# data[].attributes.body
Saper John T. French w mundurze (ze zbiorów: Diana Dowson).

# data[].attributes.attachment_link.title
John French in military uniform-Courtesy of Diana Dowson

# data[].attributes.body
Rodzinna fotografia Johna D. Frencha w roku 1918. John French jest trzeci od lewej w tylnym rzędzie (ze zbiorów: Diana Dowson).

# data[].attributes.attachment_link.title
John French’s family in 1918-John is third from left in the back row. Courtesy of DianaDawson

# data[].attributes.body
Opuściłem Chatham w piątek rano o godz. 7.30. Odpłynąłem z Chatham – przez Kanał [La Manche] tej samej nocy o godzinie siódmej wieczorem. Przybyłem do Rouen w sobotę o godzinie pierwszej po południu. Musiałem przemaszerować kilka mil w pełnym oporządzeniu - czując się niezbyt dobrze – jako efekt choroby morskiej - przyjąłem mocną dawkę - ale dałem radę pokonać ten marsz.
(Koszary Królewskiej Marynarki Wojennej w Chatham, Anglia, 1920 r., fot. ze zbiorów: William Aers).

# data[].attributes.body
"Dzisiaj czuję się całkiem dobrze – zaszczepiony – druga dawka – nie wydaje się tak zła jak pierwsza. Ćwiczenia z bronią".
Fot. Musztra nowych rekrutów. Znaczek pocztowy z okresu I WW.

# data[].attributes.body
"Dziś raczej spokojnie, dostałem listy z domu, pierwsze od kiedy jestem tutaj. Niemieckie lotnictwo zrzuciło bombę zapalającą na miasto, ale bez rezultatu. Jutro urodziny ma cesarz (Wiluś), więc spodziewamy się, że Niemcy spróbują czegoś".
Fot. Cesarz Wilhelm II, Frankfurt 1902. Z zbiorów Imperial War Museums.

# data[].attributes.body
Niemcy ostrzeliwali dziś drogi, zniszczyli dom lub dwa. Nasza artyleria odpowiedziała z zapałem. W okopach jest raczej cicho tej nocy. Nasza strona raz otworzyła krótki ogień. Bardzo ciężko jest znaleźć drogę wzdłuż okopów, ponieważ jest tak wiele zakrętów, skrętów i dziur oraz jest tak ciemno. Najgorzej dla człowieka idącego na przodzie, bo kiedy inni widzą, jak wpada do dziury, naturalnie ją omijają.
(Fot. Skomplikowana linia okopów na froncie zachodnim, rok 1917, ze zbiorów: Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
"Pogoda deszczowa, ale nie całkiem zimno. Poszedłem do Y.M.C.A., około 2 mil stąd, bardzo przyjemne miejsce. Chyba będę zaglądał tam częściej, bo dobrze jest usiąść i pisać. Nie doceniamy takich towarzystw tak bardzo, póki nie znajdziemy się w miejscu, gdzie ich brakuje".
Fot. Baraki dla żołnierzy brytyjskich Y.M.C.A. [zbiory:  YMCA ENGLAND & WALES].

# data[].attributes.body
Dziś w okopach raczej spokojnie. Niewielki ostrzał artylerii po obu stronach. Okopy dobrze wysychają przez ostatnią suchą pogodę. Piechota jest zajęta budową ziemianek i pracami naprawczymi. Niektóre ziemianki są bardzo suche i przytulne, ze stołem, krzesłami oraz piecem i bardzo często wydobywają się z nich apetyczne zapachy.
(Fot. Angielski żołnierz zmaga się z błotem w okopie, rok 1916, ze zbiorów: Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Cały dzień spędziłem w okopach. Widziałem jak Niemcy bombardują nasze okopy komunikacyjne. Niektóre z pocisków musiały być naprawdę duże, gdyż wyrzucały w powietrze ziemię oraz kamienie na blisko czterdzieści lub pięćdziesiąt stóp w górę. Nadzwyczajnym wydaje się, że nikt nie został zraniony. Wspaniały dzień dla samolotów. Nasza strona miała ich kilkanaście i Niemcy stracili setki pocisków próbując je zestrzelić. Samochody opancerzone nieprzyjaciela ostrzeliwały grupę pięciu samolotów, aż niebo pokryło się dymem, ale naszym udało się zbiec. Inny z naszych krążył nad niemieckimi pozycjami niczym ogromny ptak, próbując przyciągnąć ogień ich artylerii, ale pozostały one cicho, od czasu do czasu wypuszczając jedynie pocisk. Pilot był bardzo śmiały, gdyż schodził bardzo nisko. Miałem na to wspaniały widok. Pierwszy raz w akcji widziałem ponadto moździerz okopowy. Nasi ludzie wystrzelili trzy razy: pierwsze dwa pociski upadły za blisko, lecz trzeci, oceniając po ilości wyrzuconych w powietrze gruzów, spadł prosto we wrogi okop wywołując znaczne zniszczenia. Popołudniu zarówno my jak i przeciwnik wysłaliśmy kilka balonów obserwacyjnych. Były to zdobyczne balony i wyglądały jak wielkie kiełbasy. Utrzymały się one przez kilka godzin. Łącznie był to bardzo interesujący dzień.

(Fot. Pokolorowana fotografia samolotu nad frontem zachodnim, okolice 1918 r. Zbiory Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.headline
3 Stycznia 1916. Dziewczyna chodziła sprzedając “Daily Mail” za półtora pensa. Wyszedłem poza obóz. Nie było wiele do zobaczenia, można było pójść tylko pół mili w każdą stronę. Musztra z bronią. 

# data[].attributes.subject
3 Stycznia 1916. Dziewczyna chodziła sprzedając “Daily Mail” za półtora pensa. Wyszedłem poza obóz. Nie było wiele do zobaczenia, można było pójść tylko pół mili w każdą stronę. Musztra z bronią. 

# data[].attributes.body
Otrzymałem dzisiaj rozkaz, aby stawić się jutro w szeregu. Przydzielono mnie do 250tej Kompanii. Czuję się dobrze. Żadnych listów. Widziałem oznaczone słupem miejsce, na którym poległ  pierwszy francuski lotnik. Musztra z bronią palną.

# data[].attributes.attachment_link.title
THE BRITISH ARMY ON THE WESTERN FRONT, 1914-1918

# data[].attributes.attachment_link.description
Commemoration Service at the 1st Army Headquarters of the fourth anniversary of the war; Ranchicourt, 4th August 1918.

# data[].attributes.body
Jest dziś piękna pogoda i nie ma pracy, ponieważ jest niedziela. Poszedłem rano do kościoła w Y.M.C.A.(Young Men’s Christian Association- Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej). … Spotkałem kilku starych znajomych. Nie ma jeszcze listów.
(Fot. Amerykańscy Żołnierze z Y.M.C.A. w Wielkiej Brytanii, rok 1917, ze zbiorów: Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
11 stycznia [1916 r.]. Dzisiaj znów pracuję w dokach.  Nie było mowy o pójściu na front, spodziewam się tego jednak każdego dnia. Widziałem znów dzisiaj  duży tłum niemieckich więźniów. Kilku N.C.O.( podoficerów) zdecydowało się na pobór lecz nie było żadnego mężczyzn.

Fot. Prace żołnierzy w dokach

# data[].attributes.attachment_link.description
All Rights Reserved except for Fair Dealing exceptions otherwise permitted under the Copyright, Designs and Patents Act 1988, as amended and revised.

# data[].attributes.body
Uroczy, ale zimny i mroźny poranek. Nikt by nie pomyślał, że tego ranka dzieje się wojna w okopach. Z jednej ziemianki dochodzi zapach smażonego bekonu, w innej ktoś gra na blaszanej piszczałce, a trochę dalej ktoś gra na dudach. Trudno uzmysłowić sobie, że Niemcy są tylko 75 jardów dalej, dopóki karabin maszynowy lub dwa nie otworzą ognia.

# data[].attributes.body
1 lutego [1916 r.].

Zostały mi wydane 4 paczki papierosów i paczka zapałek. Poszedłem do miasta i zobaczyłem stary kościół prawie całkowicie zniszczony przez Niemców podczas okupacji miasta.  Zobaczyłem także most

który  został wysadzony, od tego czasu został już naprawiony.  Poszedłem na przedstawienie i było fajnie, orkiestra dobrze grała, dobrze śpiewano i tańczono dobrzy komicy i dobre filmy. Linia ognia nie jest daleko i można wyraźnie usłyszeć strzały z karabinów, w tym z karabinów maszynowych.

Fot. Karabin maszynowy obsługiwany przez brytyjskich żołnierzy

# data[].attributes.attachment_link.description
All Rights Reserved except for Fair Dealing exceptions otherwise permitted under the Copyright, Designs and Patents Act 1988, as amended and revised.

# data[].attributes.body
Pracowałem dziś w szpitalu nr 9, zakładając izolację z płótna wokół rur wodociągowych. Jestem bardzo zadowolony, bo dziś padał ulewny deszcz. Jutro dzień wypłaty. Bardzo się cieszę. Wszyscy wydają spłukani. Żadnych listów.

# data[].attributes.body
Pracowałem dziś w stajniach wojskowych. Było tam tysiące wszelkiego rodzaju koni. Kilku młodszych oficerów opuściło front, w tym kilku ludzi z Redruth. Podoficer, który spał z nami w namiocie wyjechał z nimi. Miły gość.

(Fot. Królewskie artyleria konna, 1914-1919. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
'E' BATTERY, ROYAL HORSE ARTILLERY, 1914-1919

# data[].attributes.attachment_link.description
'E' Battery, Royal Horse Artillery, drawn up at the Curragh in Ireland.

# data[].attributes.body
https://www.ymca.org.uk/wp-content/uploads/2017/11/YMCA-volunteers-during-wartime-1024x384.jpg

# data[].attributes.body
Smołowałem dzisiaj dachy domów i  stawałem się prawdziwym specjalistą od wszystkiego i od niczego. Widziałem kolejnego człowieka z Redruth, Thomasa z King Street (ul. Królewskiej). Paru ludzi ze Szkocji wyszło dzisiejszego wieczoru w swoich kiltach, zaczęli grać na dudach. Wyglądali nieźle.
(Fot. Szkoccy Gwardziści maszerują przez wieś grając na dudach. Calonne,1914-1917. Ze zbiorów Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
Pogoda była bardzo zimna i deszczowa, powodując, że prawdziwa armia ludzi była zajęta naprawą dróg. Ta praca była wykonywana głównie przez Belgów i Francuzów będących po lub przed wiekiem poborowym. Wielu z nich ubierało nowe francuskie przeciwszrapnelowe hełmy. Te hełmy mogły zapewniać ochronę przed odłamkami, jeśli te nie leciały zbyt szybko ale absolutnie nie chroniły przed kulami.
(Fot. Francuscy żołnierze w drodze na front. Mają hełmy przeciwodłamkowe Adrian Mle 1915. Braine, 26 października 1917. Ze zbiorów Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
Byłem dziś w porcie, żeby znów pracować przy rozładunku drewna z ciężarówek. Jechałem tam I z powrotem tym razem. Mówią, że jutro wyjeżdżamy.  Dostałem listy wieczorem. Jestem szczęśliwy.

(Fot. Brytyjski statek handlowy Whateley hall wpływa do portu w Rouen, 1914 r., Rouen, Zbiory Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.attachment_link.title
ALLIED TROOPS AND CIVILIANS IN ROUEN, 1914

# data[].attributes.attachment_link.description
The British merchant ship WHATELEY HALL enters Rouen harbour, October 1914

# data[].attributes.body
Ostatniej nocy stałem na warcie. Była to moja pierwsza próba. Nie było skarg, więc przypuszczam, że dobrze się spisałem. Jakiś nagły ostrzał miał miejsce w okopach. Pogoda nie za zimna i nadchodzi deszcz.

# data[].attributes.body
O 15 przybyłem na linię frontu. Z pociągu widziałem kilkanaście samolotów I Niemcy zestrzelili jednego. ...Zabrano mnie ze stacji na kwaterę autobusem. Jaka kwatera? Jedna kołdra i to na gołych deskach. Mogło jednak być gorzej. Bardzo dobrze słychać stąd strzały, artylerię i karabiny maszynowe.

(Fot. Okop na froncie zachodnim, 1916 r. Zbiory Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
Znowu dzisiaj praca w dokach, brudna robota, aż po oczy w błocie. Poszedłem na koncert do Y.M.C.A. Bardzo dobry. Wielokrotnie płaciłem Szylinga, by zobaczyć gorsze.[koncerty]

(Fot. Wejście do Y.M.C.A. we Francji, podczas pierwszej wojny światowej)

# data[].attributes.body
Niemcy zrzucili dziś rano kilka dużych pocisków z dział dalekiego zasięgu, bardzo blisko naszych kwater. Leżałem w łóżku, gdy pierwszy [pocisk] wybuchł I dość wstrząsnął domem. Wystrzelili kolejno siedem [pocisków] które w ogóle nie wybuchły. Nie było żadnych uszkodzeń podczas całego ostrzału, nawet gdy piszę to teraz nadal słyszę jak [pociski] spadają gdzieś całkiem blisko.
( Rys. przedstawiający niemieckich artylerzystów, z okresu pierwszej wojny światowej)

# data[].attributes.body
Marna pogoda dzisiaj, deszcz i deszcz ze śniegiem. Nie bardzo chciało mi się wstawać o 4 rano, ale nie ma czegoś takiego jak dziesięć minut w łóżku więcej po tym, gdy raz dano rozkaz wyjść na aktywną służbę. Artyleria była bardzo  aktywna dzisiaj po obu stronach, posyłając ponad setki pocisków. Nie jest tak źle, gdy słyszysz jak gwiżdżą nad twoją głową i wiesz, że one będą wybuchać około mili od ciebie. Widziałem dużo samolotów powracających tego wieczora, leciały bardzo nisko i wyglądały jak bardzo duże wrony wracające na grzędę.

# data[].attributes.body
Ostry ogień artyleryjski z obu stron, poza tym raczej spokojnie. Dość silny ostrzał karabinowy i maszynowy, gdy wychodziliśmy z okopów. To zaskakujące, jak szybko człowiek może się uchylić, gdy słyszy pocisk świszczący nad głową i wtedy podejmuje się decyzję, że nie uchyli się przed kolejnym — ale kiedy jeden upadnie, znowu idzie się [spiętym] jak na drutach.

(Fot. Okopy na froncie w Arras: Uciekinier, 1914-1919. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
image: in the foreground of the landscape are trenches, shell holes and several dead soldiers. On the horizon a small figure is standing, with a shell exploding to the right.

Imperial War Museum commission

# data[].attributes.attachment_link.description
image: in the foreground of the landscape are trenches, shell holes and several dead soldiers. On the horizon a small figure is standing, with a shell exploding to the right. Imperial War Museum commission

# data[].attributes.body
Wczoraj w nocy byłem na warcie. Dobrze mi poszło, miałem mnóstwo szczurów do towarzystwa, niektóre z nich były większe od małego kota. Dzisiaj mam urodziny, dwudzieste czwarte. Nigdy nie wiesz, gdzie będziesz za rok. Rok temu byłem wiele tysięcy mil stąd. Ciekawe, gdzie będę za rok o tej porze.

(Fot. Szkocki strażnik na wschodnim froncie 1914-1917. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
THE SCOTS GUARDS ON THE WESTERN FRONT 1914-1917

# data[].attributes.attachment_link.description
Quarter Guard, 2nd Battalion Scouts Guards, at Cartigny Camp, Note gas alarm at side of sentry box. April 1917.

# data[].attributes.body
Wczoraj w nocy był mróz, pierwszy w czasie mojego pobytu we Francji.  Więcej takich nocy, a zmienię zdanie o łagodnym klimacie.  Było zimniej niż na biegunie północnym. Stawiałem dziś drut kolczasty. Zastanawiam się, co będzie dalej.

# data[].attributes.body
Musiałem nabrać wody do mycia z sadzawki. Była przyjemna i zielona.  Byłem w okopach na mojej zmianie od 1:00 po południu, kiedy usłyszałem pierwszy strzał. Niemcy byli 75 jardów od nas. Wróciłem z powrotem o 10:30 przed południem śmiertelnie zmęczony i pokryty błotem.

# data[].attributes.body
Nabrałem z potoku trochę lepszej wody do mycia.  Widziałem kilka samolotów obu stron. W nocy byłem ostrzeliwany (całą noc spędziłem w okopach). Bardzo aktywne były grupy bombowe, a nasza artyleria dość mocno bombardowała nieprzyjaciela. Wyszedłem z okopów, nie zostając ostrzelanym, co jest rzeczą niezwykłą. Niemcy ostrzeliwali dziś dość silnie drogi.

# data[].attributes.body
Dziś cały dzień w okopach. W nocy nasza artyleria przeprowadziła ciężkie bombardowanie pozycji nieprzyjaciela. Nasi koledzy przerzucali wiązki słomy przez nasyp. Niemcy myśleli, że zamierzamy zaatakować i stanęli przy swoim nasypie, a wtedy nasze działa otworzyły na nich ogień. Musiały one zadać duże straty. Po południu widziałem, jak Niemcy ostrzeliwali jeden z naszych okopów pomocniczych.

(Fot. jeden z okopów pomocniczych, 1916, Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
6 stycznia [1916 r.]. Poszedłem dziś do pracy w dokach w Rouen. Łatwa praca, ale mokra i brudna. Wiele statków przypływa i odpływa. Widziałem kilku niemieckich więźniów pracujących przy układaniu cegieł i przy różnych innych pracach. Nie ma jeszcze listów

# data[].attributes.body
Dostałem wczoraj wypłatę - 10 franków na dwa tygodnie, Będę musiał bardzo uważać, żeby wystarczyło mi [do ostatniego]  tym razem. Dzisiaj nic takiego ważnego się nie wydarzyło. Pogoda sucha, ale zimna. Poszedłem do restauracji i zjadłem dobry obiad składający się ze steku wołowego z frytkami, kosztował szylinga.

# data[].attributes.body
Dziś wieje zimny, przenikliwy wiatr, zupełnie jak w marcu. Poszedłem do miasta, nic szczególnego do zobaczenia, jedynie mnóstwo nieustannie przejeżdżających wozów transportowych i oczywiście wiele oddziałów z różnych regimentów.

(Fot. sprawdzanie przesyłek materiałów medycznych na nabrzeżu Rouen, Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
W nocy był ulewny deszcz i wichura. Myślałem, że namiot się rozpadnie. Dzisiaj pracowałem w dokach i jechałem autobusem- wyglądał jak jeden z tych londyńskich. Rano pracowałem w składzie drewna, a po południu przy budowie dróg. Widziałem kilkuset jeńców niemieckich, w tym wielu z Gwardii Pruskiej. Maszerowaliśmy z powrotem do obozu około czterech mil, dostaliśmy nasz żołd, ja dostałem 10 franków i 3 paczki papierosów. Nie ma jeszcze listów.

# data[].attributes.body
Nie robiłem dzisiaj zbyt wiele. Jest deszczowo, a drogi są pełne błota przy takim ruchu. Dostałem ładną paczkę od cioci M .z kilkoma bardzo poręcznymi przedmiotami. Poszedłem znowu na przedstawienie. Było świetnie. Trzeba przyjść wcześniej i zająć miejsce, bo jest bardzo tłoczono. Myślę, że to miejsce jest prowadzone przez władze wojskowe.

(Jeden z wielu listów, którzy brytyjscy żołnierze wysyłali z frontu do swoich rodzin, 1916 r., Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
16 stycznia [1916 r.]. Zostałem powiadomiony dziś rano, że idziemy na front. Cały ranek zajęła nam kontrola sprzętu i zdobycie dodatkowego (sprzętu). Pociąg wyjechał o godz. 5 rano. Czułem, jakby  sprzęt ważył tonę zanim dotarłem na stację. Podróżuję całą noc

# data[].attributes.body
13 lutego [1916 r.]. Dzisiaj ponownie widziałem jeden z naszych balonów obserwacyjnych. Dzisiaj znowu poszedłem do Y.M.C.A. i trochę pisałem. Znowu niemiecki ostrzał, słyszałem jak wybucha całkiem blisko podczas pisania. Myślę, że nasza strona musiała dokonać  gdzieś nalotu, dziewięć czy dziesięć samolotów przeleciało dzisiaj razem nad tym miejscem. W okopach raczej spokojnie

# data[].attributes.body
Byłem całą noc w okopach i wracając z nich we wczesnych godzinach porannych zdecydowałem się skrócić sobie drogę, aby uniknąć nadchodzących wypadów nieprzyjaciela. Wyszedłem na drogę, gdy zapaliła się niemiecka flara i ktoś zaczął do nas strzelać. Myślę, że przebiegłem sto jardów w dziesięć sekund. Żadnych więcej skrótów, jak dla mnie.

(Fot. Niemiecka armia na wschodnim froncie, 1914-1918. Żródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
THE GERMAN ARMY ON THE WESTERN FRONT, 1914-1918

# data[].attributes.attachment_link.description
Signal flares illuminating the darkness of the battlefield on the Western Front.

# data[].attributes.body
Zostałem powiadomiony, że nie będę szedł na front z tym zaciągiem, a prawie wszyscy moi koledzy idą. Pracowałem dzisiaj dość lekko. Jak dotąd żadnych listów.

# data[].attributes.body
Poszedłem dzisiaj do sierżanta, żeby spytać o nowe ubranie. Dostałem je pierwszy raz, chociaż jest inne niż oczekiwałem. Patrzyłem na naszych, jak strzelali z amunicji szkolnej. Wystrzeliwali najpierw ślepaki, żeby ustalić zasięg. Musiałem się rozejrzeć po okolicy, teren jest opustoszały. Wygląda to na ziemię, gdzie głównie uprawia się owoce. Bo wszędzie są drzewa owocowe, a także widzi się tu domy bez okien, bez drzwi, a czasem nawet bez dachów. Oczywiście nikt tu nie mieszka i przebywanie tutaj na otwartym terenie grozi śmiercią.

(fot. brytyjski żołnierz w umundurowaniu z czasów I wojny światowej, Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Pięć niemieckich samolotów przelatywało dziś nad naszymi pozycjami, jeden z nich zrzucił bombę, lecz nie wyrządził żadnych szkód nie licząc wielkiej dziury i trochę rozbitego szkła. Piloci byli pod ciężkim ostrzałem I myślę, że jeden został zestrzelony. Widziałem jak wracały tylko dwa z całej piątki, ale bardzo prawdopodobne, że wrócili inną drogą, w każdym razie nasze maszyny szybko robiły ich formację formację.
(Fot. Niemieckie siły powietrzne, ze zbiorów: Imperial War Museum)

# data[].attributes.headline
16 Marca 1916. Ponownie jest cudowna pogoda. Wokół kilka samolotów lata nad nami. Wyszedłem na miły spacer. Zauważyłem naszą załogę, jak wystrzelała dwa magazynki z ciężkiej broni. Wstrząs przy tym był tak wielki, że zabił tysiące ryb w kanale.

# data[].attributes.subject
16 Marca 1916. Ponownie jest cudowna pogoda. Wokół kilka samolotów lata nad nami. Wyszedłem na miły spacer. Zauważyłem naszą załogę, jak wystrzelała dwa magazynki z ciężkiej broni. Wstrząs przy tym był tak wielki, że zabił tysiące ryb w kanale.

# data[].attributes.body
(Fot. Samolot An Airco DH2 startujący z lotniska. Vert Galand, 1916. Ze zbiorów Imperial War Museums w Londynie)

# data[].attributes.attachment_link.title
An Airco DH2 taking off from Vert Galand airfield in ealy 1916.

# data[].attributes.headline
28 marca 1916.  Znowu pada. Na froncie jest dość cicho. Siedzimy w naszych barakach cały dzień. Wychodzenie na zewnątrz nie sprawia zbytniej przyjemności. 

# data[].attributes.subject
28 marca 1916.  Znowu pada. Na froncie jest dość cicho. Siedzimy w naszych barakach cały dzień. Wychodzenie na zewnątrz nie sprawia zbytniej przyjemności. 

# data[].attributes.body
(Fot. Baraki Inżynierów Królewskich. Blangy, 1917. Ze zbiorów Imperial War Museums w Londynie.)

# data[].attributes.attachment_link.title
Baraki Inżynierów Królewskich. Blangy, 1917.

# data[].attributes.body
Dzisiaj znów w głębi linii okopów. Nasza drużyna zgubiła się i przez dwie godziny błąkaliśmy się po okopach, czasami po kostki w lodowatej wodzie i przy wściekłym ostrzale moździerzy obu stron. Jeden pocisk spadł na tyle blisko, że obryzgał nas błotem. Musieliśmy się ukryć, kiedy nasze oddziały rozpoczęły bombardowanie wrogich okopów za pomocą artylerii, bomb oraz innych urządzeń. Trwało to dwie godziny. [Naprzeciwko] na pewnym odcinku naszej linii frontu znajduje się całkiem sprytny niemiecki snajper, który zabił już kilku naszych ludzi. Wczoraj nasi zwabili go na manekina. Ledwie wychylili go znad parapetu i już pocisk przebił czapkę. Nasze wsparcie było już spóźnione półtora godziny i znów zgubiliśmy się wychodząc. ( Fot. Niemiecki żołnierz pozujący w lufie ciężkiego działą, maj 1918, ze zbiorów: Imperial War Museum)

# data[].attributes.headline
22 Lutego 1916. Byliśmy w okopach całą noc, mróz był ciężki i wyglądało na to, że spadnie na nas śnieg. Zawsze jeździliśmy do okopów ciężarówką. Jazda w ciemności była szalona, wszyscy byli stłoczeni w ciasnej przestrzeni i nikt nie odważył się włączyć świateł z obawy przed skierowaniem na nas ognia wrogiej artylerii. W pewnym momencie koło wjechało na skraj leju po bombie, lecz nikt nie przejmował się tym, czy my wjedziemy do tej dziury, czy nie. Ale inaczej jest w drodze powrotnej. Jak jeszcze raz się do niej zbliżymy, to kierowca usłyszy, co każdy o nim myśli. Nie będziemy przebierać w słowach.

# data[].attributes.subject
22 Lutego 1916. Byliśmy w okopach całą noc, mróz był ciężki i wyglądało na to, że spadnie na nas śnieg. Zawsze jeździliśmy do okopów ciężarówką. Jazda w ciemności była szalona, wszyscy byli stłoczeni w ciasnej przestrzeni i nikt nie odważył się włączyć świateł z obawy przed skierowaniem na nas ognia wrogiej artylerii. W pewnym momencie koło wjechało na skraj leju po bombie, lecz nikt nie przejmował się tym, czy my wjedziemy do tej dziury, czy nie. Ale inaczej jest w drodze powrotnej. Jak jeszcze raz się do niej zbliżymy, to kierowca usłyszy, co każdy o nim myśli. Nie będziemy przebierać w słowach.

# data[].attributes.body
(Fot. Ciężarówki brytyjskie w okolicach frontu. Ze zbiorów Imperial War Museums w Londynie.)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ciężarówki brytyjskie w okolicach frontu

# data[].attributes.body
Spędziłem całą noc w okopach. Przez większość czasu pakowałem worki z piaskiem. Robiłem to w ulewnym deszczu i przy silnym wietrze. Cały przemoknąłem i byłem ubrudzony błotem. O godzinie 10 otrzymaliśmy rozkaz by się rozproszyć i ukryć, ponieważ nasza artyleria zamierza bombardować niemieckie okopy, po czym ma nastąpić ostrzał przy pomocy moździerzy okopowych. Niedługo zobaczyliśmy sygnał świetlny na niebie, który oznaczał że nasi rozpoczęli. Brzmiało to, jakby tysiąc diabłów zostało puszczonych na wolność, dźwięk pocisków przemykał nad naszymi głowami i wybuchy uderzały w niemieckie okopy, które znajdowały się zaledwie 75 jardów od nas.

Nasi musieli narobić niezłych szkód, bo później widzieliśmy Niemców naprawiających wał ziemny.

(fot. brytyjczycy używający moździerzy okopowych, Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Byłem dziś w Klubie Żołnierskim. Został on otworzony wczoraj i jest to wspaniałe miejsce. Można tam wypić herbatę i zjeść ciastko w przyzwoitych cenach. Jest tam ponadto wiele książek i magazynów do poczytania, a przez jakiś czas przygrywa tam również kapela - miejscówka pierwsza klasa. Naprawdę, wielką różnicę robi, gdy ma się miejsce by usiąść i odpocząć choć chwilę.
(Platkat THE NATIONAL SOLDIER'S CLUB, ze zbiorów Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Dziś mocno sypie i trzyma ostry mróz. Mój skórzany płaszcz zesztywniał na mnie jak deska. Wszędzie biało - gdzie spojrzeć, ogniska i wokół żołnierze, otuleni płaszczami. Na opał zbiera się tu każdy kawałek drewna. Fot. Brytyjscy żołnierze na froncie zachodnim podczas zimy 1916 r. Ze zbiorów prywatnych.

# data[].attributes.body
Dziś jest raczej cicho. Musieliśmy posprzątać i uporządkować naszą kwaterę dla Generała, który przychodził do nas na inspekcję. Mamy porządek, ale Generał się nie pojawił. Pogoda nadal bardzo mokra i brudna.

# data[].attributes.body
Cały dzień w okopach. Pogoda była trochę lepsza. Odbył się pojedynek na moździerze okopowe między naszą armią, a Niemcami. Widać było, jak pocisk moździerzowy nadlatuje niczym wielka kiełbasa, jeśli się go w porę zobaczy, to nic się nie stanie. Wróg zaczął ostrzeliwać nasze okopy. Jeden pocisk wybuchł tak blisko, że posłał deszcz ziemi i kamieni na dach naszej ziemianki. Z naszych okopów artyleryjskich odpowiadano [ogniem] z nawiązką. Widać było, jak pociski wybuchają tuż przy ich okopach. Wkrótce zmusili Niemców do wycofania się. Od godziny czwartej do szóstej rano było słychać straszne bombardowanie na lewo od naszej linii. Myślę, że to była nasza strona, sądząc po błyskach dział, które widzieliśmy bardzo wyraźnie. Raczej interesujący dzień.

{Fot. Szkolenie z obsługi moździerzy okopowych podczas pierwszej wojny światowej, 9 września 1917. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
TRENCH MORTAR TRAINING DURING THE FIRST WORLD WAR

# data[].attributes.attachment_link.description
A 9.45 inch Trench Mortar in its Pit at the Third Army tam. School at St. Pol, September 1917.

# data[].attributes.body
Wspaniała   pogoda dzisiaj. Dziesiątki samolotów po obu stronach latały nad nami, po czym nastąpił ostrzał ciężkiej artylerii i bombardowanie. Widziałem farmę podpaloną przez niemieckie pociski. Cała spłonęła. Ciekawym incydentem tego dnia był niemiecki samolot ostrzeliwany przez Swoich. Był ciężko ostrzeliwany przez nasze działa przeciwlotnicze, kiedy przelatywał nad naszą linią frontu, a kiedy przedostał się za niemiecką linię, to oni zaczęli go ostrzeliwać. Lotnik natychmiast wyrzucił kilka rac sygnałowych i ostrzał ustał.
(Fot. Niemieckie siły powietrzne na froncie zachodnim, 1914-1918, ze zbiorów Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
17 marca[1916 r.]. Cały dzień w okopach. Droga w obie strony tym razem była w porządku. Okopy schną,bo pogoda dopisuje. Dziś dzień św. Patryka, lecz raczej spokojny. Trójkę naszych piechurów snajper wroga zdjął jednym strzałem, inna kula strąciła trzy worki z piaskiem ze szczytu nasypu. Jak nic, była to amunicja wybuchowa, którą Szwaby tak lubią. W nocy, wróg zamocował białą flagę z czarnym krzyżem w pół drogi pomiędzy liniami frontu. To chyba jakiś podstęp, bo zrobili to już wcześniej i oficer i dwaj żołnierze, którzy poszli to zbadać, nigdy nie wrócili. W jednym miejscu, wróg zajął krater po wybuchu [miny] i nasi wykopali nowy okop [prowadzący] z podkopu, bombardując przeciwnika z odległości 17 jardów.
Fot. Brytyjscy "kopacze" z okresu WW1. Zbiory: South West Medals&Collectables UK

# data[].attributes.body
Opuściłem starą kompanię, teraz jestem w B-e. Jest nas czternastu, ciężarówka przewiozła nas ze dwadzieścia mil drogi. Kwaterę mamy w wielkich, francuskich barakach. Miasto duże, piękne ulice i sklepy. Myślę, że spędzimy tu parę dni. Przyszedł oficer z wiadomością, że jesteśmy teraz częścią 254 Kompanii. To nie byle kto. Robili podkopy pod Gallipoli i nie przepuścili Turków ani razu. Mówił, że oddział ma najlepsze wyniki wśród kompanii górników w Armii Brytyjskiej i ma nadzieję, że tak pozostanie. Zadbamy o to. Inspekcja broni.
Fot. Odznaka żołnierzy oddziałów Królewskich Inżynierów. Z zbiorów:  National Army Museum U.K.

# data[].attributes.body
Dziś znowu śnieg i silny mróz. Musieliśmy kruszyć lód, żeby zdobyć wodę do mycia - zimno, ale po wszystkim człowiek czuje się lepiej. Niemcy wysłali ponad dwieście lub trzysta pocisków dość blisko naszej kwatery, próbując zlokalizować ukrytą gdzieś w pobliżu baterię. Nie wyrządzili większych szkód. Stałem i patrzyłem przez dłuższą chwilę jak wybuchają.

(Rys. kwatery w północnej Francji, Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
(Fot. Niemiecka armia na zachodnim froncie, 1914-1918. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
THE GERMAN ARMY ON THE WESTERN FRONT, 1914-1918

# data[].attributes.attachment_link.description
A German 21 cm Mörser 16 heavy howitzer position during the winter of 1917 near Cambrai.

# data[].attributes.body
Dzisiaj niedziela. Można słyszeć bijące dzwony z jednej strony i strzały z drugiej. Poszedłem na cmentarz i przyjrzałem się niektórym z grobów. Pochowano tam wielu Kanadyjczyków. Wszyscy oni mieli ten sam rodzaj krzyża z dużą Kanadą i wielkimi literami na górze. Wszędzie widać groby, za okopami, przy drodze i na polach gdzie rolnicy orzą ziemię wszędzie dookoła. Czasem widać czapki poległych żołnierzy położone  na grobie.
( Groby poległych żołnierzy. Fot. Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.description
All Rights Reserved except for Fair Dealing exceptions otherwise permitted under the Copyright, Designs and Patents Act 1988, as amended and revised.

# data[].attributes.body
Z przykrością muszę powiedzieć, że jeden z naszych ludzi zginął wczoraj w nocy od strzału w głowę. Pogoda znów bardzo deszczowa i coraz chłodniejsza. Dziś w okopach jest raczej spokojnie. Rano, gdy szedłem w górę drogi, w czasie pełnej gotowości bojowej napotkałem wiele zbłąkanych kul. Możecie być pewni, że nie traciłem wiele czasu na powrót.

# data[].attributes.body
Pracowałem dzisiaj w tym samym okopie, trzydzieści metrów od wroga. Snajper ma dzisiaj dwie ofiary, mówi się, że to dwóch braci. Okopy wysychają dobrze - ostatnio była dobra pogoda. Zapominałem powiedzieć, wczoraj podczas pogrzebu, pociski były zrzucane bardzo blisko. Widziałem dzisiaj dwie flagi, które nasi towarzysze mieli ustawione pomiędzy liniami dla Niemców, aby [po nie] przyszli, jeśli zdołają.
( Zniszczone miasto po ataku artylerii. Fot. Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.description
All Rights Reserved except for Fair Dealing exceptions otherwise permitted under the Copyright, Designs and Patents Act 1988, as amended and revised.

# data[].attributes.body
Dzisiaj nadeszła odwilż i zaczął padać ulewny deszcz. Znów dużo błota. Po południu była inspekcja masek przeciwgazowych. Mamy to do wykonania mniej więcej raz w tygodniu, a inspekcje karabinów robi się co drugi dzień. Nasi mocno strzelają i nawet gdy piszę, wszędzie wokół huczą baterie artylerii. Gdy szliśmy wczoraj w nocy do okopów, karabin maszynowy zaczął wypluwać kule i musieliśmy rzucić to, co nieśliśmy, i  położyć się płasko na drodze w około sześcio-calowym błocie, i też cieszyliśmy się, że udało nam się to zrobić. Nie sądzę, żeby wróg nas widział, to były tylko zabłąkane kule. Ta zabawa w wojnę jest dość ekscytująca, bo nigdy nie wiesz co stanie się dalej.

# data[].attributes.body
Duże bombardowanie gdzieś na linii frontu. Musi to być bardzo daleko, gdyż widzimy tylko błyski wystrzałów, lecz nie możemy usłyszeć huków. Prawie cała ziemia jest tu uprawiana aż pod linię okopów. Często widzę, jak bomby rozbijają ziemię oraną przed chwilą pługiem. Oczywiście kończy się tam wówczas orka.
(fot. Distant view of St Quentin from the British front line trench on the Amiens road, 24th April 1917., Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Posprzątaliśmy gruzy z miejsca, w którym wysadzaliśmy bawełnę strzelniczą i dostaliśmy się do niemieckich podokopów.

Nasz oddział odpędził wroga strzałami z rewolwerów, na które oni odpowiedzieli tym samym, a także bombami i granatami. Weszliśmy w głąb na 150 stóp do ich korytarza i wysadziliśmy go przy użyciu 13 opakowań bawełny strzelniczej, używając także tej należącej do nich, której próbowali użyć przeciwko nam. Nasi ściągnęli buty i uciekali w takim pośpiechu, że musieli je zostawić, a w niektórych przypadkach [zostawili] także swoje karabiny. Ale wykonali kawał dobrej roboty.

Następnie nasza artyleria wzięła się do pracy i zniszczyła ich szyb. Wróg odpowiedział, ale tylko jeden pocisk przedostał się na naszą stronę, raniąc trzech żołnierzy piechoty.

Myślę, że ich obwałowanie jest zbyt wysokie, żeby pozwolić ich artylerii łatwo w nas uderzyć, ponieważ bardzo rzadko to robią. Wczorajszego wieczoru poinformowano mnie o przenosinach do 254 kompanii. Szkoda mi odchodzić, bo już mam tu przyjaciół i przyzwyczaiłem się.

(fot. brytyjscy żołnierze w wyniku braku sprzętu często musieli improwizować. Poniżej puszka wypełniona bawełną strzelniczą, 1915)

# data[].attributes.body
Piękna i bardzo gorąca pogoda dzisiaj. Zszedłem na dół do kwatery 251 kompanii i zobaczyłem wiele znanych kolesi z Redruth. Dali nam dobrą herbatę. Wydaje się, że jest to piękna kraina, przez którą biegnie duży kanał.
(Fot. Armia Brytyjska na froncie zachodnim, ze  zbiorów Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Widziałem walkę pomiędzy niemieckim samolotem i jednym z naszych. Nie widziałem, jak to się skończyło z powodu chmur, ale słyszałem ich karabiny maszynowe. Po południu opuściłem B-e, żeby udać się do naszej kwatery. Ponownie paradowaliśmy, a nasz Major powiedział nam, że jedziemy na gorący odcinek linii frontu, ale taki, którego Niemcy nigdy nie przełamali i on chce, żebyśmy zrobili wszystko co w naszej mocy, aby trzymać ich z daleka. Do naszej kwatery przybyliśmy w porządku i jutro rano idziemy do okopów, wstając o trzeciej. (Niemiecki samolot Gotha G IV w walce. Fot. Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
O 4 nad ranem wśród potężnej burzy śnieżnej wyszliśmy z okopów i maszerowaliśmy w niej przez blisko 4 mile. Szło nam się ciężko. Nasza kompania miała bardzo ekscytujące doświadczenie w jednym z dzisiejszych podkopów. Wdarliśmy się do jednego z podkopów wroga, gdzie wciąż uwijali się Niemcy. Ich [podkop] był poniżej naszego i sięgał dalej [od niego]. Jeden z Niemców oślepił jednego z naszych kompanów światłem, lecz udało się naszym trzymać ich na dystans za pomocą rewolwerów, podczas gdy oni przynieśli i wysadzili skrzynkę bawełny strzelniczej, blokując tym samym swe przejście. Zamierzamy tej nocy wysadzić ich tam na dobre.
(Fot. Instruction for new members of the machine gun section of the 1st Battalion, Cameronians (Scottish Rifles) on Number 1 gun at Grande Flamengrie, Bois Grenier, 11 February 1915., Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Śnieżnie i bardzo zimno dzisiaj. Nie słyszałem dzisiaj zbyt wiele Niemców w podkopach, ale stosujemy te same środki ostrożności. Widziałem dziś w górze kilka balonów obserwacyjnych, ale wkrótce poleciały w dół, gdy znów zaczął padać śnieg. Samoloty też latają bardzo nisko ze względu na złe warunki pogodowe. Miałem bardzo dobry widok na nasze samoloty, lecące nisko tuż nade mną.

# data[].attributes.body
Dzisiaj przenikliwie zimno. W okopach jest raczej cicho. Mam nadzieję, że tak już zostanie. Od dłuższego czasu nie dostałem żadnego listu, muszą być gdzieś jakieś opóźnienia.

(Fot. brytyjski oficer piszący list do rodziny, 1917, Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
Nadal piękna pogoda. W nocy niemiecki strzelec maszynowy przeszedł na naszą stronę i poddał się. Przyniósł też ze sobą zamek od swojego karabinu maszynowego. Powiedział, że mają dużo amunicji, ale bardzo mało jedzenia, tylko dwa posiłki dziennie, z których jeden składa się z herbatników. Dziś po południu i wieczorem nasza strona intensywnie bombarduje nieprzyjaciela. Słychać ryk broni wzdłuż całego frontu.

(Fot. brytyjscy żołnierze otrzymujący posiłki w kuchni polowej, 1916, Imperial War Museum w Londynie)

# data[].attributes.body
Pogoda trochę się poprawiła. Wróg dzisiaj był raczej spokojny, za wyjątkiem kilku okopowych moździerzy. Rankiem nasi nieźle je ostrzelali przy pomocy granatów nasadkowych. Myślę, że niemiecki mistrz snajperski musiał zostać zabity, gdyż od kilku dni nikt nie został zabity.
(fot. A Canadian sniper in Ploegsteert, March 1916, Imperial War Museum)

# data[].attributes.body
Jakieś niemieckie samoloty [latały] dziś nad nami. Nasze maszyny zaatakowały i odpędziły je. Pochowaliśmy chłopaka, który wczoraj został zabity i należał do naszej kompanii. Byłem jednym z oddających salwę honorową. Zapłacono mi dzisiaj - dziesięć franków.

# data[].attributes.body
Paskudna pogoda dzisiaj, deszcz i wiatr. Okopy w złym stanie - po kolana w błocie i wodzie. Pada też trochę śniegu. Dostałem przyzwoitą paczkę z domu, szybko się z nią uwinąłem.

# data[].attributes.body
Spędziłem całą noc w okopach. Około 9 rano Fritz próbował nas wysadzić w powietrze. Byłem wtedy w tunelu nr 15 z kilkoma innymi osobami. Pracowaliśmy w nim, gdy nagle rozległ się straszny huk i cały wykop zatrząsnął się z boku na bok, jednak drewno wytrzymało. Nie traciliśmy czasu na ucieczkę. Kiedy wyszliśmy na zewnątrz stwierdziliśmy, że eksplozja zmiotła część przedpiersia i pochowała jednego z piechoty. Wkrótce wykopaliśmy go żywego. Wysadziło także ciało kanadyjskiego żołnierza (które leżało pomiędzy liniami od miesięcy) do naszego okopu. Podsumowując, mina Fritza była porażką

# data[].attributes.body
W okopach jest nieco spokojniej. Myślę że Sasi muszą być w środku, Oni zawsze są cicho gdy są w środku. Wydaję się, że jakby nie chcieli nader źle walczyć przeciwko Brytyjczykom. Wyszedłem na spacer, aby się rozejrzeć; wygląda na to, że [wszędzie] tu dookoła jest piękny region rolniczy, i w większości miejsc [ziemia jest] uprawiana.

# data[].attributes.headline
13 marca [1916 r.]. Cały dzień byłem w okopach. Nasz major powiedział, że to był gorący odcinek linii frontu i  sam powiedziałbym, że taki był: okopowe moździerze, bomby, granaty, pociski i naboje wybuchowe trzymają człowieka w napięciu cały czas. Nigdy nie widziałem czegoś takiego jak to, odkąd tu jestem. W niektórych częściach okopów jesteś po kolana w wodzie, a w niektórych miejscach masz tylko tyle przestrzeni, żeby się przecisnąć. Jest także pełno snajperów. Z naszym oddziałem jest kolejny koleś z Redruth i mieliśmy całkiem łatwą robotę naszego pierwszego dnia, czyszcząc ziemiankę oficerów. Musieliśmy mieć oczy szeroko otwarte z uwagi na moździerze okopowe i granaty nasadkowe, bo bardzo gęsto z nich strzelano. Jeden granat nasadkowy spadł na nasyp jakieś trzy jardy przed nami, ale nie wybuchł, tylko rozrzucił ziemię. Ledwie udało nam się uciec. Po prostu zostawiliśmy go tam, nie idąc go sprawdzić. Wychodząc, musieliśmy przejść nad biednym martwym jegomościem leżącym w okopie, zabitym przez snajpera. 

# data[].attributes.subject
13 marca [1916 r.]. Cały dzień byłem w okopach. Nasz major powiedział, że to był gorący odcinek linii frontu i  sam powiedziałbym, że taki był: okopowe moździerze, bomby, granaty, pociski i naboje wybuchowe trzymają człowieka w napięciu cały czas. Nigdy nie widziałem czegoś takiego jak to, odkąd tu jestem. W niektórych częściach okopów jesteś po kolana w wodzie, a w niektórych miejscach masz tylko tyle przestrzeni, żeby się przecisnąć. Jest także pełno snajperów. Z naszym oddziałem jest kolejny koleś z Redruth i mieliśmy całkiem łatwą robotę naszego pierwszego dnia, czyszcząc ziemiankę oficerów. Musieliśmy mieć oczy szeroko otwarte z uwagi na moździerze okopowe i granaty nasadkowe, bo bardzo gęsto z nich strzelano. Jeden granat nasadkowy spadł na nasyp jakieś trzy jardy przed nami, ale nie wybuchł, tylko rozrzucił ziemię. Ledwie udało nam się uciec. Po prostu zostawiliśmy go tam, nie idąc go sprawdzić. Wychodząc, musieliśmy przejść nad biednym martwym jegomościem leżącym w okopie, zabitym przez snajpera. 

# data[].attributes.body
29 lutego 1916. Pogoda dziś znacznie łagodniejsza,ale jest dużo błota. Wokół latają dziesiątki samolotów. Zwłaszcza nasze śmiało sobie poczynają. Jeden z nich podleciał tak blisko, że Niemcy zaczęli szybko do niego strzelać z karabinów. Nasza maszyna ostrzelała ich z karabinu maszynowego. Dziś dużo walk z użyciem moździerzy i granatów karabinowych. Nasz zespół robi tego dużo, zwłaszcza gdy zapada zmierzch, kiedy bardzo trudno dostrzec ich nadejście.

Fot. Granatnik przymocowany do lufy karabinu 1916, ze zbiorów Imperial War Museum

# data[].attributes.body
Znowu piękna pogoda. Wygląda, że będziemy mieli dłuższy okres [pięknej pogody]. Patrzyłem dziś na niemieckie linie przez peryskop, by sprawdzić, czy mogę dostrzec jakichkolwiek Niemców. Patrzałem przez długi czas, ale udało mi się dostrzec tylko jednego, gdy przechodził tam, gdzie wał ziemny był niski. Miałem dobry widok na nasze granaty nasadkowe, jak wybuchały w ich okopach.

# data[].attributes.body
19 lutego [1916 r.]. Dziś w nocy dwóch naszych ludzi dostało gazem, ale wyszli cało po leczeniu. Aktywność artylerii w ciągu nocy, także moździerzy okopowych. Nasza artyleria wydaje się robić więcej w nocy niż nieprzyjacielska. Myślę, że Niemcy muszą się bać rozbłysków dział oznaczających ich pozycję. Mają baterię tuż za swoimi liniami, którą nasza strona próbowała znaleźć przez długi czas. Przeszedłem się do E-S około trzy mile dalej, by dostać nowe szkiełko do zegarka. Bardzo ładne miejsce z paroma fajnymi sklepami. Niemcy okupowali je, ale zostali wyrzuceni.

# data[].attributes.body
Spędziłem całą noc w okopach. Około północy kazano nam natychmiast wyjść z okopów i stanąć w pogotowiu, ponieważ Niemcy atakowali po naszej lewej stronie. Staliśmy przez około godzinę, a potem usłyszeliśmy, aby się wycofać ponieważ wszystko było w porządku. Wygląda na to, że wróg zaatakował gazem po naszej lewej stronie, ale wiatr zmienił kierunek i gaz zawrócił [do nich], powodując ich niepowodzenie. Często zastanawiałem się, jak powinienem się czuć w przypadku ataku i ze zdziwieniem stwierdziłem, że nie czułem się ani trochę podekscytowany. Byłem pewny, że nasi mogliby ich powstrzymać. Było bardzo ciemno i strasznie zimno. Więcej śniegu i mrozu.

# data[].attributes.body
Całą noc spędziłem w okopach. Słyszałem, jak Niemcy pracują w podkopach. Wydaje się, że są pod nami, co jest raczej niezwykłe, ponieważ częściej to my jesteśmy pod nimi. Zaczynamy [drążyć] króliczą norę od razu na niższym poziomie, aby spróbować dostać się poniżej nich. [Mamy] instrukcje, aby być bardzo ostrożnymi. Musimy owijać nasze stopy, mówić szeptem i nie upuszczać niczego ciężkiego. Poszedłem dziś zobaczyć tych moich przyjaciół. Byli bardzo zaskoczeni moim widokiem. Myśleli, że wciąż jestem w Ameryce.

# data[].attributes.body
Pracowałem dzisiaj w okopie, zaledwie trzydzieści metrów od Niemców z niskimi wałami ziemnymi i snajperem po drugiej stronie. Dziś rano miał kolejną ofiarę. Wciąż strzelał w worki z piaskiem w jedno miejsce, próbując się przebić. Musiał używać pocisków wypełnionych materiałem wybuchowym, ponieważ grudki ziemi przeleciały nad wałem ziemnym na nas. Po południu wydano nam rozkaz, żeby się schować, bo nasza artyleria będzie bombardować okopy i była szansa, że jakiś pocisk spadnie za blisko. Z pewnością jeden upadł za blisko i zabił pięciu ludzi (w tym jednego z naszego oddziału), a dwóch innych zranił.

# data[].attributes.body
Dzisiaj znowu padał śnieg i nadal jest bardzo zimno. Jest raczej cicho za wyjątkiem dość ciężkiego ostrzału artylerii. Jedna z sekcji naszej kompani włamała się do starego niemieckiego podkopu. Kolega na przodku pracował, gdy jego łopata przeszła przez dno i następnie on spadł przez to. To był korytarz, który został wysadzony, ale belki były nietknięte w tym miejscu. Dostałem dzisiaj wypłatę - dziesięć franków, wydano nam również tytoń i papierosy.

# data[].attributes.body
Nadal jesteśmy w B-e. Człowiek potrzebowałby więcej niż 10 franków na dwa tygodnie, jeśli miałby zostać tutaj na dłużej. Jest tak wiele rzeczy, które masz ochotę kupić. Widziałem kilku chłopaków z Redruth, których znałem. Natknąłem się na nich na ulicy. Kolejna inspekcja karabinów.

(Fot. Brytyjska armia indyjska na froncie wewnętrznym, 1914-1918. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
THE BRITISH INDIAN ARMY ON THE HOME FRONT, 1914-1918

# data[].attributes.attachment_link.description
Troops of the "A" Company, 2nd Battalion, 70th Burma Rifles at a rifle inspection.

# data[].attributes.body
Dzisiaj znowu zła pogoda. Wczoraj o północy weszliśmy do okopów. Było ciemno jak w smole, padał ulewny deszcz i wiał wiatr. W niektórych miejscach staliśmy po kolana w wodzie. Dość parszywa sytuacja dla piechoty, ale zdają się być wystarczająco weseli.

(Fot. 9. (Glasgow Highlanders) Górska piechota lekka podczas pierwszej wojny światowej. [1914-1918]. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.title
9TH (GLASGOW HIGHLANDERS) HIGHLAND LIGHT INFANTRY DURING THE FIRST WORLD WAR

# data[].attributes.attachment_link.description
Norman Macmillan, N Crawford, Bunt Frew, Norrie Macloed at Gailes Camp.

# data[].attributes.body
Dzisiaj była wspaniała pogoda, perfekcyjny wiosenny poranek, sprawiający, że człowiek czuje się o 50% lepiej. Słyszałem, jak wieczorem grał zespół “Argyllu i Sutherlandu”, kobziarze i bębniarze. Byli dobrzy. Wiele samolotów latało dziś w pobliżu. Byłem świadkiem walki pomiędzy niemieckimi samolotami, a naszymi w rezultacie której przepędziliśmy wroga. Nie widziałem żadnego zestrzelonego.

(Fot. ARGYLL AND SUTHERLAND HIGHLANDERS. 1914. Źródło: Imperial War Museum)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
description

Object description

whole: the image covers the main, vignetted and set against a plain white background. The title is positioned across the top in green, with further text placed along the bottom in red and black. image: an Argyll and Sutherland regimental drummer in ceremonial dress and NCO in service dress stand right, facing a sergeant in seventeenth-century uniform. In the background a lone piper plays outside Stirling Castle, the regimental headquarters. text: ARGYLL AND SUTHERLAND HIGHLANDERS (PRINCESS LOUISE'S) TOM CURR WHY AREN'T YOU ONE OF THEM? GO AND ASK FOR PARTICULARS FROM YOUR POST OFFICE OR NEAREST DRILL HALL OR THE NEAREST RECRUITING OFFICE McLAGAN AND CUMMING PRINTERS EDINBURGH

Inscription

# data[].attributes.attachment_link.description
whole: the image covers the main, vignetted and set against a plain white background. The title is positioned across thetop in green, with further text placed along the bottom in red and black.image: an Argyll and Sutherland regimental drummer in ceremonial dress and NCO in service dress stand right, facing a sergeant inseventeenth-century uniform.