# data[].attributes.attachment_link.title
Alicja w Krainie Czarów : Kapelusznik/MakeUp Tutorial/Alice in Wonderland: Mad Hatter

# data[].attributes.attachment_link.title
Alicja w Krainie Czarów: Czerwona Królowa/ MakeUp Tutorial /Alice in Wonderland: Red Queen

# data[].attributes.attachment_link.description
Alice Pleasance Liddell (ur. 4 maja 1852 City of Westminster, zm. 15 lub 16 listopada 1934 Westerham, Kent) - pierwowzór postaci Alicji z "Alicji w krainie czarów" autorstwa Lewisa Carrolla ( pseudonim Charlesa Dodgsona). Była także jego fotomodelką. Czwarte dziecko Henry'ego George'a Liddella i Loriny Hanny Liddell.

# data[].attributes.headline
Impreza tematyczna DIY w stylu "Alicji w Krainie Czarów"

# data[].attributes.subject
Impreza tematyczna DIY w stylu "Alicji w Krainie Czarów"

# data[].attributes.attachment_link.title
Impreza tematyczna DIY: "Alicja w krainie czarów" | Dom z duszą

# data[].attributes.attachment_link.title
Paper Crafts DIY - Paper Teacups Tutorial

# data[].attributes.headline
Scrapbookowy notes inspirowany przygodami Alicji

# data[].attributes.subject
Scrapbookowy notes inspirowany przygodami Alicji

# data[].attributes.attachment_link.title
Junk Journals Flip Through \ "Welcome to Wonderland" (Alice in Wonderland) (sold)

# data[].attributes.attachment_link.title
Alice in Wonderland "Drink Me" Bottle Charm

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie daj się zwieść swoim oczom :)
Nie daj się zwieść swoim oczom :)
Złudzeniem optycznym nazywamy błędną interpretacje obrazu przez mózg pod wpływem kontrastu, cieni, użycia kolorów, które automatycznie wprowadzają mózg w błędny tok myślenia. Złudzenie wynika z mechanizmów działania percepcji, które zazwyczaj pomagają w postrzeganiu. W określonych warunkach jednak mogą powodować pozornie tylko prawdziwe wrażenia.

Przedstawię kilka najciekawszych złudzeń :)
Udanej zabawy!
Bardzo ciekawe złudzenie, gdzie na kierunek ruchu tancerki ma wpływ umysł oglądającego.

Jeśli ruch będzie zgodny w ruchem wskazówek zegara, to będzie znaczyło, że w tej chwili bardziej używasz prawej półkuli mózgu.Ruch przeciwny do ruchu wskazówek zegara oznaczać będzie, że to lewa półkula jest w tym momencie bardziej aktywna.
Postaraj się wpłynąć na kierunek tancerki :)
skup się na krzyżyku po środku, po chwili wszystko inne zniknie :)

większość ludzi widzi na tej fotografii twarz Jezusa, natomiast jest to dziewczynka: oko „Jezusa" to główka, czoło to czapeczka, wąsy to ramie a włosy to krzewy :)

płynący stateczek :)

żaba czy koń :)?

zamknij prawe oko i patrz na kolejne litery zaczynając od A, w pewnym momencie zielony kwadrat zniknie :)

a to na podsumowanie autentycznośći powyższej publikacji :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie daj się zwieść swoim oczom :) Nie daj się zwieść swoim oczom :) Złudzeniem optycznym nazywamy błędną interpretacje obrazu przez mózg pod wpływem kontrastu, cieni, użycia kolorów, które automatycznie wprowadzają mózg w błędny tok myślenia. Złudzenie wynika z mechanizmów działania percepcji, które zazwyczaj pomagają w postrzeganiu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fascynujące są oryginalne ilustracje (1865) Johna Tenniela (28 February 1820 - 25 February 1914) do książki "Alicja w Krainie Czarów" napisanej przez Charlesa Lutwidge'a Dodgsona pod pseudonimem Lewis Carroll Pierwsze wydanie książki liczyło 2 tys. egzemplarzy, zostało jednak zniszczone, gdyż Tenniel miał wątpliwości co do jakości druku (dziś znane są tylko 23 ocalałe kopie; 18 jest w posiadaniu dużych archiwów lub bibliotek, takich jak Harry Ransom Humanities Research Center, a pozostałe pięć jest w rękach prywatnych). Szybko powstało nowe wydanie, wydrukowane w grudniu tego samego roku, lecz noszące datę 1866.
Carroll dawał Tennielowi drobiazgowe instrukcje, zażądał na przykład aby nie ilustrowano "Alicji" w niedzielę. Zdaniem Carrolla Alicja była sztywna, nieproporcjonalna i o rozdętej głowie. Tenniel wymógł na Carrollu usunięcie całego epizodu w VII rozdziale, gdyż uparł się, że nie narysuje osy w peruce W wydaniach na całym świecie nadal dominują ilustracje Tenniela. Rysownik upierał się przy swojej wersji i ilustracje pozostały niezmienione.
Henri de Toulouse-Lautrec

Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso

# data[].attributes.attachment_link.description
Fascynujące są oryginalne ilustracje (1865) Johna Tenniela (28 February 1820 - 25 February 1914) do książki "Alicja w Krainie Czarów" napisanej przez Charlesa Lutwidge'a Dodgsona pod pseudonimem Lewis Carroll Pierwsze wydanie książki liczyło 2 tys.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Zrób to sam - kreatywne spędzanie czasu w domu - DIY tutorials Polski

# data[].attributes.attachment_link.title
Sztuczka karciana z wyjasnieniem | proste tricki karciane dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.title
Lewis Carroll - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.headline
Rękopis pierwszego rozdziału "Alicji w Krainie Czarów" z ilustracjami autora

# data[].attributes.subject
Rękopis pierwszego rozdziału "Alicji w Krainie Czarów" z ilustracjami autora

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
About The Lewis Carroll Society

The Lewis Carroll Society was formed in 1969 with the aim of encouraging research into the life and works of Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson). The Society has members around the world, including many leading libraries and institutions, authors, researchers and many who simply enjoy Carroll's books and want to find out more about the man and his work. Why not join the LCS - for your own interest and entertainment or to make a contribution to Carroll scholarship? Our subscriptions are remarkably low for a society of this nature. Click Here for full Membership Details.

Registered Charity No.1187658
CLICK HERE to join or to renew your subscription.

FUTURE MEETINGS

Due to the threat of coronavirus contamination all our meetings are postponed until further notice.

This may include our Alice's Day talks in Oxford on 4 July.

The Lewis Carroll Society holds regular meetings throughout the year.
We are currently compiling our 2020 season.
Non-members are welcome, but we request that you let us know
if you wish to attend: secretary@lewiscarrollsociety.org.uk

All meetings are held at 6:30 for 7:00 pm

The Art Workers' Guild

The Gradidge Room (1st Floor)

6 Queen Square

London, WC1N 3AT

For an extensive list of Carroll-related events, worldwide, visit http://lewiscarrollresources.net

Join the LCS, pay your subscription online or purchase our publications

Click Here to pay your subscription or make purchases through our online shop
paying by Credit or Debit Card or through PayPal.

For further information about the society or to pay by other methods, Click Here.

Our Email List

We also have an e-mail list whch enables us to keep you informed of interesting Carroll-related news and changes to our site. The list is primarily aimed at subscribing members of the Lewis Carroll Society as a supplementary means of receiving information to our regular printed publications. However, we welcome non-members to join the list.
Click here to find out more and to join the list

XML Sitemap XML Sitemap

# data[].attributes.attachment_link.title
The Lewis Carroll Society Website - Homepage

# data[].attributes.attachment_link.description
About The Lewis Carroll Society The Lewis Carroll Society was formed in 1969 with the aim of encouraging research into the life and works of Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson). The Society has members around the world, including many leading libraries and institutions, authors, researchers and many who simply enjoy Carroll's books and want to find out more about the man and his work.

# data[].attributes.body
Pierwszą tłumaczką przygód Alicji była Adela S., której pełne nazwisko nie jest znane. Książka w tym przekładzie wydana została w 1910 r. przez Wydawnictwo M. Arcta w Warszawie. Tytuł według strony tytułowej to "Przygody Alinki w Krainie Cudów", ale na okładce widnieje tytuł "Przygody Alinki w Krainie Czarów". R. Stiller w przedmowie do swojego tłumaczenia "Alicji" pisze o nim tak:

„Nie wiem nic o najwcześniejszej wersji Adeli S. Wydana w 1910 roku znikła doszczętnie i ślad jej istnienia pozostał tylko w bibliografii. Już w roku 1927 firma Gebethner i Wolff zamówiła nowy przekład, widocznie uznawszy tamten za bezużyteczny”.
Stiller był jednak w błędzie, ponieważ odnalazło się kilka egzemplarzy tego wydania, m.in. w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu.
Wspomnianym wyżej, zamówionym przez Gebethnera i Wolffa przekładem, było tłumaczenie Marii Morawskiej. Książka nosiła tytuł "Ala w krainie czarów". Ukazała się trzy razy przed wojną, później w 1947 i ostatni raz w 1997 roku. Tekst Morawskiej na ogół nie jest wierny oryginałowi. Tłumaczka zastępuje często tekst Carrolla własnym, co „nadaje całości odcień jakby parodii”. Zaletą tego tłumaczenia były jednak wiersze, przełożone przez znanego tłumacza i poetę Antoniego Lange.

# data[].attributes.attachment_link.title
Plik:Przygody Alinki w Krainie Cudów.djvu

# data[].attributes.body
Antoni Marianowicz (1955)

Maciej Słomczyński (1965)

Robert Stiller (1986)

Jolanta Kozak (1999)

Krzysztof Dworak (2010)

Bogumiła Kaniewska (2010)

Magdalena Machay (2010)

Elżbieta Tabakowska (2012)

Grzegorz Wasowski (2015) – przekład wydany na 150. urodziny powieści.

# data[].attributes.attachment_link.title
10 najtrudniejszych zagadek o złudzeniach optycznych

# data[].attributes.attachment_link.description
Co to jest Fata Morgana? Która z kolorowych linii po prawej jest kontynuacją czarnej prostej po lewej? Jaki kształt ma "pokój Amesa"?

# data[].attributes.attachment_link.title
W głąb translatorskiej nory / Literatura / dwutygodnik.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Najświeższy przekład „Alicji w krainie czarów” jest uszyty na miarę dzisiejszej 12-letniej dziewczynki, nie chrzęści anachronizmami – Kapelusznik i Marcowy Zając są po prostu „zwariowani”, a nie „stuknięci na umyśle”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Alice Liddell to dziewczyna, która zainspirowała Charlesa Lutwidge'a Dodgsona (pseudonim Lewis Carroll) do napisania książki "Alicja w Krainie Czarów".

Zdjęcia także zostały zrobione przez Carrolla, który był przyjacielem rodziny, od momentu ich przeprowadzki w 1856 roku z Londynu do Oksfordu. Był stałym bywalcem nadmorskich pikników, podczas których bawił się z dziećmi, robił zdjęcia i opowiadał niewiarygodne historie.

Podczas jednej z tych opowieści w 1862 roku Carroll wymyślił historię, którą 10-latka Alice szczególnie lubiła. Poprosiła go, aby to zapisał, co zrobił, a nawet dodał do niej własne ilustracje. Opowieść o Alicji została później opublikowana w 1865 roku jako "Alicja w Krainie Czarów", w kolejnych latach powstały kolejne części tej wspaniałej opowieści.

Źródło: sobadsogood.com

# data[].attributes.attachment_link.title
"Alicja w Krainie Czarów" Lewisa Carrolla istniała naprawdę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Alice Liddell to dziewczyna, która zainspirowała Charlesa Lutwidge'a Dodgsona (pseudonim Lewis Carroll) do napisania książki "Alicja w Krainie Czarów". Zdjęcia także zostały zrobione przez Carrolla, który był przyjacielem rodziny, od momentu ich przeprowadzki w 1856 roku z Londynu do Oksfordu. Był stałym bywalcem nadmorskich pikników, podczas których bawił się z dziećmi, robił zdjęcia i opowiadał niewiarygodne historie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nazwisko Lewisa Carrolla kojarzymy przede wszystkim z jego niezwykłą powieścia Alicja w Krainie Czarów oraz jej kontynuacją Po drugiej stronie lustra. Ten brytyjski pisarz i poeta był jednak również matematykiem i tyleż uznanym, co kontrowersyjnym fotografem. Naukowiec, portrecista małych dziewczynek, pisarz tworzący niezwykłe opowieści... Wokół jego osoby narosło wiele rozmaitych legend i niedopowiedzeń.

Naprawdę nazywał się Charles Lutwidge Dodgson. Przyszedł na świat 27 stycznia 1832 roku w Daresbury jako syn anglikańskiego duchownego, Charlesa Dodgsona. Ukończył studia matematyczne na Uniwersytecie Oksfordzkim i w latach 1855-81 był wykładowcą tej uczelni w Church College. W 1877 roku przyjął święcenia diakonatu w Kościele anglikańskim. Na stałe mieszkał w Oksfordzie, jedyną podróż zagraniczną odbył w 1867 roku do Moskwy i Petersburga (po drodze odwiedził Wrocław, Gdańsk i Warszawę).

Jako matematyk był autorem ok. 250 prac naukowych z zakresu matematyki, logiki i kryptografii. Interesował się zagadkami matematycznymi i grami liczbowymi, opracowując ich zasady. Swoje publikacje zawodowe podpisywał właściwym imieniem i nazwiskiem, pseudonimem posługując się wyłącznie w twórczości artystycznej.

Poza twórczością literacką był także fotografem, uważany jest za najlepszego XIX-wiecznego portrecistę dzieci i jednego z prekursorów fotografii artystycznej. Organizował wielkie bale dziecięce, na które zapraszał nawet 100 małych dziewczynek. Tracił zainteresowanie nimi, gdy dojrzewały (z wyjątkiem kilku przypadków). Nawet u jego współczesnych było to uważane za dziwactwo, choć nigdy nie został oskarżony o jakiekolwiek molestowanie seksualne.

Cierpiał na migrenę. W swoim dzienniku w roku 1880 opisał swój pierwszy epizod migreny z aurą. Po latach doszukiwano się przesłanek na poparcie hipotezy, jakoby miałby być Kubą Rozpruwaczem, ale nie znaleziono żadnych pewnych dowodów.

Carroll literacko zadebiutował w 1856 roku poematem Solitude ( Samotność) w humorystycznym czasopiśmie The Train. Najbardziej znanymi jego utworami jest powieść Alicja w Krainie Czarów ( Alice's Adventures in Wonderland, 1865) i jej kontynuacja Po drugiej stronie lustra ( Through the Looking-Glass, 1871). Za pierwowzór postaci Alicji uważana jest Alice Liddell, córka dziekana oksfordzkiego kolegium Christ Church i wicerektora (1870-1874) Uniwersytetu Oksfordzkiego, Henry'ego George'a Liddella. Obie te książki, mieszające elementy baśniowe i realistyczne, pełne absurdu i groteski, zdobyły wielką popularność wśród dziecięcych i dorosłych czytelników.

Carrol jest też autorem poematu absurdalnego Wyprawa na żmirłacza ( The Hunting of the Snark, 1875) oraz wiersza Jabberwocky (1855); w tym ostatnim poeta stworzył wiele neologizmów oraz nowych form gramatycznych. Carrol opublikował także dwie powieści dla dorosłych: Sylvie and Bruno (1889) oraz Sylvie and Bruno Concluded (1893).

Charles Dodgson należał do fotografów-amatorów, których spora grupa działała w tym okresie w Europie (np. Julia Margaret Cameron, Clementina Hawarden). Były to osoby dobrze sytuowane, które wykonywanie zdjęć traktowały jako przyjemną rozrywkę, a nie sposób na zarabianie pieniędzy. W kręgach tych wytworzył się specyficzny styl, cechujący się bardziej swobodnym upozowaniem modeli (rodziny i znajomych) niż w przypadku komercyjnych zdjęć wykonywanych w studiu.

Dodgson zajął się fotografią pod wpływem swojego kolegi, lekarza Reginalda Southey'a. Swoje pierwsze fotografie Dodgson wykonał w maju 1856 roku. Odtąd, przez kolejnych 25 lat, fotografia stanowiła jedno z jego najważniejszych zajęć i przez ten czas wykonał, jak się szacuje, ok. 3000 zdjęć, z których większość stanowiły portrety wykonane w technice kolodionowej. Wbrew obiegowym opiniom autor Alicji w Krainie Czarów nie fotografował wyłącznie dzieci - ich zdjęcia stanowią ok. 50% wszystkich; pozostałe przedstawiają osoby dorosłe, rodzinę autora, pejzaże, martwe natury itp. W kontekście fotografii dzieci Dodgsona często pojawia się problem jego rzekomej pedofilii. Jakkolwiek nie ma żadnego dowodu, iż tak było faktycznie, to zdjęcia małych dziewczynek z dzisiejszego punktu widzenia są dość niejasne (Wojciech Nowicki pisze: Lewis Carroll [...] w naszych czasach pewnie zgniłby w więzieniu za swoje zamiłowanie do zbyt młodego ciała [...]). Część badaczy widzi w tych przedstawieniach wyraz sentymentalnego zamiłowania Dodgsona do niewinnego piękna dzieci, a nie dowód jego niezdrowych skłonności. Natomiast Naomi Rosenblum pisze: Akcentując dziewiczą piękność tych modelek (również fotografowanych nago) fotograf wskazuje na ambiwalentny stosunek do ideału kobiecej niewinności, a równocześnie wyraża własne, głęboko zakorzenione potrzeby seksualne.

Dodgson dobrze opanował trudną technikę kolodionową i wiążącą się z nią konieczność obliczania czasu naświetlania. Początkowo wskazówek udzielał mu Southey, potem studiował technikę innych fotografów, których zdjęcia były prezentowane na wystawach Photographic Society of London. Szczególnie podziwiał Williama Lake Price'a i Oscara Gustave'a Rejlandera, a w późniejszym okresie Clementinę Hawarden i Julię Margaret Cameron.

W pierwszym okresie swojej twórczości fotograficznej (1856-1862) Dodgson działał z entuzjazmem typowym dla nowicjusza. Wykonał wówczas ok. 700 zdjęć. Nie miał stałego studia. Od samego początku koncentrował się na portretach, w przeciwieństwie do sobie współczesnych fotografów, którzy preferowali raczej nastrojowe pejzaże czy widoki ruin. Portrety komponował bardzo precyzyjnie, zwracając uwagę na szczegóły. Fotografując dzieci aparat ustawiał nieco poniżej wysokości ich oczu, tak że są one ukazane lekko od dołu. Typowym zdjęcie dla tego okresu jest portret Alice Liddell jako The Beggar Maid (1858), przytaczany często jako dowód na niezdrowe zainteresowanie pisarza 6-letnią wówczas Alice (na zdjęciu widać jeden z sutków dziewczynki, a jej upozowanie wydaje się wyzywające). Najprawdopodobniej fotografia była częścią pary - na drugiej Alice ukazana była w swoim najlepszym ubraniu, tworząc w ten sposób swego rodzaju dyptyk z „personifikacjami" biedy i bogactwa.

W latach 1863-1871 Dodgson wykonywał zdjęcia w studiu w pobliżu Christ Church w Oxfordzie. Jest to czas jego dojrzałości artystycznej; to wówczas wydał obie części Alicji. Wykonał ok. 200 fotografii.

Ostatnia faza jego działalności rozpoczyna się w roku 1872, wraz z zainaugurowaniem nowego studia fotograficznego, znajdującego się w domu Dodgsona. Pisarz był wówczas mniej aktywny na polu fotografii, zajmując się m.in. nauczaniem i pisaniem - wykonywał ok. 60-80 zdjęć rocznie. Jego ulubioną modelką była w tym czasie Alexandra Kitchin.

Zmarł 14 stycznia 1898 roku w Guildford.
Alicja w Krainie Czarów
A jak to było z powieściową Alicją? W Polsce dzieło Carrolla wydano pod tytułem Alicja w Krainie Czarów, a wcześniej: Przygody Alicji w Krainie Czarów (ang. Alice's Adventures in Wonderland), choć dosłownie angielski tytuł znaczy Przygody Alicji w Krainie Dziwów. Pierwsi polscy tłumacze oddali Wonderland jako Krainę Czarów, chociaż w książce czary nie występują.

Alicja do dziś fascynuje. Książka zachowuje absurdalną logikę snu, jest wypełniona satyrycznymi aluzjami do przyjaciół i wrogów Dodgsona (w tym do jego samego, który w pewnym momencie pojawia się jako Dodo), parodiami szkolnych wierszyków, których uczyły się w XIX wieku brytyjskie dzieci, zawiera także odniesienia lingwistyczne i matematyczne. Kryje w sobie co najmniej dwie książki: dla dzieci i dla dorosłych. Każdy może odczytać ją nieco inaczej, znaleźć coś specjalnie dla siebie. Jest trudna do sklasyfikowania. Maciej Słomczyński pisze w przedmowie do Alicji w swoim tłumaczeniu, że jest to zapewne jedyny wypadek w dziejach piśmiennictwa, gdzie jeden tekst zawiera dwie zupełnie różne książki: jedną dla dzieci i drugą dla bardzo dorosłych. Kontynuacją utworu jest Po drugiej stronie lustra.

Ciekawa jest historia powstania i wydania książki. 4 lipca 1862 roku odbyła się wycieczka łodzią po Tamizie, w której uczestniczyli wielebny Dodgson (autor książki), wielebny Robinson Duckworth i trzy małe dziewczynki: Lorina Charlotte Liddell (13 lat; Prima w wierszu rozpoczynającym książkę), Alice Pleasance Liddell (10 lat; Sekunda w wierszu) i Edith Mary Liddell (8 lat; Tercja w wierszu). Wycieczka rozpoczęła się od Folly Bridge niedaleko Oksfordu i zakończyła pięć mil dalej w wiosce Godstow. W czasie rejsu wielebny Dodgson opowiadał historię, w której główną rolę grała Alicja. Dziewczynkom opowieść bardzo się spodobała, a Alice Liddell poprosiła Dodgsona o spisanie jej. Uczynił to i 26 listopada 1864 roku dał Alicji manuskrypt Przygód Alicji pod ziemią (ang. Alice ‚s Adventures Under Ground). Niektórzy, w tym Martin Gardner, spekulowali, że istniała wcześniejsza wersja, zniszczona przez samego autora, gdy napisał lepszą, bardziej rozbudowaną książkę, nie ma jednak na to dowodów.

Zgodnie z dziennikami Dodgsona, na wiosnę 1863 roku dał on nieukończony manuskrypt Przygód Alicji pod ziemią znajomemu bajkopisarzowi Henry'emu Kingsleyowi, który zachwycony skłonił panią Liddell, aby namówiła Dodgsona do publikacji. Zaskoczony autor pokazywał utwór kolejnym znajomym, między innymi swemu przyjacielowi i mentorowi George'owi MacDonaldowi (również autorowi literatury dziecięcej), którego dzieci zachwyciły się Alicją. MacDonald także poradził Dodgsonowi, aby książkę opublikował. Zanim jeszcze został ukończony egzemplarz dla Alicji Liddell, oryginalny utwór rozrósł się z 18 do 35 tysięcy słów, głównie dzięki dodaniu epizodów o Kocie z Cheshire i Obłąkanej Herbatce. 4 lipca 1865 roku (dokładnie trzy lata po wycieczce) opowieść Dodgsona została opublikowana pod znanym tytułem Alice's Adventures in Wonderland, z ilustracjami Johna Tenniela. W tym samym roku powstało pierwsze wydanie amerykańskie Alicji. Jak wiele ówczesnych książek, została wydana piracko, bez jakichkolwiek tantiem dla autora.

Autor przyjął pseudonim Lewis Carroll. Trzymał się go przez całe życie, wyraźnie oddzielając matematyczne dzieła naukowe i popularnonaukowe prace o matematyce i grach logicznych (które sygnował prawdziwym nazwiskiem) od literatury pięknej, wydawanej pod pseudonimem. Był do tego stopnia konsekwentny, że odsyłał nie przeczytane listy, które przychodziły do Lewisa Carrolla na adres uniwersytetu.

Pierwsze wydanie książki liczyło 2 tys. egzemplarzy, zostało jednak zniszczone, gdyż Tenniel miał wątpliwości co do jakości druku (dziś znane są tylko 23 ocalałe egzemplarze; 18 jest w posiadaniu dużych archiwów lub bibliotek, takich jak Harry Ransom Humanities Research Center, a pozostałe pięć jest w rękach prywatnych). Szybko powstało nowe wydanie, wydrukowane w grudniu tego samego roku, lecz noszące datę 1866. Cały nakład szybko wyprzedano. Alicja była rozchwytywaną sensacją, docenioną zarówno przez dzieci, jak i dorosłych. Za życia autora sprzedało się ok. 180 tys. egzemplarzy. Wśród pierwszych czytelników byli m.in. młody Oscar Wilde i Królowa Wiktoria. Książka do dziś została przetłumaczona na 125 języków, włącznie z esperanto i językiem farerskim. Miała po angielsku ponad 100 wydań. Powstały niezliczone adaptacje teatralne i filmowe.

Istotną kwestię stanowią oryginalne ilustracje Johna Tenniela do pierwszego wydania książki - stały się one kanoniczne i większość wydań, także w Polsce, zawiera te właśnie rysunki. Tenniel był w czasach Carrolla znanym ilustratorem, jednak naśladował styl francuskiego grafika Ignace Isidore Gererda, podpisującego się Grandville. Carroll, jako pedant, dawał Tennielowi drobiazgowe instrukcje. Przesłał zdjęcia znajomej dziewczynki (choć nie Alicji Liddell) na wzór. Rysownik upierał się przy swojej wersji. Jego Alicja była zdaniem Carrolla sztywna, nieproporcjonalna i o rozdętej głowie, mimo to ilustracje pozostały niezmienione. Carroll zamówił jeszcze u Tenniela ilustracje do Alicji po drugiej stronie lustra, aby części nie odbiegały od siebie stylem i można je było wydawać razem. Tenniel wymógł na Carrollu zniszczenie pierwszego wydania Alicji w Krainie Czarów (ze względu na jakość druku), a z drugiej części nawet usunięcie całego epizodu w VII rozdziale, gdyż uparł się, że nie narysuje osy w peruce.

Potem ich drogi się rozeszły, z czego obydwaj byli zadowoleni. Kolejnemu ilustratorowi swoich książek Carroll liczył kreski przypadające na cal kwadratowy, zestawiał z ilustracjami Tenniela i odsyłał matematyczną analizę problemu.

Tenniel miał początkowo wyłączność na ilustrowanie Alicji. W 1907 jego prawa wygasły i swoje wersje opublikowało 12 różnych ilustratorów. Chociaż w wydaniach na całym świecie nadal dominują ilustracje Tenniela, zdarzają się również dzieła innych artystów. W Polsce np. popularność zdobyło wydanie z 1986 roku w przekładzie Stillera z ilustracjami Dušana Kállaya. W Finlandii Alicję ilustrowała Tove Jansson (autorka książek o Muminkach). Znane są również ilustracje Arthura Rackhama i Harry'ego Rountree. Ilustracje do Alicji wykonywał również sam Carroll.

W 1871 roku Dodgson podczas pobytu w Londynie, spotyka inną Alicję, Raikes, rozmawia z nią o jej odbiciu w lustrze, co doprowadza do powstania kolejnej książki Alicja po drugiej stronie lustra. W 1886 Carroll publikuje faksymile rękopisu Przygód Alicji pod ziemią. W 1890 Carroll publikuje The Nursery „Alice", specjalne wydanie do czytania dzieciom w wieku od zera do pięciu lat. Pierwsze tłumaczenie na język japoński ukazało się w 1908 roku. W 1960 amerykański pisarz Martin Gardner publikuje specjalne wydanie The Annotated Alice (dosł. Alicja z przypisami). Łączy teksty Przygód Alicji w Krainie Czarów, oraz Alicji po drugiej stronie lustra i dodaje przypisy, wyjaśniające ukryte aluzje, a także podaje oryginalne treści wiktoriańskich poematów parodiowanych w książkach. Wersja po łacinie powstała w 1964 roku pod tytułem Alicia in Terra Mirabili. W 1998 jeden z nielicznych ocalałych egzemplarzy pierwszego wydania został sprzedany na aukcji za 1,5 mln dolarów, co stanowi podobno najwyższą cenę, którą kiedykolwiek zapłacono za książkę dla dzieci.
Utwory literackie:

# data[].attributes.attachment_link.description
Nazwisko Lewisa Carrolla kojarzymy przede wszystkim z jego niezwykłą powieścia Alicja w Krainie Czarów oraz jej kontynuacją Po drugiej stronie lustra. Ten brytyjski pisarz i poeta był jednak również matematykiem i tyleż uznanym, co kontrowersyjnym fotografem. Naukowiec, portrecista małych dziewczynek, pisarz tworzący niezwykłe opowieści... Wokół jego osoby narosło wiele rozmaitych legend i niedopowiedzeń.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W cyklu „Fotografia na świecie" udajemy się z wizytą do kraju, w którym fotografia ma długie i bogate tradycje i skąd pochodzi wielu najsłynniejszych mistrzów obiektywu. W Wielkiej Brytanii, bo o tym kraju mowa, fotografię doceniono bardzo wcześnie i sztuka ta kwitnie tam do dziś - zarówno w jej artystycznym czy konceptualnym wydaniu, jak i wśród znakomitych przedstawicieli fotoreporterskiego fachu. Zapraszamy na pierwsze spotkanie z brytyjską fotografią.

Lewis Carroll

Dostęp do pełnej treści serwisu www.SwiatObrazu.pl jest bezpłatny - wymagane jest jednak zalogowanie do serwisu. Logowanie wymagane jest również do dodawania komentarzy.

Rejestracja

dla nowych użytkowników

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU SWIATOBRAZU.PL?
Przy pierwszej rejestracji otrzymasz od nas powitalny prezent: Pełną wersję podręcznika "Świat barw w fotografii cyfrowej".

A poza tym otrzymujesz bezpłatny stały dostęp do:

wszystkich artykułów opublikowanych w serwisie swiatobrazu.pl;

mechanizmów galerii swiatobrazu.pl

forów dyskusyjnych;

prezentów dla zarejestrowanych Czytelników;

codziennego newslettera informacyjnego;

swojego profilu osobistego, w którym będziesz mógł zarządzać galeriami, komentarzami, zdjęciami w konkursach itp.

Czas rejestracji - ok. 1 min.
Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta i zrezygnować ze statusu zarejestrowanego Czytelnika i wszystkich usług bezpłatnych swiatobrazu.pl. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem

# data[].attributes.attachment_link.title
Fotografia na świecie: Wielka Brytania, cz. 1

# data[].attributes.attachment_link.description
W cyklu „Fotografia na świecie” udajemy się z wizytą do kraju, w którym fotografia ma długie i bogate tradycje i skąd pochodzi wielu najsłynniejszych mistrzów obiektywu. W Wielkiej Brytanii, bo o tym kraju mowa, fotografię doceniono bardzo wcześnie i sztuka ta kwitnie tam do dziś - zarówno w jej artystycznym czy konceptualnym wydaniu, jak i wśród znakomitych przedstawicieli fotoreporterskiego fachu.

# data[].attributes.headline
Donald Thomas „Lewis Carroll. Po drugiej stronie lustra”

# data[].attributes.subject
Donald Thomas „Lewis Carroll. Po drugiej stronie lustra”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Obłęd powinien zostać zdefiniowany jako niezdolność odróżniania snu od jawy". Czy Alicja, która trafiła do Krainy Czarów i dom w Oxfordzie to dwie różne sprawy? Ile snu jest w jawie, czy może - ile jawy we śnie?

Wielebny Charles Lutwidge Dodgson, znany wśród czytelników jako Lewis Carroll, to postać z galerii tych, które wzbudzają wiele kontrowersji. Ekscentryk, zapalony fotograf lubujący się szczególnie w fotografowaniu małych dziewczynek, orędownik postawy moralnej, którego niektóre utwory są jednocześnie stawiane obok twórczości markiza de Sade'a. Czy da się jednoznacznie określić tę postać? Ile wątków musi zostać poruszonych, żeby oddać w nich w miarę pełen obraz barwnego życia wielebnego Dodgsona?

Donald Thomas, autor obszernej biografii Lewisa Carrolla, odżegnuje się od wartościowania postawy twórcy, żyjącego w dobie Anglii wiktoriańskiej. Choć sama konstrukcja książki przebiega w sposób dość schematyczny, mamy w niej bowiem przedstawione kolejno: życiorys, twórczość, najważniejsze dzieło i jego odbiór, to zawartość poszczególnych rozdziałów z jakimkolwiek schematyzowaniem zrywa wyraźnie i pewnie. Zrywa więc zatem autor także i z nudą, i przewidywalnością, które w gatunku takim, jakim jest biografia, stanowią dla utworu poważne zagrożenie.

Książka „Lewis Carroll. Po drugiej stronie lustra" wprowadza nas w atmosferę czasów, w których żył wielebny Dodgson z rozmachem i zachowaniem ówczesnego kolorytu obyczajowego. Thomas z dokładnością opisuje mentalność tamtych ludzi, wpisując Carrolla pomiędzy nich. Nie wartościuje, nie ocenia, nie wydaje sądów z perspektywy człowieka „dzisiejszego", ale pokazuje czytelnikom tę postać w środku wydarzeń jemu współczesnych, kładąc nacisk na synchroniczne ujęcie tematu. Tym sposobem Thomas wydobywa wiele argumentów przemawiających za Dodgsonem. Dopiero recepcja twórczości wielebnego i interpretacja jego zachowania z perspektywy drugiej, osadzonej w teraźniejszości, wyprowadza również i argumenty przeciw. To, co dominuje jednak, to obiektywizm w przedstawianiu czy wybranych wydarzeń, czy charakteryzowanych w książce postaci.

Postać Dodgsona ukazana w biografii autorstwa Thomasa nakreślona zostaje ze znakomitym wyczuciem tego, co czytelników może zainteresować, bez bazowania na zbędnej sensacji czy wyeksponowaniu niekonwencjonalnych zachowań wielebnego. Dynamizm kreowanych obrazów i pasja opowiadacza łączą się w jedno, pozwalając z niegasnącym zainteresowaniem przejść przez kolejne stronice niemal pięćsetstronicowej książki o Lewisie Carrollu. Pozycja warta przeczytania nie tylko przez fanów „Alicji w Krainie Czarów", ale przez wszystkich, których interesują życiorysy w swej niebanalności świeże i porywające niczym najlepsza powieść. Anna Szczepanek

Tagi: Lewis Carroll. Po obu stronach lustra, Lewis Carroll. Po obu stronach lustra recenzja, Lewis Carroll. Po obu stronach lustra książka, Donald Thomas Lewis Carroll. Po obu stronach lustra, Donald Thomas recenzja, Donald Thomas książka, Donald Thomas

# data[].attributes.attachment_link.title
Recenzja: Lewis Carroll. Po obu stronach lustra - Donald Thomas - granice.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
„Obłęd powinien zostać zdefiniowany jako niezdolność odróżniania snu od jawy". Czy Alicja, która trafiła do Krainy Czarów i dom w Oxfordzie to dwie różne sprawy? Ile snu jest w jawie, czy może - ile jawy we śnie? Wielebny Charles Lutwidge Dodgson, znany wśród czytelników jako Lewis Carroll, to postać z galerii tych, które wzbudzają wiele kontrowersji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lewis Carroll większości z nas znany jest jako pan uroczych książek dla dzieci takich jak „Alicja w krainie czarów" czy „Po drugiej stronie lustra". Jako osoba dobrze sytuowana miał dość niecodzienne jak na swoje czasy hobby, a mianowicie zajmował się fotografowaniem. I nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że pozostawił po sobie zbyt wiele zdjęć dziewczynek, spośród których część to portrety w półnegliżu lub negliżu. Może budzić to zdziwienie, a nawet niepokój. W jednym z opracowań pozostawione przez niego zdjęcia nazwano szokującymi, inni wprost zaczęli snuć podejrzenia co do niezdrowych skłonności pisarza. Natomiast ja, jak to ja, dyplomatycznie nie wypowiadam się na temat tych zarzutów, ale sprawę pozostawiam do oceny czytelnika.

***

Niniejszy wpis powstał dzięki wiadomości, jaką otrzymałam od jednej z czytelniczek. Zwróciła mi ona uwagę na to, że fotografia rozebranej, leżącej dziewczynki we wpisie z dnia 01.01.2016 roku przedstawia zdjęcie zrobione przez Lewisa Carrolla. Nie byłabym sobą, gdybym nie przeszukała internetu w poszukiwaniu jego twórczości. I od tego też zdjęcia zaczynam wpis.

Jak wynika z informacji udzielonych przez jedną z czytelniczek, powyższe zdjęcie przedstawia Alexandrę Kitchin - dziewczynkę, która stała się pierwowzorem rysunkowej Alicji w pierwszym wydaniu „Alicji w krainie czarów".

Poniżej odbitki kolorowane ręcznie.

I może na koniec coś niewinnego. Na zdjęciu poniżej proszę zwrócić uwagę na dość osobliwą, drewnianą rynnę, której trzyma się dziewczynka.

***

I jeszcze autor w swojej (nie)skromnej osobie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wstydliwe oblicze Lewisa Carrolla. " Blog Historia - Blog historyczno - obyczajowy Agnieszki Lisak

# data[].attributes.attachment_link.description
Lewis Carroll większości z nas znany jest jako pan uroczych książek dla dzieci takich jak „Alicja w krainie czarów" czy „Po drugiej stronie lustra". Jako osoba dobrze sytuowana miał dość niecodzienne jak na swoje czasy hobby, a mianowicie zajmował się fotografowaniem.

# data[].attributes.headline
Alice Liddell-dziewczynka     z Krainy Czarów

# data[].attributes.subject
Alice Liddell-dziewczynka     z Krainy Czarów

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Alice Pleasance Liddell była dla Lewisa Carrolla (jego prawdziwe imię i nazwisko to: Charles Lutwidg Dodgson) inspiracją do stworzenia postaci Alicji, głównej bohaterki "Alicji w krainie czarów"

Oprócz literatury, Charles Lutwidg Dodgson, z wykształcenia matematyk, pasjonował się fotografią. Poznana przypadkowo czteroletnia Alice szybko zostaje jego ulubioną modelką, a jej najsłynniejsze zdjęcie - "Mała żebraczka" dla wielu osób będzie dowódem pedofilskich skłonności autora

W 1863 roku siedmioletnia przyjaźń między Alice (i jej rodziną) a Lewisem Carrollem nagle ucina się. Przyczyny zakończenia relacji pozostają tajemnicą. Niektórzy biografowie Carrolla przypuszczają, że mógł on wyznać dziewczynce miłość a nawet poprosić rodziców o jej rękę - i zostać odrzuconym

Rok 1932. Z okazji hucznie obchodzonego stulecia urodzin autora "Alicji z Krainy Czarów", 80-letnia Alice Pleasance Liddell Hargreaves zostaje zaproszona do Nowego Jorku. Tu na Uniwersytecie Columbia odbiera - jedyne tego typu wyróżnienie dla muzy - doktorat honoris causa. Wizycie angielskiej damy towarzyszy duże zainteresowanie mediów. I niemal wszyscy dziennikarze pytają o to samo: o legendarne "złociste popołudnie" 4 lipca 1862 roku i przejażdżkę łodzią po Tamizie, podczas której wielebny Dodgson, oksfordzki wykładowca matematyki i logiki, trzem siostrom Liddell zaczął opowiadać niezwykłą historię. Jej bohaterka, biegnąc śladem Białego Królika i skacząc do króliczej nory, trafi do Krainy Czarów, zaś 10-latka użyczająca dziewczynce nie tylko swego imienia - do historii literatury.

Idylla w Oxfordzie

W życie oksfordzkiego dziwaka, Charlesa Dodgsona, weszła sześć lat wcześniej, ponoć - przypadkowo. 25 kwietnia 1856 roku ten, wówczas 24-letni akademik i zapalony fotograf, chce wypróbować nowy aparat, fotografując katedrę Christ Church. Umawia się z przyjacielem w ogrodach kolegialnych, gdzie, pod opieką matki i guwernantki, bawią się trzy siostry Liddell: 7-letnia Lorina, 4-letnia Alice i 2-letnia Edith. Dzieci wydają się wdzięczniejszym obiektem niż architektura, choć dwie ostatnie jako modelki ponoć nazbyt niecierpliwe. Zdjęcia może nie są do końca udane, ale ów dzień owszem: Dodgson w swych skrupulatnie prowadzonych dziennikach oznacza go jako wyjątkowy. Taka też będzie większość tych spędzonych w towarzystwie Alice.

Ich siedmioletnia przyjaźń zaczyna się zatem od szczęśliwego przypadku, choć możliwe, że fotograf losowi nieco pomógł. Dodgson bowiem już w lutym poznał panią Liddell i dwójkę jej najstarszych dzieci, 9-letniego Harry'ego i Lorinę, z którą na późniejszym przyjęciu muzycznym się zaprzyjaźnił. Na pewno też zależało mu na kontaktach z Liddellami, wówczas wyrastającymi na czołową oxfordzką parę. Małżeństwo z aspiracjami: Henry Liddell, od paru miesięcy nowy dziekan kolegium, to energiczny edukacyjny reformator, zaś jego żona Lorina ma wysokie ambicje towarzyskie i chce być gospodynią najsłynniejszego tutejszego salonu artystyczno-intelektualnego. Ich dom - z balami i wystawnymi kolacjami - staje się miejscem spotkań tutejszej arystokracji i artystów.

Po owym kwietniowym dniu częstym gościem jest też Dodgson. Niebawem zresztą, zdaniem pani Liddell - zbyt częstym, kłopotliwym, a nawet natrętnym. Mężczyzna wprasza się do nich pod byle pretekstem, biega po domu z brudnymi płytkami fotograficznymi, zostaje na posiłki, nie zauważając niestosowności swego zachowania. Irytacja gospodyni narasta, choć też pani Liddell zależy na tym, by jej dzieci - ładne, modnie ubrane - zostały uwiecznione przez Dodgsona zyskującego coraz większe uznanie jako fotograf.

I sympatię sióstr Liddell, dla których jest dorosłym innym od wszystkich, poświęcającym im uwagę, spędzającym z nimi czas, co w epoce wiktoriańskiej, gdzie nikt specjalnie się dziećmi nie przejmuje, jest wyjątkowe. Kupuje im zabawki, pisze zabawne listy i wymyśla ciekawe historie, przy których ma mniejsze niż zwykle problemy z jąkaniem. Opowiadanie bajek to istotna część sesji fotograficznych w jego atelier, jeden z rytuałów: wizyty dzieci zaczynają się od oglądania rysunków i słuchania opowieści gospodarza, potem jest przebieranie i wybór kostiumów, dzięki czemu rozbawione i rozluźnione modelki nie nudzą się długim - ze względu na ówczesną technikę - pozowaniem. Wszystkie będą je potem wspominać jako magiczne.

Alice szybko zostaje modelką ulubioną, najsłynniejsze jej zdjęcie, Małą żebraczkę (1859), poeta Alfred Tennyson uzna za najpiękniejsze, jakie kiedykolwiek widział, choć po latach ta fotografia dziewczynki z odsłoniętym nagim ramieniem, dla wielu stanowić będzie dowód pedofilskich skłonności autora. A potwierdzeniem jego czarnej legendy będą robione kilkanaście lat później zdjęcia nagich dziewczynek, po śmierci pisarza w większości spalone.

Fotografowanie to jedna ze wspólnych rozrywek jego i sióstr Liddell, inną są spacery i wycieczki, głównie łódką po Tamizie. Zawsze towarzyszą im dodatkowe osoby - Dodgson ma obsesję na punkcie tego, co może być uznane za niestosowne - najczęściej ktoś z jego licznego rodzeństwa, uniwersyteckich kolegów albo guwernantka, panna Prickett. Alice, jego ulubienica - i najważniejsza spośród "dzieci przyjaciół" - podczas wypraw często pełni funkcję sternika.

Zapewne tak jest i 4 lipca 1862 roku, kiedy Dodgson razem ze swym przyjacielem, Robinsonem Duckworthem, zabiera trzy siostry na przejażdżkę łodzią w górę Tamizy. Wycieczka ma im wynagrodzić rozczarowanie poprzednią, zepsutą przez ulewę, która ich przemoczyła do suchej nitki. Wyprawy mają swoje rytuały, jak piknik z herbatą i opowiadanymi przez Dodgsona opowieściami. Tę o Alicji zaczyna, gdy wycieczkowicze odpoczywają w cieniu stogu gdzieś na polu - i urywa w momencie, gdy bohaterka rusza śladem Białego Królika. Na życzenie słuchaczek kontynuuje jednak w drodze powrotnej. Historia jest tak zgrabnie skomponowana, że Duckworth pyta przyjaciela, czy naprawdę improwizuje. "Tak, wymyślam na bieżąco" - słyszy. Zachwycona baśnią Alice prosi Dodgsona, by ją spisał, co ten zaczyna robić jeszcze tego wieczora. Całość - w rękopisie osobiście przez niego zilustrowanym, zatytułowanym jeszcze "Przygody Alicji pod ziemią" - wręczy jej jednak dopiero ponad dwa lata później, w listopadzie 1864 roku, gdy ich przyjaźń będzie już przeszłością.
Już bowiem latem 1862 roku i to jeszcze przed owym "złocistym popołudniem", nad przyjaźnią Dodgsona i Alice zaczynają się zbierać ciemniejsze chmury, które kumulując się, w efekcie rok później doprowadzą do zerwania relacji między nim a Liddellami. Przyczyny pozostają tajemnicą, bo z dziennika pisarza jego rodzina wyrwie strony z zapisem z 27, 28 i 29 czerwca 1862 roku, znikną też całe dwa tomy opisujące czas między 17 kwietnia 1858 a majem 1962 roku. Z kolei pani Liddell zniszczy wszystkie listy, jakie napisał do Alice...
Kluczem do zagadki są zapewne owe trzy zaginione dni, gdy - jak przypuszczają biografowie Dodgsona/Carrolla - mężczyzna mógł wyznać dziewczynce miłość czy wręcz poprosić rodziców o jej rękę. I zostać odrzuconym - bynajmniej nie dlatego, że propozycja nieprzyzwoita, bo wg obowiązującego prawa za mąż mogła wyjść już 12-latka (i zazwyczaj za mężczyznę znacznie od siebie starszego): po prostu kandydat był nieodpowiedni. Pani Liddell, którą wkrótce złośliwi nazwą "łowczynią królów", w kwestii zamążpójścia córek ma o wiele wyższe ambicje niż uniwersyteccy podwładni męża. A może - jak po latach twierdzić będzie Lorina - niepokoi ją zbytnia czułość okazywana przezeń Alice, zwłaszcza pocałunki, jakimi obdarza swe małe przyjaciółki. I pewna zaborczość mężczyzny źle znoszącego ich dorastanie, co dobrze pokazuje historia z lata 1863 roku, gdy kraj świętuje ślub księcia Walii - Alice tak podobają się ślubne kartki, że prosi Dodgsona o narysowanie jednej dla niej. Życzenie spełnione, ale rysunkowi splecionych dłoni towarzyszy napis "stanowczo zabraniam" - i jeśli to żart, to dwuznaczny.

"Jesteś taka sama, jak inni ludzie"

Znajomość - a zwłaszcza bliska relacja - nie zostaje odnowiona po wręczeniu rękopisu. Nie wiadomo też, jak Alice reaguje na publikację "Alicji w Krainie Czarów". Sam Dodgson spotkawszy 13-latkę, odnotowuje w dzienniku, że straciła dużo wdzięku. Jednak wciąż jest dla niego inspiracją i pozostaje mu bliska: nie bez powodu "Alicję po drugiej stronie lustra" (1871) kończy akrostych, którego pierwsze litery wersów układają się w imię Alice Pleasance Liddell. Planował też podarować jej rękopis książki z lusterkiem w oprawie.

W tym czasie znowu spotykają się w jego atelier: matka przyprowadza tu Lorinę i 18-letnią Alice, by Dodgson zrobił im zdjęcia portretowe, niezbędny element na rynku matrymonialnym. Fotografie wykonane w konwencji epoki, modelka nie ma wdzięku siebie sprzed lat - albo dawnej chemii między nią a fotografem. Może też brakuje jej ich relacji, którą teraz próbuje odtworzyć z innym starszym od siebie mężczyzną. 51-letni John Ruskin, historyk sztuki i uznany krytyk, wykłada właśnie na Oxfordzie i też związany jest z kobietą, którą poznał jako 10-latkę. Utalentowana plastycznie Alice zostaje jego uczennicą, ale ich intensywna relacja podszyta jest dwuznacznością, jej zachowanie bywa prowokujące, np. zaprasza nauczyciela do domu pod nieobecność rodziców. Ci jednak pojawiają się nieoczekiwanie, bo śnieżyca pokrzyżowała im plany... We wspomnieniach swój związek z Ruskinem Alice określi wyłącznie jako przyjaźń.

Alice pozuje też najsławniejszej fotografce epoki, Julii Margaret Cameron. Na zdjęciach wygląda dość arogancko, choć może to pozory, próba ukrycia miłosnego zawodu. W 1872 roku w Oxfordzie studiuje bowiem książę Leopold, najmłodszy syn królowej Wiktorii. Kochający literaturę subtelny młodzieniec to stały gość w domu Liddellów, zaprzyjaźniony szczególnie z Alice, choć miejscowe plotki mówią o romansie (według innej wersji książę skłania się raczej ku Edith). I aspiracjach pani Liddell, której marzy się wejście do rodziny królewskiej. Niezależnie od tego, czy to przyjaźń, czy kochanie, królowa nie zgadza się na mezalians. Alice i Leopold pozostaną jednak sobie bliscy i dadzą temu wyraz: on zostanie ojcem chrzestnym jej drugiego syna, Leopolda, a swoją córkę nazwie Alice. Wcześniej jednak uczestniczyć będzie w pogrzebie Edith, która w 1876 roku, tuż przed swoim ślubem, umrze w wyniku zapalenia otrzewnej.

"Droga pani Hargreaves"

Sama Alice dość długo - zważywszy epokę - szuka męża, stając na ślubnym kobiercu dopiero jako 28-latka. Widmo staropanieństwa jest na tyle wyraźne, że godzi się z tym, iż jej wybranek, młodszy od niej o kilka miesięcy Reginald Gervis Hargreaves, intelektualnie nie dorównuje gościom salonu Liddellów. Regi nie był bowiem wybitnym studentem, zrobienie dyplomu zajęło mu więcej czasu, a od książek bardziej interesuje go sport. I ma jedną, istotną zaletę: majątek, którego jego ojciec dorobił się na produkcji perkalu. Ślub - 15 września 1880 roku - zawarto w Westminster Abbey, Alice ma na sobie piękną suknię z satyny. Nie wiadomo, czy na uroczystości jest Dodgson.

Młoda para w podróż poślubną jedzie do Szkocji i Hiszpanii, a potem osiada w imponującej posiadłości Cuffnells w Hampshire. Tu na świat przychodzą trzej synowie: Alan (1881), Leopold (1883) i Caryl (1887), który - w przeciwieństwie do starszych braci robiących karierę w wojsku i biznesie - zostanie rodzinnym artystą, zajmującym się amatorsko pisaniem, grą na pianinie i wydawaniem pieniędzy. Alice będzie zaprzeczać, że imię najmłodszego Hargreavesa nawiązuje do Lewisa Carrolla, choć mówi o inspiracji książką. Ponoć prosi Dodgsona, by został ojcem chrzestnym Alana, ale pisarz nie odpowiada. Za to w 1885 roku pisze do "drogiej pani Hargreaves" z prośbą o wypożyczenie mu rękopisu, by wydać go w formie faksymile. W liście Dodgson nieco skarży się na swoją szwankującą pamięć, choć jednocześnie podkreśla: "Mimo to obraz tej, która przez tyle lat była moją idealną przyjaciółką, jest w mej pamięci równie żywy jak dawniej. Od tamtych czasów poznałem wiele dziewczynek, ale te przyjaźnie były zupełnie inne".

Sześć lat później również listownie zaprasza ją do siebie na herbatę - Alice odwiedza go razem z siostrą. I jest to prawdopodobnie ostatnie ich spotkanie, Dodgson umrze w styczniu 1898 roku, kilka dni później odejdzie też ojciec Alice.

Dorosła Alice przypomina swą matkę, zarówno w towarzyskich aspiracjach (chce, by jej salon stanowił centrum życia kulturalnego), jak i apodyktyczności. Surowa wobec służby (płaci mało, dużo wymaga, karze nawet za niewielkie przewinienia) i dzieci, którym narzuca swą wolę. Gdy Alan przyprowadza dziewczynę, którą chce poślubić, matka stawia zdecydowane weto. Syn opuści Anglię, wyjedzie do Afryki, a stamtąd, po wybuchu I wojny światowej, na front do Francji, gdzie w 1915 roku zginie. Podobny tragiczny los rok później spotka Leopolda. Alice przyjmuje te ciosy z zadziwiającym stoicyzmem, pisząc w swym notatniku: "Musimy pamiętać, że dzieci są tylko wypożyczone nam przez Boga".

Za to Regi po stracie synów już się nie podniesie - umrze w 1926 roku. I choć wystawny tryb życia Hargreavesów przez lata uszczuplił rodzinny majątek - sprzedano m.in. część ziemi - wdowie zostaje spory kapitał. Ale nie na tyle duży, by Caryl nie mógł szybko go roztrwonić. Ich sytuacja finansowa jest tak trudna, że przed bramą Cuffnells pojawia się nawet tablica: "Do wynajęcia umeblowana historyczna rezydencja". I możliwe, że posiadłość przeszłaby - może na zawsze - w obce ręce, gdyby Alice nie przypomniała sobie, że posiada coś, co może okazać się cenne, czyli rękopis "Przygód Alicji pod ziemią". Cenniejszy - jak się okaże 3 kwietnia 1928 roku - niż myślała: aukcja w londyńskim Sotheby's to prawdziwa sensacja, amerykański kolekcjoner A. S. W. Rosenbach - przebijając m.in. ofertę British Museum - płaci rekordową wówczas sumę 15,4 tys. funtów.
Przyjaciel zza grobu ratuje więc jej dom, niestety Alice powierza większość pieniędzy Carylowi, który przez lekkomyślne inwestycje - je traci. Sam rękopis w Ameryce zmienił właściciela, który zapłacił za niego dwa razy więcej niż wylicytowano w Londynie - ostatecznie, kupiony przez grupę amerykańskich dobroczyńców, w 1948 roku wróci do Anglii, do British Museum, jako podziękowanie dla narodu brytyjskiego za wysiłek w walce z faszyzmem.
Wcześniej jednak inspiracja literackiej Alicji przeżyje za oceanem ostatnią życiową przygodę. Mieszka w apartamencie hotelu Waldorf-Astoria, zwiedza Nowy Jork, w asyście policji wożona jest z jednej uroczystości na drugą. Udziela wywiadów, choć - ku rosnącej irytacji dziennikarzy - w odpowiedziach najczęściej wyręcza ją Caryl, towarzyszący matce w charakterze sekretarza. Kulminacja obchodów stulecia urodzin Dodgsona/Carrolla to wręczenie Alice w rotundzie Low Library doktoratu h.c.. Nie obywa się bez wpadki, bo rektor uniwersytetu zajmuje przeznaczony dla niej ukwiecony tron. Ubrana w brązowy kostium, z wpiętym w żakiet stroikiem kwiatów starsza dama laudacji wysłuchuje więc na stojąco. Być może - bo według rodziny nigdy nie należała do osób wylewnych - wtedy w myślach wraca do tamtego złocistego popołudnia sprzed ponad 70 lat i nie bez powodu dziękując, używa czasu teraźniejszego: "Pan Dodgson cieszy się wraz ze mną z zaszczytu, jaki mu uczyniliście".

Amerykańska podróż jest ekscytująca, ale i wyczerpująca, Alice nieprzygotowana była na takie zainteresowanie swoją osobą - po rocznicy została wręcz zalana listami od fanów książki. Sława ma też ciemną stronę: kiedy 3 listopada 1934 roku do prasy przedostaje się wiadomość, że 82-latka jest śmiertelnie chora, przed jej londyńskim domem pojawiają się reporterzy, przez kolejne dni aktualizujący informacje o stanie starszej damy, choć niewiele się zmienia. Ona, pogrążona w śpiączce, na szczęście nieświadoma ich obecności. Umiera 15 listopada. "The Evening Standard" na pierwszej stronie donosi: "Alicja z Krainy Czarów nie żyje", inne tytuły po obu stronach Atlantyku też informują o śmierci muzy Carrolla. Jej prochy złożone zostają obok męża w rodzinnym grobie w Lyndhust, a prosty dotąd napis "Hargreavesowie" wkrótce uzupełniono o płytę ze słowami: Grób pani Reginaldowej Hargreaves, Alicji w "Alicji w Krainie Czarów" Lewisa Carrolla.

Korzystałam m.in. z: F. Prose, "Żywoty muz".
D. Thomas, "Lewis Carroll. Po obu stronach lustra"

# data[].attributes.attachment_link.title
Alice Liddell. Dziewczynka z Krainy Czarów

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyjątkowa muza, inspiracja jednej z najsłynniejszych książek świata. I choć jej relacja ze starszym o 20 lat Charlesem Lutwidgem Dodgsonem vel Lewisem Carrollem do dziś obarczona niepokojącą dwuznacznością, Alice Liddell autorowi "Alicji w Krainie Czarów" zawdzięczała niebanalne dzieciństwo, uratowanie przed bankructwem, wreszcie - jako najsłynniejsza literacka dziewczynka - nieśmiertelność.

# data[].attributes.body
siedmioletnia bohaterka powieści. Alicja wierzy w stabilność i uporządkowanie świata, cechuje ją ogromna ciekawość tego, co ją otacza. Wizyta w Krainie Czarów zmienia jej spojrzenie na świat.

# data[].attributes.body
szalone, zamieszkujące w Krainie Czarów zwierzę, które prowadzi Alicję poprzez swą norę do cudownego świata. Jest ważną postacią w powieści. Cechuje go bojaźliwość, ma maniakalne przyzwyczajenia, czasem staje się agresywny. Podczas procesu jest heroldem.

# data[].attributes.body
władcy Krainy Czarów.
Królowa Kier jest władcza
i apodyktyczna, wciąż się awanturuje i krzyczy o ścinaniu głów.
Król Kier jest nieefektywny
i ogólnie nielubiany, brakuje mu bezwzględności królowej, dlatego wycofuje swe nakazy egzekucji.

# data[].attributes.body
wiecznie uśmiechnięty kot, który pojawia się I znika na życzenie. Wykazuje się indywidualizmem, trzeźwym myśleniem i formułowaniem logicznych sądów, dzięki którym wyjaśnia Alicji szaleństwo i niesamowitość Krainy Czarów.

# data[].attributes.body
niezwykle brzydka i próżna kuzynka Królowej. Początkowo niegrzecznie odnosi się do Alicji, jednak później się to zmienia i staje się wobec niej czuła, co wzbudza niepokój dziewczynki. Uważała, że każda rzecz ma swój morał.

# data[].attributes.body
stworzenie z Krainy Czarów. Siedzi na grzybie i pali wodną fajkę. Alicję traktuje z pogardą. Przekonuje ją do skosztowania grzyba, dzięki czemu dziewczynka może zmieniać swój rozmiar.

# data[].attributes.body
mały nieuprzejmy kapelusznik, który żyje w czasie ciągłego herbacianego spotkania. Cieszy go frustracja Alicji.

# data[].attributes.body
należy do kompanii herbacianej (osób, które utknęły w czasie podczas spotkania na herbatę). Cieszą go zmartwienia Alicji.

# data[].attributes.body
wraz ze Zwariowanym Kapelusznikiem i Szarakiem Bez Piątej Klepki wciąż pije herbatę uwięziony w czasie. Siedzi przy herbacianym stole w półśnie.

# data[].attributes.body
sługa Królowej, zaprzyjaźnia się z Alicją i eskortuje ją do Niby-Żółwia.

# data[].attributes.body
żółw jest sympatyczny wobec Alicji, cechuje go sentymentalizm, wciąż jest pochłonięty swoją osobą i wspominaniem przeszłości.

# data[].attributes.body
pozostaje jedynie w realnym świecie, na jej kolanach zasypia Alicja. Po jej powrocie z Krainy Czarów pod koniec historii, rozmyśla o przygodach, jakie przeżyła dziewczynka.

# data[].attributes.body
asystent Króla i Królowej. Zostaje oskarżony o kradzież ciastek Królowej.

# data[].attributes.body
to pierwsze stworzenie, z którym Alicja rozmawia w Krainie Czarów. Na początku dziewczynka i jej opowieść o kocie przeraża ją. Gdy jej opowieść zostaje przerwana obraża się i odchodzi.

# data[].attributes.body
stworzenie z Krainy Czarów. Ma tendencję do używania wielkich słów, a inni oskarżają go, że nie zna ich znaczenia. Proponuje, by zwierzęta uczestniczyły w ptasim wyścigu.

# data[].attributes.body
stworzenia z Krainy Czarów, które biorą udział w ptasim wyścigu.

# data[].attributes.body
kucharka Księżnej, która do gotowania dodaje wielkie ilości pieprzu, powodując że wszyscy kichają. Odmawia złożenia zeznań podczas procesu Waleta Kier.

# data[].attributes.body
ogrodnicy Królowej, figury karciane. Obawiają się swej pani i w jej obecności są niezdarni.

# data[].attributes.body
jaszczurka, sługa Białego Królika. Usiłuje dostać się do domu, z nienaturalnych wzrostów Alicją, przez komin. Później, podczas procesu pełni funkcję ławnika. Biś jest głupi i nieudolny.

# data[].attributes.body
lokaj Księżnej. Jest głupi i przyzwyczajony do tego, że nic w Krainie Czarów nie ma sensu.

# data[].attributes.headline
Sen jako podróż Alicji w krainę podświadomości

# data[].attributes.subject
Sen jako podróż Alicji w krainę podświadomości

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sen jako podróż Alicji do podświadomości;

Pojawiające się podczas snu twory podświadomości, zagmatwane i zagadkowe, zrodziły bogatą symbolikę. Niemal wszystkie kultury starały się rozszyfrować ich znaczenie, nadając w ten sposób snom walor przepowiedni, związany z pewną magiczną formą objawień. Sny - przepowiednie pojawiają się w Biblii, w mitach Indian Ameryki Północnej, starożytnego Egiptu, Grecji czy Rzymu. Stąd obfitość traktatów interpretujących sny. W sanktuariach boga Asklepiosa starano się, aby chorzy podczas snu ujrzeli, wyśnili lekarstwo, jakiego potrzebowali. Symbolika oniryczna, której interpretacyjne klucze należą zarówno do poszczególnych osób, jak i do ich kultur, stała się ważnym źródłem inspiracji literackiej. (Na podstawie: Alvaro Pascual Chenel, Alfonso Serrano Simarro: „Słownik symboli", Świat Książki, Warszawa 2008) .
Alicja jest bohaterką onirycznej powieści Lewisa Carrolla. Gdy w upalny dzień zaczyna ją morzyć sen, zacierają się kontury realnego świata, a z głębi wyśnionej krainy wyskakuje nagle Biały Królik, ubrany w kolorową kamizelkę i mówiący ludzkim głosem. Pogoń za tą nadzwyczajną postacią, uruchamiającą w Alicji podświadome pragnienia podążania za marzeniem, kończy się wpadnięciem do głębokiej jamy i długotrwałym lotem w dół ciemnej przepaści. Percepcja podprogowa dochodzi do głosu w stanach wyciszenia, snu na jawie, medytacji, czyli w stanach hipnagogicznych. Jest to źródło wszelkiej aktywności twórczej, związane z momentami olśnienia emanującego z podświadomości. Rozwój świadomości jest ściśle związany z otwarciem drzwi do podświadomości. Spadanie do ukrytej części własnego ja trwa i trwa, więc podczas niego Alicja ogląda z ciekawością ściany mrocznego tunelu, na których zamontowano półki z książkami, naczyniami i przeróżnymi drobiazgami. Alicja jest bardzo dzielną osobą, dlatego swoje spadanie traktuje jak fascynującą przygodę, w której może sprawdzić swoje umiejętności i nauczyć się nowych. W ten sposób bohaterka podpowiada nam znakomity sposób na życie i jego niespodzianki. Akceptacja sytuacji, jak najszybsze dostosowanie się do niej i wyzwolenie w sobie nowych sił, wynika u niej z naturalnej, żywej ciekawości świata i otwierania się na doświadczenia oraz na własne reakcje emocjonalne. Bohaterka przyjmuje nową porcję doświadczeń jak kolejne życiowe lekcje, wchodzi w wewnętrzną relację z sytuacją bez uciekania od niej i dlatego staje się coraz bogatsza w umiejętności. Spadanie w głąb zdarza się często w onirycznej rzeczywistości i polega na kontakcie z podświadomością. Alicja w swojej cudownej przygodzie sennej spotka się z niewidzialną tkanką istnienia, ukrytą w ciemności, pod powierzchnią zjawisk, doświadczając magicznej jedności egzystencji. Każdy z nas może dotknąć w swoim umyśle potęgi nieznanego. Pierwszym krokiem do tego jest otwarcie się na tajemnicę. Pozwolić sobie spadać, szybować w powietrzu, żeglować w wirze istnienia i poczuć zachwycającą paradoksalność lotu w niewiadome przestrzenie.
Alicja podczas spadania konfrontuje swoją sytuację ze znanymi jej dotąd doświadczeniami ze stanu jawy i świadomości, odwołując się do swojej wiedzy szkolnej i wspomnień rodzinnego otoczenia. Przede wszystkim jednak rozmawia sama ze sobą, jakby była podwójnym istnieniem, kontaktuje się z wieloma aspektami swojej osobowości, które natychmiast służą jej pomocą w tym nadzwyczajnym zdarzeniu. I nagle dociera do dna. Podróż skończyła się w jakimś pogmatwanym labiryncie ciemnych korytarzy z wieloma drzwiami głucho zamkniętymi na klucz. W powietrzu drży tajemnica, a w Alicji dojrzewa kolejna pokusa. Co jest dalej? Co jest za tymi drzwiami? Drzwi są symbolem przejścia między jednym światem a drugim, między światłem i ciemnością, między znanym i nieznanym. Wiodą do krainy tajemnic. Alicja płonie z ciekawości i determinacji kontynuowania przygody. Królik raz po raz pojawia się i znika, jakby migoczące pragnienie wskazywało kolejne tropy. Podążać za pojawiającymi się znakami, poszukiwać rozwiązań i sposobów, aby dotrzeć do krainy czarów, to zadania Alicji w tej surrealistycznej opowieści.
W maleńkim korytarzyku spostrzega tajemnicze drzwiczki prowadzące do prześlicznego maleńkiego ogrodu. Musi stać się mniejsza, aby się tam dostać. Zapragnęła wsuwać się i wysuwać z siebie jak luneta. W jej głowie pojawia się myśl, która ulega realizacji. Myśl jest tak silna, iż tworzy przekonanie, że wszystko jest możliwe w życiu, tylko należy wiedzieć o sposobach. Spotykamy się tutaj z ezoteryczną wiedzą o tajemnicach istnienia, dotykającą potęgi materializującego się myślenia i energetycznych podstaw zjawisk. Wszelkie traktaty starożytne, święte księgi, a za nimi również koncepcje psychologiczne człowieka we współczesnym świecie poruszają zagadnienie oddziaływania myśli jako potężnej energii na świat materialnych zjawisk. Mówi o tym także fizyka kwantowa, która traktuje świat jako dualistyczną przestrzeń, w której energia i materia są tożsame. Wzory myślowe zatem tworzą rzeczywistość i kreują zdarzenia. Dotyczy to każdego z nas. Nasze życie jest odzwierciedlane przez nasze wzory umysłowe i nie ma od tego odwołania. Przyciągamy zjawiska pokrewne naszym wewnętrznym aspektom myślowo - uczuciowym i w tym sensie nie ma w życiu przypadków. Wszechobecna informacja dotycząca wszystkich zjawisk energetycznych przyciąga do siebie kolejne kawałki kosmicznej układanki. Jest to proces nieskończony i w tej konfiguracji każda rzecz i każdy człowiek jest procesem, a więc nieustannie się staje. Po czym znika, gdy spełnił swoją rolę w transformacji istnień.
Alicja, która jest postacią baśniową, a więc i symboliczną, wciela w sobie tajemnicze pierwiastki uniwersalnej filozofii życia i stąd jej nieprzemijająca wartość literacka i egzystencjalna.
Zgodnie z silnym przekonaniem o sposobie, czającym się u podłoża problemu, Alicja znajduje czarodziejskie mikstury i przedmioty, które powodują jej dopasowywanie się do sytuacji, a więc w tym przypadku zmniejszanie się i powiększanie dla osiągnięcia celu. Ta elastyczność jej umysłu zapewnia powodzenie przedsięwzięcia. Każda sytuacja wymaga od nas zmniejszania się lub powiększania wewnętrznego i taki sposób współpracy z wszechświatem zapewnia nam rozwój i umiejętność przeobrażania się, dokładnie tak, jak to się dzieje w baśniach. Każda sztywność i nieruchomość przynosi śmierć. Alicja doświadcza więc nadzwyczajnych przygód umysłu i ciała, związanych z galopującą zmianą jej wzrostu. Gdy stała się nadmiernie duża, spostrzega, jak dziwnie daleko są jej stopy. Przypominają osobne istoty i dlatego Alicja zaczyna z nimi rozmawiać. Wymyśla natychmiast fantastycznie zabawną historyjkę o tym , jak wyśle swoim oddalonym i odrębnym stopom podarunki na święta, tytułując je Wielmożnymi Stopami Alicji. Zmiany jednak okazują się tak gwałtowne, że bohaterka nie nadąża za nimi w zakresie poczucia swojej tożsamości. Skoro ulega tak szybkim metamorfozom, to kim w rezultacie jest? Gdzie znajduje się rdzeń jej bycia sobą? Co decyduje o świadomości poczucia siebie? Alicja spotyka się po raz pierwszy z tymi trudnymi filozoficznymi pytaniami o własną tożsamość. Staje przed ważnym doświadczeniem, w wyniku którego usiłuje sformułować refleksję na temat samoświadomości. Próbuje przywołać na pomoc pamięć o prostych twierdzeniach z wiedzy szkolnej, aby odczuć siebie jako integralny twór psychofizyczny ze świadomością własnego ja. Próba jednak nie udaje się. Odpowiedzią jest rozpacz w obliczu poczucia rozpadu siebie. Alicja zalewa się łzami, by po ponownym zmniejszeniu się pływać w jeziorze z łez. Tutaj spotyka inne istoty, które również zdołały wpaść do wody, więc swoista więź z nimi pozwala jej uspokoić się i zastanowić nad ratunkiem. Wśród tych stworzeń jest Mysz, z którą Alicja ucina sobie podczas pływania małą pogawędkę. O czym? Oczywiście o kocie, gdyż obecność myszy domaga się uzupełnienia w postaci kota. Dopiero układ dwoistego pierwiastka kocio - myszego jest naturalną koleją rzeczy. Zjawiska w sposób tajemny poszukują swoich pokrewieństw, a więc mysz bez kota jest zaledwie połową istnienia. W głębokiej wodzie nieświadomości, w której jest zanurzona, dziewczynka zdobywa kolejną prawdę o istnieniu, dotyczącą komplementarności wszelkich zjawisk wszechświata. Każde istnienie domaga się przeciwieństwa, aby mogło żyć i nadać swojej egzystencji podstawowy sens.
Zwierzęta, które spotyka Alicja na brzegu jeziora, są symbolami form zwierzęcych, znajdujących się w głębi podświadomości i powiązanych z człowiekiem w nierozerwalny sposób. W dzieciństwie każdy człowiek napotyka zwierzęta w rzeczywistości lub w bajkach i stanowią one zestaw cech, wobec których każde dziecko konstytuuje swoje istnienie. Zwierzęta zatem są nosicielami ukrytych prawd o nas samych, żywymi symbolami uczuć, namiętności i właściwości ludzkich. Ptaki, kraby i mysz, spotkane przez Alicję, są przemoczone i zziębnięte, więc domagają się sposobu na osuszenie. Ratunkiem okazują się absurdalne wyścigi, w których walczy się o pierwszeństwo w czymkolwiek, w rezultacie więc każde zwierzę jest suche i zadowolone. Alicja znajduje w swojej kieszeni nawet nagrody dla wszystkich, gdyż w największym nawet absurdzie musi panować jakiś porządek. Pośród tych stworzeń uczy się sztuki porozumiewania się z obcymi jej bytami, poznaje reguły empatii, choć na zasadzie prób i błędów. Wnikając w sposób odczuwania innych poznaje również samą siebie. Potrafi już również znacznie bardziej dać sobie rady z niepokojącymi wydarzeniami, które nie odstępują jej ani na krok. Gdy znajdzie się w domu królika i znowu urośnie, tak że dom stanie się dla niej nagle więzieniem, znakomicie poradzi sobie z napaścią zwierząt na nią, gdyż przebywając w krainie podświadomości, otrzyma od siebie samej stosowną pomoc. Odwoła się do zasobów podświadomej siły i zręcznie wyswobodzi się z niebezpiecznej sytuacji. Niewidzialna ochrona, jaką stworzy wokół siebie ze swoich myśli o własnej potędze sprawi, że kamienie rzucane przez zwierzęta na nią zamienią się po drodze w ciastka magiczne, zapewniające jej ponowne zmniejszenie się, aby mogła uciec z domu - pułapki. W tej przygodzie ze zwierzętami Alicja odnajduje części własnego ja, z którymi może się skonfrontować i rozpoznać je. Jednak zdaje sobie sprawę z tego, że jest to proces jeszcze długotrwały. Potrafi sformułować taką cenną refleksję podczas spotkania z panem Gąsienicą, który nie chce dać wiary temu, że ktoś może nie znać swojej tożsamości. Alicja przypomina Gąsienicy, iż jest on tylko poczwarką, a więc będzie się przeobrażał. Wobec tego, czy może być pewnym, kim jest? Sama nadal o tym nie wie i próbuje recytować znane sobie wcześniej wierszyki, ale - zgodnie z jej nowym absurdalnym położeniem - z jej ust wychodzą dziwaczne teksty, nie przypominające w niczym tych, których się dawniej nauczyła. Symbolizują one nieuchwytność jej wiedzy o sobie i nieznaną jej część osobowości, w której aktualnie przebywa i która objawiła się w tych nadzwyczajnych okolicznościach, w jakich się znalazła. To filozoficzne objawienie w tej czarodziejskiej opowieści o krainie podświadomości. Człowiek może rozrastać się wewnętrznie pod wpływem okoliczności, doświadczać wielokrotności swojego istnienia, odkrywać w sobie nieznane lądy, odbywać egzotyczne podróże w głębi własnej jaźni, jeżeli pozwoli sobie na prawdziwy, niezafałszowany kontakt z podświadomością. Zdając się na intuicję, czyli na szept wewnętrznego głosu, otwierając się na doświadczenie, godząc się na klęski, można spotkać się z cudowną przygodą życia w wiecznej przemianie. Będziemy wtedy kontaktować się z czarodziejskimi postaciami podczas swojej podróży w głąb siebie, a wszystkie te postaci będą miały coś z nas, a my będziemy mieć coś z nich. I to przeobrażanie nigdy nie będzie miało końca. Stworzenia bowiem, które spotkała Alicja, były jej własnymi twarzami i żywiły się jej wewnętrzną substancją duchową. A w zależności od aktualnego wymiaru bohaterki i od punktu w jej wewnętrznej przestrzeni następuje przyciąganie określonych tworów podświadomości.

W krainie szaleństwa i grozy;

Pobyt Alicji w świecie obłąkania otwiera konfrontacja z ukrytym w podświadomości ciemnym obrazem opresyjnego wychowania wiktoriańskiego. Traktowanie małych dzieci było w tym czasie oparte w przeważającej mierze na karmieniu ich strachem, karceniu i nieokazywaniu im miłości. Alicja dostaje się do domku, w którym panuje atmosfera grozy. W kuchni pełnej dymu, kucharka podobna do czarownicy warzy jakieś tajemnicze mikstury i nieustannie rzuca ciężkimi przedmiotami kuchennymi. Panuje tu niemiłosierny hałas, rozlega się nieustanny wrzask, a na dodatek wszędzie snuje się ostry, duszący zapach pieprzu, który wzmaga aurę szaleństwa. Na trójnogu siedzi Księżna jak Pytia starożytnego świata, która w oparach narkotycznego wyziewu głosiła przepowiednie. Trzyma na rękach małe dziecko, gwałtownie je tarmosząc i śpiewając mu złowrogie piosenki piskliwym, ostrym głosem. Jest to scena sadyzmu i odrażającego zła, koncentrująca się wokół małego dziecka. Wśród latających wokół przedmiotów, roztrzaskujących się o ściany z impetem, dziecko nazywane prosięciem zamienia się w nie, jakby rzucono zaklęcie. Z domem wiedźmowatych postaci znakomicie komponuje się kot, który szczerzy zęby jak pies. Kot z Cheschire, bo tak się zwie, jest tu jednak tajemniczym zwierzęciem, wyposażonym w ezoteryczną wiedzę, która poprowadzi dalej Alicję w jej czarodziejskiej podróży. Wskaże jej ścieżkę, która pomoże się jej wydostać z domu ponurych wiedźm. Zanim to nastąpi, między kotem a Alicją odbywa się arcyciekawa rozmowa, która wprowadza w fabułę opowieści atmosferę absurdu i migotliwości znaczeń. Kot bawi się słowami, igrając wieloznacznością wyrazów i wprowadza w ten sposób okazję do filozoficznej refleksji nad nieuchwytnością świata wobec ograniczającej i kreatywnej zarazem roli języka.
„- Czy nie zechciałbyś mi powiedzieć, którędy mogłabym się stąd wydostać?
- To zależy oczywiście od tego, dokąd chciałabyś dojść.
- Wszystko mi jedno dokąd - wyznała
- Zatem powinno ci być obojętne, którą drogą pójdziesz.
- Chodzi mi tylko o to, abym doszła dokądkolwiek.
- Na pewno dojdziesz, jeśli będziesz szła dostatecznie długo."
Ta cudowna w swoim inteligentnym absurdzie wymiana zdań opiera się na grze wykorzystującej słowa mgliste i wieloznaczne do określenia celu i związanego z nim wyboru. Dopóki rozmówca nie nada znaczenia ogólnikowym wyrazom typu: dokądkolwiek, którędy, długo, stąd, dokąd - dopóty ma przed sobą wariantywność dróg znaczeniowych . Przypomina to sytuację, gdy człowiek dopiero w akcie świadomego wyboru kształtuje rzeczywistość, a zanim to się stanie, ma przed sobą wszelkie możliwe drogi w tym zakresie. Ten wątek w powieści mówi o względności znaczeń językowych i pojęć intelektualnych. Kot z Cheschire pomaga to zrozumieć poprzez następującą anegdotę: uważa on bowiem, że jest obłąkany, gdyż w porównaniu z psem, zachowuje się odmiennie, zatem musi być chory umysłowo. Jego rozumowanie polega na stworzeniu sobie kontekstu znaczeniowego. Z psem łączą go szczerzące się zęby, ale poza tym nic, widzi jedynie swoją odmienność wobec normy, którą sobie stworzył. Na tym przykładzie Alicja zaczyna rozumieć względność istnienia czegokolwiek, gdyż znaczenie kształtuje się wyłącznie w procesie konfrontacji z innym istnieniem. Rzeczy i zjawiska nie istnieją odrębnie, lecz w każdym momencie są tworzone poprzez współzależność od siebie wzajemnie. Świat jest siecią połączonych zjawisk, które nieustannie się stają w procesie nieskończonej kreacji. We współczesnej fizyce mówi o tym koncepcja wszechświata holograficznego i panującego w nim ukrytego porządku. Niewyczerpana kreatywność bytów umożliwia nawet - jak pokazuje przykład kota - stworzenie nowych form poprzez stany pośrednie pomiędzy byciem a znikaniem. Można znikać stopniowo, fragmentarycznie, pozostawiając po sobie sam uśmiech zawieszony na gałęzi. Nieskończona jest pomysłowość świata, w którym ukryte są niewidzialne siły duchowe, a sekret dotarcia do nich tkwi w podświadomości człowieka.
Droga, wybrana przez Alicję, zawiedzie ją teraz do Marcowego Zająca na szalony podwieczorek, najsławniejszy ze wszystkich podwieczorków świata. Kwintesencję olśniewającego surrealizmu i zachwycającej fantasmagorii. Scena ta skupia w sobie wszelkie aspekty alogicznej i irracjonalnej rzeczywistości, którą można poznać jedynie intuicyjnie i podświadomie. Przy stole, nakrytym w ogrodzie do podwieczorku, siedziało dziwaczne towarzystwo złożone z trzech istot: Zająca Marcowego, Szalonego Kapelusznika oraz Susła. Stół był duży, lecz cała trójka siedziała przy jednym jego końcu, wobec czego było wiele wolnych miejsc. Na widok Alicji, chcącej się przysiąść, wszyscy zawołali jednak, że nie ma żadnych miejsc. Od tej pory absurdalne rozmowy i sytuacje toczą się w coraz szybszym tempie. Osobliwą logikę absurdalnego świata tworzą kategorie pustki, braku, nicości łączące się z kategoriami istnienia. Oba te aspekty nieustannie się przenikają, tworząc wielość znaczeń. Puste są miejsca przy stole, które są, ale których jednocześnie nie ma. Alicja dostaje propozycję napicia się wina, którego również nie ma. Po chwili pojawia się zagadka, ale nikt nie zna rozwiązania. Rozmowy toczą się, chociaż są pozbawione sensu. Zegarek nie zawiera godzin, a czas się zatrzymał na godzinie podwieczorku, wobec czego odbywa się on bez przerwy. Kategoria „nic" pojawia się również w odniesieniu do herbaty, zaproponowanej Alicji. I tutaj znowu wkraczamy na teren logicznych zagadek językowych, które wnoszą świeże znaczenia w świat rzeczywistości poprzez konfrontację ze stereotypami.
„- Czy nie życzysz sobie więcej herbaty?
- Nie poczęstowaliście mnie dotąd, więc nie mogę chcieć w i ę c e j.
- Rozumiem, że nie mogłabyś chcieć m n i e j herbaty, aniżeli n i c, lecz chcieć więcej nie jest niemożliwe."
Podobnie jest z kategorią kolejności. Pełni ona filozoficzną rolę w tej obłąkanej scenie. Kolejność słów w zdaniu, zawierającym te same wyrazy, zmienia zasadniczo znaczenie zdań. Docieranie zaś do istoty znaczenia językowego przypomina poszukiwanie sensu istnienia i konstrukcji świata. Gra językowa symbolizować również może grę w życie. Odsłaniają się te same niespodzianki i zagadkowe tropy. Oto kolejna rozmowa opierająca się na igraszkach słownych.
„- W takim razie powiedz, co o tym myślisz.
- Właśnie to mówię. Przynajmniej myślę, co mówię, czyż to nie to samo?
- Och, zupełnie nie - powiedział Kapelusznik - Przyznaj, czy będzie ci wszystko jedno, jeśli powiem: widzę wszystko, co jem, czy też: jem wszystko, co widzę?
- Mogłabyś w takim razie utrzymywać - dodał Zając Marzec - że: lubię to, co dostaję, znaczy to samo, co: dostaję to, co lubię."
Zmiana kolejności obejmuje w tej scenie nie tylko szyk wyrazowy. Bohaterowie zmieniają kolejność miejsc przy stole, usiłując znaleźć się przy czystej filiżance, przesuwanie się jednak o jedno miejsce, zapewnia tylko jednemu z nich powodzenie, gdyż w tym momencie działa bezlitosna logika matematyczna i to również jest tutaj absurdalne. Podobnie czas - potraktowany z szacunkiem - może na czyjąś prośbę zmienić kolejność godzin na zegarze, gdyż duch czasu relatywnie wiąże się z osobą, która go w sobie nosi. Subiektywny wymiar czasu dotyka również uczestników szalonego podwieczorku, którzy zostali uwięzieni w czasie poprzez zaklęcie Królowej Kier. U nich jest tylko więc jedna godzina - podwieczorku, zatem trwa on bez przerwy, dokąd trwa zaklęcie. Unieruchomienie czasu i kolejności godzin określa więc egzystencję bohaterów. Są oni skazania na medytację podczas picia herbaty, trwającą bardzo długo, tak długo, dopóki nie zwolni ich Królowa Kier. Ceremonia picia herbaty, związana ściśle z tradycją angielską, jest jedną z największych manifestacji filozofii buddyzmu, która przywiązuje wagę do herbaty jako boskiego daru, który pomaga nie zasnąć w czasie medytacji. Jest ona zatem symbolem esencji głębokiej natury bytu. Scena szalonego podwieczorku z pewnością nawiązuje w humorystyczny sposób do tej wschodniej filozofii, która przyszła do Anglii wraz z modą na azjatyckie modele duchowości.
Zatem relatywizm filozoficzny i odwracanie stereotypów myślenia dotyka wszystkich sytuacji w krainie czarów. Drobna zmiana w konfiguracji bytów powoduje przesunięcia znaczeń i wartości świata, co wpływa na jego kolejne transformacje.

https://asocjacje.pl/wp-content/uploads/2013/08/Pia-Douwes-Finding-Wonderland.mp3

Karty do gry jako archetypy sytuacji egzystencjalnych;

Po szalonym podwieczorku Alicja znowu znalazła się w tajemnym pomieszczeniu z drzwiczkami i tym razem dobrała za pomocą czarodziejskich substancji właściwy wymiar, aby się dostać do ogrodu. A był to filozoficzny ogród poznania, chociaż utrzymany w konwencji spotęgowanej groteski. Alicja ujrzała tam bowiem karty do gry, które zajmowały się przemalowywaniem krzewu różanego z koloru białego na czerwony, gdyż tak sobie życzyła Królowa Kier. Wraz z Alicją oglądamy tu obraz absolutnej władzy królewskiej, wykrzywionej, zdeformowanej przez groteskowe postaci i ich działania. Przybycie Królowej poprzedza pełen przepychu orszak, złożony z dworzan i żołnierzy, jednak są to tylko karty, jak słusznie zauważyła Alicja, co odbiera im powagę prawdziwej władzy. Alicja nauczyła się już odróżniać pozory od prawdy, jak również patrzeć na świat z wielu perspektyw, nie boi się zatem pary królewskiej, choć stara się ona nadać sobie cechy władców autorytarnych. Królowa stale wrzeszczy i każe komuś ucinać głowę, jak również apodyktycznie zmusza wszystkich do gry w krokieta, choć jest to gra, która nie może się odbyć ze względu to, że przedmiotami do gry są żywe zwierzęta, które nie stoją na wyznaczonych miejscach i rozpływają się w powietrzu jak w koszmarnym śnie. Wygląda to tak, jakby despotyczna władza była tylko złudzeniem w karcianej grze. Grą pozorów. Płaskie figury karciane udają ludzi i biorą udział groteskowej maskaradzie. Są zabawne i żałosne, przypominają marionetki teatrzyku lalkowego. Alicja, która jest już na wyższym poziomie ewolucji wewnętrznej, znajduje królewskość w sobie, aby zagrać z nimi w tę grę i wygrać.
Etapy ewolucji duchowej znajdujemy w tarocie, a szczególnie w jego Wielkich Arkanach. Można przyjąć, że Alicja kontaktuje się poprzez swoją podróż podświadomą z niektórymi archetypami tarota. W wersji zabawnej, satyrycznej, groteskowej, ale i na głębokim poziomie ezoterycznym. Karty, z którymi spotyka się w ogrodzie, naprowadzają na ten trop. Szalony Kapelusznik przypomina Maga z Arkanu I, który inicjuje wewnętrzną przygodę z tajemnicą. W kapeluszach występują wszyscy magowie i czarodzieje, a ponadto obłąkanie zaznaczone w nazwie otwiera drogę do nadzwyczajnych objawień. Mag symbolizuje Hermesa Trismegistosa, egipskiego kapłana, który odkrywał tajemnice wszechświata i umieścił je na słynnych Tablicach Szmaragdowych. Jednym z objawień jest twierdzenie o tym, że poznanie samego siebie pozwala poznać cały kosmos. Kapelusznik może być w powieści żartobliwą, ale i wzbudzającą fascynację postacią spokrewnioną z jej tarotowym symbolem. Postaci Królowej i Króla Kier w krzywym zwierciadle groteski kojarzyć się mogą również z postaciami archetypicznymi Cesarza i Cesarzowej w tarocie, symbolizującymi władzę ziemską. Błazeństwo jest często wykorzystywane w kulturze do kompensacji nadmiaru poważnych znaczeń i zrównoważenia układu. Zasada te potęguje zjawiska i daje im znamiona prawdy. Światło musi się łączyć z cieniem. Poprzez konfrontację z podświadomym aspektem władzy królewskiej, która jest angielskim symbolem funkcjonowania przestrzeni publicznej, Alicja uczy się panować nad sytuacją i mierzyć z trudnymi wydarzeniami, wymagającymi siły i odwagi.
Podobną postacią jest Księżna, która swoimi morałami i błyskotliwymi dialogami z Alicją przypomina Kapłankę, żeńską odmianę Maga, która jest z nim połączona numerycznie w talii tarota. Kapłanka jest w tarocie nauczycielką, opiekunką, boginią, która dąży do zrozumienia, jak funkcjonuje wszechświat. Naucza również, że poszukiwana przez człowieka wiedza i zdolność pojmowania znajdują we wnętrzu człowieka, w jego podświadomości. Zwierzęta natomiast, występujące tak powszechnie w tej czarodziejskiej opowieści, związane są z ziemią i życiem w wykopanych w ziemi norkach ( zając, królik, mysz) lub z wodą, symbolem nieświadomości( ryby, żaby, kraby, fantastyczny stwór - gryf). Figury tarota odwołują się w kilku obrazach do połączenia przeciwieństw, czyli namiętności i uczuć instynktownych, zwierzęcych z rozumem. Zapewnia to władzę nad sobą oraz siłę wewnętrzną. I wreszcie zakończenie. Sąd królewski nad Waletem, który ukradł tort, to humorystyczna wersja Sądu w tarocie. Jest to karta zmartwychwstania i odrodzenia. W powieści spotykamy w tej scenie wszystkie postaci, które występowały wcześniej. Jest to rozwiązanie wszystkich wątków, prowadzących do rozwoju duchowego Alicji. Bohaterka wychodzi ze swoich czarodziejskich przygód silniejsza i zintegrowana wewnętrznie. Dlatego powieść kończy się urośnięciem Alicji do swoich zwykłych rozmiarów, już bez żadnych czarów. Groza sądu nad Waletem okazała się śmiesznym spektaklem teatralnym, a sędziowie papierowymi figurkami, ulotnymi liśćmi , opadającymi na Alicję z umarłego drzewa.
„Jesteście tylko zwykłą talią kart, niczym więcej." Na tym polega właśnie mądrość Alicji, która zamieszkała na kilka godzin w swoim metafizycznym śnie i wróciła z niego jako osoba o zupełnie innej tożsamości. Kim teraz była? Zapytajmy własnego snu o Alicji w krainie czarów. Zaprośmy czary do swojego życia. Czekają tuż za progiem, za oknem, w listach liści...

O tarocie można przeczytać w książkach: P. Scott Hollander: „Tarot od podstaw", Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2002;
Piotr Gibaszewski: „Tarot. Doktryna ezoteryczna a fenomen wróżebnej magii tarota", Studio Astropsychologii, Białystok 2008;

Symbole występujące w tekście opracowałam na podstawie „Słownika symboli" Władysława Kopalińskiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co przyśniło się Alicji? Lewis Carroll: "Alicja w krainie czarów" | Asocjacje

# data[].attributes.attachment_link.description
Sen jako podróż Alicji do podświadomości; Pojawiające się podczas snu twory podświadomości, zagmatwane i zagadkowe, zrodziły bogatą symbolikę. Niemal wszystkie kultury starały się rozszyfrować ich znaczenie, nadając w ten sposób snom walor przepowiedni, związany z pewną magiczną formą objawień. Sny - przepowiednie pojawiają się w Biblii, w mitach Indian Ameryki Północnej, starożytnego Egiptu, Grecji czy Rzymu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Któż inny potrzebny jest słynnemu dziełu Lewisa Carrolla jak nie wybitny ilustrator-surrealista? W 1969 roku nowojorskie Maecenas Press-Random House opublikowało rzadkie wydanie „Alicji w Krainie Czarów", zawierające 12 heliograwiur, po jednej do każdego rozdziału książki, wykonanych przez Salvadora Dali. Powieść ukazała się w limitowanym nakładzie 2500 numerowanych egzemplarzy. Jej cena waha się obecnie w przedziale od kilku do kilkudziesięciu tysięcy dolarów.
Heliograwiura jest jednym z najstarszych sposobów reprodukowania obrazów przy użyciu kosztownego i czasochłonnego procesu. Decyzja o użyciu tej techniki pomogła uwypuklić bogactwo kolorów charakteryzujące niezwykłe ilustracje Salvadora Dalego. Poniżej możecie zobaczyć wszystkie dwanaście rysunków wraz z frontyspisem.

Tagi: Alicja w Krainie Czarów, featured, full-image, Lewis Carroll, literatura dla dzieci, malarstwo, proza światowa, Salvador Dali, sztuka i design

# data[].attributes.attachment_link.title
Ilustracje Salvadora Dalego do "Alicji w Krainie Czarów"

# data[].attributes.attachment_link.description
Któż inny potrzebny jest słynnemu dziełu Lewisa Carrolla jak nie wybitny ilustrator-surrealista? W 1969 roku nowojorskie Maecenas Press-Random House opublikowało rzadkie wydanie „Alicji w Krainie Czarów", zawierające 12 heliograwiur, po jednej do każdego rozdziału książki, wykonanych przez Salvadora Dali. Powieść ukazała się w limitowanym nakładzie 2500 numerowanych egzemplarzy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kto widział Coś z Alicji (1988) Svankmajera (a właściwie Cokolwiek z Svankmajera), ten pożegnał stereotyp, że nasi południowi sąsiedzi to co do jednego ludzie pogodni, bezproblemowi i zakorzenienie w radościach codziennego życia, a przede wszystkim stołu. Czechosłowacka ilustracja jest bardzo specyficzna, jednak trudno zdecydować, co przesądza o jej naturze. Przybliży ją dzisiaj utwór klasyczny - Alicja w Krainie Czarów Lewisa Carrolla. Tom łączy Alicję w Krainie Czarów z Alicją po drugiej stronie lustra, jednak ze względu na objętość materiału postanowiłam przedstawić obie części oddzielnie.

Nowa polska edycja "Alicji w Krainie Czarów", przygotowana przez Wydawnictwo ALFA, wzorowana jest na "Alica v krajine zázrakov" Wydawnictwa Mladé letá w Bratysławie z 1981 r. Słowacka edycja została nagrodzona Grand Prix na Bienále Ilustrácii Bratislava - 1983, Złotym medalem na Internationale Buch Ausstellung - Lipsk - 1983, Złotym medalem na biennale ilustracji w Barcelonie (1984).

Ilustracje: Dušan Kállay
Autor: Lewis Carroll

Tytuł: Alicja w Krainie Czarów
Wydane: "Wydawnictwo ALFA", Warszawa, Polska, 1986.
Wydanie (prawdopodobnie) I.

# data[].attributes.attachment_link.title
Alicja w Krainie Czarów - odrobina czeskiej grozy

# data[].attributes.attachment_link.description
Kto widział Coś z Alicji (1988) Svankmajera (a właściwie Cokolwiek z Svankmajera), ten pożegnał stereotyp, że nasi południowi sąsiedzi to co do jednego ludzie pogodni, bezproblemowi i zakorzenienie w radościach codziennego życia, a przede wszystkim stołu. Czechosłowacka ilustracja jest bardzo specyficzna, jednak trudno zdecydować, co przesądza o jej naturze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W 2013 roku przypada 115. rocznica śmierci Lewisa Carrolla (właśc. Charlesa Lutwidge'a Dodgsona) - matematyka, fotografa, prozaika i poety angielskiego, autora jednego z najbardziej znanych utworów światowej literatury dziecięcej Alicji w Krainie Czarów oraz jej kontynuacji Kiedyś pan profesor powiedział, że Podróże Guliwera Jonathana Swifta to ostatnia książka, która powinna być przeznaczona dla dzieci. Maciej Słomczyński, jeden z tłumaczy Alicji w Krainie Czarów, stwierdził, że powieść Lewisa Carrolla zawiera w sobie dwie książki: jedną dla dzieci i drugą dla dorosłych. Czy podziela pan to zdanie? Przygód Alicji po drugiej stronie lustra. Autor był nieprzeciętną, niezwykłą osobą. Z jednej strony - pisarzem, poetą, autorem wielu prac naukowych z zakresu matematyki, logiki i kryptografii, fotografem. Z drugiej strony, nawet w swoich czasach, był uważany za dziwaka. Dziś często podkreśla się jego nadmierne zainteresowanie małymi dziewczynkami, czego dowód dał przede wszystkim w fotografii. Jak można go ocenić współcześnie?
- Myślę, że tak. Każda dobra literatura dziecięca, jeżeli już mielibyśmy posłużyć się takim określeniem, polega na tym, że może funkcjonować na poziomie lektury dla dzieci oraz dla dorosłych. A Alicja w Krainie Czarów może nawet ma w sobie więcej niż dwie książki. Bo przecież matematyk będzie inaczej ją czytał, inna będzie też lektura fizyka, filozofa języka, historyka obyczajów dziecięcych i obyczajów społeczeństwa XIX wieku, kulturoznawcy zajmującego się XIX wiekem czy wreszcie szachisty, który będzie czytał Przygody Alicji po drugiej stronie lustra jako wędrówkę Alicji od początkowych pól, do pola ostatniego. Sądzę, że tam są więcej niż dwie książki - tam jest cała biblioteka.

- Rzeczywiście, to jest postać, którą też można nazwać „wielotomową". Jest tom, który się nazywa Charles Lutwidge Dodgson - profesor matematyki, autor wielu uczonych rozpraw. Jest, oczywiście, tom, który nazywa się Lewis Carroll, autor Alicji w Krainie Czarów. Warto jednak pamiętać, że pod tym pseudonimem ukazały się również inne książki, np. chyba nieprzetłumaczona dotąd na język polski Sylvie and Bruno, dwuczęściowa powieść o przygodach tytułowej młodej pary. Jest też znakomity i nasycony filozoficznie poemat pt. Hunting of the Snark, co Maciej Słomczyński, chyba najlepszy przekładca Lewisa Carrolla, przetłumaczył jako Polowanie na żmirłacza. Jest jeszcze inny Lewis Carroll, ten, który konstruował zagadki logiczne i matematyczne dla dzieci. Nie zapominajmy o tym, że przecież to jest jeden z największych fotografów XIX wieku. Obok Julii Cameron, wielkiej fotografki z połowy XIX wieku, Lewis Carroll to sztandarowa postać w fotografii artystycznej. A przecież wówczas to była zupełnie inna sztuka niż dzisiaj, choćby z powodu samego procesu przygotowania i posługiwania się chemicznymi preparatami. Jeśli zaś chodzi o skłonności Carrolla do małych dziewczynek, to gdzieś kiedyś przeczytałem, że Lewis Carroll działał w ostatnim momencie historii, kiedy jeszcze tego rodzaju bliskość między dorosłym a dzieckiem była dopuszczalna, czy raczej kulturowo akceptowana. Dzisiaj spora część fotografii małych dziewczynek, które wykonał Lewis Carroll, nie mogłaby zostać opublikowana - bo są to, po prostu, akty dziecięce. Oczywiście, w dorobku Carrolla są również inne fotografie: stylizowane na różnego rodzaju sceniczne wydarzenia, spektakle, anegdoty historyczne czy fotografie rodzinne, np. jego ciotek grających w szachy czy warcaby.
W książce pojawia się wiele charakterystycznych powiedzonek, określeń czy nazw poszczególnych postaci. Wiele tych specyficznych terminów weszło na stałe do masowej kultury.
Carroll funkcjonuje w środowisku akademickim, w którym również żyją prawdziwa Alicja i jej siostra, córki profesora Liddella, wybitnego klasyka, znawcy języków: łacińskiego i greckiego. Od autora można się wiele nauczyć o epoce wiktoriańskiej i kulturze XIX wieku. Naigrawa w sposób oczywisty i ironizuje na temat wychowywania dzieci. Każe swojej bohaterce ciągle dygać, bez przerwy się uśmiechać i zachowywać tak, jak powinna zachowywać się dobrze ułożona dziewczynka. Alicja musi sobie przypominać wiele szczegółów z geografii czy matematyki. Oczywiście, wszystko jej się miesza. Gdy deklamuje umoralniający wierszyk dla dzieci, to przeradza się on w groteskową, a nawet makabryczną opowiastkę o krokodylu pożerającym małe rybki. Lewis Carroll był świadom tego, że społeczeństwo XIX wieku wychowywało dziecko jako małego dorosłego, niemającego praw do dzieciństwa, które było tak naprawdę treningiem do dorosłości. Carroll nie był buntownikiem, należał na swój sposób do akademickiego establishmentu, ale chciał przełamać pewne tabu i pokazać dzieciństwo jako rodzaj niezależnego okresu w życiu człowieka.
Czy ma pan profesor jakąś swoją ulubioną postać?
- Jest wiele takich określeń. Wyraźnie to widać w języku angielskim, np. określeń Szalony Kapelusznik czy Marcowy Zając w języku angielskim używa jako syntagm, które opisują człowieka lekko niezrównoważonego. Niezwykłą postacią jest też Kot z Cheshire, który potrafi zniknąć, pozostawiając sam uśmiech. To jest jeszcze jeden dowód na to, że świat powieści tak przesiąkł do naszego, że to nie jest książka, która odnosi się wyłącznie do dziecięcego adresata. To jest książka, dotykająca żywotnych spraw, które zajmują nas wszystkich, jest w pewnej mierze opowieścią o nas samych i o sposobie, w jaki urządzamy sobie świat. Widać to bardzo boleśnie w próbie wyzwolenia dzieciństwa z okowów dorosłości. To na swój sposób książka pregombrowiczowska. Przecież Alicja jest bez formy, a raczej co chwila zmienia formę, jest niegotowa, raz jest duża, raz jest mała - to ją trapi. Proszę zwrócić uwagę, ile razy pada pytanie „kim jesteś?". Na to pytanie właściwie nie ma odpowiedzi. Warto wspomnieć, że Lewis Carroll bardzo mocno wypracował koncepcję gry świata oraz życia jako gry - zwłaszcza w drugiej części opowieści o Alicji. Mamy tu również niezwykle bogate i głębokie dociekania językowe. Szczególnie trzeba wspomnieć o Humptym-Dumptym, który ujawnia sekret każdej politycznej manipulacji, mówiąc, że jedynym sekretem w użyciu języka pozostaje to, kto ma być jego panem. Humpty-Dumpty mówi również, że słowa znaczą to, co on im każe znaczyć. Ale jest jeszcze jeden wspaniały epizod - w Przygodach Alicji po drugiej stronie lustra - gdy bohaterka spotyka dziwnie wyglądającego rycerza. Oboje prowadzą piękną rozmowę o języku i pieśni. To głęboki traktat o tym, jak bardzo jesteśmy „uplątani" w język, jak bardzo język, objaśniając nam świat, jednocześnie go zaciemnia lub zasłania. Przez kurtynę języka przebić się de facto nie możemy, a poznając świat, poznajemy własne sposoby postrzegania i opisywania tego świata.
A obłąkana herbatka?
- Jestem przywiązany do paru epizodów, np. do wspomnianej rozmowy Alicji z rycerzem. Rycerz jest dziwnym konstruktem pozbawionym tożsamości - zlepkiem różnych dziwnych przedmiotów, można powiedzieć - bezsensownych. Jego koń ma na pęcinach specjalne kolce, a na pytanie „po co te kolce?", rycerz odpowiada: „żeby się bronić przed ukąszeniami rekinów". Ta rozmowa jest, moim zdaniem, niezwykle głęboka, mówi bardzo wiele o nas i o sposobie poznawania świata.

- Też, szczególnie, że jest tam kilka praktycznych pomysłów, np. lepiej obchodzić nieurodziny niż urodziny, bo można dostać 364 prezenty (śmiech).

Osobną kwestię stanowią rysunki autorstwa Johna Tenniela. Na zawsze wpłynęły na nasze wyobrażenia poszczególnych bohaterów: Białego Królika, Szalonego Kapelusznika, Marcowego Zająca, Susła czy Kota z Cheshire.

- Rzeczywiście, oryginalne ilustracje Johna Tenniela nierozerwalnie zrosły się z tą książką. Myślę jednak, że tak jak każde pokolenie powinno zrobić swój przekład Alicji... - również powinno spróbować zilustrować na nowo tę książkę - w nowej wrażliwości, nowych sceneriach. Wtedy, gdy ukazała się Alicja w Krainie Czarów - w połowie XIX wieku - można mówić o wspaniałym okresie ilustracji w angielskiej książce. Działają wówczas wielcy ilustratorzy, nie tylko Tenniel, ale i Aubrey Beardsley, a za chwilę pojawi się Piotruś Pan Jamesa Matthew Barriego ze wspaniałymi ilustracjami Artura Rackhama. I to jest też wielka klasyka ilustracji. Zresztą, słowo „ilustracja" wyrażało wówczas szlachetną sztukę, będącą wynikiem pełnej współpracy pisarza i ilustratora. Warto się przyglądać książkom z drugiej połowy XIX wieku i z przełomu XIX i XX wieku.

Jak przedstawiała się Alicja w Krainie Czarów na rynku ówczesnej literatury dziecięcej? Czy bardzo różniła się od innych książek dla dzieci? Czy była novum, czymś egzotycznym?

- Tak, zdecydowanie to było coś nowego. Być może sposób, w jaki Carroll konstruuje Alicję i wydarzenia, w których ona uczestniczy, jest próbą zmiany myślenia o dzieciństwie jako właściwie już pierwszym etapie dorosłości. Można uznać tę książkę jako próbę ocalenia i wydobycia dzieciństwa z dorosłości i pokazania jako niezależnego okresu formowania się człowieka. Myślę, że Carroll był świadom, że tworzy coś nowego i tak też został odebrany. Nie ulega wątpliwości, że to jest nowy sposób przymierzania się do literatury dziecięcej. Następnym ważnym etapem będzie wspomniany Piotruś Pan. Angielska literatura dziecięca ze schyłku XIX wieku jest niezwykle ciekawa. Plejadę wspaniałych opowieści rozpoczynają siedemnastowieczne Wędrówki pielgrzyma Johna Bunyana - wielka opowieść o przygodach niezwykłych, ale właściwie jest to podróż duchowa każdego z nas. Potem, w XVIII wieku, pojawiają się Podróże Guliwera Jonathana Swifta - żywiołowa satyra na człowieka i jego marzenia o postępie i cywilizacji. No i, oczywiście, nie można zapominać o Tolkienie czy C.S. Lewisie. Te przykłady są dowodem na to, jak trudną sztuką jest pisanie dla dzieci, bo przecież i Dodgson, i Tolkien, i C.S. Lewis byli wielkiej klasy intelektualistami, profesorami, którzy do pisania swoich książek przygotowywali się wiele lat. To pokazuje też pokusę, jaką czuje intelektualista, aby zwrócić się do dziecka, przetłumaczyć swoje zawodowe zainteresowania na język przygody, pewnego rodzaju awantury, język, który byłby pozbawiony hermetyzmu dyscypliny, nie odciągał, a wciągał. Można by się zastanowić, czy ta linia znajduje przedłużenie w nowszej literaturze typu Harry Potter? To jest otwarte pytanie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim jesteś, Alicjo? | Gazeta Uniwersytecka UŚ

# data[].attributes.attachment_link.description
W 2013 roku przypada 115. rocznica śmierci Lewisa Carrolla (właśc. Charlesa Lutwidge'a Dodgsona) - matematyka, fotografa, prozaika i poety angielskiego, autora jednego z najbardziej znanych utworów światowej literatury dziecięcej Alicji w Krainie Czarów oraz jej kontynuacji Kiedyś pan profesor powiedział, że Podróże Guliwera Jonathana Swifta to ostatnia książka, która powinna być przeznaczona dla dzieci.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Alicja wpadła! Alicja wpadła do króliczej nory! I od razu wszyscy wiedzą, o jaką Alicję i którą norę chodzi. Ojcem literackiej Alicji jest Charles Lutwidge Dodgson, znany raczej jako Lewis Carroll, który urodził się 180 lat temu. Zaprawdę postać to nietuzinkowa, nawet jak na wiktoriańską Anglię: matematyk, kryptolog i logik oksfordzkiego uniwersytetu, jeden z wybitniejszych fotografików swej epoki. No i w końcu literat - ten obszar działalności przysporzył mu już za życia najwięcej sławy. Dzienniki, przez wiele lat skrupulatnie prowadzone przez Dodgsona, barwnie opisują także jego jedyną zagraniczną podróż - w roku 1867 wybrał się do Rosji, a po drodze zwiedzał Wrocław, Gdańsk i Warszawę - za kilka lat mogłaby być obchodzona lokalnie jej 150. rocznica, ale z pewnością minie ona niezauważenie.

Najbardziej znanym dziełem Carrolla jest Alicja w Krainie Czarów (1865) oraz jej druga część, Alicja po drugiej stronie lustra (1871). Polscy czytelnicy znają je z wielu przekładów. Spolszczona przez Roberta Stillera została też Wyprawa na Żmirłacza (1875) oraz marginalne i raczej nieudane dziełko Przygody Sylvii i Bruna (1889). Powstawały filmy, słuchowiska, opery i komiksy, gry karciane, zabawki i puzzle. Perypetie Alicji były ilustrowane przez najznamienitszych ilustratorów. Dlaczego Alicja doczekała się takiego kultu?

Kontekst powstawania dzieł Carrolla pozostawia pewien niepokój. Z dzisiejszego punktu widzenia mógłby być on podejrzewany o pedofilię. Zapraszał kilkuletnie dziewczynki do swego domu, fotografował je w ponętnych pozach, urządzał im wielkie przyjęcia - jednak wszystko to za zgodą ich rodziców. Alicja istniała naprawdę - była córką dziekana Christ Church. Trzydziestotrzyletni Carroll, wykładowca i diakon Kościoła anglikańskiego, poprosił o jej rękę, gdy miała trzynaście lat. Jej to też zadedykował obie części książki.

Pedofilia jest w naszej kulturze bardzo mocno piętnowana społecznie, skazani za takie czyny w więzieniach są dodatkowo stygmatyzowani przez innych więźniów, przy czym „stygmatyzowani" to oczywiście słowo w tym przypadku bardzo delikatne. Nie ma jednak żadnych dowodów, aby Carroll posuwał się aż do jakiegokolwiek molestowania (to także, jak i „pedofilia", nowoczesne słowo). Ucieczka do zabaw z dziećmi była może ucieczką do bezpiecznego świata dzieciństwa. Autor Alicji wydaje się trochę nieśmiały, wycofany - miał kłopoty z nawiązywaniem dobrych relacji z dojrzałymi kobietami, jąkał się... Pozostawmy jednak takie rozważania psychologom.

Historia przekazała obraz Alice Liddell jako ślicznej, jasnowłosej, dziesięcioletniej dziewczynki. Tymczasem, jak można sądzić z zachowanych fotografii, była ona raczej ciemną blondynką; jako płową odmalował ją autor klasycznych i wiele razy reprodukowanych, aż do zaniku czytelności, ilustracji do książki, sir John Tenniel (choć w jego wersji raczej szpetnej urody) i niewielu grafików oraz filmowych adaptatorów odważyło się naruszyć ten blond kanon. Z polskich ilustratorów zasłużonej sławy można w tym miejscu wymienić Olgę Siemaszko, której obrazkowe komentarze wyróżniają się na tle nielicznych rodzimych prób.

Dziewczynka była rzeczywistym obiektem platonicznej miłości Lewisa Carrolla, jak więc widać, blondynki już od wczesnego etapu rozwoju potrafią owijać sobie wokół palca nawet, zdawałoby się, tych najbardziej logicznie myślących - bo przecież autor Alicji był matematykiem. W różnych graficznych adaptacjach niektóre intrygujące mężczyzn cechy bywały czasami wręcz wyostrzone. W znanych mi komiksowych interpretacjach dziewiętnastowiecznego arcydzieła literackiej podświadomości autorzy nie wychylili się poza mutację grafitypu Tenniela. Hiszpańska wersja wyszczupla panienkę i dodaje jej perkaty nosek oraz piegi, jednak nie pozbawia jej złotych włosów. Natomiast polski album mistrza kolorystyki, Sławomira Jezierskiego, prezentuje Alicję, podobnie jak Tenniel, jako stworzenie o krótkim tułowiu, ale bujniejszej fryzurze i przyjemniejszych rysach.

Alicja inspiruje. James Joyce też zapatrzył się w Alicję, co widać wyraźnie w Finneganów trenie: Alicious, twinstreams twinestraines, through alluring glass or alas in jumboland? oraz: Wonderlawn's lost us for ever. Alis, alas, she broke the glass! Liddell lokker through the leafery, ours is mistery of pain. W końcu lutego 2012 w polskich księgarniach pojawiło się pierwsze polskie tłumaczenie tego dziwnego utworu, któremu towarzyszyło wiele PR-owskich audycji, wywiadów z tłumaczem Krzysztofem Bartnickim, omówień i przypomnień sylwetki autora dzieła tworzonego przez siedemnaście lat. Joyce nie tylko wykorzystał carrollowską ideę słów-walizek, ale i poszedł dalej - połączył ze sobą słowa kilkunastu języków, w tym polskiego. Po kilku wcześniejszych przymiarkach innych tłumaczy, m.in. Macieja Słomczyńskiego, dowiedzieliśmy się w końcu, jak brzmi przytoczony wyżej passus po polsku. Krytycy i w innych miejscach znajdują mniej lub bardziej świadome nawiązania do twórczości Carrolla, przede wszystkim w niepokojącej poetyce snu. Katarzyna Bazarnik, znawczyni Joyce'a, widzi u niego wiele zapożyczeń, np. postaci Humpty Dumpty'ego, jajopodobnej istoty z drugiej części Alicji. Jak twierdzi krytyczka, ów „pan słów" traktuje imiona podobnie jak autor Finneganów trenu.

Wielu innych literatów dawało wyraz swojej fascynacji carrollowym uniwersum; np. norweski pisarz Jostein Gaarder, autor bestsellerowego Świata Zofii.

Zatem Alicja niepokoi. Literaturoznawcy wskazują, że jest to pierwsza książka dla dzieci, która zaczęła być czytana przez dorosłych, w dodatku o wysublimowanym smaku. Do tej pory znane było zjawisko odwrotne: literatura „poważna" bywała trywializowana, upraszczana i dopasowywana do gustów i poziomu dziecięcego czytelnika (np. Podróże Guliwera Jonathana Swifta czy Przypadki Robinsona Cruzoe Daniela Defoe - wersje oryginalne są dzisiaj rzeczywiście trudno strawne dla przeciętnego czytelnika).

Ja też lubię bawić się słowami i koncepcja słów-walizek niezmiernie mnie nęci. Wszak za pomocą słów opisujemy świat. Im więcej ich znamy, tym jest on bogatszy. Te odniesienia do socjolingwistyki w praktyce są trudnością dla tłumaczy, przeto czytelnik dorosły smakuje Alicję, bawiąc się skojarzeniami. Oczywiście często ta zabawa jest nieświadoma, bo owe skojarzenia są i dźwiękowe, i znaczeniowe.

Absolutnym szczytem angielskiej poezji absurdalnej obwołano zawarty w drugiej części przygód Alicji wiersz Jabberwocky, opowiadający o strasznym smoku właśnie za pomocą walizkowych słów. Ten Dżabbersmok (Żabrołak, Dziaberlak, Dziwolęk - w różnych przekładach) stał się inspiracją komedii Terry'ego Gilliama z ekipy Monty Pythona oraz surrealistycznego filmu Jana Švankmajera, o którym to twórcy padnie jeszcze kilka słów. Tak więc poszczególne postaci z Alicji zaczynają żyć własnym życiem. Andrzej Sapkowski opowiedział część zmodyfikowanej historii z punktu widzenia słynnego, uśmiechającego się kota z Cheshire ( Złote popołudnie).

Artykuł ukazał się w piśmie literacko-artystycznym Rita Baum nr 26

# data[].attributes.attachment_link.description
Alicja wpadła! Alicja wpadła do króliczej nory! I od razu wszyscy wiedzą, o jaką Alicję i którą norę chodzi. Ojcem literackiej Alicji jest Charles Lutwidge Dodgson, znany raczej jako Lewis Carroll, który urodził się 180 lat temu. Zaprawdę postać to nietuzinkowa, nawet jak na wiktoriańską Anglię.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pewnie nie każdy wie, że książka "Alicja w Krainie Czarów" ma tak wielu fanów i fascynatów, że powstały całe blogi poświęcone tylko tej jednej książce, a właściwie to dwóm, bo perypetie Alicji opisuje zarówno słynna "Alicja w Krainie Czarów", jak i powstała po latach część druga "Po drugiej stronie Lustra i co tam Alicja znalazła", która jest już jednak mniej znana. "Alicję.." można rozpatrywać dwupoziomowo; z jednej strony jako historię dla dzieci, a z drugiej jako serię zagadek logicznych dla dorosłych (autor "Alicji", Lewis Carroll był wszak matematykiem).

W tym poście będzie o kilku wydaniach książek o Alicji, gdyż przedziwne przygody tej dziewczynki doczekały się wielu wydań z bardzo odmiennymi ilustracjami i tłumaczeniami, co pokazuje w jak rozmaity sposób "Alicja" bywa interpretowana. Zabierając się samemu za lekturę "Alicji.." warto poszukać takiego jej wydania, które najlepiej będzie nam odpowiadać zarówno pod względem ilustracji, jak i jakości tłumaczenia - jedne wersje trzymają się ściśle oryginału, inne od niego odbiegają, jedne wersje czyta się lepiej lub gorzej.

Nie tak dawno na blogu była już prezentowana "Alicja.." z malowniczymi ilustracjami Roberta Ingpena. Te dość klasyczne ilustracje nawiązują do pierwszego ilustratora "Alicji..", Johna Tenniela, żyjącego w tych samych czasach co Carroll. Ilustracje Tenniela można wciąż znaleźć w rożnych wydaniach, np. w jednym z kolejnych wznowień przedwojennego jeszcze tłumaczenia "Alicji.." autorstwa Marii Morawskiej.

Użyte tu np. częste zdrobnienia powodują, że wyraźnie czuć, że tłumaczenie jest już trochę archaiczne, pod tym względem o wiele lepiej czyta się bardziej współczesne, a zarazem wierne z oryginałem tłumaczenie Roberta Stillera. To tłumaczenie można znaleźć min. w dwóch bardzo odmiennych od siebie ilustracyjnie wydaniach; jedno to przedziwna wersja "Alicji.." autorstwa słowackiego ilustratora Dusana Kallaya, drugie to "Po drugiej stronie lustra" Franciszki Themerson.

Themersonowska estetyka po latach wraca teraz do łask i rzeczywiście, konturowość ilustracji, jak to widać na stronach poniżej, jest ich dużym plusem; nie przytłaczają tekstu, są ich dopełnieniem, a zarazem z nim współgrają.

Jak pisze we wstępie do tego wydania Jasia Reichardt, Franciszka Themerson " obmyśliła dobór barw, zgodnie z którym Alicja jest Alicją z rysunków Tenniela, czarno-białą, trójwymiarową. Postać Alicji reprezentuje realny, niezmienny świat, nietknięty paradoksem lustra. Postacie po drugiej stronie lustra artystka uczyniła płaskimi i barwnymi. Czerwona Królowa i jej świta są czerwone, postacie z grupy białej - niebieskie."

Trzeba też jednak przyznać, że jeśli ktoś w trakcie lektury wciąż nie może się zorientować o co chodzi w tej książce, ani ilustracje Kallaya ani Themerson za bardzo mu w tym nie pomogą...

Na tle dwóch ostatnich wersji, ilustracje znanej fanom Muminków Tove Jansson wydają się już całkiem realistyczne, ale wciąż świetnie oddają atmosferę snu i dziwności, której dużo jest w "Alicji". Te ilustracje towarzyszą tłumaczeniu Elżbiety Tabakowskiej, moim zdaniem równie zgrabnemu i finezyjnemu jak to Roberta Stillera.

Na koniec wersja lekka i popkulturowa, czyli "Alicja.." z ilustracjami Zdenka Basica, trochę w klimacie filmów Tima Burtona. Tekstu tu nie za wiele, za to są okienka;) Książka może być jako wprowadzenie do lektury "właściwej" "Alicji.."

Tytuł: Alicja w Krainie Czarów

Autor: Lewis Carroll, tł. Maria Morawska (1947r. ), il. John Tenniel

Wydawnictwo: Siedmioróg 2010

Tytuł: Alicja w Krainie Czarów. Po drugiej stronie lustra

Autor: Lewis Carroll, tł. Robert Stiller il. Dusan Kallay

Tytuł: Po drugiej stronie Lustra i co tam Alicja znalazła

Autor: Lewis Carroll, tł. Rober Stiller, il. Franciszka Themerson

Wydawnictwo: Festina Lente 2015

Tytuł: Alicja w Krainie Czarów

Autor: Lewis Carroll, tł. Elżbieta Tabakowska, il. Tove Jansson

Tytuł: Alicja w Krainie Czarów

Autor: Lewis Carroll, il. Zdenko Basic

# data[].attributes.attachment_link.title
Alicjologia czyli znajdź "Alicję.." dla siebie

# data[].attributes.attachment_link.description
Pewnie nie każdy wie, że książka "Alicja w Krainie Czarów" ma tak wielu fanów i fascynatów, że powstały całe blogi poświęcone tylko tej jednej książce, a właściwie to dwóm, bo perypetie Alicji opisuje zarówno słynna "Alicja w Krainie Czarów", jak i powstała po latach część druga "Po drugiej stronie Lustra i co tam Alicja znalazła", która jest już jednak mniej znana.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygody Alicji w Krainie Czarów - klasyka w nowym wydaniu!

Tytuł: ,,Przygody Alicji w Krainie Czarów"

, Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją

Kiedy zasypiamy, często mamy wrażenie spadania. Mniej więcej od tego momentu zaczynają się nasze sny, podobnie jak od chwili wpadnięcia Alicji do króliczej nory zaczyna się jedna z najciekawszych książek dla dzieci i dorosłych.

,,Przygody Alicji w Krainie Czarów" różnią się od innych wydań klasycznej powieści Lewisa Carrolla kilkoma ważnymi szczegółami.

W najnowszej odsłonie możemy ją oglądać dzięki staraniom Wydawnictwa Nasza Księgarnia. Co prawda ta książka ukazała się już z taką identyfikacją graficzną w 2012 roku, ale z tekstem Elżbiety Tabakowskiej.

Wydawcy z Naszej Księgarni zdecydowali się wybrać tekst przełożony przez Macieja Słomczyńskiego, jednego z najwybitniejszych polskich tłumaczy.

Pierwszy raz opublikowano go w 1965 roku (dokładnie 100 lat po napisaniu książki przez Lewisa Carrolla) i było to pierwsze tłumaczenie zgodne z oryginałem, pozbawione dodatkowych uwag oraz przeinaczeń. Jak Słomczyński sam wielokrotnie podkreślał (i zrobił to także we wstępie), że zależało mu przede wszystkim na przybliżeniu ,,Przygód Alicji w Krainie Czarów" dorosłemu czytelnikowi. To pierwszy tłumacz, któremu udało się uczynić tą powieść uniwersalną.

,,Przygody Alicji w Krainie Czarów" w zasadzie powinno się przetłumaczyć na ,,Przygody Alicji w Krainie Dziwów", jednak czary kojarzą się dużo bardziej z niezwykłą atmosferą, która towarzyszy dziewczynce w tej przedziwnej podróży do innego wymiaru.

Nie wiem czy jest ktoś, kto dotychczas nie słyszał o tej książce. Jeżeli jednak komuś udało się jej wcześniej unikać, to powinien wiedzieć, że to opowieść o Alicji - małej dziewczynce, która znużona wysoką temperaturą i nudą usypia w ogrodzie. Nagle zauważa białego królika i postanawia ruszyć jego śladem. Następnie wszystko dzieje się bardzo szybko; bohaterka wpada do nory, wypija płyn w butelce, który ją zmniejsza, a kolejno je ciastko, przez które bardzo rośnie. Poznaje pewną mysz i razem biorą udział w bardzo nietypowym wyścigu.

Fabuła postępuje do przodu w sposób pozbawiony logiki, ale ujmujący fantazją autora. Ta książka na każdym poziomie odnośni się do snu i niezależnie czy Alicja spotyka na swojej drodze różnych bohaterów czy odwiedza nowe miejsca, jest w nich bardzo dużo absurdu i wyobraźni.

To wydanie ,,Przygód Alicji w Krainie Czarów" jest niezwykłe także za sprawą ilustracji Tove Jansson. Artystka znana jest przede wszystkim ze swojej autorskiej serii o Muminkach, a tutaj udostępniła swój talent dla zupełnie innej historii.

W książce można odnaleźć zarówno kolorowe ilustracje, jak i te wykonane tylko w czerni i bieli.

Łącznie powieść składa się z 12 rozdziałów. Będzie wspaniałym prezentem zarówno dla dorosłego, jak i dla każdego dziecka powyżej 6. roku życia.

,,Przygody Alicji w Krainie Czarów" to pozycja obowiązkowa w każdym domu miłośników literatury!

Link do strony wydawnictwa: https://nk.com.pl/przygody-alicji-w-krainie-czarow/2691/ksiazka.html#.XS37u5MzZE4

# data[].attributes.attachment_link.title
Przygody Alicji w Krainie Czarów | Bajkochłonka

# data[].attributes.attachment_link.description
Tytuł: ,,Przygody Alicji w Krainie Czarów" , Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją Kiedy zasypiamy, często mamy wrażenie spadania. Mniej więcej od tego momentu zaczynają się nasze sny, podobnie jak od chwili wpadnięcia Alicji do króliczej nory zaczyna się jedna z najciekawszych książek dla dzieci i dorosłych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bomba! - Tove Jansson ilustruje "Alicję w Krainie Czarów"

# data[].attributes.attachment_link.description
Znane nazwiska, wydawnicze ciekawostki, ewenementy i zapomniane sławy polskiej ilustracji książkowej, zwłaszcza tej dla dzieci.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

The cover is visually disturbing

The cover is not a good choice

Thank you for helping!

Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

# data[].attributes.attachment_link.description
Alicja w Krainie Czarów - powieść z 1865 roku autorstwa Charlesa Lutwidge'a Dodgsona, który opublikował ją pod pseudonimem Lewis Carroll. Dosłowne tłumaczenie tytułu brzmi Przygody Alicji w Krainie Dziwów[1]. Książka ukazuje absurdalną logikę snu, jest pełna satyrycznych aluzji do przyjaciół i wrogów Dodgsona, parodii szkolnych wierszyków, których uczyły się w XIX wieku brytyjskie dzieci, zawiera także odniesienia lingwistyczne i matematyczne.

# data[].attributes.body
"spolszczone i zaktualizowane" ilustracje w pierwszym polskim tłumaczeniu "Alicji..."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy wiecie, jak to jest mieć marzenie? Od jakiegoś czasu miałam takie: pewnego dnia odwiedzam kogoś, kto mieszka w starym rodzinnym domu, odziedziczonym po dziadkach albo pradziadkach. Chodzimy po nim, zaglądamy w różne zakamarki, wreszcie idziemy a strych. Buszujemy w starych skrzyniach, oglądamy stare papierzyska, pożółkłe tomy i nagle wśród nich... zaginiona "Alinka"!

Rzeczywistość okazała się jednak być inna, ale nie mniej baśniowa i zaskakująca.

Odkrycia rzekomo zaginionej książki " Przygody Alinki w krainie cudów", zawierającej pierwszy polski przekład z 1910r. "Alice's Adventures in Wonderland" L. Carrolla dokonała pani doktor Ewa Rajewska, zajmująca się teorią i praktyką przekładu literackiego z języka angielskiego, zaś wydaniami "Alicji" od roku 2000. Właśnie w tymże roku pani dr Ewa znalazła tę książkę w katalogu kartkowym w filii Biblioteki Raczyńskich na podpoznańskim Fabianowie. Pani dr Rajewska opisała to odkrycie w swojej książce " Dwie wiktoriańskie chwile w Troi, trzy strategie translatorskie" (która zasługuje na osobny post). Książka " Przygody Alinki w krainie cudów" znajduje się obecnie w Bibliotece Raczyńskich w samym Poznaniu i jest dostępna dla czytelników (!), oczywiście w archiwum. Mam nadzieję, że wkrótce uda mi się ją zobaczyć.

Wszystko to wiem od samej pani Ewy Rajewskiej, która z dużą życzliwością i sympatią podzieliła się ze mną różnymi informacjami i materiałami, za co w tym miejscu ogromnie dziękuję i pozdrawiam życząc wielu jeszcze tak wspaniałych osiągnięć.

Zaś na całą tę historię naprowadził mnie, jak również skontaktował z panią Ewą, pan Grzegorz Wasowski, zdeklarowany alicjofil, który wraz z małżonką, panią Moniką, prowadzi Wydawnictwo Wasowscy (które też zasługuje na osobny wpis). Dzięki wielkiemu sercu państwa Wasowskich oraz ich słabości (a raczej siły sympatii) do miłośników Alicji i Carrolla otrzymałam kopię "Alinki w krainie cudów"! Ogromne uśmiechy, ukłony i podziękowania!

Obdarowana przez tak fantastyczne osoby, nie mogę nie podzielić się z innymi tymi wspaniałościami.

Przygody Alinki w krainie cudów,

z 90-go angielskiego wydania spolszczyła Adela S.,

Wydawnictwo M. Arcta w Warszawie, 1910

Z uwagi na to, że tłumaczenie zasługuje na wnikliwą analizę, dziś ograniczę się tylko do ilustracji.

Mamy tu ciekawy przykład podejścia do ilustracji. Przez analogię do tłumaczenia można by powiedzieć, że ilustrator (nieznany, niestety) dokonał "spolszczenia i zaktualizowania" oryginalnych ilustracji sir Johna Tenniela. W efekcie uzyskał ilustracje, które można podzielić na 4 grupy:

przedruki oryginalnych ilustracji Tenniela (poniżej przykład - porównanie ilustracji z "Alinki" i z jednego z wydań polskich z ilustracjami oryginalnymi):

2. ilustracje lekko zmodyfikowane (zmieniona zazwyczaj postać głównej bohaterki, zgodnie z aktualną modą damską oraz fryzjerską; z lewej strony lub w górnej części ilustracji Alinka):

Ciekawostką jest to, iż nawet na zmodyfikowanych ilustracjach zostawiono charakterystyczną sygnaturę (splecione inicjały J i T) Johna Tenniela;

3. ilustracje inspirowane oryginalnymi, o zmienionej kompozycji i układzie, a nawet z innymi postaciami:

4. nowe ilustracje, obrazujące to, czego nie było w oryginalnych:

Alinka biegnie za królikiem,

Alinka w domu Białego Królika,

A tutaj przykład dodatkowej ilustracji (po prawej), inspirowanej nieco sąsiednią, oryginalną (po lewej) autorstwa Tenniela:

Co ciekawe, ilustracje rozłożone są w książce dość równomiernie - co kilka stron. Jednak pod koniec książki (przez ostatnie 10 stron) zupełnie ich brak. Ostatnią jest Alicja w sądzie na s. 105.

Zachwycająca lektura i oglądanie!

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy wiecie, jak to jest mieć marzenie? Od jakiegoś czasu miałam takie: pewnego dnia odwiedzam kogoś, kto mieszka w starym rodzinnym domu, odziedziczonym po dziadkach albo pradziadkach. Chodzimy po nim, zaglądamy w różne zakamarki, wreszcie idziemy a strych. Buszujemy w starych skrzyniach, oglądamy stare papierzyska, pożółkłe tomy i nagle wśród nich...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pod dziwnie brzmiącą nazwą trompe l'oeil kryje się technika malarska, której podstawowym celem jest zwodzić. To wciąż dwuwymiarowy obraz, ale jest tak realistyczny i posiada taką głębię, że trudno w to uwierzyć...

Francuskie określenie „trompe l'oeil" można dosłownie przetłumaczyć jako „oszukiwanie oka". To sztuka iluzji. Polega na tym, aby posługując się realistycznym obrazowaniem stworzyć zwodnicze wrażenie głębi. Efekt jest jeszcze mocniejszy, jeśli mural jest przedłużeniem rzeczywistego jego otoczenia, na przykład jest namalowany na ścianie i przedstawia dziurę, przez którą można zajrzeć do środka.
Inspiracja od starożytnych
Malarstwo iluzjonistyczne, jak po polsku nazywana jest technika, nie jest wymysłem XX wieku. Nie jest nawet wymysłem naszej ery, bowiem pomysł wyszedł od starożytnych Greków. Naprawdę rozsławili go jednak Rzymianie, którzy dekorowali w ten sposób swoje domy, by wydawały się większe i przestronniejsze. Szczęśliwie ściany tak przyozdobionych budynków - także grobowców czy świątyń - zachowały się do naszych czasów i zainspirowały nowożytnych artystów.

Szczególną popularność technika ta zdobyła w baroku - w kościołach jezuickich była często stosowana na suficie, „otwierając" kopułę na niebo, z którego na wiernych spoglądali Jezus, Maria Panna, aniołowie i święci. Jednym z mistrzów tej sztuki był Andrea Pozzo, a do jego najwybitniejszych dzieł zalicza się sklepienie Kościoła św. Igancego Loyoli w Rzymie.
Tylko dla zaawansowanych
Trompe l'oeil to wizualny żart, który ma szansę wypalić tylko jeżeli zostanie zrealizowany naprawdę dobrze. Artysta nie może pominąć żadnego szczegółu, musi mieć idealne wyczucie perspektywy, zadbać o odpowiednie rozmiary i kształty, biorąc oczywiście pod uwagę również światło i cieniowanie. Niemal wszystko ma tu znaczenie.

Do najważniejszych współczesnych twórców sztuki trompe l'oeil należą Rainer Maria Latzke oraz Graham Rust. Ten pierwszy jest ponadto twórcą nowej metody tworzenia malowideł iluzjonistycznych, freskografii, która w połączeniu z oprogramowaniem CAM (computer-aided mural) również opracowanym przez Latzkego umożliwia tworzenie murali bezpośrednio na papierze, płótnie, szkle lub płytkach. Także dzieła Felice'a Variniego mogą być przykładem malarstwa iluzjonistycznego.

Zachęcamy do zapoznania się z innymi dziełami trompe l'oeil. Niektóre z nich naprawdę zapierają dech w piersiach!

# data[].attributes.attachment_link.title
Trompe l'oeil - sztuka oszukiwania - rynekfarb.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Pod dziwnie brzmiącą nazwą trompe l'oeil kryje się technika malarska, której podstawowym celem jest zwodzić. To wciąż dwuwymiarowy obraz, ale jest tak realistyczny i posiada taką głębię, że trudno w to uwierzyć... Francuskie określenie „trompe l'oeil" można dosłownie przetłumaczyć jako „oszukiwanie oka". To sztuka iluzji.