszy brat Amulius, strącając króla z tronu. Amulius uczynił córkę Numitora o imieniu Rea Sylwia westalką, aby nigdy nie mogła powić dzieci i zagrozić panowaniu jego synów.

# data[].attributes.body
Zabytki Rzymu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ostatnia aktualizacja: 26 lipca 2023
Rzym jest jednym z najpiękniejszych miast świata, a dla wielu stanowi bezkonkurencyjnie najwspanialsze miejsce na ziemi. Mnogość zabytków i atrakcji w Wiecznym Mieście może nas jednak przytłoczyć, dlatego przed przyjazdem warto odpowiednio się przygotować i zawczasu określić listę miejsc, które planujemy odwiedzić. Niemniej jednak nie powinniśmy sztywno trzymać się przygotowanego planu - czasami wystarczy lekko się "zgubić" i odejść od wytyczonej trasy, aby odkryć niezwykły budynek, plac czy fontannę.

Nasz przewodnik nie ogranicza się do przedstawienia powszechnie znanej listy największych atrakcji. Pragniemy zaprezentować Rzym w jego pełnej różnorodności, z nadzieją, że każdy odkryje w nim coś wyjątkowego. Przewodnik ten powstał z naszych osobistych doświadczeń, zgromadzonych podczas licznych podróży do Wiecznego Miasta. Miały one miejsce na przestrzeni lat, co pozwoliło nam na dogłębne zwiedzenie Rzymu i odkrycie wielu jego tajemnic.

Spis treści (kliknij, aby rozwinąć)

Jak zwiedzać Rzym?

Zdecydowanie zachęcamy do przemierzania historycznego centrum Rzymu pieszo. Tym bardziej, że nie zajmuje wcale tak dużego obszaru, jakby się mogło wydawać. W niemal każdym zakątku stolicy Włoch wyczuwalna jest historia, a zwiedzanie na piechotę daje nam szansę przypadkowo natrafić na któryś z ukrytych skarbów Wiecznego Miasta.

Jeśli jednak nasz czas jest ograniczony, warto skorzystać z niedrogiej komunikacji miejskiej. Z punktu widzenia turysty najwygodniej i najłatwiej poruszać się metrem, ale niestety jego trasa omija większość najstarszej części miasta oraz Zatybrze. Alternatywą dla metra są autobusy, które docierają do niemal każdego zakątka Rzymu.

Jak przygotować plan zwiedzania Rzymu?

Po wielokrotnych odwiedzinach Rzymu przekonaliśmy się, że nie ma sensu próbować zobaczyć wszystkiego za pierwszym razem. Gonienie od muzeum do muzeum, zahaczając o każdy możliwy kościół, zwykle doprowadzi jedynie do tego, że stracimy zapał i dobry nastrój. Dziś loty do Rzymu są na tyle przystępne cenowo, że warto od razu założyć, iż odwiedzimy stolicę Włoch ponownie.

Podczas przygotowywania planu na poszczególne dni zalecamy skupienie się na sąsiednich obszarach, dzięki czemu nie stracimy zbyt dużo czasu na przemieszczanie się między dzielnicami. Na przykład, dobre połączenia to: Koloseum + Forum Romanum + Kapitol, lub Koloseum + Forum Romanum + Lateran i Eskwilin. Inną dobrą kombinacją może być Watykan + Piazza Navona i okolice + Panteon.

W naszym przewodniku nie podjęliśmy się jednak sugerowania konkretnych planów i tras zwiedzania. Nie da się bowiem w sposób uniwersalny stworzyć planu dnia, który podpasuje każdemu. Zamiast tego skoncentrowaliśmy się na opisaniu jak największej ilości miejsc, które warto zwiedzić i zobaczyć w Rzymie. Mamy nadzieję, że dzięki takiemu podejściu odkryjecie z nami wiele fascynujących miejsc do odwiedzenia!

Rzym atrakcje, zabytki, ciekawe miejsca

Symbole Rzymu zna niemal każdy: Panteon, Fontana di Trevi, Piazza Navona ze słynną fontanną Czterech Rzek, Schody Hiszpańskie, Bazylika św. Piotra, a także Koloseum i Forum Romanum. Wszystkie z nich znajdują się na obszarze historycznego centrum i położone są stosunkowo blisko siebie. Bez większego problemu przejdziemy piechotą od Koloseum aż do Watykanu, planując trasę w taki sposób, aby obejrzeć wszystkie z nich.

Rzym ma jednak do zaoferowania znacznie więcej niż tylko najbardziej znane atrakcje. Bardzo często mniej znane skarby znajdują się na wyciągnięcie ręki, a pobieżnie przygotowani turyści nie zdają sobie z tego sprawy!

Nasz artykuł o zwiedzaniu Rzymu rozpoczynamy od Kapitolu, którym był centralnym punktem miasta zarówno w starożytności, jak i po nastaniu chrześcijaństwa. Następnie przechodzimy przez centrum publiczne starożytnego Rzymu, opisując najważniejsze z zachowanych zabytków z tego okresu. Po nich prezentujemy najpopularniejsze atrakcje Rzymu, które powinny znaleźć się na naszej liście miejsc do odwiedzenia podczas pierwszej wizyty w Wiecznym Mieście. Na koniec przedstawiamy mniej oczywiste miejsca oraz te położone poza utartym szlakiem.

Zwiedzanie Rzymu - Kapitol i Muzea Kapitolińskie

Plac Kapitoliński otaczają:

Muzea Kapitolińskie (wł. Musei Capitolini) - jedno z najważniejszych na świecie muzeów archeologicznych i sztuki, które może pochwalić się bogatą kolekcją antycznych dzieł sztuki. Ekspozycja rozmieszczona jest w dwóch budynkach - w Pałacu Konserwatorów (wł. Palazzo dei Conservatori) oraz Nowym Pałac (wł. Palazzo Nuovo). Pomiędzy nimi przemieszczamy się długim podziemnym korytarzem, który prowadzi również na taras widokowy pod Pałacem Senatorskim.

Pałac Senatorski (wł. Palazzo Senatorio) - to XIII-wieczny budynek, w którym obecnie mieści się ratusz. Zewnętrzne schody do pałacu zaprojektował Michał Anioł. Niestety, budynek nie jest udostępniony do zwiedzania. Na tyłach pałacu, po obu jego stronach, znajdziemy dwa darmowe tarasy ze świetnym widokiem na Forum Romanum.

Wilczyca Kapitolińska - po północnej stronie Pałacu Senatorskiego wznosi się kolumna, na której umieszczono kopię słynnej rzeźby wykutej z brązu (oryginał jest przechowywany w Muzeach Kapitolińskich). Sam wizerunek wilczycy pochodzi z czasów etruskich, natomiast postacie Romulusa i Remusa, które są przez nią karmione, zostały dodane już w erze nowożytnej. To, co zadziwia turystów, to rozmiar dzieła - wilczyca jest jedynie nieznacznie większa od naturalnych przedstawicieli swojego gatunku, ale oglądana z dołu, sprawia wrażenie niewielkiej.

Wskazówka: Jeśli nie mamy zamiaru po raz kolejny wspinać się po wysokich schodach, a chcielibyśmy odwiedzić bazylikę, możemy skorzystać z bocznego wejścia. Aby do niego dotrzeć, wystarczy skierować się z Placu Kapitolińskiego w kierunku wschodnim i minąć Nowy Pałac.

Plac Wenecki oraz Pomnik Wiktora Emmanuela II

U podnóża Kapitolu rozciąga się zawsze tłoczny Plac Wenecki (wł. Piazza Venezia), przy którym stoją Pałac Wenecki oraz imponujący swoimi rozmiarami Pomnik Wiktora Emmanuela II.

Pałac Wenecki był jednym z pierwszych renesansowych pałaców wzniesionych w Rzymie. Dawniej pełnił on funkcję ambasady Republiki Weneckiej, a w okresie międzywojennym z jego balkonu do zgromadzonych przemawiał Benito Mussolini. Więcej o zwiedzaniu tego zabytku przeczytacie w naszym artykule Pałac Wenecki w Rzymie: zwiedzanie oraz historia. Na terenie pałacu znajduje się mały sekret Rzymu - ogólnodostępne i darmowe ogrody z zabytkową fontanną.

Drugi z zabytków nazywany jest potocznie Ołtarzem Ojczyzny. Jego budowę rozpoczęto pod koniec XIX wieku. Monument miał być hołdem oddanym pierwszemu królowi zjednoczonych Włoch Wiktorowi Emmanuelowi II (wł. Vittorio Emanuele II). Jest to jedna z tych konstrukcji, wobec których trudno przejść obojętnie. Rzymianie pewnie by powiedzieli, że albo się jej nie lubi, albo się ją nienawidzi, lecz wśród turystów budowla jest raczej pozytywnie odbierana.

Na szczycie monumentu dostępny jest panoramiczny taras widokowy, na który obowiązuje bilet wstępu. Na niższych kondygnacjach budowli znajdują się też darmowe punkty widokowe. O innych miejscach, skąd można podziwiać Rzym z góry, przeczytacie w naszym artykule Punkty widokowe w Rzymie

Atrakcje w Rzymie - starożytne zabytki w samym sercu antycznego miasta

Forum Romanum i Palatyn

Od zarania miasta, Forum Romanum i Palatyn były kolebką starożytnego Rzymu. Dziś stanowią one jedno, połączone stanowisko archeologiczne. Forum Romanum było najważniejszym placem w mieście, wokół którego wznoszono ważne świątynie, monumenty (np. łuki triumfalne) oraz budynki publiczne, w tym gmach senatu. Więcej o zabytkach słynnego placu przeczytacie w naszym rozbudowanym przewodniku Forum Romanum: zwiedzanie, bilety, zabytki

WskazówkaJeśli chcielibyście spojrzeć na panoramę Forum Romanum, wystarczy udać się na Kapitol, gdzie za budynkiem Pałacu Senatorskiego (zarówno po lewej, jak i prawej stronie) znajdziemy świetne i darmowe punkty widokowe.
Zwiedzanie Forum Romanum i Palatynu
Planując zwiedzanie Forum Romanum i Palatynu, warto zarezerwować na to kilka godzin. Większość turystów kupuje bilet łączony z wejściem do Koloseum - pamiętajmy jednak, że takie wejściówki szybko się wyprzedają, więc powinniście nabyć je z dużym wyprzedzeniem.

Koloseum i Łuk Konstantyna Wielkiego

Standardowa wizyta w Koloseum pozwala na samodzielne zwiedzenie dwóch poziomów. Jeśli chcielibyśmy zejść do podziemi lub wejść na arenę, musimy zakupić bilet w droższej wersji. Bilety do Koloseum najlepiej zarezerwować online, ponieważ liczba wejściówek sprzedawanych w kasach jest bardzo ograniczona (a do tego musimy liczyć się z długimi kolejkami). Dla osób zainteresowanych słynnym amfiteatrem przygotowaliśmy dwa artykuły - jeden skupiający się wyłącznie na zwiedzaniu i biletach do Koloseum, a drugi na architekturze i historii Koloseum.

W bezpośrednim sąsiedztwie Koloseum stoi jeden z najbardziej okazałych łuków triumfalnych starożytnego świata. Jest to na tyle ciekawa budowla, że poświęciliśmy jej oddzielny artykuł: Łuk Konstantyna Wielkiego.

Usta Prawdy i Forum Boarium

Na zachód od Palatynu, tuż nad brzegiem Tybru, znajdowało się Forum Boarium, czyli starożytny targ bydlęcy i miejsce kultu Herkulesa. Dla niektórych może być zaskoczeniem, że Forum Boarium było najstarszym placem publicznym w Rzymie. Do dziś przetrwało tu kilka wartych uwagi zabytków, w tym: Świątynia Herkulesa, Łuk Janusa czy Brama Srebrników. Więcej przeczytacie o nich w naszym artykule Forum Boarium: zwiedzanie najstarszego placu targowego w Rzymie

Wielu turystów trafia na obszar Forum Boarium, najczęściej nie zdając sobie z tego sprawy, gdyż to właśnie tu znajdują się słynne Usta Prawdy (wł. Bocca della Verità), które umieszczone są w przedsionku Bazyliki Santa Maria in Cosmedin. Bez względu na porę dnia i roku przy słynnym okrągłym medalionie ustawiają się tłumy turystów, którzy pragną zrobić sobie zdjęcie z dłonią w ustach.

Według legendy, Usta Prawdy działały jak wykrywacz kłamstw i obcinały dłoń krzywoprzysięzcom. Do medalionu możemy podejść bezpłatnie, ale przychodząc w środku dnia musimy liczyć się z potrzebą dłuższego odstania w kolejce. Więcej: Usta Prawdy w Rzymie - gdzie można je zobaczyć?

Będąc na miejscu warto też zajrzeć do wnętrza kościoła, który powstał na fundamentach starożytnej budowli. Pod głównym ołtarzem, w tufie wulkanicznej, wydrążono kryptę, do której możemy zajrzeć za co łaska. We wnętrzu kościoła znajduje się również czaszka należąca rzekomo do św. Walentego, a także wspaniałe zdobienia posadzkowe w stylu kosmateski.

Co warto zobaczyć w Rzymie? Największe atrakcje Rzymu i jego zabytki

Panteon i inne zabytki rione Pigna

W całym Rzymie próżno szukać lepiej zachowanej budowli z czasów starożytnych niż Panteon, który od początku VII wieku pełni funkcję katolickiej świątyni. Wewnętrzna część rotundy zachowuje niemal idealne proporcje, a zewnętrzny portyk może, na pierwszy rzut oka, trochę nie pasować do całości.

Na szczycie rotundy znajduje się okrągły otwór nazywany oculusem, którego średnica przekracza 9 metrów. Stanowi on jedyne źródło światła docierającego do wnętrza budowli. Wizyta w Panteonie podczas lekkiego deszczu, kiedy kropelki wody z gracją wpadają do środka budynku, to niezwykłe doświadczenie. W południe, linia słońca przedzierająca się przez otwór wyrównuje się z linią drzwi.

Od niedawna wejście do Panteonu jest płatne. Nie zmniejszyło to jednak tłumów w ciągu dnia - zalecamy więc odwiedzić Panteon zaraz po otwarciu, kiedy w środku nie ma jeszcze zbyt wielu turystów. Zwiedzanie budowli bez tłumów jest znacznie lepszym doświadczeniem!

Wszystkiego o historii, architekturze i zwiedzaniu słynnego zabytku dowiecie się z naszego artykułu Panteon w Rzymie - historia, zwiedzanie, ciekawostki oraz informacje praktyczne.

Panteon położony jest na skraju rione o nazwie Pigna, co można przetłumaczyć jako szyszka. Nazwa nawiązuje do znalezionej na tym terenie olbrzymiej rzeźby szyszki z brązu, która obecnie zdobi fontannę w kompleksie Pałaców Watykańskich. Słowem rione określa się dzielnice leżące w historycznej części Rzymu.

Z Placu Minerva wejdziemy do Bazyliki Santa Maria Sopra Minerva, która skrywa w sobie kilka arcydzieł sztuki, w tym m.in.:

Rzeźbę przedstawiającą Jezusa z krzyżem dłuta Michała Anioła (po lewej stronie ołtarza).

Monument nagrobny projektu Berniniego - na prawej ścianie w przedsionku (na lewo od ołtarza głównego).

Epitafium siostry Marii Raggi, również dzieło Berniniego, gdzie artysta zastosował efekt wygniecionego materiału (w lewej części środkowej nawy patrząc w stronę ołtarza, kolumna skierowana w stronę ołtarza),

grobowce kilku papieży.

Schody Hiszpańskie

Popularne i znane na całym świecie Schody Hiszpańskie (wł. Scalinata di Trinità dei Monti) łączą ze sobą dwa place: Plac Hiszpański (wł. Piazza di Spagna) u ich podnóża oraz Piazza Trinità dei Monti na wzgórzu Pincio. Ich budowa trwała dwa lata - od 1723 do 1725 roku.

Plac Hiszpański zawdzięcza swoją nazwę położonemu na jego południowym krańcu Pałacowi Hiszpańskiemu (wł. Palazzo di Spagna), w którym mieści się ambasada Hiszpanii przy państwie Watykan. Naprzeciwko pałacu wznosi się Kolumna Niepokalanego Poczęcia (wł. Colonna dell'Immacolata), harmonijnie łącząca elementy starożytne (koryncka kolumna) z nowożytnymi (statua Maryi na szczycie). U podstawy kolumny umieszczono figury czterech postaci ze Starego Testamentu: Mojżesza, proroka Izajasza, króla Dawida oraz proroka Ezechiela.

Bezpośrednio przy Schodach Hiszpańskich możemy podziwiać wczesnobarokową fontannę w kształcie łodzi (wł. Fontana della Barcaccia). Za jej projekt odpowiedzialny był Pietro Bernini, któremu prawdopodobnie pomagał syn - słynny Gian Lorenzo. Kształtem wodotrysku nawiązano do popularnej legendy opowiadającej historię samotnej łódki, która w trakcie powodzi w 1598 roku dotarła z Tybru aż do Placu Hiszpańskiego, gdzie po odejściu wód osiadła.

Dosłownie kilka kroków od placu znajduje się historyczna kawiarnia Caffè Greco, która działa nieprzerwanie od połowy XVIII wieku. Dawniej spotykali się tam znani pisarze i artyści, w tym nasi rodacy przebywający na emigracji (m.in. Adam Mickiewicz). Warto zajrzeć do środka, aby zobaczyć wspaniałe wnętrza.

Na Piazza Trinità dei Monti dumnie wznosi się jeden z antycznych obelisków - mierzący około 14 metrów Obelisk Sallustiano (wł. Obelisco Sallustiano). W przeciwieństwie do innych starożytnych obelisków, ten nie pochodzi z Egiptu, lecz jest jedynie rzymską imitacją.

Fontanna di Trevi i rzymska secesja

Trudno znaleźć większy symbol nowożytnego Rzymu niż barokowo-klasycystyczna Fontanna di Trevi. Ten wodotrysk, wysoki na niemal 27 metrów i szeroki na blisko 50 metrów, zajmuje praktycznie całą ścianę jednego z budynków. W centralnej części fontanny umieszczono postać Okeanosa, jednego z bogów wywodzących się z mitologii greckiej, personifikującego potęgę morza.

Szczególnemu odbiorowi fontanny sprzyja jej położenie. Wodotrysk zajmuje większą część niewielkiego placu, który otoczony jest wysokie fasady. Kiedy podążamy w stronę fontanny, nie zobaczymy jej z oddali, ale z każdym krokiem coraz wyraźniej będziemy słyszeć charakterystyczny szum wody. Dopiero po dotarciu na miejsce, naszym oczom ukaże się imponująca budowla wykonana z trawertynu, czyli kamienia wydobywanego w okolicach Rzymu.

Nie należy oczekiwać, że w ciągu dnia staniemy przed słynną fontanną sam na sam. Nawet późnym wieczorem schody naprzeciwko wodotrysku oblegają dziesiątki osób. Jeśli chcielibyśmy zobaczyć fontannę bez rzeszy odwiedzających, najlepiej przyjść tu w sezonie letnim z samego rana (np. o 7:00). My podczas jednego z wyjazdów spaliśmy tuż obok, więc zaczynając dzień o świcie mieliśmy okazję wielokrotnie mijać fontannę praktycznie pustą.

Istnieje przesąd, według którego wrzucając monetę do fontanny (stojąc tyłem!) zapewniamy sobie pewność powrotu do Wiecznego Miasta. Monety te są później wyławiane przez służby porządkowe, a zebrane środki przeznaczane są na renowację konstrukcji.
Nasze ulubione miejsce w Rzymie
Jeśli spacerując w okolicy Fontanny di Trevi zgłodniejecie, możecie wybrać się do popularnej wśród miejscowych knajpki Pane e Salame, gdzie serwowane są kanapki na ciepło z najlepszymi włoskimi składnikami. Od lat jest to nasze ulubione miejsce w Rzymie, do którego zawsze zachodzimy będąc akurat w pobliżu.

Nieopodal Fontanny di Trevi znajdziemy wejście do wypełnionej sklepami znanych marek Galerii Alberto Sordi (wł. Galleria Alberto Sordi). Jest to kryty pasaż (arkada) z początku XX wieku, który zaprojektowano w stylu Liberty (jak nazywano włoską odmianę secesji). W środku warto zwrócić uwagę na kolorowy, szklany sufit.

Eliptyczny Plac Navona (wł. Piazza Navona), który powstał w miejscu starożytnego stadionu (stąd jego kształt), jest jednym z najbardziej znanych miejsc w całym Rzymie. Turyści przybywają tu, aby zobaczyć słynną Fontannę Czterech Rzek (wł. Fontana dei Quattro Fiumi), zaprojektowaną przez Berniniego. Postacie na fontannie symbolizują cztery rzeki: Nil, Dunaj, Rio de la plata i Ganges. Środek wodotrysku ozdabia egipski obelisk, który w starożytności znajdował się poza granicami Muru Aureliana. Warto w tym miejscu wspomnieć, że Bernini stworzył projekt fontanny, a za wyrzeźbienie postaci odpowiadali inni barokowi artyści.

Po obu stronach placu ulokowano dwie mniejsze, ale równie godne uwagi fontanny: Fontannę Neptuna po stronie północnej oraz Fontannę Maura (wł. Fontana del Moro) po stronie południowej. Pierwsza z nich przedstawia popularnego boga mórz walczącego z ośmiornicą (motyw ten pojawia się często w materiałach reklamujących stolicę Włoch). Druga zas nawiązuje do ówczesnych mieszkańców Afryki. Ciekawostką jest to, że statua Mauretańczyka nie istniała w pierwotnej wersji wodotrysku - Bernini dodał ją dopiero później.

Przy placu stoi Kościół św. Agnieszki w Agonie (wł. Sant'Agnese in Agone) ze wspaniałym freskiem pokrywającym kopułę, płaskorzeźbami przedstawiającymi losy świętych męczenników oraz kaplicą z relikwią czaszki św. Agnieszki. Więcej o tej świątyni oraz innych zabytkach przy placu przeczytacie w naszym artykule Piazza Navona w Rzymie: zwiedzanie, zabytki i historia słynnego placu

Dziedziniec Bramantego i Sybille Rafaela

Będąc na miejscu warto również wejść do świątyni, w której nad łukiem kaplicy Chigi (na prawo po wejściu) zobaczymy malowidło pędzla Rafaela pt. Sybille otrzymujące instrukcje od aniołów. Artysta przedstawił na nim cztery wieszczki, które w jakiś sposób związane były z Rzymem.

Zwiedzanie Rzymu szlakiem Caravaggia - Kościół św. Ludwika Króla Francji

Na wschód od Piazza Navona, po drugiej stronie ruchliwej ulicy Corso del Rinascimento, znajduje się kościół Kościół św. Ludwika Króla Francji (wł. San Luigi dei Francesi). Ta świątynia, położona zaledwie kilka kroków od Piazza Navona, jest często nieświadomie omijana przez przechodzących obok turystów. A szkoda! W jej wnętrzu, oprócz bogatych zdobień, odnajdziemy znamienite obrazy Caravaggia poświęcone świętemu Mateuszowi: Powołanie świętego Mateusza, Święty Mateusz i anioł oraz Męczeństwo św. Mateusza. Nas nieustannie zachwyca pierwszy z nich, na którym Caravaggio w swoim stylu uchwycił scenę dnia codziennego, którą prawdopodobnie wielokrotnie obserwował w Rzymie.

Kilka wartych uwagi zabytków odkryjemy również na północ od owalnego placu. Naprzeciwko wznosi się Pałac Altemps (wł. Palazzo Altemps), który obecnie jest jedną z czterech siedzib Narodowego Muzeum Rzymskiego (Museo Nazionale Romano). W środku wystawiane są greckie i rzymskie rzeźby oraz sarkofagi, ale sam pałac jest również wart uwagi. Zachowały się w nim freski ścienne oraz pokryta malowidłami loggia nad wewnętrznym dziedzińcem.

Bazylika św. Augustyna z dziełem Caravaggia oraz Biblioteka Angelica

Jeżeli opuścimy Piazza Navona od strony północnej, a następnie skierujemy się w prawo i przejdziemy przez kryte przejście, trafimy na Plac św. Augustyna (wł. Piazza di S. Agostino), nad którym góruje Bazylika św. Augustyna (wł. Basilica di Sant'Agostino in Campo Marzio). Jest to jeden z tych rzymskich kościołów, który skrywa w sobie dzieła największych mistrzów.

W kaplicy znajdującej się po lewej stronie od głównego ołtarza spoczywa matka św. Augustyna - św. Monika. Jej sarkofag umieszczono w bocznej ścianie.

Turyści, którzy docierają do Bazyliki św. Augustyna, nie zawsze zdają sobie sprawę, że tuż obok znajduje się kolejny z rzymskich skarbów. To Biblioteka Angelica (wł. Biblioteca Angelica), która mieści się w budynku przylegającym do kościoła. Co ciekawe, wnętrze czytelni oraz wejście do niej widziało już wielu czytelników, gdyż to właśnie ona "grała" Bibliotekę Watykańską w ekranizacji książki Anioły i Demony Dana Browna.

Drzwi prowadzące do wnętrza znajdują się po prawej stronie od wejścia do bazyliki - trzeba jeszcze wspiąć się po schodach na wyższe piętro. Biblioteka dostępna jest dla mieszkańców, a w środku obowiązuje bezwzględna cisza. Na szczęście turyści mogą bez problemu zajrzeć do czytelni, której wnętrze charakteryzuje się trzypoziomowymi drewnianymi regałami na książki. Od początku XVII wieku zakon augustianów przechowywał tu swoje księgi i manuskrypty.

W połowie 2023 roku biblioteka znajdowała się w remoncie, ale warto spróbować zajrzeć do środka, może akurat będzie już otwarta.

Campo de' Fiori i Pałac Farnese

Jednym z najbardziej emblematycznych placów Rzymu jest Campo de' Fiori, na którym w pierwszej połowie dnia organizowane jest targowisko pod gołym niebem. Mimo że od dłuższego czasu w części straganów dominują produkty przeznaczone głównie dla turystów, wciąż można tu znaleźć kilku sprzedawców oferujących lokalne warzywa, owoce, sery i inne produkty. Niestety, ceny są tu zdecydowanie turystyczne. Targ działa od poniedziałku do soboty od rana do około 14:00-16:00, ale czym wcześniej przyjdziemy, tym większą mamy szansę na poczucie bardziej lokalnej atmosfery.

Pałac Farnese możemy zwiedzić podczas wycieczki z przewodnikiem, którą trzeba zarezerwować przynajmniej tydzień przed planowanym dniem wizyty.

Na placu przed pałacem znajdują się dwie bliźniacze fontanny, których wanny przeniesiono tu bezpośrednio z Term Karakali.

W okolicy Bezpośrednio za pałacem przebiega ulica Via Giulia z wieloma interesującymi zabytkami, o której napisaliśmy więcej w dalszej części naszego przewodnika.

Zamek św. Anioła

Przechodząc na drugą stronę Tybru przez przeznaczony dla pieszych Most Świętego Anioła (wł. Ponte Sant'Angelo) staniemy przed zamkiem o tej samej nazwie (wł. Castel Sant'Angelo). Ta połączona linią murów z Watykanem twierdza powstała na bazie antycznego mauzoleum Hadriana. W trakcie zwiedzania zamku i wchodzenia na górę, przemierzymy starożytną część tej budowli.

Zamek Świętego Anioła cieszy się dzisiaj dużą popularnością wśród odwiedzających Rzym. Decydując się na kupno biletu, będziemy mogli przejść po murach, wejść na różne tarasy widokowe, a co najważniejsze, zwiedzić apartamenty mieszkalne, bogato zdobione freskami.

Most wzniesiony przy zamku ozdobiony jest dziesięcioma statuami aniołów projektu Berniniego. Barokowy mistrz sam wykonał dwie postacie - co prawda na moście są dziś ich kopie, ale oryginałny przetrwały i przechowywane są w bazylice Sant'Andrea delle Fratte (nieopodal Schodów Hiszpańskich). Więcej przeczytacie o nich tutaj: Most św. Anioła w Rzymie

Niedaleko Zamku św. Anioła, wzdłuż Tybru, rozstawiane są stragany, na których można kupić m.in.: pamiątki, stare książki i obrazy. Z naszych obserwacji wynika, że jest to jedno z najlepszych miejsc na zakup suwenirów, które są tam często tańsze niż w ścisłym centrum Rzymu.

Watykan

Kierując się na zachód od Zamku św. Anioła, dotrzemy do szerokiej ulicy Via della Conciliazione, która zaprowadzi nas bezpośrednio na Plac św. Piotra i pod wejście do Bazyliki św. Piotra (więcej informacji o Bazylice św. Piotra umieściliśmy w artykule Bazylika św. Piotra).

Wielu turystów, planując zwiedzanie zwiedzaniu Watykanu, myśli głównie o słynnej Bazylice oraz Muzeach Watykańskich. W stolicy Kościoła Katolickiego znajdziemy jednak znacznie więcej atrakcji, które mogą zapełnić nam cały dzień (albo i więcej).

Należą do nich m.in.:

możliwość wejścia na kopułę Bazyliki św. Piotra, skąd roztacza się piękny widok na plac i okolicę,

zwiedzanie skarbca Bazyliki św. Piotra, w którym nie ma co prawda aż tak wielu eksponatów, ale turyści zainteresowani sztuką sakralną odnajdą w nim wiele skarbów,

możliwość zejścia (za darmo) do Grot Watykańskich, czyli do krypty pod bazyliką, gdzie pochowano wielu papieży i członków rodów królewskich,

wycieczka z przewodnikiem do Ogrodów Watykańskich,

wycieczka z przewodnikiem do stanowiska archeologicznego z pozostałościami po rzymskiej nekropolii, odkrytej bezpośrednio pod obecną kryptą bazyliki; w trakcie wycieczki staniemy tuż obok domniemanego grobu pierwszego papieża, a przewodnik opowie nam więcej o pracach archeologów i wnioskach historyków na temat miejsca pochówku apostoła Piotra.

Więcej szczegółowych informacji o zwiedzaniu Watykanu znajdziecie w naszym przewodniku: Watykan - zwiedzanie, zabytki i informacje praktyczne. W artykule przygotowaliśmy wstęp historyczny oraz informacje praktyczne dotyczące zwiedzania watykańskich atrakcji.

Pamiętajmy, że w Rzymie poza Watykanem, znajdziemy także inne bazyliki papieskie - trzy z nich noszą nazwę "bazyliki większej" (czwartą jest bazylika watykańska). Co ciekawe, wchodząc do każdej z bazylik papieskich... znajdujemy się na obszarze eksterytorialnym Państwa Watykańskiego.

Więcej o Bazylikach papieskich przeczytacie w artykule: Bazyliki papieskie w Rzymie.

Lateran - pierwsza siedziba papiestwa i najważniejszy kościół katolicki

W powszechnej świadomości to Watykan uchodzi za najważniejsze i pierwsze centrum chrześcijaństwa w Rzymie. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że najważniejszy z kościołów znajduje się w całkowicie innym miejscu - na obszarze znanym jako Lateran. Kościołem tym jest Arcybazylika świętego Jana na Lateranie, która nosi dumny tytuł Sacrosancta lateranensis ecclesia omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput czyli Najświętszy kościół laterański, Matka i Głowa kościołów całego Miasta i Świata.

Niewielki Lateran przez pierwsze tysiąc lat chrześcijaństwa pełnił rolę oficjalnej siedziby papieża. Tereny te przekazał papieżowi cesarz Konstantyn Wielki, który uważał, że to dzięki chrześcijańskiemu Bogu zwyciężył w bitwie przy moście Mulwijskim.

Oprócz Arcybazyliki, która jest katedrą Rzymu, na terenie Lateranu znajduje się jeszcze kilka obiektów związanych z chrześcijaństwem (i nie tylko). Są to:

zbudowane na planie okręgu Baptysterium Laterańskie z IV wieku, do którego przylegają kaplice z oryginalnymi mozaikami oraz drzwiami z brązu z V wieku,

Obelisk Laterański (Obelisco Lateranense), który dawniej zdobił Circus Maximus,

Święte schody (Scala Sancta), które według tradycji prowadziły do pałacu Poncjusza Piłata, a do Rzymu sprowadziła je matka Konstantyna Wielkiego Helena,

Kaplica Sancta Sanctorum, w której przechowywane są drogocenne relikwie.

Oprócz zabytków sakralnych, tuż obok świątyni zachowały się dwie bramy:

starożytna brama Porta Asinaria, zbudowana w latach 270-273, będącą częścią Murów Aureliana. Obecnie brama nie jest wykorzystywana i znajduje się poniżej poziomu ulicy. Warto spojrzeć na nią z obu stron. Brama była w użyciu aż do końca XVI wieku,

Porta S. Giovanni - brama wewnątrz Murów Aureliana, która powstała dopiero pod koniec XVI wieku na zlecenie papieża Grzegorza VIII. Decyzja o stworzeniu nowego wejścia do miasta zapadła po tym, jak Porta Asinaria stała się wąskim gardłem przy wjeździe do Rzymu od strony południowej.

Plac i Brama Popolo - atrakcje Rzymu nie do przegapienia!

Plac Popolo jest jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w Rzymie. W jego centrum ustawiono wysoki egipski obelisk, a od północy plac zamyka Brama Popolo (wł. Porta del Popolo), przez którą do miasta wkraczały wszystkie oficjalne delegacje.

Wewnętrzną fasadę bramy zaprojektował Bernini, a zewnętrzną architekt Nanni di Baccio Bigio. Początkowo za zewnętrzną fasadę miał odpowiadać sam Michał Anioł, jednak wolał zlecić to zadanie Bigio.

Tuż przy bramie wznosi się Bazylika Santa Maria del Popolo, znana również jako Bazylika Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi. Kościół ten zyskał popularność dzięki książce (i filmowi) "Anioły i Demony" autorstwa Dana Browna, choć nawet bez tej reklamy jest to miejsce warte odwiedzenia. W bazylice swoje kaplice grobowe mieli magnaci związani z papieżem, w tym ród bankierów Chigi. To właśnie Kaplica Chigich (znajdziecie ją po lewej stronie) uważana jest za jeden z architektonicznych skarbów Rzymu. Jej charakterystyczne sklepienie zaprojektował Rafael, a w dwóch kątach zobaczymy rzeźby dłuta Berniniego. Będąc na miejscu warto zajrzeć również do znajdującej się na lewo od głównego ołtarza Kaplicy Cerasi, gdzie wiszą dwie prace Caravaggio: Nawrócenie św. Pawła i Ukrzyżowanie św. Piotra. W tym przypadku warto jednak przygotować monetę o nominale 2€, aby podświetlić sobie wnętrze kaplicy.

Po wschodniej stronie Placu Popolo znajdziemy taras widokowy (wł. Terrazza del Pincio), skąd rozciąga się przyjemny widok na okolicę.

Villa Borghese i Galeria Borghese

Zgodnie z oficjalnymi informacjami, aby wejść do galerii, powinniśmy wcześniej dokonać rezerwacji online, podczas której wybieramy dzień oraz godzinę wizyty. Muzeum oferuje także bilety last minute, które można nabyć w kasie w dniu zwiedzania. Wewnątrz muzeum możemy spędzić maksymalnie 2 godziny.

W sezonie letnim bilety najlepiej zarezerwować nawet ponad tydzień wcześniej. Z naszych doświadczeń wynika, że warto rozpocząć obserwowanie dostępności biletów przynajmniej dwa tygodnie przed planowaną wizytą i trzymać rękę na pulsie. Natomiast zimą wielu turystów kupuje bilety na miejscu w kasie bez większych problemów - sami raz odwiedziliśmy galerię w zimę i były raczej pustki.

Zatybrze - zwiedzanie Rzymu po przeciwnej stronie Tybru

W czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu Zatybrze było uważane za dzielnicę biedoty, kurtyzan i przestępców. Dopiero w późniejszym wiekach powstały tu rezydencje bogatszych kupców - jednym z przykładów jest mieszkalna Wieża Anguillara (wł. Torre Anguillara) z XIII wieku.

Przez końcowe dekady XX wieku Zatybrze było uważane za zaniedbane, choć jednocześnie uchodziło za miejsce z niepowtarzalnym klimatem autentycznego Rzymu. W starszych przewodnikach można natknąć się nawet na informacje, że jest to nieturystyczna i nieodkryta część miasta.

Przez ostatnie dziesięciolecie sytuacja zmieniła się jednak diametralnie. Zatybrze, obok autentycznych lokali prowadzonych z pasji, wypełniły również knajpki nastawione głównie na bardziej majętnych turystów. Trudno obecnie uznać Zatybrze za obszar nieturystyczny, choć nadal znajdziemy tu zakątki, które nie są odwiedzane przez tłumy przybyszów.

Pomimo wszystkich tych zmian, wciąż możemy tu odnaleźć klimatyczne knajpki (niektóre z bardzo przystępnymi cenami) oraz spokojną atmosferę, której nie spodziewalibyśmy się po wielkiej metropolii. Zatybrze tętni życiem również wieczorami, kiedy wielu Rzymian przychodzi tu po pracy na drinka.

Serce Zatybrza stanowi Bazylika Najświętszej Maryi Panny (wł. Basilica di Santa Maria in Trastevere) oraz znajdujący się przed nią plac. Ścianę za ołtarzem głównym ozdabia mozaika w stylu bizantyjskim oraz freski z późniejszych okresów, a po prawej stronie ołtarza znajdziemy nagrobek pochowanego w świątyni polskiego kardynała Stanisława Hozjusza (więcej informacji o grobie kardynała Hozjusza znajdziecie w naszym arykule). Wewnątrz bazyliki warto przyjrzeć się starożytnym kolumnom, które przeniesiono tu z Term Dioklecjana. Niektóre z kolumn różnią się od siebie - zostały zabrane z wnętrza różnych budynków.

Innym wartym wartym uwagi kościołem na Zatybrzu jest Bazylika św. Cecylii (wł. Santa Cecilia in Trastevere), która znajduje się przy wschodnim krańcu dzielnicy.

Zwiedzając bazylikę możemy zdecydować się na zejście do jej podziemi, gdzie pod koniec XIX wieku odkryto pozostałości po rzymskich zabudowaniach. W podziemiach zobaczymy nowożytną kryptę (w której przechowuje się relikwie świętych) oraz resztki rzymskich pomieszczeń, w tym podłogowe mozaiki i podziemne zbiorniki na pszenicę. Turyści mogą zwiedzić również niewielkie lapidarium. Wejście do podziemnej części kościoła znajduje się na lewo, patrząc w kierunku ołtarza, tuż po wejściu do świątyni.

Turyści szukający renesansowych budowli i dzieł sztuki powinni udać się do północnej części Zatybrza. Znajduje się tam renesansowa Villa Farnesina z początku XVI wieku. Budynek może nie robić wielkiego wrażenia od zewnątrz, ale jego wnętrza (ściany i sklepienia) są wypełnione pięknymi freskami, w tym Triumfem Galatei pędzla Rafaela.

Po drugiej stronie ulicy swoją siedzibę ma oddział Muzeum Narodowego Sztuki Dawnej (wł. Galleria Nazionale d'Arte Antica), który mieści się w Pałacu Corsini. W tym samym budynku działa publiczna biblioteka z zabytkowymi pomieszczenia, do której możecie spróbować zajrzeć - do czego zachęcamy!

Awentyn i słynna dzurka od klucza

Awentyn to miejsce, na które warto poświęcić dłuższą chwilkę. Kiedyś wzgórze to uważane było za przeklęte i zamieszkiwała tu głównie biedota, a później stało się popularne wśród arystokracji. Dzisiaj znajdziemy tu mnóstwo zieleni, liczne miejsca kultu religijnego oraz popularne punkty widokowe.

Tuż obok rozciąga się Ogród pomarańczowy (wł. Giardino degli Aranci), z którego rozpościera się wspaniały widok na miasto. Kawałek dalej znajduje się kolejny z ogrodów, Giardino Storico di Sant' Alessio, który również stanowi interesujący punkt obserwacyjny.

Prawdziwym skarbem Awentynu jest Plac Kawalerów Maltańskich (wł. Piazza Cavalieri di Malta). Już sam plac, o ile nie jest zastawiony taksówkami i samochodami, wygląda bardzo przyjemnie - jednak prawdziwą ciekawostką jest widok z bramy prowadzącej do pałacu. Spoglądając przez dziurkę od klucza, niemal na wprost nas znajdzie się kopuła Bazyliki św. Piotra. Kiedyś była to atrakcja z kategorii "hidden gem", ale dziś tak wiele osób o niej wie, że każdego dnia ustawiają się przed nią długie kolejki.

Atrakcje Rzymu dla ambitnych

Fora cesarskie, Kolumna Trajana oraz Hale Trajana

Do dziś przetrwały ruiny każdego z tych kompleksów. Ich pozostałości poprzecinane są na kilka fragmentów przez dwie ulice: Via dei Fori Imperiali oraz Via Alessandrina - i to właśnie z poziomu obu z nich, a zwłaszcza tej drugiej, możemy je obejrzeć.

Najciekawsze z perspektywy turysty jest dawne Forum Trajana, gdzie przetrwały dwa ważne zabytki. Pierwszym z nich jest słynna Kolumna Trajana. Budowlę opasa długa na około 200 metrów spiralna płaskorzeźba, która przedstawia sceny z dwóch kampanii wojen dackich (z lat 102-103 oraz 105-106). Na całej jej długości, na 155 scenach, przedstawiono pełną historię konfliktu - od rozpoczęcia przygotowań aż po zakończenie działań wojennych. Na całej długości wstęgi można doliczyć się 2600 postaci. Sam Trajan występuje blisko 100 razy. Dzieło to widoczne jest z poziomu ulicy.

Kolejną atrakcją są Hale Trajana (Mercati di Traiano), czyli kilkupoziomowy, kryty kompleks z II stulecia. Obecnie na terenie zabytku działa Muzeum For Cesarskich (Mercati di Traiano Museo dei Fori Imperiali), o którym więcej napisaliśmy w artykule Hale Trajana w Rzymie: zwiedzanie muzeum for cesarskich.

Inne antyczne atrakcje ścisłego centrum Rzymu

Oprócz atrakcji Rzymu opisanych powyżej, w ścisłym centrum znajdziemy jeszcze kilka starożytnych pozostałości. Są to m.in.:

Domus Aurea - położone pod wzgórzem Oppius (na północ od Koloseum) ruiny słynnego Złotego Domu cesarza Nerona. Pozostałości kompleksu zostały na długie wieki zapomniane, aż w epoce Renesansu przypadkowo na nie natrafiono, co doprowadziło do narodzin stylu w sztuce znanego pod nazwą groteska. Ruiny możemy zwiedzić podczas wycieczki z przewodnikiem.

Teatr Marcellusa - z pierwowzoru wszystkich rzymskich teatrów przetrwała wyłącznie tylna ściana z dwoma rzędami arkad, którą włączono do późniejszej budowli - tuż obok zobaczymy Portyk Oktawii przyłączony do kościoła Sant'Angelo in Pescheria.

Circus Maximus - z kolosalnego niegdyś obiektu przetrwały zaledwie resztki, a o dawnej świetności budowli świadczy wyłącznie kształt utworzonego w miejscu cyrku parku. Warto tu jednak podejść, aby spojrzeć na panoramę Palatynu.

Bazylika św. Mikołaja w Więzieniu (wł. San Nicola in Carcere) - warto zatrzymać się przed tym kościołem i dokładnie obejrzeć ściany budynku. Od razu w oczy rzucą nam się antyczne kolumny - bazylikę zbudowano na bazie trzech stojących obok siebie świątyń z czasów republiki. Istnieje możliwość wejścia za niewielką opłatą do części podziemnej, gdzie zobaczymy fragmenty fundamentów wszystkich trzech świątyń.

Kwirynał z Pałacem Kwirynalskim oraz św. Stanisław Kostka

Na wschód od Fontanny di Trevi góruje Kwirynał, jedno z siedmiu starożytnych wzgórz Rzymu. W czasach republiki, na jego szczycie wzniesiono świątynię poświęconą Kwirynusowi, jednemu z głównych rzymskich bogów, od którego imienia prawdopodobnie pochodzi nazwa tego pagórka.

Obecnie rozległą część wzgórza zajmuje Pałac Kwirynalski (wł. Palazzo del Quirinale), dawny letni pałac papieski, który obecnie jest oficjalną siedzibą włoskiego prezydenta. Samo słowo Kwirynał jest wśród Włochów używane jako synonim ośrodka władzy. Podobnie jak my Polacy stosujemy określenie "na Wiejskiej" odnosząc się do naszego parlamentu, tak Włosi mówią "na Kwirynale" wypowiadając się o aktywnościach z udziałem głowy ich państwa.

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że Pałac Kwirynalski można odwiedzić w trakcie wycieczki z przewodnikiem - i naszym zdaniem jest to jedna z ciekawszych atrakcji Rzymu. Do wyboru mamy dwie opcje - teoretycznie darmowa trasa krótsza prowadząca jedynie po pałacu oraz trasa dłuższa w trakcie której zwiedzimy: pałac, ogrody i stajnie. Dlaczego mówimy, że pierwsza opcja jest teoretycznie darmowa? Ponieważ samo zwiedzanie jest bezpłatne, ale rezerwacji można dokonać wyłącznie online, a to kosztuje 1,50€. Podczas wizyty zobaczymy m.in. Wielką Salę, Kaplicę Paulińską, spiralne schody Schody Mascarino (jedne z pierwszych tego typu) oraz mozaiki pochodzące z Willi Hadriana w Tivoli

Sąsiadujący z Pałacem Kwirynalskim Kościół św. Andrzeja na Kwirynale (wł Chiesa di Sant'Andrea al Quirinale) jest z pozoru kolejną bogato zdobioną rzymską świątynią. Za projekt tego zbudowanego na planie elipsy kościoła odpowiadał Bernini, a jego wnętrze charakteryzuje typowy dla baroku przepych. Słynny Gian Lorenzo miał podobno stwierdzić, że jest to jego najdoskonalsze dzieło.

Dla wiernych z Polski, kościół ten ma wyjątkowe znaczenie. W przykościelnym klasztorze zamieszkał św. Stanisław Kostka, który zmarł przedwcześnie w swojej celi, będąc zaledwie 18-letnim chłopcem. Za niewielką opłatą możemy zwiedzić pomieszczenia klasztorne, w których zobaczymy marmurową rzeźbę przedstawiającą Stanisława na łożu śmierci.

Zdjęcia marmurowej rzeźby oraz więcej informacji o świętym Stanisławie znajdziecie w naszym artykule: Stanisław Kostka w Rzymie

Po zwiedzeniu świątyni św. Andrzeja warto skierować swoje kroki w stronę kościoła San Carlo alle Quattro Fontane, dzieła Francesco Borrominiego. Jego faliste kształty stanowią jedną z najwspanialszych realizacji epoki Baroku. Następnie można udać się na sąsiedni plac, otoczony zespołem czterech fontann umieszczonych w niszach (i rozmieszczonych w czterech końcach skrzyżowania). Nazwa placu to Quattro Fontane, co tłumaczy się po prostu jako "Cztery Fontanny". Niestety, lokalizacja fontann sprawia, że w ciągu dnia, z powodu dużego ruchu, niełatwo jest zrobić im zdjęcie i podziwiać je w spokoju. Fontanny są personifikacją dwóch rzek (Tyber oraz Arno) oraz bogiń (Diana i Junona).

Pałac Barberinich - Galleria Nazionale d'Arte Antica

Obecnie w pałacu działa Galleria Nazionale d'Arte Antica (pol. Muzeum Narodowe Sztuki Dawnej), gdzie na dwóch piętrach wystawiane są dziesiątki dzieł sztuki największych artystów z przełomu XV-XVII wieku. Kolekcja należała do rodów związanych z władzą kościelną, dlatego dominują w niej prace o motywie religijnym. Wśród autorów znajdziemy prace takich twórców jak: Caravaggia (m.in. Narcyz), Rafaela, Filippo Lippiego czy Guido Reniego. Oprócz obrazów zobaczymy także rzeźby oraz gobeliny. W pałacu w dobrym stanie zachowały się też oryginalne zdobienia, w tym sufitowe freski. Warto w tym miejscu wspomnieć, że muzeum to posiada dwie placówki - druga znajduje się w Pałacu Corsinich (wł. Palazzo Corsini) na Zatybrzu (naprzeciwko Villa Farnesina).

Nawet jeśli nie jesteście zainteresowani odwiedzeniem muzeum, warto rzucić okiem na sam pałac i znajdujący się na jego tyłach ogród. Na miłośników architektury baroku czekają tam dwie małe niespodzianki - kwadratowe schody projektu Berniniego (północna część pałacu) oraz schody w kształcie helisy projektu Borrominiego (po stronie południowej). Obie klatki schodowe możemy zobaczyć za darmo bez potrzeby kupowania biletu.

Plac Barberini - fontanny Berniniego i okoliczne zabytki

Chociaż Pałac Barberinich nie należy do najpopularniejszych rzymskich atrakcji, to wielu turystów udaje się na znajdujący się tuż obok Plac Barberinich (wł. Piazza Barberini), który swoją obecną sławę zawdzięcza słynnej Fontannie Trytona (wł. Fontana del Tritone) projektu Berniniego.

Sam plac w momencie przebudowy w XVII wieku wychodził bezpośrednio na Pałac Barberinich, ale dziś obie budowle oddzielają zabudowania. Część turystów skupia się jedynie na centralnym wodotrysku i nie zwraca uwagi na drugie dzieło barokowego mistrza - Fontannę delle Api (wł. Fontana delle Api), znajdującą się w północno-wschodnim rogu placu. Ta fontanna jest zdecydowanie mniejsza i ma formę pokrytej tekstem muszli. Warto zwrócić uwagę na pszczoły, które znajdują się w dolnej części struktury - trzy pszczoły na niebieskim tle tworzą herb rodowy Barberinich.

Wejście do muzeum znajduje się poziom niżej od wejścia do kościoła (po prawej stronie). Niestety, atrakcja ta należy do drogich i nie każdy będzie zadowolony po wizycie.

Bazylika św. Klemensa - historia Rzymu w pigułce

Ruszając od Koloseum wzdłuż ulicy Via di S. Giovanni in Laterano, w mgnieniu oka dojdziemy do XII-wiecznej Bazyliki św. Klemensa (wł. Basilica di San Clemente al Laterano). Na pierwszy rzut oka jest to kolejny zabytkowy rzymski kościół. Do bazyliki prowadzi atrium ozdobione antycznymi kolumnami, a w jej wnętrzu zachwyca wspaniała mozaika w górnej części apsydy.

Jednakże to, co wyróżnia Bazylikę św. Klemensa, jest ukryte pod powierzchnią. W trakcie prac archeologicznych w połowie XIX wieku, zarządzający kościołem irlandzcy mnisi odkryli dwa dodatkowe poziomy pod podłogą obecnej bazyliki.

Ku jeszcze większemu zdumieniu mnichów, pod IV-wieczną bazyliką odkryto jeszcze jeden poziom, do którego można było zejść po masywnych antycznych schodach. Po przedostaniu się niżej odnaleziono starożytne zabudowania: świątynię poświęconą bóstwu Mitrze, wąski korytarz oraz rząd kolejnych pomieszczeń, które prawdopodobnie służyły jako magazyny (łac. horreum). Obecnie uważa się, że mogła to być imperialna mennica. W jednym z pomieszczeń zobaczymy strumień wody, będący częścią antycznej kanalizacji.

Trudno znaleźć lepsze miejsce w Rzymie, które pozwoliłoby na własne oczy zobaczyć, jak na przestrzeni dwóch tysięcy lat zmieniało się miasto. Mimo że zejście do niższych poziomów wymaga zakupu biletu wstępu, Bazylikę św. Klemensa możemy polecić wszystkim turystom, nie tylko tym zainteresowanym historią.

Il Gesu oraz kościół św. Ignacego - jezuickie perły baroku

Spacerując po historycznym centrum, warto zwrócić uwagę na dwie wspaniałe barokowe świątynie wzniesione przez jezuitów: Kościół św. Ignacego (wł. Chiesa di Sant' Ignazio di Loyola) oraz Kościół Jezuitów (wł. Chiesa del Gesù). W obu z nich możemy podziwiać imponujące freski na suficie, namalowane w stylu iluzjonistycznym, które wydają się być prawie trójwymiarowe.

W Kościele św. Ignacego warto zwrócić szczególną uwagę na tzw. fałszywą kopułę. Jest to malowidło na płótnie, które - oglądane pod odpowiednim kątem - przypomina wnętrze kopuły. Co ciekawe, zgodnie z pierwotnym projektem, kopuła w tym miejscu miała faktycznie powstać, ale zabrakło funduszy na jej realizację. Niestety, praca nie jest oryginałem, ale repliką, która powstała po zniszczeniach spowodowanych przez wybuch sąsiedniego magazynu prochu pod koniec XIX wieku.

Mauzoleum Augusta oraz Ołtarz Pokoju (Ara Pacis)

W centralnej części placu stoi mauzoleum, wzniesione jeszcze zanim Oktawian otrzymał tytuł Augusta. Spoczywają w nim najważniejsi członkowie dynastii julijsko-klaudyjskiej. Budowla, będąca największym grobowcem wzniesionym kiedykolwiek w starożytnym Rzymie, zachowała się jedynie częściowo. Po trwającej kilka lat restauracji, mauzoleum niedawno zostało udostępnione dla zwiedzających.

Termy Karakalli - mniej znane atrakcje Rzymu

Położone nieco na uboczu ścisłego centrum Termy Karakalli z początków III wieku stanowią jedne z najbardziej imponujących pozostałości po starożytności. Mimo iż ich oryginalny dach nie przetrwał do naszych czasów, masywne ściany bez trudu pozwolą nam wyobrazić sobie pierwotne rozmiary tego kompleksu.

Via Giulia

Spacerując ulicą, przejdziemy m.in. pod Łukiem Farnese (wł. Arco dei Farnesi). Jest to jeden z bardziej jaskrawych przykładów wyolbrzymionych aspiracji ówczesnych rzymskich arystokratów. Wspomniany wcześniej Aleksander Farnese wpadł na pomysł połączenia pałacu ze znajdującą się po drugiej stronie Tybru letnią willą Villa Farnesina. Arystokrata do współpracy zaprosił samego Michała Anioła, ale budowa mostu zakończyła się na postawieniu jednego łuku.

Kierując się dalej na północ, dojdziemy do Pałacu Ricci (wł. Palazzo Ricci), którego fasada pokryta jest, niestety ledwo widocznymi, freskami i malowidłami nawiązującymi do czasów antycznych. Jest to jeden z nielicznych przykładów zachowanych dekoracji tego typu w całym Rzymie.

Piazza Colonna - kolumna Marka Aureliusza i włoski parlament

Ruszając na północny wschód od Panteonu, w ciągu kilku minut dotrzemy do rione Colonna, które słynie ze starożytnych zabytków oraz pięknych pałaców. Jeżeli wyruszamy akurat spod Panteonu, możemy zaplanować trasę tak, aby minąć dobrze zachowaną i wysoką kolumnadę, będącą dawniej częścią świątyni Hadriana (wł. Il Tempio di Adriano). Jest to jeden z kilku przykładów starożytnych budowli, które z powodzeniem wkomponowano w późniejsze struktury. Kolumnadę możemy zobaczyć na placu Piazza di Pietra.

Ruszając dalej na zachód, dojdziemy do siedziby włoskiego parlamentu, naprzeciwko którego rozciąga się niewielki plac z egipskim obeliskiem.

Trójząb (Tridente) i Via del Corso

Będąc na miejscu warto skręcić w jedną z bocznych uliczek i zajrzeć do kościoła św. Wawrzyńca (wł. Basilica Parrochiale San Lorenzo in Lucina). Ta niepozorna świątynia skrywa kilka wartych uwagi dzieł sztuki. Nad ołtarzem głównym wisi obraz przedstawiający Jezusa Chrystusa na krzyżu pędzla Guido Reniego. Pierwsza kaplica na prawo od ołtarza należała do rodu Fonseca i zaprojektował ją Gian Lorenzo Bernini. Gabriel Fonseca był osobistym lekarzem papieża Innocentego X, co na pewno ułatwiło przekonanie słynnego artysty do współpracy. W lewym rogu zobaczymy popiersie grobowe dłuta barokowego mistrza, które przedstawia podobiznę osobistego papieskiego lekarza.

Przy ulicy Corso znajduje się też opisany przez nas w wcześniej Piazza Colonna.

Kierując się w stronę Placu Weneckiego, możemy również zajrzeć do Bazyliki Świętych Apostołów (wł. Basilica dei Santi XII Apostoli). Fasada tej świątyni nie przypomina kościoła, a raczej pałac.

W środku zobaczymy m.in.: Epitafium serca Marii Klementyny Sobieskiej oraz odnowioną kryptę, w której według tradycji przechowywane przywiezione do Rzymu relikwie apostołów Jakuba i Filipa.

Dzielnica św. Anioła - wypełniona historią najmniejsza dzielnica Rzymu

Po upadku Cesarstwa obszar ten nadal odgrywał ważną rolę w życiu miasta, czemu sprzyjało jego położenie przy Moście Fabrycjusza (wł. Ponte Fabricio), który był jedną z głównych przepraw przez Tyber. Bogate rody, dążące do kontroli nad przeprawą, budowały w jej okolicy warowne twierdze - w obręb jednej z nich włączono fragmenty ścian wspomnianego wcześniej Teatru Marcellusa.

Podczas istnienia getta przy Portyku Oktawii funkcjonował targ rybny. Obecnie na całej długości ulicy Via del Portico d'Ottavia działają koszerne restauracje serwujące dania kuchni żydowskiej.

Współcześnie Dzielnica św. Anioła jest jednym z przyjemniejszych miejsc w Rzymie i warto znaleźć chwilę na spacer jej krętymi uliczkami.

Podczas spaceru po dzielnicy warto zwrócić uwagę na:

bramę antycznego Portyku Oktawii, będącą integralną częścią kościoła Sant'Angelo in Pescheria; to właśnie od tej świątyni pochodzi nowożytna nazwa dzielnicy,

fragment ściany Teatru Marcellusa, którą wbudowano w XVI-wieczny pałac,

Wielką Synagogę (wł. Tempio Maggiore di Roma), wybudowaną na początku XIX wieku; obecnie w jej wnętrzach działa m.in. muzeum,

Fontanna Żółwi (wł. Fontana delle Tartarughe) - fontanna z XVI wieku, która swoją nazwę zawdzięcza żółwiom dodanym w XVII wieku przez słynnego Berniniego.

Bez większej przesady możemy stwierdzić, że jest to jeden z najbardziej oryginalnych i intrygujących pałacowych dziedzińców w Rzymie. Trudno się temu dziwić, wszakże członkowie rodu zasłynęli jako mecenasi kultury i sztuki. Będąc na miejscu, możemy spróbować rzucić okiem przez okno do pokrytych freskami pomieszczeń na wyższym piętrze.

Largo di Torre Argentina - pozostałości antycznych świątyń i kocie sanktuarium

Stanowisko archeologiczne możemy zobaczyć z poziomu ulicy. Ruiny są delikatnie podświetlone wieczorem. Na rogu wydzielonego terenu stoi średniowieczna wieża Torre del Papito.

Spacerując w okolicy Largo di Torre Argentina, możemy zauważyć dużo szwędających się kotów. Na terenie stanowiska archeologicznego utworzono tzw. sanktuarium kotów, gdzie kontuzjowane zwierzęta mogą liczyć na pomoc. W godzinach pracy można zajrzeć do środka, ale należy spodziewać się intensywnego zapachu, szczególnie w duszny dzień!

Wzgórze Wiminał - Termy Dioklecjana i Bazylika Matki Bożej Anielskiej i Męczenników

Przy budowie term zginęło wielu chrześcijańskich niewolników, którzy pracowali w nieludzkich warunkach. Ich pamięć uczczono, nazywając nową świątynię Bazyliką Matki Bożej Anielskiej i Męczenników (wł. Santa Maria degli Angeli e dei Martiri).

Kościół składa się z dwóch części - owalnego przedsionka powstałego w miejscu tepidarium (ogrzewanego pomieszczenia służącego do odpoczynku) oraz samej bazyliki w miejscu frigidarium (krytego zimnego basenu).

Obecne główne drzwi do świątyni zaprojektował polski rzeźbiarz Igor Mitoraj, którego neoklasyczne prace zobaczymy w całej Europie (m.in. w Pompejach czy na obszarze stanowiska archeologicznego w Agrigento). Na podłodze świątyni umieszczono zegar słoneczny zaprojektowany przez Francesco Bianchiniego w 1703 roku.

Odwiedzając świątynię nie zapomnijmy zajrzeć do jednego z bocznych pomieszczeń, w którym przygotowano wystawę poświęconą starożytnym termom oraz historii kościoła (tablice w języku angielskim).

Na tyłach bazyliki, już po śmierci Michała Anioła, powstał kompleks klasztorny zakonu kartuzów, do budowy którego wykorzystano pozostałe fragmenty ruin Term Dioklecjana. Obecnie w środku działa muzeum - jedna z czterech placówek Narodowego Muzeum Rzymskiego (Museo Nazionale Romano). W środku zobaczymy m.in. ścianę otwartego basenu (łac. natatio) w oryginalnej wysokości, Wielki Krużganek (jego projekt przypisuje się Michałowi Aniołowi, ale powstał prawdopodobnie już po śmierci renesansowego mistrza) oraz wielką kolekcję tablic i innych elementów ze starożytnymi napisami. Na ostatnim piętrze muzeum otworzono wystawę poświęconą czasom prehistorycznym na obszarze rzymskiego Lacjum. Wejście do muzeum znajduje się od ulicy Viale Enrico de Nicola.

Pałac Massimo alle Terme - arcydzieła sztuki antycznej

Warto w tym miejscu wspomnieć, że Narodowe Muzeum Rzymskie (Museo Nazionale Romano) składa się z czterech placówek: Term Dioklecjana, Pałacu Massimo alle Terme, Pałacu Altemps oraz Krypty Balbi. Wszystkie z nich możemy odwiedzić w ciągu tygodnia kupując bilet łączony w cenie 12€. Jest to bardzo opłacalna oferta biorąc pod uwagę fakt, że cena pojedynczej wejściówki do każdego z muzeów to aż 10€.

Muzeum zajmuje cztery kondygnacje (a dokładniej trzy piętra plus piwnica), i nie dajmy się zmylić temu, że na parterze zwiedzimy tylko kilka sal z wystawami czasowymi oraz stałymi. W części podziemnej wystawiono olbrzymią kolekcję monet - od czasów antycznych aż do czasów współczesnych. Tylko w samym skarbcu osoby zainteresowane numizmatyką mogą spędzić ponad godzinę. W innym z pomieszczeń w podziemiach zobaczymy znaleziska grobowe, w tym mumię dziewczynki, która przetrwała w zadziwiająco dobrym stanie.

Na pierwszym piętrze wystawiono m.in. rzeźby (takie jak słynna kopia "Dyskobola"), popiersia, majestatyczny sarkofag z motywem militarnym, fragmenty z brązu odnalezione na statkach wyłowionych z jeziora Nemi oraz wyroby z kości słoniowej.

Unikalne skarby znajdziemy również na drugim piętrze.gdzie wystawiono mozaiki ścienne i podłogowe oraz freski ozdabiające ściany odkrytych rzymskich domów i pałaców. Malowidła ścienne są wystawione z zachowaniem proporcji - przygotowano specjalne sale o rozmiarach takich, jak oryginalne rzymskie pomieszczenia.

W środku możemy spędzić nawet do 2-3 godzin.

Kościół Matki Bożej Zwycięskiej (ekstaza św. Teresy Berniniego) oraz fontanna Mojżesza

W kościele Matki Bożej Zwycięskiej znajduje się słynna rzeźba dłuta Berniniego przedstawiająca Ekstazę św. Teresy (lewa kaplica przy ołtarzu), która zyskała popularność dzięki twórczości wspomnianego już wcześniej Dana Browna. Oglądając rzeźbę dobrze jest zdawać sobie sprawę, że Bernini do stworzenia całej grupy (święta, anioł i chmura) wykorzystał zaledwie jeden duży blok kamienia.

Wezwanie kościoła nawiązuje do zwycięstwa wojsk katolickich w bitwie na Białej Górze z 8 listopada 1620 roku, podczas której rozbito wojska czeskich protestantów. Po prawej stronie ołtarza, przy jednej z kaplic, znajduje się nieco ukryte wejście do zakrystii. Jej wnętrze zdobią cztery olbrzymie płótna przedstawiające przebieg bitwy. Na miejscu zobaczymy również proporce bitewne oraz relikwiarze. Zakrystia jest ogólnodostępna i znajduje się w niej sklepik.

Wielu turystów spacerujących po okolicy omija trzecią świątynię znajdującą się przy Placu Świętego Bernarda - Kościół św. Bernarda przy Termach (wł. Chiesa di San Bernardo alle Terme).

Kościół wzniesiono wykorzystując jeden z okrągłych pawilonów zamykających portyki otaczające centralną część Term Dioklecjana. Co prawda zewnętrzna fasada budowli jest nowożytna i nie przypomina w żaden sposób starożytnej struktury, jeśli jednak obejdziemy ją bokiem, zauważymy antyczne cegły. Centralną część kościoła tworzy rzymska rotunda, będąca miniaturą słynnego Panteonu o średnicy 22 metrów. Będąc na miejscu, warto zajrzeć do środka i spojrzeć na kasetonowe zdobienia kopuły.

Jeśli będziemy szli do Term Dioklecjana szeroką arterią Via Nazionale, warto po drodze zajrzeć do znajdującej się poniżej poziomu ulicy Bazyliki św. Witalisa (wł. Basilica di Santi Vitale e Compagni Martiri in Fovea). Ściany świątyni "ozdabiają" malowidła przedstawiające chrześcijańskich świętych w trakcie ich męczeńskiej śmierci.

Janikulum - taras widokowy, fontanna oraz Tempietto - perła renesansu

Górujące nad Zatybrzem wzgórze Janikulum (wł. Gianicolo) słynie z tarasu widokowego (wł. Terrazza del Gianicolo), z którego rozpościera się jeden z lepszych widoków na miasto.

Prawdziwą perłą Kościoła św. Piotra na Złotym Wzgórzu jest Świątynia Bramantego (wł. Tempietto del Bramante), czyli wolno stojąca okrągła kaplica, którą znajdziemy na przykościelnym wewnętrznym dziedzińcu. Słowo tempietto możemy przetłumaczyć jako "małą świątynię".

Kaplicę ufundowali hiszpańscy władcy: Ferdynand Aragoński oraz Izabela Katolicka, którzy w ten sposób chcieli uczcić pamięć swojego przedwcześnie zmarłego syna oraz ukrzyżowanego św. Piotra.

Uwaga! Wybierając się na szczyt Janikulum w letni dzień musimy liczyć się z trudnym podejściem, którego nie ułatwi nam żar lejący się z nieba.

Wzgórze Eskwilin

W okresie republiki część wzgórza Eskwilin znajdowała się poza murami otaczającymi miasto. W tym czasie na zewnątrz powstawały cmentarze, a wewnątrz ogrody (łac. horti) oraz wille. Po rozszerzeniu granic miasta Murami Aureliana obszar ten wykorzystywali najważniejsi Rzymianie, którzy wznosili tu swoje rezydencje. Część znalezisk z tego okresu zobaczymy w Muzeach Kapitolińskich.

Obecnie Eskwilin, a dokładniej obszar na wschód od dworca Termini do wysokości placu Piazza Vittorio Emanuele II, nie jest najprzyjemniejszym miejscem w Rzymie. Majestatyczne dawniej pałace są dziś odrapane, okolica jest dość brudna i szara, a towarzystwo nie zawsze zachęca do spacerów. Znajdziemy tu za to kilka mniej znanych atrakcji Rzymu, które nie zajmują pierwszych miejsc w przewodnikach.

Wskazówka praktyczna! Malowidła ścienne najlepiej oglądać z jednej z bocznych naw, aby uniknąć odblasków światła.

Jeśli miniemy kościół i ruszymy tunelem wzdłuż ulicy Via di Santa Bibiana dojdziemy do jednej z bram Murów Aureliana - Porta Tiburtina. To dawne wejście do miasta zachowało się w dobrym stanie, ale sama okolica jest mało przyjemna. Lepiej nie chodzić tam po zmroku lub samotnie.

Kierując się na zachód od Piazza Vittorio Emanuele II oraz Łuku Galiena trafimy na bardziej przyjemną część dzielnicy, której ozdobą jest Bazylika Matki Bożej Większej (wł. Basilica Papale di Santa Maria Maggiore). Jest to jedna z bazylik papieskich. W środku pochowano barokowego mistrza Berniniego, ale grób artysty w niczym nie przypomina jego monumentalnych dzieł.

Odwiedzając bazylikę możemy rozważyć wycieczkę z przewodnikiem po niedostępnej części świątyni. W trakcie zwiedzania wkroczymy do podziemi, zajrzymy do Sal Papieży, wejdziemy na umiejscowioną nad głównym wejściem i pokrytą mozaikami loggię oraz rzucimy okiem na spiralne schody zaprojektowane przez Berniniego.

Więcej o etymologii nazwy świątyni i nie tylko przeczytacie w naszym artykule Bazylika Matki Bożej Większej - bazylika papieska w Rzymie

Nie wszyscy turyści zdają sobie sprawę, że kilka kroków od Bazyliki Matki Bożej Śnieżnej znajdziemy jeszcze dwa ważne kościoły, które skrywają w sobie kilka unikalnych skarbów.

Bazylika św. Pudencjany różni się od monumentalnych rzymskich kościołów; jest zdecydowanie mniejsza, a jej centralna (jedyna) nawa wydaje się dość skromna. Po przekroczeniu progu kościoła w oczy niemal od razu rzuca się mozaika nad apsydą, która przedstawia Jezusa Chrystusa z monumentalną zabudową na drugim planie. Jest to jedna z najstarszych rzymskich mozaik i datowana jest na początek V wieku. Jeśli przyjrzymy się bliżej to zauważymy, że postacie po obu stronach Zbawiciela różnią się od siebie. Postacie po prawej stronie (bez widocznych ramion) zastąpiły zniszczony fragment oryginalnej dekoracji.

Pod koniec XIX wieku przy prawej ścianie postawiono grobowiec polskiego kardynała Włodzimierza Czackiego, nad którym widnieje napis w języku polskim.

Odwiedzając świątynię warto też zwrócić uwagę na bogato zdobioną boczną Kaplicę Caetani, która zaprojektował Carlo Maderno.

Ruszając w przeciwnym kierunku od Bazyliki Matki Bożej Snieżnej dojdziemy do Bazyliki św. Praksedy (wł. Basilica di Santa Prassede, wejście od ulicy Via di Santa Prassede). Również tutaj zobaczymy mozaiki, choć o kilka wieków starsze. Największa z nich ozdabia apsydę i przedstawia Chrystusa otoczonego apostołami oraz świętymi. Kolejne z mozaik znajdują się na sklepieniu oraz ścianach niewielkiej Kaplicy św. Zenona. Z Kaplicy św. Zenona możemy przejść do kolejnej kaplicy, gdzie według tradycji stoi kolumna przy której biczowano Syna Bożego.

Odwiedzając kościół warto zwrócić uwagę na malowidła ścienne w głównej nawie oraz na starożytne kolumny będące częścią ścian.

Według tradycji Pudencjana oraz Prakseda były córkami św. Pudensa, który w Nowym Testamencie przedstawiony jest jako jeden z pierwszych nawróconych rzymskich senatorów. Obie córki miały jakoby zginąć ukarane za grzebanie ciał chrześcijańskich męczenników.

Monti - Mojżesz dłuta Michała Anioła oraz jedna z bardziej klimatycznych części Rzymu

Dolną część wzgórza Eskwilin zajmuje dzielnica Monti, będąca jednym z bardziej urokliwych obszarów włoskiej stolicy. Choć, podobnie jak w górnej części Eskwilinu, można tu natrafić na odrapane fasady historycznych budynków, to jednak wszystko wydaje się tutaj bardziej zadbane, a sam spacer po okolicyjest po prostu przyjemniejszy.

Rzeźba Mojżesza stanowi część monumentu nagrobnego papieża Juliusza II. Zgodnie z pierwotnymi planami grobowiec miał być znacznie większy (docelowo monument miało otaczać ponad 40 posągów!), ale ostatecznie papież skierował wysiłki Michała Anioła do Kaplicy Sykstyńskiej.

Nazwa świątyni odnosi się do relikwiarza umieszczonego pod głównym ołtarzem, w którym według tradycji przechowywane są łańcuchy, którymi więziono św. Piotra w Jerozolimie.
Uwaga! Kościół w środku dnia jest zamykany na kilka godzin.
Wskazówka praktyczna Stojąc obok bazyliki, zwróćmy uwagę na kryte schody Scalinata dei Borgia. Jeśli zgłodniejemy, możemy skierować się nimi w dół do Pizzerii Boccaccia, która serwuje popularną wśród miejscowych pizzę, krojoną na kawałki.

Atrakcje w Rzymie poza utartym szlakiem

Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy i okoliczne rzymskie ślady

Szukając starożytnych zabytków dalej od głównych tras turystycznych, możemy udać się na południowo wschodni kraniec Eskwilinu. Pamiętajmy jednak, że nie jest to obszar turystyczny i lekko zaniedbana okolica nie każdemu przypadnie do gustu.

Znajdziemy tam m.in. bramę Porta Maggiore, która była jednym z wejść w Murze Aureliana. Konstrukcja powstała jednak dużo wcześniej niż słynna fortyfikacja, bo już w 38 roku na zlecenie cesarza Klaudiusza. Początkowym założeniem Wielkiej Bramy (wł. Porta Maggiore) było połączenie dwóch akweduktów: Aqua Claudia i Anio Novus. Dopiero w III wieku konstrukcja została włączona w struktury nowych Murów Aureliana. Po zewnętrznej stronie bramy zachował się grobowiec piekarza Marka Wergiliusza Eurysacesa z I wieku. Ten przykład starożytnej sztuki sepulkralnej był, od 403 roku aż do pierwszej połowy XIX wieku, częścią fortyfikacji obronnych. Papież Grzegorz XVI w 1838 roku zlecił rozebranie bastionów, dzięki czemu udało się odsłonić fragment starożytnego monumentu. Od bramy odchodzą dobrze zachowane mury, na szczytach których zobaczymy przebieg akweduktów.

Kaplica z relikwiami znajduje w pomieszczeniu położonym za ołtarzem głównym (wejście znajduje się na końcu lewej nawy). Do kaplicy prowadzą schody, wzdłuż których wystawiono tablice informacyjne. Wśród eksponatów można zobaczyć również kopię Całunu Turyńskiego.

Bezpośrednio pod salą z relikwiami znajduje się ozdobiona mozaikami kaplica św. Heleny. Oba pomieszczenia nie są jednak ze sobą połączone, a zejście do kaplicy św. Heleny znajdziemy na końcu prawej nawy.

W bazylice nie wolno robić zdjęć.

Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy oddalona jest o nieco ponad 500 metrów od opisywanego przez nas wcześniej Lateranu. Oba miejsca rozdziela ciągnący się wzdłuż rzymskich murów ogród Giardini di via Carlo Felice, który nie zawsze jest jednak najprzyjemniejszym miejscem na spacer.

Katakumby w Rzymie

Tereny wokół historycznego centrum Rzymu charakteryzują się występowaniem tufu wulkanicznego, który stanowił idealny materiał do drążenia podziemnych wczesnochrześcijańskich cmentarzysk, zwanych katakumbami. Mimo że wbrew powszechnej opinii nie były to sekretne miejsca (tak rozległe kompleksy były trudne do przeoczenia), stanowią one jedne z najbardziej tajemniczych atrakcji Rzymu. Dodatkowo, ich wnętrza kryją unikatowe wczesnochrześcijańskie malowidła.

W Rzymie do zwiedzania udostępniono kilka kompleksów katakumb, które zwiedzamy w trakcie wycieczki z przewodnikiem. Do najpopularnieszych należą Katakumby św. Sebastiana (wł. Catacombe San Sebastiano) oraz Katakumby św. Kaliksta (wł. Catacombe di San Callisto), które położone są stosunkowo niedaleko siebie przy Via Appia.

Na północ od historycznego centrum Rzymu - Bazylika św. Agnieszki oraz wczesnochrześcijańskie mauzoleum

Większość turystów kojarzy katakumby z obszarem na wschód od murów miejskich, jednak także po stronie północnej wydrążono wielokilometrowe tunele. Możliwe do odwiedzenia są tam Katakumby Priscilli (wł. Catacombe di Priscilla) oraz Katakumby św. Agnieszki (wł. Catacombe di Sant'Agnese). Warto mieć jednak na uwadze, że w przeciwieństwie do cmentarzysk przy Via Appia, te na północ od starożytnego miasta nie są aż tak imponujące; są znacznie mniejsze i były wykorzystywane przez biedniejszą część społeczeństwa, stąd brak bogato zdobionych pomieszczeń.

Chociaż naszym zdaniem Katakumby św. Agnieszki nie są atrakcją, dla której warto specjalnie oddalać się od centrum, to otaczający je kompleks budynków chrześcijańskich może zainteresować turystów szukających mniej znanych atrakcji.

Do kościoła możemy wejść od położonej niżej ulicy Via di Sant'Agnese lub od przebiegającej wyżej Via Nomentana.W drugim przypadku wchodzimy przez dziedziniec, a następnie schodzimy krytymi schodami, których ściany pokryte są fragmentami wczesnochrześcijańskich sarkofagów oraz tablic nagrobnych. Jeden z grobowców, największy blisko drzwi do kościoła po stronie prawej (patrząc w stronę świątyni), według tradycji należał do św. Agnieszki.

Dawniej obie budowle stanowiły jedność, a do mauzoleum można było wejść bezpośrednio z bazyliki. Do dziś w świetnym stanie zachował się zbudowany na planie centralnym grobowiec, który powstał na polecenie córki cesarza Konstantyny. Wewnątrz szczególnie warte uwagi są odnowione mozaiki na sklepieniu, które na całej długości pokrywają zewnętrzne obejście. Na wprost od wejścia stoi monumentalny sarkofag Konstantyny z marmuru. Jest to jednak tylko kopia, gdyż oryginał znajduje się w Muzeach Watykańskich. Budowla nie bez przesady uważana jest za jedną z najlepiej zachowanych wczesnochrześcijańskich struktur Rzymu.

Wejście do mauzoleum jest darmowe. Uwaga! Grobowiec zamykany jest na kilka godzin w środku dnia.

Z wczesnochrześcijańskiej bazyliki niestety nie zachowało się wiele - do dzisiaj istnieją jedynie ściany, które zobaczymy zza płotu. Korzystając z okazji warto wspomnieć, że pierwsze bazyliki wzniesione po ogłoszeniu edyktu mediolańskiego nie były wykorzystywane w sposób znany dziś. Służyły bardziej jako miejsca spotkań, organizowano w nich np. uroczyste stypy, a także wykorzystywano je jako cmentarze.

Do bazyliki św. Agnieszki za murami dojedziemy metrem, tuż obok znajduje się stacja S. Agnese/Annibaliano linii B. Uwaga! Linia B rozgałęzia się za stacją Bologna. Musimy wsiąść do kolejki jadącej w kierunku Jonio.

Quartiere Coppedè - rzymska secesja

Każdy z wybudowanych budynków jest inny, a w wielu przypadkach brak jest jednego wiodącego stylu. Przyglądając się fasadom, możemy zaobserwować wpływy m.in. starożytnej (zarówno greckiej, jak i rzymskiej), gotyckiej, barokowej czy secesyjnej (Art Nouveau). Bardziej złośliwi mogli by przyrównać dzielnicę do architektonicznego wesołego miasteczka, ale budynki naprawdę przyciągają oko i sprawiają, że jest to jedno z najbardziej niepowtarzalnych miejsc w Rzymie.

Mimo że Quartiere Coppedè zajmuje niewielki obszar, to sympatycy niekonwencjonalnej architektury z pewnością nie będą żałować wyprawy poza centrum miasta.

Wzgórze Celius - Bazylika św. Szczepana i inne atrakcje

Sąsiadujące z Palatynem wzgórze Celius nie należy do najpopularniejszych obszarów Rzymu i często jest pomijane przez turystów układających plan zwiedzania. Na wzgórzu Celius znajdziemy jednak przynajmniej dwa mniej znane zabytki, dla których warto tu zawitać.

Niektórzy turyści odwiedzający bazylikę doznają niemałego szoku przyglądając się XVI-wiecznym malowidłom ściennym, na których w sposób bardzo realistyczny przedstawiono losy (dokładniej mówiąc, śmierć i tortury) chrześcijańskich męczenników.

Pierwszą rzeczą, która przykuje naszą uwagę podczas zbliżania się do świątyni, będzie siedem średniowiecznych łuków przylegających do bocznej ściany kościoła i przerzuconych nad ulicą Clivo di Scauro. Mimo że łuki pochodzą z epoki średniowiecza, droga ta istniała już w czasach antycznych.

Do wnętrza bazyliki prowadzi portyk ozdobiony starożytnymi kolumnami. Po prawej stronie placu kościelnego góruje wysoka dzwonnica (kampanila), przy podstawie której wmurowano kamienie pochodzące z rzymskiej świątyni.

To jednak nie sama nowożytna świątynia jest największym skarbem, a to, co znaleziono w jej podziemiach. Podczas prac archeologicznych natrafiono zarówno na wczesnochrześcijańskie miejsce spotkań (titulus), jak i fragmenty rzymskich domów z różnych okresów (w tym nimfeum ze ściana pokrytą mozaiką o motywach morskich).

W niektórych pomieszczeniach w dobrym stanie zachowały się freski ścienne. Na końcu stanowiska archeologiczne otworzono niewielkie muzeum, gdzie warto zwrócić uwagę na eksponowane fragmenty cegieł z symbolami ich producentów.

Wejście na teren stanowiska archeologicznego znajduje się od strony ulicy Clivo di Scauro. Nie jest to jednak atrakcja dla każdego, ale raczej dla pasjonatów historii Rzymu. Mimo wysokiej ceny biletu wstępu, w środku zachowało się stosunkowo niewiele, a muzeum zajmuje zaledwie jedno duże pomieszczenie i jedno mniejsze. Dużo większe wrażenie na turystach powinny zrobić podziemia opisanej wcześniej Bazyliki św. Klemensa.

Mury i bramy obronne w Rzymie

Przez kolejne stulecia Rzym rozrastał się daleko poza obręb oryginalnych murów, ale jego pozycja była na tyle silna, że nikomu nie spędzało to snu z powiek - w końcu w tym samym czasie Rzym stał się największą potęgą ówczesnego świata i nie miał sobie równych. Pozostawienie znacznej części miasta bez ochrony było jasnym sygnałem, że mieszkańcy Wiecznego Miasta nie obawiają się nikogo..

Sytuacja zmieniła się diametralnie pod koniec trzeciej ćwierci III stulecia, kiedy wizja najazdu plemion germańskich stała się realnym zagrożeniem. Podjęto wtedy decyzję o budowie rozległego pierścienia murów obronnych, znanych jako Mury Aureliana (nazwano je na cześć ich budowniczego, cesarza Lucjusza Domicjusza Aureliana).

Do dziś przetrwało niemało bram oraz odcinków tej monumentalnej konstrukcji, które przyciągają licznych turystów zainteresowanych dawnymi fortyfikacjami.

Spośród punktów wjazdowych w najlepszym stanie zachowała się Brama św. Sebastiana (wł. Porta S. Sebastiano). Obecnie w jej wnętrzu działa darmowe Muzeum Murów (wł. Museo delle Mura), w którym wystawiono pojedyncze makiety przedstawiające rzymskie fortyfikacje oraz przygotowano replikę mozaik podłogowych. Największą atrakcją muzeum jest możliwość wejścia na taras widokowy, z którego rozpościera się widok na początkowy fragment Drogi Appijskiej, a także okazja przejścia kilkuset metrów po wewnętrznej części murów. Niestety, musimy rozczarować czytelników liczących na dreszczyk emocji - po stronie wewnętrznej wznosi się wysoki pagórek i spacerując wzdłuż murów nigdy nie znajdujemy się wyżej niż dosłownie metr od powierzchni.

Piramida Cestiusza

Do najbardziej intrygujących pozostałości murów należy... piramida! Co prawda Piramida Cestiusza powstała pomiędzy 18 a 12 r. p.n.e. jako monument nagrobny Gajusza Cestiusza, ale pośpiech przy wznoszeniu Murów Aureliana spowodował, że w ich obręg włączono kilka istniejących struktur - w tym właśnię piramidę, ostatnią zachowaną w Rzymie.

Tuż obok piramidy stoi inna z antycznych bram, Brama św. Pawła, w której działa dziś niewielkie i darmowe Museo della Via Ostiense (muzeum drogi Via Ostenze). Nawet jeśli nie mamy ochoty na zwiedzanie muzeum, warto wejść do środka, gdyż na tarasie bramy znajdziemy najlepszy widok na piramidę! Niestety, ostatnio muzeum było zamkniętę, ale warto śledzić aktualności na jego temat.

Droga Appijska - najstarsza rzymska droga

Na południe od historycznego centrum Rzymu odchodziła najstarsza z rzymskich dróg, Droga Appijska (Via Appia), która prowadziła w kierunku Kampanii. Budowę brukowanej trasy rozpoczęto w pod koniec IV wieku p.n.e. i kontynuowano przez kolejne sto lat.

Oprócz wczesnochrześcijańskich katakumb na trasie Via Appia znajdziemy też kilka rzymskich zabytków, które tworzą Park Archeologiczny. Wśród płatnych atrakcji są m.in.:

okrągły grobowiec Cecylii Metelli (Mausoleo di Cecilia Metella), ze szczytu którego rozpościera się widok na okolicę,

ruiny willi oraz cyrku Maksencjusza, zachowanego w znacznie lepszej formie niż słynny Circus Maximus,

ruiny malowniczo położonej i wybudowanej przez braci Quintili willi (wł. Villa dei Quintili), która była najbardziej okazałą spośród wszystkich podmiejskich rezydencji. O randze tego miejsca świadczy fakt, że do willi doprowadzono oddzielny akwedukt.

Chcąc zwiedzić zabytki przy Drodze Appijskiej mamy do wyboru jedną z trzech opcji: dojazd autobusem, spacer pieszy oraz wypożyczenie roweru.

W przypadku spaceru warto pamiętać, że wewnętrzna część trasy (ulica Via di Porta San Sebastiano) nie oferuje zbyt wielu ciekawych widoków. Więcej zabytków czeka na nas po zewnętrznej stronie - przez wieki powstawały tam mauzolea nagrobne czy wille bogatych Rzymian. Bez względu na to, czy wybieramy rower czy spacer, musimy uważać na przejeżdżające autobusy i samochody - trasa jest dość wąska i wymaga większej uwagi. W pobliże katakumb możemy dojechać też autobusem.

Jeśli chcielibyśmy odwiedzić zarówno katakumby, jak i inne rzymskie zabytki, na zwiedzanie Drogi Appijskiej powinniśmy przeznaczyć przynajmniej pół dnia. Warto też dokładnie sprawdzić odległości, które w przypadku spaceru mogą nas mocno zaskoczyć!

Park Akweduktów i Via Latina

Czytelnicy zainteresowani rzymską architekturą mogą natomiast rozważyć wizytę Parku Akweduktów, który znajduje się kilka kilometrów od Muru Aureliana, dokładnie tam, gdzie przebiegała Via Latina.

Park Akweduktów jest obecnie typowym parkiem miejskim, wykorzystywanym przez mieszkańców do biegania i wyprowadzania psów. Przez wydzielony teren parkowy przebiegała trasa aż siedmiu akweduktów, z czego jednak jeden przechodził pod ziemią, a dwa powstały poprzez nadbudowanie na istniejące struktury. Obecnie największe wrażenie sprawia Akwedukt Klaudiusza (Aqua Claudia) z I wieku.

Spacerując po parku zobaczymy także: brukowany fragment Via Latina, fragmenty rzymskiej willi oraz nowożytny akwedukt Felice z XVI wieku. Uważni czytelnicy mogli skojarzyć nazwę ostatniego wspomnianego wodociągu, którego zakończenie wieńczy opisana wcześniej Fontanna Mojżesza. Do Parku Akweduktów najlepiej dojechać metrem linii czerwonej.

Innym wartym uwagi punktem na trasie antycznej Via Latina jest Park Grobowców via Latina (wł. Tombe della via Latina - Parco Archeologico dell'Appia Antica). Do parku najłatwiej dojechać korzystając z metra linii czerwonej - wysiadamy na stacji Arco Di Travertino i kierujemy się około 500 metrów na południe. Na terenie parku, w różnym stanie, zachowało się kilka monumentów nagrobnych oraz kolejny fragment brukowanej trasy Via Latina.

Zwiedzanie Rzymu - co warto wiedzieć?

Wzgórza Rzymu

Zgodnie z tradycją, Rzym przez pierwsze wieki swojego istnienia rozwijał się na siedmiu wzgórzach po wschodniej stronie Tybru, które w pierwszej połowie IV wieku p.n.e. zostały otoczone murami serwiańskimi. Siedem wzniesień, na których powstał antyczny Rzym, to (w nawiasie nazwy łacińskie): Awentyn (Mons Aventinus), Celius (Mons Caelius), Eskwilin (Mons Esquilinus), Kapitol (Mons Capitolinus), Kwirynał (Collis Quirinalis), Palatyn (Mons Palatinus) oraz Wiminał (Collis Viminalis). Każde ze wzgórz pełniło inną funkcję, a niektóre z nich posiadają więcej niż jeden szczyt.

Pierwotne siedem wzgórz dość szybko okazało się za małe dla rozwijającego się miasta, więc Rzym zaczął rozrastać się na kolejne wzniesienia. Jednym z nich było Wzgórze Watykańskie, gdzie w miejscu dzisiejszej Bazyliki św. Piotra stał cyrk, którego budowę zapoczątkował cesarz Kaligula. Innym dobrze znanym wzgórzem jest Janikulum (wł. Gianicolo), które oprócz popularnego tarasu widokowego może pochwalić się wieloma zabytkami religijnymi.

Całkiem innym rzymskim wzgórzem jest Testaccio (wł. Monte Testaccio), które powstało dopiero w czasach rzymskich i od II wieku p.n.e. do III wieku naszej ery pełniło rolę wysypiska/składowiska amfor. Mieszkańcy starożytnego miasta wyrzucili tu nawet kilkadziesiąt milionów amfor czy naczyń glinianych, które uformowały istniejące dziś wzniesienie. Niestety, wejście na szczyt możliwe jest wyłącznie z przewodnikiem.

Topografia stolicy Włoch sprawia, że znalezienie punktów widokowych nie sprawia problemów. Więcej: Punkty widokowe Rzymu.

Rzymskie kościoły - darmowe muzea sztuki i architektury

Rzymskie kościoły dostępne są dla odwiedzających za darmo, ale przy wielu najważniejszych dziełach zamontowano maszyny, które po wrzuceniu monety o nominale 1€ (lub rzadziej 2€) podświetlają kaplicę lub dzieło sztuki. Czasami nie ma potrzeby włączania światła, ale w kilku przypadkach może to być jedyna możliwość obejrzenia konkretnego arcydzieła, więc zwiedzając Rzym, zawsze warto mieć ze sobą kilka monet.

Podczas planowania podróży warto sprawdzić godziny otwarcia kościołów, które chcemy odwiedzić. Część z nich zamykana jest wcześniej, inne mają dłuższą przerwę w środku dnia. Pamiętajmy również, że w trakcie mszy świętej zwiedzanie nie jest możliwe.

Ważna uwaga - ubiór! Pamiętajmy, że w rzymskich kościołach obowiązują dość rygorystyczne zasady odnośnie ubioru. Jeśli ich nie przestrzegamy, możemy nie zostać wpuszczeni do środka. Kobiety nie wejdą w bardzo krótkich spodniach, sukienkach poniżej kolan ani z odkrytymi ramionami. Podobnie mężczyźni. W przypadku kobiet warto zabrać długą chustę lub szalik, którymi można się obwiązać. Jeśli nie zastosujemy się do zasad, możemy zostać wyproszeni ze świątyni. Zasady te dotyczą również Muzeów Watykańskich, których częścią jest słynna Kaplica Sykstyńska.

Miasto nad rzeką Tyber

Rzeka Tyber płynie korytem o wysokich brzegach. Wzdłuż jej nurtu zbudowano deptaki, którymi codziennie rano biegają Rzymianie (oraz gdzie śpią bezdommni). Spacer wzdłuż rzeki pozwoli nam zobaczyć trochę inny kawałek miasta.

Spacerując wzdłuż koryta rzeki, nie powinniśmy ominąć malutkiej Wyspy Tyberyjskiej (wł. Isola Tiberina). W jej granicach znajdziemy m.in. bazylikę św. Bartłomieja (wł. Basilica di San Bartolomeo all'Isola). Na wyspę prowadzą dwa mosty: jeden od strony Zatybrza, drugi z rione Sant'Angelo.

Tuż za wysepką, po wschodniej stronie, zobaczymy pozostałości mostu Rotto (wł. Ponte Rotto). Jest najstarszy kamienny most w Rzymie; został otworzony w II wieku przed naszą erą. Niestety, do dziś zachował się tylko jeden łuk.

Wieczorne spacery

Rzym jest jednym z nielicznych miast w Europie, które tętni życiem do późna - szczególnie na obszarze pomiędzy Piazza Navona a Fontanną di Trevi. Znajdziemy tam mnóstwo otwartych knajpek, wielu turystów i miejscowych, a także ulicznych artystów. Można nawet zaryzykować twierdzenie, że latem centrum Rzymu nie zasypia.

Nie lada gratką dla fanów antycznego Rzymu może być fakt, że Forum Romanum i inne stanowiska archeologiczne są podświetlone w nocy - co prezentuje się naprawdę imponująco. Każdemu polecamy spacer wzdłuż Via dei Fori Imperiali po zachodzie słońca, od Kapitolu aż do Koloseum. Po drodze miniemy z jednej strony fora imperialne i Targ Trajana, a z drugiej Forum Romanum.

Atrakcje Rzymu, które wymagają wcześniejszej rezerwacji

W przypadku niektórych rzymskich atrakcji wejściówki należy zarezerwować odpowiednio wcześniej. Czasami warto też dokonać wcześniejszej rezerwacji w miejscach, gdzie nie jest to wymagane. Dzięki temu unikniemy stresu i największych kolejek do kas. Poniżej przygotowaliśmy krótkie zestawienie, które opisuje część atrakcji wymagających rezerwacji oraz te, dla których warto rozważyć wcześniejszy zakup biletu. Lista nie jest na pewno kompletna, ale staraliśmy się zebrać najważniejsze z miejsc.

Chcielibyśmy w tym miejscu podkreślić, że przy zakupie biletów online doliczana jest opłata rezerwacyjna. Oznacza to, że nawet teoretycznie darmowa atrakcja tak naprawdę kosztuje tyle, ile wynosi kwota opłaty rezerwacyjnej.
Atrakcje, w przypadku których rezerwacja jest wymagana

Galeria Borghese - mimo że teoretycznie pojedyncze bilety mogą być dostępne w dniu wizyty (i powinniśmy bez problemu dostać je podczas miesięcy zimowych), to oficjalna wykładnia władz muzeum jest taka, że rezerwacji należy dokonać wcześniej. Liczba miejsc do Galerii Borghese jest limitowana, a bilet kupujemy na konkretne okno czasowe. Więcej informacji znajdziecie w naszym artykule Galeria Borghese: zwiedzanie, bilety, kolekcja.

Złoty Dom Nerona (Domus Aurea) - stanowisko archeologiczne Domu Nerona udostępniono do zwiedzania w trakcie wycieczki z przewodnikiem. Musimy jednak pamiętać, że w środku wciąż trwają prace archeologiczne i liczba miejsc w każdej grupie jest ograniczona. W środku chodzimy z kaskiem ochronnym, a na terenie całego kompleksu stoją rusztowania. Więcej informacji o zwiedzaniu znajdziecie w naszym artykule Domus Aurea w Rzymie: zwiedzanie Złotego Domu Nerona

Wycieczka na stanowisko archeologiczne pod Bazyliką św. Piotra - wycieczka do stanowiska archeologicznego pod słynną Bazylika jest ograniczona dla maksymalnie 250 osób w ciągu dnia. Z tego względu, szczególnie wybierając się w sezonie letnim lub w okolicy katolickich świąt, warto dokonać rezerwacji nawet kilka tygodni wcześniej. Więcej o tej atrakcji napisaliśmy tutaj.

Pałac Kwirynalski - bilety na wycieczkę z przewodnikiem można zarezerwować tutaj lub w punkcie informacji na miejscu.

Pałac Farnese (wł. Palazzo Farnese) - jeden z najwspanialszych renesansowych pałaców Rzymu, we wnętrzach którego obecnie mieści się francuska ambasada, jest również dostępny do zwiedzenia podczas wycieczki z przewodnikiem. Musimy tylko pamiętać, że rezerwacja możliwa jest najpóźniej 7 dni przed planowaną datą wizyty. Wycieczkę zarezerwujemy tutaj

Wycieczka po Ogrodach Watykańskich - o ile bilety do Muzeów Watykańskich możemy kupić bezpośrednio w kasie w dniu wizyty, tak zwiedzanie ogrodów podczas wycieczki z przewodnikiem możliwe jest jedynie po wcześniejszym zarezerwowaniu miejsca. Więcej: Zwiedzanie Ogrodów Watykańskich

Atrakcje, dla których rezerwacja jest sugerowana

Koloseum oraz Forum Romanum i Palatyn - bilety najbezpieczniej zarezerwować jest online, ponieważ na miejscu może ich zabraknąć, a do tego czekac na nas będa długie kolejki.

Muzea Watykańskie - naszym zdaniem w sezonie letnim warto zakupić bilet online do Muzeów Watykańskich. W miesiące zimowe kolejki nie są tak duże i raczej nie będzie takiej potrzeby (chyba, że chcemy wejść z samego rana, gdy przed wejściem ustawiają się wycieczki). W szczycie sezonu kupując bilet online ominiemy długą kolejkę i będziemy mogli od razu skierować się do specjalnego wejścia. Długaśne kolejki są problemem przede wszystkim rano, ponieważ w drugiej połowie dnia robi się luźniej.

Co zjeść w Rzymie?

Włoskie lody

Można zażartować, że lodziarni w Rzymie jest niemal tyle samo, co kościołów. I możliwe, że nie miniemy się aż tak bardzo z prawdą... Lody (wł. gelato) w Rzymie są czymś niepowtarzalnym i mało powiedzieć, że Rzymianie wybierają się do swoich ulubionych lodziarni nawet w zimę!

Oczywiście, nie wszędzie jakość oferowanych deserów jest wysoka, dlatego warto wcześniej odwiedzić kilka lodziarni (wł. gelateria) lub zapytać Rzymianina o jego ulubione miejsce.

Pizza serwowana na kawałki (pizza al taglio)

Nie każdemu jednak ten sposób podania pizzy przypadnie do gustu. Kluczową różnicą w porównaniu z pizzą tradycyjną jest to, że pizza al taglio jest pieczona wcześniej na dużej blasze. Dopiero przy zamówieniu odpowiedni fragment jest wycinany, ważony i podgrzewany. Cena podawana jest z reguły za 100 g lub 1 kg, a ostateczna opłata zależy od wagi.

Nie zaskoczymy czytelników oczywistym faktem, że najlepiej odwiedzać miejsca, gdzie pizza nie stoi długo i niemal od razu idzie do podgrzania. W części lokali potrafi ona leżeć godzinami i po podgrzaniu nie będzie specjalnie smaczna.

Inną różnicą jest liczba składników. Rzymska pizza potrafi być nimi upchana, a w przypadku szynek czy boczku również bardzo tłusta. Sugerujemy też upewnić się, czy wybrany rodzaj pizzy nie zawiera w sobie niespodzianek, takich jak np. anchois (bardzo słone filety z sardeli). Nie każdemu smak ten przypadnie do gustu. Jeśli o oryginalnych smakach mowa - nie moglibyśmy nie wspomnieć o popularnej na ulicach Rzymu pizzy con patate, której jedynym składnikiem są ziemniaki.

Rzym - wskazówki i informacje praktyczne

Godziny i dni otwarcia atrakcji oraz kościołów

W przypadku muzeów i dużej części stanowisk archeologicznych ( nieliczne wyjątki to Koloseum oraz Forum Romanum) obowiązuje jedna zasada: takie obiekty w poniedziałek są nieczynne.

Niektóre z muzeów, jak słynne Muzea Kapitolińskie, czynne są długo, bo aż do 19:30. Część z placówek, w tym pałace, katakumby i niektóre stanowiska archeologiczne, można zwiedzić wyłącznie w trakcie wycieczek z przewodnikiem.

Sytuacja z kościołami jest nieco bardziej skomplikowana i nie ma tu reguły. Wiele ze świątyń zamykana jest w środku dnia na nawet kilka godzin. Dotyczy to również tak popularnych wśród turystów miejsc jak Kościół Matki Bożej Zwycięskiej (wł. Santa Maria della Vittoria) ze słynną Ekstazą św. Teresy dłuta Berniniego czy Bazylika św. Piotra w Okowach z rzeźbą Mojżesza autorstwa Michała Anioła. Kościołów nie zwiedzimy również w trakcie mszy świętych, za to niektóre z nich otwierane są już o 7:00 czy 7:30. Jeśli zależy nam na zobaczeniu kościelnych dzieł sztuki (np. fresków czy obrazów w kaplicach), warto przyjść za dnia. Niektóre kościoły nie są zbyt dobrze oświetlone i po zmroku możemy nie być w stanie wszystkiego zobaczyć.

Na pewno przygotowując plan dnia warto sprawdzić wcześniej godziny otwarcia miejsc kultu i innych atrakcji. W przypadku najpopularniejszych miejsc nie powinno sprawić nam to problemu - wystarczy odwiedzić ich oficjalną stronę. Trudniej będzie z mniej popularnymi kościołami czy stanowiskami archeologicznymi. Sami najpierw szukamy oficjalnej strony atrakcji i sprawdzamy godziny - zarówno w wersji angielskiej (jeśli istnieje), jak i włoskiej z pomocą translatora (często aktualizowana jest tylko ta druga). Następnie wchodzimy na stronę 060608.it i sprawdzamy czy godziny się pokrywają. 060608.it to oficjalna strona miasta i z naszych doświadczeń wynika, że dane są na niej niemal zawsze poprawne, ale niestety dla mniej popularnych atrakcji zdarzają się błędne informacje. Na pewno w sytuacji braku strony oficjalnej powinniśmy w drugiej kolejności sprawdzić stronę 060608.it. Uwaga! W pole wyszukiwania najlepiej wpisać nazwę w języku włoskim.

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Rzymu?

Na to pytanie nie ma dobrej odpowiedzi. Mało powiedzieć, że na obejrzenie większości zabytków i kościołów, może nam nie wystarczyć nawet kilka miesięcy...

Oczywiście, niewielu może pozwolić sobie na tak długie odwiedziny stolicy Włoch i regionu Lacjum. Jeśli dobrze zaplanujemy trasę i ograniczymy liczbę miejsc, które chcemy odwiedzić w środku, to nawet w 2 dni jesteśmy w stanie "przelecieć" przez historyczną część Rzymu i zobaczyć najważniejsze zabytki od zewnątrz.

Jeśli planujemy jednak wejść do Muzeów Watykańskich, do Koloseum i na teren Forum Romanum, a także spokojnie i bez pośpiechu zobaczyć najważniejsze kościoły oraz inne atrakcje, to powinniśmy zaplanować od 3 do 5 dni, gdzie 5 dni wydaje się optymalnym czasem na krótki wyjazd.

Jeśli mamy możliwość dłuższego pobytu, to tydzień powinien nam już pozwolić poznać Rzym lepiej; w tym te mniej oczywiste miejsca znajdujące się dalej od historycznego centrum.

Kiedy najlepiej odwiedzić Rzym?

Kolejne trudne pytanie... Wszystko zależy od naszych oczekiwań i preferencji. W miesiące ciepłe wszystko kwitnie i jest zielono, słońce grzeje, możemy w koszulce z krótkim rękawkiem zajadać się lodami, ale oprócz nas na miejscu będą dziesiątki tysięcy innych turystów i zwiedzanie może być mało komfortowe.

Z drugiej strony, w lutym czy listopadzie nadal w ciągu dnia może być słonecznie, ale wieczory i poranki będą chłodne, a słońce zajdzie szybciej. Jeśli będziemy mieć pecha, możemy trafić też na kilka deszczowych dni z rzędu. Atrakcje z kolei nie będą tak oblegane, hotele będą tańsze, często zjemy też za mniej - niektóre knajpki obniżają ceny poza sezonem.

Naszym zdaniem najlepszymi miesiącami na odwiedziny Rzymu są kwiecień oraz wrzesień, gdy nie ma jeszcze (lub już) tylu turystów, a Rzym jest zielony i przyjemnie ciepły przez większą część dnia.

Jeśli mamy taką możliwość to warto podzielić odwiedziny Rzymu na dwa wyjazdy. Poza sezonem wpadnijmy zwiedzić mniej zatłoczone muzea i atrakcje, a w cieplejszy miesiąc przyjedźmy w celu zobaczenia zabytków na świeżym powietrzu oraz wędrowania po ulicach Wiecznego Miasta do późnych godzin wieczornych.

Jak oszczędzić pieniądze odwiedzając Rzym?

Wyjazd do Rzymu może nas sporo kosztować, szczególnie jeśli planujemy odwiedzić większość drogich atrakcji i jadać w restauracjach w centrum. Z drugiej strony, może okazać się stosunkowo tani, jeśli zdecydujemy się na zwiedzanie darmowych lub tańszych miejsc, a do jedzenia wybierzemy miejsca dalej od centrum lub zdecydujemy się na szybką przekąskę.

Bez względu na wybrany sposób odwiedzin stolicy Włoch, warto zapoznać się z kilkoma wskazówkami, które mogą pomóc nieco zaoszczędzić.

Aktualne ceny w Wiecznym Mieście znajdziecie w naszym zestawieniu Ceny w Rzymie.

Darmowe wejścia

Jeśli przebywamy w Rzymie pod koniec miesiąca, możemy skorzystać z darmowego wejścia do Muzeów Watykańskich w ostatnią niedzielę miesiąca. Wejście do państwowych muzeów jest z kolei darmowe w pierwszą niedzielę miesiąca (dotyczy to np. Muzeów Kapitolińskich). Pamiętajmy jednak, że w darmowe dni możemy spodziewać się większych tłumów turystów oraz miejscowych.

Darmowa woda

W wielu miejscach Rzymu znajdziemy fontanny z wodą pitną (wł. Nasoni), który jest ponad 2000. Jest to woda o dobrej jakości, zdatna do picia, i wiele osób napełnia nią swoje butelki. Takie fontanny spotkamy również wewnątrz niektórych atrakcji na świeżym powietrzu, jak na przykład w Forum Romanum.

Jak szukać takiej fontanny? Możemy skorzystać z aplikacji z mapą Nasoni na telefon IOS lub Android.

Kupno karty RomaPass

Karta umożliwia darmowe korzystanie z komunikacji miejskiej. W przypadku wersji 48-godzinnej w ramach karty możemy wejść do jednej atrakcji całkowicie za darmo, a w pozostałych otrzymamy zniżkę. Karta 72-godzinna umożliwia darmowe wejście do 2 atrakcji i zniżki w przypadku pozostałych. Kartę możemy zakupić online lub w wielu miejscach w Rzymie.

Kartę Roma Pass opisaliśmy w oddzielnym artykule: Roma Pass - recenzja rzymskiej karty turystycznej.

Bilety czasowe

Jeśli chcemy korzystać z komunikacji miejskiej regularnie, warto pomyśleć nad zakupem biletów czasowych, np. biletu 72-godzinnego w cenie 18€. Za bilet tygodniowy zapłacimy 24€.

Jeśli nie planujemy często podróżować wystarczy kupować bilety pojedyncze - ich koszt to 1,50€.

Więcej o komunikacji miejskiej przeczytacie w naszym artykule: Komunikacja miejska w Rzymie - bilety, metro, autobusy oraz inne środki transportu

Odpowiedni wybór miejsc do jedzenia

Chcąc zaoszczędzić, wystarczy stosować się do jednej prostej zasady: omijajmy restauracje z kelnerem i białym nakryciem, i szukajmy małych Trattorii z mniej oficjalną atmosferą. No i oczywiście, czym dalej od turystycznego centrum, tym taniej (a często smaczniej). Bliżej centrum sporo tańszych knajpek znajdziemy na zachód od murów Watykanu.

Pizza na kawałki

Takie podejście pozwoli nam także na spróbowanie kilku rodzajów pizzy w trakcie jednego pobytu.

Może się jednak zdarzyć, że wybierzemy drogą pizzę i za 5€ otrzymamy małą porcję. Warto przed zamówieniem sprawdzić cenę pizzy, z reguły podaje się koszt za 100g lub kilograma.

Na co uważać podczas odwiedzin Rzymu?

Rzym jest generalnie miastem bezpiecznym, chociaż z powodu olbrzymiej ilości turystów należy zachować szczególną ostrożność w zatłoczonych atrakcjach oraz w środkach komunikacji miejskiej - miejsca te są wymarzonym środowiskiem dla kieszonkowców.

Próby oszustw. W Rzymie funkcjonuje oszustwo, które nazwaliśmy sposobem na podpis petycji. Młodzi ludzie z plakietkami podchodzą i proszą o podpis na petycji mającej na celu "walkę z nielegalnymi narkotykami". Gdy zaczniemy podpisywać, socjotechniką spróbują naciągnąć nas na wpłacenie "datku". Najlepiej ich ignorować i omijać, niektórzy mogą stać się napastliwi i agresywni.

"Pomagacze". Bardzo możliwe, że w trakcie kupowania biletów podejdzie do nas miły Włoch chcący nam pomóc kupić bilety - dzieje się tak przy największych stacjach kolejowych i stacjach metra. Nie robi jednak tego z dobrego serca, będzie chciał wyciągnąć od nas pieniądze lub spróbuje kupić zły bilet i zostawić sobie resztę. Ignorujmy ich.

Kieszonkowcy. Jest to plaga szczególnie w kościołach - uważajmy przede wszystkim w Panteonie i Bazylice św. Piotra oraz w komunikacji miejskiej. Zawsze chowajmy wartościowe przedmioty i nigdy nie trzymajmy ich w plecaku lub w torebce za plecami.

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozbudowany i praktyczny przewodnik po Rzymie. W środku znajdziesz wszystkie informacje potrzebne do odwiedzin Wiecznego Miasta.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy rozpoczął się ruch ekologiczny? Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie, choć kilka kluczowych wydarzeń pomogło ukształtować naszą świadomość relacji między człowiekiem a przyrodą. Poniżej znajdują się fakty o dniu ziemi. Po nauczeniu się czegoś, zrób coś! Dowiedz się, jak podjąć działania.
1. Pierwszy Dzień Ziemi obchodzony był 22 kwietnia 1970 roku.

2. Dzień Ziemi powstał w Stanach Zjednoczonych, ale do 1990 roku stał się uznawany na całym świecie dniem.

3. W pierwszym Dniu Ziemi 20 milionów ludzi zebrało się na ulicach Ameryki, aby zaprotestować przeciwko rewolucji przemysłowej. W rezultacie narodził się ruch ekologiczny.

4. W Dniu Ziemi 2009 Disney wydał film dokumentalny zatytułowany Ziemia, który podążał za ścieżkami migracji czterech rodzin zwierząt.

5. Każdego roku, 22 kwietnia, mężczyźni, kobiety i dzieci zbierają śmieci, sadzą drzewa, oczyszczają rafy koralowe, pokazują filmy, podpisują petycje i planują lepszą przyszłość naszej planety.

6. Gaylord Nelson stworzył Dzień Ziemi, gdy pracował jako amerykański senator.

7. Podczas obchodów Dnia Ziemi w 2011 r. w Afganistanie 28 milionów drzew zostało posadzonych przez ruch Dnia Ziemi.

8. W Panamie posadzono i utrzymano 100 zagrożonych gatunków storczyków, aby zapobiec ich wyginięciu na cześć Dnia Ziemi.

9. Dzień Ziemi został oficjalnie nazwany przez ONZ w 2009 roku Międzynarodowym Dniem Matki Ziemi.

10. Chociaż ruch środowiskowy jest zjawiskiem stosunkowo nowym, świadomość za nim kryje się jest tak stara jak ludzkość.

11. Niektóre szkoły i społeczności obchodzą Dzień Ziemi przez cały tydzień, aby wydłużyć czas, w którym ludzie skupiają się na Ziemi.

12. W Dniu Ziemi 2012 ponad 100 000 osób jeździło rowerami w Chinach, aby zmniejszyć emisję CO2 i zaoszczędzać paliwo.

13. Jest to jedno z największych świat, obchodzone przez ponad miliard ludzi na całym świecie.

14. Pierwsze obchody Dnia Ziemi w USA przyniosły 20 milionom Amerykanów udział w pokojowych demonstracjach, aby pokazać swoje poparcie dla reformy ekologicznej.

15. W pierwszym dniu w Stanach Zjednoczonych wzięło udział 2000 szkół wyższych oraz 10 000 szkół podstawowych i średnich.

16. W pierwszym Dniu Ziemi w Nowym Jorku burmistrz zamknął Piątą Aleję do wykorzystania w Dniu Ziemi i pozwolił świętować ją w Central Parku.

17. W 2009 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych zmieniła nazwę Dnia Ziemi na Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi.

18. Niektóre społeczności i szkoły decydują się świętować Tydzień Ziemi, dając więcej czasu na uczynienie Ziemi przedmiotem nauczania i nauki.

19. Dzień Ziemi jest ważny, aby przyczynić się do zwiększenia świadomości wpływu, jaki wywieramy na środowisko i co można z nim zrobić

20. Do recyklingu puszek aluminiowych potrzeba mniej energii - 90% mniej niż do produkcji nowych.

21. Przeciętna osoba wyrzuca codziennie około 4 kg śmieci.

22. Zaledwie 27% gazet w USA podlega się procesowi recyklingu. Gdyby wszystkie one zostały poddane recyklingowi, zaoszczędziłoby to jedną czwartą miliarda drzew w całym roku.

23. Każdego roku do oceanów wyrzucanych jest 5.000.000.000.000 kilogramów śmieci. Odpady z tworzyw sztucznych zabijają co najmniej 1 milion stworzeń w oceanie rocznie.

24. Ponad 180 krajów świętowało Dzień ziemi, a Facebook stał się popularnym narzędziem rozpowszechniania tego zjawiska.

4.6/5 - (liczba ocen: 65)

# data[].attributes.attachment_link.title
24 niesamowitych ciekawostek o Dniu Ziemi - Fajne Podróże

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy rozpoczął się ruch ekologiczny? Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie, choć kilka kluczowych wydarzeń pomogło ukształtować naszą świadomość relacji między człowiekiem a przyrodą. Poniżej znajdują się fakty o dniu ziemi. Po nauczeniu się czegoś, zrób coś! Dowiedz się, jak podjąć działania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich ( Międzynarodowy Dzień Książki, Światowy Dzień Książki) - doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Dzień ten po raz pierwszy obchodzono w 1995 roku.

Geneza święta

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich obchodzony jest 23 kwietnia. Data ta wybrana została jako symboliczna dla literatury światowej. W tym dniu w roku 1616 zmarli Miguel de Cervantes, William Szekspir i historyk peruwiański Inca Garcilaso de la Vega (przy czym datę śmierci Szekspira podaje się według kalendarza juliańskiego, a pozostałych dwóch - według gregoriańskiego). Na ten sam dzień przypada również rocznica urodzin lub śmierci innych wybitnych pisarzy, np. Maurice'a Druona, Halldóra Laxnessa, Vladimira Nabokova, Josepa Pla i Manuela Mejía Vallejo. W Wielkiej Brytanii i Irlandii Światowy Dzień Książki wyjątkowo obchodzony jest w pierwszy czwartek marca, tak aby święto to wypadało w trakcie semestru szkolnego[potrzebny przypis].

Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii - w 1926 roku wystąpił z nim wydawca z Walencji, Vicente Clavel Andrés[potrzebny przypis]. Z początku planowano związać je z datą 7 października, domniemaną datą urodzin Cervantesa, lecz ze względu na niepewność z nią związaną, ostatecznie ustalono datę 23 kwietnia. W Hiszpanii Dzień Książki jest świętem oficjalnym od roku 1930, a od 1964 - we wszystkich krajach hiszpańskojęzycznych[potrzebny przypis].

23 kwietnia jest w Katalonii hucznie obchodzonym świętem narodowym, jako dzień jej patrona - Świętego Jerzego. Zgodnie z długą tradycją w Katalonii obdarowywano w ten dzień kobiety czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew smoka pokonanego przez św. Jerzego. Później kobiety zaczęły odwzajemniać się mężczyznom podarunkami z książek[potrzebny przypis].

UNESCO postanowiło stworzyć tytuł Światowej Stolicy Książki, który jako pierwsze miasto otrzymał Madryt. Tytuł Światowej Stolicy Książki przyznawany jest co roku przez UNESCO jako wyróżnienie dla najlepszego przygotowanego przez dane miasto programu promującego książki i czytelnictwo.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.title
Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich ( Międzynarodowy Dzień Książki, Światowy Dzień Książki) - doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Dzień ten po raz pierwszy obchodzono w 1995 roku. Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich obchodzony jest 23 kwietnia.

# data[].attributes.attachment_link.title
bajki - słuchowiska dla dzieci w wersji polsko-angielskiej

# data[].attributes.attachment_link.description
Nauka angielskiego dla dzieci: polsko-angielskie bajki - słuchowiska dla dzieci. Angielski dla dzieci przemycany w naturalny, zrozumiały dla dzieci sposób.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Witaj w sklepie BAJKI-GRAJKI!

Bajki-Grajki to reedycja nagrań słuchowisk dla dzieci i audio bajek
z lat 60-tych i 70-tych wydawanych na płytach winylowych.
Nasze audiobooki dla dzieci to teksty i muzyka uznanych autorów dziecięcych, w wykonaniu najlepszych polskich aktorów.
Bajki do słuchania dla dzieci rozwijają wyobraźnię, wzbogacają słownictwo, uczą skupienia, są podstawą edukacji muzycznej i literackiej. Wychowuje się na nich już trzecie pokolenie dzieci, które, wierzymy w to, wyrosną na mądrych, wrażliwych i kreatywnych dorosłych.

Opinie

„Bajka muzyczna to materiał, który pobudza do rozwoju funkcje słuchowo-językowe.
Słuchanie bajek i piosenek przede wszystkim usprawnia spostrzeganie dźwięków i pamięć słuchową,
a więc uczy skupiać uwagę na informacjach dźwiękowych, zapamiętywać je i przetwarzać.
Pozwala to na odbieranie mowy ze zrozumieniem, służy wzbogaceniu słownika.
Słuchanie (a nie oglądanie) bajek ma też wielkie znaczenie dla pobudzania wyobraźni.
śledzenie przebiegu wydarzeń, dokonywanie porównań, skojarzeń, przewidywanie,
wyciąganie wniosków i wykonywanie podobnej pracy umysłowej kształtuje myślenie pojęciowo - słowne."

prof. zw. dr hab. Marty Bogdanowicz

SKLEP Z BAJKAMI DLA DZIECI NA CD

oferuje oryginalne Sklep Bajki-Grajki bajki dla dzieci na CD. Bajki czytane przez aktorów to wysokiej jakości słuchowiska,
które zachwycą zarówno najmłodszych słuchaczy, jak i rodziców czy dziadków.
Budowanie w dziecku potrzeby obcowania z kulturą i literaturą, także w formie bajek samograjek
pozwala rozwijać wyobraźnię, wzbogacać słownictwo, poprawia pamięć i koncentrację.

SŁUCHOWISKA I BAJKI DLA DZIECI

oferuje Sklep Bajki-Grajki bajki dla małych i większych dzieci, które sprawdzą się w różnych sytuacjach:
jako audiobook bajki do samochodu, jako scenariusze teatrzyków dla dzieci lub bajki zasypianki.
Nasze słuchowiska dla dzieci sugerowane są dla wieku od roku do 12 lat, j
ednak z powodzeniem będą bawić również starsze i te całkiem dorosłe dzieci.

# data[].attributes.attachment_link.title
Słuchowiska dla dzieci - Bajki czytane przez aktorów - Audiobooki - Bajki-Grajki

# data[].attributes.attachment_link.description
Witaj w sklepie BAJKI-GRAJKI! Bajki-Grajki to reedycja nagrań słuchowisk dla dzieci i audio bajek z lat 60-tych i 70-tych wydawanych na płytach winylowych.Nasze audiobooki dla dzieci to teksty i muzyka uznanych autorów dziecięcych, w wykonaniu najlepszych polskich aktorów. Bajki do słuchania dla dzieci rozwijają wyobraźnię, wzbogacają słownictwo, uczą skupienia, są podstawą edukacji muzycznej i literackiej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli szukasz ciekawych pomysłów na drugie śniadanie do szkoły - znajdziesz je tu. Możesz też pobrać ebook z przepisam: Drugie śniadanie do szkoły

Poniedziałek: pomysłowe kanapki dla dzieci

Kanapka to śniadaniowy standard. Potrawa tak prosta i niewymagająca, że często, z braku lepszego pomysłu, podajemy ją rano naszym dzieciom. Wtedy zazwyczaj zaczyna się narzekanie: na za grubo pokrojone, suche i niesmaczne pieczywo, nieodkrojone skórki od chleba lub nudne dodatki. Pozornie zwykła kanapka może jednak stać się ulubionym porannym posiłkiem każdego dziecka. Wystarczy tylko odrobina pomysłowości. Dobrym sposobem na nieciekawe składniki jest np. zrobienie pasty kanapkowej lub dodającego smaku pesto (Zobacz, jak zrobić domowe pesto: Jak zrobić domowe pesto?) czy sosu. Wystarczy w kilka minut zblendować np. ciecierzycę z puszki i ulubione przyprawy, pieczone warzywa, suszone pomidory lub twarożek z wędzoną rybą.

Rozwiązaniem, które pozytywnie zaskoczy każde dziecko, są też wytrawne gofry, stanowiące doskonały zamiennik tradycyjnego pieczywa. Ciasto możemy zblendować ze świeżymi ziołami i innymi przyprawami, a następnie stworzyć z gotowych gofrów pyszne kanapki.

Wtorek: domowy jogurt owocowy, czyli szybkie i zdrowe śniadanie dla dzieci w wieku szkolnym

Zdarzają się poranki, kiedy brakuje czasu na wszystko. Być może budzik nie zadzwonił albo trzeba przygotować się i spakować na wycieczkę lub basen. Kusi wtedy sięgnięcie po gotowiec w postaci deserku lub słodkiego serka ze sklepu. Zdarza się też, że w całym zamieszaniu zapominacie o śniadaniu lub tylko wkładacie do tornistra dodatkową kanapkę. W takich sytuacjach najlepszym pomocnikiem zabieganego rodzica jest blender ręczny, który w kilka minut zamienia ulubione owoce i twarożek lub dobrej jakości jogurt bez cukru w smaczne, szybkie i zdrowe śniadanie. Zobacz przepisy na koktajle owocowe: Koktajle owocowe z użyciem blendera ręcznego

Serek możemy podać bez niczego albo z kromką pełnoziarnistego pieczywa, grzanką lub chałką. Aby jogurt był bardziej pożywny, możemy do niego dosypać garść orzechów, granoli lub płatków owsianych. Zaletą tego typu deserowych śniadań jest to, że nie musimy dodawać do nich białego cukru, ponieważ ich naturalna słodycz pochodzi z owoców. Jeśli jednak nasze dziecko woli słodsze jogurty i serki, możemy użyć zdrowszych zamienników, np. miodu lub syropu z agawy.

Środa: Placuszki dla dzieci na śniadanie

Jak przekonać dziecko do rozpoczęcia dnia od zjedzenia porcji zdrowych warzyw? Najprościej przemycić je w czymś naprawdę pysznym, co małe niejadki chętnie zjedzą. Śniadaniem, które dostarczy dużej dawki energii i witamin, mogą być warzywne placuszki. Do ich zrobienia możemy wykorzystać np. tartą w dostawce do blendera ręcznego marchewkę lub cukinię oraz puree z groszku czy kalafiora. Takie danie na ciepło będzie doskonałe na chłodniejsze dni. Podajmy je z kwaśną śmietaną, sosem ze zblendowanego jogurtu i ziół lub pesto z suszonych pomidorów.

Czwartek: Co na śniadanie dla dziecka? Szybki serniczek z owocami dla niejadka

Jeśli nasze dziecko niechętnie je śniadania lub często wybrzydza przy posiłkach, skuśmy go kolorowym, zdrowym posiłkiem, który wygląda niczym deser ze snów. W przezroczystej, wysokiej szklance lub słoiczku ułóżmy kolorowe warstwy z granoli lub nasączonych kakao biszkoptów, domowego serka z dodatkiem wanilii lub cynamonu oraz ulubionych owoców. Całość możemy posypać uprażonymi na suchej patelni orzechami lub wiórkami kokosowymi. Deserek możemy też zamknąć w słoiczku i zapakować jako przekąskę do szkoły.

Piątek: Pomysł na zdrowe śniadanie dla dziecka - warzywne babeczki śniadaniowe

Znudziła wam się tradycyjna jajecznica, a nie macie pomysłu na sycące piątkowe śniadanie? Upieczcie proste i szybkie babeczki, do których możecie dodać kolorowe dodatki w postaci pokrojonych w kostkę warzyw, wędliny, sera, ziół i przypraw. Przy pomocy blendera ręcznego wystarczy ubić kilka jajek na gładką, puszystą i kremową masę, a następnie połączyć ją z wybranymi składnikami, przelać do foremek i upiec w nagrzanym do 180°C piekarniku, aż zrobią się złote. Muffinki na słono będą gotowe błyskawicznie. Jeśli nie zjecie wszystkich, zapakujcie je do szkoły.

Sobota: Śniadanie dla niejadka, czyli pieczemy owsiane muffiny

Na sobotnie śniadanie mamy już znacznie więcej czasu, dlatego urządźmy wspólne pieczenie zdrowych babeczek owsianych. To dobry pomysł, kiedy nasze dziecko jest niejadkiem i potrzebuje zachęty, by próbować nowych potraw. Wspólne przygotowywanie posiłku dla całej rodziny pozwoli mu poczuć się ważnym i samodzielnym. Pozwólmy mu dobrać proporcje składników i wsypać je do naczynia blendera, a następnie nałożyć ciasto do foremek. Muffinki potrzebują około 30-35 minut w piekarniku nagrzanym do 180°C.

Niedziela: Kasza jaglana na śniadanie dla dzieci

Czy kasza jaglana może być głównym bohaterem wymarzonego poranka? Ten często niedoceniany składnik to świetna baza dla śniadania, które pokocha każde dziecko. Można go podawać w klasycznej formie z dodatkiem owoców lub śmietany, cynamonu i miodu albo przygotować budyń w różnych wersjach smakowych.

Jak go zrobić? Kaszę jaglaną gotujemy w mleku krowim lub roślinnym. Niezwykłego, nieco egzotycznego aromatu nabierze, jeśli dodamy do niej mleko kokosowe. Następnie przekładamy ją do naczynia blendera i miksujemy z wybranymi dodatkami. Wybierzmy miód lub syrop klonowy, kakao albo ulubioną czekoladę, orzechy lub wiórki kokosowe. Gotowy budyń możemy udekorować świeżymi lub pieczonymi owocami pokrojonymi w kawałeczki albo soczystym musem ze zblendowanych truskawek, malin, mango czy bananów. Przygotujmy kilka wariantów smakowych i zamknijmy je w słoiczkach. Będą idealne na poniedziałkowe śniadanie lub jako przekąska do szkoły.
Artykuł sponsorowany powstał we współpracy z dystrybutorem blenderów ręcznych marki Braun.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pomysły na zdrowe śniadanie dla dzieci - przepisy na 7 dni tygodnia

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli szukasz ciekawych pomysłów na drugie śniadanie do szkoły - znajdziesz je tu. Możesz też pobrać ebook z przepisam: Drugie śniadanie do szkoły Kanapka to śniadaniowy standard. Potrawa tak prosta i niewymagająca, że często, z braku lepszego pomysłu, podajemy ją rano naszym dzieciom.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czworonogi wykorzystywane w badaniach naukowych obchodzą święto. 24 kwietnia ekolodzy ustanowili Międzynarodowym Dniem Zwierząt Laboratoryjnych. Ma to być czas refleksji nad losem - głównie gryzoni - wykorzystywanych do setek badań i eksperymentów w imię ludzkiego zdrowia i życia.
Monika Bukowska z organizacji Fundacji Viva! Akcja dla Zwierząt mówi jasno - w obecnych czasach nie trzeba wykorzystywać szczurów czy królików do badań laboratoryjnych, ponieważ wnioski z nich płynące nie zawsze sprawdzają się w przypadku ludzi.

Ekolożka wymieniła wyniki badań dotyczące leków na HIV/AIDS testowanych na zwierzętach oraz leczenia nowotworów u myszy. Choć na początku wyglądały obiecująco, okazało się, że naukowcy są w stanie leczyć zwierzęta, ale już nie ludzi.

Z obrońcami zwierząt polemizuje wielu naukowców. Doktor Anna Kowalczyk z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN uważa, że są takie badania, których bez udziału zwierząt laboratoryjnych przeprowadzić się po prostu nie da. Zaznaczyła przy tym, że zwierzęta w jej instytucie są traktowane godnie.

W hodowli PAN mieszka ok. 4 tys. szczurów, myszy i gerbili, czyli mongolskich myszoskoczków. Zwierzętarnia zapewnia 10 proc. krajowego zapotrzebowania na zwierzęta laboratoryjne. Głównymi odbiorcami są firmy farmaceutyczne. Zwierzęta zamawiają też akademie medyczne, laboratoria przyszpitalne oraz indywidualni odbiorcy.

W Polsce rocznie do badań naukowych wykorzystuje się około 280 tys. zwierząt laboratoryjnych. Z tego 200 tys. stanowią gryzonie.

Kraje cywilizowane stosują zasadę, że jeśli jakieś zwierzę przetrwa badania czy konkretny eksperyment, to nie jest uśmiercane, tylko dożywa starości w godnych warunkach. W czasie badań konieczne jest stosowanie narkozy czy środków przeciwbólowych. Jeśli eksperyment polega na pobraniu konkretnego organu to śmierć ma być humanitarna - myszy na przykład usypia się w oparach eteru, a potem przerywa rdzeń kręgowy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Czworonogi wykorzystywane w badaniach naukowych obchodzą święto. 24 kwietnia ekolodzy ustanowili Międzynarodowym Dniem Zwierząt Laboratoryjnych. Ma to być czas refleksji nad losem - głównie gryzoni - wykorzystywanych do setek badań i eksperymentów w imię ludzkiego zdrowia i życia. Monika Bukowska z organizacji Fundacji Viva!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Błękitek zastanawia się jak trzeba rozmawiać ze zwierzętami, a o tym, że można zrozumieć zwierzęta...

Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Błękitek zastanawia się jak trzeba rozmawiać ze zwierzętami, a o tym, że można zrozumieć zwierzęta...

Błękitek zastanawia się jak trzeba rozmawiać ze zwierzętami, a o tym, że można zrozumieć zwierzęta... ROZWIŃ

Błękitek zastanawia się jak trzeba rozmawiać ze zwierzętami, a o tym, że można zrozumieć zwierzęta mówi gość Tomasz Biedulewicz lekarz weterynarii. Pokazuje też kulisy swojej pracy w klinice dla zwierząt i opowiada o tym, jak pomaga chorym zwierzakom. ZWIŃ

© 2022 Telewizja Polska S.A.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kulisy, czyli Błękitek poznaje zawody - Weterynarz

# data[].attributes.attachment_link.description
Błękitek zastanawia się jak trzeba rozmawiać ze zwierzętami, a o tym, że można zrozumieć zwierzęta... Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ Błękitek zastanawia się jak trzeba rozmawiać ze zwierzętami, a o tym, że można zrozumieć zwierzęta...

# data[].attributes.body
W niedzielę 16 kwietnia rozpoczął się Tydzień Biblijny i potrwa do 2 maja.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Twoje ulubione opowiesci z Biblii.

Historia stworzenia - CB

Upadek człowieka - CB

Noe i Potop - CB

Bóg daje Abrahamowi obietnicę - CB

Bóg sprawdza miłość Abrahama - CB

Oszust Jakub - CB

Ukochany Syn staje się niewolnikiem - CB

Bóg wywyższa niewolnika Józefa - CB

Książę z rzeki - CB

Książę Staje Się Pasterzem - CB

Żegnaj Faraonie! - CB

Czterdzieści Lat - CB

Jozue Przejmuje Dowodzenie - CB

Samson, Boży Siłacz - CB

Mała Armia Gedeona - CB

Rut: Historia Miłosna - CB

Nowy Testament

Narodziny Pana Jezusa - CB

Człowiek Posłany Od Boga - CB

Czas Próby Dla Jezusa - CB

Jezus Wybiera Dwunastu Pomocników - CB

Cuda Pana Jezusa - CB

Przełożony świątyni odwiedza Jezusa - CB

Jezus Wspaniałym Nauczycielem - CB

Dobry Samarytanin - CB

Kobieta Przy Studni - CB

Jezus Ucisza Burzę Na Morzu - CB

Pierwsza Wielkanoc - CB

Niebo, Piękny Dom Boga - CB

Stary Testament

Historia stworzenia - CB

Upadek człowieka - CB

Noe i Potop - CB

Bóg daje Abrahamowi obietnicę - CB

Bóg sprawdza miłość Abrahama - CB

Oszust Jakub - CB

Ukochany Syn staje się niewolnikiem - CB

Bóg wywyższa niewolnika Józefa - CB

Książę z rzeki - CB

Książę Staje Się Pasterzem - CB

Żegnaj Faraonie! - CB

Czterdzieści Lat - CB

Jozue Przejmuje Dowodzenie - CB

Samson, Boży Siłacz - CB

Mała Armia Gedeona - CB

Rut: Historia Miłosna - CB

Nowy Testament

Narodziny Pana Jezusa - CB

Człowiek Posłany Od Boga - CB

Czas Próby Dla Jezusa - CB

Jezus Wybiera Dwunastu Pomocników - CB

Cuda Pana Jezusa - CB

Przełożony świątyni odwiedza Jezusa - CB

Jezus Wspaniałym Nauczycielem - CB

Dobry Samarytanin - CB

Kobieta Przy Studni - CB

Jezus Ucisza Burzę Na Morzu - CB

Pierwsza Wielkanoc - CB

Niebo, Piękny Dom Boga - CB

Stary Testament

Historia stworzenia - Palmtop

Upadek człowieka - Palmtop

Noe i Potop - Palmtop

Bóg daje Abrahamowi obietnicę - Palmtop

Bóg sprawdza miłość Abrahama - Palmtop

Oszust Jakub - Palmtop

Ukochany Syn staje się niewolnikiem - Palmtop

Bóg wywyższa niewolnika Józefa - Palmtop

Książę z rzeki - Palmtop

Książę Staje Się Pasterzem - Palmtop

Żegnaj Faraonie! - Palmtop

Czterdzieści Lat - Palmtop

Jozue Przejmuje Dowodzenie - Palmtop

Samson, Boży Siłacz - Palmtop

Mała Armia Gedeona - Palmtop

Rut: Historia Miłosna - Palmtop

Nowy Testament

Narodziny Pana Jezusa - Palmtop

Człowiek Posłany Od Boga - Palmtop

Czas Próby Dla Jezusa - Palmtop

Jezus Wybiera Dwunastu Pomocników - Palmtop

Cuda Pana Jezusa - Palmtop

Przełożony świątyni odwiedza Jezusa - Palmtop

Jezus Wspaniałym Nauczycielem - Palmtop

Dobry Samarytanin - Palmtop

Kobieta Przy Studni - Palmtop

Jezus Ucisza Burzę Na Morzu - Palmtop

Pierwsza Wielkanoc - Palmtop

Niebo, Piękny Dom Boga - Palmtop

Stary Testament

Historia stworzenia - Traktat

Upadek człowieka - Traktat

Noe i Potop - Traktat

Nowy Testament

Narodziny Pana Jezusa - Traktat

Pierwsza Wielkanoc - Traktat

Niebo, Piękny Dom Boga - Traktat

Stary Testament

Historia stworzenia - Traktat

Upadek człowieka - Traktat

Noe i Potop - Traktat

Nowy Testament

Narodziny Pana Jezusa - Traktat

Pierwsza Wielkanoc - Traktat

Niebo, Piękny Dom Boga - Traktat

Nowy Testament

Narodziny Pana Jezusa - Mat. 1-2, Åuk. 1-2 Człowiek Posłany Od Boga - Mar. 6, Åuk. 1; 3 Czas Próby Dla Jezusa - Mat. 4, Åuk. 4 Jezus Wybiera Dwunastu Pomocników - Mat. 4-7, Mar. 1, Åuk. 6 Cuda Pana Jezusa - Mateusz 8-9; Marek 1-2, 4; Åukasz 4, 8; Jan 2 Przełożony świątyni odwiedza Jezusa - Jan 2, 3 Księga Liczb 21 Jezus Wspaniałym Nauczycielem - Mat. 5-7; Åuk. 6 Dobry Samarytanin - Åuk. 10 Kobieta Przy Studni - Jan 4 Jezus Ucisza Burzę Na Morzu - Mat. 8, Mat. 14, Mar. 4, Åuk. 8 Pierwsza Wielkanoc - Mat. 26-28, Åuk. 22-44, Jan 13-21 Niebo, Piękny Dom Boga - Jan 14, II Kor. 5, Obj. 4, 21, 22

# data[].attributes.attachment_link.title
Biblia dla Dzieci " Darmowe Opowieści Biblijne do Pobrania

# data[].attributes.attachment_link.description
Twoje ulubione opowiesci z Biblii. Historia stworzenia - CB Upadek człowieka - CB Noe i Potop - CB Bóg daje Abrahamowi obietnicę - CB Bóg sprawdza miłość Abrahama - CB Oszust Jakub - CB Ukochany Syn staje się niewolnikiem - CB Bóg wywyższa niewolnika Józefa - CB Książę z rzeki - CB Książę Staje Się Pasterzem - CB Żegnaj Faraonie!

# data[].attributes.attachment_link.title
ANIOŁKI - BÓG ŁĄCZY NAS - Piosenki dla dzieci bajubaju.tv

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ma delikatną skórkę i kremowe wnętrze, dzięki któremu rozpływa się ustach. Pewnie nigdy by nie powstał, gdyby nie przypadkowe spotkanie i rozmowa. 28 kwietnia obchodzimy Dzień Sera Camembert, jednego z symboli kuchni francuskiej.

Rok 1791 jest bardzo ważny dla Francji. Właśnie wtedy stworzono pierwszą konstytucję francuską, ale także przepis na najsłynniejszy francuski ser. W niewielkiej miejscowości Camembert - na północy kraju, na farmie świeżego sera Beaumocel, na której pracowała Marie Harel, ukrywał się ksiądz Charles-Jean Bonvoust. Według legendy, wiedział on jak produkowało się ser brie i przekazał recepturę Marie Harel, która zmodyfikowała dotychczasowy sposób produkcji lokalnego sera dodając do niego bakterie pleśni. I tak właśnie powstał pierwszy camembert.

Ser camembert jest produkowany z niepasteryzowanego mleka krowiego. Być może pozostałby znany tylko wieśniakom z niewielkiej francuskiej wsi, gdyby nie fakt, że w 1863 roku został podany Napoleonowi III, przebywającemu w pobliskim Haras du Pin. Tak rozsmakował się w camembercie, że nakazał dostarczać go codziennie do swojego pałacu Tuileries. Nadwornym dostawcą został Victor Paynel, wnuk Marie Harel.

Camembertem świat mógł zacząć się rozkoszować dzięki temu, że ser zaczął być pakowany w drewniane pudełeczka, dzięki którym mógł zacząć podróżować na dalekich dystansach. Wtedy dotarł do Stanów.

W roku 1950 camembert zaczął być produkowany na masową skalę i nieco mniej przypominać ser wytwarzany do tej pory w Normandii. Rodzimi producenci zaczęli wtedy walczyć o uznanie camemberta według tradycyjnej receptury za produkt regionalny. 31 sierpnia 1983 roku Camembert du Normandie otrzymuje status Appellation d'origine contrôlée (AOC). W 1992 roku zostaje on zastąpiony przez unijną apelację Appellation d'origine protégée (AOP), czyli chronioną nazwę pochodzenia. Jedynie sery posiadające taką apelację są produkowane zgodnie z tradycyjnymi recepturami z surowego mleka.

zywnosc.com.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim - regulamin

Dzień czystego stołu Stół to tylko z pozoru zwykły mebel. To obiekt znaczący, łączący wiele funkcji, cech i znaczeń, miejsce niezliczonej ilości [...]

Historia placków ziemniaczanych Śmietana czy cukier? Z czym lubisz jeść placki ziemniaczane? Jest jeden dzień w roku, w którym nie może ich zabraknąć na [...]

Wielkanoc z tradycją Jaja, biała kiełbasa, żurek, babki czy mazurek - to najczęściej wymieniane tradycyjne potrawy i produkty, których nie może [...]

Jaja w sztuce Sadzone i na twardo, na płótnie i w kuchni. Jajko z pewnością kryje w sobie żółtko, ale także coś ponadczasowego. To [...]

Początki uprawy
ryżu siewnego Pradawni mieszkańcy Chin rozpoczęli uprawę ryżu siewnego już 10 tys. lat temu - informuje serwis internetowy Instytutu Archeologii [...]

Zioła
pod mikroskopem Zioła to stały element diety ludzkości od pokoleń. Dawniej wierzono w rozmaite przesądy związane z ich występowaniem i działaniem, a [...]

Pomidory chronią
przed rakiem skóry Lato w pełni i słońce. Badania wskazują, że dobrą ochroną przed rakiem skóry jest nie tylko krem z wysokim filtrem, ale i dużo [...]

Rolnictwo zmieniło ludzką czaszkę Pojawienie pokarmów wytwarzanych dzięki rolnictwu wpłynęło na nieznaczną zmianę kształtu ludzkiej czaszki - dowodzą naukowcy na [...]

# data[].attributes.attachment_link.description
Ma delikatną skórkę i kremowe wnętrze, dzięki któremu rozpływa się ustach. Pewnie nigdy by nie powstał, gdyby nie przypadkowe spotkanie i rozmowa. 28 kwietnia obchodzimy Dzień Sera Camembert, jednego z symboli kuchni francuskiej. Rok 1791 jest bardzo ważny dla Francji. Właśnie wtedy stworzono pierwszą konstytucję francuską, ale także przepis na najsłynniejszy francuski ser.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krakowiak

Taniec narodowy mający swoje źródło w regionie krakowskim. Jego nazwa pochodzi z XVIII wieku. W tym regionie nazwy tańców były tworzone od miejsca pochodzenia (skalbmierzak, proszowiak) lub od metody tańczenia (suwany, mijany, dreptany).
Krakowiak wyróżnia się żywym, dynamicznym tempem, w takcie 2/4, oraz charakterystycznym synkopowym rytmem (przesunięcie akcentu z mocnej części taktu na słabą).
W początkach swojego istnienia krakowiak był popularny wśród ludności wiejskiej, ale z czasem zawitał także pod dachy domów bogatych mieszczan i dworów szlacheckich, ogarniając teren całego kraju. Charakterystyczną cechę krakowiaka stanowią barwne stroje, które zawsze w szczególny sposób uświetniają tańce regionalne.

Taniec narodowy z Kujaw. Tańczony w tempie wolnym lub średnim, w takcie 3/4, wyróżnia się rytmem mazurowym. Muzyka charakterystyczna dla kujawiaka jest spokojna, miarowa, liryczna, nawet nieco smutna i monotonna, ale z elementami dynamicznymi. Kujawiak wiejski to taniec przerywany przyśpiewkami, wyróżniający się stopniowymi zmianami tempa - od wolnego po bardzo szybkie. Kujawiak w wersji narodowej, tańczony poza kręgiem wiejskim, ma elementy zaczerpnięte z obertasa, mazura czy chodzonego. Różni się od wiejskiego tempem i akcentem. Jako polski taniec ludowy kujawiak łączy w sobie elementy tańca chodzonego i wirowego. Jego największa popularność przypada na przełom XIX i XX wieku.

Taniec w żywym, dynamicznym tempie, pochodzący z Mazowsza. Metrum 3/4, akcenty w tym tańcu występują często na słabej części taktu. Mazur zadziwia bogactwem i różnorodnością elementów. Trzeba przyznać, że liczba figur i szybkie tempo to prawdziwe wyzwanie dla tancerzy, którzy muszą wykazać się niezwykłą zręcznością, a jednocześnie elegancją i fantazją, gdyż ten taniec narodowy w dużym stopniu zależy od własnej inwencji.

Obertas, czyli oberek

Szybki, wesoły, bardzo żywy taniec ludowy, w takcie 3/4. Oberek pojawił się pod koniec XVII wieku, a jego nazwa pochodzi od obracania się, które jest głównym elementem tego tańca. Zdecydowaną większość stanowią w nim ruchy wirowe, tancerze muszą wykazać się szybkością, lekkością, rozmachem. Swoje początki oberek prawdopodobnie czerpał z regionu Kujaw, ale szybko rozpowszechnił się w całej Polsce, dlatego jego nazwa nie nawiązuje do żadnego z regionów. Inne nazwy oberka to: ober, drobny, okrągły, zwijacz.

Polski taniec narodowy, który zyskał to miano w połowie XVII wieku. Ten taniec miał wiele nazw, m.in.: chodzony, łażony, wolny, okrągły, chmielowy. Obecna nazwa pochodzi z języka francuskiego: „polonaise" znaczy po prostu „polski", więc najpierw poloneza określano jako „ taniec polski"(„dance polonaise"), aż w końcu sam przymiotnik „polonaise" sprawił, że zaczęto go nazywać polonezem (XVIII w.). Polonez jest tańcem dostojnym i uroczystym, o metrum 3/4. Tancerze wykazują w nim opanowanie, spokój, płynność ruchów. Ten taniec narodowy to połączenie godności i wytworności, a jednak przy tym nie jest pozbawiony energii i pewnej dynamiki. Polonez to taniec dworski, mimo że prawdziwe źródło zaczerpnął z muzyki ludowej. W dalszym ciągu tańczy się go w czasie różnych uroczystości, najczęściej stanowi część otwierającą zabaw i balów, np. studniówek.

# data[].attributes.attachment_link.title
Polskie tańce narodowe. Ile ich jest? Które to są?

# data[].attributes.attachment_link.description
Polskie tańce ludowe to część naszego dziedzictwa narodowego. Dla poszczególnych regionów kraju charakterystyczne są różne tańce narodowe. Jest ich pięć: krakowiak, kujawiak, mazur, oberek, polonez. Czy wiesz jak wyglądają, jak brzmią, jak się je tańczy? Przewodnik po polskich tańcach ludowych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Międzynarodowy Dzień Tańca
Międzynarodowy Dzień Tańca to święto ustanowione w 1982 r. przez Komitet Tańca Międzynarodowego Instytutu Teatralnego.
29 kwietnia wybrano na pamiątkę chrztu wielkiego reformatora sztuki tańca, twórcy europejskiego teatru baletowego, francuskiego tancerza i choreografa Jeana-Georges'a Noverre'a.

Co roku w świat wysyłane jest przesłanie wybitnego choreografa lub tancerza wybranego przez Międzynarodowy Komitet Tańca ITI we współpracy ze stowarzyszeniem World Dance Alliance. W ubiegłych latach autorami byli m.in. Katherine Dunham, Maurice Béjart, Mahmound Reda, Kazuo Ohno, Robert Joffrey.

Przesłaniem jest celebrowanie tańca, czerpanie radości z uniwersalnego charakteru tej formy sztuki, przekraczanie granic politycznych, kulturowych i etnicznych oraz łączenie ludzi przy pomocy uniwersalnego języka tańca.
Światowe orędzie na Międzynarodowy Dzień Tańca 29 kwietnia 2017 opublikował Polski Ośrodek Międzynarodowego Instytutu Teatralnego we współpracy z Instytutem Muzyki i Tańca.
Zostałam tancerką, bo pragnęłam latać. Zawsze poruszało mnie przekraczanie siły ciążenia. Moje tańce nie zawierają ukrytych znaczeń. Są fizyczną formą ćwiczeń duchowych. Taniec przekazuje i rozbudowuje uniwersalny język komunikacji, rodzi radość i piękno, poszerza ludzką wiedzę. W tańcu chodzi o kreatywność... wciąż od nowa... w myśleniu, w działaniu, w tworzeniu, w przedstawianiu. Nasze ciała są narzędziem ekspresji, a nie odtwarzania. Świadomość tego wyzwala naszą zdolność tworzenia, jest najważniejszą lekcją i darem związanym z uprawianiem sztuki. Wbrew opinii niektórych krytyków życie artysty nie kończy się wraz z wiekiem. Taniec składa się z ludzi, ludzi i idei. Widzowie mogą zabrać twórczy impuls do domu i uruchomić go w życiu codziennym.

Trisha Brown

(przekład z angielskiego - Paweł Paszta)
TRISHA BROWN (1936-2017)
Trisha Brown (amerykańska tancerka, choreografka i dyrektor artystyczna) urodziła się i wychowała w Aberdeen w stanie Waszyngton. W 1958 roku ukończyła Mills College w Kalifornii, a w 1961 roku przeniosła się do Nowego Jorku. Tam związała się z grupą Judson Dance Theater, gdzie właściwie narodził się fenomen postmodern dance, odkrywającego to, co niezwykłe w codzienności. Wspólnie z artystami o podobnych poglądach Trisha Brown przyczyniła się do poszerzenia granic współczesnej choreografii i na zawsze odmieniła świat tańca.

W 1970 roku Trisha Brown założyła własną grupę i zaczęła tworzyć spektakle inspirowane własnym otoczeniem. Powstały przedstawienia Walking Down the Side of a Building (1970) oraz Roof Piece (1971). Wtedy też rozpoczęła współpracę z Robertem Rauschenbergiem. W latach 80. wśród wielu innowacyjnych przedstawień znalazło się obecnie uznawane za ikoniczne Set and Reset (1983) z muzyką Laurie Anderson i projektem wizualnym Roberta Rauschenberga. Narodził się też pierwszy cykl prac Trishy Brown zatytułowany Unstable Molecular Structures.

Kolejnym cyklem prac były Valiant Series, gdzie tancerze wielokrotnie dochodzili do swych fizycznych granic, a także odkrywali ruch mocno uwarunkowany płcią kulturową ( gender), szczególnie w następnym cyklu Back to Zero. W 1994 roku powstało If you couldn't see me, w którym Trisha Brown przez cały spektakl tańczyła tyłem do publiczności.

Bezustannie nastawiona na nowe poszukiwania i ponowne odkrywanie siebie, Trisha Brown skierowała się w stronę muzyki klasycznej i opery. Powstał cykl Music Cycle, w ramach którego w 1995 roku odbyła się monumentalna premiera Musical Offering, M.O. do muzyki Jana Sebastiana Bacha. Spektakl przez Annę Kisselgoff z „New York Times'a", a oceniony został jako mistrzowskie dzieło („masterpiece"). Od tej pory Trisha Brown przygotowała wiele choreografii do spektakli operowych.

Jeszcze inną dziedziną, którą zainteresowała się Trisha Brown, była nowoczesna technika i technologia. We współpracy z projektantem robotów Kenjiro Okazaki w 2007 roku powstał cykl I love my robots. Jej ostatnią pracą zaś był spektakl pt. Zamierzam zarzucić swoje ramiona, jeśli je złapiesz, będą twoje (2011) zrealizowany we współpracy z mężem, artystą wizualnym Burtem Barrem w przestrzeni wypełnionej wiatrakami przemysłowymi.

Od 1961 roku Trisha Brown stworzyła ponad 100 choreografii. Jako pierwsza kobieta otrzymała prestiżową tzw. „Genius Award" ufundowaną przez MacArthur Foundation. Wielokrotnie nagradzana stypendiami narodowymi, w 1988 roku we Francji otrzymała tytuł Kawalera Orderu Sztuki i Literatury nadawany przez Ministra Kultury i Środków Przekazu zarówno obywatelom Francji, jak innych państw. Na prośbę prezydenta Billa Clintona między 1994 a 1997 rokiem służyła w Narodowej Radzie do spraw Sztuki, a w 2003 roku otrzymała Narodowy Medal Sztuki. Była także honorową członkinią Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury, a także honorowym doktorem wielu uczelni. W 2011 roku została odznaczona nagrodą Dorothy and Lilian Gish Prize za „nieoceniony wkład w piękno świata i budowanie ludzkiego szczęścia i rozumienie życia".

Trisha Brown odeszła 18 marca tego roku po długiej chorobie. Jako jedna z najbardziej wpływowych i twórczych choreografek poprzez swoją pracę na zawsze odmieniła oblicze sztuki. Jej odejście oznacza niemożliwą do zastąpienia wyrwę w świecie tańca i sztuk performatywnych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Dzień Tańca - ciekawe.org

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzynarodowy Dzień Tańca to święto ustanowione w 1982 r. przez Komitet Tańca Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. 29 kwietnia wybrano na pamiątkę chrztu wielkiego reformatora sztuki tańca, twórcy europejskiego teatru baletowego, francuskiego tancerza i choreografa Jeana-Georges'a Noverre'a. Co roku w świat wysyłane jest przesłanie wybitnego choreografa lub tancerza wybranego przez Międzynarodowy Komitet Tańca ITI we współpracy ze stowarzyszeniem World Dance Alliance.

# data[].attributes.attachment_link.title
Odc. 125 - SALSA I BACHATA - podstawowe kroki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prawdopodobnie wszystko zaczęło się na terenie dzisiejszego Kazachstanu - to właśnie tam około 3,5 tys. lat p. n. e. temu został udomowiony koń.
Polecamy również: Czyje to oczy? Rozpoznasz te zwierzęta? Spotkasz je w polskich zagrodach [zdjęcia]
Konie żyją średnio 30 lat. Najstarszy koń świata, Old Billy z angielskiego hrabstwa Lancashire, przeżył jednak aż 62 lata. Po śmierci jego wypchana głowa trafiła do muzeum w Bedford.

Co ciekawe, koniom stale rosną zęby (około 4 mm rocznie), ale z drugiej strony - systematycznie się ścierają. Wiek danego zwierzęcia możemy poznać właśnie po uzębieniu - z czasem zmieniają się ilość zębów oraz ich kształt. Jak i u ludzi, tak i u koni, występują zęby mleczne. W przypadku źrebaka mówimy o pełnym uzębieniu około dziewiątego miesiąca życia (po 12 przedtrzonowców i siekaczy). Dorosły samiec konia ma 40 zębów, samica zaś - 36 (rzadko występują u niej bowiem tzw. wilcze kły).

pixabay.com

Koń porusza się czterema chodami - stępem, kłusem, galopem i cwałem. W przypadku konia o imieniu Big Racket, zanotowano najwyższą prędkość, bo aż 69,6 km na godzinę.
Określenia koni w zależności od wieku:

sysak - młody koń do około 6 miesiąca życia

odsadek - koń odłączony od klaczy

źrebię - koń poniżej roku

klaczka - samica konia w wieku 1-3 lat

ogierek - samiec konia w wieku 1-3 lat

klacz, kobyła - samica konia powyżej trzeciego roku życia

ogier - samiec powyżej trzeciego roku życia, zazwyczaj hodowany dla rozrodu

https://twitter.com/Poznan_STAT/status/1123134898561175552

Wśród polskich rasy koni są koń huculski (hucuł, huc), konik polski, rasa małopolska, rasa wielkopolska, rasa śląska i polski koń szlachetny półkrwi.

W zeszłym roku na terenie naszego kraju żyło ok. 273 tysięcy tych zwierząt, podaje Polski Związek Hodowców Koni. Dla porównania, w 2017 naliczono o trzy tysiące koni mniej. Według ostatnich danych Głównego Urzędu Statystycznego, w czerwcu 2017 pogłowie konia w polskich gospodarstwach rolnych wynosiło 185 tysięcy.

Struktura pogłowia w zależności od typu użytkowego, 2018 (wg PZHK):

Zimnokrwiste - 135 481

Szlachetne - 93 683

Kuce - 43 842

Źródła pzhk.pl, horse24.pl, galopuje.pl, GUS
https://twitter.com/Piechocinski/status/1122884405930942464

Kucyk szetlandzki relaksuje się przy kominku, chrupiąc marchewkę:

Źródło: STORYFUL
Dostawca: x-news

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Konia 2019. Zęby konia nigdy nie przestają rosnąć - ciekawostki

# data[].attributes.attachment_link.description
Prawdopodobnie wszystko zaczęło się na terenie dzisiejszego Kazachstanu - to właśnie tam około 3,5 tys. lat p. n. e. temu został udomowiony koń. Polecamy również: Czyje to oczy? Rozpoznasz te zwierzęta? Spotkasz je w polskich zagrodach [zdjęcia] Konie żyją średnio 30 lat. Najstarszy koń świata, Old Billy z angielskiego hrabstwa Lancashire, przeżył jednak aż 62 lata.

# data[].attributes.body
2 maja - Dzień Flagi Rzeczpospolitej Polskiej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Shutterstock Flaga Polski

Biało-czerwona flaga Polski - jeden z symboli naszego kraju. Co powinniśmy o niej wiedzieć? W dniu święta flagi (2 maja) przedstawiamy najważniejsze fakty dotyczące polskiej flagi

2 maja, czyli w święto flagi, warto sobie przypomnieć symbolikę polskiej flagi. Wywieszana na balkonach, w oknach, na autobusach. Co każdy Polak powinien wiedzieć o fladze? Czy można na niej umieszczać napisy, rysunki lub znaki? Kiedy dopuszczamy się znieważenia flagi? Kiedy dokładnie uznano biało-czerwone barwy za symbol naszego państwa? Warto znać odpowiedzi na te i inne pytania związane z flagą. Poniżej przedstawiamy kilka najważniejszych faktów o polskiej fladze.

Polska flaga - znaczenie i najważniejsze fakty

Co oznaczają barwy polskiej flagi? Otóż są to odwzorowania kolorystyki godła państwowego, który stanowi orzeł biały na czerwonym tle. Koloru białego w heraldyce używa się jako reprezentację srebra. Oznacza on również wodę, a w zakresie wartości duchowych czystość i niepokalanie. Z kolei kolor czerwony jest symbolem ognia i krwi, a z cnót oznacza odwagę i waleczność. Odcień koloru czerwonego na fladze się zmieniał. Początkowo Minister Spraw Wojskowych w 1921 roku określił kolor czerwony jako karmazyn, natomiast w 1927 r. zmieniono ten odcień na cynober, który obowiązywał aż do 1980 r. Obecnie odcień czerwieni jest znów zbliżona do karmazynu.

Jak wymiary powinna mieć polska flaga? Według ustawy z 31 stycznia 1980 roku flagą Polski jest biało-czerwony prostokąt o proporcji 5:8 umieszczony na maszcie. Zgodnie z tą ustawą za flagę Polski uważany jest również wariant z godłem Polski, umieszczonym pośrodku białego pasa. Flaga z godłem nie powinna być jednak używana przez obywateli, ponieważ przysługuje natomiast placówkom dyplomatycznym, lotniskom, samolotom cywilnym, misjom polskim za granicą oraz statkom handlowym.

- Flaga zawsze musi być czysta, wyprasowana, zadbana. Umieszczona na maszcie czy gdziekolwiek indziej, nie powinna dotykać podłoża, bo to też jest w pewien sposób znieważenia tej flagi - słowa Kamili Lutek z Muzeum Tradycji Niepodległośiowych w Łodzi przytacza PAP.

Jak godnie wyrzucić starą flagę?

Starej falgi o wypłowiałych kolorach nie można ot tak zniszczyć, lub wyrzucić do kosza. Aby pozbyć się wypłowiałej flagi należy w pierwszej kolejności oddzielić od siebie barwy białą i czerwoną i dopiero wtedy zutylizować obie części. Podobnie jest z flagami papierowymi, których używają np. dzieci podczas świąt narodowych. One także powinny zostanie pocięte i dopiero zniszczone.

Flaga polski pionowo - jaki jest prawidłowy układ?

W sytuacji, gdy chcemy zawiesić polską flagę w orientacji pionowej należy pamiętać, że kolor biały powinien znajdować się po lewej stronie dla osoby patrzącej od frontu, natomiast jeżeli jest to flaga umieszczona na drzewcu, to biały kolor powinien znajdować się bliżej drzewca.

Znieważenie polskiej flagi

Do flagi powinno się podchodzić z należytym szacunkiem. Czasem jednak nieświadomie możemy dopuścić się jej znieważenia, za co grożą kary grzywny, kary ograniczenia wolności albo nawet kary pozbawienia wolności. Na polskiej fladze nie powinno umieszczać się jakkichkolwiek napisów, rysunków znaków, liter czy obrazków. Często jednak zdarza się, że kibice piłkarscy lub partie polityczne dodają na fladze hasła. Takie czynności podlegają karze. Tak jak wspominaliśmy wcześniej polską flagę należy również w odpowiedni sposób utylizować.
Sezon na szparagi trwa. Wypróbuj nasz przepis na pyszne szparagi!

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień flagi. Oto, co każdy Polak powinien wiedzieć o fladze Polski

# data[].attributes.attachment_link.description
Biało-czerwona flaga Polski - jeden z symboli naszego kraju. Co powinniśmy o niej wiedzieć? W dniu święta flagi (2 maja) przedstawiamy najważniejsze fakty dotyczące polskiej flagi 2 maja, czyli w święto flagi, warto sobie przypomnieć symbolikę polskiej flagi. Wywieszana na balkonach, w oknach, na autobusach. Co każdy Polak powinien wiedzieć o fladze?

# data[].attributes.body
3 maja - Narodowe Święto Trzeciego Maja

# data[].attributes.attachment_link.title
Animacja "Jan Matejko, Konstytucja 3 maja 1791 roku"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Międzynarodowy Dzień Strażaka

Czerwono-niebieska wstążka - symbol IFFD.

Dzień

4 maja (w Dzień Świętego Floriana, patrona strażaków)

Typ święta

międzynarodowe

Upamiętnia

śmierć 5 australijskich strażaków 2 grudnia 1998

Znaczenie

hołd dla poległych strażaków oraz wyraz szacunku dla strażaków za ich trud i narażanie życia

Symbole

czerwono-niebieska wstążka

Inne nazwy

Dzień Strażaka

Podobne święta

Dzień Garncarza, Dzień Hutnika, Dzień Kominiarza i Dzień Piekarza

Międzynarodowy Dzień Strażaka, ang. International Fire fighters' Day (skrót IFFD) - międzynarodowe święto strażaków obchodzone 4 maja, w dniu wspomnienia w Kościele katolickim Świętego Floriana.

W Polsce od 2003 roku Dzień Strażaka obchodzony jest jako święto zawodowe, ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy.

Święto zainicjował australijski strażak J.J. Edmondson z Melbourne na pamiątkę tragicznie zmarłych pięciu kolegów-strażaków (Matta, Stuarta, Jasona, Garry'ego i Chrisa) 2 grudnia 1998 roku w Linton. Próbowali ratować czyjeś życie i mienie w czasie pożaru, jak robią to strażacy na całym świecie.

Jako wyraz szacunku dla poległych strażaków i wsparcie dla ich rodzin, Country Fire Authority [CFA] (Straż Pożarna w stanie Viktoria, Melbourne, w Australii, składająca się w głównej mierze z wolontariuszy) i Victorian community (Wspólnota, społeczność st. Wiktoria) przyjęła sobie za symbol czerwono-niebieską wstążką. Kiedy po raz pierwszy informacja ta trafiła do społeczności internetowej odzew był natychmiastowy od załóg strażackich z USA, które przyjęły noszenie symbolu nie tylko w tym dniu.

Taki odzew zza oceanu oraz listy napływające z różnych stron świata po tragedii, skłoniły właśnie JJ Edmondsona, aby z nadejściem 1999 roku CFA, organizacja uznana na arenie międzynarodowej, stała się symbolem poparcia i szacunku dla wszystkich strażaków świata i dniem, w którym można byłoby wspólnie promować i koordynować obchody.

Po konsultacji, poprzez Wspólnotę z krajowymi i międzynarodowymi strażakami, ustalono termin na dzień wspominania św. Floriana w Kościele katolickim, patrona wszystkich strażaków.

Wszystkim strażakom, w hołdzie za ich trud i narażanie życia, w podziękowaniu za pomoc i ratunek oraz tym, co ponieśli śmierć - dzień ten został poświęcony. Sam J.J. Edmondson powiedział:

In the fire service, we fight together against one common enemy - fire - no matter what country we come from, what uniform we wear or what language we speak.
"W straży pożarnej, razem walczymy przeciwko jednemu wspólnemu wrogowi - pożarowi - bez względu na kraj, pochodzenie, jaki mundur nosimy i w jakim języku mówimy."

W większości krajów europejskich, tradycyjnie od ponad 150 lat w Dzień św. Floriana, obchodzony jest: Dzień Straży Pożarnej i Dzień Strażaka.

etos strażacki: Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek

Oficjalnie święto zostało ustanowione w 2002 roku, przez Sejm RP, przy nowelizacji ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (PSP) z 1991 roku. Dodany artykuł (art. 30a) formalnie ustanawia Dzień Strażaka. W Polsce świętuje w tym dniu zarówno Państwowa, jak i Ochotnicza Straż Pożarna.

Uroczystości związane z obchodami są m.in. okazją do:

nominacji na wyższe stopnie oficerskie i aspiranckie,

wręczenia cywilnych odznaczeń dla wyróżniających się w służbie strażaków:

zaprezentowania sprzętu straży pożarnej i umiejętności strażaków.

Nierzadkim elementem oficjalnych uroczystości jest wręczenie wojskowego medalu "Za Zasługi dla Obronności Kraju", nadawanego przez Ministra Obrony Narodowej.

Po oficjalnych uroczystościach następuje część artystyczna, podczas której odbywają się konkursy lub zawody np. pomiędzy jednostkami pożarniczymi z różnych miast, w których biorą udział zarówno strażacy z Państwowej, jak i Ochotniczej Straży Pożarnej. Częstym akcentem jest udział młodzieży czy zespołów muzycznych.

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzynarodowy Dzień Strażaka Czerwono-niebieska wstążka - symbol IFFD. Dzień 4 maja (w Dzień Świętego Floriana, patrona strażaków) Typ święta międzynarodowe Upamiętnia śmierć 5 australijskich strażaków 2 grudnia 1998 Znaczenie hołd dla poległych strażaków oraz wyraz szacunku dla strażaków za ich trud i narażanie życia Symbole czerwono-niebieska wstążka Inne nazwy Dzień Strażaka Podobne święta Dzień Garncarza, Dzień Hutnika, Dzień Kominiarza i Dzień Piekarza Międzynarodowy Dzień Strażaka, ang.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Jak Wojtek został strażakiem" - Czesław Janczarski

# data[].attributes.body
Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach

# data[].attributes.attachment_link.title
Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kad z filmu "Gwiezdne wojny: Część IV - Nowa nadzieja" fot. BEW

„Gwiezdne wojny" pokochały miliony ludzi na całym świecie. Boom na filmy oparte na trylogii stworzonej przez George'a Lucasa rozpoczął się w 1977 r. wraz z premierą filmu „Star Wars", a cały cykl stał się niezaprzeczalnym fenomenem.
„Gwiezdne wojny" to fenomen na skalę światową. Ta wyjątkowo silnie zakorzeniona w kulturze seria filmów wpłynęła na szeroko pojętą popkulturę. Odesłania do „Gwiezdnych wojen" można zauważyć wszędzie - w muzyce, grach, książkach, a główne motywy, które pojawiają się w filmach, mają o wiele głębsze dno, niż mogłoby się to wydawać w pierwszej chwili.

Fani mnożą teorie na temat historii głównych bohaterów, analizują fabułę i podejrzewają intrygi. Sami też często narzucają określoną kolejność oglądania poszczególnych części „Gwiezdnych wojen", nie zawsze zgodną z chronologią filmu. Niektórzy decydują się na oglądanie sagi po kolei - wszystkie części, które dotychczas się ukazały zgodnie z numeracją poszczególnych filmów. Inni zaś decydują się oglądać „Gwiezdne wojny", opierając się na fabule.

„Gwiezdne wojny" - kolejność oglądania

Chronologia „Gwiezdnych wojen" to skomplikowany temat, który ciężko jednoznacznie zdefiniować. Mętlik, jaki powstaje w głowie, zwłaszcza tych, którzy dotychczas nie mieli wiele wspólnego z kolejnymi częściami i omijali premiery kolejnych odsłon „Gwiezdnych wojen", często jest jedną z głównych przeszkód w sięgnięciu po serię. Jedną z częściej przywoływanych kolejności oglądania filmów jest sposób klasyczny - zgodny z datami, w których pojawiały się kolejne części - od najstarszej do najnowszej i przedstawia się następująco:

„Gwiezdne wojny" - data premiery

1. „Gwiezdne wojny: Część IV - Nowa nadzieja" (1977)

2. Gwiezdne wojny: część V - Imperium kontratakuje (1980)

3. Gwiezdne wojny: część VI - Powrót Jedi (1983)

4. Gwiezdne wojny: część I - Mroczne widmo (1999)

5. Gwiezdne wojny: część II - Atak klonów (2002)

6. Gwiezdne wojny: część III - Zemsta Sithów (2005)

7. Gwiezdne wojny: Przebudzenie Mocy (2015)

8. Gwiezdne wojny: Ostatni Jedi (2017)

9. Gwiezdne wojny: Skywalker. Odrodzenie (2019)

Spin off:

1. Gwiezdne wojny: Wojny klonów (Star Wars: The Clone Wars) (2008)

2. Łotr 1. Gwiezdne wojny - historie (2016)

3. Han Solo: Gwiezdne wojny - historie (2018)

Druga najchętniej wybierana możliwość oglądania części „Gwiezdnych wojen" zgodna jest z wydarzeniami, które dzieją się w poszczególnych częściach. Lista kolejnych części „Gwiezdnych wojen" zgodnie z chronologią wydarzeń przedstawia się następująco:

„Gwiezdne wojny" - chronologia wydarzeń

1. Gwiezdne wojny: część I - Mroczne widmo (1999)

2. Gwiezdne wojny: część II - Atak klonów (2002)

3. Gwiezdne wojny: część III - Zemsta Sithów (2005)

4. Han Solo: Gwiezdne wojny - historie (spin-off, opcjonalnie)

5. Łotr 1. Gwiezdne wojny - historie (spin-off, opcjonalnie)

6. „Gwiezdne wojny: Część IV - Nowa nadzieja" (1977)

7. Gwiezdne wojny: część V - Imperium kontratakuje (1980)

8. Gwiezdne wojny: część VI - Powrót Jedi (1983)

9. Gwiezdne wojny: Przebudzenie Mocy (2015)

10. Gwiezdne wojny: Ostatni Jedi (2017)

11. Gwiezdne wojny: Skywalker. Odrodzenie (2019)

Oczywiście nie są to jedyne możliwe sposoby oglądania kolejnych części „Gwiezdnych wojen". Od lat tworzone są przeróżne propozycje na chronologię wszystkich części filmu - wśród najpopularniejszych można wyróżnić oglądanie wyłącznie tych części „Gwiezdnych wojen", przy których pracował George Lucas, sposób Ernsta Ristera - zaproponowany przez jednego z użytkowników amerykańskiego forum dla fanów „Star Wars" i wiele innych.

Każdy sposób „w jakiej kolejności oglądać „Star Wars" to kwestia tak naprawdę indywidualna - każdy ma swoje wady i zalety i tak naprawdę zarówno porządek kinowy, jak i chronologiczny mają plusy.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Gwiezdne Wojny" - w jakiej kolejności oglądać Star Wars? - Zwierciadlo.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
„Gwiezdne wojny" pokochały miliony ludzi na całym świecie. Boom na filmy oparte na trylogii stworzonej przez George'a Lucasa rozpoczął się w 1977 r. wraz z premierą filmu „Star Wars", a cały cykl stał się niezaprzeczalnym fenomenem. „Gwiezdne wojny" to fenomen na skalę światową. Ta wyjątkowo silnie zakorzeniona w kulturze seria filmów wpłynęła na szeroko pojętą popkulturę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

# data[].attributes.attachment_link.title
Główny Inspektorat Sanitarny - Główny Inspektorat Sanitarny - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bezpieczna droga do szkoły - materiał edukacyjny

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nawet jeśli odwozisz dziecko samochodem lub odprowadzasz je za rękę pod szkołę, pomyśl o tych wszystkich sytuacjach, gdy dziecko udaje się z klasą na wycieczkę, gdy niespodziewanie będzie wracać kawałek drogi samo, gdy po szkole pójdziecie na zakupy i będziecie wracać po ciemku. Prawidłowych zachowań na drodze należy uczyć już przedszkolaki, a wymagać ich od pierwszoklasisty.

Zasady bezpieczeństwa na drodze: jesteś widoczny - jesteś bezpieczny

To najważniejsza zasada bezpiecznego poruszania się po drodze. W czasach, gdy większość ludzi dysponuje dobrymi samochodami i porusza się nimi bardzo szybko, często wbrew rozsądkowi, istotne jest z jakiej odległości kierowca ma szanse zobaczyć Twoje dziecko.
Zadbaj o to, aby dziecko już z daleka było dobrze widoczne dla kierowców. W przypadku, gdy mieszkacie w małej miejscowości, drogi nie są aż tak oświetlone jak w dużych miastach i dziecko musi chodzić (nawet pod opieką dorosłego) chodnikiem tuż przy jezdni, najlepszym wyjściem będzie założenie odblaskowej kamizelki. Jest to wydatek nie więcej niż kilkunastu złotych. Pamiętaj, że najbardziej widocznym kolorem jest jaskrawożółty. Taką kamizelkę dziecko zakłada na wierzchnie ubranie (w tym uwaga: na tornister, a nie pod niego!).

Oprócz tego na rynku mamy szeroki wybór gadżetów poprawiających widoczność maluchów o zmroku, we mgle i w ciemnościach. Macie do wyboru różnego rodzaju śmieszne naklejki, breloczki, wisiorki oraz rzepy na ubranie. Przede wszystkim oznaczcie tornister/plecak. Przymocujcie naklejki lub breloczki zarówno na klapie, jak i po bokach. Zimą można elementy odblaskowe umocować na butach dziecka, w taki sposób, aby nie zasłaniały ich spodnie. Warto także niewielkie elementy odblaskowe umieścić z przodu kurtki dziecka (na wysokości nie większej niż 100 cm od poziomu drogi), aby było widoczne także dla samochodów jadących z nad przeciwka.
Jeśli Twoje dziecko udaje się do szkoły rowerem i w ogóle korzysta z niego przez większość część roku, sprawdź czy jego pojazd jest prawidłowo oznaczony i widoczny na drodze, powinien mieć:

Z przodu światło białe lub żółte

Z tylu światło czerwone

Przynajmniej jeden sprawny hamulec

Elementy odblaskowe dodatkowe rozmieszczone na wysokości między 30 a 90 cm nad poziomem jezdni

Sprawny dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy

Bezwzględnie na głowie kask! Jeśli Twoje dziecko odmawia zakładania kasku, ty odmawiaj używania roweru.

Rodzice również popełniają błędy zagrażające bezpieczeństwu...

Rodzice często podwożą dzieci samochodami pod szkołę, niestety popełniają przy tym kardynalne błędy, które nierzadko prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Najczęstsze z nich to:

- wysadzanie dzieci wprost na jezdnię, z zatrzymaniem pojazdu na pasie ruchu i podczas ruchu innych pojazdów; chodzi tutaj także o sytuację, gdy wysadzasz dziecko na chodnik, ale zatrzymujesz się na wąskiej drodze, tamując ruch lub narażając kierowców za tobą na nagłe hamowanie
- odbieranie dzieci ze szkół poprzez zatrzymanie samochodu na jezdni po przeciwnej stronie niż jest szkoła i narażanie dziecka na wtargnięcie na jezdnię w celu dotarcia do auta rodzica
- łamanie przez rodzica podstawowych zasad prawidłowego przechodzenia przez jezdnię, przejeżdżania przez pasy na rowerze (na pasach pierwszeństwo ma pieszy, a nie poruszający się jakimkolwiek pojazdem np. rowerem, hulajnogą), przechodzenie z nim w niedozwolonych miejscach itd. Takie postępowanie powoduje, że dziecko ma za nic nauki wyniesione ze szkoły, o wiele bardziej wpływa na nie Twój przykład. Jeśli znajdzie się w sytuacji samodzielnych decyzji, postąpi tak, jak ty byś postąpił.

Nauka to podstawa - uświadamiaj!

U dzieci mniej więcej do 9-10 roku życia występuje brak podzielności uwagi. Jeśli dziecko wyjdzie ze szkoły z rówieśnikami zajęte rozmową, wygłupianiem się lub gra w piłkę niedaleko drogi, potrafi wybiec na jezdnię niespodziewanie, nie zwracając w ogóle uwagi na innych uczestników ruchu drogowego. Dlatego właśnie w okolicach szkół, placów zabaw ustawiane są znaki informujące kierowców, że w pobliżu często spotka dzieci. Oczywiście rolą rodzica jest wychowywanie dziecka i powtarzanie mu do skutku, że nie wolno niespodziewanie wchodzić na jezdnię, dawanie przykładu przez uważne przechodzenie przez drogę w towarzystwie dziecka.

Podobnie dzieci w tym wieku nie potrafią ocenić precyzyjnie odległości i prędkości zbliżającego się pojazdu oraz źródła dźwięku. Dorośli najczęściej zapominają, że dzieci nie przychodzą na świat z „wlaną" wiedzą i doświadczeniem. Maluchy często też działają impulsywnie, bo taka jest prawidłowość ich wieku, można je uczyć zachowania rozważnego, ale trzeba mieć świadomość, że większa część odpowiedzialności za ich bezpieczeństwo spoczywa na dorosłym.
Zanim Twoje dziecko pójdzie do szkoły, musi znać na pamięć oraz umieć stosować w praktyce następujące zasady ruchu drogowego:

Do szkoły idź zawsze główną drogą. Nie przechodź "na skróty" przez miejsca ustronne, którymi chodzi mało osób.

Jeśli nie ma chodnika idź poboczem z lewej strony jezdni.

Przez ulicę przechodź w miejscach wyznaczonych, na pasach, zawsze na zielonym świetle.

Jeśli chcesz przejść przez jezdnię w miejscu gdzie nie ma sygnalizacji świetlnej, zatrzymaj się, rozejrzyj się lewo, w prawo i jeszcze raz w lewo i gdy nie ma zagrożenia, wejdź na jezdnię.

Jeśli idziesz z kolegami po chodniku, unikajcie biegania blisko krawędzi jezdni, jeśli idziecie poboczem to zawsze gęsiego.

Niestety, jak donoszą media, w dzisiejszych czasach wzrasta dramatycznie nieodpowiedzialność nie tylko pieszych, ale także kierowców. Do wypadków dochodzi nawet na przejściach dla pieszych, na zielonym świetle dla pieszych! Na wszelki wypadek ucz dziecko, że gdy przechodzi przez jezdnię dwupasmową i zatrzymał się samochód z lewej strony, niech dojdzie do środka jezdni i wkroczy na drugi pas ruchu dopiero wtedy, gdy będzie pewne, że auta jadące z prawej strony, także się zatrzymały. Niech nie zakłada z góry, że skoro jeden samochód ustąpił mu pierwszeństwa, to podobnie zachowa się kierowca jadący z drugiego kierunku!

Dodatkowe, ważne zasady

Aby zwiększyć jeszcze bezpieczeństwo dziecka, najlepiej będzie jeśli nauczysz go, aby przynajmniej do końca 2 klasy podstawowej, prosił o pomoc w przechodzeniu przez jezdnię kogoś dorosłego. Poza tym w przypadku, gdy musisz dziecku dać klucze do mieszkania, w żadnym razie niech nie nosi ich na szyi, w kieszeni czy luzem w tornistrze. Najlepiej sprawdza się mocowanie ich na karabinku wewnątrz plecaka szkolnego.

Naucz też dziecko ostrożności w kontakcie z obcymi. Niech wie, że nie wolno mu przyjmować żadnych prezentów, żywności ani picia bez zgody rodzica od obcej osoby. Oczywiście nie wolno także oddalać się z nikim obcym bez wiedzy dorosłego. Wymyślcie wspólne hasło, które będzie znane tylko tobie i dziecku, jeśli osoba podająca się za przyjaciela rodzica nie będzie go znała, będzie to znaczyło, że próbuje zrobić dziecku krzywdę. Niech twoje dziecko wie, że gdy w zachowaniu dorosłego coś je zaniepokoi ma prawo głośno krzyczeć, aby zwrócić uwagę innych.

Podobał Ci się artykuł? Podaj dalej i udostępnij

# data[].attributes.attachment_link.title
Zasady bezpieczeństwa na drodze: przeczytaj

# data[].attributes.attachment_link.description
Nawet jeśli odwozisz dziecko samochodem lub odprowadzasz je za rękę pod szkołę, pomyśl o tych wszystkich sytuacjach, gdy dziecko udaje się z klasą na wycieczkę, gdy niespodziewanie będzie wracać kawałek drogi samo, gdy po szkole pójdziecie na zakupy i będziecie wracać po ciemku. Prawidłowych zachowań na drodze należy uczyć już przedszkolaki, a wymagać ich od pierwszoklasisty.

# data[].attributes.attachment_link.title
John Williams - Star Wars Theme (Live, 1984) (HQ áudio)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzisiaj (7 maja) obchodzimy Światowy Dzień Hasła ( World Password Day), który ma za zadanie promować stosowanie silnych haseł oraz tworzenie dobrych nawyków w kwestiach jego wyboru.

Skąd pomysł na święto?

Pomysł na obchodzenie Dnia Hasła zrodził się podczas burzy mózgów w siedzibie Intela podczas spotkania poruszającego temat uwrażliwenia ludzi na ważność zabezpieczania danych. Rozpoczęta kampania ma za zadanie zwiększenie świadomości użytkowników w zakresie stosowanych haseł. Aby to zrobić, grupa Intel stworzyła specjalną stronę internetową poświęconą temu dniu - passwordday.org, na której znajdziemy grę Password Blaster i wykorzystane hasła, które już wyciekły. Ponadto Intel umożliwia użytkownikowi sprawdzenie siły haseł pod kątem m.in podatności na niedawno odkryte zagrożenie Heartbleed.

Idea Światowego Dnia Hasła została wsparta przez Intel, McAfee, Acer, Microsoft, Samsung, Toshiba oraz innych światowych producentów.

90% haseł jest podatnych na jego złamanie w przeciągu 5.5 godziny

Jeżeli jesteś jedną z osób, która stanowi większość i stosuje łatwe hasła możliwe do złamania w tak krótkim czasie, proponujemy zmianę haseł na silne, aby ten dzień wpłynął na Twoje bezpieczeństwo w sieci. Według statystyk jeden na pięciu internautów padł ofiarą włamania stosując słabe hasło.

Jakie hasło wybrać?

Zalecamy, aby Twoje nowe hasło było dłuższe niż 8 znaków, które nawet w złożonej konfiguracji może zostać złamane w czasie 5.5 godziny (wg Intel). Więcej informacji o tworzeniu haseł możecie znaleźć w artykule Bądź bezpieczny w sieci! - to tak można?.

Ponadto, większość z nas stosuje różne hasła na różnych kontach i trudno je wszystkie zapamiętać, w takim przypadku możemy skorzystać z menadżera haseł (np. LastPass - recenzja), który dodatkowo pozwoli na automatyczną genrację skomplikowanych haseł.

Zachęcamy także do zapoznania się z najczęściej stosowanymi hasłami, aby uniknąć ich wykorzystywania na własnej "skórze".

# data[].attributes.attachment_link.title
Obchodzimy dziś Światowy Dzień Hasła - 7 maja

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzisiaj (7 maja) obchodzimy Światowy Dzień Hasła (World Password Day), który ma za zadanie promować stosowanie silnych haseł oraz tworzenie dobrych nawyków w kwestiach jego wyboru. Skąd pomysł na święto? Pomysł na obchodzenie Dnia Hasła zrodził się podczas burzy mózgów w siedzibie Intela podczas spotkania poruszającego temat uwrażliwenia ludzi na ważność zabezpieczania danych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzień Bibliotekarza i Bibliotek

Z okazji Dnia Bibliotekarza i Bibliotek składamy wszystkim Koleżankom i Kolegom bibliotekarzom serdeczne życzenia radości oraz sukcesów w pracy i w życiu prywatnym.

Ogólnopolski Dzień Bibliotekarza i Bibliotek obchodzony jest 8 maja od 1985 roku. Święto, zainicjowane przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, od wielu lat rozpoczyna Tydzień Bibliotek (8-15 maja), okres, w którym książnice wszystkich typów otwierają się jeszcze bardziej na swoich użytkowników poprzez organizację okolicznościowych wydarzeń: spotkań, konferencji czy warsztatów. Hasłem tegorocznej edycji jest „#biblioteka".

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzień Bibliotekarza i Bibliotek Z okazji Dnia Bibliotekarza i Bibliotek składamy wszystkim Koleżankom i Kolegom bibliotekarzom serdeczne życzenia radości oraz sukcesów w pracy i w życiu prywatnym. Ogólnopolski Dzień Bibliotekarza i Bibliotek obchodzony jest 8 maja od 1985 roku.

# data[].attributes.body
Czytelnia on-line. Biblioteka w Gdańsku zaprasza na słuchowiska w wideoczytelni #gdańsk czyta. Kliknij w "wydarzenia" potem "wideo czytelnia" a pojawiają się nagrania czytanych książek wydanych w 2019 roku przez znanych ludzi kultury.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
WOJEWÓDZKA I MIEJSKA BIBLIOTEKA PUBLICZNA w Gdańsku

# data[].attributes.attachment_link.title
WOJEWÓDZKA I MIEJSKA BIBLIOTEKA PUBLICZNA w Gdańsku

# data[].attributes.attachment_link.description
Biblioteka to nie tylko czytelnicy, ale i pracownicy. Na co dzień służą pomocą, prezentują profesjonalizm i posiadają szeroką wiedzę z zakresu literatury. Czy jednak biblioteka i literatura to dla nich cały świat? Jacy są poza pracą, czym się interesują i co ich inspiruje, gdy znajdą się już poza murami czytelni?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aktualny obraz z kamery dostępny na zewnętrznej stronie internetowej. Kliknij w miniaturkę, aby go zobaczyć. Kamera przypisana do kategorii Bociany.

maksymalna temperatura: 17 °C (63 °F)
minimalna temperatura: 5 °C (41 °F)
Indeks UV: 5

maksymalna temperatura: 17 °C (63 °F)
minimalna temperatura: 6 °C (43 °F)
Indeks UV: 4

maksymalna temperatura: 20 °C (68 °F)
minimalna temperatura: 6 °C (43 °F)
Indeks UV: 5

Znajdź hotel, hostel, apartament lub inny atrakcyjny nocleg w wybranej lokalizacji:

Wortal WorldCam.pl nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Użytkowników zawarte pod kamerami, w postach na forum oraz jakichkolwiek innych miejscach wortalu. Zastrzegamy sobie prawo blokowania, usuwania oraz modyfikacji komentarzy zawierających treści niezgodne z polskim prawem lub uznane jako obraźliwe.

# data[].attributes.attachment_link.description
Aktualny obraz z kamery dostępny na zewnętrznej stronie internetowej. Kliknij w miniaturkę, aby go zobaczyć. Kamera przypisana do kategorii Bociany.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
11 MAJA 2001 roku Sejm RP przyjął pakiet ustaw, regulujących m.in. obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi, obecnie zmienionych ustawą z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami o odpadami opakowaniowymi (Dz.U.2013, Poz. 888), rozpoczął również funkcjonowanie polski system gospodarki odpadami opakowaniowymi zorganizowany zgodnie z wytycznymi Dyrektywy UE 94/62. Dzień bez Śmiecenia - World non-waste Day to pomysł wypracowany przez młodzież z kilkunastu krajów współdziałających w ramach międzynarodowego programu „Europejski Eko-Parlament Młodzieży", przedsięwzięcia firmowanego przez PRO EUROPE (organizację zrzeszającą działające w ramach systemu Zielonego Punktu organizacje odzysku), a koordynowanego i sponsorowanego w Polsce przez Rekopol. Projekt realizowany jest w ramach publicznych kampanii edukacyjnych prowadzonych przez Rekopol Organizację Odzysku Opakowań S.A.

# data[].attributes.attachment_link.description
11 MAJA 2001 roku Sejm RP przyjął pakiet ustaw, regulujących m.in. obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi, obecnie zmienionych ustawą z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami o odpadami opakowaniowymi (Dz.U.2013, Poz. 888), rozpoczął również funkcjonowanie polski system gospodarki odpadami opakowaniowymi zorganizowany zgodnie z wytycznymi Dyrektywy UE 94/62.

# data[].attributes.body
Muzeum Historii Żydów Polskich zaprasza na warsztaty rodzinne online,które odbywają się w soboty  o godz.11.00 - 12.00, po uprzednim zapisaniu się. Zapisy na poszczególne zajęcia przyjmowane są od poniedziałku do czwartku. Więcej informacji na www.polin.pl w zakładce "Program wydarzeń".

# data[].attributes.attachment_link.title
POLIN | Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy na wędrówkę przez tysiąc lat historii Żydów polskich. Po drodze m.in. opowieści o królach, wynalazcach, myślicielach i przemysłowcach. O miłości, przyjaźni, poświęceniu i walce. O życiu znanym z kronik i gazet i tym znanym z ulicy w żydowskich dzielnicach.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
12 maja świętujemy Międzynarodowy Dzień Limeryków.

Warto wiedzieć, że limeryki to żartobliwe, krótkie utwory. Ich cechą charakterystyczną jest wyjściowa absurdalność, której zwieńczenie następuje w końcowej puencie. Limeryk ma głownie bawić, zarówno czytelnika, jak i samego autora.

Święto związane jest z urodzinami Edwarda Leara (1812-1888, angielskiego poety, rysownika i twórcy limeryków). To własnie Edward Lear spopularyzował te utwory w połowie XIX wieku.

W Polsce limeryki tworzyli tacy twórcy, jak:

Janusz.Minkiewicz

Konstanty Ildefons Gałczyński.

Julian Tuwim.

Wisława Szymborska,

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Dzień Limeryków [12 maja]

# data[].attributes.attachment_link.description
12 maja świętujemy Międzynarodowy Dzień Limeryków. Warto wiedzieć, że limeryki to żartobliwe, krótkie utwory. Ich cechą charakterystyczną jest wyjściowa absurdalność, której zwieńczenie następuje w końcowej puencie. Limeryk ma głownie bawić, zarówno czytelnika, jak i samego autora. Święto związane jest z urodzinami Edwarda Leara (1812-1888, angielskiego poety, rysownika i twórcy limeryków).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Władysław Anders (1892-1970) był jednym z najzdolniejszych polskich dowódców. Był organizatorem i dowódcą Armii Polskiej w Związku Radzieckim, zwycięzcą spod Monte Cassino, oswobodzicielem Bolonii.

Życiorys Władysława Andersa

Władysław Anders urodził się 11 sierpnia 1892 roku we wsi Błonie.

Karierę wojskową rozpoczął w armii carskiej podczas I wojny światowej. W kawalerii rosyjskiej służył w latach 1914-1917. W 1917 roku wstąpił do polskiego korpusu generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Jego zdolności dowódcze i odwaga zostały bardzo szybko docenione. Doceniano go również za oddanie, z jakim traktował obowiązki zawodowego żołnierza. Podczas powstania Wielkopolskiego (1918-1919) był szefem sztabu wojsk wielkopolskich. Mimo że podczas przewrotu majowego stanął po stronie rządu i prezydenta Wojciechowskiego, wkrótce jednak został wezwany do Józefa Piłsudskiego, aby wraz z innymi dowódcami przeprowadzić „grę wojenną". Dzięki temu że wypadł w niej bardzo dobrze, został doceniony przez Marszałka, który powierzył mu wkrótce Kresową Brygadę Kawalerii w Brodach. Po ośmiu latach Władysław Anders awansował na stopień generała. Był wybitnym kawalerzystą. W 1932 roku przewodził polskiej ekipie jeździeckiej, która w Nicei, podczas Pucharu Narodów, zdobyła cztery najwyższe nagrody. Zwyciężał także w innych konkursach jeździeckich.

We wrześniu 1939 roku został kilkukrotnie ranny. Został w końcu schwytany przez Sowietów. Najpierw trafił do lwowskiego, a następnie do moskiewskiego więzienia, a stamtąd na Kreml. Na Kremlu doszło dnia 3 grudnia 1941 roku do spotkania Władysława Sikorskiego z Józefem Stalinem. W tym spotkaniu brał udział również Władysław Anders, który został właśnie zwolniony z więzienia na Łubiance. Stalin zgodził się na powierzenie Andersowi dowództwa nad tworzoną w ZSRR Armią Polską, chociaż jeszcze niedawno był poddawany przez ludzi Stalina okrutnemu śledztwu.

Do Andersa wkrótce zaczęli zgłaszać się rodacy zwolnieni z radzieckich więzień i obozów. „Do końca życia nie zapomnę ich wyglądu" - napisał Anders w swoim pamiętniku Bez ostatniego rozdziału. „Pierwszy i daj Boże ostatni raz przyjmował defiladę bez butów. Mówił: " Stan ich fizyczny był opłakany, ale duch znakomity".Z głodnych, wyniszczonych chorobami zesłańców formował wojsko, a dla cywilów organizował szkoły. Mówił: „Jesteśmy małą Polską, tworzymy Polskę wędrowną". Gdy racje żywnościowe dostarczane przez Rosjan, wbrew układom, zostały drastycznie zmniejszone, a stosunki polsko-sowieckie stawały się coraz bardziej napięte, wyprowadził sporą liczbę cywilów w postaci kobiet i dzieci do Persji.

Ewakuował wojsko z ZSRR i zajął się intensywnym szkoleniem żołnierzy. Dobrze rozumiał, że tylko korpus zdolny do wykonywania samodzielnych działań bojowych jest w stanie zaznaczyć udział Polski w walkach u boku aliantów. Generał Zygmunt Bohusz-Szyszko tak go wspomina: „Generał Anders nie był romantykiem. Umysł miał trzeźwy i jasny, do każdej sprawy, czy to osobistej, czy ogólnej, podchodził z rozwagą, a załatwiał ją stanowczo i rzeczowo".

Utworzony przez Andersa 2. Korpus Polski wziął udział w walkach we Włoszech. Wsławił się szczególnie zdobyciem klasztoru na Monte Cassino. Dowódca był świadomy, że wielu żołnierzy posyła na śmierć, lecz zdawał sobie także sprawę z tego, że zwycięstwo może stać się symbolicznym aktem, zaznaczającym istotny udział Polaków w decydujących walkach II wojny światowej.

Po wojnie generał Władysław Anders osiadł w Londynie.Nie wrócił do Polski, gdyż władze komunistyczne kpiły z tych, którzy czekali, aż zjawi się „na białym koniu", przynosząc wolność. Pragnął, aby jego grób znajdował się tam, gdzie mogiły żołnierzy, którymi dowodził - u stóp wzgórza Monte Cassino. Zmarł 12 maja 1970 roku w Londynie, wskutek wylewu. Został podchowany zgodnie ze swoim życzeniem, wśród swoich.

Ciekawostki

Po II wojnie światowej Władysław Anders został pozbawiony przez władze komunistyczne obywatelstwa. Odzyskał je pośmiertnie - w 1989 roku.

Zmarł w 26 rocznicę bitwy pod Monte Cassino.

Był kilkukrotnie ranny.

Cytaty
" Jesteśmy reprezentacją narodu polskiego, jesteśmy Małą Polską, która idzie drogą honoru, drogą naszej tradycji, drogą szczęścia dla naszej Polski." " My w Warszawie mamy nasze żony i dzieci, ale wolelibyśmy by raczej zginęły aniżeliby miały żyć pod bolszewikami. My wszyscy wolimy zginąć walcząc, aniżeli żyć na klęczkach."
" Odrzućmy wszystko co nas dzieli i bierzmy wszystko co nas łączy w pracy i w walce o wolność i niepodległość Polski."

Źródła

Encyklopedia Sławnych Polaków, wyd. Publicat
https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Anders
https://biografia24.pl/wladyslaw-anders/

# data[].attributes.attachment_link.title
Władysław Anders - życiorys, ciekawostki, cytaty

# data[].attributes.attachment_link.description
Władysław Anders (1892-1970) był jednym z najzdolniejszych polskich dowódców. Był organizatorem i dowódcą Armii Polskiej w Związku Radzieckim, zwycięzcą spod Monte Cassino, oswobodzicielem Bolonii. Władysław Anders urodził się 11 sierpnia 1892 roku we wsi Błonie. Karierę wojskową rozpoczął w armii carskiej podczas I wojny światowej. W kawalerii rosyjskiej służył w latach 1914-1917.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Farmaceuta - osoba udzielająca usług farmaceutycznych, która ukończyła studia w szkole wyższej na kierunku farmacja.

Tytułem farmaceuty na terenie Polski ma prawo posługiwać się osoba, która posiada dokument „Prawo wykonywania zawodu farmaceuty" wydany przez Naczelną lub okręgową izbę aptekarską.

Farmaceuta wykonujący zawód w aptece, punkcie aptecznym lub hurtowni farmaceutycznej ma prawo posługiwać się tytułem aptekarza.

Tytuł zawodowy farmaceuty podlega ochronie prawnej.

Farmaceuta, któremu przyznano prawo wykonywania zawodu farmaceuty, składa ślubowanie w brzmieniu: „Ślubuję uroczyście w swej pracy farmaceuty sumiennie, gorliwie i z należytą starannością wykonywać swoje obowiązki, mając zawsze na uwadze dobro pacjenta, wymogi etyki zawodowej i obowiązujące prawo, a także zachować tajemnicę zawodową, zaś w postępowaniu swoim kierować się zasadami godności, uczciwości i słuszności".

Kwalifikacje do wykonywania zawodu farmaceuty posiada osoba, która ukończyła w Polsce 5,5-letnie studia na kierunku farmacja w szkole wyższej, obejmujące co najmniej sześciomiesięczną praktykę zawodową w aptece, i uzyskała tytuł magistra farmacji.

Osoba, która uzyska prawo wykonywania zawodu farmaceuty, podlega wpisowi do rejestru farmaceutów prowadzonego przez okręgową radę aptekarską, właściwą dla miejsca uprawiania zawodu.

Osoba wykonująca zawód aptekarza nie może jednocześnie wykonywać praktyki lekarskiej, lekarsko-dentystycznej ani weterynaryjnej.

Od 25 czerwca 2017 roku tylko farmaceuta (lub spółka, w której wspólnikami są tylko farmaceuci) ma prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

W Centralnym Rejestrze Farmaceutów jest dostępna szybka wyszukiwarka farmaceutów zarejestrowanych na terenie Polski.

Numer prawa wykonywania zawodu farmaceuty

Podczas pierwszego wpisu Okręgowa Rada Aptekarska nadaje numer prawa wykonywania zawodu farmaceuty.

Każdy numer liczy 8 cyfr, w tym:

dwie pierwsze cyfry (prefix) oznaczają przyjęty numer właściwej izby aptekarskiej (od 01 do 22);

pięć następnych cyfr stanowi numer kolejny farmaceuty w rejestrze izby zgodny z chronologią wpisu do rejestru (od 00001 do 99999);

ostatnia, ósma cyfra jest cyfrą kontrolną, wygenerowaną z siedmiu pierwszych cyfr.

Sprawdzenia poprawności cyfry kontrolnej numeru można dokonać na stronie internetowej.

Farmaceuta zatrudniony w aptece lub hurtowni farmaceutycznej jest zobowiązany do podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez uczestnictwo w szkoleniu ciągłym, którego celem jest aktualizacja posiadanego zasobu wiedzy oraz stałe dokształcanie się w zakresie nowych osiągnięć nauk farmaceutycznych.

Tytuł specjalisty farmaceuta może uzyskać w ramach kształcenia podyplomowego - po odbyciu przeszkolenia specjalizacyjnego, zwanego „specjalizacją" i zdaniu egzaminu państwowego. Specjalizację może rozpocząć osoba, która spełnia łącznie następujące warunki:

posiada prawo wykonywania zawodu farmaceuty;

posiada roczny staż pracy w zawodzie;

została zakwalifikowana do odbycia specjalizacji w postępowaniu kwalifikacyjnym.

Specjalizacje i szkolenia ciągłe są prowadzone przez wydziały albo inne jednostki organizacyjne szkół wyższych, które prowadzą studia na kierunku farmacja.

Specjalizacja farmaceutów odbywa się w zakresie następujących specjalności:

analityka farmaceutyczna;

bromatologia;

farmacja apteczna;

farmacja kliniczna;

farmacja przemysłowa;

farmacja szpitalna;

farmakologia;

lek roślinny;

mikrobiologia i biotechnologia farmaceutyczna;

toksykologia;

zdrowie publiczne;

zdrowie środowiskowe.

Zgodnie z Ustawą o izbach aptekarskich wykonywanie zawodu farmaceuty ma na celu ochronę zdrowia publicznego i obejmuje udzielanie usług farmaceutycznych polegających w szczególności na:

sporządzaniu i wytwarzaniu produktów leczniczych;

ocenie jakości leków recepturowych, leków aptecznych i leków gotowych;

wydawaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych;

sporządzaniu leków recepturowych i leków aptecznych w aptece;

sprawowaniu nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, przechowywaniem, wykorzystaniem i utylizacją produktów leczniczych i wyrobów medycznych;

udzielaniu informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych i wyrobów medycznych;

sprawowaniu opieki farmaceutycznej polegającej na dokumentowanym procesie, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem farmakoterapii w celu uzyskania określonych jej efektów poprawiających jakość życia pacjenta;

kierowaniu apteką, punktem aptecznym, działem farmacji szpitalnej lub hurtownią farmaceutyczną;

współuczestniczeniu w sprawowaniu nadzoru nad gospodarką produktami leczniczymi, w szczególności w zakładach opieki zdrowotnej;

współudziale w badaniach klinicznych prowadzonych w szpitalu;

współudziale w badaniach nad lekiem;

przygotowywaniu roztworów do hemodializy i dializy otrzewnowej;

prowadzeniu działalności dydaktycznej w uczelniach medycznych, badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie farmacji;

zgłaszaniu działań niepożądanych produktów leczniczych.

Zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne w odniesieniu do aptek szpitalnych usługą farmaceutyczną jest również:

sporządzanie leków do żywienia pozajelitowego i dojelitowego;

przygotowywanie leków w dawkach dziennych, w tym leków cytostatycznych;

sporządzanie produktów radiofarmaceutycznych na potrzeby udzielania świadczeń pacjentom danego podmiotu leczniczego;

wytwarzanie płynów infuzyjnych;

organizowanie zaopatrzenia szpitala w produkty lecznicze i wyroby medyczne;

przygotowywanie roztworów do hemodializy i dializy dootrzewnowej;

udział w monitorowaniu działań niepożądanych leków;

udział w badaniach klinicznych prowadzonych na terenie szpitala;

udział w racjonalizacji farmakoterapii;

współuczestniczenie w prowadzeniu gospodarki produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi w szpitalu;

prowadzenie ewidencji badanych produktów leczniczych oraz produktów leczniczych i wyrobów medycznych otrzymywanych w formie darowizny;

ustalanie procedur wydawania produktów leczniczych lub wyrobów medycznych przez aptekę szpitalną na oddziały oraz dla pacjenta.

W aptece ogólnodostępnej musi być ustanowiony farmaceuta odpowiedzialny za prowadzenie apteki, zwany kierownikiem apteki. Można być kierownikiem tylko jednej apteki. Kierownikiem apteki może być farmaceuta, który ma co najmniej 5-letni staż pracy w aptece, a w przypadku gdy posiada specjalizację z zakresu farmacji aptecznej - 3-letni staż pracy w aptece. Kierownik apteki na czas swojej nieobecności wyznacza farmaceutę do jego zastępowania.

Do zadań kierownika apteki należy:

organizacja pracy w aptece: przyjmowania, wydawania, przechowywania i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów medycznych, prawidłowego sporządzania leków recepturowych i leków aptecznych oraz udzielania informacji o lekach;

nadzór nad praktykami studenckimi oraz praktykami techników farmaceutycznych;

przekazywanie informacji o niepożądanym działaniu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego;

przekazywanie informacji o podejrzeniu lub stwierdzeniu, że dany produkt leczniczy nie odpowiada ustalonym dla niego wymaganiom jakościowym;

zakup produktów leczniczych oraz ich wydawanie zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne;

zakup środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ich wydawanie zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne;

prowadzenie ewidencji zatrudnionych w aptece osób;

przekazywanie okręgowym izbom aptekarskim danych niezbędnych do prowadzenia rejestru farmaceutów;

wstrzymywanie lub wycofywanie z obrotu i stosowania produktów leczniczych;

wyłączne reprezentowanie apteki względem Narodowego Funduszu Zdrowia.

W aptece szpitalnej oraz zakładowej również ustanawia się kierownika apteki, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kierownika apteki ogólnodostępnej.

W godzinach czynności apteki powinien być w niej obecny farmaceuta.

Przy wykonywaniu w aptece czynności fachowych mogą być zatrudnieni wyłącznie farmaceuci i technicy farmaceutyczni - w granicach ich uprawnień zawodowych.

Technik farmaceutyczny, posiadający dwuletnią praktykę w aptece w pełnym wymiarze czasu pracy, może:

wykonywać w aptece czynności fachowe polegające na sporządzaniu, wytwarzaniu, wydawaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych, z wyjątkiem produktów leczniczych mających w swoim składzie:

substancje bardzo silnie działające;

substancje odurzające;

substancje psychotropowe grupy I-P oraz II-P.

wykonywać czynności pomocnicze przy sporządzaniu i przygotowywaniu niektórych innych preparatów leczniczych;

zgłaszać działania niepożądane produktów leczniczych.

Wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych

Produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego - w ramach jego uprawnień zawodowych:

W przypadku zagrożenia zdrowia farmaceuta, może wydać lek wystawiając receptę farmaceutyczną. Recepta jest wystawiana w formie e-recepty lub papierowej. Powinna zawierać:

nazwę wydanego produktu leczniczego i jego dawkę;

przyczynę wydania produktu leczniczego;

tożsamość i adres osoby, dla której produkt leczniczy został wydany;

datę wydania, podpis farmaceuty.

Osoba wydająca produkt leczniczy lub wyrób medyczny:

sprawdza jego termin ważności;

kontroluje wizualnie, jeżeli jest to możliwe, czy produkt leczniczy lub wyrób medyczny nie wykazuje cech świadczących o jego niewłaściwej jakości;

udziela, w razie potrzeby, osobie odbierającej produkt leczniczy lub wyrób medyczny informacji co do sposobu jego stosowania i przechowywania oraz innych dotyczących działania farmakologicznego i ewentualnych interakcji, w które może on wchodzić.

Osoba realizująca receptę jest zobowiązana przed wydaniem produktu leczniczego lub wyrobu medycznego ponadto do:

sprawdzenia prawidłowości wystawienia recepty zgodnie z odrębnymi przepisami;

umieszczenia na recepcie, na której przepisano lek recepturowy numeru bieżącego leku recepturowego, adnotacji o dacie i czasie przyjęcia recepty do realizacji i swojego podpisu i pieczątki;

sprawdzenia szczególnych uprawnień osoby, dla której została wystawiona recepta, określonych w odrębnych przepisach;

przeliczenia przepisanej na recepcie ilości produktu leczniczego lub wyrobu medycznego i sprawdzenia, czy ilość ta odpowiada ilości, którą osoba realizująca receptę może wydać zgodnie z odrębnymi przepisami;

sprawdzenia rodzaju odpłatności za wydawany produkt leczniczy lub wyrób medyczny;

poinformowania osoby odbierającej produkt leczniczy lub wyrób medyczny o wysokości wnoszonej przez nią opłaty;

pobrania opłaty za wydawaną ilość produktu leczniczego lub wyrobu medycznego, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Osoba realizująca receptę lub zapotrzebowanie może wydać produkt leczniczy w dawce mniejszej niż określona na recepcie lub w zapotrzebowaniu, jeżeli dawka ta stanowi wielokrotność dawki, w której produkt leczniczy jest wydawany.

Odmowa wydania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego

Zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne farmaceuta i technik farmaceutyczny mogą odmówić wydania produktu leczniczego, jeżeli jego wydanie może zagrażać życiu lub zdrowiu pacjenta.

Zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych odmowa wydania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego może nastąpić, jeżeli:

zachodzi uzasadnione podejrzenie co do autentyczności recepty lub zapotrzebowania;

konieczne jest dokonanie zmian określonych w odrębnych przepisach, przy braku możliwości porozumienia się z osobą, która jest uprawniona do wystawiania recept;

od dnia sporządzenia leku upłynęło co najmniej 6 dni;

osoba, która przedstawiła receptę do realizacji, nie ukończyła 13 roku życia;

zachodzi uzasadnione podejrzenie co do wieku osoby, dla której została wystawiona recepta.

Sporządzanie leków recepturowych

Osoba sporządzająca lek recepturowy:

stosuje surowce farmaceutyczne niezbędne do przygotowania danej postaci leku recepturowego;

stosuje surowiec o najniższym stężeniu, jeżeli na recepcie wymieniony został surowiec farmaceutyczny występujący w kilku stężeniach, a stężenie tego surowca nie zostało określone;

dokonuje korekty składu leku recepturowego, jeżeli podany na recepcie skład może tworzyć niezgodność chemiczną lub fizyczną, mogącą zmienić działanie leku lub jego wygląd;

zmniejsza ilość surowca farmaceutycznego w składzie leku recepturowego do wielkości określonej przez dawkę maksymalną, jeżeli dawka maksymalna jest dla tego surowca ustalona i ze składu oraz sposobu użycia podanego na recepcie wynika, że nastąpiło przekroczenie dawki maksymalnej, a wystawiający receptę nie uczynił adnotacji o konieczności zastosowania dawki wskazanej w składzie leku;

umieszcza na recepcie lekarskiej adnotacje o dacie i czasie sporządzenia leku recepturowego oraz składa swój podpis i pieczątkę.

Surowce farmaceutyczne i postać leku recepturowego muszą spełniać wymagania określone w Farmakopei Polskiej, Farmakopei Europejskiej, lub innych odpowiednich farmakopeach uznawanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Farmaceuta, który nie wykonuje zawodu farmaceuty w aptece przez okres dłuższy niż 5 lat w ciągu ostatnich 6 lat, a zamierza podjąć jego wykonywanie w aptece, ma obowiązek zawiadomić o tym okręgową radę aptekarską i odbyć przeszkolenie uzupełniające.

Nie stanowi przerwy w wykonywaniu zawodu farmaceuty wykonywanie:

funkcji z wyboru w organach izb aptekarskich;

pracy w charakterze nauczyciela akademickiego na wydziałach albo w innych jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, które prowadzą studia na kierunku farmacja;

pracy w inspekcji farmaceutycznej;

pracy w ramach merytorycznej działalności redakcyjnej naukowo-zawodowych czasopism farmaceutycznych.

Członkowie samorządu aptekarskiego są zobowiązani:

przestrzegać zasad etyki i deontologii zawodowej;

godnie zachowywać się i sumiennie wykonywać swoje obowiązki zawodowe;

zachować w tajemnicy wiadomości dotyczące zdrowia pacjenta, uzyskane w związku z wykonywaniem zawodu.

Członkowie samorządu aptekarskiego podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami aptekarskimi za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz przepisami prawnymi dotyczącymi wykonywania zawodu aptekarza.

Sąd aptekarski może orzekać kary:

upomnienia;

nagany;

zawieszenia prawa wykonywania zawodu aptekarza;

pozbawienia prawa wykonywania zawodu aptekarza.

Farmaceuta traci prawo wykonywania zawodu w razie:

ubezwłasnowolnienia całkowitego lub częściowego;

utraty praw publicznych;

pozbawienia prawa wykonywania zawodu.

Zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne: „Kto nie będąc uprawnionym kieruje apteką, podlega grzywnie. Tej samej karze podlega osoba, która nie posiadając uprawnień zawodowych wydaje z apteki produkt leczniczy."

33988 magistrów farmacji jest wpisanych do rejestrów farmaceutów prowadzonych przez okręgowe izby aptekarskie w Polsce. Spośród nich 13791 farmaceutów jest kierownikami aptek ogólnodostępnych, 1542 farmaceutów jest kierownikami aptek szpitalnych, zakładowych i działów farmacji szpitalnej. Według Ministerstwa Zdrowia na jedną aptekę w Polsce przypada przeciętnie 1,78 farmaceuty, z czego najwięcej (2,5) w województwach łódzkim i pomorskim, a najmniej (1) - w województwie zachodniopomorskim.

Kraje europejskie, w których tylko aptekarze i spółki aptekarzy mogą być właścicielami aptek:

Szwajcaria

W Szwajcarii działają zarówno apteki niezależne (68%) - których niezależnym właścicielem jest aptekarz, jak i sieciowe (32%) - w których aptekarz odpowiedzialny za aptekę jest jej kierownikiem "naukowym", zatrudnionym przez centralnie zarządzane przedsiębiorstwo.

Studia w zakresie nauk farmaceutycznych w Szwajcarii można odbyć w Bazylei, Zurychu i Genewie. Studia są podzielone na dwa stopnie: 3-letni stopień licencjacki i do wyboru 1,5-roczny lub 2-letni stopień magisterski. Ten pierwszy to stopień magistra nauk farmaceutycznych ( farmaceuta przemysłowy), ten drugi to stopień magistra farmacji ( aptekarz).

Leki w Szwajcarii są podzielone na 5 kategorii: kategoria A, B (na receptę) i C (bez recepty, np. ibuprofen, hydrokortyzon, kodeina, lewonorgestrel) - mogą być wydawane tylko w aptekach, kategoria D (np. paracetamol, ksylometazolina) - mogą być wydawane również w drogeriach, a kategoria E (np. melisa, rumianek) - mogą być wydawane bez ograniczeń.

W Szwajcarii przed realizacją recepta musi zostać skontrolowana („zwalidowana") z uwzględnieniem następujących punktów:

autentyczność i kompletność recepty, w tym oznaki nadużycia;

uprawnienia osoby wystawiającej;

uprawnienia osoby odbierającej;

akceptowalność dawkowania/wskazania (właściwy preparat, we właściwej formie, z właściwym dawkowaniem/we właściwej ilości, we właściwym czasie, dla właściwej osoby);

interakcje/kompatybilność;

przy powtórzeniu - dopuszczalność powtórzenia;

tożsamość i etykieta przygotowanego leku;

kalkulacja zniżki z kasy chorych.

W wielu kantonach Szwajcarii jest dozwolona realizacja własnych recept przez lekarzy. W tych kantonach koszt leczenia w przeliczeniu na mieszkańca jest wyższy niż w kantonach, w których jest to zabronione, co może być spowodowane powstałym w ten sposób konfliktem interesów i brakiem gwarancji niezależności przy wyborze leczenia (przepisując droższy lek, lekarz zarabia więcej).

Personel farmaceutyczny apteki obejmuje osoby z prawem wykonywania zawodu magistra („provisorfarmasøyt") i licencjata („reseptarfarmasøyt") farmacji. Personel techniczy apteki obejmuje osoby z prawem wykonywania zawodu technika aptecznego („apotektekniker"). Apteka musi mieć personel fachowy w ilości i o kompetencjach wystarczających do zapewnienia dobrej jakości i bezpieczeństwa przechowywania, sporządzania, ekspedycji i wydawania leków w aptece. Właściciel apteki musi przyczynić się do niezbędnego dokształcania pracowników. Przynajmniej jedna osoba spośród personelu farmaceutycznego apteki musi być obecna na miejscu w godzinach otwarcia apteki. Tylko personel farmaceutyczny apteki ma prawo do ekspedycji leków na receptę i zapotrzebowanie, które muszą podlegać kontroli farmaceutycznej. Wszelkie czynności związane z lekami powinny odbywać się pod nadzorem personelu farmaceutycznego apteki.

Ogólnodostępna część apteki musi być wyraźnie odgraniczona i przystosowana do tego, żeby zapewnić ludności dyskrecję. Właściciel apteki ma dostęp do tych części apteki, które nie są ogólnodostępne, tylko za pozwoleniem „aptekarza" lub bezpośredniego kierownika apteki.

Apteka musi mieć własny budżet i rachunkowość. Apteka musi przeprowadzać kontrole wewnętrzne i musi potrafić udokumentować, że działalność i usługi są realizowane zgodnie z wymogami ustaw i rozporządzeń. Przy wydawaniu leku na receptę apteka musi dołożyć starań, żeby klient otrzymał wystarczającą informację o leku, tak żeby był on stosowany prawidłowo. Również w czasie sprzedaży leków bez recepty, apteka musi dołożyć starań, żeby klient otrzymał o nim niezbędną informację. Apteka jest zobowiązana do przyjmowania zwrotów leków do kasacji bez kosztów dla klienta. Apteka może z ograniczeniami reklamować swoje towary, usługi, ceny, rabaty i warunki dostawy. Tylko leki, którymi apteka ma obowiązek obracać, mogą być reklamowane jako takie, które można dostać w aptece.

„Aptekarz" powinien być na miejscu w aptece i przynależnych jej aptekach-filiach w wymiarze, który zapewnia, że „aptekarz" wypełnia swoje funkcje jako bezpośredni kierownik. „Aptekarz" musi być na miejscu przez czas odpowiadający co najmniej 50% etatu. „Aptekarz" musi wykonywać znaczną część swoich zadań kierowniczych w lokalach apteki lub w przeznaczonych do tego lokalach przy aptece. Kiedy „aptekarza" nie ma na miejscu w aptece, bezpośrednie kierownictwo musi być przekazane osobie spośród personelu farmaceutycznego apteki.

Zgodnie z norweskim Rozporządzeniem o ordynacji i wydawaniu leków z aptek każda recepta i ordynacja musi zostać oceniona i zatwierdzona przez farmaceutę. Recepty telefoniczne muszą być odbierane i zapisywane przez farmaceutę. Apteka musi niezwłocznie uzyskać dane, które są niezbędne, żeby zapewnić bezpieczną ekspedycję i prawidłowe stosowanie leku, jeśli:

recepta lub ordynacja nie jest sformułowana zgodnie z innymi przepisami;

jest wątpliwość co do interpretacji recepty lub ordynacji;

jest powód, żeby sądzić, że osoba wystawiająca popełniła błąd.

Zgodnie z Instrukcją kontroli farmaceutycznej przygotowanej na podstawie Standardu branżowego kontroli farmaceutycznej norweskiego Związku Aptek wszystkie recepty na leki i produkty spożywcze muszą zostać skontrolowane przez farmaceutę przed wydaniem, zarówno recepty papierowe, jak i e-recepty. Kontrola farmaceutyczna musi zostać udokumentowana podpisem elektronicznym w programie komputerowym i podpisem na recepcie. E-recept dotyczy tylko podpis elektroniczny.

Podczas kontroli farmaceutycznej skontrolowane i ocenione muszą zostać:

autentyczność recepty oraz tożsamość i uprawnienia do wystawiania recept osoby wystawiającej;

że zarejestrowane są prawidłowe dane w porównaniu z danymi na recepcie, np. dane klienta, lekarza, data wystawienia, rodzaj recepty, preparat, dawka, dawkowanie, powtórzenie i ewentualnie kod refundacji;

dane naniesione podczas monitorowania pacjenta;

fachowa ocena dawkowania, możliwe interakcje i ocena w stosunku do historii recept/poprzednich ordynacji;

czy jest powód, żeby sądzić, że jest błąd w wystawieniu recepty;

czy sposób użycia na etykiecie jest jednoznaczny i przyczynia się do prawidłowego użycia;

zamiana generyczna, i ewentualnie prawidłowa przyczyna braku zamiany;

interwencje;

fachowe ostrzeżenia systemowe;

potrzeba kontroli daty ważności (preparaty o małej częstotliwości);

potrzeba informacji dla klienta (pisemnej lub ustnej) - oceń potrzebę wydania pisemnej informacji, ewentualnie zapytaj, o czym technik już poinformował klienta; oceń potrzebę rozmowy z pacjentem, żeby zapewnić prawidłowe użycie leku, oceń potrzebę ewentualnej usługi dodatkowej, np. porady w inhalacji.

Przy e-recepcie część tych danych będzie obsłużona automatycznie lub będzie miała inną podstawę kontroli niż przy recepcie papierowej. Różnica w podstawie kontroli między odpowiednio receptą papierową a e-receptą polega na tym, że przy e-recepcie ocena farmaceuty będzie w większym stopniu obejmowała, czy preskrypcja jest prawidłowa, fachową ocenę dawkowania, problematykę interakcji i poprzednie ordynacje.

W Norwegii zapobiega się błędom ekspedycyjnym przez kontrolę kodu kreskowego, która:

zapewnia, że jest wybrany prawidłowy lek;

zapewnia, że na opakowanie jest naklejona prawidłowa etykieta;

jest wprowadzona, żeby kontrola farmaceutyczna była prostsza, ponieważ system obsługuje tą techniczną kontrolę.

Niektóre podstawowe zasady kontroli kodu kreskowego:

kontrola kodu kreskowego nie powinna być dezaktywowana (z wyjątkiem leków niezarejestrowanych i leków, które wyjątkowo mają błędny kod kreskowy);

podczas dezaktywacji powinna zostać przeprowadzona ręczna kontrola przez farmaceutę (sprawdź nazwę/numer towaru, dawkę i ilość - na opakowaniu i na recepcie, rozważ podwójną kontrolę przy dezaktywacji kontroli kodu kreskowego).

Pierwszy wydział farmaceutyczny w Polsce utworzono w Krakowie w 1783 roku. Wtedy to w Szkole Głównej Koronnej w Krakowie (Akademii Krakowskiej) powstała Katedra Farmacji i Materii Medycznej. Pierwszym profesorem na niej był dr Jan Szaster, krakowski doktor medycyny i aptekarz. Po raz pierwszy dyplomy magistra farmacji zostały rozdane w 1797 roku.

W Krakowie, po raz pierwszy na świecie, wyższe wykształcenie farmaceutyczne zdobyły kobiety. 28 sierpnia 1824 roku po studiach eksternistycznych Filipina i Konstancja Studzińskie otrzymały dyplomy farmacji.

Pierwszymi pełnoprawnymi studentkami farmacji były Jadwiga Klemensiewicz, Janina Kosmowska i Stanisława Dowgiałło. Mogły one studiować na skutek rozporządzenia Ministra Wyznań i Oświaty z 29 marca 1897 roku zezwalającego na przyjmowanie na studia kobiety.

Obecnie farmację można studiować na Wydziałach Farmaceutycznych w Krakowie, Sosnowcu, Szczecinie, Wrocławiu, Poznaniu, Bydgoszczy, Gdańsku, Białymstoku, Warszawie, Łodzi i Lublinie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Farmaceuta - osoba udzielająca usług farmaceutycznych, która ukończyła studia w szkole wyższej na kierunku farmacja. Tytułem farmaceuty na terenie Polski ma prawo posługiwać się osoba, która posiada dokument „Prawo wykonywania zawodu farmaceuty" wydany przez Naczelną lub okręgową izbę aptekarską. Farmaceuta wykonujący zawód w aptece, punkcie aptecznym lub hurtowni farmaceutycznej ma prawo posługiwać się tytułem aptekarza.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Telefon 116 111 prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę jest czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu, także w dni ustawowo wolne od pracy.

Wszelkie aktualne informacje znajdują się też na stronach: www.116111.pl oraz www.fdds.pl .
Zasady ABCD funkcjonowania Telefonu 116 111:
- dzwoniąc, nie musisz podawać swojego imienia, nazwiska ani adresu zamieszkania.
Bezpłatnie - połączenie jest bezpłatne zarówno z telefonów komórkowych, jak i stacjonarnych.
- konsultanci 116 111 gotowi są rozmawiać o każdej ważnej sprawie. Jeśli będzie to potrzebne, mogą umówić się na kolejną rozmowę.
Dyskretnie - wszystko, o czym powiesz lub napiszesz, zostanie między Tobą a konsultantami 116 111. Jeśli poprosisz o pomoc w rozwiązaniu Twoich problemów lub zgodzisz się na to, żeby Ci pomóc - konsultanci 116 111 zajmą się tym.
Kim są Konsultanci Telefonu 116 111?
Grupa pedagogów i psychologów dyżurujących przy Telefonie Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111. Każdy ma doświadczenie w pracy z osobami w trudnych sytuacjach życiowych i potrzebującymi pomocy. Potrafią słuchać i rozumieją młodych ludzi.

Pomagają dzieciom i młodzieży rozmawiając o sprawach dla nich ważnych i trudnych. Nie dają gotowych rad i rozwiązań. Razem z rozmówcami zastanawiają się, co mogą zrobić, by przezwyciężyć kłopoty i problemy.
Na jaki temat można porozmawiać lub napisać?

skontaktuj się w chwili, gdy potrzebujesz wsparcia i rozmowy o tym, co jest dla Ciebie ważne lub sprawia Ci kłopot,

możesz porozmawiać o przyjaźni, miłości, kontaktach z rodzicami, czy problemach w szkole,

czujesz złość, smutek, zniechęcenie, żal - podziel się tym, co właśnie przeżywasz,

dojrzewasz i masz związane z tym pytania,

doświadczasz przemocy lub jesteś w niebezpiecznej sytuacji,

jest jakiś inny problem, którym chcesz się podzielić.

Konsultanci 116 111 czekają na Twój telefon!
Nie będą Cię oceniać ani pouczać. Wysłuchają Twojego problemu i razem z Tobą zastanowią się nad najlepszym jego rozwiązaniem!

# data[].attributes.attachment_link.title
116 111 - Telefon zaufania dla Dzieci i Młodzieży - Numer alarmowy 112 - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Telefon 116 111 prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę jest czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu, także w dni ustawowo wolne od pracy. Wszelkie aktualne informacje znajdują się też na stronach: www.116111.pl oraz www.fdds.pl . Zasady ABCD funkcjonowania Telefonu 116 111: - dzwoniąc, nie musisz podawać swojego imienia, nazwiska ani adresu zamieszkania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przyszły papież przyszedł na świat 18 maja 1920 r. Zarówno Sejm, jak i Senat Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejm Republiki Litewskiej ogłosiły 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II. Centrum Myśli Jana Pawła II zależy na upamiętnieniu papieża jako człowieka szerzącego kulturę dialogu i spotkania. Którego dialogiczna postawa, a jednocześnie niezachwiana wiara w konieczność dążenia do prawdy, zarówno w relacjach między ludźmi, jak i między państwami odegrała fundamentalną rolę w XX i XXI wieku.

Z okazji 100. urodzin uruchomimy w maju tego roku portal internetowy jp2online.pl poświęcony dziedzictwu Jana Pawła II. Na portalu znajdą się opracowane materiały dźwiękowe, filmowe oraz dokumenty archiwalne dotyczące papieża, a także teksty jego nauczania oraz opracowania dotyczące jego życia i myśli. Jest to pionierskie przedsięwzięcie, dzięki któremu internauci zyskają dostęp do materiałów źródłowych. Przedsięwzięcie jest realizowane w partnerstwie z licznymi instytucjami państwowymi i kościelnymi, które przekazały tysiące archiwaliów z własnych zasobów do prezentacji w serwisie. Więcej szczegółów na https://www.centrumjp2.pl/nauka/jp2-online/

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyszły papież przyszedł na świat 18 maja 1920 r. Zarówno Sejm, jak i Senat Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejm Republiki Litewskiej ogłosiły 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II. Centrum Myśli Jana Pawła II zależy na upamiętnieniu papieża jako człowieka szerzącego kulturę dialogu i spotkania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie możesz nas wesprzeć finansowo?

Możesz to zrobić na 5 innych sposobów:

1. Módl się za nasz zespół i powodzenie naszej misji

2. Opowiedz o Aletei w swojej parafii

3. Udostępniaj nasze treści rodzinie i przyjaciołom

4. Wyłącz AdBlocka, kiedy do nas zaglądasz

5. Zapisz się do naszego newslettera i czytaj go codziennie

Dziękujemy!
Zespół Aletei

# data[].attributes.attachment_link.title
6 rzeczy, o których trzeba przeczytać w Światowy Dzień Muzeów

# data[].attributes.attachment_link.description
Możesz to zrobić na 5 innych sposobów: Módl się za nasz zespół i powodzenie naszej misji Opowiedz o Aletei w swojej parafii Udostępniaj nasze treści rodzinie i przyjaciołom Wyłącz AdBlocka, kiedy do nas zaglądasz Zapisz się do naszego newslettera i czytaj go codziennie Dziękujemy! Zespół Aletei

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Choć do odwołania zawieszona została działalność wszystkich instytucji kultury, a w tym Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach w tej niecodziennej chwili, chcąc pozostać blisko naszych Gości przenosimy nasze działania do sieci.

W tym wyjątkowym czasie z przyjemnością przybliżymy Państwu najciekawsze obiekty naszego muzeum, te nad historią których wciąż pracujemy, które dopiero poznajemy i te które są u nas od samego początku. Podzielimy się także naszą archiwalną wideoteką, prezentując materiały które zostały zarejestrowane podczas naszej działalności. Spotkania z ciekawymi ludźmi, notacje a także zarejestrowane warsztaty, wszystko aby czas narodowej kwarantanny wykorzystać jak najlepiej i spożytkować go w sposób wartościowy.

Zachęcamy do śledzenia naszego profilu Facebook

Wideoteka

Dom mojego dzieciństwa

Wyjątkowe eksponaty

Fotografie archiwalne Wojtyłów

Kronika życzliwości

Aplikacja VR

Pobierz aplikację - Google Play

Wirtualna podróż śladami Jana Pawła II

# data[].attributes.attachment_link.title
Muzeum online - Dom Rodzinny Jana Pawła 2

# data[].attributes.attachment_link.description
Choć do odwołania zawieszona została działalność wszystkich instytucji kultury, a w tym Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach w tej niecodziennej chwili, chcąc pozostać blisko naszych Gości przenosimy nasze działania do sieci. W tym wyjątkowym czasie z przyjemnością przybliżymy Państwu najciekawsze obiekty naszego muzeum, te nad historią których wciąż pracujemy, które ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
18 maja obchodzimy święto wszystkich miłośników wypieków. Pieczenie ciast, ciasteczek czy babeczek to sposób na domowe słodkości i dobry humor. Jeśli tak jak my lubicie piec i uwieczniać swoje dzieła, prześlijcie nam zdjęcia wypieków na adres: dziejesie@wp.pl i pochwalcie się, jak świętujecie Światowy Dzień Pieczenia. A może zechcecie podzielić się także przepisem? Czekamy na Wasze wiadomości.

Ciasteczka z okienkiem (123RF.COM)

O tym, że słodkie wypieki są lekarstwem na smutki, wiadomo nie od dziś. Po zjedzeniu kawałka ciasta lub pysznej babeczki z kruszonką od razu czujemy się lepiej, a uśmiech wraca. Samo pieczenie daje ogromną radość i satysfakcję, nic więc dziwnego, że psychologowie z Uniwersytetu Bostońskiego postanowili bliżej przyjrzeć się tej przyjemnej czynności.

Po przeprowadzeniu badań stwierdzili, że pieczenie jest świetnym lekarstwem na stres. Co więcej, jest nawet lepszym remedium niż medytacja. A to wszystko sprawa kojących ciało i umysł powtarzalnych ruchów, które wykonujemy podczas tej czynności. Podczas pieczenia skupiamy się na przepisie oraz wykonujemy powtarzalne czynności, które wpływają na nas uspokajająco: mieszanie, miksowanie, dotykanie dłońmi pulchnego ciasta. Dodatkowo apetyczny zapach i smak składników sprawiają, że robienie wypieków to najprostszy sposób na poprawę humoru, a efekty dają nam poczucie spełnienia.

W wielu kulturach jedzenie, a szczególnie słodkie wypieki uznawane są za wyraz miłości. Zwłaszcza gdy przygotowujemy je i spożywamy z bliską osobą. Dlatego Światowy Dzień Pieczenia jest idealną okazją, by w niewerbalnym sposób powiedzieć komuś o swoich uczuciach.
Pieczenie ciast wcale nie jest trudne, wystarczy trzymać się przepisu. Chyba, że jesteśmy wprawieni w kuchennych bojach - wtedy można już puścić wodzę wyobraźni i tworzyć własne wypieki. Ale zanim to nastąpi kilka porad:

Do ciasta drożdżowego zamiast mleka dodaj kefir - będzie bardziej delikatne i dłużej zachowa świeżość.

Podczas pieczenia ciasta drożdżowego wstaw do piekarnika naczynie z wodą.

Ciasto lepi się do wałka? Przykryj je folią spożywczą lub papierem śniadaniowym i dopiero wtedy rozwałkuj.

Placek owocowy nie zmieni się w zakalec, a będzie kruchy, jeśli przed ułożeniem owoców, posmarujesz jego wierzch lekko ubitym białkiem i oprószysz mąką.

123RF.COM

Kruche ciasteczka z okienkiem

Jeśli pomimo stosowania powyższych rad ciasto nie wyszło, może podczas jego pieczenia otworzyłeś okno? Jeden z ludowych przesądów, dziś już nieco zapomnianych, mówi, że kiedy ciasto jest w piekarniku, nie wolno pod żadnym pozorem otwierać okien. W przeciwnym razie placek przeziębi się i oklapnie. To nie wszystko - podczas wypiekania należy zachować spokój, nie trzaskać drzwiami, a przede wszystkim nie należy dziwić się, kiedy ciasto pięknie rośnie, gdyż może to poskutkować zakalcem.
W tym roku i my postanowiliśmy przyłączyć się do świętowania Światowego Dnia Pieczenia i przygotowaliśmy dla was kruche ciasteczka z marmoladą. Każdy poradzi sobie bez problemów z ich przygotowaniem.

Przepis na kruche ciasteczka z okienkiem

Składniki:

1 i 1/2 szklanki mąki pszennej,

200 g masła,

1/2 szklanki cukru,

2 żółtka,

ulubiony dżem,

cukier puder.

Dodatkowo: foremki do wykrawania ciastek lub szklanka i plastikowa nakrętka.

Przygotowanie:
Masło pokrój w kosteczkę i dodaj do niego przesiany cukier puder, a następnie utrzyj wszystko na gładką masę. Dodaj żółtka i wszystko zmiksuj. Teraz wsyp przesianą mąkę i szybko zagnieć ciasto, a następnie zawiń je w folię spożywczą i włóż do lodówki na pół godziny. Po tym czasie rozgrzej piekarnik do 180 st., a blachę do pieczenia wyłóż papierem. Przygotuj stolnicę - oprósz ją mąką i rozwałkuj na niej schłodzone ciasto. Teraz przy pomocy foremki lub szklanki wykrawaj większe kółka. W połowie kółeczek wytnij mniejsze otworki. Wszystkie ciasteczka poukładaj na blaszce i piecz przez 10-15 min na jasnozłoty kolor. Po wystudzeniu całe kółeczka posmaruj dżemem i przykryj je tymi z okienkiem. Na koniec posyp gotowe ciasteczka cukrem pudrem i świętuj Światowy Dzień Pieczenia. Smacznego!

Przesyłając zdjęcie lub filmik na adres dziejesie@wp.pl potwierdzasz, że jesteś jego autorem i zgadzasz się na jego wykorzystanie na portalu Wirtualna Polska, naszych profilach na Facebooku i Instagramie oraz w Telewizji WP, jak również, że wszystkie osoby utrwalone w tych materiałach wyraziły zgodę na takie wykorzystanie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Światowy Dzień Pieczenia. Świętuj go razem z nami

# data[].attributes.attachment_link.description
18 maja obchodzimy święto wszystkich miłośników wypieków. Pieczenie ciast, ciasteczek czy babeczek to sposób na domowe słodkości i dobry humor. Jeśli tak jak my lubicie piec i uwieczniać swoje dzieła, prześlijcie nam zdjęcia wypieków na adres: dziejesie@wp.pl i pochwalcie się, jak świętujecie Światowy Dzień Pieczenia. A może zechcecie podzielić się także przepisem?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
autor:

Niedziela 18 maja to wyjątkowy dzień nie tylko dla miłośników pieczenia ciast, ale przede wszystkim dla tych, którzy lubią sprawiać bliskim słodkie niespodzianki.

W Polsce podobnie jak w innych krajach najczęściej pieczemy ciasta z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, a także na urodziny, rocznice i inne ważne dla nas okazje. Upieczenie ciasta w inny dzień, zwłaszcza jeśli nie mamy tego w zwyczaju, będzie wyjątkowym wydarzeniem, a także miłym wyrazem naszych uczuć i uznania dla osoby, której nasze ciasto podarujemy.

Partnerem Światowego Dnia Pieczenia jest kostka do pieczenia Kasia. Natomiast temat przewodni tegorocznego dnia pieczenia - podziel się miłością został zaproponowany, aby dodać nam motywacji do upieczenia pysznego ciasta w zwyczajną niedzielę dla kogoś wyjątkowego w naszym życiu.

Na Światowy Dzień Pieczenia w 2014 roku została przygotowana lista 17, łatwych do przygotowania i popularnych ciast z różnych krajów. Własnoręczne przygotowanie ciasta może być bardzo proste i przyjemne nawet dla osób początkujących, które nie maja w zwyczaju poświęcać się wypiekom w każdy weekend. Obdarowana osoba na pewno ucieszy się i doceni wysiłek włożony w upieczenie pysznej, słodkiej niespodzianki. Bo to coś więcej niż kupienie gotowego ciasta w cukierni!

Za co możemy czy chcemy dziękować naszym bliskim? Przykładów może być bardzo wiele, każdy ma swoją historię. „Ania upiecze ciasto dla swojej przyjaciółki Marty ponieważ od 5 lat cierpliwie wysłuchuje wszystkich jej żali. Małgosia upiecze ciasto dla swojego męża ponieważ jest jej hydraulikiem, ogrodnikiem, malarzem, mechanikiem i uważnym słuchaczem. Marysia upiecze dla swoich rodziców ponieważ wciąż zapraszają ją na prawdziwy obiad w każdą niedziele."
Zobaczcie nasze przepisy na słodkie wypieki
Zobacz także

# data[].attributes.attachment_link.description
autor: Niedziela 18 maja to wyjątkowy dzień nie tylko dla miłośników pieczenia ciast, ale przede wszystkim dla tych, którzy lubią sprawiać bliskim słodkie niespodzianki. W Polsce podobnie jak w innych krajach najczęściej pieczemy ciasta z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, a także na urodziny, rocznice i inne ważne dla nas okazje.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
76 lat temu 2. Korpus Polski dowodzony przez gen. Władysława Andersa zdobył wzgórze Monte Cassino.

- 18 maja 1944 roku w samo południe na ruinach klasztoru Monte Cassino plutonowy Emil Czech odegrał „Hejnał Mariacki", symbolicznie oznajmiając światu odebranie klasztoru z rąk Niemców, przez żołnierzy II Korpusu Polskiego. Każdego roku w maju wspominamy to wydarzenie i składamy hołd polskim żołnierzom. Podziwiamy ich odwagę. Są dla nas wzorcem honoru żołnierskiego i patriotyzmu - powiedział Mariusz Błaszczak, minister obrony narodowej wspominając ofiarę poniesioną przez żołnierzy w czasie walk o Monte Cassino.

18 maja przypada 76. rocznica bitwy o Monte Cassino, która nazywana jest także „Bitwą o Rzym", gdyż zwycięstwo w niej otwierało drogę do stolicy Włoch. Tego dnia w samo południe na wzgórzu Monte Cassino zatknięta została zwycięsko biało-czerwona flaga.

Przypominając historię polskiego żołnierza szef MON podkreślił, że zwycięstwo nie byłoby możliwe bez ich zaangażowania. Żołnierze pod dowództwem generała Władysława Andersa dzięki odwadze i waleczności odnieśli ważny sukces militarny.

- Pamiętamy o tych wszystkich, którzy na zawsze pozostali pod Monte Cassino. Wojsko Polskie z dumą pielęgnuje ich dziedzictwo. Cześć i chwała Bohaterom! - dodał minister M. Błaszczak.

Na zboczach Monte Cassino powstał polski cmentarz wojskowy, który jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej. Na cmentarzu spoczął generał Władysław Anders, który zmarł w Londynie w 1970 roku. Na murze wokół cmentarza umieszczono sentencję: „Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie"

Czerwone maki - Bohaterom Monte Cassino

„Czerwone maki na Monte Cassino" śpiewano solo, w duetach, z całymi rodzinami, zawsze z sercem, w poczuciu jedności i wspólnoty. Filmiki docierały ze wszystkich stron Polski, a także z Włoch, Norwegii i Ukrainy. Wykonawcom nagrywanym najczęściej w domach, za pomocą telefonów komórkowych, akompaniuje Orkiestra Wojskowa w Bydgoszczy. Właśnie z takich własnych interpretacji powstał niezwykły spot filmowy pt. CZERWONE MAKI - BOHATEROM MONTE CASSINO.

Rocznica bitwy pod Monte Cassino - Warszawa

W 76. rocznicę bitwy o Monte Cassino wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska, reprezentująca marszałek Sejmu Elżbietę Witek, złożyła kwiaty przed warszawskim pomnikiem upamiętniającym zwycięską bitwę żołnierzy II Korpusu Polskiego dowodzonych przez gen. Władysława Andersa.

# data[].attributes.attachment_link.title
76. rocznica bitwy o Monte Cassino. „Czerwone maki" [WIDEO]

# data[].attributes.attachment_link.description
76 lat temu 2. Korpus Polski dowodzony przez gen. Władysława Andersa zdobył wzgórze Monte Cassino. - 18 maja 1944 roku w samo południe na ruinach klasztoru Monte Cassino plutonowy Emil Czech odegrał „Hejnał Mariacki", symbolicznie oznajmiając światu odebranie klasztoru z rąk Niemców, przez żołnierzy II Korpusu Polskiego.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzieje niedźwiadka Wojtka, który został przygarnięty przez żołnierzy II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, są znane na całym świecie. Zresztą, nie bez przyczyny. To dzielny miś wyznaczył naszym wojskom szlak wojenny. Marszruta, która trwała w Iraku, Syrii, Palestynie, Egipcie i Włoszech, na stałe wpisała się w dzieje polskiego oręża.

Historia walecznego niedźwiedzia brunatnego rozpoczęła się w górach Hamadan w 1942 roku. Błąkającego się misia znalazł chłopiec, który postanowił zabrać do swojej wioski. Na drodze do Kandawaru malec spotkał konwój polskich żołnierzy, którzy jechali do Palestyny. Widząc zabiedzonego chłopaka, Polacy dali mu kilka konserw ze swoich zapasów. Chłopiec był tak przejęty podarunkiem, że na drodze zostawił swój plecak. Trudno opisać zdziwienie jakie malowało się na twarzy Polaków, którzy odkryli zawartość pakunku. Zawiniątko, które się ruszało i wydawało mrukliwe dźwięki, okazało się niedźwiedzią sierotą. Decyzja odnośnie jej przyszłości zapadła natychmiast. Kapral Piotr Prendysz ochrzcił nowego towarzysza broni imieniem Wojtek i nakazał zabrać do konwoju.

Niedźwiedź, który uwierzył, że jest człowiekiem

Niedźwiadkiem opiekowano się troskliwie. Jako że nie umiał jeszcze jeść, żołnierze karmili go skondensowanym mlekiem z butelki po wódce i skręconego ze szmat smoczka. Z czasem jednak miś przeszedł na dietę, która składała się z owoców, słodkich syropów, marmolady, miodu oraz... piwa. Taki wikt wyjątkowo mu służył. Misiowi brakowało jednak czułości. Dlatego, mimo dorosłego wieku, często w nocy chodził „przytulać się" do śpiących w namiocie żołnierzy.

Ku pokrzepieniu serc

22 Kompania Zaopatrywania Artylerii przywiązała się do nowego przyjaciela. Zwłaszcza, że niedźwiadek był odskocznią od wojennej codzienności. Gdy skrajnie zmęczeni żołnierze wracali do miejsca postoju kompanii, Wojtek zawsze witał ich radośnie, co wszystkim bardzo poprawiało nastrój.

Podobnie było gdy miś uprawiał zapasy z żołnierzami. Co prawda wygrywał je Wojtek, ale lizanie jęzorem po twarzy było wystarczającą rekompensatą porażki. Nie brakowało też i innych zabawnych sytuacji. Na przykład wówczas gdy Wojtek wchodził na dźwig i jak cyrkowiec podciągał się w górę, zwisał na jednej łapie, kołysał się i zjeżdżał z dźwigu okrakiem.

Komiczne sytuacje zdarzały się również na postojach. Gdy konwój się zatrzymywał, opiekunowie przywiązywali misia do pala. Oczywiście było to bardzo umowne. Kiedy bowiem Wojtek chciał zmienić miejsce pobytu, po prostu wciągał pal i wbijał go gdzie indziej. Nic to jednak w porównaniu z wydarzeniem, które rozegrało się we Włoszech. Otóż pewnego razu Wojtek opuścił konwój i pobiegł na plażę. Włoskie dziewczęta podniosły wielki rwetes i zaczęły w popłochu uciekać. Wojtek tymczasem spokojnie się wykąpał i po kilku minutach grzecznie wrócił na do obozu.

Ramie w ramię

Niedźwiadek nie był jednak wyłącznie maskotką kompanii. Jak się niebawem okazało, stał się pełnoprawnym towarzyszem broni. Między innymi zasłynął tym, że dźwigał amunicję podczas walki pod Monte Casino. Mimo zgiełku, wybuchających bomb, dzielnie nosił uzbrojenie dla artyleryjskich wojsk. Był to tak nietypowy widok, że jeden z polskich żołnierzy postanowił uwieńczyć zaistniałą sytuację na papierze. Szkic stał się wkrótce symbolem 22 Kompanii. Żołnierze malowali go na ciężarówkach i nosili na rękawach mundurów. Co ciekawe, epizod pod Monte Casino nie był jedyny. Wojtek był również przy zdobywaniu ważnego portu Ankona, przełamaniu silnych fortyfikacji w górach Apeninu i przy wkraczaniu do Bolonii. Kariera wojskowa Wojtka kwitła - niedźwiedź ćwiczył i walczył u boku żołnierzy za co otrzymał stopień kaprala.

Zasłużona emerytura

Gdy wojna dobiegła końca 22 Kompania została przetransportowana do Glasgow w Szkocji. Winfield Park, gdzie stacjonowali żołnierze, stało się miejscem szczególnym. Wojtek został ulubieńcem okolicznej ludności, stał się też tematem licznych publikacji prasowych.

Miejscowe Towarzystwo Polsko-Szkockie mianowało go nawet swoim członkiem. Po demobilizacji jednostki losy bohaterskiego misia zmieniły się dość poważnie. Otóż zapadła decyzja oddania niedźwiedzia do ogrodu zoologicznego w Edynburgu. Dyrektor placówki zgodził się zaopiekować Wojtkiem i nie oddać go nikomu bez zgody dowódcy kompanii majora Antoniego Chełkowskiego. 15 listopada 1947 roku był dniem rozstania z Wojtkiem.

Żołnierze nie zapomnieli jednak o swoim towarzyszu broni. Wielokrotnie odwiedzali misia i, nie bacząc na obawy pracowników zoo, przekraczali ogrodzenie. Tak było do grudnia 1963 roku. Śmierć nie zatarła jednak pamięci o słynnym niedźwiadku. W Edynburgu znajduje się tablica ku czci Wojtka, a w sobotę, 7 listopada 2015 r. odsłonięto pomnik misia Wojtka. Statuetki misia znajdują się także w Imperial War Museum w Londynie oraz w Canadian War Museum w Ottawie.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ii korpus wojska polskiego gen. władysława andersa

# data[].attributes.attachment_link.title
Kapral niedźwiedź Wojtek. Wojtek miś polski bohater wojenny

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia walecznego niedźwiedzia brunatnego rozpoczęła się w górach Hamadan w 1942 roku. Błąkającego się misia znalazł chłopiec, który postanowił zabrać do swojej wioski. Na drodze do Kandawaru malec spotkał konwój polskich żołnierzy, którzy jechali do Palestyny. Widząc zabiedzonego chłopaka, Polacy dali mu kilka konserw ze swoich zapasów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nikt z nas nie jest samotną wyspą, nikt nie chce się tak czuć, dlatego Fundacja Ekologiczna ARKA zachęca do dobrych uczynków. W naszym otoczeniu są inni ludzie, ale także zwierzęta, a przede wszystkim środowisko naturalne, z którego korzystają wszyscy.

Zrób piękny, dobry uczynek w środku maja - jednego z najpiękniejszych miesięcy w Polsce! Pomyśl z życzliwością o drugim człowieku, zwierzęciu czy otaczającej Cię przyrodzie i zrób to, co będzie dla nich gestem zrozumienia i przyjaźni. Co roku 19 dzień maja jest świętem społecznych, bezinteresownych działań.
Polacy zaczynają rozumieć dobroczynność jako realne zaangażowanie, a nie tylko symboliczne.
Więcej informacji na DzienDobrychUczynkow.pl

W 2014 roku Fundacja Ekologiczna ARKA już po raz 10. zorganizowała i zachęcała do lokalnych obchodów Dnia Dobrych Uczynków. W Warszawie ARKA rozdała pół tysiąca muffinek z niespodzianką.

W promocję 10. Dnia Dobrych Uczynków włączył się Program 3. Polskiego Radia, red. Grażyna Dobroń i red. Marek Niedźwiecki!

# data[].attributes.attachment_link.description
Zrób piękny, dobry uczynek w środku maja - jednego z najpiękniejszych miesięcy w Polsce! Pomyśl z życzliwością o drugim człowieku, zwierzęciu czy otaczającej Cię przyrodzie i zrób to, co będzie dla nich gestem zrozumienia i przyjaźni. Co roku 19 dzień maja jest świętem społecznych, bezinteresownych działań.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
24.02.2020Znamy hasło i plakat tegorocznego Światowego Dnia Metrologii

Międzynarodowa społeczność metrologiczna wybrała hasło tegorocznego Światowego Dnia Metrologii. W 2020 roku będą to „Pomiary dla światowego handlu".

Temat ten został wybrany, aby podnieść świadomość na temat ważnej roli, jaką odgrywają pomiary w globalnej wymianie handlowej, ale i podczas transakcji przeprowadzanych lokalnie, na mniejszą skalę. Celem jest również uświadomienie społeczeństw, że dzięki wiarygodnym pomiarom produkty spełniają właściwe normy i przepisy, a co za tym idzie oczekiwania jakościowe klientów. Rok 2019 był szczególny dla światowej metrologii, był bowiem rokiem redefinicji układu jednostek miar SI, dzięki czemu o metrologii mówiono częściej i więcej, również w mediach. Niełatwo będzie powtórzyć ten sukces w 2020 r., jednak temat przewodni święta, a więc „Pomiary dla światowego handlu" może stanowić ciekawy punkt wyjścia dla wszelkich działań popularyzujących metrologię.

Od 2000 r. Światowy Dzień Metrologii jest obchodzony tradycyjnie 20 maja dla upamiętnienia podpisania w 1875 r. przez przedstawicieli siedemnastu państw Konwencji Metrycznej, będącej początkiem formalnej, międzynarodowej współpracy w dziedzinie metrologii. Traktat ten do dzisiaj stanowi fundament spójnego systemu pomiarowego na całym świecie. Światowy Dzień Metrologii stanowi znakomitą okazję do zwrócenia uwagi społeczeństw poszczególnych państw na rolę, jaką odgrywa ta dziedzina w codziennym życiu. Ma ona znaczenie w odkryciach naukowych i innowacjach, produkcji przemysłowej i handlu międzynarodowym, w poprawie jakości życia i ochronie środowiska.

Właśnie 20 maja, w ponad 80 krajach na całym świecie, w tym także i w Polsce, będą organizowane okolicznościowe konferencje, sesje i sympozja poświęcone metrologii.

Projekt Światowego Dnia Metrologii jest realizowany wspólnie przez BIPM i OIML.

Dostępna jest strona internetowa poświęcona ŚDM, prowadzona wspólnie przez dwie organizacje BIPM i OIML.
Zapraszamy >> www.worldmetrologyday.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Znamy hasło i plakat tegorocznego Światowego Dnia Metrologii

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat ten został wybrany, aby podnieść świadomość na temat ważnej roli, jaką odgrywają pomiary w globalnej wymianie handlowej, ale i podczas transakcji przeprowadzanych lokalnie, na mniejszą skalę. Celem jest również uświadomienie społeczeństw, że dzięki wiarygodnym pomiarom produkty spełniają właściwe normy i przepisy, a co za tym idzie oczekiwania jakościowe klientów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fot. Fotolia

Z tej okazji ukazał się pierwszy w Polsce raport „Biznes na rzecz bioróżnorodności". Z raportu wynika, że jednym z kluczowych dla bioróżnorodności problemów jest malejąca populacja wielu gatunków owadów zapylających - przede wszystkim pszczół.

Katarzyna Dytrych z grupy eksperckiej „Za górami, za lasami" wskazała, że z szacunków wynika, że ponad 300.000 gatunków roślin (ponad 87 proc.) na świecie jest zapylanych m.in. przez pszczoły. Rośliny są dla człowieka głównym źródłem pokarmu. Skala produkcji upraw zależnych od zapylaczy wzrosła przez ostatnie 50 lat o 300 proc. czyniąc tym samym nasze życie niezwykle zależnym przede wszystkim od pszczół.

W Polsce występuje blisko 470 gatunków pszczół. Najbardziej znana jest pszczoła miodna. Jednak różne owady zapylają inne rośliny. Oznacza to, że dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego potrzebna jest przede wszystkim różnorodność gatunkowa owadów zapylających.

Według ekologów, głównym zagrożeniem dla pszczół jest utrata siedlisk - bazy pokarmowej i lęgowej, następująca w wyniku zmian w użytkowaniu terenu. Rosnąca powierzchnia miast i areałów upraw, gęsta zabudowa terenu, częste koszenie trawników i łąk - to tylko niektóre ze zmian niesprzyjających tym owadom. Intensyfikacja rolnictwa, nadmierne czy nieprawidłowe stosowanie środków ochrony roślin i nawozów, patogeny, gatunki inwazyjne, zanieczyszczenie środowiska i zmiana klimatu, to pozostałe czynniki wpływające na dobrostan pszczół.

Szacuje się, że w Polsce praca pszczół jest warta ponad 4 mld zł rocznie. Gdyby nie te owady, nie mielibyśmy wielu owoców i warzyw, w przypadku innych roślin plony byłyby znacznie niższe.

Jeden z autorów raportu, prof. Zbigniew Karaczun ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego zauważył, że ok. 80 proc. ludności mieszka obecnie w krajach, w których zużywa się więcej zasobów naturalnych niż kraje te mogą odtworzyć. Jeśli ludzie nie nauczą się korzystać ze środowiska inaczej niż dotychczas, czeka nas ekologiczna, ekonomiczna i humanitarna katastrofa - zaznacza.

"Użytkujemy Ziemię tak, że do odtworzenia i odnowienia zasobów konsumowanych globalnie w ciągu jednego roku potrzeba jednego roku i 6 miesięcy. Inaczej mówiąc, jeśli chcemy tylko utrzymać dotychczasowy model rozwoju, i nie konsumować, ani nie rozwijać się dalej, potrzebujemy już dziś 1,5 Ziemi do przetrwania" - dowodzi w raporcie Karaczun.

Podkreślił, że zasoby Ziemi są podstawą naszego dobrobytu, dlatego tak ważny staje się dziś problem zachowania różnorodności biologicznej - czyli bogactwa gatunków, genów oraz krajobrazów. Działając na szkodę środowiska, ograniczamy jego potencjał do zapewnienia nam odpowiedniej jakości życia.

Prof. Piotr Skubała z Uniwersytetu Śląskiego zauważył, że mimo kilkuset lat wytężonej pracy botaników i zoologów nie wiemy nadal, nawet w przybliżeniu, ile gatunków żyje obecnie na Ziemi. Od czasów Linneusza opisano około 1,7 miliona gatunków, tymczasem szacowana liczba waha się od 3 do 100 milionów.

Zdaniem profesora społeczeństwo musi na nowo nauczyć się korzystania z różnorodności biologicznej w rolnictwie, hodowli, medycynie czy przemyśle. Z blisko 30 tysięcy jadalnych gatunków roślin, dziś uprawia się w celach spożywczych jedynie 180, a 20 z nich stanowi 90 proc. żywności całego świata. Ponad połowę całego pożywienia dostarczają ludziom trzy gatunki - pszenica, kukurydza i ryż.

Raport zaprezentowany zostanie 18 maja podczas Forum „Biznes na rzecz bioróżnorodności" w którym udział wezmą przedstawiciele biznesu, środowisk akademickich, organizacji pozarządowych i innych instytucji. Raport został wydany w ramach programu „Z Kujawskim pomagamy pszczołom" przez Zakłady Tłuszczowe "Kruszwica" przy współpracy m.in. z Instytutem na Rzecz Ekorozwoju i Uniwersytetem Warszawskim. (PAP)

autor: Anna Wysoczańska

awy/ skr/

# data[].attributes.attachment_link.description
Fot. Fotolia Z tej okazji ukazał się pierwszy w Polsce raport „Biznes na rzecz bioróżnorodności". Z raportu wynika, że jednym z kluczowych dla bioróżnorodności problemów jest malejąca populacja wielu gatunków owadów zapylających - przede wszystkim pszczół. Katarzyna Dytrych z grupy eksperckiej „Za górami, za lasami" wskazała, że z szacunków wynika, że ponad 300.000 gatunków roślin (ponad 87 proc.)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Kosmosu został ustanowiony z inicjatywy amerykańskich astronautów oraz firmy Lockheed Martin. Ich celem było upamiętnienie wydarzeń związanych z badaniami przestrzeni kosmicznej i zainspirowanie naukowców do dalszej pracy. Święto ma też zachęcać zwykłych ludzi do zgłębiania tajemnic Wszechświata.

Jeden z pomysłodawców tego święta jest firma Lockheed Martin, amerykański koncern zbrojeniowy powstały w 1995 roku z połączenia korporacji Lockheed i Martin Marietta. Koncern od wielu lat współpracuje z Narodową Agencją Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA. Lockheed Martin produkował dla NASA zbiorniki zewnętrzne do promów kosmicznych. W 2006 roku wygrał natomiast kontrakt o wartości 3,9 miliarda dolarów na budowę nowego załogowego statku kosmicznego nazwanego Orion.

Kosmos to przestrzeń znajdująca się poza obszarem ciał niebieskich. Za granicę pomiędzy ziemską atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują, że wynosi 80-100 km. Charakteryzuje się występowaniem wysokiej próżni, co uniemożliwia rozchodzenie się w niej fal dźwiękowych, a także bardzo utrudnia wymianę cieplną (przekazywanie ciepła może odbywać się jedynie na drodze promieniowania). Przestrzeń kosmiczną przenika ze wszystkich stron promieniowanie kosmiczne, w tym niebezpieczne dla życia promieniowanie jonizujące - fale elektromagnetyczne w zakresie promieniowania rentgenowskiego i promieniowania gamma oraz wysokoenergetyczne naładowane cząstki. W przestrzeni kosmicznej, w okolicach orbity Ziemi, ciała wystawione na bezpośrednie działanie promieni słonecznych rozgrzewają się do temperatury przekraczającej 100 °C, natomiast pozostające w cieniu oziębiają się nawet poniżej -180 °C. W naszym najbliższym otoczeniu przestrzeń kosmiczna to heliosfera, wypełniona przez wiatr słoneczny, która na granicy Układu Słonecznego, po przekroczeniu heliopauzy przechodzi w ośrodek międzygwiazdowy, a dalej w ośrodek międzygalaktyczny.

Światowy Dzień Kosmosu ma rozpowszechniać odkrycia w dziedzinie eksploracji kosmosu, wiedzy z takich dziedzin jak: kosmonautyka, kosmologia, astrofizyka, astronomia itd.

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Kosmosu został ustanowiony z inicjatywy amerykańskich astronautów oraz firmy Lockheed Martin. Ich celem było upamiętnienie wydarzeń związanych z badaniami przestrzeni kosmicznej i zainspirowanie naukowców do dalszej pracy. Święto ma też zachęcać zwykłych ludzi do zgłębiania tajemnic Wszechświata.

# data[].attributes.body
21 maja - 477 rocznica śmierci Mikołaja Kopernika

# data[].attributes.attachment_link.title
Kopernik - ciekawostki dla dzieci. Marcin Przewoźniak

# data[].attributes.attachment_link.description
Układ Słoneczny to Słońce i obiekty stale poruszające się wokół niego, w tym planety i ich księżyce, komety i asteroidy. Liczy on ponad 4 miliardy lat.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Śnieżną buzię ma
i siedmiu krasnali zna.

Odpowiedź: Królewna Śnieżka

Zagadka Królewna Śnieżka
„Zagadka dla dzieci o Królewnie Śnieżce" znajduje się w kategoriach tematycznych:
" Zagadki dla dzieci związane z Królewną Śnieżką

" Zagadki dla dzieci w wieku 4 lat

" Łatwe zagadki dla dzieci

" Rymowane zagadki dla dzieci

" Zagadki dla dzieci o postaciach z bajek

" Zagadki dla dzieci o bajkach

© 2013 Zagadki dla dzieci

Zagadka dla dzieci o Królewnie Śnieżce Zagadka Królewna Śnieżka
Serwis „Zagadki Dla Dzieci" to zbiór zagadek edukacyjnych i logicznych dla dzieci w różnym wieku (starszych, młodszych i maluchów). Wszystkie zagadki są opublikowane wraz z odpowiedziami. Zagadki zostały starannie podzielone na kategorie tematyczne, dzięki czemu dotarcie do zagadek z danej tematyki jest bardzo prosty. Ponadto zagadki zostały podzielone na różny poziom trudności: łatwe, trudne oraz ze względu na wiek dziecka. Bez problemu znajdziesz zagadki dla dziecka w odpowiednim wieku: szkolnym i przedszkolnym. Wszystkie zawarte w serwisie zagadki dla dzieci przeznaczone są do drukowania. Najlepiej skorzystać z opcji „do druku" CTRL+P. Dzięki zagadkom zawartym na tej stronie sprawisz swojemu dziecku wiele radości, a także rozbudzisz w nim chęć poznawania świata. : Treść zagadek publikowanych na łamach serwisu „Zagadki Dla Dzieci" przeznaczone są do wydruku. Jednakże administrator serwisu nie wyraża zgody na kopiowanie ich oraz rozpowszechnianie drogą elektroniczną, w tym umieszczanie kopii tych zagadek na innych stronach internetowych!

# data[].attributes.attachment_link.description
Śnieżną buzię ma i siedmiu krasnali zna.

# data[].attributes.attachment_link.title
Śpiąca królewna | cała bajka do słuchania | bajki po polsku

# data[].attributes.body
Nauka tańca - "Księżniczka"

# data[].attributes.attachment_link.title
My3 Księżniczka (Nauka Tańca) My3 - TV dla Dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zamek Królewski na Wawelu można uznać za za najważniejszą królewską siedzibę na naszych ziemiach. To zamek wielu stylów, przebudowywany właściwie w każdym stuleciu. Jednocześnie wzgórze wawelskie stało się najważniejszym polskim ośrodkiem chrześcijaństwa. Również kolejni królowie obrali sobie Wawel za najważniejsze miejsce Polski.

Na krakowskim wzgórzu miała miejsce pierwsza historyczna koronacja polskiego władcy. Był nim Władysław Łokietek w roku 1306. On także zbudował na Wawelu trzecią gotycką katedrę, w której po śmierci został pochowany. Wyjątkowy charakter Wawelowi nadał Kazimierz Wielki. Lata świetności krakowskiego wzgórza trwały do roku 1595. W tym roku w zamku miał miejsce pożar.
Czytajcie więcej: Zamek Królewski na Wawelu

Redaktor serwisu PolskaZachwyca.pl, która z pasją odkrywa i opisuje kolejne piękne miejsca w Polsce. Częściej wybiera plecak, hostel i eskapady w nieznane miejsca, niż walizkę, hotel i zorganizowane wycieczki. Wieloletnia dziennikarka prasowa. Jest saunamistrzem i startuje w zawodach saunowych. Odpręża się czytając książki, w wolnych chwilach biega. Uwielbia gry planszowe.

Zobacz naszą kolekcję plakatów

# data[].attributes.attachment_link.title
4 najsłynniejsze zamki królewskie w Polsce i 4 mniej znane

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdzie żyli polscy królowie na przestrzeni dziejów? Władcy często mieli swoją ulubioną siedzibę. Ale nie zawsze był to jeden i ten sam zamek. Oto 4 najsłynniejsze zamki królewskie w Polsce (i bonusowo 4 mniej znane). Zamek Królewski na Wawelu Zamek Królewski na Wawelu można uznać za za najważniejszą królewską siedzibę na naszych ziemiach.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zamek Królewski na Wawelu wraz z wawelskim wzgórzem to jedno z miejsc o największym znaczeniu historycznym i kulturalnym w Polsce. Wielowiekowa siedziba królów i symbol polskiej państwowości, w roku 1930 Zamek stał się także jednym z najważniejszych muzeów w kraju, przechowującym cenny zespół obrazów, grafik, rzeźb, tkanin, wyrobów złotniczych, militariów, porcelany i mebli.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Obchody w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL

Główne obchody 72. rocznicy śmierci rtm. Witolda Pileckiego zostaną zorganizowane przez Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Ze względu na stan epidemii wszystkie wydarzenia będą organizowane z zachowaniem wymaganych przepisów sanitarnych. Główne punkty obchodów to:

godz. 10:00-16:00 - zwiedzanie celi więziennej rtm. Witolda Pileckiego w X Pawilonie (udział tylko po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym, w ograniczonych liczebnie grupach);

godz. 16:30-19:30 - składanie wieńców pod Ścianą śmierci (wcześniejsze zgłoszenie do sekretariatu Muzeum);

godz. 20:00-21:00 - Msza św. w intencji rtm. Witolda Pileckiego i jego podkomendnych (uroczystość będzie miała charakter zamknięty);

godz. 21:30 (godzina śmierci rtm. Pileckiego) - odsłonięcie pamiątkowej tablicy ufundowanej przez żołnierzy 6 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej oraz Stowarzyszenie Historyczne 11 Grupy Operacyjnej NSZ (udział rodziny i zaproszonych gości).

Więcej informacji na profilu Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL na portalu Facebook https://www.facebook.com/MuzeumWykletych/.

#ZniczDlaRotmistrza - akcja Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku zachęca wszystkie osoby, które w najbliższych dniach odwiedzą instytucję, do zapalenia znicza pod pomnikiem Witolda Pileckiego. Monument znajduje się na placu przed muzeum. Znicze będą rozdawane bezpłatnie przez wolontariuszy. Dodatkowo pierwsze 72 osoby otrzymają papierowe wydanie „Raportu Witolda".

Muzeum zachęca także do dzielenia się zdjęciami z udziału w akcji na profilach społecznościowych z oznaczeniem #ZniczDlaRotmistrza.

Więcej informacji o wydarzeniu https://muzeum1939.pl/akcja-znicz-dla-rotmistrza/aktualnosci/3539.html.

Lokalne inicjatywy z okazji 72. rocznicy śmierci rtm. Witolda Pileckiego

Akcja „Zapal Znicz Rotmistrzowi" w Puławach

O godz. 17:00 w Puławach przy krzyżu przed dawną siedzibą Urzędu Bezpieczeństwa odbędzie się kameralna uroczystość patriotyczna. Podczas wydarzenia zatytułowanego „Zapal Znicz Rotmistrzowi" zostaną odczytane fragmenty biogramu rtm. Pileckiego. Będą one przeplatane utworami patriotycznymi. Uroczystość zakończy zapalenie zniczy i złożenie kwiatów.

O godz. 20:00, obok Starego Kościółka przy Archikatedrze Białostockiej rozpocznie się Wieczór Pamięci. Uczestnicy uroczystości złożą hołd Witoldowi Pileckiemu i innych bohaterom podziemia niepodległościowego. Wydarzenie, ze względu na stan epidemii, będzie miało symboliczną oprawę słowno-muzyczną i zakończy się złożeniem wieńców pod tablicami pamięci przy kinie Ton oraz pod pomnikiem Armii Krajowej.

Reportaż o Witoldzie Pileckim w TVP

W poniedziałek, 25 maja na antenie TVP Info zostanie wyemitowany krótki reportaż o Witoldzie Pileckim. Jego autorką jest dziennikarka TVP Maria Stepan. Będzie to kilkunastominutowy, przejmujący materiał zrealizowany na terenie Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL - w miejscu, w którym rtm. Pilecki był przetrzymywany i torturowany.

Witold Pilecki - upamiętnienie

Witold Pilecki został oficjalnie zrehabilitowany w 1991 roku i pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1995 rok) oraz Orderem Orła Białego (2006 rok). W 2013 roku przyznano mu stopień pułkownika.

Jest patronem szkół na terenie całego kraju. Jego imieniem nazwano również ulice w wielu polskich miastach. Pilecki patronuje także różnym inicjatywom społecznym i patriotycznym. O jego życiu powstało wiele publikacji naukowych, popularnonaukowych i innych teksów kultury.

Pokazowy proces i stracenie rtm. Pileckiego

Witold Pilecki został aresztowany przez bezpiekę w 1947 roku i oskarżony przez komunistyczne władze o działalność szpiegowską. Pokazowy proces rozpoczął się 3 marca 1948 roku, a 15 marca 1948 roku Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie wydał wyrok śmierci. Wykonano go 25 maja 1948 roku w więzieniu na warszawskim Mokotowie. Do tej pory nie odnaleziono miejsca pochówku rtm. Witolda Pileckiego.

Przed rozpoczęciem procesu Pilecki przez blisko rok przebywał w areszcie śledczym. W tym czasie był bestialsko bity i torturowany. Podczas ostatniego widzenia z żoną, powiedział, że „Oświęcim to była igraszka".

Warto przeczytaj, obejrzeć i posłuchać - postać Rotmistrza Pileckiego

# data[].attributes.attachment_link.title
25 maja 2020 r. - 72. rocznica śmierci Witolda Pileckiego - Ministerstwo Edukacji Narodowej - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W poniedziałek, 25 maja przypada 72. rocznica śmierci rtm. Witolda Pileckiego. Z tej okazji Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL organizuje wydarzenia upamiętniające, takie jak zwiedzanie celi rtm. Pileckiego czy odsłonięcie tablicy pamiątkowej. W obchody włączy się również Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, które przygotowało akcję #ZniczDlaRotmistrza.

# data[].attributes.body
Dużo zdrowia i miłości,
mocy śmiechu i słodkości,
mało smutku oraz łez,
pełni szczęścia jeśli chcesz.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Biżuteria (fr. bijou znaczy klejnot) towarzyszy człowiekowi niemal od zawsze - znalezione w jaskini Blombos w Republice Południowej Afryki koraliki, wykonane z muszli ślimaków, mają ponad 75 tys. lat. Ozdoby od wieków miały różne funkcje: dekoracyjną, użytkową, ozdobną. Zapraszamy was w krótką, ale zaskakującą, podróż po historii biżuterii.

Zdjęcie

Fot. studio produkcyjne W.KRUK /&nbsp

Biżuteria ważna w zaświatach
Z badań archeologicznych wynika, że ulubionym kruszcem było złoto, uzupełniane kolorowymi szkiełkami i kamieniami półszlachetnymi. Nosili je przede wszystkim najbogatsi mieszkańcy Egiptu: biżuteria symbolizowała władzę i podkreślała status społeczny. Starożytni Egipcjanie, którzy wierzyli w życie pozagrobowe i często wypełniali grobowce dobrami, które zgromadzili za życia. Biżuteria nie stanowiła wyjątku - nakładano ją zmarłemu, ponieważ wierzono, że będzie sią nią cieszył także w zaświatach. To właśnie dzięki temu tak wiele artefaktów przetrwało do dzisiejszych czasów. Marzena A. Ożarek, w pracy "Egipska magia kolorów. Znaczenie kolorów używanych w produkcji amuletów i biżuterii w starożytnym Egipcie" opisała, jak ważna była dla Egipcjan symbolika kolorów. Zielony symbolizował nowe życie, niebieski niebo lub wody Nilu, czerwony ogień, czerń - płodność. Do wyrobu biżuterii najchętniej stosowano malachity, lapis lazuri, jaspisy, onyksy czy turkusy. Ożarek dowodzi również, że sztuka złotnicza była w Egipcie bardzo rozwinięta: stosowano grawerowanie, inkrustację, sztancowanie czy odlewanie.

Także w Starożytnej Mezopotamii techniki jubilerskie stały na bardzo wysokim poziomie. Na terenach Królewskiego Cmentarza w Ur (południowy Irak) znaleziono wiele nienaruszonych grobów datowanych na 3 tys. lat p.n.e., a w nich, m.in. biżuterię. Bransoletki, bransoletki na kostkę czy naszyjniki były wykonane ze złota, srebra, kamieni półszlachetnych (m.in. z lapis lazuri, agatów, jaspisów). Mezopotamscy rzemieślnicy również znali takie techniki jak emaliowanie, grawerowanie, granulacja i filigran.

Zdjęcie

Fot. studio produkcyjne W.KRUK /&nbsp

Biżuteria w Grecji i Rzymie
Wianki, kolczyki, naszyjniki, bransoletki - te wszystkie ozdoby były znane i popularne w Starożytnej Grecji. Biżuterii nie noszono jednak na co dzień, ale od święta - by podkreślić nie tylko urodę, ale, może przede wszystkim, status społeczny i bogactwo. Do ulubionych kamieni jubilerów należały agaty, ametysty, szmaragdy, perły i onyksy.

Skutki podboju Grecji przez Rzym były widoczne także w jubilerstwie - raczej prosta i elegancka biżuteria zaczęła nabierać coraz bardziej fantazyjnych kształtów. Rzymianie traktowali biżuterię nie tylko jako przedmioty ozdobne, ale jako amulety (miały chronić noszącego przed złem) i ozdobne przedmioty codziennego użytku (np. broszki, które miały spinać szaty). Poza tym biżuteria służyła także do potwierdzania swojej tożsamości - mowa o pierścieniach z wygrawerowanymi kamieniami, które przyciskano do ciepłego wosku "zapieczętowując" dokumenty.
Dalszy rozkwit
W średniowieczu sztuka jubilerska nadal kwitła. Ze złota, srebra i gorszych metali (miedzi, żelaza) wyrabiano nie tylko naszyjniki, bransoletki i pierścionki, ale także sygnety rodowe, broszki i amulety. Bardzo popularna stała się technika cloisonne, polegająca na zdobieniu przedmiotu cienkimi drucikami, a później wypełnianiu powstałych w ten sposób przestrzeni różnokolorowa emalią. Technika najprawdopodobniej pochodzi z Cypru, jednak szybko stała się popularna w wielu miejscach średniowiecznej Europy. W Europie również korzystano z kamieni półszlachetnych, jednak w mniejszym zakresie. Jednym z popularniejszych kamieni był za to granaty (nazwane tak dlatego, że przypominają pestki tego owocu), które występowały także na terenach Polski. W późniejszych wiekach następował dalszy rozwój jubilerstwa, a handel biżuterią kwitł. Podstawowym surowcem, z którego wyrabiano ozdoby, nadal było złoto, ale zaczęto używać nowych kamieni: zielonych amazonitów, kordierytów, opali, turkusów. W czasach Napoleona Bonaparte dużą popularnością cieszyła się kamea, czyli półszlachetny lub szlachetny kamień ozdobiony wypukłym reliefem.

Zdjęcie

Fot. studio produkcyjne W.KRUK /&nbsp

Ku współczesności
W następnych stuleciach biżuteria stawała się coraz bardziej popularna - noszono ją nie tylko na wielkie wyjścia, ale także na co dzień. Jedną z najbardziej ponadczasowych ozdób stał się złoty pierścionek z diamentem.

Dziś, choć klasyczne wzory nadal są popularne, projektanci inspirują się poprzednimi epokami. Mamy biżuterię nawiązującą do epok elżbietańskiej i wiktoriańskiej (bardzo zdobną, którą noszono kiedyś w pałacach) czy zdobioną kamieniami, które były modne już w starożytnym Egipcie. Jak dowodzą zdolni projektanci, inspiracji można dziś szukać wszędze: w przyrodzie, a nawet w architekturze.

# data[].attributes.attachment_link.description
Biżuteria (fr. bijou znaczy klejnot) towarzyszy człowiekowi niemal od zawsze - znalezione w jaskini Blombos w Republice Południowej Afryki koraliki, wykonane z muszli ślimaków, mają ponad 75 tys. lat. Ozdoby od wieków miały różne funkcje: dekoracyjną, użytkową, ozdobną. Zapraszamy was w krótką, ale zaskakującą, podróż po historii biżuterii.

# data[].attributes.attachment_link.title
A ja wolę swoją mamę. Majka Jeżowska w Kraśniku na Festynie Rodzinnym

# data[].attributes.body
Bursztyn - klejnot znad Bałtyku

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bursztyn bałtycki (sukcynit, „bałtyckie złoto") - odmiana bursztynu, substancja organiczna, żywica kopalna, która powstała w warunkach naturalnych w eocenie.

Żywica wydostawała się ze zranień, pęknięć pni i gałęzi drzew, tworząc nacieki, określane mianem sopli lub kropli. Żywica gromadziła się również bezpośrednio pod korą lub wewnątrz pnia, tworząc formy podkorowe. Mówi się o dwóch przyczynach intensywnego żywicowania: po pierwsze, drzewa broniły się, osłaniając zranienia, blokując dostęp wirusom i grzybom pasożytniczym. Po drugie, mogła być to reakcja drzew na zachodzące zmiany klimatu, znaczne wahania temperatury i wyjątkową aktywność wulkaniczną. Żywica przetrwała do naszych czasów w formach dokumentujących sposób jej powstawania i przemieszczania.

Gatunek drzewa, którego żywica zrodziła bursztyn bałtycki, nie jest jednoznacznie ustalony. Najczęściej w literaturze wskazywany jest Pinus succinifera (tj. „drzewo bursztynodajne". rodzina sosnowatych). Nowsze badania wskazują jednak na Pseudolarix wehri z rodzaju modrzewników lub na drzewa z rodziny sośnicowatych ( Sciadopityaceae).

Chemizm: jako surowiec jest bardzo niejednorodny pod względem składu elementarnego. Składa się on z węgla (61-81%), wodoru (8,5-11%, tlenu (ok. 15%). Siarka, jako składnik wtórny, może występować w ilości do kilku procent. Bursztyn zawiera także inne pierwiastki i minerały;

twardość w skali Mohsa: 2-3; mikrotwardość kształtuje się od 19,9 do 29 kg/mm²;

barwa - żółtawa o różnych odcieniach, bywa mlecznobiały, brunatny, czerwonawy, także niebieskawy lub zielonawy (bardzo rzadko); jest przezroczysty, przeświecający lub mętny - zależy od ilości zawartych w nim pęcherzyków powietrza;

współczynnik załamania światła: 1,539-1,542;

połysk - woskowy;

gęstość - 0,96-1,096 g/cm³; jest lekki, jego gęstość jest porównywalna z gęstością wody morskiej;

bursztyn bałtycki jako jedyny wśród żywic kopalnych zawiera dużo (3-8%) kwasu bursztynowego, najwięcej w korze - warstwie zewnętrznej; wyjątek stanowi bardzo rzadko znajdowany w okolicach Gdańska gedanit;

w dotyku jest ciepły;

ogrzany w dłoni przyjemnie pachnie;

przy potarciu ładuje się ujemnie;

pali się jasnym płomieniem, wydzielając zapach podobny do kadzidła;

łatwo poddaje się obróbce mechanicznej;

gwałtownie podgrzany pęka;

temperatura mięknienia ok. 150°C;

temperatura topnienia ok. 350°C;

poddaje się barwieniu przy pomocy substancji organicznych, a także syntetycznych;

można go poddawać termicznemu procesowi klarowania, barwienia, kształtowania i prasowania.

Właściwością bursztynu jest trudność jego identyfikacji. Najlepszym sprawdzianem jest spektroskopia absorpcyjna w podczerwieni (IRS). Wyznacznikiem diagnostycznym jest charakterystyczny i wyraźny odcinek krzywej, zwany ramieniem bałtyckim, który tworzy się w przedziale pasm 1200-1260 cm⁻¹.

Występuje głównie wzdłuż południowych wybrzeży Morza Bałtyckiego: w Danii, Niemczech, Polsce, na półwyspie Sambia w Rosji (największa na świecie kopalnia bursztynu), na Litwie - okolice Kłajpedy i Łotwie oraz rzadziej w Szwecji, a także na Ukrainie na Polesiu Wołyńskim (kopalnia w okolicach Klesowa), w okolicach Bitterfeld-Wolfen w Niemczech. Na terenie Polski bursztyn występuje także w nagromadzeniach plejstoceńskich i holoceńskich na obszarach polodowcowych w strefie nadmorskiej.

Miejsca występowania:

W Polsce bursztyn bałtycki występuje w złożach:

Niekiedy zawiera bardzo cenne z punktu widzenia naukowego i wyjątkowo atrakcyjne dla kolekcjonerów inkluzje, często doskonale zachowanych organizmów zwierzęcych i roślinnych.

Bursztyn bałtycki od najdawniejszych czasów był używany jako kamień ozdobny i leczniczy. Ozdoby i amulety wyrabiano z niego już w paleolicie, na ten okres datowane jest stanowisko archeologiczne we wsi Niedźwiedziówka w powiecie nowodworskim.

Handlowano nim w całej starożytnej Europie.

Niezwykłym powodzeniem cieszył się w Cesarstwie Rzymskim, a także w całym basenie Morza Śródziemnego. Wyprawy po niego były organizowane od V w. p.n.e. i wiodły tzw. szlakiem bursztynowym od Adriatyku do wybrzeży Morza Bałtyckiego.

Najbardziej znanym dziełem jest Bursztynowa Komnata, która zaginęła podczas II wojny światowej.

Jest wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym, medycynie i przemyśle jubilerskim.

Największa znana bryła ważąca 9,75 kg została znaleziona w 1860 r. w okolicach Kamienia Pomorskiego. Obecnie okaz ten znajduje się w Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu im. Humboldta w Berlinie.

Najciekawsze polskie kolekcje można oglądać w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie, Muzeum Zamkowym w Malborku, Muzeum Bursztynu w Gdańsku, Muzeum Bursztynowa Komnata w Stegnie, Muzeum Inkluzji w Bursztynie w Gdyni.

Ciągle należy do wysoko cenionych kamieni ozdobnych. Wykonuje się z niego przedmioty użytkowe i ozdobne oraz biżuterię, często o dużej wartości artystycznej.

Nazewnictwo i określenia kamieni jubilerskich z bursztynu bałtyckiego (sukcynitu) według Międzynarodowego Stowarzyszenia Bursztynników:

bursztyn bałtycki (sukcynit) naturalny - kamień poddany jedynie obróbce mechanicznej (na przykład szlifowanie, cięcie, toczenie, polerowanie) bez jakichkolwiek zmian naturalnych właściwości;

bursztyn bałtycki (sukcynit) modyfikowany - kamień poddany obróbce termicznej lub ciśnieniowej, powodującej zmianę właściwości fizycznych, między innymi stopnia przezroczystości i barwy, lub w podobnych warunkach kształtowany z jednej bryłki, wcześniej przyciętej do zamierzonych rozmiarów;

bursztyn bałtycki (sukcynit) rekonstruowany (prasowany) - kamień otrzymany z kawałków bursztynu bałtyckiego sprasowanego pod wpływem podwyższonej temperatury i wysokiego ciśnienia bez dodatkowych składników;

bursztyn bałtycki (sukcynit) łączony - kamień składający się z dwu lub więcej części naturalnego, modyfikowanego lub rekonstruowanego bursztynu bałtyckiego, sklejonych z użyciem jak najmniejszej ilości bezbarwnego spoiwa.

Bibliografia

B.Kosmowska-Ceranowicz 2001: Polski Jubiler Nr 3 (14) Bursztyn i inne żywice kopalne świata. Bursztyn bałtycki - sukcynit. Warszawa

G.Gierłowska 2004: Uroda bursztynu/The Beauty of Amber. Gdańsk

G.Gierłowska 2005: O dawnych kolekcjach bursztynu i gdańskiej jaszczurce. Zalesie/Gdańsk

Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników www.amber.org.pl

Bursztyn Bałtycki[martwy link]. Gdańsk 2009

# data[].attributes.attachment_link.description
Bursztyn bałtycki (sukcynit, „bałtyckie złoto") - odmiana bursztynu, substancja organiczna, żywica kopalna, która powstała w warunkach naturalnych w eocenie. Żywica wydostawała się ze zranień, pęknięć pni i gałęzi drzew, tworząc nacieki, określane mianem sopli lub kropli. Żywica gromadziła się również bezpośrednio pod korą lub wewnątrz pnia, tworząc formy podkorowe.

# data[].attributes.body
Krzemień pasiasty - "polski diament"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krzemień pasiasty - ozdobna odmiana krzemienia odznaczająca się koncentrycznym, mniej lub bardziej regularnym ułożeniem ciemnych i jasnych smug lub warstewek, często tworzących bardzo atrakcyjny wzór.

W Polsce występuje w postaci konkrecji (do 2 m) lub warstw w obrębie skał górnojurajskich ( oksford, kimeryd), głównie w rejonie Krzemionek Opatowskich oraz w północno-wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich. Rzadziej spotykany jest w skałach górnojurajskich pozostałych części obrzeża Gór Świętokrzyskich. Występuje też we wtórnych złożach, przyniesiony tam przez lądolód. Głównym składnikiem polskiego krzemienia pasiastego jest krzemionka (95%), a w jej obrębie dominuje kwarc, natomiast chalcedon występuje podrzędnie. Pasiastość wynika ze zmiennej ilości mikroporów, partie jaśniejsze mają ich dużo, a ciemniejsze - mniej. Geneza polskich krzemieni pasiastych nie jest do końca wyjaśniona, sądzi się jednak, że powstały one w osadach dna morskiego w czasie sedymentacji lub tuż po niej, a źródłem krzemionki mogły być roztwory hydrotermalne.

Wydobywany już w neolicie i wczesnej epoce brązu w rejonie Sandomierza; Iłży i Ostrowca Świętokrzyskiego - używany był do wyrobu siekierek o znaczeniu magicznym i obrzędowym.

Krzemień pasiasty posiada trzy najważniejsze cechy kamienia jubilerskiego: rzadkość występowania, dekoracyjność i odpowiednią twardość.

Stosowanie krzemienia w biżuterii zapoczątkował w 1972 roku sandomierski złotnik Cezary Łutowicz pod wpływem prof. Zdzisława Migaszewskiego, geologa i wykładowcy na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach.

# data[].attributes.attachment_link.description
Krzemień pasiasty - ozdobna odmiana krzemienia odznaczająca się koncentrycznym, mniej lub bardziej regularnym ułożeniem ciemnych i jasnych smug lub warstewek, często tworzących bardzo atrakcyjny wzór. W Polsce występuje w postaci konkrecji (do 2 m) lub warstw w obrębie skał górnojurajskich ( oksford, kimeryd), głównie w rejonie Krzemionek Opatowskich oraz w północno-wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wieki temu, w głębinach Morza Bałtyckiego, wznosił się okazały bursztynowy pałac. Mieszkała w nim królowa Bałtyku - Jurata. Była władczynią wszystkich morskich stworzeń, o które dbała z niezwykłą troską. Otaczała opieką nawet najmniejsze stworzonka, żadnemu nie pozwalając robić krzywdy. Panowała mądrze i sprawiedliwie, dzięki czemu jej poddani prawdziwie ją kochali.

Pewnego dnia do Juraty przybyła jedna z fląder, donosząc, że nieopodal młody rybak codziennie zarzuca sieci i łowi ryby. Królowa zawrzała z wściekłości. Morskie fale spieniły się, a wszyscy mieszkańcy morza, którzy znajdowali się w pobliżu, poukrywali się przed gniewem władczyni.

Wzburzona Jurata przechadzała się po komnatach swego pałacu, głośno zastanawiając się co począć z rybakiem. W końcu krzyknęła:

- Wystarczy tego barbarzyństwa! Nie pozwolę dłużej uśmiercać ryb! Ten człowiek poniesie zasłużoną karę!

Wspólnie z rusałkami obmyśliła sprytny plan. Morskie boginki miały oczarować rybaka swym śpiewem, zwabić go na głęboką wodę, a następnie utopić.

Wkrótce wyruszyły w królewskim orszaku, w cudownych bursztynowych łodziach. Ich śpiew niósł się z daleka ku plaży, na której młody rybak rozwijał swe sieci. I kiedy uniósł głowę stało się coś niezwykłego. Jurata nie mogła oderwać wzroku od jego urodziwej twarzy. Również on nie spuszczał oczu z pięknej królowej. Zakochali się w sobie bez pamięci i każdego wieczoru spotykali się na brzegu morza. Jednak ich szczęście nie trwało długo. Władca piorunów, Perkun, nie mógł wybaczyć Juracie, że pokochała zwykłego śmiertelnika. Pewnej nocy cisnął w bursztynowy pałac jedną ze swych błyskawic. Ściany runęły, grzebiąc na zawsze królową Bałtyku. Zemsta Perkuna dosięgła również rybaka, który utonął w głębinach i tam, przykuty do skały, cierpi do dziś.

Zawsze, gdy na Bałtyku szaleje sztorm, wiatr niesie ku lądowi jego rozpaczliwe jęki, a fale wyrzucają na brzeg szczątki pałacu Juraty - kawałki bursztynu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Polskie legendy: Jurata - królowa Bałtyku

# data[].attributes.attachment_link.description
Wieki temu, w głębinach Morza Bałtyckiego, wznosił się okazały bursztynowy pałac. Mieszkała w nim królowa Bałtyku - Jurata. Była władczynią wszystkich morskich stworzeń, o które dbała z niezwykłą troską. Otaczała opieką nawet najmniejsze stworzonka, żadnemu nie pozwalając robić krzywdy. Panowała mądrze i sprawiedliwie, dzięki czemu jej poddani prawdziwie ją kochali.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Eksperci alarmują, żeby zwrócić uwagę na swoje nawyki żywieniowe, bo z pokolenia na pokolenie problem z otyłością i pogorszeniem zdrowia jest coraz większy. Przykład idzie niestety z góry. Jemy za mało warzyw. Nie podajemy ich również tak często jak powinniśmy naszym dzieciom. Tymczasem, według wytycznych, należy to robić kilkakrotnie w ciągu dnia, także w wersji płynnej. Dlatego koktajle warzywne warto na stałe włączyć w swoje menu. W jaki sposób, by nie spotkać się z protestem?

Koktajle warzywne, dlaczego warto „pić warzywa"?

Koktajle warzywne są bardzo zdrowe:

usuwają z organizmu toksyny (dzięki wysokiej zawartości chlorofilu),

dostarczają cennych witamin i składników mineralnych,

wspomagają pracę wszystkich układów, szczególnie układu immunologicznego,

pozwalają na „przemycanie wielu warzyw",

mogą występować w nieskończonej liczbie wariantów smakowych.

Warzywa w wersji płynnej są lepiej tolerowane i błyskawicznie przyswajane. Pozwalają wzbogacić dietę w cenne składniki szybciej i efektywniej, nie obciążając tak układu pokarmowego jak surowe warzywa, których spożywanie jest czasochłonne.

Uwaga - koktajle warzywne warto spożywać od razu po przygotowaniu. Wtedy są najsmaczniejsze i najzdrowsze.

Koktajle warzywne na początek: przepisy

Koktajle warzywne w diecie dziecka są często trudne w zaakceptowaniu. Dlatego zamiast zaczynać od czystych smoothie warzywnych, warto na wstępie wzbogacić ich smak o naturalną słodycz owoców. Dzięki temu mamy większą szansę na pozytywny odbiór naszej propozycji przez małych recenzentów.

Koktajl warzywno-owocowy na początek przepis:

około 200 gramów szpinaku,

jeden ogórek zielony lub cukinia,

dwa duże dojrzałe banany (najlepiej z lekko „pokropioną" skórką)

pół kilograma truskawek,

woda

Warzywa i owoce dobrze płuczemy, obieramy, ogórka ścieramy, wszystko wrzucamy do blendera. Podajemy schłodzone.

Koktajl warzywno-owocowy: przepis, który na pewno się sprawdzi

dwa pomarańcze

pół banana

pół szklanki szpinaku/rukoli

pół szklanki wody

Pomarańcze obieramy, dzielimy, banana kroimy na kawałki, dodajemy pozostałe składniki i miksujemy.

Koktajl warzywny z selerem

pół selera

pół szklanki szpinaku,

kilka listków sałaty

sok z cytryny

pół ogórka

pół szklanki wody

Koktajl warzywny z natką pietruszki

Wszystkie składniki łączymy. Koktajl najlepiej smakuje schłodzony.

Koktajl z jarmużem

Wszystkie składniki łączymy (pomarańczę, grusze i banana uprzednio obieramy).

Koktajl z marchewką i cukinią

3 średnie marchewki

kawałek selera

pęczek zielonej pietruszki

kawałek cukinii,

sok z grejpfruta

Marchew, seler, cukinię i pietruszkę myjemy, drobno kroimy. Miksujemy na drobną masę, dodajemy sok z grejpfruta do uzyskania optymalnej konsystencji i jeszcze raz mieszamy.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Autor artykułu: sosrodzice

Jesteśmy tu dla Ciebie. Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne. Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Koktajle warzywne dla dzieci: najlepsze przepisy - SOSrodzice.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Eksperci alarmują, żeby zwrócić uwagę na swoje nawyki żywieniowe, bo z pokolenia na pokolenie problem z otyłością i pogorszeniem zdrowia jest coraz większy. Przykład idzie niestety z góry. Jemy za mało warzyw. Nie podajemy ich również tak często jak powinniśmy naszym dzieciom. Tymczasem, według wytycznych, należy to robić kilkakrotnie w ciągu dnia, także w wersji płynnej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzien Dziecka w Muzeum POLIN - zaproszenie w Polskim Języku Migowym

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tradycja picia mleka krowiego jest w naszym kraju głęboko zakorzeniona. Każde dziecko wie, że szklanka tego napoju to synonim zdrowych zębów i mocnych kości. Z raportu CBOS (2014) wynika, że aż 50% Polaków spożywa produkty mleczne przynajmniej raz na dobę. Mimo to, ostatnimi czasy wokół picia mleka krowiego narasta coraz więcej kontrowersji. Do zagorzałych przeciwników tego napoju należą głównie weganie i osoby z nietolerancją laktozy. Ich zdaniem mleko krowie jest zbędnym elementem diety ludzkiej. Gdzie zatem leży prawda? Czy picie mleka zapewnia nam zdrowie, czy - wręcz przeciwnie - przyczynia się do pogorszenia samopoczucia?

fot. pixabay.com

1. Długa tradycja picia mleka

2. Mleko krowie - witaminy i wartości odżywcze

3. Czy mleko krowie jest niezbędne dla zdrowia?

4. Nietolerancja laktozy a przetwory mleczne

5. Jak leukocyty zawarte w mleku krowim świadczą o jego jakości

6. Kontrowersyjna konserwacja mleka krowiego

7. Czy warto pić mleko krowie?

Mleko krowie stanowi wydzielinę gruczołu mlekowego dorosłej samicy domowego bydła. Pojawia się ona w okresie laktacji i jest powszechnie stosowana jako produkt spożywczy przeznaczony dla ludzi. Dietetycy uwzględniają mleko krowie w piramidach żywienia, zalecając spożycie od 2 do 4 szklanek tego napoju dziennie. Obecnie jednak pojawia się coraz więcej przeciwników bogatej w produkty mleczne diety, którzy uważają, że są one przyczyną wielu chorób i ogólnego pogorszenia stanu . Na czym tak naprawdę polega kontrowersyjność mleka krowiego w diecie człowieka?

Długa tradycja picia mleka

Ludzie od wieków spożywają mleko . Historia tego napoju jako produktu obecnego w naszej diecie sięga epoki neolitu, kiedy to udomowiono bydło, owce i kozy. Zgodnie z danymi naukowców z University College w Londynie, picie mleka stało się powszechne u mieszkańców współczesnej ok. 7,5 tysięcy lat temu. Jego zwolennicy uważają, że dzięki hodowli krów uzyskaliśmy dostęp do niezwykle odżywczego napoju.

Mleko krowie - witaminy i wartości odżywcze

Szklanka mleka krowiego zawiera średnio 2% tłuszczu, dostarczając nam 115 kalorii i wysokiej jakości białka. Zawarte w nim aminokwasy wspierają procesy metaboliczne, produkcję neuroprzekaźników, hormonów tarczycowych, hemu, a także DNA i RNA. Co więcej, w mleku krowim znajduje się zestaw niezwykle ważnych witamin, które rozpuszczają się w tłuszczach ( witamina A, D, E i K). Szczególnie istotne znaczenie dla naszego zdrowia odgrywa witamina D, która wzmacnia odporność, wspiera wzrost kośćca, a także dba o zdrowie oczu i bierze udział we wzroście komórek rozrodczych. Napój ten obfituje również w rozpuszczalną w wodzie witaminę C, biotynę i zestaw witamin z grupy B. Z tego powodu, regularne jego picie chroni nas przed negatywnym wpływem metali ciężkich i toksyn. Co ciekawe, im większa zawartość tłuszczu w mleku krowim, tym silniejsze w nim stężenie witamin. Poza imponującą zawartością witamin, w mleku krowim znajdują się także sole mineralne, które aktywują enzymy, wchodzą w skład kości, odpowiadają za prawidłowy przebieg gospodarki wodnej i rozprowadzanie tlenu w organizmie. Mleko dostarcza nam dużej ilości cynku, fosforu, magnezu, potasu, selenu i wapnia, a także odrobiny miedzi, manganu, sodu i żelaza. Badania wykazały, że jedna szklanka mleka zawiera tyle wapnia, co 12 porcji produktów zbożowych z pełnego ziarna, 10 filiżanek liści szpinaku i 6 porcji roślin strączkowych!

Czy mleko krowie jest niezbędne dla zdrowia?

Pomimo niewątpliwie unikalnego zestawienia wartości odżywczych w mleku krowim, przeciwnicy tego napoju są zdania, że dużo lepsze jest mleko , idealne dla niemowląt. Z kolei osoby opowiadające się za dietą bezmleczną są zdania, że normy dobowego spożycia wapnia są stale podwyższane przez przemysł mleczarski. WHO w krajach ze zwiększoną ilością zachorowań na osteoporozę zaleca spożywanie od 400 do 500 mg mleka dziennie, podczas gdy żywieniowe instytucje w Polsce i na Zachodzie wskazują, że optymalne spożycie mleka powinno wynosić od 1000 do 1300 mg na dobę. Amerykański lekarz, Dr John McDougall, który od lat zaleca swoim pacjentom dietę wegańską, zaznacza, że dotychczas nie udokumentowano żadnego przypadku choroby wywołanej zbyt niskim spożyciem wapnia. Z tego powodu uznaje, że zwiększanie podaży tego pierwiastka poprzez picie mleka nie jest ludziom w zupełności potrzebne.

Cielę - fot. pixabay.com/1195798

Nietolerancja laktozy a przetwory mleczne

Nietolerancja zawartej w mleku laktozy to współcześnie coraz powszechniejszy problem. Badania przeprowadzone przez University College London wykazały, że laktaza - enzym odpowiedzialny za trawienie laktozy - jest wydzielany u niemowląt, które są karmione piersią i aż u 70% populacji ludzkiej zanika wraz z upływem czasu. Z tego powodu nietrawienie laktozy występuje tak często u dorosłych ludzi. Laktoza w jelicie grubym fermentuje pod wpływem bakterii, powodując wzdęcia, biegunki i bóle jamy brzusznej. Co ciekawe, cukier mlekowy nie występuje w przetworach mlecznych. Dzięki temu osoby z nietolerancją pokarmową mogą bez obaw pić kefir, jogurt czy maślankę.

Jak leukocyty zawarte w mleku krowim świadczą o jego jakości

Obecność laktozy to jednak nie jedyny czynnik, który sprawia, że mleko jest nie do końca bezpiecznym dla wszystkich ludzi napojem. Mleko krowie zawiera w swoim składzie również leukocyty, które mogą świadczyć o stanie zapalnym wymienia zwierzęcia. W takich przypadkach w mleku pojawia się zwykle ropa. Zdaniem dra Michaela Gregera, szklanka mleka krowiego wyprodukowanego na terenie Stanów Zjednoczonych zawiera ok. jednej kropli ropy, w skład której wchodzą bakterie, wysięk, fragmenty martwej tkanki, a także leukocyty. Mimo że proces pasteryzacji w pełni unieszkodliwia drobnoustroje chorobotwórcze, konsumenci z pewnością nie chcieliby spożywać napoju z zawartością tego rodzaju wysięku. Z tego względu, jak zaznaczają przeciwnicy mleka, jego producenci nie powinni dopuszczać do sytuacji, aby mleko od krów przechodzących chorobę wymienia było przeznaczone do skupu.

Mleko fot. pixabay.com/1195798

Kontrowersyjna konserwacja mleka krowiego

Antagoniści spożywania białego napoju przez ludzi podkreślają, że, poza ropą, zawiera ono także groźne drobnoustroje chorobotwórcze, takie jak gronkowiec, salmonella, listeria, szczepy E-coli oraz bakterię odpowiedzialną za chorobę Leśniowskiego-Crohna. Jedynie dzięki procesowi pasteryzacji wynalezionemu przez Ludwika Pasteura, powodującemu dezaktywację bakterii pod wpływem wysokiej temperatury (np. konserwacja typu UHT), napój ten jest bezpieczny dla zdrowia, jednak traci wiele wartości odżywczych, takich jak np. witamina B12 czy B1. Zawiera także dużo mniej witaminy C oraz kwasu foliowego. Inną metodą przedłużania trwałości mleka jest mikrofiltracja, która opiera się na wykluczeniu z mleka bakterii przy użyciu membran ceramicznych. Po takim zabiegu napój poddaje się pasteryzacji w najniższej temperaturze (72 st. C). Dzięki temu zachowuje on smak i traci niewiele wartości odżywczych.

Czy warto pić mleko krowie?

Niewątpliwie wokół spożywczego mleka krowiego narasta coraz więcej kontrowersji, a kwestia tego, czy zawarte w nim drobnoustroje, po procesie konserwacji, są w pełni obojętne dla zdrowia, wciąż wymaga przeprowadzenia szczegółowych badań. Przeciwnicy białego napoju (należą do nich głównie weganie) zaznaczają także, iż konieczne jest bardziej restrykcyjne przestrzeganie przepisów sanitarnych przy produkcji mleka krowiego. Dietetycy są jednak zdania, że, jeśli nie występuje u nas nietolerancja laktozy, możemy bez obaw spożywać zarówno mleko krowie, jak i jego przetwory. Dzięki temu będziemy mogli czerpać z niego cenne składniki odżywcze, a nasza dieta będzie bardziej urozmaicona.

Bibliografia

1. Guetouache, Mourad; Guessas, Bettache, Medjekal, Samir; "Composition and nutritional value of raw milk"; Issues in Biological Sciences and Pharmaceutical Research Vol. 2(10),pp .115-122, December 2014;

2. Sylwia Igras; "Charakterystyka mleka różnych gatunków zwierząt i człowieka"; ournal of NutriLife, 02, 2012.02.26;

3. Grażyna Niedziałek, Katedra Hodowli Bydła i Oceny Mleka, Akademia Podlska w Siedlcach; "Mleko jako żywność funkcjonalna"; data dostępu: 2018-03-29

4. Ellen Muehlhoff, Anthony Bennett, Deirdre McMahon; "Milk and dairy products in human nutrition"; FOOD AND AGRICULTURE ORGANIZATION OF THE UNITED NATIONS Rome, 2013;

# data[].attributes.attachment_link.title
Mleko krowie - właściwości, skład i zastosowanie mleka krowiego

# data[].attributes.attachment_link.description
Mleko krowie stanowi wydzielinę gruczołu mlekowego dorosłej samicy domowego bydła. Dietetycy uwzględniają mleko krowie w piramidach żywienia, zalecając spożycie od 2 do 4 szklanek tego napoju dziennie. Obecnie jednak pojawia się coraz więcej przeciwników bogatej w produkty mleczne diety, którzy uważają, że są one przyczyną wielu chorób i ogólnego pogorszenia stanu zdrowia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Potrawy z mleka! - pyszne przepisy kulinarne na okazję - WINIARY

# data[].attributes.attachment_link.description
Dawniej mleko składano w ofierze duchom i bogom, a wiele słynnych piękności (Kleopatra, Poppea) kąpało się w oślim mleku dla urody. Od tysięcy lat znane są przepisy na napoje i produkty mleczne, które do dziś jadane są w kuchniach niemal wszystkich krajów.