# data[].attributes.body
https://www.jigsawplanet.com/

# data[].attributes.attachment_link.description
Millions of free jigsaw puzzles created by a large community. Create, play, share jigsaw puzzles and compete with other users.

# data[].attributes.body
https://wolnelektury.pl/

# data[].attributes.attachment_link.description
„Nie ma na świecie istoty bardziej zakłamanej na temat swego stanowiska i znaczenia w czasoprzestrzennym kontinuum świata jak przeciętny Polak" ...

# data[].attributes.attachment_link.title
!!! PREZENTACJA NA ZEBRANIE Z RODZICAMI 01.23.

# data[].attributes.headline
ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA PSYCHICZNEGO W NASZEJ SZKOLE 

# data[].attributes.subject
ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA PSYCHICZNEGO W NASZEJ SZKOLE 

# data[].attributes.attachment_link.title
! 10 PAŹDZIERNIKA 1-3 dzień zdrowia psychicznego

# data[].attributes.attachment_link.title
Poznaj swoje prawa_Przewodnik dla nauczyciela do zeszytu zadań (1)

# data[].attributes.attachment_link.title
Poznaj swoje prawa_Zeszyt zadań dla Uczniów

# data[].attributes.body
Drogi uczniu zachęcam do zapoznania się z prezentacją...

# data[].attributes.attachment_link.title
A. Napoje energetyczne !!! - uczniowie nowe

# data[].attributes.headline
Zapraszam do zapoznania się z prezentacją na temat profilaktyki uzależnień dzieci i młodzieży. 

# data[].attributes.subject
Zapraszam do zapoznania się z prezentacją na temat profilaktyki uzależnień dzieci i młodzieży. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Informacje dla rodziców - zebrania 01.22.

# data[].attributes.body
Drogi uczniu zachęcam do zapoznania się z prezentacją...

# data[].attributes.attachment_link.title
A. Napoje energetyczne !!! - uczniowie nowe

# data[].attributes.headline
Prezentacja na temat "Więź z dzieckiem, najważniejsza wartość rodzica" - zachęcam. 

# data[].attributes.subject
Prezentacja na temat "Więź z dzieckiem, najważniejsza wartość rodzica" - zachęcam. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Więź z dzieckiem - najważniejsza wartość rodzica

# data[].attributes.headline
Szanowni Rodzice będzie mi bardzo miło jeśli zapoznacie się z poniższą prezentacją  "0 odrabianiu lekcji i nie tylko".

# data[].attributes.subject
Szanowni Rodzice będzie mi bardzo miło jeśli zapoznacie się z poniższą prezentacją  "0 odrabianiu lekcji i nie tylko".

# data[].attributes.attachment_link.title
! I znowu lekcje!!! O odrabianiu lekcji i nie tylko..., czyli słów kilka do Rodziców

# data[].attributes.attachment_link.title
! I znowu lekcje!!! O odrabianiu lekcji i nie tylko..., czyli słów kilka do Rodziców

# data[].attributes.headline
Specjalnie dla was z nutką humoru..."Egzamin bez spiny". 

# data[].attributes.subject
Specjalnie dla was z nutką humoru..."Egzamin bez spiny". 

# data[].attributes.body
biteable.com/watch/egzaminy-bez-spiny-kg-k-2555810?fbclid=IwAR2VoUH2vBCeWIP4yqaNgbDv2_CAvxiSFSk1NZwPOiLmRqIgM4DTICogxgA

# data[].attributes.body
Przypominam, że obowiązujące od 1 września rozporządzenie MEN zakłada, że podczas godziny wychowawczej poruszane będą zagadnienia związane ze zdrowiem, klimatem, finansami i prawem. (https://bit.ly/2HkCzkh).
https://www.facebook.com/fundacjaCEO/photos/a.161059364027952/2192518024215399

# data[].attributes.body
Wychowawczynie i wychowawcy klas Jeśli poszukujecie materiałów edukacyjnych o korzyściach ze znajomości prawa w codziennym życiu, to ten post jest właśnie dla Was.

Przypominamy, że obowiązujące od 1 września rozporządzenie MEN zakłada, że podczas godziny wychowawczej poruszane będą zagadnienia związane ze zdrowiem, klimatem, finansami i prawem (https://bit.ly/2HkCzkh).
https://www.facebook.com/fundacjaCEO/photos/a.161059364027952/2192518024215399

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dary rytuału dla społeczności, także tej szkolnej, są ogromne. Rytuał pomaga pielęgnować tradycję i spaja wspólnotę. W swych współczesnych odsłonach takich, jak festyny, festiwale, Andrzejki czy Dzień Ziemi, rytuał angażuje i pozwala na kreatywne, a nie tylko odtwórcze uczestnictwo.

Artykuł jest piątą częścią cyklu merytorycznych materiałów dla dyrektorów i nauczycieli #tutoring rówieśniczy. W ramach cyklu autorka zwraca uwagę na rozwój nastolatków na wczesnym etapie dorastania, przedstawia sposoby ich wspierania, patrzy na ten czas również z perspektywy kryjącego się w nim potencjału. W artykułach są przedstawione konkretne propozycje działania oraz autorski program tutoringu rówieśniczego.

Rytuał w edukacji - doświadczenie ucznia i nauczyciela

Od lat przyglądam się edukacyjnemu wymiarowi rytuału i świętowania. Na początku były własne, szkolne doświadczenia. Z czasów nauki w liceum najlepiej pamiętam przedstawienie, które moja klasa przygotowywała dla całej szkoły. I chrzest kotów. Najstarsi uczniowie przywitali nas w murach szkoły organizując konkursy, wyzwania. Zbudowali klimat dobrej zabawy. Potem było studenckie koło teatralne. Od dwóch lat prowadzę autorskie zajęcia dla przyszłych pedagogów: „Od akademii ku czci do gry miejskiej. Rytuały i ceremonie w szkole". Realizowane są podczas nich dwa cele. Po pierwsze dążymy do poznania fenomenu rytuału. Do zrozumienia go, zaufania mu i dostrzeżenia potrzeby pielęgnowania rytuałów w szkole. Po drugie analizujemy rytualne oblicze szkoły i szukamy współczesnych, atrakcyjnych form, w których to oblicze może się realizować. Do jakich wniosków dochodzimy?

Potrzeba rytuału w szkole

Rytuał towarzyszy człowiekowi od zawsze. Pozwala przekazywać tradycję, jednoczy wspólnotę, ale też przynosi pociechę i pomaga zrozumieć trudne wydarzenia. Przykładem może być obrządek pogrzebowy - prowadzi on rodzinę zmarłego krok po kroku z bólu do żałoby i ukojenia. Dojrzewanie i wchodzenie w dorosłość miały w społecznościach plemiennych rytualny wymiar dlatego właśnie, że był to proces trudny do zrozumienia. Poza tym, rytuał nadawał mu bardzo konkretne ramy czasowe - dziś jesteś dzieckiem, jutro dorosłym człowiekiem, bo przeszedłeś rytualną próbę. Szkolny rytuał to nie tylko taneczna zabawa czy strojenie szkolnej choinki na holu. To też dzień patrona, koncert z okazji Dnia Niepodległości. Rytuał ma pomóc objaśniać trudne wydarzenia historyczne, opowiadać je językiem zrozumiałym dla uczniów i w sposób atrakcyjny.

Zamiast „akademii ku czci"

Przykładem szkolnego rytuału jest „akademia ku czci". Podczas zajęć, o których wspomniałam na początku, oglądamy filmowe zapisy takich akademii. Są one do siebie podobne. Dominują wyuczone na pamięć wiersze i piosenki. Słychać szmery na sali. Część publiczności ziewa. Dochodzimy zawsze ze studentami do podobnych wniosków - przedstawienia, w których dzieci robią to samo albo tygodniami uczą się na pamięć roli i wszystko wykonują pod dyktando dorosłych, są lepsze niż nic. W końcu w teatrze czy filmie też mamy reżysera, scenografię, tekst, a w starszych klasach przygotowywanie akademii czy przedstawienia samo w sobie staje się rytuałem. Ale jeśli pomyślimy o święcie i rytuale jako możliwości budowania relacji, to można znaleźć lepsze przykłady niż wchodzenie w rolę aktorki czy aktora. Myślę na przykład o grze miejskiej na temat jakiegoś wydarzenia historycznego zamiast akademii. O scenkach dramowych zamiast przedstawienia. Takie dramowe spotkanie może zaangażować także rodziców, którzy są na szkolnych przedstawieniach w roli nieaktywnej publiczności, a mogą przecież stać się częścią zdarzeń.

Programy wychowawcze wykorzystujące rytuał w wychowaniu

W niektórych szkołach na świecie rytuał świadomie jest wykorzystany do pracy z uczniami nie tylko od święta, ale też w szkolnej codzienności. Przywołam dwa przykłady. Pierwszy to "The Rite Journey". Program reklamowany jako „przemiana współczesnego nastolatka" wprowadzono w wybranych szkołach w Nowej Zelandii. Jego twórcom przyświecała myśl, że młodzieży brakuje współcześnie struktur, kolektywnych rytuałów i wsparcia wspólnoty w procesie stawania się dorosłymi. Wieloletni program zakłada nie tylko rozmowy, dyskusje i inne zajęcia związane z przekazem wiedzy „starszyzny", ale także ceremonie, jak na przykład „rytualne wyrzucanie kamieni", na których uczniowie uprzednio zapisują coś, co symbolizuje ich dzieciństwo.

Drugi program to „Link Crew" działający w 5000 szkół w USA i Kanadzie. Polega on na przygotowywaniu osób ze starszych klas do towarzyszenia i pomagania uczniom i uczennicom zaczynającym naukę w liceach, a także na koordynowaniu tej pomocy. Starsi uczniowie wykonują zadania podnoszące ich samoocenę (być starszym, więcej wiedzącym kolegą/koleżanką), a młodsi zyskują przekonanie, że ktoś chce im pomóc w okresie przejściowym. Działania starszaków są następujące:

oprowadzenie po szkole,

objaśnienie planu lekcji,

pomoc w wybieraniu zajęć,

w poruszaniu się w systemie komputerowym,

opowiadanie ciekawostek o szkole i jej zwyczajach,

a nawet takie gesty jak przybicie piątki podczas przerwy.

Nowi uczniowie poprzez uczestnictwo w programie nawiązują wspierające relacje ze starszymi, a także otwierają się na innych uczniów i uczennice, bo pokonują nieśmiałość lub lęk przed nowym miejscem.
Przywołane przykłady mogą być inspiracją, bo pokazują, jak można wspierać uczniów w rozwoju i jak realizować cele wychowawcze, korzystając z dobrodziejstw rytuału w codziennym szkolnym życiu. Od poziomu ogólnoszkolnego, czyli na przykład wdrożeniu rocznego programu imprez/konkursów szkolnych związanych z patronem czy patronką szkoły do poziomu każdego zespołu klasowego - wymyślenie zwyczajów związanych w odpytywaniem, z „radosnym piątkiem", z tematyką lekcji wychowawczych, klasowego powitania itp. - można budować i wzmacniać relacje z uczniami poprzez rytuał i świętowanie.

W kolejnym tekście zaproponuję kilka klasowych rytuałów, które nie wymagają wiele wysiłku, a mogą zmieniać relacje grupowe i klimat klasy.

Warto przeczytać

Gajda K. A., Pedagogiczny dramat terapeutyczny jako spotkanie z młodzieżą, w: Etiudy sceniczne o dorastaniu, red. I. Dowlasz, Kielce 2011.

Hamerski J., Gotowe scenariusze imprez szkolnych, czyli jak przygotować imprezę w szkole, żeby nie byłą nudną „kuczcią", Poznań 2011.

Zabielska J., Pomysł na niebanalną uroczystość szkolną, Kraków 2013.
O programie "The Rite Journey"

Smith A.P., The implementation of a rites of passage programme into a boys' secondary school, „Pastoral Care in Education", 2012/30.

http://theritejourney.com/boys-year-long-program.

O programie „The Link Crew"

Gewertz C., Peers Help 9th Graders Survive Critical Year, „Education Digest", 2018, tom 83 nr 7.

Pisałam szerzej
Jaskulska S., Kreowanie doświadczeń liminalnych w szkole z wykorzystaniem metody dramy edukacyjnej, „Studia Edukacyjne", 2016/42.

Jaskulska S., O potencjale stanów przejściowych na przykładzie dorastania i wchodzenia w dorosłość, „Humaniora", 2018/3 (23).

Jaskulska S., Spotkanie dramowe zamiast szkolnej akademii. Nowe wymiary kreowanie doświadczeń rytualnych w szkole a wspieranie rozwoju adolescentów, w: Młodzież między ochroną a ryzykiem. Wspieranie oraz pomoc psychologiczno-pedagogiczna dla adolescentów i adolescentek, red. B. Jankowiak, A. Matysiak-Błaszczyk, Poznań 2017.

Jaskulska S., Współczesne oblicza pedagogiki liminalnej. W stronę wspierania rozwoju młodzieży szkolnej poprzez zabawę, w: Społeczne i podmiotowe uwarunkowania rozwoju młodzieży, red. A. Cybal-Michalska, M. Orłowska, W. Segiet, Dąbrowa Górnicza 2018.

Jaskulska S., Rytuały i świętowanie a budowanie relacji w szkole, w: Zdrowe relacje w szkole. Artykuły, scenariusze lekcji, red. M. Rosińska, https://e-dos.net/Rok_relacji_publikacja2020.pdf?fbclid=IwAR1xpIROw2EIXJJd2oCwgZTU9uUeipMlSxm9OUVXoNJorrHmvBmGM2rhPPs

Sylwia Jaskulska Prof. UAM dr hab., pedagożka, pracuje na stanowisku profesora w Laboratorium Pedagogiki Szkolnej na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autorka, współautorka i współredaktorka kilku książek o szkole (np. S. Jaskulska, Ocena zachowania w doświadczeniach gimnazjalistów, S. Jaskulska, Rytuał przejścia. Młodzież szkolna na progu edukacyjnym, M. Dudzikowa, S. Jaskulska (red.), Twierdza. Szkoła w metaforze militarnej. Co w zamian?) i kilkudziesięciu innych tekstów. Członkini Uniwersyteckiego Ośrodka Koordynacyjno-Programowego Kształcenia Nauczycieli. Zastępczyni redaktor naczelnej „Rocznika Pedagogicznego". Honorowa Ambasadorka oddolnej ogólnopolskiej inicjatywy edukacyjnej Rok Relacji w Edukacji. Doświadczenia naukowe zdobywa i pogłębia poprzez udział w ogólnopolskich i międzynarodowych projektach i współpracując z zagranicznymi ośrodkami uniwersyteckimi. Pasjonatka dramy edukacyjnej.

https://www.facebook.com/sylwia.jaskulska.spotkania.edukacyjne

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego i jak budować i wspierać szkolne rytuały?

# data[].attributes.attachment_link.description
Dary rytuału dla społeczności, także tej szkolnej, są ogromne. Rytuał pomaga pielęgnować tradycję i spaja wspólnotę. W swych współczesnych odsłonach takich, jak festyny, festiwale, Andrzejki czy Dzień Ziemi, rytuał angażuje i pozwala na kreatywne, a nie tylko odtwórcze uczestnictwo. Artykuł jest piątą częścią cyklu merytorycznych materiałów dla dyrektorów i nauczycieli #tutoring rówieśniczy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nauczanie to proces ciągłego poszukiwania tego, co jest najlepsze dla Twoich uczniów i dla Ciebie jako nauczyciela. Jednocześnie nauczanie zdalne stawia nas przed nowymi wyzwaniami, którym musimy stawić czoła. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że lekcje są najbardziej efektywne, kiedy nasi uczniowie mają dość energii, aby włączyć się w działanie i są w stanie aktywnie angażować się w proces lekcji i wchodzić w interakcję z grupą. Dlatego tak ważne jest tworzenie atmosfery pozytywnego doświadczania tego, co dzieje się podczas naszych lekcji. Propozycje takich działań przedstawiam w artykule.

Pierwszą część moich propozycji i pomysłów znajdziesz tutaj.

Co jest ważne?

Budowanie relacji, frajda, integracja, poznawanie siebie w działaniu - to elementy, które z pewnością przyczynią się do podniesienia efektywności naszych zajęć i utrzymaniu zaangażowania uczniów. Warto także postawić na współpracę i współdziałanie, co w sytuacji izolacji jest naszym uczniom szczególnie potrzebne i wyjątkowo zaniedbane, bo wbrew pozorom nie jest łatwym zadaniem. Warto jednak próbować. Ważnym elementem zajęć on-line, szczególnie w przypadku uczniów młodszych, powinien być ruch. Pozwala on uczniom rozładować nadmiar energii i uspokoić emocje. Starszym uczniom może pomóc w obudzeniu się, szczególnie na pierwszych lekcjach, i skupieniu się na tu i teraz. Można tutaj wykorzystać piosenki tematyczne związane z lekcją czy też kroki taneczne dostosowane do słów kluczy. Fajne ćwiczenia to także te, które łączą ze sobą słowo i gest. To rozbudza mózg i stanowi ważny przerywnik śródlekcyjny.

Zestawiłam moje pomysły i inspiracje na aktywności podczas lekcji. To są propozycje, które można również modyfikować i dostosować do grupy uczniów, z którymi pracujecie. Mam nadzieję, że każdy znajdzie coś dla siebie.

Akcja - reakcja

To rodzaj krótkiej i energicznej aktywności, podczas której następuje szybkie uaktywnienie obu półkul mózgowych naszych uczniów. Nauczyciel podaje nazwę jakiegoś zwierzęcia, a uczniowie naśladują to zwierzę, wydając charakterystyczne dla niego dźwięki. Do tego typu aktywności świetnie nadaje się także zabawa w skojarzenia - nauczyciel mówi słowo, a uczniowie szybko podają skojarzenia z nim związane. Kluczem do sukcesu jest szybkość.

Zdjęcie prowokacja

Karty Dixit są chyba wszystkim dobrze znane. Wykorzystywane podczas lekcji, szkoleń, a także spotkań towarzyskich. Jako pretekst do rozmowy, początek lekcji, ale także jako podsumowanie. Podczas pierwszego wiosennego lockdownu kilka kart zostało uwolnionych i możemy korzystać z nich również w ramach naszych lekcji on-line - pobierz tutaj.

Polecam także wykorzystywać zdjęcia prowokacyjnie, pobudzając uczniów do myślenia i konfrontując z emocjami. Do ciągu opowieści albo wymyślania słów kluczy przyda się także strona z kartami metaforycznymi ( tutaj), które możemy wylosować i pracować z nimi na wiele sposobów:

praca w grupach i wymyślanie tytułów do każdego zdjęcia,

układanie wspólnego opowiadania lub ciągu opowieści - jedna osoba zaczyna i wypowiada zdanie pasujące do pierwszego zdjęcia, a kolejna do drugiego i tak dalej aż powstanie sensowna opowieść,

wylosowane zdjęcia można także odnosić do określania siebie tu i teraz - to świetna aktywność dla uczniów starszych.

Lampa Alladyna

Mówienie o życzeniach i marzeniach może być świetnym sposobem na skłonienie ludzi do rozmowy. Ta aktywność polega na wyborze trzech życzeń i omówienia ich z grupą. Proponuję wykorzystanie tablicy Jamboard (dodatek do dysku Google) i zaproszenie uczniów do opublikowania grafiki, która najlepiej zaprezentuje każde z ich życzeń. Potem możemy omówić nasze życzenia lub kontynuować aktywność poprzez odgadywanie, czyje to życzenia i co przedstawiają albo czego dotyczą. Tablica Jamboard daje świetną możliwość dodawania karteczek do obrazków, co ułatwia organizację aktywności.

Wariacje na wspólne rysowanie online

Propozycja 1

Zadanie nauczyciela polega na przygotowaniu odpowiedniego do grupy swojej uczniów obrazka. Uczniowie mają 5 sekund na przyjrzenie się im. Następnie w ciągu 30 sekund lub minuty - w zależności od wieku uczniów - mają narysować na swoich kartkach to, co zobaczyli na wyświetlonym przez nauczyciela slajdzie. Co można narysować?

kilka figur geometrycznych w jakimś charakterystycznym układzie,

obraz przedstawiający prosty domek , ale z kilkoma szczegółami.
Propozycja 2
Nauczyciel przygotowuje sobie swoją grafikę, która posłuży mu za wzór dla uczniów. Nasze zadanie polega na jak najbardziej wiarygodnym wytłumaczeniu uczniom, co znajduje się na obrazku tak, aby oni stworzyli rysunek najbardziej zbliżony do oryginału. Na koniec uczniowie pokazują do kamery rysunki, które wykonali, a my wyświetlamy slajd z oryginałem i porównujemy. Może to być też fajnym pretekstem do rozmowy na temat komunikacji, podawania instrukcji, słuchania siebie nawzajem.

Propozycja 3

Prosimy uczniów o narysowanie kolegi lub koleżanki. Zanim zaczniemy tę aktywność nauczyciel podaje uczniom imię i nazwisko innego ucznia lub uczennicy z klasy. Można też zorganizować losowanie, zachęcam jednak, aby to dobrze przemyśleć. Zadaniem ucznia jest wyszukanie cech charakterystycznych osoby, która została mu przypisana. Następnie ma graficznie przedstawić tę osobę - narysować ją lub coś charakterystycznego dla tej osoby. Proponuję wykorzystać tablicę korkową online Padlet z włączoną funkcją komentowania, na której możemy od razu rysować w czasie rzeczywistym lub wstawić zdjęcie rysunku wykonanego ręcznie na kartce. Po wykonaniu tej części aktywności, pozostali uczniowie komentują nawzajem dodane rysunki, starając się odgadnąć, kto jest kim. Oczywiście można typować też samego siebie. Doskonała aktywność na godzinę wychowawczą. Świetnie rozładowuje napięcie, pojawia się przy tym dużo śmiechu, radości i pozytywnej energii. Jednocześnie uczniowie mają okazję, aby lepiej się poznać i zintegrować jako grupa.

Propozycja 4

Do rysowania on-line proponuję także kreatywne strony (zobacz tutaj oraz tutaj), które relaksują, wyzwalają kreatywność, pobudzają wyobraźnię i aktywizują. Niejednokrotnie odkrywają też talenty uczniowskie.

Tablica Padlet, na której uczniowie mogą dodawać gify wyszukane bezpośrednio w Internecie bez konieczności logowania się. Podobnym narzędziem jest także tablica Linoit. Tablica do współpracy w Nearpodzie, do której uczniowie dostają kod od nauczyciela również świetnie nadaje się do tego typu działań. Mamy możliwość napisania czegoś, ale także wrzucenia zdjęcia czy też gifa.

Wakelet, czyli wirtualna przestrzeń do współpracy, do której możemy zapraszać uczniów, dając im dostęp przez link, a oni mogą wrzucać zasoby.

GIF na dzień dobry

Nic tak nie potrafi poprawić nastroju, jak trafiony gif na początek dnia czy też jakiejś aktywności. Bo gify mogą tworzyć uczniowie, ale także my - nauczyciele możemy tak zaczynać lekcję. U mnie standardem jest, gdy realizuję jakiś quiz online czy też test sprawdzający naszą wiedzę, że na początku, a często także na końcu aktywności zamieszczam motywujący i zachęcający do działania gif. Zauważyłam, że niektórzy uczniowie czekają wręcz na te gify i jest to dla nich fajny element naszych lekcji. Mamy sporo narzędzi cyfrowych, które umożliwiają nam stworzenie przestrzeni do właśnie takich „gifowych" działań. Ale gif może także oddawać nasz emocje na początku dnia albo na rozpoczęcie lekcji z nami czy też nastrój na zakończenie. Gifem możemy także prześmiać rzeczywistość, do czego zachęcam szczególnie w sytuacji kryzysowej.

Breaking News dnia

Warto wykorzystać fajne generatory, aby pobudzić uczniów do działań kreatywnych i myślenia poza utartymi schematami. Rewelacyjnym punktem wyjścia może być tworzenie newsów dnia. Mogą się one odnosić do tematu naszej lekcji i być jej podsumowaniem, ale mogą też odnosić się do otaczającej nas rzeczywistości i emocji z nią związanych.

Proponuję wykorzystanie narzędzia prostego i intuicyjnego, a przede wszystkiego szybkiego - jeśli mamy pomysł jesteśmy w stanie w 5 minut stworzyć takiego newsa: breakyourownnews.com.

Stwórzmy sobie rymy

Wrzucamy na slajdzie pojedyncze wyrazy, a uczniowie na czacie tworzą rymy do wyświetlanych przez nas słów. Pozwalamy uczniom płynąć, czytamy na głos pojawiające się rymy. Warto pomyśleć o słownictwie związanym z naszym przedmiotem, aby później płynnie przejść do głównego tematu. Podaną aktywność możemy rozwinąć o dokończenie zdań w sposób rymowany. Na slajdzie zamieszczamy początek zdania, a uczniowie mają zdanie dokończyć tak, aby powstał rym.

2 minuty nicnierobienia - wchodzisz na tę stronę i rozpoczyna się odliczanie dwóch minut, podczas których nie robisz on-line nic (nie otwierasz innych okien, nie przeskakujesz ze strony na stronę), tylko wsłuchujesz się w odgłosy morza. Relaksujące i uspokajające ćwiczenie. Jednocześnie sprawdzające nasza konsekwencję.

Pixel Thoughts - pozbądź się stresującej Cię lub trapiącej Cię myśli i wypuść ją w przestrzeń jednocześnie obserwując, jak się oddala i znika. Narzędzie oczywiście do wykorzystania z dystansem i przymrużeniem oka, bo nie stanowi rozwiązania problemu, ale może się przydać na tu i teraz, aby uspokoić emocje, wyciszyć, skoncentrować na tu i teraz. Moi uczniowie lubią tę stronkę i nawet ci starsi niejednokrotnie dawali mi informację zwrotną, że to dziwne, ale im pomaga.

Relaks i wyciszenie online

To, że nasi uczniowie są przebodźcowani, jest faktem. Efekty tego widoczne są praktycznie na każdym kroku, także podczas lekcji. Dlatego warto pomyśleć o elementach wyciszających, uspokajających, relaksujących. Idealnie by było, gdybyśmy nie musieli wykorzystywać do tego narzędzi cyfrowych, ale póki jesteśmy w takiej sytuacji, w jakiej jesteśmy warto wykorzystywać je mądrze i w dobrym celu. Polecam kilka stron, dzięki którym możemy wyciszyć uczniów, spróbować uspokoić ich oddech, stresy oraz zbyt dużą energię.

Wirtualne okno na świat

A co by było, gdybyśmy mogli zajrzeć przez okno czyjegoś domu na drugim końcu naszego kontynentu? Strona WindowSwap nam taką możliwość. Dzięki niej możemy się znaleźć w losowo wybranym miejscu na świecie i wyjrzeć przez czyjeś okno podziwiając widoki. Rewelacyjnie można to wpasować w lekcję - jako punkt wyjścia do rozmowy, do dyskusji, do odpowiadania na pytania. U mnie sprawdziło się nawet w klasie początkującej na języku niemieckim. Angażuje i aktywizuje wszystkich uczniów. Warto wykorzystać ten potencjał.

Polecam także kilka aktywności stymulujących pracę mózgu, które proponowane są w filmiku - zobacz tutaj - i które można wykorzystać w każdym momencie podczas lekcji.

Mam nadzieję, że spośród tak różnorodnych aktywności wybierzecie coś dla siebie. Mam również nadzieję, że stanie się to dla Was inspiracją do własnych poszukiwań i tworzenia swoich wariacji zaproponowanych aktywności z korzyścią dla uczniów ale i dla siebie. Moment, w którym dostrzegamy zaangażowanie wszystkich uczniów i uaktywnienie się tych, którzy z reguły tego unikali, jest niesamowicie budujący i motywujący. Wierzę, że dobrze wykorzystacie te pomysły i propozycje.

Marta Florkiewicz-Borkowska
Trenerka edukacyjna, nauczycielka języka niemieckiego w Szkole Podstawowej im. Karola Miarki w Pielgrzymowicach. Autorka artykułów dotyczących wykorzystywania nowoczesnych technologii oraz zastosowania arteterapii w edukacji. Prelegentka na licznych konferencjach edukacyjnych, współorganizatorka całodniowej konferencji EduMocOnline, dyplomowana arteterapeutka. Propagatorka wykorzystywania gier planszowych, zabaw aktywizujących i metod kreatywnych w edukacji oraz łączenia offlinu z onlinem. Kreatorka nowoczesnych rozwiązań w edukacji. Koordynatorka wielu projektów. Działaczka społeczna. Nauczycielka Roku 2017. Laueratka tytułu Microsoft Innovative Educator Expert 2018-2019 i 2019-2020. Wpisana na listę 100 osób szczególnie zasłużonych w zakresie rozwijania kompetencji cyfrowych w Polsce 100 SPRUC 2019. Należy do społeczności Superbelfrzy RP.

# data[].attributes.attachment_link.title
Energizery, przerywniki, rozgrzewki podczas lekcji on-line - część 2.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nauczanie to proces ciągłego poszukiwania tego, co jest najlepsze dla Twoich uczniów i dla Ciebie jako nauczyciela. Jednocześnie nauczanie zdalne stawia nas przed nowymi wyzwaniami, którym musimy stawić czoła. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że lekcje są najbardziej efektywne, kiedy nasi uczniowie mają dość energii, aby włączyć się w działanie i są w stanie aktywnie angażować się w proces lekcji i wchodzić w interakcję z grupą.

# data[].attributes.attachment_link.description
Barometr zawodów - - prognozy zapotrzebowania na pracowników wśród małopolskich pracodawców.

# data[].attributes.body
1. Podczas nauki ważne jest miejsce uczenia się-  stały, spokojny kąt, gdzie niewiele rzeczy może Cię rozpraszać.
2.Pozycja uczenia się- okazuje się, że odpowiednio wysokie, nie za twarde, ale też nie za miękkie krzesło/fotel to naprawdę dobre rozwiązanie!
3. Rola snu- noc jest czasem, kiedy utrwalają się ślady pamięciowe, warto więc kłaść się spać w miarę o stałej porze i nie zarywać nocy!
4. Właściwe odżywianie się-  produkty zalecane dla dobrej kondycji naszego mózgu to: orzechy, kiełki pszenicy, banany, brzoskwinie, pomidory, pestki dyni, kakao, migdały.
5.Znaczenie wody- picie wody sprzyja podtrzymywaniu koncentracji uwagi! Zbyt mała ilość prowadzi do trudności w radzeniu sobie z bodźcami rozpraszającymi.
6. Ruch i dotlenienie- brak odpowiedniej ilości świeżego powietrza uniemożliwi podtrzymywanie właściwego poziomu czujności i uwagi podczas nauki.
7. Cisza lub sprzyjająca uczeniu się muzyka- efektywnej pracy sprzyja cisza, ale okazuje się także, że pozytywna rolę może odegrać muzyka klasyczna.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W ciągu ostatnich lat, także w Polsce, Pozytywna Dyscyplina rozwija się odpowiadając na potrzeby rodziców, nauczycieli i specjalistów, którzy na względzie mają pomaganie dziecku we wzrastaniu w poczuciu własnej wartości i przynależności do społeczności.

Pozytywną Dyscyplinę można praktykować od momentu urodzin przez dosłownie całe życie - nigdy nie jest za wcześnie ani za późno, by rozpocząć poznawanie i stosowanie Pozytywnej Dyscypliny. U jej podstaw są relacje oparte na wzajemnym szacunku, w których szanuje się zarówno dziecko jak i samego siebie.

Gdyby podejście to skupiało się tylko na potrzebach dziecka (zbytnia uprzejmość), a lekceważyło potrzeby dorosłych, nie można by mówić o wzajemnym szacunku. Takie podejście pozbawiałoby dzieci odwagi i uzależniało je od starszych. Taki dorosły pozwałby dziecku panować nad nim, robić to, na co tylko ma ochotę. To dziecko miałoby nad nim kontrolę, to ono by wychowywało. Dorosły byłby osobą nadopiekuńczą, która nie daję dziecku dobrych okazji, by uczyło się na jego przykładzie.

Gdyby podejście to skupiało się wyłącznie na potrzebach dorosłych (zbytnia stanowczość), również nie byłoby mowy o wzajemności i taki sposób postępowania wzbudzałby w dzieciach lęk, uległość czy bunt. Taki dorosły nadmiernie narzucałby własne zdanie dziecku, nie przyjmując od niego sprzeciwu. Zdanie dziecka nie miałoby dla niego żadnego znaczenia, nie byłby więc przykładem postawy proaktywnej. Dorosły byłby osobą, która doraźnie reaguję i która chce jak najszybciej znaleźć winnego i go ukarać.

Pozytywna Dyscyplina kładzie nacisk na równowagę pomiędzy stanowczością i uprzejmością oraz okazywanie szacunku zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Nie oznacza ani pobłażliwości, ani surowości, więc wnosi do relacji nadzieję i życzliwość oraz pomaga dzieciom zdobywać życiowe umiejętności. Dziecko jest dla dorosłego ważne, lecz nie można traktować go ze zbytnią uległością. Dorosły dba o jego rozwój, szanuję jego decyzje. Jednocześnie wie, że pewne granice muszą być określone, aby wzajemny szacunek między nim a dzieckiem był zachowany.

Tak, kluczem jest równowaga pomiędzy szacunkiem i uprzejmością a stanowczością i rozsądnym stawianiem granic. Znalezienie równowagi pomiędzy uprzejmością a stanowczością pozwala stworzyć więź z dziećmi, nauczyć je pożądanych umiejętności i cieszyć się czasem spędzanym razem.

Równowaga pomiędzy uprzejmością a stanowczością w zachowaniu dorosłego wpływa nie tylko na dziecko, ale również na niego samego. Obie strony mogą popełniać błędy, ponieważ jest to coś naturalnego. One pozwalają kształcić swoją osobowość. Jeśli zatem dorosły zdaje sobie z tego sprawę i nie karci dziecka za niedoskonałość, to tym samym daje mu szansę na swobodne zaczynanie od początku. A od tego właśnie zaczyna się budowanie dobrej relacji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pozytywna Dyscyplina - o co chodzi z tą jednoczesną uprzejmością i stanowczością? - Emocje Dziecka

# data[].attributes.attachment_link.description
W ciągu ostatnich lat, także w Polsce, Pozytywna Dyscyplina rozwija się odpowiadając na potrzeby rodziców, nauczycieli i specjalistów, którzy na względzie mają pomaganie dziecku we wzrastaniu w poczuciu własnej wartości i przynależności do społeczności. Pozytywną Dyscyplinę można praktykować od momentu urodzin przez dosłownie całe życie - nigdy nie jest za wcześnie ani za późno, by [...]

# data[].attributes.headline
CO ZROBIĆ KIEDY DZIECKO POWIE "BOJĘ SIĘ"

# data[].attributes.subject
CO ZROBIĆ KIEDY DZIECKO POWIE "BOJĘ SIĘ"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Psychiatrzy i psycholodzy a w ślad za nimi media alarmują opinię publiczną fatalnym stanem polskiej dziecięcej psychiatrii. Stan ten rzeczywiście jest fatalny i powinien być jak najszybciej poprawiony, aby ratować dzieci, które już na depresję zapadły.
Niestety wiedza o tym, że nawet najlepiej zorganizowana i szeroko dostępna psychiatria dziecięca epidemii depresji i samobójstw wśród polskich dzieci i nastolatków nie powstrzyma, w świadomości społecznej prawie nie istnieje. A nie powstrzyma bo, depresja jako taka - a szczególnie ta dziecięca - ma najczęściej charakter psychogenny, czyli spowodowana jest realnymi przyczynami zewnętrznymi, których suma przeciąża zdolności adaptacyjne psychiki dziecka. W takim wypadku interwencję psychiatryczną porównać można do podawania tlenu ludziom, którzy nie są w stanie wystarczająco dotlenić mózgu, bo na co dzień oddychają powietrzem zatrutym smogiem. Podawanie tlenu niewątpliwie uratuje im życie - ale niestety tylko na krótką metę, bo gdy wyjdą ze szpitala i tak nadal będą oddychać smogiem. Więc aby trwale rozwiązać problem trzeba przede wszystkim zająć się redukcją smogu. Podobnie jest z depresją wśród dzieci i młodzieży, więc czas najwyższy zacząć się zajmować usuwaniem istotnych przyczyn tego dramatycznego zjawiska a nie jedynie troską o jakość leczenia jego skutków.

Poniżej kilka moich refleksji na ten temat podanych w możliwie zwięzłej formie.

Oczywiście depresja u dzieci i nastolatków nie bierze się z jakiejś jednej, izolowanej przyczyny. Doliczyłem się 10-ciu - moim zdaniem najistotniejszych - przyczyn tego dramatycznego zjawiska:

1. Opresyjny i anachroniczny system szkolny

Dzieci i nastolatki zdają sobie sprawę, a w najgorszym razie przeczuwają, że szkoła jako instytucja, (uwaga: mowa przede wszystkim o szkołach państwowych) filozoficznie, organizacyjnie a także treściowo utknęła gdzieś w 19 wieku lub w początkach 20-tego i żyje własnym odrealnionym niby-życiem na dalekich peryferiach współczesnej wiedzy o świecie, współczesnej technologii, nowoczesnego myślenia, współczesnych sporów światopoglądowych, historycznych i filozoficznych. Krótko mówiąc szkoła pełni obecnie rolę skansenu czy muzeum fragmentów historii myśli ludzkiej, które trzeba bezmyślnie wkuć na pamięć.

Co gorsza, fragmenty te są skwapliwie dobierane przez aktualnie rządzących polityków zainteresowanych przede wszystkim wychowaniem młodych w duchu wyznawanej przez nich ideologii czy doktryny - czyli w istocie zainteresowanych indoktrynacją młodych na modłę przyszłego elektoratu. W sumie, z punktu widzenia przygotowania do życia we współczesnym rozpędzonym i złożonym świecie, wymagającym ogromnej elastyczności, kreatywności, szybkości myślenia oraz zdolności do angażowania wiedzy w konkretne, praktyczne przedsięwzięcia, szkoła jest z perspektywy nastolatka pożałowania godną stratą czasu i energii, a jej przydatność często ogranicza się do roli kosztownej przechowalni dzieci tych rodziców, którzy w pocie czoła pracują na rzecz wzrostu PKB. W tej sytuacji Internet jest dla młodych jedynym ratunkiem i oknem na realny świat.

2. Deficyt otwartego, szczerego i wolnego od presji kontaktu z przepracowanymi i przemęczonymi lub/i uzależnionymi od czegoś rodzicami.

3. Deficyt bezpośrednich, przyjacielskich, kooperacyjnych, wolnych od presji, współzawodnictwa, lansu i ryzyka hejtu, kontaktów z rówieśnikami.

4. Deficyt ruchu w czasie pobytu w szkole w połączeniu z silnym stresem szkolnym i złą jakością powietrza w klasach. Czyli za mało okazji do odreagowania napięcia stresowego ruchem (zakaz biegania a nawet szybkiego chodzenia na przerwach, zakaz wychodzenia z budynku). Za mało lekcji WF.

5. Deficyt energii życiowej spowodowany nadmiarem zadań i pracy, brakiem czasu wolnego, złym powietrzem, złą dietą, bezruchem w czasie wolnym, zbyt późnym chodzeniem spać itd.

6. Deficyt rekreacyjnego kontaktu z przyrodą.

7. Chciwość, hipokryzja, agresja i bezradność dorosłych. Deficyt autorytetów, światłych przywódców i pozytywnych wzorców osobowych. W sumie: utrata zaufania i wiary w dorosłych.

8. Rozczarowanie pieniądzem i konsumpcją jako źródłem sensu i treści życia.

9. Kumulacja poczucia zagrożenia spowodowanego - zafałszowanym przez popularne media i część polityków - obrazem świata jako teatru terroru, morderstw, gwałtów, przemocy, perwersji, wojen i katastrof , plus realna groźba katastrofy klimatycznej.

10. Brak zachęcającego, optymistycznego wyobrażenia przyszłości i wzorca dorosłości.

Tak więc współczesne dzieci i nastolatki mają zapewne więcej powodów do smutku i niepokoju niż poprzednie pokolenia nastolatków żyjące na tej planecie - i stąd ich wycofanie, ucieczki w świat wirtualny, agresja i w końcu depresja i samobójstwo. Popatrzmy prawdzie w oczy. Młodzi zachowują się adekwatnie do sytuacji w jakiej żyją. Z punktu widzenia młodych dorośli zarówno w skali lokalnej jak i w skali świata zachowują się jak patologiczna, niewydolna, uzależniona rodzina. A w takiej rodzinie nie chce się żyć. Można się albo zbuntować i udać się na asocjalny margines albo zapaść się w depresję lub niebyt. Na dłuższą metę przychodnie, szpitale i psychotropy nic na to nie pomogą. Pomóc może tylko radykalna zmienia sytuacji życiowej dzieci i oczywiście zmiana zachowania i postaw dorosłych.

To wprawdzie długi proces, ale trzeba go świadomie i odpowiedzialnie rozpocząć. Pod ręką mamy dobry przykład takiego myślenie i działania. Jest nim Finlandia.

Co w międzyczasie - na cito - warto i trzeba robić? Jak pomóc? Jak zapobiegać depresji u dzieci?

Przede wszystkim smutkowi i rozpaczy młodych nie wolno się dziwić, a tym bardziej ironizować czy wyśmiewać - na zasadzie: O co ty się martwisz? O co ci chodzi? Przecież nie jest tak źle. W głowie Ci się chyba przewróciło itd.

W zamian trzeba z dziećmi zacząć szczerze, rzetelnie i spokojnie rozmawiać: o szkole, o domu, o życiu, o świecie w tym także o groźnych zjawiskach klimatycznych i cywilizacyjnych. Pytać i słuchać. Wykazywać zrozumienie dla sytuacji i wrażliwości dzieci, pamiętając, że dzieci są szczególnie czułymi uczestnikami i obserwatorami życia, które przyszło im żyć. Dlatego dzieci mocniej niż dorośli reagują na sytuacje, które im szkodzą, przeciążają je i z którymi się nie zgadzają bo kłócą się z ich instynktem dobra, współodczuwania i przyzwoitości.

Rozmawiając szczerze i poważnie z dziećmi, zyskujemy zarazem okazję by przyjrzeć się własnemu życiu, własnym potrzebom, uczuciom i frustracjom. Może to być też dla dorosłych trudna okoliczność ujawniająca ich własny smutek, zwątpienie i bezradność. W końcu zasięg depresji wśród dorosłych jest analogiczny do tego wśród dzieci i nastolatków - około 20-30 procent.

Jako rodzice i opiekunowie nie bójmy się przyznawać przed dziećmi do tego, że nam dorosłym też bywa ciężko i smutno.

Dzięki temu złapiemy lepszy kontakt z naszym dzieckiem a dziecko przestanie się czuć nieadekwatnym, samotnym kłopotem. Rodzic rozpędzony na swojej drodze do stereotypowego sukcesu, zawsze zajęty, napięty i zmęczony, nie będzie w stanie złapać kontaktu ze smutnym dzieckiem. Mało tego: smutne dziecko będzie go wkurzać jako jeszcze jedna, nieoczekiwana przeszkoda na jego i tak bardzo wymagającej życiowej ścieżce. Wtedy łatwo możemy jeszcze bardziej oddalić się od naszego dziecka wygłaszając do niego nieszczere motywacyjne mowy i usiłując zarazić go naszym maniakalnym, udawanym optymizmem.

Warto się przy tym poważnie pochylić nad pytaniem: Czy nasze dziecko nie jest po prostu smutne - i nie nazywać pochopnie jego stanu depresją.

Smutek z reguły ma jakieś wyraźne uzasadnienie, jest z czymś związany, z jakąś konkretną sytuacją, konkretnym wątkiem życia młodego człowieka. O smutku da się rozmawiać. Bo nie rozlewa jak depresja szeroko i bezrefleksyjnie na wszystkie aspekty i wymiary życia, sprawiając, że wszystko ma jednolity czarny kolor, wygląda tak samo tragicznie i nie ma żadnego sensu.

Rozmowa o przyczynach, uczuciach, myślach, planach czy marzeniach - z punktu widzenia osoby cierpiącej na depresję - też nie ma najmniejszego sensu.

Także dlatego, że jest ona przekonana, iż nikt nie będzie w stanie jej zrozumieć. To co możemy i powinniśmy wtedy zrobić to odciążyć dziecko z nadmiaru pracy i stresu: przenieść do innej szkoły lub do edukacji domowej, dać mu wolne, pozwolić zawalić klasę itp. (cóż znaczy zawalenia klasy w perspektywie ryzyka utraty życia)

Prawdziwej, klinicznej depresji towarzyszą też inne objawy

Są to: zaburzenia łaknienia, czyli albo utrata apetytu i głodowanie, albo obsesyjne objadanie się, a także: upijanie się i narkotyzowanie, wycofywanie się z kontaktu z innymi ludźmi, małomówność ale też nieadekwatne reagowanie zniecierpliwieniem lub agresją na wszystko co odbiega od rutyny i wymaga dodatkowego wysiłku, silne zaburzenia snu , szczególnie budzenie się między 3 a 5 nad ranem, ale także spanie ponad miarę przy pomocy środków nasennych czy odurzających, w końcu także zaniedbywanie codziennej higieny i dbałości o wygląd. Objawem depresyjnym na ogół jest samo-okaleczanie się, szczególnie, gdy służy temu by osoba cierpiąca mogła poczuć, swoje ciało i ból psychiczny zastąpić bólem fizycznym. Ale samo-okaleczanie się może też być aktem czystej autoagresji lub sposobem zwrócenia uwagi otoczenia i cichym krzykiem o pomoc i ratunek. Powyższe objawy świadczą o zaawansowanej depresji i powinny rodziców i opiekunów zaalarmować na tyle by bez zwłoki szukali pomocy psychiatrycznej.

Depresja - jeśli nie jest spowodowana nagłym, traumatycznym wydarzeniem - rozwija się na ogół pomału.

By nie dopuścić do jej klinicznej/chorobliwej fazy warto zawczasu spróbować psychoterapii. Terapeuci działają wtedy zgodnie z zasadą, którą nazywam: Albo ekspresja, albo depresja. czyli pierwszym kierunkiem zainteresowania i badania życia pacjenta jest próba diagnozy, jakie jego ważne potrzeby lub jakie ważne uczucia zostały zablokowane lub zostały wyparte ze świadomości, więc nie znajdują swojej ekspresji. Jeśli się już namierzy te potrzeby i uczucia, których ekspresja została zablokowana, wtedy można zacząć pomagać pacjentowi w odblokowaniu tych potrzeb i uczuć i nadaniu im właściwej ekspresji, a potem szukać pierwotnych przyczyn, które spowodowały blokadę.

Możliwość pomocy w tej sprawie ze strony rodziców jest bardzo ograniczona. Po pierwsze rodzice często blokują te same potrzeby i uczucia co ich dzieci więc najpierw musieliby przepracować swoje ograniczenia w tym zakresie. Po drugie zablokowanie przez dziecko ekspresji ważnych potrzeb i uczuć często wiąże się z nieświadomymi działaniami lub zaniechaniami rodziców więc dziecko nie będzie w stanie z rodzicem o tym swobodnie rozmawiać. Widać z tego, że skuteczna pomoc dziecku w wielu wypadkach polegać musi na przepracowaniu przez rodziców swoich problemów i zdaniu sobie sprawy w jaki sposób mogły się one przyczynić do depresyjnej reakcji dziecka. Odwagi. Tu można tylko zyskać.

Poza tym szukanie głęboko ukrytych przyczyn zablokowania wymaga umiejętnego posługiwania się odpowiednimi narzędziami z obszaru profesjonalnej psychoterapii. Więc lepiej się za to amatorsko nie zabierać.

Ale pamiętajmy, że dobrą formą niespecyficznego odreagowania jest ruch

Ruch z jednej strony produkuje dużo endorfin a nawet dopaminy towarzyszącej postępom w zdobywaniu nowych kompetencji ruchowych (oba neurohormony dają poczucie głębokiego odprężenia) a z drugiej strony wspólne uprawianie jakiegoś ruchu (nie musi to być ruch sportowy, może to być np. taniec, gra na bębnach, slow joging, długi i szybki spacer) dostarczyć może okazji do bezstresowych kontaktów z innymi ludźmi.

Trzeba też zadbać o to, żeby w pożywieniu młodego człowieka znalazło się wszystko to, czego potrzebuje

Nie żałować pieniędzy ani na zdrowe produkty jak i na profesjonalną ewaluację potrzeb pokarmowych dziecka.

Nie zaniedbać sprawdzenia ogólnego stanu zdrowia dziecka, aby wykluczyć organiczne przyczyny spadku energii, nastroju i chęci do życia.

Szczególnie warto zrobić testy hormonalne (np. zaburzenia wydzielania tarczycy) a także zbadać zaburzenia flory bakteryjnej w jelitach oraz testy na boreliozę oraz na inne schorzenia i infekcje, które dają tzw. odczyn depresyjny.

# data[].attributes.attachment_link.title
10 przyczyn depresji dzieci i młodzieży według W. Eichelbergera, jak zapobiec depresji - MiastoDzieci.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Psychiatrzy i psycholodzy a w ślad za nimi media alarmują opinię publiczną fatalnym stanem polskiej dziecięcej psychiatrii. Stan ten rzeczywiście jest fatalny i powinien być jak najszybciej poprawiony, aby ratować dzieci, które już na depresję zapadły.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Psychiatrzy i psycholodzy a w ślad za nimi media alarmują opinię publiczną fatalnym stanem polskiej dziecięcej psychiatrii. Stan ten rzeczywiście jest fatalny i powinien być jak najszybciej poprawiony, aby ratować dzieci, które już na depresję zapadły.
Niestety wiedza o tym, że nawet najlepiej zorganizowana i szeroko dostępna psychiatria dziecięca epidemii depresji i samobójstw wśród polskich dzieci i nastolatków nie powstrzyma, w świadomości społecznej prawie nie istnieje. A nie powstrzyma bo, depresja jako taka - a szczególnie ta dziecięca - ma najczęściej charakter psychogenny, czyli spowodowana jest realnymi przyczynami zewnętrznymi, których suma przeciąża zdolności adaptacyjne psychiki dziecka. W takim wypadku interwencję psychiatryczną porównać można do podawania tlenu ludziom, którzy nie są w stanie wystarczająco dotlenić mózgu, bo na co dzień oddychają powietrzem zatrutym smogiem. Podawanie tlenu niewątpliwie uratuje im życie - ale niestety tylko na krótką metę, bo gdy wyjdą ze szpitala i tak nadal będą oddychać smogiem. Więc aby trwale rozwiązać problem trzeba przede wszystkim zająć się redukcją smogu. Podobnie jest z depresją wśród dzieci i młodzieży, więc czas najwyższy zacząć się zajmować usuwaniem istotnych przyczyn tego dramatycznego zjawiska a nie jedynie troską o jakość leczenia jego skutków.

Poniżej kilka moich refleksji na ten temat podanych w możliwie zwięzłej formie.

Oczywiście depresja u dzieci i nastolatków nie bierze się z jakiejś jednej, izolowanej przyczyny. Doliczyłem się 10-ciu - moim zdaniem najistotniejszych - przyczyn tego dramatycznego zjawiska:

1. Opresyjny i anachroniczny system szkolny

Dzieci i nastolatki zdają sobie sprawę, a w najgorszym razie przeczuwają, że szkoła jako instytucja, (uwaga: mowa przede wszystkim o szkołach państwowych) filozoficznie, organizacyjnie a także treściowo utknęła gdzieś w 19 wieku lub w początkach 20-tego i żyje własnym odrealnionym niby-życiem na dalekich peryferiach współczesnej wiedzy o świecie, współczesnej technologii, nowoczesnego myślenia, współczesnych sporów światopoglądowych, historycznych i filozoficznych. Krótko mówiąc szkoła pełni obecnie rolę skansenu czy muzeum fragmentów historii myśli ludzkiej, które trzeba bezmyślnie wkuć na pamięć.

Co gorsza, fragmenty te są skwapliwie dobierane przez aktualnie rządzących polityków zainteresowanych przede wszystkim wychowaniem młodych w duchu wyznawanej przez nich ideologii czy doktryny - czyli w istocie zainteresowanych indoktrynacją młodych na modłę przyszłego elektoratu. W sumie, z punktu widzenia przygotowania do życia we współczesnym rozpędzonym i złożonym świecie, wymagającym ogromnej elastyczności, kreatywności, szybkości myślenia oraz zdolności do angażowania wiedzy w konkretne, praktyczne przedsięwzięcia, szkoła jest z perspektywy nastolatka pożałowania godną stratą czasu i energii, a jej przydatność często ogranicza się do roli kosztownej przechowalni dzieci tych rodziców, którzy w pocie czoła pracują na rzecz wzrostu PKB. W tej sytuacji Internet jest dla młodych jedynym ratunkiem i oknem na realny świat.

2. Deficyt otwartego, szczerego i wolnego od presji kontaktu z przepracowanymi i przemęczonymi lub/i uzależnionymi od czegoś rodzicami.

3. Deficyt bezpośrednich, przyjacielskich, kooperacyjnych, wolnych od presji, współzawodnictwa, lansu i ryzyka hejtu, kontaktów z rówieśnikami.

4. Deficyt ruchu w czasie pobytu w szkole w połączeniu z silnym stresem szkolnym i złą jakością powietrza w klasach. Czyli za mało okazji do odreagowania napięcia stresowego ruchem (zakaz biegania a nawet szybkiego chodzenia na przerwach, zakaz wychodzenia z budynku). Za mało lekcji WF.

5. Deficyt energii życiowej spowodowany nadmiarem zadań i pracy, brakiem czasu wolnego, złym powietrzem, złą dietą, bezruchem w czasie wolnym, zbyt późnym chodzeniem spać itd.

6. Deficyt rekreacyjnego kontaktu z przyrodą.

7. Chciwość, hipokryzja, agresja i bezradność dorosłych. Deficyt autorytetów, światłych przywódców i pozytywnych wzorców osobowych. W sumie: utrata zaufania i wiary w dorosłych.

8. Rozczarowanie pieniądzem i konsumpcją jako źródłem sensu i treści życia.

9. Kumulacja poczucia zagrożenia spowodowanego - zafałszowanym przez popularne media i część polityków - obrazem świata jako teatru terroru, morderstw, gwałtów, przemocy, perwersji, wojen i katastrof , plus realna groźba katastrofy klimatycznej.

10. Brak zachęcającego, optymistycznego wyobrażenia przyszłości i wzorca dorosłości.

Tak więc współczesne dzieci i nastolatki mają zapewne więcej powodów do smutku i niepokoju niż poprzednie pokolenia nastolatków żyjące na tej planecie - i stąd ich wycofanie, ucieczki w świat wirtualny, agresja i w końcu depresja i samobójstwo. Popatrzmy prawdzie w oczy. Młodzi zachowują się adekwatnie do sytuacji w jakiej żyją. Z punktu widzenia młodych dorośli zarówno w skali lokalnej jak i w skali świata zachowują się jak patologiczna, niewydolna, uzależniona rodzina. A w takiej rodzinie nie chce się żyć. Można się albo zbuntować i udać się na asocjalny margines albo zapaść się w depresję lub niebyt. Na dłuższą metę przychodnie, szpitale i psychotropy nic na to nie pomogą. Pomóc może tylko radykalna zmienia sytuacji życiowej dzieci i oczywiście zmiana zachowania i postaw dorosłych.

To wprawdzie długi proces, ale trzeba go świadomie i odpowiedzialnie rozpocząć. Pod ręką mamy dobry przykład takiego myślenie i działania. Jest nim Finlandia.

Co w międzyczasie - na cito - warto i trzeba robić? Jak pomóc? Jak zapobiegać depresji u dzieci?

Przede wszystkim smutkowi i rozpaczy młodych nie wolno się dziwić, a tym bardziej ironizować czy wyśmiewać - na zasadzie: O co ty się martwisz? O co ci chodzi? Przecież nie jest tak źle. W głowie Ci się chyba przewróciło itd.

W zamian trzeba z dziećmi zacząć szczerze, rzetelnie i spokojnie rozmawiać: o szkole, o domu, o życiu, o świecie w tym także o groźnych zjawiskach klimatycznych i cywilizacyjnych. Pytać i słuchać. Wykazywać zrozumienie dla sytuacji i wrażliwości dzieci, pamiętając, że dzieci są szczególnie czułymi uczestnikami i obserwatorami życia, które przyszło im żyć. Dlatego dzieci mocniej niż dorośli reagują na sytuacje, które im szkodzą, przeciążają je i z którymi się nie zgadzają bo kłócą się z ich instynktem dobra, współodczuwania i przyzwoitości.

Rozmawiając szczerze i poważnie z dziećmi, zyskujemy zarazem okazję by przyjrzeć się własnemu życiu, własnym potrzebom, uczuciom i frustracjom. Może to być też dla dorosłych trudna okoliczność ujawniająca ich własny smutek, zwątpienie i bezradność. W końcu zasięg depresji wśród dorosłych jest analogiczny do tego wśród dzieci i nastolatków - około 20-30 procent.

Jako rodzice i opiekunowie nie bójmy się przyznawać przed dziećmi do tego, że nam dorosłym też bywa ciężko i smutno.

Dzięki temu złapiemy lepszy kontakt z naszym dzieckiem a dziecko przestanie się czuć nieadekwatnym, samotnym kłopotem. Rodzic rozpędzony na swojej drodze do stereotypowego sukcesu, zawsze zajęty, napięty i zmęczony, nie będzie w stanie złapać kontaktu ze smutnym dzieckiem. Mało tego: smutne dziecko będzie go wkurzać jako jeszcze jedna, nieoczekiwana przeszkoda na jego i tak bardzo wymagającej życiowej ścieżce. Wtedy łatwo możemy jeszcze bardziej oddalić się od naszego dziecka wygłaszając do niego nieszczere motywacyjne mowy i usiłując zarazić go naszym maniakalnym, udawanym optymizmem.

Warto się przy tym poważnie pochylić nad pytaniem: Czy nasze dziecko nie jest po prostu smutne - i nie nazywać pochopnie jego stanu depresją.

Smutek z reguły ma jakieś wyraźne uzasadnienie, jest z czymś związany, z jakąś konkretną sytuacją, konkretnym wątkiem życia młodego człowieka. O smutku da się rozmawiać. Bo nie rozlewa jak depresja szeroko i bezrefleksyjnie na wszystkie aspekty i wymiary życia, sprawiając, że wszystko ma jednolity czarny kolor, wygląda tak samo tragicznie i nie ma żadnego sensu.

Rozmowa o przyczynach, uczuciach, myślach, planach czy marzeniach - z punktu widzenia osoby cierpiącej na depresję - też nie ma najmniejszego sensu.

Także dlatego, że jest ona przekonana, iż nikt nie będzie w stanie jej zrozumieć. To co możemy i powinniśmy wtedy zrobić to odciążyć dziecko z nadmiaru pracy i stresu: przenieść do innej szkoły lub do edukacji domowej, dać mu wolne, pozwolić zawalić klasę itp. (cóż znaczy zawalenia klasy w perspektywie ryzyka utraty życia)

Prawdziwej, klinicznej depresji towarzyszą też inne objawy

Są to: zaburzenia łaknienia, czyli albo utrata apetytu i głodowanie, albo obsesyjne objadanie się, a także: upijanie się i narkotyzowanie, wycofywanie się z kontaktu z innymi ludźmi, małomówność ale też nieadekwatne reagowanie zniecierpliwieniem lub agresją na wszystko co odbiega od rutyny i wymaga dodatkowego wysiłku, silne zaburzenia snu , szczególnie budzenie się między 3 a 5 nad ranem, ale także spanie ponad miarę przy pomocy środków nasennych czy odurzających, w końcu także zaniedbywanie codziennej higieny i dbałości o wygląd. Objawem depresyjnym na ogół jest samo-okaleczanie się, szczególnie, gdy służy temu by osoba cierpiąca mogła poczuć, swoje ciało i ból psychiczny zastąpić bólem fizycznym. Ale samo-okaleczanie się może też być aktem czystej autoagresji lub sposobem zwrócenia uwagi otoczenia i cichym krzykiem o pomoc i ratunek. Powyższe objawy świadczą o zaawansowanej depresji i powinny rodziców i opiekunów zaalarmować na tyle by bez zwłoki szukali pomocy psychiatrycznej.

Depresja - jeśli nie jest spowodowana nagłym, traumatycznym wydarzeniem - rozwija się na ogół pomału.

By nie dopuścić do jej klinicznej/chorobliwej fazy warto zawczasu spróbować psychoterapii. Terapeuci działają wtedy zgodnie z zasadą, którą nazywam: Albo ekspresja, albo depresja. czyli pierwszym kierunkiem zainteresowania i badania życia pacjenta jest próba diagnozy, jakie jego ważne potrzeby lub jakie ważne uczucia zostały zablokowane lub zostały wyparte ze świadomości, więc nie znajdują swojej ekspresji. Jeśli się już namierzy te potrzeby i uczucia, których ekspresja została zablokowana, wtedy można zacząć pomagać pacjentowi w odblokowaniu tych potrzeb i uczuć i nadaniu im właściwej ekspresji, a potem szukać pierwotnych przyczyn, które spowodowały blokadę.

Możliwość pomocy w tej sprawie ze strony rodziców jest bardzo ograniczona. Po pierwsze rodzice często blokują te same potrzeby i uczucia co ich dzieci więc najpierw musieliby przepracować swoje ograniczenia w tym zakresie. Po drugie zablokowanie przez dziecko ekspresji ważnych potrzeb i uczuć często wiąże się z nieświadomymi działaniami lub zaniechaniami rodziców więc dziecko nie będzie w stanie z rodzicem o tym swobodnie rozmawiać. Widać z tego, że skuteczna pomoc dziecku w wielu wypadkach polegać musi na przepracowaniu przez rodziców swoich problemów i zdaniu sobie sprawy w jaki sposób mogły się one przyczynić do depresyjnej reakcji dziecka. Odwagi. Tu można tylko zyskać.

Poza tym szukanie głęboko ukrytych przyczyn zablokowania wymaga umiejętnego posługiwania się odpowiednimi narzędziami z obszaru profesjonalnej psychoterapii. Więc lepiej się za to amatorsko nie zabierać.

Ale pamiętajmy, że dobrą formą niespecyficznego odreagowania jest ruch

Ruch z jednej strony produkuje dużo endorfin a nawet dopaminy towarzyszącej postępom w zdobywaniu nowych kompetencji ruchowych (oba neurohormony dają poczucie głębokiego odprężenia) a z drugiej strony wspólne uprawianie jakiegoś ruchu (nie musi to być ruch sportowy, może to być np. taniec, gra na bębnach, slow joging, długi i szybki spacer) dostarczyć może okazji do bezstresowych kontaktów z innymi ludźmi.

Trzeba też zadbać o to, żeby w pożywieniu młodego człowieka znalazło się wszystko to, czego potrzebuje

Nie żałować pieniędzy ani na zdrowe produkty jak i na profesjonalną ewaluację potrzeb pokarmowych dziecka.

Nie zaniedbać sprawdzenia ogólnego stanu zdrowia dziecka, aby wykluczyć organiczne przyczyny spadku energii, nastroju i chęci do życia.

Szczególnie warto zrobić testy hormonalne (np. zaburzenia wydzielania tarczycy) a także zbadać zaburzenia flory bakteryjnej w jelitach oraz testy na boreliozę oraz na inne schorzenia i infekcje, które dają tzw. odczyn depresyjny.

# data[].attributes.attachment_link.title
10 przyczyn depresji dzieci i młodzieży według W. Eichelbergera, jak zapobiec depresji - MiastoDzieci.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Psychiatrzy i psycholodzy a w ślad za nimi media alarmują opinię publiczną fatalnym stanem polskiej dziecięcej psychiatrii. Stan ten rzeczywiście jest fatalny i powinien być jak najszybciej poprawiony, aby ratować dzieci, które już na depresję zapadły.

# data[].attributes.headline
Depresja - nie zawsze musi objawiać się smutkiem. Jakie są jej objawy? - film

# data[].attributes.subject
Depresja - nie zawsze musi objawiać się smutkiem. Jakie są jej objawy? - film

# data[].attributes.headline
Depresja - nie zawsze musi objawiać się smutkiem. Jakie są jej objawy? - film

# data[].attributes.subject
Depresja - nie zawsze musi objawiać się smutkiem. Jakie są jej objawy? - film

# data[].attributes.attachment_link.title
Ćwiczymy czytanie PSEUDOWYRAZÓW (zajęcia w wirtualnej rzeczywistości) 🤩 #4

# data[].attributes.headline
Jak radzę sobie z dysleksją? - rady dla uczniów

# data[].attributes.subject
Jak radzę sobie z dysleksją? - rady dla uczniów

# data[].attributes.attachment_link.title
JAK RADZĘ SOBIE Z DYSLEKSJĄ? - rady uczniów 👏

# data[].attributes.headline
Jak budować poczucie wartości u dziecka ?

# data[].attributes.subject
Jak budować poczucie wartości u dziecka ?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak motywować dziecko do nauki - 6 skutecznych sposobów

# data[].attributes.headline
Pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli

# data[].attributes.subject
Pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
800 100 100 to bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy psychologicznej dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności takie jak: agresja i przemoc w szkole, cybeprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, depresja i obniżony nastrój, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania. Ponadto terapeuci i prawnicy Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę udzielają konsultacji w zakresie podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia przestępstw wobec dzieci, w szczególności wykorzystywania seksualnego, oraz pomocy psychologicznej dla dzieci doświadczonych przemocą i wykorzystywaniem seksualnym i uczestniczących w charakterze świadków i pokrzywdzonych w procedurach prawnych.

Aktualności

Szanowni Państwo,

Zachęcamy do zapoznania się z grafikiem pracy specjalistów Telefonu 800 100 100 na najbliższe dni: 6.04-30.04.2020
Od poniedziałku do piątku będziemy odbierać od Państwa telefony w godzinach 12:00-17:00.

Zapraszamy do kontaktu!

Szanowni Państwo,

Zachęcamy do zapoznania się z grafikiem pracy specjalistów Telefonu 800 100 100 na najbliższy tydzień - 30.03.-3.04.
We wtorek, środę i czwartek będziemy odbierać od Państwa telefony w godzinach 12:00-17:00.

Zapraszamy do kontaktu!

Szanowni Państwo,

Informujemy, że w dniach 23.03-27.03.2020 kontaktując się z nami telefonicznie będą mogli Państwo skonsultować się z psychologami (od poniedziałku do czwartku od 12:00 do 15:00 i w piątek od 12:00 do 13:00) oraz z prawnikiem (w piątek od 13 do 15). Terapeuci nie będą w tym tygodniu dyżurować w telefonie.

Przepraszamy za niedogodności i zachęcamy do kontaktu z dostępnymi specjalistami.

Szanowni Państwo,

informujemy, że od 13.03.2020 do 27.03.2020 nie będziemy prowadzić telefonicznych dyżurów prawnych. W dalszym ciągu mogą Państwo skonsultować się z prawnikiem, wysyłając wiadomość na adres opiekun@fdds.pl

Dyżury pozostałych specjalistów - psychologów oraz terapeutów będą odbywać się bez zmian.

więcej

Facebook

# data[].attributes.attachment_link.title
800 100 100 - Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
800 100 100 to bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy psychologicznej dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności takie jak: agresja i przemoc w szkole, cybeprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, depresja i obniżony nastrój, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania.

# data[].attributes.headline
Pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli

# data[].attributes.subject
Pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
800 100 100 to bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy psychologicznej dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności takie jak: agresja i przemoc w szkole, cybeprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, depresja i obniżony nastrój, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania. Ponadto terapeuci i prawnicy Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę udzielają konsultacji w zakresie podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia przestępstw wobec dzieci, w szczególności wykorzystywania seksualnego, oraz pomocy psychologicznej dla dzieci doświadczonych przemocą i wykorzystywaniem seksualnym i uczestniczących w charakterze świadków i pokrzywdzonych w procedurach prawnych.

Aktualności

Szanowni Państwo,

Zachęcamy do zapoznania się z grafikiem pracy specjalistów Telefonu 800 100 100 na najbliższe dni: 6.04-30.04.2020
Od poniedziałku do piątku będziemy odbierać od Państwa telefony w godzinach 12:00-17:00.

Zapraszamy do kontaktu!

Szanowni Państwo,

Zachęcamy do zapoznania się z grafikiem pracy specjalistów Telefonu 800 100 100 na najbliższy tydzień - 30.03.-3.04.
We wtorek, środę i czwartek będziemy odbierać od Państwa telefony w godzinach 12:00-17:00.

Zapraszamy do kontaktu!

Szanowni Państwo,

Informujemy, że w dniach 23.03-27.03.2020 kontaktując się z nami telefonicznie będą mogli Państwo skonsultować się z psychologami (od poniedziałku do czwartku od 12:00 do 15:00 i w piątek od 12:00 do 13:00) oraz z prawnikiem (w piątek od 13 do 15). Terapeuci nie będą w tym tygodniu dyżurować w telefonie.

Przepraszamy za niedogodności i zachęcamy do kontaktu z dostępnymi specjalistami.

Szanowni Państwo,

informujemy, że od 13.03.2020 do 27.03.2020 nie będziemy prowadzić telefonicznych dyżurów prawnych. W dalszym ciągu mogą Państwo skonsultować się z prawnikiem, wysyłając wiadomość na adres opiekun@fdds.pl

Dyżury pozostałych specjalistów - psychologów oraz terapeutów będą odbywać się bez zmian.

więcej

Facebook

# data[].attributes.attachment_link.title
800 100 100 - Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
800 100 100 to bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy psychologicznej dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności takie jak: agresja i przemoc w szkole, cybeprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, depresja i obniżony nastrój, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania.

# data[].attributes.headline
Twój nastolatek  i długie godziny w sieci

# data[].attributes.subject
Twój nastolatek  i długie godziny w sieci

# data[].attributes.attachment_link.title
Twój nastolatek i długie godziny w sieci - Nie zagub dziecka w sieci - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Coraz więcej młodych ludzi coraz więcej czasu spędza w internecie. Potwierdzi to każdy rodzic. Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego tak jest?

# data[].attributes.headline
Kreskówka: " Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.subject
Kreskówka: " Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.headline
Kreskówka: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.subject
Kreskówka: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.headline
Kreskówka: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.subject
Kreskówka: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.headline
Kreskówki: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.subject
Kreskówki: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek  5. "Nie wstydź się uczyć nowinek technologicznych od swojego dziecka".

# data[].attributes.attachment_link.description
Wzajemne uczenie się nowinek technologicznych. Misją oraz celem Saferinternet Polska jest zachęcanie obywateli do używania Internetu oraz innych nowoczesnych technologii informatycznych i komunikacyjnych, w sposób całkowicie bezpieczny oraz efektywny.

# data[].attributes.headline
Kreskówka: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.subject
Kreskówka: "Zostań znajomym swojego dziecka"

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek  2. "Właściwie zabezpiecz swój komputer".

# data[].attributes.attachment_link.description
Programy kontroli rodzicielskiej. Misją oraz celem Saferinternet Polska jest zachęcanie obywateli do używania Internetu oraz innych nowoczesnych technologii informatycznych i komunikacyjnych, w sposób całkowicie bezpieczny oraz efektywny.

# data[].attributes.headline
Kreskówka: " Zostań znajomym swojego dziecka"  

# data[].attributes.subject
Kreskówka: " Zostań znajomym swojego dziecka"  

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek 1. "Czy znasz znajomych swojego dziecka?".

# data[].attributes.attachment_link.description
Niebezpieczne kontakty. Misją oraz celem Saferinternet Polska jest zachęcanie obywateli do używania Internetu oraz innych nowoczesnych technologii informatycznych i komunikacyjnych, w sposób całkowicie bezpieczny oraz efektywny.

# data[].attributes.headline
Nie zgub dziecka w sieci - Rodzicu, pomożemy!

# data[].attributes.subject
Nie zgub dziecka w sieci - Rodzicu, pomożemy!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Powtarzamy to od dawna, powtórzymy jeszcze raz - internet to morze możliwości. - Nie powinniśmy jednak zapominać, że - jak wszędzie - tam także może być niebezpiecznie. Podobnie jak w „normalnym" życiu - także online dzieci potrzebują przewodnika. Rodziców - przypomina minister Marek Zagórski, pełnomocnik rządu ds. cyberbezpieczeństwa.

Wstąp do Akademii Cyfrowego Rodzica

Nie każdy rodzic musi jednak wiedzieć jak mądrze i skutecznie towarzyszyć dziecku w sieci. Przychodzimy z pomocą!

Sharenting, sexting, FOMO, wpływ mediów społecznościowych i gier na dzieci - to tematy webinarów i filmów, które przygotowaliśmy w ramach naszego cyklu „Akademia Cyfrowego Rodzica". Jeśli jeszcze ich nie widzieliście - to świetny moment, by nadrobić zaległości!

„Akademia Cyfrowego Rodzica" to cykl webinarów i filmów poświęconych popularnym (i często niebezpiecznym) zjawiskom dotyczącym bezpieczeństwa w sieci, z którymi dzieci, młodzież oraz rodzice i opiekunowie mogą się zetknąć korzystając z internetu.

Spotkania online odbywały się na profilach Facebook i Youtube kanału „Nauka. To Lubię", prowadzonym przez popularnego dziennikarza i ambasadora naszej kampanii „Nie zagub dziecka w sieci" - Tomasza Rożka.

Do rozmowy zapraszaliśmy ekspertów, którzy tłumaczyli, czym są internetowe zagrożenia, ale i jak się przed nimi chronić lub radzić sobie z ich konsekwencjami.

I teraz najważniejsze: wszystkie materiały są na wyciągnięcie ręki. Znajdziecie je w internecie, a dostęp do nich jest w pełni bezpłatny.

Jednym z tematów, którym się zajęliśmy był sharenting. Aż 40% rodziców dzieli się w internecie zdjęciami i filmami, na których są ich dzieci. Rocznie, statystyczny rodzic, wrzuca do sieci średnio 72 zdjęcia i 24 filmy ze swoimi pociechami. Większość z nas myśli, że widzą je tylko nasi znajomi. A jak jest naprawdę?

Tomasz Rożek wraz z ekspertką NASK Martą Witkowską i dr Martą Majorczyk zastanawiali się jak mądrze dzielić się zdjęciami swoich dzieci w internecie, jakie zdjęcia są nieodpowiednie, aby udostępniać je w sieci oraz jakie konsekwencje mogą nas spotkać kiedy do sieci wrzucimy za dużo?

Jesteście ciekawi? Obejrzyjcie webinar i dowiedzcie się więcej o sharentingu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nie zagub dziecka w sieci - Rodzicu, pomożemy! - Nie zagub dziecka w sieci - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Powtarzamy to od dawna, powtórzymy jeszcze raz - internet to morze możliwości. - Nie powinniśmy jednak zapominać, że - jak wszędzie - tam także może być niebezpiecznie. Podobnie jak w „normalnym" życiu - także online dzieci potrzebują przewodnika. Rodziców - przypomina minister Marek Zagórski, pełnomocnik rządu ds. cyberbezpieczeństwa.

# data[].attributes.body
Dzieci w wirtualnej sieci
Broszura dla rodziców o tym, jak chronić dziecko przed zagrożeniami cyfrowego świata.

# data[].attributes.body
https://youtu.be/Qh1C3y_jvYM

# data[].attributes.body
https://youtu.be/1yhoKRdeDGw

# data[].attributes.body
"Powiedz co czujesz. Zdemaskuj emocje” to kampania społeczna Ministerstwa Zdrowia, której celem jest zwrócenie uwagi na problemy psychiczne dzieci i młodzieży.

Kampania promuje specjalną infolinię 800 12 12 12 oferującą doraźne wsparcie psychologiczne dzieciom i młodzieży, a także ich rodzicom i opiekunom.

Numer działa przez całą dobę, a połączenie z nim jest bezpłatne. Młodzi ludzie, którzy od zwykłej rozmowy telefonicznej wolą komunikator, mogą skorzystać z chatu dostępnego na stronie internetowej Rzecznika Praw Dziecka link.

# data[].attributes.headline
Najważniejsza jest relacja, czyli jak zapewnić dziecku bezpieczeństwo w sieci

# data[].attributes.subject
Najważniejsza jest relacja, czyli jak zapewnić dziecku bezpieczeństwo w sieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z tego artykułu dowiesz się:

Czy bliska, uważna relacja z dzieckiem ma wpływ na jego bezpieczeństwo podczas korzystania z mediów cyfrowych?

Czy nadużywanie internetu przez dzieci może być reakcją na trudności doświadczane w relacjach?

Kiedy na świat przychodzą dzieci, koncentrujemy się na opiece nad nimi, zapewnieniu im bezpiecznych warunków do rozwoju. Każdy trochę inaczej, przez pryzmat własnych doświadczeń i wspomnień czy obserwacji, zaczyna konstruować model swojej relacji z dzieckiem. Coraz więcej mówi się i pisze (choćby na portalach parentingowych) o tym, że jakość relacji z dzieckiem ma duży wpływ na to, jak będzie ono funkcjonowało w otaczającym je świecie. A czy w tym ujęciu myślimy o tym, że nasza bliska, uważna relacja z dzieckiem może mieć też pozytywny wpływ na to, jak odnajdzie się ono w mediach cyfrowych? Warto się temu bliżej przyjrzeć.

Uważność

Kim tak naprawdę jest uważny rodzic? Z całą pewnością to ktoś, kto próbuje budować głęboką relację ze swoimi dzieckiem. Interesuje go to, co dziecko myśli, przeżywa, o czym marzy, czego doświadcza, jakie ma pomysły, opinie. Jest go zwyczajnie ciekaw. Obserwuje swoje je, stara się zrozumieć jego potrzeby i adekwatnie na nie odpowiedzieć. Zależy mu na emocjonalnym dostrojeniu się do dziecka. Komunikację z nim opiera na szacunku i zaufaniu. Jest otwarty na dziecko.

Czy bycie uważnym, a co za tym idzie obecnym rodzicem jest łatwe? Z całą pewnością jest to duże wyzwanie. Warto jedna pamiętać, że silna więź z rodzicami to jeden z kluczowych czynników chroniących młode osoby przed ryzykownymi zachowaniami, w tym tymi w internecie.

Pamiętajmy o tym, że jesteśmy przykładem dla swoich dzieci, które bacznie nas obserwują i naśladują. Nasze zachowanie, również to związane z mediami cyfrowymi, modeluje ich postępowanie.

Każdy mi mówił, żebym trochę się uspokoiła z tym Facebookiem i Instagramem. Ale kiedy mój synek się urodził, nie mogłam powstrzymać się przed tym, żeby nie pokazać całemu światu, jaka jestem szczęśliwa i jaki on jest cudowny. Kiedy miał 7, 8 miesięcy, zaczął używać różnych zabawek i udawać zabawę w telefon, robił sobie zdjęcia, coś tam niby klikał. Śmiałam się z tego. Potem, gdy miał rok, zaczął mówić i po słowie „mama" pojawiło się słowo „fon". A kiedy miał 1,5 roku i wychodziliśmy na spacer, z krzykiem chodził po domu i szukał „fona". Gdy nie mógł go znaleźć, wpadał w histerię, nie mogłam go uspokoić, dopóki nie odszukaliśmy telefonu. Wtedy zobaczyłam, że przesadzam ze swoim smartfonem - mama 2-letniego Ignasia. (Z rozmowy konsultanta Telefonu dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dziecka 800 100 100 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę)

Jako rodzice powinniśmy też pamiętać o tym, że jeśli będziemy zaabsorbowani swoim telefonem, powiadomieniami na Facebook'u czy przeglądaniem służbowej skrzynki mailowej, może nas wiele ominąć w kontakcie z naszym dzieckiem.

Często też w codziennym pośpiechu i stale rosnącej liście obowiązków korzystamy z pomocy... telefonu. Już coraz młodsze dzieci dostają do zabawy smartfon, dzięki czemu rodzic może zrobić coś w domu czy dokończyć zadanie przyniesione z pracy. Warto pamiętać, że dzieci do 2. roku życia nie powinny mieć kontaktu z mediami cyfrowymi, które zaburzają rozwój ich mózgu. „Elektroniczna niania" bombarduje dziecko licznymi bardzo atrakcyjnymi bodźcami i tym samym wyjątkowo skupia jego uwagę. Częste jej wykorzystywanie może wprowadzić w życie dziecka nawyk zabawy z telefonem, kojarzony z czymś przyjemnym, który z czasem może się przerodzić w problem z nadużywaniem internetu.

Wcześniej się nad tym nie zastanawiałem. Może nie chciałem tego widzieć, ale czasem naprawdę musiałem jej dać pooglądać tego YouTube'a. Praca nie zaczeka, a ja jestem rozliczany z targetów. Zaczęło się wtedy, kiedy umiała już trzymać telefon. Teraz ma 4 lata i nie potrafi się z nim rozstać. Je z YouTube'em, kąpie się z YouTube'em, nawet z nim zasypia. Nie umie inaczej, a my sobie z tym nie radzimy - tata 4-letniej Basi. (Z rozmowy konsultanta Telefonu dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dziecka 800 100 100 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę)

Bycie obecnym rodzicem to też bycie na bieżąco z tym, co dziecko robi w sieci. Ważne jest, żebyśmy nie pomijali tego istotnego aspektu ich świata. Przede wszystkim konieczne jest ustalenie, kiedy nasze dziecko może zacząć korzystać z mediów cyfrowych (pomocne mogą być treści na stronie www.mamatatatablet.pl). Gdy o tym zdecydujemy, wprowadźmy je w świat online tak, żeby wiedziało o jego pozytywnych i negatywnych stronach. Wspólnie je poznawajmy. A kiedy dziecko będzie już na tyle duże, by samodzielnie korzystało z sieci, bądźmy ciekawi tego, co tam robi, z czym się mierzy.

Często zaniepokojeni rodzice stwierdzają, że ich dziecko jest „uzależnione" od internetu. Zaczynają się koncentrować na tym, co jest bardzo widoczne w problemie nadużywania Internetu - na czasie spędzanym w sieci i często współwystępującym pogorszeniu się ocen. Kiedy jednak przyjrzeć się bliżej źródłom takiego stanu, można zauważyć wiele głębszych przyczyn. Są to m.in. niezaspokojone potrzeby emocjonalne dziecka. Zwykle mają one swoje podłoże w trudnościach doświadczanych w rodzinie. Konflikty między rodzicami, rozwody, koncentracja rodziców na pracy to tylko kilka powodów, dla których dziecko szuka pocieszenia w sieci.

Nigdy nie mieli dla mnie czasu. Zawsze było coś ważniejszego: konferencja w Austrii, budowa domku letniskowego. Zajmowała się mną głównie babcia, ale nie mogliśmy się dogadać. Od kiedy pamiętam, miałem laptopa i telefon. Zawsze byłem online, nie było to dla mnie problemem. Kiedy usłyszałem hasło „rozwód", to jakby ktoś mnie zepchnął z urwiska. Nie wiem, jak się to stało, ale przestałem chodzić do szkoły, byłem cały czas w sieci - pisałem z różnymi ludźmi, zacząłem nagrywać swój kanał. Rodzice zauważyli problem, kiedy zostali wezwani do szkoły, ponieważ byłem nieklasyfikowany i groziło mi, że nie zdam do kolejnej klasy. Dopiero wtedy zaczęli ze mną rozmawiać - Daniel, 16 lat. (Z rozmowy konsultanta Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę)

Nadużywanie internetu może być też spowodowane problemami w relacjach z rówieśnikami. Trudności w nawiązywaniu kontaktów, ich utrzymywaniu, doświadczenie odrzucenia czy przemocy ze strony znajomych może się przełożyć na problemowe korzystanie z sieci. Warto pamiętać o tym, że uważna rozmowa z dzieckiem może nam pozwolić wychwycić te trudne dla niego momenty i we właściwy sposób na nie zareagować. Często traktujemy rozmowę z dzieckiem jako listę pytań do odhaczenia: „Jak ci minął dzień?", „Jak w szkole?", „Co dostałeś?". Dzieci, nawet jeśli nie dają tego po sobie poznać, głęboko przeżywają swoją codzienność. Pamiętaj, że dzięki uważnej, życzliwej rozmowie możesz być bardziej obecnym w życiu dziecka.

Nie sądziłam, że to może mieć na nią taki wpływ. Pokłóciły się, wiedziałam o tym, ale o całej reszcie już nie. Kiedy kolejną noc z rzędu zobaczyłam zapalone światło w jej pokoju i usłyszałam stukanie w klawiaturę, wiedziałam, że jest coś nie tak. Gdy się wreszcie zebrałam i udało mi się z nią porozmawiać, oberwałam za wszystkie lata. Usłyszałam, że nic o niej nie wiem. Że w klasie nie ma życia, że wszyscy są przeciwko niej. I nie powinnam się dziwić, że przerzuciła się do internetu. Tam przynajmniej ma prawdziwych przyjaciół. Gdybym wcześniej zauważyła, co się dzieje, może byłoby inaczej - mama 16-letniej Dominiki. (Z konsultacji z rodzicem w Poradni „Dziecko w Sieci" Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę)

Każdy człowiek rodzi się z zestawem indywidualnych cech. Do dziecka/nastolatka nie ma instrukcji obsługi. W relacji ważne jest to, żebyśmy uczyli się swojego dziecka. Bądźmy przy nim, obserwujmy zachodzące w nim zmiany , bądźmy go ciekawi. Tylko wtedy możemy mówić o bliskiej relacji.

Od zawsze był nieśmiały. Miał też wahania nastroju, jak każdy nastolatek. Kiedy zaczął mieć problemy z zasypianiem i przestał się do nas odzywać, tylko snuł się po domu, zaczęliśmy coś podejrzewać. Mąż najpierw powiedział, że to na pewno dopalacze. Ale okazało się, że to coś zupełnie innego. Zaczął przesiadywać na forach i rozmawiać na różnych dziwnych czatach z ludźmi z podobnymi problemami. Przestał rozmawiać z kolegami z klasy. Przeczytałam list pożegnalny, w którym pisał o cięciu, samotności i depresji. To był cios. mama 15-letniego Szymona (Z konsultacji z rodzicem w Poradni „Dziecko w Sieci" Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę)

Więcej o tym, jak jak wprowadzać media cyfrowe wżycie dziecka, na co zwrócić uwagę, co powinno nas zaniepokoić i jak adekwatnie wtedy zareagować na stronie www.mamatatatablet.pl

Zachęcamy też do zapoznania się ze stroną mówiącą o uważnym rodzicielstwie w kontekście niebezpiecznych kontaktów - www.uwaznirodzice.pl

Artykuł powstał w ramach współpracy Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę z Orange Polska.

Pamiętaj:

Bycie uważnym rodzicem chroni dziecko przed podejmowaniem niebezpiecznych działań, również tych w internecie. Taką relację najlepiej budować od samego początku, ale nigdy nie jest za późno, żeby zacząć nad nią pracować.

# data[].attributes.attachment_link.title
Najważniejsza jest relacja, czyli jak zapewnić dziecku bezpieczeństwo w sieci

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy bliska, uważna relacja z dzieckiem ma wpływ na jego bezpieczeństwo podczas korzystania z mediów cyfrowych? Czy nadużywanie internetu przez dzieci może być reakcją na trudności doświadczane w relacjach? Kiedy na świat przychodzą dzieci, koncentrujemy się na opiece nad nimi, zapewnieniu im bezpiecznych warunków do rozwoju.

# data[].attributes.headline
Rola rodziców w ochronie nastolatków przed problematycznym używaniem internetu

# data[].attributes.subject
Rola rodziców w ochronie nastolatków przed problematycznym używaniem internetu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z tego artykułu dowiesz się:

Kto jest szczególnie narażony na PUI?

Jak chronić dzieci przed PUI?

Niemal wszystkie nastolatki korzystają z internetu za pomocą smartfonów oraz innych urządzeń elektronicznych. Przede wszystkim kontaktują się ze znajomymi, słuchają muzyki i przeglądają portale społecznościowe, oglądają filmiki, filmy i seriale, śmieszne zdjęcia lub obrazki oraz grają w gry. Jednak w przypadku pewnej grupy młodych internautów korzystanie z sieci może wymykać się spod kontroli. W najnowszym badaniu[1] Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę przeprowadzonym na grupie 1017 osób w wieku 12-17 lat, objawy problematycznego używania internetu (PUI) stwierdzono u 12%[2] młodzieży.

Niemal wszystkie nastolatki korzystają z internetu za pomocą smartfonów oraz innych urządzeń elektronicznych. Przede wszystkim kontaktują się ze znajomymi, słuchają muzyki i przeglądają portale społecznościowe, oglądają filmiki, filmy i seriale, śmieszne zdjęcia lub obrazki oraz grają w gry. Jednak w przypadku pewnej grupy młodych internautów korzystanie z sieci może wymykać się spod kontroli. W najnowszym badaniu[1] Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę przeprowadzonym na grupie 1017 osób w wieku 12-17 lat, objawy problematycznego użytkowania internetu (PUI) stwierdzono u 12%[2] młodzieży.

Wyniki badania pokazały, że normatywni i problematyczni użytkownicy internetu różnią się między sobą pod względem jakości relacji z rodziną i troski rodziców o ich bezpieczeństwo online. Osoby korzystające normatywnie z sieci znacznie lepiej oceniają poziom wsparcia emocjonalnego ze strony swojej rodziny, spędzają też więcej czasu w gronie swoich najbliższych niż osoby z objawami PUI. Co więcej, ich rodzice częściej pytają się ich o to, co robią w internecie i rozmawiają z nimi o tym, jak bezpiecznie z niego korzystać. Warto też dodać, że w rodzinach nastolatków używających normatywnie internetu częściej niż w rodzinach problematycznych użytkowników funkcjonują zasady dotyczące korzystania z sieci.

Niepokoi fakt, że co czwarty nastolatek twierdzi, że w ciągu minionego roku rodzice w ogóle nie pytali się go o to, co robi w internecie. Podobny odsetek badanych przyznaje, że jego rodzice nie rozmawiali z nim na temat bezpieczeństwa online, a prawie co drugiego badanego nie obowiązują żadne zasady dotyczące korzystania z internetu.

Kto jest szczególnie narażony na PUI?

Na problematyczne używanie internetu szczególnie narażone są nastolatki, które:

negatywnie oceniają swoje relacje z rodzicami, brakuje im wsparcia ze strony rodziny,

rodzice nie interesują się ich aktywnością w internecie i nie rozmawiają z nimi o bezpieczeństwie online,

mają trudności z funkcjonowaniem w środowisku szkolnym: silne stresują się szkołą, mają negatywny stosunek do szkoły, brakuje im wsparcia ze strony rówieśników i nauczycieli,

doświadczają przemocy ze strony swoich rówieśników,

nie mają hobby poza internetem.

Jak chronić dzieci przed PUI?

Poniżej znajduje się kilka wskazówek, które pomogą rodzicom chronić dzieci przed problematycznym używaniem internetu:

Rozmawiaj z dziećmi na temat bezpiecznego i zrównoważonego korzystania z urządzeń elektronicznych oraz interesuj się ich aktywnością online.

Przekazuj dzieciom wiedzę na temat PUI oraz jego symptomów, mechanizmów i konsekwencji.

Rozwijaj i wzmacniaj ich umiejętności psychospołeczne, takie jak podejmowanie decyzji, radzenie sobie ze stresem czy korzystanie ze wsparcia społecznego.

Wspieraj dzieci w trudnościach i stresujących sytuacjach.

Obserwuj dzieci pod względem potencjalnych problemów, a w przypadku doznanych przez nie krzywd lub niepowodzeń, wspieraj je i udziel im pomocy.

Ustal wspólnie z dziećmi zasady korzystania z urządzeń cyfrowych w rodzinie, np. wyznaczenie stref wolnych od ekranów, wyznaczenie pór dnia wolnych od ekranów.

Modeluj ich zachowanie przez odpowiedzialne korzystanie z nowych technologii. Przestrzegaj zasady związanych z korzystaniem z urządzeń.

Dbaj o odpowiednią ilość snu dzieci poprzez wprowadzenie zasady unikania korzystania z urządzeń przynajmniej przez godzinę przed snem i w łóżku.

W przypadku młodszych dzieci stosuj programy filtrujące treści, zabezpieczenia w przeglądarkach i narzędzia kontroli rodzicielskiej.

Stwarzaj warunki do rozwijania przez dzieci zainteresowań oraz proponuj im zajęcia pozalekcyjne.

W trudnych sytuacjach, gdy dziecko wykazuje objawy PUI, skorzystaj ze specjalistycznej pomocy psychologicznej.

[1] Makaruk, K., Włodarczyk, J., Skoneczna, P. (2019). Problematyczne używanie internetu przez młodzież

[2] 11,4% to osoby z częściowymi objawami PUI, a 0,5% - z nasilonymi objawami PUI

# data[].attributes.attachment_link.title
Rola rodziców w ochronie nastolatków przed problematycznym używaniem internetu

# data[].attributes.attachment_link.description
Kto jest szczególnie narażony na PUI? Jak chronić dzieci przed PUI? Niemal wszystkie nastolatki korzystają z internetu za pomocą smartfonów oraz innych urządzeń elektronicznych. Przede wszystkim kontaktują się ze znajomymi, słuchają muzyki i przeglądają portale społecznościowe, oglądają filmiki, filmy i seriale, śmieszne zdjęcia lub obrazki oraz grają w gry.

# data[].attributes.headline
Dlaczego rodzice udostępniają dzieciom urządzenia ekranowe?

# data[].attributes.subject
Dlaczego rodzice udostępniają dzieciom urządzenia ekranowe?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z tego artykułu dowiesz się:

Czym kierują się rodzice, którzy udostępniają dzieciom urządzenia ekranowe.

Jak sprawić, aby czas przed ekranem był korzystny dla rozwoju dziecka.

Jak zadbać o bezpieczeństwo dziecka podczas korzystania z urządzeń ekranowych.

Jakie rozwiązania może stosować rodzic aby zaspokoić swoje potrzeby i poradzić sobie w trudnych sytuacjach rodzicielskich.

Czy dobry rodzic nie pozwala dziecku oglądać bajek? Nie daje telefonu, aby mogło grać w gry wtedy, kiedy ma na to ochotę? Czy żeby dobrze wychowywać dziecko, trzeba być z nim w kontakcie non stop? A może jednak można czasami posadzić najmłodszych przed ekranem i nie uczestniczyć w tym, co robią?

Włączanie dzieciom bajek czy umożliwianie gry na urządzeniach ekran owych to częsta strategia rodzicielska na zaspokajanie ważnych potrzeb. Dziecko przed ekranem bywa postrzegane przez rodziców jako ktoś, kto nie wymaga opieki i komu nie trzeba poświęcać uwagi, co pozwala na wykonanie pilnych zadań czy zajęcie się sobą. Warto się przyjrzeć, w jakich sytuacjach udostępniamy dzieciom multimedia i czy jest to strategia, która rzeczywiście odpowiada naszym potrzebom i jednocześnie służy dziecku.

Każdy potrzebuje zadbać o siebie. Gdy odzyskamy wewnętrzną równowagę, możemy poświęcić naszą uwagę innym, w tym dzieciom i dostrzec ich potrzeby. Niekiedy, gdy rodzic włącza dziecku bajkę czy pozwala zagrać w grę, zyskuje czas dla siebie. Może go wykorzystać na odpoczynek lub zaangażować się w zadanie, które wyklucza opiekę nad dzieckiem. Jak zadbać o to, żeby ten czas był wartościowy również dla dziecka?

Pamiętajmy o tym, aby udostępnione dziecku treści były odpowiednie do jego wieku i wrażliwości.

Zwróćmy uwagę, aby elektronika nie stała się nagrodą za dobre zachowanie czy karą za niewłaściwe - to wzmacnia przywiązanie do urządzeń i wzbudza silne emocje.

Nie zabawiajmy dziecka multimediami w czasie jedzenia, ponieważ może to wpływać na kształtowanie niewłaściwych nawyków żywieniowych.

Dopilnujmy, aby dziecko nie zostało samo z przeżyciami, które towarzyszą mu po obejrzeniu filmiku czy zagraniu w grę. Bądźmy ciekawi tego, co nasza pociecha robiła, porozmawiajmy z nią na te tematy.

Zadbajmy o to, żeby urządzenia ekranowe nie stały się automatycznym rozwiązaniem w każdej sytuacji, w której potrzebujemy chwili dla siebie albo czasu na obowiązki. Zachęcajmy dzieci do różnych form aktywności, wymyślajmy dla nich zabawy, w których mogą się wykazać samodzielnością, ale też zapraszajmy je do towarzyszenia nam w wykonywaniu zadań domowych czy odpoczynku.

Nuda w poczekalni u lekarza, w trakcie długiej podróży samochodem czy podczas zakupów w supermarkecie powoduje, że mogą być to doświadczenia bardzo wymagające zarówno dla dziecka, jak i jego opiekuna. Dzieci źle reagują na rozciągnięte w czasie sytuacje, w których nic się nie dzieje. Taki niski stan pobudzenia może sprawiać, że maluch się bardzo stresuje. Dąży wtedy do tego, żeby jak najszybciej ten nieprzyjemny stan zmienić. Zwykle angażuje się w działania, które nie tylko są odpowiedzą na głód stymulacji, lecz także wychodzą naprzeciw trudnej do pohamowania potrzebie ruchu. Dlatego do takich momentów warto się przygotować, wyposażając się w kolorowanki, książeczki z obrazkami, planszówki itp. Satysfakcjonującym rozwiązaniem bywają też wymyślone zgadywanki, zabawy wyobrażeniowe czy zaangażowanie dziecka w różne obowiązki, które może realizować z dorosłymi, jednocześnie bawiąc się i ucząc.

Do prawidłowego rozwoju dziecko potrzebuje różnorodnych aktywności. Korzystanie z urządzeń ekranowych nie może być jedynym pomysłem na rozrywkę i zabawę. Warto angażować dziecko w zajęcia ruchowe, plastyczne i stwarzać mu okazję do zabawy z rówieśnikami. Wypełnienie czasu dziecku tak, aby był on atrakcyjny, bywa dla rodzica wyzwaniem. Z pomocą może przyjść urządzenie ekranowe. Online znajdziemy mnóstwo pomysłów i podpowiedzi odnośnie do tego, jak kreatywnie spędzać z dzieckiem czas offline.

Ze względu na proces nieustającego rozwoju, będący ich udziałem, dzieci częściej niż dorośli doświadczają trudnych chwil - gdy nie sposób pohamować niespożytkowaną energię, czy kiedy przeżywają silne, nieprzyjemne uczucia i same nie mogą się uspokoić. Możemy u nich zaobserwować impulsywne zachowania i intensywność przeżyć. W takich momentach dzieci potrzebują cierpliwej obecności dorosłego i wsparcia w znajdywaniu sposobów na radzenie sobie np. ze złością, żalem czy strachem. Zamiast oglądania filmu online warto towarzyszyć dziecku w tym, co przeżywa. Czasem dziecko doświadcza bezradności, szczególnie gdy dzieje się coś, co sprawia mu przykrość - nie tylko nie wie, jak sobie z tym poradzić, lecz także nie potrafi tego opisać. W takich sytuacjach pomocne mogą być po prostu bycie przy dziecku, rozmowa, a czasami też zabawa, w trakcie której możemy nazwać uczucia i okazać dziecku współczucie.

Zdarza się, że rodzice udostępniają dziecku urządzenia ekranowe w reakcji na jego emocje lub po to, aby zmienić jego zachowanie. Przerywanie przeżywania uczuć nie jest dobrym rozwiązaniem, gdyż niewyrażone nie znikną. Jeżeli dziecko nie będzie miało szansy przeżyć ich w bezpieczny sposób, np. z rodzicem czy innym zaufanym dorosłym i nie dowie się od osoby dorosłej, co się z nim dzieje, to problemowe zachowanie może się powtarzać. Jeśli rodzic umożliwia oglądanie bajki czy przeglądanie internetu wtedy, gdy chce je uspokoić lub pocieszyć dziecko, to musi się liczyć z tym, że po odłączeniu od sieci emocje, które odczuwało wcześniej, powrócą. W trosce o dobre samopoczucie małego człowieka warto pozwolić mu na wyrażenie swoich przeżyć i towarzyszyć w momentach, które są dla niego trudne.

Powodów udostępniania urządzeń ekranowych dzieciom może być znacznie więcej. Bądźmy świadomi swoich strategii, które pozwalają na zaspokojenie naszych potrzeb oraz radzenie sobie z różnymi sytuacjami rodzicielskimi. Świadomy rodzic może skuteczniej dbać o siebie i dziecko. Jeśli doświadcza trudności, może szukać wsparcia u specjalistów pod bezpłatnym numerem: 800 100 100 w Telefonie dla Rodziców i Profesjonalistów lub w Poradni Dziecko w Sieci Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę (tel.: 22 826 88 62, oferta skierowana do mieszkańców Warszawy).

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego rodzice udostępniają dzieciom urządzenia ekranowe?

# data[].attributes.attachment_link.description
Czym kierują się rodzice, którzy udostępniają dzieciom urządzenia ekranowe. Jak sprawić, aby czas przed ekranem był korzystny dla rozwoju dziecka. Jak zadbać o bezpieczeństwo dziecka podczas korzystania z urządzeń ekranowych. Jakie rozwiązania może stosować rodzic aby zaspokoić swoje potrzeby i poradzić sobie w trudnych sytuacjach rodzicielskich. Czy dobry rodzic nie pozwala dziecku oglądać bajek?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z tego artykułu dowiesz się:

Dlaczego warto ustalić Domowe Zasady Ekranowe?

Jakie kwestie odgrywają najważniejszą rolę w kształtowaniu właściwych nawyków korzystania z nowych technologii?

Jak udostępniać dziecku urządzenia ekranowe, aby służyły do rozwoju osobistego oraz społecznego?

Jakie są przykładowe zasady, które wyznaczą ramy korzystania z urządzeń ekranowych w domu?

Domowe Zasady Ekranowe to zbiór reguł dotyczących sposobów korzystania z urządzeń ekranowych. Dobrze opracowane zasady używania nowych technologii pomagają zadbać o bezpieczeństwo online, uczą uważności oraz równowagi między aktywnościami online i offline. Mogą stać się naturalnym elementem życia rodzinnego. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę w ramach prowadzonych działań profilaktycznych zachęca rodziców, aby wspólnie z dziećmi zadbali o stworzenie własnego zestawu zasad korzystania z urządzeń ekranowych w domu.

Urządzenia ekranowe mają wpływ na funkcjonowanie organizmu młodego człowieka, jego rozwój oraz kontakty z innymi. Ważne jest, aby używanie nowych technologii służyło nam do rozwoju osobistego oraz wzmacniania wzajemnych relacji. Jeśli zależy nam na tym, aby dzieci korzystały z nich w sposób rozsądny, ułatwiający nabywanie ważnych umiejętności, możemy uporządkować korzystanie z urządzeń ekranowych za pomocą zestawu reguł, które wyznaczą granice i ramy użytkowania sieci w domu. Domowe Zasady Ekranowe mają dotyczyć wszystkich domowników. Dlatego istotne jest, aby w ich tworzeniu brali udział zarówno rodzice, jak i dzieci. Dzieci w dużej mierze uczą się poprzez naśladowanie zachowań dorosłych. Rodzice, świadomi swojej roli w tym procesie, mogą swoim zachowaniem dawać przykład właściwego korzystania z urządzeń ekranowych. Na nich też spoczywa odpowiedzialność za przestrzeganie ustalonych reguł.

Poniżej znajduje się omówienie kilku ważnych kwestii, na które warto zwrócić uwagę podczas tworzenia Domowych Zasad Ekranowych.

1. Ustalamy limity czasu spędzanego przed ekranem.

2. Wspólnie korzystamy z urządzeń ekranowych (dotyczy rodziców i dzieci w wieku 2−12 lat).

3. Wspólnie określamy aplikacje, programy i strony, z jakich korzystają dzieci.

Różnorodność aktywności wspierających rozwój

1. Dbamy o to, aby mieć przynajmniej godzinę aktywności fizycznej dziennie (dotyczy osób powyżej 2. roku życia).

2. Dążymy do równowagi w podziale na czas spędzany online i offline.

3. Wspólnie dbamy o różnorodność aktywności wspierających rozwój.

1. Dbamy o odpowiednią ilość snu.

2. Nie korzystamy z urządzeń ekranowych przynajmniej godzinę przed snem.

3. Rezygnujemy z ładowania urządzeń ekranowych w sypialni oraz z wykorzystywania ich w funkcji budzika.

4. Ustalamy miejsce w domu, w którym wszyscy domownicy ładują swoje telefony.

1. Planujemy rodzinny czas bez ekranów.

2. Nie korzystamy z ekranów podczas spożywania posiłków.

3. Nie korzystamy z ekranów w czasie zabaw z dzieckiem.

4. W czasie spędzanym wspólnie wyłączamy powiadomienia w aplikacjach.

W Domowych Zasadach Ekranowych warto uwzględnić również aktywności, w czasie których korzystanie z ekranów może nie być bezpieczne, znacznie obniża ich jakość lub przyczynia się
do kształtowania niekorzystnych nawyków.

Kiedy dobrze jest zrezygnować z ekranów?

Po przebudzeniu. Zasada ta może zapobiec nawykowi sięgania po urządzenia ekranowe
od początku dnia.

Przy przechodzeniu przez ulicę. Korzystanie ze smartfonów itp. podczas drogi do szkoły czy pracy jest przyczyną wielu wypadków komunikacyjnych.

Podczas podróży samochodem (z wyjątkiem długich wypraw). Warto zadbać o to, aby korzystanie z urządzeń ekranowych nie stało się jedynym remedium na nudę.

1. Zaczynamy dzień bez telefonu.

2. Nie korzystamy z urządzeń ekranowych w czasie drogi do szkoły czy pracy.

3. Kierując samochodem nie obsługujemy urządzeń ekranowych.

4. Podczas odrabiania lekcji korzystamy z urządzeń ekranowych tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do rozwiązania zadań domowych.

5. Spotkania z przyjaciółmi staramy się spędzać bez ekranów.

Towarzyszenie dziecku w różnych aktywnościach online umożliwia ochronę przed zagrożeniami
i uczenie właściwych zachowań . Przy sprawowaniu kontroli rodzicielskiej możemy również skorzystać z aplikacji, które ograniczają dostęp do określonych treści i programów oraz pomagają zachować limity czasowe korzystania z urządzeń. Warto pamiętać również o kontroli urządzeń, które działają w tle. Jest to szczególnie ważne w przypadku maluchów do 2. roku życia.

Udostępniając dzieciom urządzenie podłączone do internetu , nie zapominajmy o odpowiedniej konfiguracji systemu, aby ograniczyć dostęp do szkodliwych treści oraz o instalacji i dostosowaniu oprogramowania wspomagającego kontrolę rodzicielską. Warto jednak pamiętać, że stosowanie go to rozwiązanie o ograniczonej skuteczności. Najważniejszą rolę odgrywa edukacja na temat zagrożeń
w sieci, sposobów reagowania na nie oraz sięgania po odpowiednią pomoc i wsparcie w sytuacjach trudnych.

1. Z urządzeń ekranowych korzystamy razem.

2. Rozmawiamy o zagrożeniach online.

3. Dbamy o to, aby treści, do których dostęp ma dziecko, były dostosowane do jego wieku.

4. Ustalamy wspólnie zakres korzystania z programów kontroli rodzicielskiej.

Dzieci do 2 roku życia szybko uczą się zachowań od osób sprawujących nad nimi opiekę. Przyjrzyjmy się temu, jak my sami korzystamy z urządzeń ekranowych. Pamiętajmy, że na dorosłych spoczywa również obowiązek dbania o prywatność dziecka oraz jego wizerunek. Zastanówmy się, zanim opublikujemy zdjęcia dziecka oraz informacje na jego temat. Materiały umieszczone w sieci mogą w niej pozostać przez wiele lat.

Rodzice mogą umówić się z nastolatkiem, by przestrzegał określonych zasad bezpieczeństwa online, związanych z zabezpieczeniem profilu, szacunkiem dla własności, prywatności swojej i innych, ochroną wizerunku oraz ograniczonym zaufaniem do kontaktów nawiązanych tą drogą.

1. Rozważnie publikujemy informacje dotyczące wizerunku dziecka.

2. Nie publikujemy swoich danych w sieci.

3. Jeśli coś nas zaniepokoi online, rozmawiamy o tym z rodzicami.

4. Dbamy o ustawienia prywatności swojego profilu.

5. Nie udostępniamy nikomu haseł do kont i profili.

Pobierz Domowe Zasady Ekranowe w formie infografiki >>

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego warto ustalić Domowe Zasady Ekranowe? Jakie kwestie odgrywają najważniejszą rolę w kształtowaniu właściwych nawyków korzystania z nowych technologii? Jak udostępniać dziecku urządzenia ekranowe, aby służyły do rozwoju osobistego oraz społecznego? Jakie są przykładowe zasady, które wyznaczą ramy korzystania z urządzeń ekranowych w domu? Domowe Zasady Ekranowe to zbiór reguł dotyczących sposobów korzystania z urządzeń ekranowych.

# data[].attributes.headline
Dziecięcy mózg radzi - wprowadź Domowe Zasady Ekranowe

# data[].attributes.subject
Dziecięcy mózg radzi - wprowadź Domowe Zasady Ekranowe

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Urządzenia ekranowe używane świadomie i z umiarem mogą stanowić atrakcyjny element życia dzieci i młodzieży oraz życia rodzinnego. Jednak nadmiar ekranów może mieć negatywny wpływ na rozwój i zdrowie dzieci oraz na relacje rodzinne. Dlatego ważne, żebyśmy kontrolowali korzystanie z ekranów w domu. Pomogą w tym Domowe Zasady Ekranowe.
Wprowadźcie zasady korzystania z telefonów, tabletów
i komputerów. Dostosujcie je do wieku i potrzeb domowników.

# data[].attributes.attachment_link.description
Urządzenia ekranowe używane świadomie i z umiarem mogą stanowić atrakcyjny element życia dzieci i młodzieży oraz życia rodzinnego. Jednak nadmiar ekranów może mieć negatywny wpływ na rozwój i zdrowie dzieci oraz na relacje rodzinne. Dlatego ważne, żebyśmy kontrolowali korzystanie z ekranów w domu. Pomogą w tym Domowe Zasady Ekranowe.

# data[].attributes.headline
Kampania „Domowe Zasady Ekranowe” promuje zrównoważone korzystanie z urządzeń ekranowych, tak żeby nie stanowiły one zagrożenia dla relacji rodzinnych, rozwoju dzieci i zdrowia domowników. Żeby wykorzystywane świadomie i z umiarem były pozytywnym dodatkiem do rodzinnego życia, a nie jego centralnym punktem.

# data[].attributes.subject
Kampania „Domowe Zasady Ekranowe” promuje zrównoważone korzystanie z urządzeń ekranowych, tak żeby nie stanowiły one zagrożenia dla relacji rodzinnych, rozwoju dzieci i zdrowia domowników. Żeby wykorzystywane świadomie i z umiarem były pozytywnym dodatkiem do rodzinnego życia, a nie jego centralnym punktem.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kampania „Domowe Zasady Ekranowe" promuje zrównoważone korzystanie z urządzeń ekranowych, tak żeby nie stanowiły one zagrożenia dla relacji rodzinnych, rozwoju dzieci i zdrowia domowników. Żeby wykorzystywane świadomie i z umiarem były pozytywnym dodatkiem do rodzinnego życia, a nie jego centralnym punktem.
Przygotowując kampanię w gronie specjalistów Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę przeanalizowaliśmy dostępne opracowania i rekomendacje, przeprowadziliśmy badania poświęcone nadużywaniu ekranów przez dzieci i młodzież. Do współpracy zaprosiliśmy uznanych ekspertów z zakresu rozwoju dzieci oraz problemu uzależnień, wśród nich: Natalię Fedan - psycholożkę, trenerkę metody Self-Reg, Małgorzatę Musiał - pedagożkę i autorkę bloga Dobra Relacja, Katarzynę Kalinowską - psycholożkę, trenerkę Fundacji Family Lab Polska, a także Joannę Dulińską - psychoterapeutkę i superwizorkę.
Kampania „Domowe Zasady Ekranowe" realizowana jest przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę w ramach działań Polskiego Centrum Programu Safer Internet. Głównym partnerem akcji jest Fundacja Orange.
Kampania jest realizowana we współpracy z Facebook Polska. Kampanię wspierają liczne podmioty z branży reklamowej i mediowej.

Przekazy pierwszej odsłony kampanii realizowanej pod hasłem „Nadmiar ekranów szkodzi dziecku i rodzinie" przygotował grafik Paweł Kuczyński.

Drugą odsłonę kampanii realizowaną pod nazwą „Dziecięcy Mózg Radzi" opracowała i zrealizowała agencja BBDO.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kampania „Domowe Zasady Ekranowe" promuje zrównoważone korzystanie z urządzeń ekranowych, tak żeby nie stanowiły one zagrożenia dla relacji rodzinnych, rozwoju dzieci i zdrowia domowników. Żeby wykorzystywane świadomie i z umiarem były pozytywnym dodatkiem do rodzinnego życia, a nie jego centralnym punktem.

# data[].attributes.body
98% nastolatków korzysta z serwisów społecznościowych.

Co czwarty czuje w nich presję poprawy swojego wyglądu.

Co trzeci chciałby wyglądać, jak osoby, których profile śledzi.

4 na 10 stresuje to, jak ich wygląd zostanie oceniony.

Co trzeci stosuje filtry poprawiające wygląd.

30% nastolatków doświadcza w sieci hejtu związanego z wyglądem.

18% wstydzi się swojego ciała.

9% go nienawidzi.

# data[].attributes.body
Szanowni Państwo!

Kolejny rok szkolny i kolejna ogólnopolska kampania społeczna pt. "CIAŁO NIE OKREŚLA, czyli jak chronić dzieci przed szkodliwymi wzorcami urody”,  której organizatorem jest Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Celem kampanii  jest uzmysłowienie rodzicom , że wartość dziecka nie zależy od tego jak wygląda.

Zainteresowanych rodziców odsyłam do strony  rodzice.fdds.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niemal wszyscy nastolatkowie i nastolatki codziennie korzystają z serwisów społecznościowych. Śledząc profile internetowych influenserów, trendy, reklamy, część z nich nabiera przekonania, że atrakcyjność fizyczna jest ważnym elementem oceny wartości człowieka i że istnieje jeden obowiązujący model wyglądu, do którego należy dążyć.

Próby sprostania standardom urody u wielu dzieci i nastolatków wpływają na sposób korzystania z sieci skoncentrowany na kreowaniu swojego wizerunku. Ciągłe obserwowanie oceny swojego wyglądu online i porównywanie się z innymi, może obniżać samoocenę i negatywnie wpływać na nastój dzieci i młodzieży.

Ocena wyglądu przybiera również często formę hejtu, niezwykle krzywdzącego szczególnie dla tych młodych ludzi, którzy nie wpisują się w kreowane w sieci i mediach kanony urody lub dla tych, którzy na poczuciu atrakcyjności fizycznej budują przekonanie o swojej wartości.
Co wiemy z badań?

98% nastolatków korzysta z serwisów społecznościowych.

Co czwarty czuje w nich presję poprawy swojego wyglądu.

Co trzeci chciałby wyglądać, jak osoby, których profile śledzi.

4 na 10 stresuje to, jak ich wygląd zostanie oceniony.

Co trzeci stosuje filtry poprawiające wygląd.

30% nastolatków doświadcza w sieci hejtu związanego z wyglądem.

18% wstydzi się swojego ciała.

9% go nienawidzi.

ZOBACZ PEŁNY RAPORT Co robić?
Zapobieganie szkodliwemu wpływowi wzorców urody na dzieci i młodzież i wychowanie ich w duchu ciałoneutralności wymaga świadomego zaangażowania rodziców, opiekunów i nauczycieli i innych profesjonalistów pracujących z dziećmi.

Rozmawiaj z dzieckiem! Powiedź mu, że:
JEGO WARTOŚĆ NIE ZALEŻY OD TEGO JAK WYGLĄDA!
Dzieci uczą się obserwując to co robimy. Dlatego jeśli chcesz, żeby Twoje dziecko dobrze czuło się ze sobą i w swoim ciele - pokaż mu jak to się robi. Kiedy pozytywnie myślisz i wypowiadasz się o swoim ciele oraz dobrze je traktujesz, wtedy modelujesz podobne postawy u dziecka. Natomiast kiedy mówisz: „Znowu przytyłam/przytyłem", „ Nie rób mi zdjęcia, bo brzydko wyglądam" wtedy uczysz dziecko, że ciało ma wyglądać w określony sposób a kiedy tak nie jest, to jest to powodem do zmartwienia i samokrytyki.

Budowanie w dziecku poczucia wartości jest niezwykle ważne. Zadbaj jednak, żeby nie odbywało się to w odniesieniu do jego wyglądu. Doceniaj dziecko za to co robi, a nie za to jak się prezentuje. Wspieraj je w tym, żeby mogło czuć się wyjątkowe, sprawcze i kompetentne w różnych obszarach swojego życia i wiedziało, że jest wartościową osobą, niezależnie od tego jak wygląda i jak jego wygląd oceniają inni.

Nie oceniaj negatywnie wyglądu dziecka. Nawet pozornie niewinne żarty na temat wyglądu dziecka mogą obniżać jego samoocenę, powodować dyskomfort oraz przekonanie o potrzebie zmiany. Nie oceniaj też negatywnie wyglądu kolegów i koleżanek dziecka oraz innych osób. Nadaje to wysokie znaczenie wyglądowi i powoduje stres związany z poczuciem ciągłej oceny i oczekiwań względem wyglądu.

Naucz dziecko być w kontakcie ze swoim ciałem

Mówi dziecku, że ciało jest bardzo ważne i należy o nie dbać. Nie dlatego jednak, żeby w określony sposób wyglądać, tylko dla sprawności i zdrowia. Pokazuj dziecku jak może słuchać swojego ciała i rozpoznawać co jest dla niego dobre, a co mu nie służy. Razem z dzieckiem szukaj aktywności fizycznych, które będą mu sprawiać przyjemność, i pomogą budować kontakt z ciałem i jego możliwościami.

Rozmawiaj z dzieckiem o wzorcach urody

Uświadamiaj dziecko, że kultura promuje określone wzorce urody. - w reklamach, w mediach społecznościowych. Często bazują one na nierealnych, przetworzonych cyfrowo wizerunkach popularnych osób. Kiedy na co dzień mamy kontakt z takimi obrazami, to mogą zostać włączone do naszego systemu wartości.

Rozmawiaj z dzieckiem o tym, jak treści które ogląda online mogą wpływać na jego nastrój i na to jak się czuje, jak postrzega siebie i swoje życie. Z młodszym dzieckiem wspólnie przejrzyjcie profile, które obserwuje, porozmawiajcie, których z nich dobrze byłoby nie obserwować, ze względu na wartości, które promują. Pokazuj dziecku różnorodne treści i różnorodność wyglądów, pokazuj osoby, których popularność w mediach społecznościowych nie opiera się na ich wyglądzie.

Wytłumacz dziecku, że ciało nie określa

Naucz dziecko, że jego wartość nie zależy od tego jak wygląda, a atrakcyjność fizyczna i dopasowanie się do aktualnych standardów urody nie powinno być jego celem.

Wspieraj dziecko w świadomym rozwoju i odkrywaniu swoich mocnych stron.

Okres dorastania, kiedy ciało się zmienia jest dla dziecka czasem wielu wątpliwości i wyzwań. Nierealne wzorce urody i waga jaką młodzi ludzie w sieci przywiązują do oceny dodatkowo komplikują sytuację. U wielu dzieci powodują dyskomfort i poczucie presję poprawy wyglądu. Wsłuchuj się w potrzeby i wątpliwości dziecka dotyczące kwestii ciała i wyglądu. Dopytuj i odpowiadaj. Wspieraj dziecko w ciałopozytywnym rozwoju.

Co trzeci nastolatek doświadcza w sieci hejtu z powodu wyglądu. Rozmawiaj z dzieckiem o przemocy w sieci. Przekaż mu, ze to negatywne zachowanie do którego nikt nie ma prawa. Rozmawiajcie o tym jak ważne jest wsparcie dla ofiar hejtu. Umów się z dzieckiem, że w sytuacji kiedy jest świadkiem lub ofiarą hejtu znajdzie u ciebie troskę i wsparcie.

Zobacz co maja na ten temat do powiedzenia eksperci:

W ramach kampanii „Ciało nie określa" w serwisach TikTok oraz Instagram prezentowany jest „serial" w postaci serii postów przedstawiający historię dziewczyny, która mierzy się z hejtem dotyczącym jej wyglądu. Zobacz go razem ze swoim nastoletnim dzieckiem lub podopiecznym. Porozmawiajcie potem o neutralnym podejściu do ciała.

Zobacz całą historię Marty:

W takiej rozmowie pomocne będą poniższe zasady, które w ramach kampanii kierowane są do nastolatków. Ich rozwinięcie znajdziecie na naszej stronie.

1. Jestem ciałoneutralna. Jestem ciałoneutralny.

2. Nie ulegam wzorcom.

3. Wybieram świadomie.

4. Słucham swojego ciała.

5. Nie daję się określić.

6. Nie krytykuję wyglądu.

7. Reaguję na hejt.

8. Szukam pomocy.

T ekst jest elementem kampanii społecznej FDDS „Ciało nie określa".

# data[].attributes.attachment_link.title
CIAŁO NIE OKREŚLA, czyli jak chronić dzieci przed szkodliwymi wzorcami urody

# data[].attributes.attachment_link.description
Niemal wszyscy nastolatkowie i nastolatki codziennie korzystają z serwisów społecznościowych. Śledząc profile internetowych influenserów, trendy, reklamy, część z nich nabiera przekonania, że atrakcyjność fizyczna jest ważnym elementem oceny wartości człowieka i że istnieje jeden obowiązujący model wyglądu, do którego należy dążyć.

# data[].attributes.headline
Ten krótki film wyjaśnia, jak ważna jest więź rodzica z dzieckiem. Zobacz go koniecznie!

# data[].attributes.subject
Ten krótki film wyjaśnia, jak ważna jest więź rodzica z dzieckiem. Zobacz go koniecznie!

# data[].attributes.body
Dlaczego rodzic jest najważniejszą osobą w życiu dziecka? Ta animacja to cenna lekcja dla każdego rodzica!

Więź między dzieckiem a opiekunem nawiązana już w pierwszych latach życia ma ogromny wpływ na życie dziecka w przyszłości. Od relacji z rodzicami zależą relacje z innymi ludźmi i umiejętność funkcjonowania w społeczeństwie. Animacja "Wielka Moc" pokazuje, jak ważni dla dziecka są rodzice i jak wiele może mu dać ich obecność.
Animacja kończy się słowami: "Twoja obecność oraz dostępność emocjonalna w życiu dziecka pomaga mu nabrać pewności, że poradzi sobie w świecie, a kiedy będzie potrzebowało, poprosi kogoś o pomoc. Jesteś większy, mądrzejszy i silniejszy, a wielka moc to wielka odpowiedzialność". To klucz do zrozumienia przesłania twórców kampanii. Bycie rodzicem to ogromna odpowiedzialność – to od rodzica zależy, jakim człowiekiem będzie jego dziecko w przyszłości. Słuchanie dziecka, bycie otwartym na jego potrzeby, reagowanie i wspieranie to podstawy więzi, która zaprocentuje w przyszłości.
Źródło: YouTube, Facebook

Początek formularza

# data[].attributes.body
Dzieci w wirtualnej sieci
Broszura dla rodziców o tym, jak chronić dziecko przed zagrożeniami cyfrowego świata.

# data[].attributes.body
Szanowni Państwo!

Kolejny rok szkolny i kolejna ogólnopolska kampania społeczna pt. "CIAŁO NIE OKREŚLA, czyli jak chronić dzieci przed szkodliwymi wzorcami urody”,  której organizatorem jest Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Celem kampanii  jest uzmysłowienie rodzicom , że wartość dziecka nie zależy od tego jak wygląda.

Zainteresowanych rodziców odsyłam do strony  rodzice.fdds.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niemal wszyscy nastolatkowie i nastolatki codziennie korzystają z serwisów społecznościowych. Śledząc profile internetowych influenserów, trendy, reklamy, część z nich nabiera przekonania, że atrakcyjność fizyczna jest ważnym elementem oceny wartości człowieka i że istnieje jeden obowiązujący model wyglądu, do którego należy dążyć.

Próby sprostania standardom urody u wielu dzieci i nastolatków wpływają na sposób korzystania z sieci skoncentrowany na kreowaniu swojego wizerunku. Ciągłe obserwowanie oceny swojego wyglądu online i porównywanie się z innymi, może obniżać samoocenę i negatywnie wpływać na nastój dzieci i młodzieży.

Ocena wyglądu przybiera również często formę hejtu, niezwykle krzywdzącego szczególnie dla tych młodych ludzi, którzy nie wpisują się w kreowane w sieci i mediach kanony urody lub dla tych, którzy na poczuciu atrakcyjności fizycznej budują przekonanie o swojej wartości.
Co wiemy z badań?

98% nastolatków korzysta z serwisów społecznościowych.

Co czwarty czuje w nich presję poprawy swojego wyglądu.

Co trzeci chciałby wyglądać, jak osoby, których profile śledzi.

4 na 10 stresuje to, jak ich wygląd zostanie oceniony.

Co trzeci stosuje filtry poprawiające wygląd.

30% nastolatków doświadcza w sieci hejtu związanego z wyglądem.

18% wstydzi się swojego ciała.

9% go nienawidzi.

ZOBACZ PEŁNY RAPORT Co robić?
Zapobieganie szkodliwemu wpływowi wzorców urody na dzieci i młodzież i wychowanie ich w duchu ciałoneutralności wymaga świadomego zaangażowania rodziców, opiekunów i nauczycieli i innych profesjonalistów pracujących z dziećmi.

Rozmawiaj z dzieckiem! Powiedź mu, że:
JEGO WARTOŚĆ NIE ZALEŻY OD TEGO JAK WYGLĄDA!
Dzieci uczą się obserwując to co robimy. Dlatego jeśli chcesz, żeby Twoje dziecko dobrze czuło się ze sobą i w swoim ciele - pokaż mu jak to się robi. Kiedy pozytywnie myślisz i wypowiadasz się o swoim ciele oraz dobrze je traktujesz, wtedy modelujesz podobne postawy u dziecka. Natomiast kiedy mówisz: „Znowu przytyłam/przytyłem", „ Nie rób mi zdjęcia, bo brzydko wyglądam" wtedy uczysz dziecko, że ciało ma wyglądać w określony sposób a kiedy tak nie jest, to jest to powodem do zmartwienia i samokrytyki.

Budowanie w dziecku poczucia wartości jest niezwykle ważne. Zadbaj jednak, żeby nie odbywało się to w odniesieniu do jego wyglądu. Doceniaj dziecko za to co robi, a nie za to jak się prezentuje. Wspieraj je w tym, żeby mogło czuć się wyjątkowe, sprawcze i kompetentne w różnych obszarach swojego życia i wiedziało, że jest wartościową osobą, niezależnie od tego jak wygląda i jak jego wygląd oceniają inni.

Nie oceniaj negatywnie wyglądu dziecka. Nawet pozornie niewinne żarty na temat wyglądu dziecka mogą obniżać jego samoocenę, powodować dyskomfort oraz przekonanie o potrzebie zmiany. Nie oceniaj też negatywnie wyglądu kolegów i koleżanek dziecka oraz innych osób. Nadaje to wysokie znaczenie wyglądowi i powoduje stres związany z poczuciem ciągłej oceny i oczekiwań względem wyglądu.

Naucz dziecko być w kontakcie ze swoim ciałem

Mówi dziecku, że ciało jest bardzo ważne i należy o nie dbać. Nie dlatego jednak, żeby w określony sposób wyglądać, tylko dla sprawności i zdrowia. Pokazuj dziecku jak może słuchać swojego ciała i rozpoznawać co jest dla niego dobre, a co mu nie służy. Razem z dzieckiem szukaj aktywności fizycznych, które będą mu sprawiać przyjemność, i pomogą budować kontakt z ciałem i jego możliwościami.

Rozmawiaj z dzieckiem o wzorcach urody

Uświadamiaj dziecko, że kultura promuje określone wzorce urody. - w reklamach, w mediach społecznościowych. Często bazują one na nierealnych, przetworzonych cyfrowo wizerunkach popularnych osób. Kiedy na co dzień mamy kontakt z takimi obrazami, to mogą zostać włączone do naszego systemu wartości.

Rozmawiaj z dzieckiem o tym, jak treści które ogląda online mogą wpływać na jego nastrój i na to jak się czuje, jak postrzega siebie i swoje życie. Z młodszym dzieckiem wspólnie przejrzyjcie profile, które obserwuje, porozmawiajcie, których z nich dobrze byłoby nie obserwować, ze względu na wartości, które promują. Pokazuj dziecku różnorodne treści i różnorodność wyglądów, pokazuj osoby, których popularność w mediach społecznościowych nie opiera się na ich wyglądzie.

Wytłumacz dziecku, że ciało nie określa

Naucz dziecko, że jego wartość nie zależy od tego jak wygląda, a atrakcyjność fizyczna i dopasowanie się do aktualnych standardów urody nie powinno być jego celem.

Wspieraj dziecko w świadomym rozwoju i odkrywaniu swoich mocnych stron.

Okres dorastania, kiedy ciało się zmienia jest dla dziecka czasem wielu wątpliwości i wyzwań. Nierealne wzorce urody i waga jaką młodzi ludzie w sieci przywiązują do oceny dodatkowo komplikują sytuację. U wielu dzieci powodują dyskomfort i poczucie presję poprawy wyglądu. Wsłuchuj się w potrzeby i wątpliwości dziecka dotyczące kwestii ciała i wyglądu. Dopytuj i odpowiadaj. Wspieraj dziecko w ciałopozytywnym rozwoju.

Co trzeci nastolatek doświadcza w sieci hejtu z powodu wyglądu. Rozmawiaj z dzieckiem o przemocy w sieci. Przekaż mu, ze to negatywne zachowanie do którego nikt nie ma prawa. Rozmawiajcie o tym jak ważne jest wsparcie dla ofiar hejtu. Umów się z dzieckiem, że w sytuacji kiedy jest świadkiem lub ofiarą hejtu znajdzie u ciebie troskę i wsparcie.

Zobacz co maja na ten temat do powiedzenia eksperci:

W ramach kampanii „Ciało nie określa" w serwisach TikTok oraz Instagram prezentowany jest „serial" w postaci serii postów przedstawiający historię dziewczyny, która mierzy się z hejtem dotyczącym jej wyglądu. Zobacz go razem ze swoim nastoletnim dzieckiem lub podopiecznym. Porozmawiajcie potem o neutralnym podejściu do ciała.

Zobacz całą historię Marty:

W takiej rozmowie pomocne będą poniższe zasady, które w ramach kampanii kierowane są do nastolatków. Ich rozwinięcie znajdziecie na naszej stronie.

1. Jestem ciałoneutralna. Jestem ciałoneutralny.

2. Nie ulegam wzorcom.

3. Wybieram świadomie.

4. Słucham swojego ciała.

5. Nie daję się określić.

6. Nie krytykuję wyglądu.

7. Reaguję na hejt.

8. Szukam pomocy.

T ekst jest elementem kampanii społecznej FDDS „Ciało nie określa".

# data[].attributes.attachment_link.title
CIAŁO NIE OKREŚLA, czyli jak chronić dzieci przed szkodliwymi wzorcami urody

# data[].attributes.attachment_link.description
Niemal wszyscy nastolatkowie i nastolatki codziennie korzystają z serwisów społecznościowych. Śledząc profile internetowych influenserów, trendy, reklamy, część z nich nabiera przekonania, że atrakcyjność fizyczna jest ważnym elementem oceny wartości człowieka i że istnieje jeden obowiązujący model wyglądu, do którego należy dążyć.

# data[].attributes.headline
Ten krótki film wyjaśnia, jak ważna jest więź rodzica z dzieckiem. Zobacz go koniecznie!

# data[].attributes.subject
Ten krótki film wyjaśnia, jak ważna jest więź rodzica z dzieckiem. Zobacz go koniecznie!

# data[].attributes.body
Dlaczego rodzic jest najważniejszą osobą w życiu dziecka? Ta animacja to cenna lekcja dla każdego rodzica!

Więź między dzieckiem a opiekunem nawiązana już w pierwszych latach życia ma ogromny wpływ na życie dziecka w przyszłości. Od relacji z rodzicami zależą relacje z innymi ludźmi i umiejętność funkcjonowania w społeczeństwie. Animacja "Wielka Moc" pokazuje, jak ważni dla dziecka są rodzice i jak wiele może mu dać ich obecność.
Animacja kończy się słowami: "Twoja obecność oraz dostępność emocjonalna w życiu dziecka pomaga mu nabrać pewności, że poradzi sobie w świecie, a kiedy będzie potrzebowało, poprosi kogoś o pomoc. Jesteś większy, mądrzejszy i silniejszy, a wielka moc to wielka odpowiedzialność". To klucz do zrozumienia przesłania twórców kampanii. Bycie rodzicem to ogromna odpowiedzialność – to od rodzica zależy, jakim człowiekiem będzie jego dziecko w przyszłości. Słuchanie dziecka, bycie otwartym na jego potrzeby, reagowanie i wspieranie to podstawy więzi, która zaprocentuje w przyszłości.
Źródło: YouTube, Facebook

Początek formularza

# data[].attributes.headline
Emocje: ciekawostki, które pomogą ci je lepiej zrozumieć

# data[].attributes.subject
Emocje: ciekawostki, które pomogą ci je lepiej zrozumieć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Emocje to fascynująca sprawa! Dlatego dzisiaj chciałabym podzielić się z wami kilkoma ciekawostkami dotyczącymi świata emocji, które mogą cię zaskoczyć:

Emocje i myśli wpływają na siebie nawzajem

Przez wiele lat uważano, że to nasze myśli wpływają na to, co czujemy. I czasem tak bywa. Jeśli pomyślę, że moje dziecko specjalnie robi mi na złość, to zapewne pojawi się we mnie frustracja i złość. Ale dzisiaj wiemy, że relacja pomiędzy naszymi myślami i naszymi emocjami jest bardziej skomplikowana...Okazuje się bowiem, że również nasze emocje powodują, że po naszej głowie zaczynają krążyć takie, a nie inne myśli.

Emocje są jak magnes

Stara mądrość ludowa głosi, że ciągnie swój do swego. W przypadku emocji tak właśnie jest. Złość nakręca spiralę złości, smutek okrywa się kolejnymi warstwami smutku, lęk niczym magnes przyciąga do siebie kolejne niepokoje. To z tej przyczyny, będąc rozdrażnionymi zwiększamy swoje szanse na wybuch złości. Gdy jesteśmy czymś zaniepokojeni, wszędzie widzimy kolejne zmartwienia. Kiedy budzimy się w 'czarnym' nastroju, kolejne wydarzenia dnia tylko potwierdzają nam beznadziejność świata. Dlaczego tak się dzieje?

Tutaj znowu wracamy do skomplikowanego świata zależności pomiędzy naszymi emocjami a myślami. Emocje wpływają na nasze postrzeganie świata i sposób myślenia. A to z kolei może wpływać na wybory, jakich dokonujemy. Przykładowo, w złości nasze myślenie staje się tunelowe, a nasza uwaga ma tendencję do wyłapywania z otoczenia kolejnych rzeczy, które potwierdzają, że mamy powody do złości. A to może przełożyć się na to, że sami zaczniemy generować sytuacje, które będą nakręcać naszą złość ( np. wszczynając kłótnie z dzieckiem z powodu jakiejś błahostki). Smutek odcina nas od świata, kieruje naszą uwagę do wewnątrz, spowalnia myślenie ku bardziej refleksyjnym torom, wypompowuje z energii. Co z kolei może skutkować tym, że zamiast spotkać się z przyjaciółmi, wybierzemy słuchanie melancholijnych melodii siedząc pod kocem ( co jeszcze bardziej wzmocni nas smutek). W taki sposób całe koło się zamyka, bo napędzające się pod wpływem danego stanu emocjonalnego myśli i podejmowane działania dalej nakręcają te same emocje.

Nie musimy być więźniami naszych emocji

Jednym z najczęstszych nieporozumień dotyczących naszych emocji jest przeświadczenie, że emocje zabierają nam w jakiś sposób wolny wybór. Słychać to najczęściej w komunikatach : " zrobiłem to, bo czułem xyx" ( uderzyłem ciebie, bo byłem zezłoszczony. Nie odczytałem tego referatu, bo za bardzo się bałem. Warto jednak wiedzieć, że tak jak nie mamy wpływu na to, co czujemy w danym momencie ( podobnie, jak nie mamy wpływu na pogodę za oknem), tak mamy znaczny wpływ na to, jakie działania/ wybory podejmujemy ( przynajmniej w większości przypadków).

Emocje nie zostały stworzone po to, aby być naszym więzieniem, ale żeby pomóc nam efektywnie działać. Są rodzajem informacji do wykorzystania. Możemy odczuwać i jednocześnie podejmować wybory zgodne z nami ( a nie według tego, co podpowiadają nam emocje- bo to przecież od nas zależy, jak wykorzystamy informacje, które przekazują nam emocje). Mamy wybór.

Robię to i czuję xyz ( Byłem zezłoszczony i spokojnie przedstawiłem swoje argumenty. Odczytałem referat i bardzo się bałem).

Emocje nie są faktami

Wiedza o tym, że nasze emocje nie są faktami jest kluczowa w dwóch aspektach.

Po pierwsze daje jasny komunikat, że z emocjami się nie dyskutuje ( bo jak dyskutować z czymś tak subiektywnym jak odczucia? Można to porównać do sytuacji, gdy ktoś mówi, że boli go głowa. Czy będziesz się z nim spierał, że nie ma racji?)

Po drugie, wiedząc, że emocje są naszymi subiektywnymi odczuciami zyskujesz możliwość odkrycia, że nie zawsze są one dobrymi doradcami ( nie zawsze mają rację).

Przykładowo, lęk ci mówił: jesteś w niebezpieczeństwie i będzie chciał, żebyś unikał rzeczy, których się obawiasz. Złość będzie podpowiadała: to jego wina! zrobił to specjalnie ! i chciała żebyś atakował. Smutek będzie twierdził, że wszystko to bez sensu i zachęcał do zakopania się pod kołdrę. Będą momenty, w których pójście za tym, co podpowiadają emocje będzie dla ciebie dobre. Czasem jednak stany emocjonalne będą mocno zawężać i zniekształcać twoją perspektywę, a zrobienie czegoś zupełnie przeciwnego do tego, co doradzają ci uczucia może okazać się dla ciebie ( i dla twojego zdrowia psychicznego) lepsze.

Są myśli, które lubią przebierać się za uczucia

W psychologii swego czasu uknuto termin " uczucia rzekome', który odnosi się do naszych myśli, które traktujemy jakby były naszymi emocjami. Przykładem takich myśli w przebraniu są na komunikaty, które znajdziesz poniżej:

„Czuję, że mnie nie szanujesz." " Czuję, że mnie nie kochasz", " Czuję się przytłoczony" „Czuję się ignorowany." „Czuję, że mnie nie rozumiesz." „Czuję, że nie zależy wam na mnie.", " Czuję się zlekceważony", " Czuję się niedoceniony", " Czuję się skrytykowany" - lista ta oczywiście nie jest skończona,

Dlaczego tak ważne jest rozróżnienie pomiędzy tym, co odczuwamy a tym co myślimy? Z prostej, ale kluczowej przyczyny- z naszymi myślami, które są pewnego rodzaju interpretacją świata, innych ludzi i nas samych możemy podejmować dyskusję ( z emocjami zaś, które są naszymi subiektywnymi doświadczaniami nie chcemy dyskutować- im potrzebne jest uprawomocnienie).

Nasz myśli są interpretacjami, a więc pewnego rodzaju pomysłami na rzeczywistość. I często te pomysły/oceny, które powstają w głowie mają się nijak do tego, co dzieje się poza naszą głową. Moje myśli mogą interpretować zachowanie innej osoby jako krytykowanie mnie, kiedy w rzeczywistości chce nam ona pomóc. Dlatego tak ważne jest weryfikowanie tego, co pojawia się nam w głowie: czy istnieje inna możliwość widzenia tej sytuacji

Emocje nie robią krzywdy

" Złość piękności szkodzi" i " przestraszyć się na śmierć" ręka w górę kto nie zna tych starych 'mądrości' ludowych. Mogą nas one śmieszyć, ale tkwi w nich ziarno prawdy- większość z nas w pewnej mierze boi się emocji. Te obawy mogą mieć różne intensywności. Od niepokoju, że dana emocja w jakiś sposób stanie nam na drodze do realizacji celów, aż do przekonania, że od emocji można zwariować, a nawet umrzeć.

Na szczęście nie mamy żadnych dowodów medycznych, które potwierdzałyby, że emocje w jakikolwiek sposób mogą być dla nas szkodliwe. Wprost przeciwnie! Wiemy, że nasze ciała bywają mądrzejsze od naszej głowy. Pomyśl o sytuacjach, w których twoje ciało zmusza cię do wymiotów, aby w ten sposób usunąć szkodliwe toksyny, które pojawiły się w żołądku. Pomyśl o omdleniu, które jest naturalną strategią, po które sięga ciało, aby wyrównać ciśnienie krwi. Pomyśl o odruchu kaszlu, który oczyszcza płuca. Ciało umie sobie radzić. I w swojej mądrości jest wstanie sobie poradzić z doświadczeniem każdej emocji.

Mądrość ciała w regulowaniu emocji możemy też od najmłodszych lat wspierać. Jednym ze sposobów mogą być zabawy pomagające radzić sobie z emocjami, które zebrałam dla was w 80 Kartach Zabaw Wspierających Regulację Emocji. Więcej o nich przeczytasz TUTAJ

# data[].attributes.attachment_link.title
Emocje: ciekawostki, które pomogą ci je lepiej zrozumieć

# data[].attributes.attachment_link.description
Emocje to fascynująca sprawa! Dlatego dzisiaj chciałabym podzielić się z wami kilkoma ciekawostkami dotyczącymi świata emocji, które mogą cię zaskoczyć: Emocje i myśli wpływają na siebie nawzajem Przez wiele lat uważano, że to nasze myśli wpływają na to, co czujemy. I czasem tak bywa.

# data[].attributes.body
Ruchowe linie - to praca plastyczne której towarzyszy sporo zabawy.
Do przygotowania pracy potrzebujesz:

1. Jeden arkusz białego papieru

2. Jeden arkusz czarnego papieru

3. Linijka

4. Ołówek i gumka

5. Markery, różne kolory

6. Klej

Krok 1.
potrzebujesz wyobraźni i kredek, pomaluj cała kartkę w różne wzory paski koła jak sobie wymyślisz.
Krok 2.
teraz za pomocą linijki i ołówka, podziel kartkę na paski o grubości 2 cm. w tym celu zaznaczaj odległości po obu stronach kartki jednocześnie, wtedy będziesz miał pewność że wyjdzie równo. a Następnie połącz punkty z obu stron kartki cienkimi, niemal niewidocznymi kreskami.
Krok 3.
złóż kartkę na pół, aby wyznaczyć środek, teraz potrzebujesz nożyczek, zacznij przecinać kartkę wzdłuż narysowanych kresek, ale PAMIĘTAJ NIE PRZECINAJ KARTKI DO KOŃCA zatrzymaj nożyczki jakieś 3-4 cm. przed końcem kartki powtarzaj czynności aż do momentu w którym dojdziesz do środka, a teraz zacznij robić to samo ale po przeciwnej stronie kartki.
Krok 4.
teraz chwile możesz poeksperymentować i sprawdzić jak bardzo się rozciągają Twoje linie.
Krok 5.
potrzebujesz czarną kartkę i klej, przyklej pierwszy pasek do czarnej kartki a następnie spróbuj go rozciągać i przekręcać, do momentu aż uda ci się przykleić wszystko.
Może zechcesz się z nami podzieli swoją praca?

# data[].attributes.body
Już niedługo Mikołajki chyba najwyższy czas pomyśleć o tym jak się przypodobać Świętemu, żeby dostać jakiś prezent. Może uda ci się namalować portret Świętego Mikołaja, myślę że tym podbijesz jego serce i na pewno ci coś zostawi.

# data[].attributes.body
Nie masz pomysłu na nudę a co powiesz na grę WYTURLAJ MIKOŁAJA? POTRZEBUJESZ KOSTKĘ DO GRY KARTKĘ PAPIERU I COŚ DO RYSOWANIA. A może uda ci się zachęcić domowników do wspólnej zabawy.

# data[].attributes.body
W tym roku mamy bardzo trudny czas, nie ze wszystkimi bliskimi będziemy się mogli spotkać, więc może warto o nich pamiętać w inny sposób, na przykład wysyłając im Świąteczną Kartkę, Zastanów się, kogo w tym roku możesz nie zobaczyć podczas świąt i wykonaj dla niego Kartkę Bożonarodzeniową, poproś rodziców o wysłanie jej do danej osoby. Sprawisz tym sposobem radość nie tylko bliskim ale i sobie.

# data[].attributes.body
Kiedy dopadnie Cię nuda i nie wiesz co zrobić, to mam dla Ciebie pomysł na wykonanie dekoracji Świątecznych do Twojego domu, są proste i efektowne. Popatrz na zdjęcie poniżej, potrzebujesz papierowego kubka, kolorowego papieru, nożyczki, klej i dużo dużo chęci. Powadzenia