# data[].attributes.body
'Fremdling'

Het gevoel van ontheemd zijn, 'de overal verstoten zwerver' was een van de thema's waar Schubert mee werkte. Het woord 'fremdling' had een speciale betekenis voor componisten die woonden in het gebied van het voormalige Heilige Roomse Rijk. In Schuberts tijd bestond Duitsland niet als één natie, het was een multi-etnische lappendeken van kleine vorstendommen, vrije steden en grootmachten als Pruisen. Het gezag was onhelder en drukte alle vormen van Duits nationalisme de kop in. (Gute Nacht: ''Muß selbst den Weg mir weisen, In dieser Dunkelheit'')

# data[].attributes.body
Romantiek

''Als je in de jaren twintig van de negentiende eeuw als Duitser in Dessau, Wenen of Lübeck woonden, was je positie die van een Fremdling, en moest je leven met het gegeven dat landsgrenzen niet overeen kwamen met linguïstische realiteiten of culturele verlangens, en dat sympathie voor het Duitse nationalisme je meteen tot een tegenstander van de gevestigde orde maakte, omdat je ideeën niet strookte met die van het gezag.''  Dit zorgde in de muziek voor thema's als: het nostalgische verleden, heimwee, melancholie en emotie. (Gute Nacht: ''Was soll ich langer weilen, Daß man mich trieb' hinaus?'')

# data[].attributes.body
Gute Nacht

Het is een emotioneel en verdrietig stuk. (Gute Nacht: ''Fremd bin ich eingezogen, Fremd zieh ich wieder aus.'') Het schetst een beeld van hoe de inwoners zich gevoeld moeten hebben, ontheemd en met heimwee naar één thuis. Andere componisten hebben dit onderwerp ook in hun oeuvre opgenomen, bijvoorbeeld Schmidt von Lübeck. In samenwerking met Schubert heeft hij een stuk gemaakt 'Der Wanderer'  waarin de vreemdeling ook terugkomt. (Der Wanderer: ''Ich bin ein Fremdling uberall.'')

# data[].attributes.body
Het gaat om de vervoering, de beleving en het spektakel. Muziek vol verhalen. De romantiek besloeg verschillende soorten muziek: kamermuziek, opera's, soloconcerten en symfonieën.

Er kan verschil worden gemaakt in de vroege en late Romantiek. In de vroege Romantiek waren de muziekstukken traditioneel en representatief voor het klassieke. Componisten onderscheidden zich door te werken met consonante en dissonante tonen.

De latere Romantiek werd meer 'heftig'. Composities met een lyrische en intense emotionaliteit.

# data[].attributes.body
Franz Liszt (1811-1886)

Dit pianostuk van Liszt is net zoals hiernaast een spektakelstuk. Het begint met zware pianoklanken, onheilspellend en dissonant in het gehoor. Verderop komt er ook nog een orkest bij en worden de klanken harmonieuzer. Dit werk komt uit de middenperiode van de Romantiek.

De dood komt hier in verschillende vormen naar boven. Liszt werd geïnspireerd door melodieën van Gregoriaans gezang, de Dies Irae. Daarnaast fungeerde een schilderij van Holbein over de Dag des Oordeels ook als inspiratiebron. Het is bekend dat Liszt een bepaalde fascinatie had voor de dood, en van daaruit dit werk componeerde.

# data[].attributes.body
Sergei Rachmaninoff (1873-1943)

Net zoals Saint-Saens wordt Rachmaninoff gerekend tot exemplarische componisten: representatief voor de vroege Romantiek en gericht op traditie. Dit muziekstuk ligt erg prettig in het gehoor, het spreekt tot de verbeelding en vertelt een verhaal. Net zoals Liszt was Rachmaninoff geinspireerd door het Dies Irae thema.

Rachmaninoff heeft zijn muziek gebaseerd op een gelijknamig schilderij van Bocklin. De verschillende instrumenten vertellen het verhaal van het schilderij, langzame klanken voor het bewegen van het water en een donkere, zware ondertoon voor de sfeer van het schilderij bijvoorbeeld.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rachmaninov: The Isle of the Dead, Symphonic poem Op. 29 - Andrew Davis

# data[].attributes.body
Camille Saint-Saëns (1835-1921)

Saint-Saens heeft zijn muziekstuk gebaseerd op een gelijknamig gedicht van Cazalis. Het gaat over een macabere dodendans op een kerkhof. De harp in het begin van het nummer symboliseert een kerkklok die 12 uur slaat. Daarna komen de doden uit hun graf en dansen een prachtige wals met elkaar. De boodschap van het gedicht/symfonie is dat de dood geen verschillen kent, dood is iedereen gelijk. Het is een harmonieus, vol en bijna angstaanjagend stuk, een belevenis om naar te luisteren. Het geheel ligt goed in het gehoor (consonant), wat past bij de vroegere Romantiek.

# data[].attributes.body
Richard Wagner (1813-1883)

Dit nummer is een onderdeel van een 4-delige opera (Der Ring des Nibelungen) die is gebaseerd op Noorse sagen. In de mythe zijn de Walküren oorlogsgodinnen die de gesneuvelde strijders naar Walhalla brengen. Er zit levendigheid en sfeer in de muziek, de zware tonen en snelle violen geven de komst van de Walküren aan, de oorlogsgodinnen. Het heeft ook een zekere goddelijkheid: de gedode strijders mogen als beloning voor hun moed op het slagveld plaatsnemen in de hallen van Odin.

Wagner was voor zijn tijd een vernieuwer in de muziek, hij componeerde wat andere tot nog toe niet hadden gedurfd. Wagner streefde naar een 'totaalkunstwerk': muziek, drama en gedicht in één. Een bombastisch werk.

# data[].attributes.attachment_link.title
Classical - Richard Wagner - Ride of the Valkyries